صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۶۰

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 160

هفته نامه مثلث شماره 160

‫عملگراها وارد می‌شوند‬ ‫پرونده مثلث درباره تغییرات کابینه اوباما‬ ‫با آثاری از ابراهیم متقی‪ ،‬علی ابوالفتح‬ ‫و مهدی مطهرنیا‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوشصتم‪ 30/‬دي‌ماه ‪ 88/1391‬صفحه‪3000/‬تومان‬ ‫سرنوشت‬ ‫هدفمندي‬ ‫پيشنهادات احمد ي‌نژاد‬ ‫براي اجرا ي فاز دوم يارانه‌ها‬ ‫شکافدرشهر‬ ‫نگاهیجامعه‌شناسانهبههدفمندییارانه‌هاباآثاریاز‬ ‫احمدبخشایشاردستانی و رضامجيد‌زاده‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫انتخابات آزاد‬ ‫روی دیگر سکه تقلب است‬ ‫گفت‌وگوی مثلث با یداهلل جوانی‬ ‫پروژه«انتخاباتآزاد»چگونههدایتمی‌شود؟‬ ‫در گفت‌وگوهایی با حسین سبحانی نیا‪ ،‬مهدی فضائلی‬ ‫و علی‌محمد نائینی‬ ‫بورژوازی علیه فرودستان‬ ‫بررسي سینمای طبقاتی در ایران به بهانه‬ ‫نقد فیلم پذیرایی ساده‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫سياست بيگانگان در ورود‬ ‫فرهنگ استعماري‬ ‫و گرفتاري‏هاي ما در اين وقت گرفتاري كوچكي نيست‪.‬‬ ‫آنها سعي كردند كه طراح بدهند براي اين ممالك شرقي و‬ ‫خصوصا آنجاهايي كه ذخاير بيشتر دارند‪ .‬اينها سعي كرده‬ ‫بودند كه همه چيزي كه از غرب به ايران وارد مي‏شود يك‬ ‫نوع خاصي باشد‪ .‬فرهنگ استعماري وارد كنند به ايران؛‬ ‫و ما را با تبليغات دامنه‏داري كه همه شما مي‏دانيد عاشق‬ ‫آن بكنند‪ .‬به اس��م فرهنگ غربي و دموكراس��ي خاص به‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪16 - 29‬‬ ‫سرنوشتهدفمندي‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها و متغیرهای معطل‬ ‫نياز به مطالعات جديد‬ ‫شکاف در شهر؟‬ ‫نقد و نظر‬ ‫‪30 - 35‬‬ ‫معجزه ُخلق نبوي‬ ‫امتناع اصالحات در رياض‬ ‫بازی با دستان خالی‬ ‫القاعده و مالي‬ ‫سياست‬ ‫‪36-48‬‬ ‫انتخابات آزاد روی دیگر سکه تقلب است‬ ‫هشدار آيت‌اهلل‬ ‫حمله به مشاركت مردم‬ ‫از رياست «مظفر» تا احتمال كانديداتوري «چمران»‬ ‫پرونده مثلث درباره تغییرات کابینه اوباما‬ ‫با آثاری از ابراهیم متقی‪ ،‬علی ابوالفتح‬ ‫و مهدی مطهرنیا‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوشصتم‪ 30/‬ديماه ‪ 88/1391‬صفحه‪3000/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫سرنوشت‬ ‫هدفمندي‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫پيشنهادات‌احمد ي‌نژاد‬ ‫براي‌اجراي‌فاز‌دوم‌يارانه‌ها‌‬ ‫شکافدرشهر‬ ‫نگاهیجامعهشناسانهبههدفمندییارانههاباآثاریاز‬ ‫احمدبخشایشاردستانی و رضامجیدزاده‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫انتخابات آزاد‬ ‫روی دیگر سکه تقلب است‬ ‫گفتوگوی مثلث با یداهلل جوانی‬ ‫پروژه«انتخاباتآزاد»چگونههدایتمیشود؟‬ ‫در گفتوگوهایی با حسین سبحانی نیا‪ ،‬مهدی فضائلی‬ ‫و علیمحمد نائینی‬ ‫عكس جلد‪ :‬مصطفي‌حقگو ‪ -‬خانه ملت‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫عملگراها وارد میشوند‬ ‫بورژوازی علیه فرودستان‬ ‫بررسي سینمای طبقاتی در ایران به بهانه‬ ‫نقد فیلم پذیرایی ساده‬ ‫شماره پيامك‪3000411711 :‬‬
‫ممالك استعماري يا نيمه‌استعماري وارد كنند؛ و به اسم‬ ‫دموكراس��ي غربي به خورد ما بدهند‪ .‬همه چيزهايي كه‬ ‫اينهابه اسم «ترقي» و «تعالي» و «آزادي» و «دموكراسي»‬ ‫و «فرهنگ» و همه چيز‪ ،‬اينها به طرز خاصي وارد ش��ده‬ ‫است به ايران‪ .‬آنطور نيست كه همين آزادي كه در ايران‬ ‫در زمان اين پدر و پسر در ايران وارد كردند اين آزادي باشد‬ ‫كه در غرب هس��ت‪ .‬يا اين دموكراسي كه ادعا مي‏كنند و‬ ‫در ايران مي‏گوين��د مي‏خواهيم تعقيب كنيم‪ ،‬و حاال هم‬ ‫بازي‏خورده‏ه��ا و يا غرض‏مندها دامن به آن مي‏زنند‪ ،‬اين‬ ‫دموكراسي است كه در غرب پيش خود آنها هست‪ .‬اينها‬ ‫همه وارداتي هس��تند؛ يعني آزادي كه براي ايران و براي‬ ‫ممالك شرقي اينها تحويل ماها دادند عبارت از آزادي در‬ ‫اموري كه موجب تباهي ملت ما و جوان‏هاي ما شده است‪.‬‬ ‫ش��ما مالحظه كرديد‪ ،‬يادتان است زمان رضا خان را‪،‬‬ ‫آن زمان قبل او را يادتان نيست‪ ،‬و زمان پسر خلفش ‪-‬كه‬ ‫از آن خبيث‏تر بود‪ -‬يادتان اس��ت ك��ه آزادي كه براي ما‬ ‫آوردند‪ ،‬و به ما به قول خودش��ان «اعطا» كردند! ‪ -‬آزادي‬ ‫در رفتن مراكز فساد‪ ،‬سينماها آنطور كه خودشان درست‬ ‫كرده بودند همه جا اين همه مراكز فسادي كه‪ ،‬خصوصا در‬ ‫تهران درست كرده بودند‪ ،‬اين همه مشروب‌فروشي‏هايي‬ ‫كه در سرتاس��ر ايران و خصوصا بيش��تر در مركز در آنجا‬ ‫درست كرده بودند‪ .‬قضاياي مطبوعات و راديو و تلويزيون‪،‬‬ ‫آن معاني كه خود آنها هستند‪ .‬آزادي مجالت با آن وضع‬ ‫انحراف‌كننده ‪ -‬تمام چيزها چيزهايي بوده است كه نقشه‬ ‫كشيدند براي ممالكي كه مي‏خواهند تحت‌نفوذ خودشان‬ ‫يا استعماري باش��د يا نيمه استعماري‪ ،‬استعمار نو باشد‪،‬‬ ‫همه اين چيزها را به طور مفيد براي ما درست كردند‪ .‬در‬ ‫تمام اين م��دت يك قلم آزاد نبود كه ي��ك مطلبي كه به‬ ‫صالح كشوراس��ت بنويس��د؛ و يك آدم قادر نبود كه يك‬ ‫خطابه‪ ،‬يك صحبت بكند و اظهار مصالح امور و مفاسد را‬ ‫بكند؛ يك روزنامه نبود كه در آن‪ ،‬آن مفسده‏هايي كه در‬ ‫ايران دارد واقع مي‏شود و آن چپاولگري‏هايي كه داخل و‬ ‫خارج دست به هم دادند و دارند چپاول مي‏كنند بنويسد‪.‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪50-63‬‬ ‫ورودعملگرايان‬ ‫روي ديگر اوباما‬ ‫بازي با مهره ها‬ ‫ديپلماسي ايراني؛ سياست‌ورزي مصري‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪64 -71‬‬ ‫بورژوازي عليه طبقه پايين‬ ‫«پذیرايی ساده» محصول نگاه ارباب و رعیتی است‬ ‫غيبت طبقه متوسط‬ ‫مخاطب را دشمن خود نکنیم‬ ‫ورزش‬ ‫‪72 -77‬‬ ‫سايه تاج باالي سركفاشيان‬ ‫با كفاشيان اختالف داشتم اما حاال مشكلي نداريم‬ ‫شوت فقر در ‪2014‬‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬ش��اهين فتحيان ‪ -‬شاهده‌يوسفي‬ ‫ياس��ين سيف‌االس�لام ‪ -‬امي��د كرماني‌ه��ا ‪ -‬زه��ره ديان��ي ‪ -‬فاطمه‌ميرزايي‬ ‫ش��يما غفاري ‪ -‬فاطمه كريم خان ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك‬ ‫حسين غالمي‪ -‬فاطمه سيف‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪ -‬مسعود نجفي‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫مدير فني و هنري‪ :‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‌كيوان و نيوشا‬ ‫ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬امير عزيزي‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد سرخ‌خواه ‪ -‬محمد شكراللهي‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام زحمتي‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابك اسكندرنيا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي‪ -‬حسين مجاهدي ‪ -‬حاج‌آقاتوکلي ‪ -‬هادي انباردار‬ ‫سيد عارف علوي ‪ -‬رضا راستي ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‬ ‫عليرضا حسن‌زاده‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمين سبز‬ ‫توزيع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫خبرنامه‬ ‫درخبرنامهاينهفتهسخنانرهبرمعظمانقالبدردیدارمسئوالنوکارکنانحفاظتاطالعاتنیروهایمسلح‬ ‫درج شده است‪ .‬گزارش حضور رئيس جمهور در مجلس و يادداشت هايي پيرامون هدفمندي يارانه ها از ديگر‬ ‫بخش‌هايخبرنامهاينهفته است‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫هدفمندییارانه‌هاومتغیرهایمعطل‬ ‫نياز به مطالعات جديد‬ ‫شکاف در شهر؟‬ ‫‪16‬‬
‫مقام معظم رهبری در دیدار‬ ‫کارکنان حفاظت اطالعات نیروهای مسلح‪:‬‬ ‫مزدوران داخلی‬ ‫در مقابل عظمت‬ ‫ملت ایران‬ ‫به حساب نمی‌آیند‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای‪ ،‬رهبر معظم انقالب اسالمی‬ ‫در دیدار مس��ئوالن و کارکنان حفاظ��ت اطالعات نیروهای‬ ‫مسلح‪ ،‬با اشاره به قطعی بودن وعده الهی در یاری صاب ران‬ ‫و متوکلین و یاری‌کنندگان دین خدا‪ ،‬تاکید کردند‪« :‬مصداق‬ ‫عینی تحقق وعده‌الهی‪ ،‬نظام جمهوری اس�لامی است که‬ ‫به‌رغم همه فش��ارها و ط راح ی‌های دش��من‪ ،‬بعد از گذشت‬ ‫‪ 34‬سال اکنون یک نظام محترم‪ ،‬مقتدر‪ ،‬اثرگذار در مسائل‬ ‫منطقه‌ای و جهانی‪ ،‬دارای ملتی بزرگ‪ ،‬فهیم‪ ،‬دشمن‌شناس‬ ‫و لحظه شناس و دارای پیشرفت‌های بزرگ علمی‌است‪».‬‬ ‫رهبر انقالب اسالمی با تاکید بر اینکه باید به خداوند‬ ‫متعال توکل کرد و به یاری خداوند نیز خوشبین بود‪ ،‬افزودند‪:‬‬ ‫«جبهه استکبار تمام تالش و توان خود را به‌کار گرفته تا از‬ ‫طریق تحریم‌ها و فشارها‪ ،‬ملت ای ران را وادار به تسلیم کند‪،‬‬ ‫اما این ملت سخت ی‌ها را تحمل م ی‌کند زی را نقشه و تاکتیک‬ ‫دش��من و هدف راهبردی او را متوجه شده و ب راساس فهم و‬ ‫تشخیص صحیح‪ ،‬عمل م ی‌کند‪».‬‬ ‫حض��رت آی��ت‌اهلل خامن��ه‌ای خاطرنش��ان کردن��د‪:‬‬ ‫«همانگونه که پیروزی انقالب اسالمی در شرایط ناباورانه‬ ‫س��ال ‪ ،57‬مصداق تحقق وع��ده الهی ب��ود‪ ،‬ادامه انقالب‬ ‫اسالمی و توانمندی‪ ،‬قدرتمندی و پیشرفت افزایش یابنده‬ ‫آن نیز‪ ،‬به‌رغم همه تندبادها و فشارهای سنگین و دشمنی‬ ‫عمیق دنیای اس��تکبار‪ ،‬مصداق عملی ش��دن وعده الهی‬ ‫است‪ ».‬ایشان فهم‪ ،‬دشمن‌شناس��ی و لحظه‌شناسی ملت‬ ‫ای ران را یکی از مسائل اعجاب‌انگیز خواندند و افزودند‪« :‬در‬ ‫قضایای سال ‪ 88‬که دشمن تصور م ی‌کرد‪ ،‬ط راحی ‪ 10‬ساله‬ ‫او ضد‌جمهوری اسالمی به نتیجه رسیده است‪ ،‬ملت ای ران‬ ‫با قدرت در صحنه حاضر شد و بر دهان مخالفان و معارضان‬ ‫بی ن‌المللی زد‪ ،‬چه برسد به مزدوران داخلی آنها که در مقابل‬ ‫عظمت ملت ای ران به حساب نم ی‌آیند‪».‬‬ ‫رهبر انقالب اسالمی خاطرنشان کردند‪« :‬ملت ای ران‬ ‫بار دیگر در روز ‪ 22‬بهمن‪ ،‬قدرت‪ ،‬ش��ادابی و فهم خود را در‬ ‫مقابل جهانیان به رخ خواهد کشید‪».‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای در بخش دیگری از سخنان‬ ‫خود‪ ،‬حفاظت اطالعات را ایمن ی‌بخش نیروهای مس��لح و‬ ‫مسئولیت آن را سنگین‪ ،‬افتخار‌آمیز و همراه با شرف و منزلت‬ ‫دانس��تند و تاکید کردند‪« :‬از دیدگاه اسالم‪ ،‬نیروهای مسلح‪،‬‬ ‫مجموع��ه‌ای مکانیک��ی و همچون یک ماش��ین‌ب ی‌اراده‬ ‫نیستند‪ ،‬بلکه سازمانی انسانی و دارای مجموعه‌ای از عقل‬ ‫و خرد‪ ،‬عزم و اراده و تصمیم و ایمان و عواطف است‪g ».‬‬ ‫‪17‬‬
‫سياست‌‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪18‬‬ ‫صبح چهارشنبه در بهارستان‬
‫سرنوشت هدفمندي‬ ‫جلسه احمدي‌نژاد با نمايندگان مجلس برخالف پيش‌بيني‌ها حاشيه خاصي نداشت‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪19‬‬
‫پس از توافق مجل��س با حض��ور رئی س‌جمهور در‬ ‫صحن علنی‪ ،‬صبح چهارشنبه گذشته محمود احمدی‌نژاد‬ ‫به اتفاق تعدادی از وزرای کابین��ه و معاونان خود به صحن‬ ‫علنی رفت و با تش��ریح وضع اقتصادی کشور راهکارهای‬ ‫چهارگانه‌ای را ب رای رفع موانع اقتصادی بیان داشت‪.‬‬ ‫احمدی‌نژاد در نطق ‪ 80‬دقیقه‌ای خود به اجرای فاز دوم‬ ‫هدفمندی اش��اره کرد و گفت که در صورتی که هدفمندی‬ ‫به‌طور کامل اجرا شود فقر ریشه‌کن م ی‌شود‪ .‬او از عملکرد‬ ‫دولتش در بخ��ش اقتصادی دفاع و به آث��ار کاهش تورم و‬ ‫نقدینگی و پایین آمدن ضریب جینی که پس از هدفمندی‬ ‫به دست آمد‪ ،‬اشاره کرد‪.‬‬ ‫احمدی‌ن��ژاد در ابت��دای س��خنان خود ب��ا تبریک‬ ‫فرارسیدن ماه ربی ع‌االول و همچنین اب راز خرسندی از حضور‬ ‫در جمع نمایندگان مجلس شورای اسالمی و تشریح هدف‬ ‫خود از حضور در صحن علنی مجلس گفت‪« :‬ما باید تالش‬ ‫کنیم تا ذهنیت و اراده مش��ترکی در ارتباط با پیشبرد امور‬ ‫شکل بگیرد و من امروز در ارتباط با سه مطلب خدمت شما‬ ‫صحبت خواهم کرد‪».‬‬ ‫احترام دولت به نمایندگان‬ ‫خبرنامه‬ ‫رئی س‌جمهور با تاکی��د بر اینکه «یک مس��ئولیت‬ ‫مش��ترک بین دولت و مجلس وج��ود دارد و فقط در این‬ ‫ارتباط تقسیم کار شده است»‪ ،‬افزود‪« :‬من با اکثریت قاطع‬ ‫نمایندگان مجلس از گذشته دوس��تی و رفاقت دارم و در‬ ‫عرصه‌های گوناگون همگی ب��رای انقالب و ملت تالش‬ ‫کرده‌ایم‪ .‬امروز هم در دولت و مجلس م ی‌خواهیم به مردم‬ ‫خدمت کنیم و ام��ور را پیش ببریم‪ .‬این دولت بیش��ترین‬ ‫احترام را ب رای نمایندگان مجلس قائل بوده اس��ت‪».‬‬ ‫انتشار اخبار خالف واقع‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫احمدی‌نژاد با تاکید بر اینک��ه «من همه نمایندگان‬ ‫مجلس را دوست دارم»‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬هی چ‌کس نم ی‌تواند‬ ‫بگوید رئی س‌جمهور خواس��ته یک نماینده را در پیگیری‬ ‫مس��ائل منطقه‌ای یا ملی به دلیل مواضع آن رس��یدگی‬ ‫نکرده است؛ البته متاسفانه عده‌ای به صورت مستمر اخبار‬ ‫خالف‌واقع منتش��ر م ی‌کنند و با ایراد اتهامات ب ی‌اساس‬ ‫م ی‌خواهند فضای ب رادری بین دولت و مجلس را مخدوش‬ ‫کنند‪ .‬امروز عده‌ای از تخریب رابطه دولت و مجلس سود‬ ‫سیاس��ی و احتماال اقتصادی م ی‌ب رند‪».‬‬ ‫نباید بهانه به دست دشمن دهیم‬ ‫وی با بیان اینکه دشمن به بهانه حقوق بشر و موضوع‬ ‫هسته‌ای‪ ،‬به ما فش��ار م ی‌آورد‪ ،‬گفت‪« :‬دش��منان مدعی‬ ‫هستند که سنگی ن‌ترین تحریم‌ها را علیه ما اعمال کرده‌اند؛‬ ‫از جمله محدودی��ت فروش نفت‪ ،‬تحری��م بانک مرکزی و‬ ‫مبادالت پولی‪».‬‬ ‫رئی س‌جمه��ور ب��ا بی��ان اینک��ه حتم��ا تحریم‌ها‬ ‫مشکالتی را به وجود م ی‌آورد که باید چاره‌اندیشی کنیم‪،‬‬ ‫افزود‪« :‬دش��منان م ی‌خواهند از یک طرف به مردم فشار‬ ‫آورند و از مردم انتقام بگیرند و از طرف دیگر بودجه دولت‬ ‫را تحت فش��ار بگذارند تا روند پیش��رفت کش��ور مختل‬ ‫شود‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد با بیان اینکه دش��منان گام به گام همه‬ ‫توان خود را برای فش��ار به ملت ایران به کار م ی‌گیرند و‬ ‫در دنیا هیچ مقاومت��ی در برابر آنها نیس��ت‪ ،‬اظهار کرد‪:‬‬ ‫«تحریم‌ها به‌طور طبیعی سلس��له مشکالتی را به وجود‬ ‫م ی‌آورد از جمله کاهش سرعت رشد کشور و دوم فشار به‬ ‫بخش‌های وس��یعی از مردم که از اهداف اصلی دشمنان‬ ‫اس��ت که باعث ایجاد نوس��انات قیمت و افزایش خارج از‬ ‫قاعده م ی‌شود؛ به بخش‌های وس��یعی از مردم که درآمد‬ ‫ثابت دارند فشار م ی‌آورد و باعث اخالل در تجارت خارجی‬ ‫‪20‬‬ ‫م ی‌ش��ود و البته منجر ب��ه فاصله طبقاتی نيز م ی‌ش��ود‬ ‫و فعالی��ت و تقاض��ای کاذب در اقتصاد رش��د م ی‌کند و‬ ‫همچنین تولید وابس��ته به درآمد ارزی هم دچار آس��یب‬ ‫م ی‌ش��ود‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه شاید االن نتوان در اراده دشمن ب رای‬ ‫دش��منی با خود تغییری ایجاد کنیم‪ ،‬گفت‪« :‬باید بررسی‬ ‫کنیم که چه کار باید انجام دهیم‪».‬‬ ‫چهار راهکار برای حل مشکالت اقتصادی‪:‬‬ ‫استفاده از زمین‪ ،‬معادن‪ ،‬هدفمندی یارانه‌ها‬ ‫و اصالح نظام بانکی‬ ‫رئی س‌جمهور در ادامه سخنان خود به ارائه راهکارها‬ ‫پرداخت و گفت‪« :‬به نظر م ی‌رس��د که چهار راهكار اصلی‬ ‫ب رای حل این مش��کالت وجود دارد که من چن��د تا از این‬ ‫راهکارها را عرض م ی‌کنم‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬اولین راه این است که مسیر جریان ثروت‬ ‫و سرمایه را تغییر دهیم و تا این مسیر تغییر نکند‪ ،‬مشکالت‬ ‫سر جای خود باقی م ی‌ماند‪ .‬باید به نحوی ب رنامه‌ریزی کنیم‬ ‫که ثروت و سرمایه در کل کشور بچرخد و متمرکز در یک‬ ‫شهر نباشد و به نحوی حرکت کنیم که همه نقاط کشور آباد‬ ‫شود و فرصتی فراهم شود که تمام مناطق از جمله مناطق‬ ‫محروم از سرمایه‌گذاری الزم برخوردار شوند‪».‬‬ ‫رئی س‌جمه��ور با تاکید ب��ر اینکه باید س��فته‌بازی و‬ ‫گرایش به فعالی ت‌ اقتصادی کاذب را در کش��ور کم کنیم‬ ‫و فعالی ت‌های پایدار اقتصادی را در کشور گسترش دهیم‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬از آن طرف بای��د به نحوی برنامه‌ری��زی کنیم که‬ ‫تقاضا ب رای کاالهایی که ارزش کمت��ری دارند مانند طال و‬ ‫ارز کمتر شود‪».‬‬ ‫باید تمام مردم فرصت فعالیت س�ازنده اقتصادی‬ ‫را پیدا کنند‬ ‫رئی س‌جمه��ور به اهمیت مردم ی‌ ک��ردن و عمومی‬ ‫کردن اقتصاد اش��اره ک��رد و گف��ت‪« :‬ما باید ب��ه نحوی‬ ‫برنامه‌ریزی کنیم که تمام مردم در تمام سرزمین فرصت‬ ‫فعالیت س��ازنده اقتصادی را پی دا کنند و فعال ش��وند‪».‬‬ ‫رئی س‌جمهور راه‌حل س��وم را اس��تفاده حداکثری از‬ ‫منابع عمومی و س��رزمینی عنوان کرد و گفت‪« :‬ما کشور‬ ‫ثروتمندی هس��تیم و اگر به منابع س��رزمین ی‌مان متکی‬ ‫شویم رشد در کشور ما پایدار خواهد بود و آسی ب‌پذیری به‬ ‫حداقل م ی‌رسد‪».‬‬ ‫رئی س‌جمه��ور راهکار چه��ارم را قط��ع رابطه بودجه‬ ‫هزینه‌ای دولت به ارز نفتی عن��وان کرد و گفت‪« :‬باید یک‬ ‫بار با یک تصمیم مشترک این موضوع را تمام کنیم‪ ،‬گرچه‬ ‫فشارهایی نیز وارد م ی‌شود‪».‬‬ ‫رئی س‌جمهور با بیان اینکه سال‌هاس��ت اقتصادمان‬ ‫به ارز نفتی وابس��ته اس��ت و از درآمد نفتی کش��ور تغذیه‬ ‫کرده اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬با توجه به وجود نفت در کشور بعضا‬ ‫اندیشه‌ها به س��مت خرج کردن آن م ی‌رود به‌خصوص در‬ ‫بخش هزینه‌ای‪ .‬این در حالی است که ما باید این وابستگی‬ ‫را هرچه بیشتر کاهش دهیم‪».‬‬ ‫انتقال ثروت بازار ارز و سکه به سمت تامین آب‬ ‫رئی س‌جمه��ور در ادامه س��خنرانی خود در جلس��ه‬ ‫مجلس‪ ،‬با بیان اینکه «دولت چهار پیشنهاد مشخص دارد»‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬اولین پیشنهاد‪ ،‬استفاده از زمین است که باالترین‬ ‫ثروت خدادادی به ملت ای ران است‪».‬‬ ‫محمود احمدی‌نژاد با اش��اره به اینکه وس��عت ای ران‬ ‫‪ 187/3‬میلیون هکتار است‪ ،‬افزود‪« :‬از این مقدار ‪ 25‬میلیون‬ ‫هکتار دش��ت و کویر مرکزی اس��ت که نوعا معدن است‪،‬‬ ‫‪102‬میلیون هکت��ار مرتع داریم ک��ه ‪ 14‬میلیون آن جنگل‬ ‫است که دو میلیون از آن در شمال کشور و ‪ 12‬میلیون ديگر‬ ‫در دامنه البرز قرار دارد‪».‬‬ ‫وی ادام��ه داد‪ 2/5« :‬میلی��ون هکت��ار از این مراتع‬ ‫تحت اش��غال مراکز صنعت��ی‪ ،‬دامی‌و طیور اس��ت‪ ،‬اما‬ ‫سوال اینجاس��ت که آیا از این زمی ن‌ها به درستی استفاده‬ ‫م ی‌ش��ود؟ ما حدود ‪45‬میلیون هکتار زمین قابل کش��ت‬ ‫داریم که تنه��ا ‪ 14‬میلیون آن کش��ت م ی‌ش��ود و چهار‬ ‫میلیون هم آیش آن است‪ 27 .‬میلیون هکتار زمین قابل‬ ‫کشت وجود دارد و آب هم هست‪ ،‬آب کم است اما هست‪،‬‬ ‫مگر م ی‌ش��ود خدا زمین حاصلخیز خلق کند و آب ندهد؟‬ ‫این نشدنی است‪».‬‬ ‫رئی س‌جمه��ور خطاب به نماین��دگان مجلس گفت‪:‬‬ ‫«ش��اید ش��ما بگویید که انجام این کار ب��ه منابع عظیم‪،‬‬ ‫سدس��ازی و کانال‌س��ازی نیاز دارد که حرف درستی است‪،‬‬ ‫اما باید به راهکار دوم یعنی مردمی‌کردن اقتصاد برس��یم‪.‬‬ ‫ثروت‌هایی که بر سر بازار ارز و سکه م ی‌چرخد چرا به سمت‬ ‫تامین آب نرود؟ این کار شدنی است و من قاطعانه م ی‌گویم‬ ‫که م ی‌شود‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد به بیان مثالی پرداخت و اظهار کرد‪« :‬چند‬ ‫سال گذشته طرحی مطرح شد مبنی بر خروج دام‌ها از جنگل‬ ‫و توجیه اصلی این بود که دام‪ ،‬جنگل‌ها را تخریب م ی‌کند‪،‬‬ ‫در حالی که تاریخ نش��ان داده اس��ت که بهترین حافظان‬ ‫جنگل‌ها و مراتع خود دامداران هستند‪ .‬سخن من این است‬ ‫که ما همین را به دامداران بازگردانیم‪ ،‬در این صورت حداقل‬ ‫‪ 400‬هزار شغل ایجاد م ی‌شود‪».‬‬ ‫وی ادامه داد‪« :‬ما شش میلیون هکتار جنگل بلوط‬ ‫داریم که رها ش��ده و دولت برای محافظت از آنها کارمند‬ ‫استخدام م ی‌کند‪ ،‬حداقل ش��ش میلیون تن ساالنه بلوط‬ ‫تولید م ی‌ش��ود که زیر پای درخت‌ه��ا از بین م ی‌رود‪ .‬کل‬ ‫علوفه وارداتی کش��ور هفت میلیون تن اس��ت که امروز‬ ‫درخصوص مرغ و گوسفند نیز دچار مش��کل شده‌ایم‪ .‬ما‬ ‫به مردم گفتی��م که از جنگل‌ها بی��رون بروند تا جنگل‌ها‬ ‫را حفاظت کنیم‪ ،‬اما آیا حفظ ش��ده‌اند و آیا روند محافظت‬ ‫از آنها رو به بهبود اس��ت؟ نه‪ .‬ما باید تصمیمات را عوض‬ ‫کنیم‪ .‬خیل ی‌ها به ج��ای پول دادن به س��که و ارز‪ ،‬باید از‬ ‫اینجا ش��روع‌کنند‪».‬‬ ‫معادن ما قابل تقس�یم به ‪ 250‬ه�زار بلوک معدنی‬ ‫است‬ ‫رئی س‌جمهور با بی��ان اینکه «راهکار پیش��نهادی‬ ‫دوم ما اس��تفاده از معادن اس��ت»‪ ،‬گفت‪« :‬ب��رای صرفه‬ ‫اقتصادی هر معدن گروه معدنکار کافی اس��ت‪ .‬معادن ما‬ ‫قابل تقس��یم به ‪ 250‬هزار بلوک معدنی است که امروز از‬ ‫کمتر از پانزده هزار بلوک اس��تفاده م ی‌کنیم‪ .‬آیا نم ی‌شود‬ ‫قوانین و آیی ن‌نامه‌ها را مجلس و دولت اصالح کنند و هر‬ ‫که معدنی اکتشاف کرد پنجاه سال با تعیین آیی ن‌نامه‌ای‬ ‫از آن برداش��ت کند؟»‬ ‫احمدی‌نژاد همچنین اظهار کرد‪ 25« :‬میلیون هکتار‬ ‫زمین کش��اورزی وجود دارد‪ ‌،‬اینها را به ش��رط احیا به خود‬ ‫مردم دهیم‪ ،‬در اين صورت خواهیم دید که جهت سرمایه‌ها‬ ‫عوض م ی‌شود‪».‬‬ ‫در گام اول هدفمن�دی یارانه‌ه�ا بخ�ش مهمی‌از‬ ‫اهداف محقق شد‬ ‫رئی س‌جمه��ور در ادامه س��خنانش در صحن علنی‬ ‫مجلس با بیان اینکه راهکار س��وم هدفمندی یارانه‌هاست‬ ‫و معنی یارانه اس��تفاده از منابع ملی است‪ ،‬گفت‪« :‬در زمان‬ ‫اجرای برنامه اول بحث‌هایی با هم داشتیم و نیازی به بیان‬ ‫آنها نیست‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد گف��ت‪« :‬منبع عظیمی‌در کش��ور وجود‬ ‫دارد و روزانه یک میلیون و ‪ 883‬هزار بش��که نفت تحویل‬ ‫پاالیشگاه‌ها م ی‌شود و ساالنه ‪ 150‬میلیارد متر‌مکعب گاز‬
‫وارد شبکه م ی‌شود که یک ثروت عظیم است و باید آزاد و‬ ‫باز توزیع شود‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه همه دس��ت به دست هم دادیم و‬ ‫با یاری خدا و عنایات امام‌عصر‌(عج)‪ ،‬هوش��مندی مردم و‬ ‫حضور ملت گام اول هدفمندی را با هم برداشتیم که آثار‬ ‫خوبی داش��ت‪ ،‬افزود‪« :‬برخی از آثار هدفمن��دی یارانه‌ها‬ ‫در مرحله اول این اس��ت که در طرحی که روی آن بحث‬ ‫ش��د‪ ،‬قرار بر این بود که در درآمد خانوار‌ها به نفع طبقات‬ ‫کم‌برخوردار تعدی��ل ایجاد کنیم و قرار ب��ود بین بنگاه‌ها‬ ‫تعادل ایجاد شود‪ ،‬یعنی از بنگاه‌های ناکارآمد به بنگاه‌های‬ ‫کارآمد و البته قرار بود تعدیلی در بودجه دولت انجام شود‬ ‫و خوشبختانه با همکاری که اتفاق افتاد هر سه این موارد‬ ‫در بودجه مطرح ش��د‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد با اش��اره به اینکه در گام اول هدفمندی‬ ‫یارانه‌ها بخش مهمی‌از اهداف محقق ش��د‪ ،‬تصریح کرد‪‌:‬‬ ‫«امروز مدل هدفمندی یارانه‌ها در ای ران در مجامع جهانی‬ ‫به‌عن��وان یک الگ��و و مدیری��ت کالن اقتص��ادی‪ ،‬کاملا‬ ‫ای رانی ثبت شده و به رسمیت شناخته شده که جزو معدود‬ ‫طرح‌هایی اس��ت که الگوهای مدیریت اقتص��ادی ما را از‬ ‫ش��یوه‌های رایج س��رمایه‌داری و سوسیالیستی خارج کرده‬ ‫است‪».‬‬ ‫گام اول هدفمندی یارانه‌ها به تحقق عدالت کمک‬ ‫کرد‬ ‫هدفمن�دی یارانه‌ها موج�ب افتخار دول�ت و ملت‬ ‫جمهوری اسالمی شد‬ ‫احمدتوكليميگويد‪ ۲۰۰:‬روزبهپایانعمر‬ ‫دولتنمانده‪،‬نبایددنبالطرح‌هایبزرگبرویم‬ ‫خبرنامه‬ ‫احمدی‌نژاد ب��ا تاکید ب��ر اینکه «ط��رح هدفمندی‬ ‫یارانه‌ها طرح موفقی بود و در این راس��تا دنیا‪ ،‬ملت ایران‬ ‫را تحس��ین کرد و موجب افتخار دول��ت و ملت جمهوری‬ ‫اسالمی شد»‪ ،‬گفت‪« :‬همزمان با ارائه این طرح‪ ،‬دشمنان‬ ‫نگران ش��دند و دیدند بزرگترین طرح تحولی که همه آنها‬ ‫م ی‌گفتند موجب بحران و آش��وب اجتماعی م ی‌ش��ود و‬ ‫هیچ دولت و نظامی در ای��ران نم ی‌تواند آن را اجرا کند‪ ،‬با‬ ‫موفقیت کامل اجرا ش��د‪».‬‬ ‫رئی س‌جمهور در ادامه سخنان خود در مجلس افزود‪:‬‬ ‫«آنها (دشمنان) ظرفیت عظیم و هنرمندی ملت را دیدند و‬ ‫به این نکته رس��یدند که اگر این طرح‌های بزرگ پ ی‌درپی‬ ‫بخواهد انجام ش��ود دامن بلند ملت ای ران از دسترس‌شان‬ ‫خارج م ی‌شود‪ .‬آنها دیدند که م ی‌شود کشور را بدون نفت هم‬ ‫اداره کرد‪ .‬آنها دیدند که مردم باانگیزه ش��دند و وحدت ملی‬ ‫تقویت شده است‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫وی با بی��ان اینکه گام اول هدفمن��دی یارانه‌ها به‬ ‫تحقق عدالت کمک ک��رد‪ ،‬به آماری از اواخر س��ال ‪90‬‬ ‫اش��اره کرد و توضیح داد‪« :‬ضریب جینی از ‪ 40‬درصد به‬ ‫‪ 37‬درصد رسید‪ ،‬نس��بت درآمد ‪ 10‬درصد ثروتمند به ‪10‬‬ ‫درصد فقیر در خانوارهای شهری از ‪ 12/45‬برابر در سال‬ ‫‪ 89‬به ‪ 10/17‬برابر در س��ال ‪ 90‬رس��ید و در خانوارهای‬ ‫روس��تایی از ‪ 12/63‬برابر در س��ال ‪ 89‬به ‪ 9/38‬برابر در‬ ‫سال ‪ 90‬رسید‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد ب��ا بیان اینک��ه هیچ ی��ک از طرح‌های‬ ‫اقتصادی کش��ور ط��ی ‪ 50‬الی ‪ 60‬س��ال اخیر نتوانس��ته‬ ‫شاخ ص‌های اصلی را در طول یک سال تا این اندازه تغییر‬ ‫دهد‪ ،‬خاط ر‌نش��ان کرد‪« ‌:‬طرح هدفمن��دی یارانه‌ها موجب‬ ‫صرفه‌جویی ارزی شد‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه رش��د مصرف بنزی��ن و گازوئیل و‬ ‫واردات این دو را به یاد داری��م‪ ،‬افزود‪ 17/5« :‬میلیارد دالر در‬ ‫سال ‪ 90‬نیاز ما به واردات فرآورده‌ها کم شد و در همین دوره‬ ‫سال ‪ 90‬نزدیک ‪ 11‬میلیارد دالر صادرات غی رنفتی اضافه شد‪،‬‬ ‫یعنی ‪ 17/5‬میلیارد مصرف ارزی کاهش یافت و ‪ 11‬میلیارد‬ ‫درآمد ارزی اضافه شد و سه میلیارد دالر واردات کاهش پیدا‬ ‫کرد که به منابع ارزی کمک شد‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد با اش��اره به اینکه برخی مدعی هس��تند‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها باعث باال رفتن قیمت ارز ش��ده است‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬مگر هدفمندی مص��رف ارز را باال برد که قیمت را‬ ‫باال ببرد؟ بلکه پایین آورد‪».‬‬ ‫رئی س‌جمهور با بیان اینکه هدفمندی یارانه‌ها تورم ی‌‬ ‫را کنترل ک��رد که خیل ی‌ها ب��اور نم ی‌کردن��د‪ ،‬اظهار کرد‪:‬‬ ‫«هدفمندی در زمانی آغاز شد که تورم سالیانه ‪ 10/1‬و تورم‬ ‫نقطه‌ای ‪ 12/8‬درصد بود و در دی ماه این دو به هم رسیدند‪،‬‬ ‫یعنی تورم نقطه‌ای و تورم س��االنه ‪ 20/9‬شدند‪ .‬البته تورم‬ ‫نقطه‌ای در مرداد ماه به اوج خود رسید‪ ،‬یعنی به ‪22/3‬؛ ولی‬ ‫در دی ماه به هم رسیدند‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه وقتی اتفاق وی��ژه‌ای در اقتصاد رخ‬ ‫دهد‪ ،‬تورم نقط��ه‌ای باال م ی‌رود‪ ،‬توضی��ح داد‪« :‬زمانی این‬ ‫انرژی ب رای تورم‌زایی تخلیه م ی‌ش��ود ک��ه تورم نقطه‌ای و‬ ‫متوسط ساالنه ب رابر شود‪ .‬در حالی که در همین دوره حدود‬ ‫پنج درصد تورم جهانی داشتیم‪ .‬پس م ی‌توان حساب کرد‬ ‫که هدفمندی چقدر تورم ایجاد کرده است‪».‬‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها نقدینگی را کاهش داد‬ ‫رئی س‌جمهور با اش��اره به اینکه نقدینگی در س��ال‬ ‫‪ 89‬نزدیک ‪ 25‬درصد و س��ال ‪ 19/4 ،90‬درصد است‪ ،‬خاطر‬ ‫نشان کرد‪« :‬هدفمندی نقدینگی را هم کاهش داد و برخی‬ ‫مصارف راهبردی را کنترل ک��رد‪ .‬در حالی که آنها با تصور‬ ‫اینکه مصرف بنزین در کشور ما لجام‌گسیخته است‪ ،‬بنزین‬ ‫را تحریم کردند‪ ،‬اما این طرح باعث ش��د نی��از ما به واردات‬ ‫بنزین به صفر برسد و طرح آنها خنثی شود‪».‬‬ ‫احمدی‌ن��ژاد افزود‪« :‬مردم ی‌تری��ن دولت‌های جهان‬ ‫هم نم ی‌توانن��د بگویند مردم واقعا چ��ه م ی‌خواهند‪ ،‬چون‬ ‫مردم خودشان بهتر م ی‌دانند که چه م ی‌خواهند‪ ،‬اما برخی‬ ‫دوستان ای راد م ی‌گیرند و م ی‌گویند اگر یارانه نقدی بدهیم‬ ‫موجب بیکاری و تنبلی م ی‌شود‪ ،‬اما مگر در تمام دنیا بیمه‬ ‫بیکاری وجود ندارد؟»‬ ‫پزشكيانم ي‌گويد‪«:‬حرفماایناستکه‬ ‫‪ 30‬درصدمبلغهدفمندییارانه‌هابایدبهصنعت‬ ‫م ی‌رفتو‪ 20‬درصدمبلغآنبایدبهکشاورزی‬ ‫اختصاصم ی‌یافتو‪ 50‬درصدمابقینیزطبق‬ ‫قانونهزینهم ی‌شد‪».‬‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها کامل اجرا ش�ود‪ ،‬فقر ریشه‌کن‬ ‫می‌شود‬ ‫وی با بیان اینکه «یکی از بهتری��ن اقدامات تحولی‬ ‫ب رای تضمین رش��د پایدار و دور زدن تحریم‌ و خنثی کردن‬ ‫فشارهای دشمن‪ ،‬طرح هدفمندی یارانه‌ها بوده است»‪ ،‬اظهار‬ ‫کرد‪« :‬اگر این طرح به‌طور کامل اجرا ش��ود‪ ،‬ثروت عادالنه‬ ‫توزیع م ی‌شود‪ ،‬از سرمایه ملی صیانت خواهد شد‪ ،‬بهره‌وری‬ ‫در تولید باال م ی‌رود‪ ،‬وابس��تگی دولت به ارز نفتی کاهش‬ ‫پیدا م ی‌کند و فقر ریشه‌کن خواهد شد‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد همچنی��ن گفت‪« :‬م��ن در مصاحب ه‌ای‬ ‫گفتم که مرحله دوم بدین صورت اس��ت و م ی‌شود این کار‬ ‫را انجام داد؛ البته مطالعات دولت کامل و آماده است و من‬ ‫مثال زدم و گفتم م ی‌شود این کارها را انجام داد‪ .‬یارانه‌ای که‬ ‫ما از طریق انرژی در کش��ور توزیع م ی‌کنیم با ارز دو هزار و‬ ‫‪ 500‬تومان بیش از ‪ 310‬هزار میلیارد تومان است و م ی‌شود‬ ‫باز‌توزیع شود‪».‬‬ ‫غالمرضامصباحيمقدمميگويد‪:‬پرداخت‬ ‫یارانهنقدییکاقداماساسیوبنیادیب رایرفع‬ ‫فقربهشمارنم ی‌رود‬ ‫برای اجرای هدفمن�دی یارانه‌ها ه�دف انتخاباتی‬ ‫نداریم‬ ‫وی با تاکید بر اینکه «من ب��اور دارم که ما م ی‌توانیم‬ ‫حداقل معیشت را ب رای مردم فراهم و فقر را ریشه‌کن کنیم»‪،‬‬ ‫خاطرنش��ان کرد‪« :‬در طرح اول هدفمندی مخالفان زیادی‬ ‫وجود داشت‪ .‬آنها در مخالفت با این طرح مقاله م ی‌نوشتند‬ ‫و برخی دوس��تانه به ما م ی‌گفتند نزدیک انتخابات است و‬ ‫این طرح را اج��را نکنید چون بار منف��ی دارد‪ .‬حاال برخی از‬ ‫همان‌ها م ی‌گوین��د این طرح در انتخابات ب��ار مثبت دارد‪.‬‬ ‫برخی اختالف‌نظرها در این زمینه قابل تفاهم است‪ ،‬چون‬ ‫نی ت‌ها یکی اس��ت و دعوا و اختالفی وجود ن��دارد‪‌،‬البته ما‬ ‫‪21‬‬
‫خدمت مقام معظم رهبری رس��یدیم‪ ،‬ایشان رهنمودهایی‬ ‫ارائه فرمودند ک��ه من فکر م ی‌کنم باتوج��ه به آنها نظ رات‬ ‫خیلی به هم نزدیک م ی‌شود‪».‬‬ ‫مردم باید در فعالیت اقتصادی مشارکت کنند‬ ‫رئی س‌جمه��ور در بخش دیگری از س��خنان خود در‬ ‫جمع نمایندگان مجلس به اهمیت اص�لاح نظام بانکی و‬ ‫تصمیم دولت در این زمینه اش��اره کرد و گفت‪« :‬ما چند تا‬ ‫بانک را وکیل تمام ملت کرده‌ای��م و تمام ملت را از صحنه‬ ‫فعالیت اقتصادی کنار گذاشته‌ایم‪ .‬در صورتی که مردم باید‬ ‫در فعالیت اقتصادی مشارکت کنند و نظارت داشته باشند‪،‬‬ ‫ولی اکنون م ی‌بینیم که ثروت ملت را در چند بانک بلوکه‬ ‫کرده‌ایم و به این بانک‌ها م ی‌گوییم کجا خرج کنند و از آن‬ ‫طرف به ملت م ی‌گوییم که برو بگی ر‪ .‬این تمرکز باعث ایجاد‬ ‫رانت م ی‌شود‪‌،‬نظارت مخدوش‌ش��ده و باعث م ی‌شود که‬ ‫سیاست‌ها درست اجرا نشوند‪».‬‬ ‫منتظر ش�رایط مناس�ب برای اصالح نظ�ام بانکی‬ ‫هستیم‬ ‫وی همچنین به اصالح نظام پولی و عزم دولت در این‬ ‫ارتباط اش��اره کرد و گفت‪« :‬ما در این ارتباط منتظر شرایط‬ ‫مناسب هستیم‪ ».‬رئی س‌جمهور با تاکید بر اینکه باتوجه به‬ ‫سرمایه و نفتی که در کش��ور ما وجود دارد نباید مردم دچار‬ ‫مشکالت این‌چنینی باشند‪ ،‬گفت‪« :‬نباید مردم ی‌ که قالی‬ ‫م ی‌بافند روی حصیر بنشینند‪».‬‬ ‫تصمیم‌گیری در اجرا باید متمرکز شود‬ ‫خبرنامه‬ ‫رئی س‌جمهور با تاکید بر اینکه تصمیم‌گیری در اجرا‬ ‫باید متمرکز شود‪ ،‬افزود‪« :‬برنامه‌هایی که ما بیان م ی‌کنیم‪،‬‬ ‫اگر پشتیبانی شود و تصمیم‌گیری‌ها بر اجرا متمرکز باشد‪،‬‬ ‫به فضل الهی و کمک ملت اجرایی م ی‌شود و ما موفقیت‬ ‫آن را تضمین م ی‌کنیم‪ ،‬البته همانطور که اشاره شد باید در‬ ‫ارتباط با آن همراهی صورت بگیرد‪».‬‬ ‫رئی س‌جمه��ور در ادامه اظهار داش��ت‪« :‬بعضا برخی‬ ‫دوس��تان در مالقات با من م ی‌گویند ش��ش م��اه به پایان‬ ‫دولت بیش��تر نمانده و رها کن و نم ی‌ش��ود کاری کرد‪ .‬من‬ ‫یک سوال دارم؛ مگر روزها با هم تفاوت دارد شش ماه اول‬ ‫با ش��ش ماه آخر چه تفاوتی دارد؟ روز اول دولت با روز آخر‬ ‫دولت چه تفاوتی دارد؟ چرا بای��د انگیزه‌ها تفاوت پیدا کند‪.‬‬ ‫باید تالش‌ها تا روز آخر ادامه پیدا کند هر روز مهم اس��ت و‬ ‫باید کارهای بزرگ انجام داد‪ .‬البته این دولت تمام م ی‌شود و‬ ‫مردم دولت دیگری را انتخاب م ی‌کنند و همه باید از انتخاب‬ ‫مردم پشتیبانی و حمایت کنند‪».‬‬ ‫رئی س‌جمهور با تاکید بر اینکه «ت��ا روز آخر باید کار‬ ‫کنیم»‪ ،‬گفت‪« :‬م��ا آماده‌ایم س��خت ی‌ها را تحمل کنیم تا‬ ‫کارهای بزرگی انجام شود‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد در ادامه اظهار کرد‪« :‬برخی افراد و دوستان‬ ‫در بیرون و داخل هس��تند که ب ی‌انصافی کرده و از مرز نقد‬ ‫عبور م ی‌کنند‪ .‬نقد باالترین نعمت ب رای هر مقام و مسئولی‬ ‫است‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫مگر می‌شود دولت مخفیانه ارز بفروشد؟‬ ‫وی با بیان اینکه «م��ن نم ی‌خواهم گله یا اعتراضی‬ ‫کنم»‪ ،‬افزود‪« :‬اتهام زدن درست نیست‪‌.‬برخی گفتند دولت‬ ‫مخفیانه ارز فروخته و پ��ول آن را ب رای یارانه‌ها پنهان کرده‬ ‫است‪ .‬آقای ابوترابی شما را به جدت مگر ما با هم صحبت‬ ‫نکردیم که اجرای ط��رح هدفمندی ب��دون تفاهم دولت و‬ ‫مجلس ناممکن اس��ت؟ گفتم ی��ا نگفتم؟ آیا ای��ن اتهام‬ ‫کوچکی است؟»‬ ‫احمدی‌نژاد ادامه داد‪« :‬هفت دستگاه بر دولت نظارت‬ ‫دارند و اینطوری آب خوردن هم ب رای من سخت است؛ مگر‬ ‫‪22‬‬ ‫م ی‌ش��ود مخفیانه این کار را کرد؟ این اتهامی‌است که آدم‬ ‫به راحتی به ب رادر مسلمان خود نم ی‌تواند بزند‪ ،‬چه برسد به‬ ‫دولت‪ .‬صادق‌ترین دولت را مته��م کردند‪ .‬به من م ی‌گویند‬ ‫چرا با مردم حرف م ی‌زنم‪ ،‬همین اواخر ای راد گرفتند که چرا‬ ‫مسائلی را با مردم مطرح کردم‪ .‬به مردم نگوییم به چه کسی‬ ‫بگوییم؟ دولت کار محرمانه‌ای ندارد‪».‬‬ ‫تندترین اتهامات را به فرزندان پاک دولت زدند‬ ‫رئی س‌جمهور با بیان اینک��ه «در مورد بانک تندترین‬ ‫اتهامات را به فرزندان پاک دولت زدن��د»‪ ،‬ادامه داد‪« :‬ب رای‬ ‫تغییر ذائقه ش��ما لطیف��ه‌ای م ی‌گویم‪ .‬نق��ل م ی‌کنند که‬ ‫دوستی در اصفهان س��خنرانی م ی‌کرد و هی اتهام م ی‌زد‪،‬‬ ‫یکی در پایان س��خنان این شخص پرس��یده بود آیا شما‬ ‫س��ندی هم دارید؟ این آقا پاس��خ داده بود که هفت س��ال‬ ‫نهادهای نظارتی گش��تند و نتوانستند س��ندی پیدا کنند‬ ‫آن وقت ش��ما از من س��ند م ی‌خواهید؟ این موضوع البته‬ ‫واقعیت دارد‪».‬‬ ‫وی در ادامه اظهار کرد‪« :‬ما م ی‌خواهیم تا روز آخر کار‬ ‫کنیم‪ ،‬هیچ بحث سیاسی نداریم‪ .‬ملت ای ران بزرگ‌تر از این‬ ‫حرف‌هاست‪ .‬هر طرحی که دولت اعالم م ی‌کند کمک کنید‬ ‫تا اجرایش را تضمین‌کنیم‪».‬‬ ‫حرف‌های من گله و دعوا نیست‬ ‫رئی س‌جمهور با بیان اینک��ه «حرف‌هایی که م ی‌زنم‬ ‫نه گله‪ ،‬نه اعتراض و نه دعواس��ت‪ ،‬بلکه ب��رای اداره بهتر‬ ‫کشور است»‪ ،‬گفت‪« :‬ما سندی داریم که پایه اداره کشور و‬ ‫تنظیم‌کننده روابط مبنای حقوق ملت و مبنای مسئولی ت‌ها‬ ‫و دایره اختیارات اس��ت‪ .‬این س��ند عبارت اس��ت از قانون‬ ‫اساسی‪ .‬هر سه قوه مستقل از یکدیگرند و البته اختیاراتی‬ ‫نیز دارند و ب��ه نوعی بخش��ی از اختیارات ناظ��ر به قوای‬ ‫دیگر اس��ت که البته این به معنای دخالت نیست‪ .‬به‌طور‬ ‫مثال بازرسی کل کشور‪ ،‬دس��تگاه‌ها را نظارت م ی‌کند‪ ،‬اما‬ ‫این دخالت نیس��ت‪ .‬دیوان محاس��بات به امور دستگاه‌ها‬ ‫رسیدگی م ی‌کند که این دخالت نیس��ت و استقالل قوا را‬ ‫نقض نم ی‌کند‪».‬‬ ‫هیچ‌گاه در قانونگذاری دخالت نمی‌کنیم‬ ‫احمدی‌نژاد ادامه داد‪« :‬ب رای قوه مجریه نیز اختیارات‬ ‫مستقل و اختیاراتی ناظر به سایر قوا وجود دارد‪ .‬ما هی چ‌گاه‬ ‫در قانونگذاری دخالت نم ی‌کنیم؛ دخالت به معنای دخالت‪.‬‬ ‫هی چ‌گاه تالش نکرده‌ایم دخالت کنی��م اما اگر تصمیمات‬ ‫دولت حتی انتصاب افراد به مسئولی ت‌ها با طرحی متوقف‬ ‫ش��ود چطور م ی‌توان مدیریت کرد؟ برخی تغیی رات خیلی‬ ‫شکننده است‪».‬‬ ‫اینکه دیگر قوا تالش کنند در حوزه اجرا وارد شوند‪،‬‬ ‫آسیب می‌زند‬ ‫رئی س‌جمه��ور خاطرنش��ان ک��رد‪« :‬قانون اساس��ی‬ ‫هندسه‌ای تعریف کرده که اگر از چارچوب خارج شود آسیب‬ ‫م ی‌بیند‪ .‬اینکه دیگر قوا تالش کنند در حوزه اجرا وارد شوند‬ ‫آسیب م ی‌زند‪ ،‬توسعه مرز اختیارات یک قوه به سایر قوا به‬ ‫ضرر کشور اس��ت و به ضرر همه ماس��ت‪ .‬جایگاه مجلس‬ ‫بسیار رفیع و محترم است‪».‬‬ ‫رئی س‌جمهور قسمت آخر اصل ‪ 138‬قانون اساسی را‬ ‫مورد اشاره قرار داد و گفت‪« :‬هر برداشتی از این قانون دارید‪،‬‬ ‫ما در آن با شما مشترک هستیم‪».‬‬ ‫احمدی‌ن��ژاد که در صح��ن علنی مجلس س��خن‬ ‫م ی‌گفت‪ ،‬با بیان اینکه در قانونگذاری دو مسیر مقدماتی‬ ‫داریم‪ ،‬توضیح داد‪« :‬مس��یر اول طرح نمایندگان است که‬ ‫توس��ط ‪ 15‬نفر از نمایندگان مطرح م ی‌ش��ود و مراحل آن‬ ‫طی خواهد ش��د و دوم مسیر مقدماتی اس��ت که الیحه‬ ‫نام دارد‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه الیحه حق دولت است‪ ،‬توضیح داد‪:‬‬ ‫«دولت وقتی به اینجا رس��ید که باید کاری در کشور انجام‬ ‫شود‪ ،‬جوانب آن را م ی‌سنجد و به مجلس الیحه م ی‌دهد و‬ ‫این نظر دولت است‪ ،‬پس اگر خدای نکرده مثل مواردی که‬ ‫اتفاق افتاد الیحه در مجلس بیاید و آنچنان دگرگون ش��ود‬ ‫که تشخیص دولت این باشد که اهداف الیحه ما را تامین‬ ‫نم ی‌کند چه کار باید کرد؟ البته در اینجا به درستی و غلطی‬ ‫نظ رات اشاره‌ای ندارند و تنها روند را مورد توجه قرار دادند‪».‬‬ ‫وی با طرح این سوال که آیا م ی‌توان دولت را موظف‬ ‫کرد که باید این طرح را اجرا کند؟ گفت‪« :‬ما فکر م ی‌کنیم‬ ‫دولت در هر مرحله‌ای م ی‌تواند الیح��ه را پس بگیرد و اگر‬ ‫شما نظ راتی دارید‪ ،‬م ی‌توانید طرح بدهید که حق نمایندگان‬ ‫است و دولت نم ی‌تواند بگوید که چرا نمایندگان طرح دادند‬ ‫و هر زمان که مراحل را طی کرد و تبدیل به قانون شد ب رای‬ ‫همه مردم الزم‌االجرا خواهد ش��د که اصل ‪ 75‬و ‪ 113‬نیز بر‬ ‫همین نکته اشاره دارد‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد در ادامه با قرائت اصل ‪ 126‬قانون اساسی‬ ‫گفت‪« :‬در این اصل آمده است رئی س‌جمهور مسئولیت امور‬ ‫برنامه و بودجه و امور اداری و استخدامی‌کشور را مستقیما‬ ‫بر‌‌عهده دارد و م ی‌توان��د اداره آن را به عهده دیگری بگذارد‪،‬‬ ‫پس اگر این موض��وع از عهده رئی س‌جمهور خارج ش��ود‪،‬‬ ‫چطور م ی‌تواند برنامه و بودجه را اداره کند؟»‬ ‫وی همچنی��ن به اصل ‪ 121‬قانون اساس��ی اش��اره‬ ‫کرد و گف��ت‪« :‬نم ی‌خواهم متن س��وگند رئی س‌جمهور را‬ ‫یادآوری کنم‪ ،‬اما در اس��تعالمی‌در رابطه با وجه ش��رعی‬ ‫س��وگند رئی س‌جمهور در زم��ان ریاس��ت‌جمهوری مقام‬ ‫معظم رهبری از ش��ورای نگهبان سوال ش��ده است‪« :‬با‬ ‫توجه به سوگند رئی س‌جمهور ب ر‌اساس قانون‌اساسی آنجا‬ ‫که رئی س‌جمهور در حراست از مرزها و استقالل سیاسی‬ ‫و فرهنگی کش��ور نباید از هی��چ اقدامی‌دری��غ ورزد‪ ،‬در‬ ‫صورتی که بنا به تشخیص و نظر رئی س‌جمهوری فردی‬ ‫که به‌عنوان س��فیر و نماینده تام‌االختیار دولت جمهوری‬ ‫اسالمی پیشنهاد م ی‌ش��ود از صالحیت کامل برای احراز‬ ‫چنین س��متی برخوردار نباش��د آیا در این صورت امضای‬ ‫نمایندگی یاد ش��ده با مفاد س��وگند‌نامه ریاست‌جمهوری‬ ‫منافاتی ندارد؟» و ش��ورای نگهبان این س��وال را در تمام‬ ‫اقدام��ات رئی س‌جمه��ور عموم��ی کرده‌ و چنین پاس��خ‬ ‫داد‪« :‬آنچه از عبارت س��وگندنامه اس��تنباط م ی‌شود این‬ ‫اس��ت که رئی س‌جمهور بای��د در تمام اقدام��ات وظایف‬ ‫و مس��ئولیتهایی که عهده‌دار اس��ت‪ ،‬حفظ و حراست از‬ ‫مرزها‪ ،‬استقالل سیاسی و اقتصادی کشور و سایر اموری‬ ‫را که در سوگند‌نامه بیان شده اس��ت را مراعات کند‪ ،‬ولی‬ ‫چنانچه در م��وردی اح��راز نمایند که امض��ای او موجب‬ ‫عوارض س��وء و بروز خطراتی برای مرزها و سایر مصالح‬ ‫عالیه اسالم و نظام جمهوری اسالمی م ی‌شود شرعا باید‬ ‫از امضا خودداری نماید و خودداری او از امضاء هنس قسم‬ ‫نیست»‪.‬‬ ‫رئی س‌جمهور با تاکید بر اینکه قانون اساسی اصل و‬ ‫ضامن بقای همه ماس��ت و همه باید مراقب باشیم‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«این توصیه مقام معظم رهبری است و باید مدیریت اجرایی‬ ‫کشور متمرکز باش��د و اگر بحث استقالل قوا مطرح است‪،‬‬ ‫باید ب رای هر سه قوه باشد‪».‬‬ ‫نهاده�ای نظارت�ی نبای�د دو‌س�وم وق�ت وزرای‬ ‫اقتصادی و رئیس کل بانک مرکزی را صرف کنند‬ ‫احمدی‌ن��ژاد همچنی��ن اظه��ار کرد‪« :‬آی��ا در این‬ ‫ش��رایط س��خت م ی‌ش��ود وزرای اقتصادی و رئیس کل‬ ‫بانک مرکزی تقریبا دو‌س��وم وقت هفته‌شان صرف این‬ ‫ش��ود که نهادهای نظارتی اینها را اظهار کنند و فش��ار‬ ‫بیاورند؟ پس ای��ن افراد چه وقت به کنت��رل بازار و اداره‬
‫اگرچه محمود احمدي‌نژاد پس‬ ‫از پايان نطقش صحن علني‬ ‫را ترك كرد و براي استماع‬ ‫سخنان نمايندگان در مجلس‬ ‫نماند اما علي الريجاني ترجيح‬ ‫داد شخصا پاسخ برخي‬ ‫اظهارات رئيس‌جمهور را بدهد‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫اقتصاد کشور برسند؟»‬ ‫رئی س‌جمهور افزود‪« :‬باالخ��ره نظ راتی وجود دارد که‬ ‫ممکن است درست هم باشد‪ ،‬اما م ی‌شود اینها را با گفت‌وگو‬ ‫حل کرد‪ .‬اگر کسی تخلف و سوءاس��تفاده‌ای در هر قوه‌ای‬ ‫داشته باش��د باید به آن رس��یدگی کرد ولی مقدار زیادی از‬ ‫آنها‪ ،‬ابهاماتی دارد و گزارشی اس��ت که تایید نشده است‪،‬‬ ‫بناب راین ما بای��د یک مقدار اینها را مدیری��ت کنیم و کارها‬ ‫را جلوتر ببریم‪».‬‬ ‫نمی‌شود یک قوه دائما تحت فشار باشد‬ ‫احمدی‌نژاد با بیان اینکه «نم ی‌ش��ود دائما یک قوه‬ ‫ولو با دالیل درست‪ ،‬تحت فش��ار باشد»‪ ،‬گفت‪« :‬باالخره ما‬ ‫همه با هم کار م ی‌کنیم و اینهایی ک��ه من م ی‌گویم دعوا‬ ‫نیست بلکه بیان مشکالت است‪ .‬من و شما یکی هستیم و‬ ‫با همیم و باید بدانیم که جاها عوض م ی‌شود و ممکن است‬ ‫روزی برخی از اعضای عزیز مجل��س به دولت بیایند‪ ،‬حال‬ ‫باید موضع افراد هم عوض شود؟»‬ ‫وی با بیان اینک��ه «موضع‪ ،‬موضع خدمت اس��ت و‬ ‫اقتصاد را نم ی‌توان از چند جا مدیری��ت کرد»‪ ،‬افزود‪« :‬ما با‬ ‫هم دعوایی نداریم بلکه با هم گفت‌وگو و بحث م ی‌کنیم و‬ ‫راه تفاهم باز است‪».‬‬ ‫ملت ایران در برابر دشمنانش دست‌بسته نیست‬ ‫رئی س‌جمهور خطاب به نمایندگان مجلس اظهار کرد‪:‬‬ ‫«من امروز آمدم به شما حرف همه ملت ای ران را فریاد بزنم و‬ ‫بگویم که ملت ای ران در ب رابر دشمنانش دست‌بسته نیست‬ ‫و ظرفی ت‌های این کش��ور امکان عمل برتر را فراهم کرده‬ ‫است‪ .‬ما باید با هم باش��یم و چند کار بزرگ انجام دهیم و‬ ‫اینها شدنی است‪».‬‬ ‫چهار س�اعت می‌نش�ینم و حرف عزیزان را گوش‬ ‫می‌کنم‪ ،‬اما نه امروز‬ ‫احمدی‌نژاد در ادام��ه گفت‪« :‬جناب آق��ای ابوترابی‬ ‫یادداشتی به من داده‌اند که من در جلسه بنشینم و سخنان‬ ‫نمایندگان را استماع کنم‪ .‬این یادداشت بسیار خوبی است‬ ‫اما من چ��ون واقعا برنامه خ��ود را تنظیم ک��رده‌ام‪ ،‬معذور‬ ‫هستم‪ .‬هر وقت دیگری صالح دانس��تید هماهنگ کنید‬ ‫من م ی‌آیم چهار ساعت م ی‌نشینم و حرف عزیزان را گوش‬ ‫م ی‌کنم‪ ،‬چراکه بهترین سخن‪ ،‬س��خن ب رادران و خواه ران‬ ‫مجلس است و ما هم همیشه استفاده کرده‌ایم‪».‬‬ ‫وی ضمن تش��کر از هیات‌رئیس��ه و رئیس مجلس‬ ‫و نمایندگان ب��ه آنها گف��ت‪« :‬خواهش م ی‌کن��م در مورد‬ ‫‪23‬‬
‫پیشنهادات و موضوعاتی که عرض کردم اعالم نظر و بستر‬ ‫اجرای آن را فراهم کنید و همچنین از کارشناسان و اساتید‬ ‫دانشگاه‌ها م ی‌خواهم نظر بدهند و تولید نظریه کنند و به ما‬ ‫راهنمایی و کمک دهند‪».‬‬ ‫مردمی‌که قالی می‌بافند نبای�د روی حصیر زندگی‬ ‫کنند‬ ‫رئی س‌جمه��ور در پایان س��خنان خود اظه��ار کرد‪:‬‬ ‫«عزیزان من! مردمی‌که قال��ی م ی‌بافند نباید روی حصیر‬ ‫زندگی کنند و ملتی که روی دریای ثروت نشست ‌ه نباید فقیر‬ ‫داشته باش��د‪ .‬ملتی که تاریخ‪ ،‬فرهنگ و تمدن دارد همت‪،‬‬ ‫اراده و ایمان دارد‪ ،‬پیامبر‪ ‌،‬علی‪ ،‬حسین و مهدی (عج) دارد‪،‬‬ ‫هرگز در نخواهد ماند و همه قله‌ها را فتح خواهد کرد‪».‬‬ ‫واکنش‌ها‬ ‫خبرنامه‬ ‫براساس قرعه‌کش��ی هیات‌رئیس��ه مجلس پس از‬ ‫س��خنرانی رئی س‌جمهور‪ ،‬پن��ج نفر از نماین��دگان نظ رات‬ ‫خودش��ان را اعالم کردند‪ .‬پیش از این گفته ش��ده بود که‬ ‫احمدی‌ن��ژاد خواهان برگزاری جلس��ه غیرعلنی اس��ت تا‬ ‫صحب ت‌های خود را مطرح کند‪ ،‬اما مس��ائل مطرح ش��ده‬ ‫توس��ط وی در جلس��ه علنی نیز با واکنش‌ این نمایندگان‬ ‫روبه‌رو شد‪ .‬علی الریجانی نیز در پایان جلسه علنی از دیر‬ ‫ارسال شدن الیحه بودجه به مجلس انتقاد و اشاره کرد که‬ ‫در این زمینه نامه‌ای به رهبری نوشته است‪.‬‬ ‫عباس رجایی‪ ،‬رئیس کمیس��یون کشاورزی مجلس‬ ‫اولین ناطق بعد از س��خنان احمدی‌نژاد در مجلس‪ ،‬ضمن‬ ‫تقدی��ر از این حض��ور گفت‪« :‬البت��ه روی صحب��ت ما با‬ ‫آقای‌رئی س‌جمهور و هیات دولت بود که متاسفانه هی چ‌کدام‬ ‫االن حضور ندارند و کسانی که تصمیم‌گیرنده هستند شاید‬ ‫این صحبت را نشنوند؛ بهتر این بود که این مسائل به‌گونه‬ ‫دیگری مطرح م ی‌شد‪».‬‬ ‫رئی��س‌ کمیس��یون کش��اورزی مجل��س تصری��ح‬ ‫کرد‪« :‬آقای رئی س‌جمهور! بعد از ‪ 33‬س��ال ک��ه از انقالب‬ ‫اسالمی م ی‌گذرد مشکل ما در همه حوزه‌های اقتصادی و‬ ‫غی راقتصادی‪ ،‬عنصر مدیریتی است و اگر مساله مدیریتی را‬ ‫در سیستم اجرایی کشور اصالح م ی‌کردیم قطعا بسیاری از‬ ‫این مشکالت پیش نم ی‌آمد که امروز به‌عنوان یک کالف‬ ‫پیچیده به آن نگاه کنیم‪».‬‬ ‫وی با بی��ان اینکه م��ا از آقای رئی س‌جمه��ور انتظار‬ ‫نداریم در همه حوزه‌ها تخصص داشته باشد‪ ،‬گفت‪« :‬اما در‬ ‫یک سخنرانی رسمی این اقتدار را داریم که داده‌هایی را که‬ ‫م ی‌گوید تخصصی باشد‪ ».‬رجایی ادامه داد‪« :‬اینکه ما زمین‬ ‫را واگذار کنیم تا ویال بسازند حوزه کشاورزی نیست و در واقع‬ ‫بخش کشاورزی را نابود کرده‌ایم‪».‬‬ ‫رئی س‌ کمیس��یون کش��اورزی همچنی��ن به نکات‬ ‫دیگری از شاخ ص‌های رفاه اش��اره کرد و گفت‪« :‬حمایت‬ ‫از بخش کشاورزی باید واقعی باش��د‪ .‬هشت میلیون تن‬ ‫گندم خریداری کردیم ب��ه قیمت متوس��ط حداقل ‪1000‬‬ ‫تومان اما آن را از روس��تایی خودم��ان نخریده‌ایم و آنقدر‬ ‫قیمت را پایین نگه‌داشته‌ایم که یا از مرزها خارج شد یا به‬ ‫گاوها داده ش��د‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫مصباحی‌مقدم‪ :‬پرداخ�ت یارانه نق�دی یک اقدام‬ ‫اساسی برای رفع فقر نیست‬ ‫همچنین غالمرضا مصباح ی‌مق��دم در نطق خود در‬ ‫صحن علنی مجلس‪ ،‬با اشاره به صحب ت‌های رئی س‌جمهور‬ ‫در جلس��ه علنی گفت‪« :‬همانطور که تعدادی از دوس��تان‬ ‫نماینده اشاره داشتند‪ ،‬پاره‌ای از طرح‌های پیشنهادی آقای‬ ‫رئی س‌جمهور مناسب آغاز دوره نهم ریاست‌جمهوری بود و‬ ‫نه پایان دوره دهم؛ از سوی دیگر ما خدشه‌ای به اصل اجرای‬ ‫طرح هدفمندی یارانه‌ها وارد نم ی‌کنی��م‪ ،‬چون باید قانون‬ ‫‪24‬‬ ‫هدفمندسازی یارانه‌ها تا رسیدن به اهداف دنبال شود‪».‬‬ ‫مصباح ی‌مقدم اضافه کرد‪« :‬هدف دیگر اجرای قانون‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها رفع فقر و نیازهای ضروری مردم است‪.‬‬ ‫پرداخت یارانه نقدی به همه در راس��تای این هدف نیست‪،‬‬ ‫کمک به ثروتمندان هرگز کمک به فق را نیست و پرداخت‬ ‫یارانه نقدی یک اقدام اساس��ی و بنیادی ب��رای رفع فقر به‬ ‫شمار نم ی‌رود‪».‬‬ ‫هیچ انسانی نباید گدایی پزشک و دارو کند‬ ‫دیگر ناطق مسعود پزشکیان‪ ،‬نایب‌رئیس کمیسیون‬ ‫بهداشت بود‪ .‬او با اشاره به اینکه ب ر‌اساس قانون هدفمندی‬ ‫یارانه‌ها‪ ،‬هیچ ای رانی نباید از نعم��ت درمان رایگان محروم‬ ‫باشد‪ ،‬گفت‪« :‬هیچ انسانی در سرتاسر ای ران و هیچ نقطه‌ای‬ ‫از کشور نباید ب رای گرفتن خدمت به‌دنبال این و آن باشد یا‬ ‫ب رای خریدن دارو و دیدن پزشک‪ ،‬گدایی این و آن را بکند‪ .‬اگر‬ ‫کسی وارد بیمارستان شد و ملت ای ران بداند که از موقعی که‬ ‫از مادر به‌دنیا م ی‌آید تا زمانی که م ی‌میرد‪ ،‬خدمت سالمت‪،‬‬ ‫رایگان خواهد بود‪ ،‬این م ی‌شود هدفمندی واقعی یارانه‌ها‬ ‫و این همان قانونی است که اگر اجرا شود‪ ،‬بهترین نتیجه را‬ ‫در ب ر‌خواهد داشت‪».‬‬ ‫نایب‌رئیس کمیس��یون بهداش��ت مجلس ش��ورای‬ ‫اسالمی ادامه داد‪« :‬حرف ما این اس��ت که ‪ 30‬درصد مبلغ‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها باید به صنعت م ی‌رفت و ‪ 20‬درصد مبلغ‬ ‫آن باید به کشاورزی اختصاص م ی‌یافت و ‪ 50‬درصد مابقی‬ ‫نیز طبق قانون هزینه م ی‌شد‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬اگر قرار اس��ت ما با یکدیگر عهد ببندیم‪،‬‬ ‫باید به قانون متعهد باش��یم‪ .‬اینکه ما حرف��ی بزنیم و بعد‬ ‫دوباره حرف خود را نقض کنیم‪ ،‬متفاوت است‪ .‬اگر ما در زبان‬ ‫متحد شویم و اما در عمل کارمان با یکدیگر تفاوت داشته‬ ‫باشد‪ ،‬امکان اختالف وجود دارد‪».‬‬ ‫توکلی‪ ۲۰۰ :‬روز به پایان عم�ر دولت نمانده‪ ،‬نباید‬ ‫دنبال طرح‌های بزرگ برویم‬ ‫احمد توکلی‪ ،‬نماینده مردم ته ران که از منتقدان اصلی‬ ‫سیاس��ت‌های اقتصادی و نحوه اجرای قان��ون هدفمندی‬ ‫اس��ت‪ ،‬در نطق خود در صحن علنی مجلس ب��ا تاکید بر‬ ‫اینکه ‪200‬روز از عمر دولت باقی مانده است‪ ،‬اظهار داشت‪:‬‬ ‫«از آقای احمدی‌نژاد استدعا م ی‌کنم به سراغ طرح‌های بزرگ‬ ‫نرود‪ .‬ب��رای اینکه تا تفاهم در مورد آن ط��رح صورت گیرد‪،‬‬ ‫‪200‬روز هم از دست م ی‌رود‪ .‬بايد درباره طرح‌های موجود که‬ ‫قانون دارد‪ ،‬با هم همکاری کنیم و قانونی انجام دهیم‪».‬‬ ‫وی اف��زود‪« :‬رئی س‌جمه��ور در مورد قانون اساس��ی‬ ‫همچن��ان مطالبی ارائ��ه کردند که محل اختالف اس��ت‪.‬‬ ‫ای��ن مطال��ب را قب�لا در نام��ه‌ای در س��ال ‪ 89‬خدم��ت‬ ‫مقام‌معظم‌رهب��ری رئی س‌جمه��ور نوش��تند و ایش��ان به‬ ‫ش��ورای نگهبان ارجاع دادند و یک جلس��ه چهار‌جانبه به‬ ‫دستور رهبری از مجلس‪ ،‬دولت و شورای نگهبان و اساتید‬ ‫دانشگاه برقرار شد که ‪ 18‬جلسه ‪ 3‬تا ‪ 4‬ساعته تشکیل شد‬ ‫و جمع‌بندی نیز خدمت مقام معظم رهبری رفت و نظ رات‬ ‫جناب آقای‌احمدی‌نژاد تائید نشد‪».‬‬ ‫نماینده مردم ته ران در خانه ملت تصریح کرد‪« :‬مردم‬ ‫طبق گفته آقای احمدی‌نژاد مس��تحق کرامت هستند‪ ،‬اما‬ ‫ما با دادن یاران��ه نقدی به مردم ج��واب نم ی‌گیریم‪ .‬وقتی‬ ‫تورم شدید است و وقتی رکود است‪ ،‬از هر اقدام ی‌ که باعث‬ ‫تحریک نقدینگی و انتظارات م ی‌شود باید پرهیز کرد‪ .‬اینها‬ ‫دس��تورالعمل‌های معمولی علم اقتصاد است‪ .‬نگویید که‬ ‫این فرمول‌ها بومی‌نیس��ت‪ .‬اما برخی از ای��ن فرمول‌ها با‬ ‫اقتضائات ما سازگار است و ما از آنها استفاده م ی‌کنیم‪».‬‬ ‫وی تاکید کرد‪« :‬نگاه نکنید ارز متغیر است بلکه باید‬ ‫به ارز به‌عنوان ابزار سیاست اقتصادی نگاه کنیم نه به‌عنوان‬ ‫تعیی ن‌کننده هزینه‌های دولت‪».‬‬ ‫توکلی ب��ا بیان اینک��ه تصمیم��ی‌ که ما ب��رای ارز‬ ‫م ی‌گیریم باید‌تراز بازرگانی خارجی را کاهش و قدرت رقابت‬ ‫خارجی را افزایش دهد‪ ،‬گفت‪« :‬ارز الاقل باید یک سال ثبات‬ ‫داشته باشد و هر روز تغییر نکند‪ ،‬ذخایر ارزی را از بین نبرد‪،‬‬ ‫سفته‌بازی را کم کند‪ .‬اینها راه‌حل‌هایی است که ما باید به‬ ‫آن توجه کنیم‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه ارز دو‌‌نرخی موجب فس��اد اس��ت‪،‬‬ ‫ادام��ه داد‪« :‬وقتی ش��کر را به‌عنوان یک کاالی اساس��ی‬ ‫وارد م ی‌کنیم باید به‌دنبال بیس��کوئیت و شربت و غیره تا‬ ‫لب ه‌های مرز دوید‪ ».‬توکلی در پایان اظهار داشت‪« :‬قیمت ارز‬ ‫را یکسان کنیم و در عوض یک کاالی غذایی را ب رای مردم‬ ‫تضمین کنیم و این کار عملی است و نگویید سهمی ه‌بندی‬ ‫سم مهلک اس��ت‪ .‬همین االن در ایاالت‌‌متحده آمریکا ‪47‬‬ ‫میلیون و ‪ 731‬نفر کارت غذا دارند و ب رای آنان بسته غذایی‬ ‫تهیه شده اس��ت‪ .‬ما باید از تجربیات بشری استفاده و مردم‬ ‫خود را حفاظت کنیم‪».‬‬ ‫باهنر‪ :‬این ‪ 40‬هزار تومان‪ 40،‬هزار تومان دو سال‬ ‫پیش نیست‬ ‫محمدرضا باهنر‪ ،‬نایب‌رئیس مجلس نیز بعد از جلسه‬ ‫علنی دولت و مجل��س در گفت‌وگویی با انتقاد از ش��رایط‬ ‫فعلی گفت‪« :‬نرخ بیکاری در شرایط امروز کشور بسیاری از‬ ‫خانواده‌ها را آزار م ی‌دهد‪».‬‬ ‫عضو هیات‌رئیس��ه مجلس ش��ورای اس�لامی در‬ ‫خصوص توزیع یارانه نقدی گفت‪« :‬امروز به گفته بسیاری‬ ‫از مسئوالن دولت بخش قابل‌توجهی از پولی که در قالب‬ ‫یاران��ه نقدی به خانوارها پرداخت م ی‌ش��ود ب��ه دلیل تورم‬ ‫مستهلک شده‪ ،‬به این معنی که ‪ 40‬هزار تومان امروز هرگز‬ ‫ارزش ‪40‬هزار تومان دو‌سال پیش را ندارد‪».‬‬ ‫وی ادامه داد‪« :‬اگر بخواهیم در ای��ن میدان بدویم و‬ ‫اگر فردا روز مبلغی را به‌عن��وان یارانه نقدی به مردم بدهیم‬ ‫مجبور هستیم مبلغ بیشتر از آن را از جیب مردم برداریم‪».‬‬ ‫باهنر با تاکید بر اینکه بنگاه‌های تولیدی در وضعیت‬ ‫خوبی نیستند‪ ،‬گفت‪« :‬مس��اله بیکاری و فروپاشی برخی‬ ‫از بنگاه‌های تولیدی در ش��رایط امروز کشور بسیار روشن‬ ‫است‪».‬‬ ‫نایب رئیس مجلس شورای اسالمی همچنین تاکید‬ ‫کرد‪« :‬به نظر م ی‌رسد روند هفت سال گذشته در حالی که‬ ‫نقاط مثبت و قابل دفاعی دارد‪ ،‬اما منجر به متزلزل شدن‬ ‫برخی از ش��اخ ص‌های اقتصاد کشور ش��ده‪ .‬در این مدت‬ ‫باقیمانده از عمر دولت دهم باید دست به دست هم دهیم‬ ‫تا برخی از مشکالت مردم را حل کرده و اقتصاد خانوار را از‬ ‫فش��اری که بر آن وارد م ی‌ش��ود نجات دهیم‪g».‬‬ ‫محمود احمدي‌نژاد در بخشي از نطقش گفت‪« :‬حرف‌هایی‬ ‫که می‌زنم نه گله‪ ،‬نه اعتراض و نه دعواست‪ ،‬بلکه برای‬ ‫اداره بهتر کشور است»‬
‫هدفمندی یارانه‌ها و متغیرهای معطل‬ ‫مجلس بايد به دولت اجازه اجراي تفكراتش را بدهد‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫زمانی که طرح هدفمند‌کردن یارانه‌ها ب رای بررس��ی و‬ ‫تصویب به صحن علنی مجلس هش��تم شورای اسالمی‬ ‫رفت‪ ،‬یکی از طرح‌های بزرگ و‌محوری محسوب م ی‌شد‪.‬‬ ‫نمایندگان مجلس در جلس��ات و نشس ت‌های متعدد‬ ‫با حضور کارشناس��ان و اقتصاد‌دانان و نمایندگانی از دولت‬ ‫طرحی را تحت عنوان ط��رح هدفمندی یارانه‌ها به تصویب‬ ‫رس��اندند و درنهایت قانونی به تصویب رسید که با نگاهی‬ ‫جامع به تمام ابع��اد اجرایی آن‪ ،‬در اختیار ق��وه مجریه قرار‬ ‫گرفت‪.‬‬ ‫در این قانون قرار بود هدفمندی یارانه‌ها با شیبی ملایم‬ ‫اجرایی شود‪ ،‬چراکه چنین طرحی به‌نوعی یک جراحی بزرگ‬ ‫اقتصادی را در جامعه کلید م ی‌زد که در عین حال سخت ی‌ها‬ ‫و زحمت‌هایی را نیز ب رای کشور به همراه داشت و اجرای آرام‬ ‫آن با شیبی ملایم م ی‌توانس��ت از بار سخت ی‌ها بکاهد‪ ،‬اما‬ ‫در جریان اجرا و در همان فاز اول‪ ،‬دولت کمی شیب گرفت‬ ‫و تالش کرد که بخش زیادی از واقع ی‌سازی قیمت‌ها را در‬ ‫همان ابتدا و گام اول به انجام برساند‪.‬‬ ‫این در حالی بود که نمایندگان مجلس شورای اسالمی‬ ‫عالوه بر شیب ‪ 5‬پله‌ای‪ ،‬قشر هدف را به چندین دسته تقسیم‬ ‫کرده و دریافت ی‌ها را طبقه‌بندی کرده بودند‪ .‬اتفاقی که در فاز‬ ‫اول خالف آن اجرا شد و شاهد تخصیص یارانه‌ها به تمامی‬ ‫‌اقشار و به یک می زان بودیم‪.‬‬ ‫عالوه بر آن از زمان اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها‪،‬‬ ‫کش��ور با مش��کالت اقتصادی دیگری همراه شد که از این‬ ‫جمله م ی‌توان به تحریم‌های سیاسی ‪ -‬اقتصادی اشاره کرد‪،‬‬ ‫و این روند تا آنجا پیش رفت که برخی گران ی‌ها و مشکالت‬ ‫اقتصادی را بر گردن اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها محول‬ ‫کردند‪ .‬این در حالی است که تعبیر ما از علت اصلی مشکالت‬ ‫اقتصادی ضعف نظ��ارت و عملکرد ضعیف دولت در اجرای‬ ‫قوانین بود‪ .‬چه‌بسا اجرای قانونی با این عظمت نیاز به دقتی‬ ‫باال داش��ت که متاس��فانه در اجرای فاز اول حداقل ش��اهد‬ ‫آن نبودی��م و چرخش‌هایی را در تحقق قان��ون م ی‌دیدیم‪.‬‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها‪ ،‬هفت متغیر اساسی را الزم داشت که از‬ ‫خبرنامه‬ ‫احمد بخشايش اردستاني‪ /‬نماينده مجلس‬ ‫هفت متغیر‪ ،‬کارهایی در زمینه سه متغیر حامل‌های انرژی‪،‬‬ ‫پرداخت نقدی و ساماندهی کلیت یارانه‌ها انجام شده و هنوز‬ ‫درباره چهار متغیر دیگر‪ ،‬هیچ اقدامی انجام نشده است‪.‬‬ ‫در متغیرهای��ی همچون ایجاد ش��بکه جامع بانکی‪،‬‬ ‫ساماندهی مالکیت و‪ ...‬که متغیرهای اساسی هم هستند‪،‬‬ ‫هنوز هیچ کاری انجام نش��ده اس��ت و بر همین اساس تا‬ ‫زمینه تغییر در این بخش‌ها فراهم نشده‪ ،‬کار‌کردن روی فاز‬ ‫دوم هدفمندی‪ ،‬نتیجه چندانی نخواهد داشت‪.‬امروز باید به‬ ‫سراغ ب رنامه‌هایی ب رای رفع گران ی‌ها برویم‪ .‬متاسفانه شرایط‬ ‫در جامعه ما حالت افراط و تفریط دارد و وقتی به‌عنوان مثال‪،‬‬ ‫قیمت دالر باال م ی‌رود‪ ،‬قیمت سبزی را هم باال م ی‌ب رند‪ .‬این‬ ‫اتفاقات به بازار ما آسیب زده و شرایط را بدتر از پیش م ی‌کند‪.‬‬ ‫عالوه بر این تا قیمت کاالیی در جامعه زیاد م ی‌شود‪،‬‬ ‫س��یل متقاضی به س��وی آن قلم جنس س��رازیر م ی‌شود‬ ‫و این هم باعث وخیم‌تر ش��دن اوضاع م ی‌ش��ود‪ .‬در حالی‬ ‫که بنده وقتی در اس��ترالیا بودم‪ ،‬م ی‌دیدم تا جنس��ی گران‬ ‫م ی‌شود‪ ،‬مردم ش��رایط را در نظر م ی‌گیرند و تا زمان عادی‬ ‫ش��دن اوضاع‪ ،‬منتظر م ی‌مانند‪ .‬یکی از تبعات اصلی قانون‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها در فاز اول‪ ،‬گران ی‌های لجام‌گسیخته بود‬ ‫که این یک بحث عمومی اس��ت‪ ،‬اما افزایش قیمت‌ها به‬ ‫اندازه‌ای شدت داشت که باعث نارضایتی مردم شد و تبعات‬ ‫نامطلوبی در جامعه بر جای گذاشت‪.‬وقتی قانونی عظیم در‬ ‫کشور با تبعات اقتصادی باال مواجه م ی‌شود‪ ،‬تاثی رات منفی‬ ‫جامع ه‌ش��ناختی م ی‌گذارد و نوعی ح��س مقابله بین مردم‬ ‫ایجاد م ی‌کند که از این رو در قانون هدفمندی یارانه‌ها نیز‬ ‫مردم از دولت خواستند که فاز دوم را اجرا نکند‪.‬‬ ‫بر همین اساس عموم مردم باور دارند که اگر فاز دوم‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها اجرا ش��ود قیمت‌ها به صورت نجومی‬ ‫‌افزایش پیدا م ی‌کن��د‪ .‬ناتوانی نهاده��اي اجرايي در کنترل‬ ‫قیمت‌ها باعث شده قانون مهمی‌مانند هدفمندی یارانه‌ها‬ ‫زیر سوال برود‪ ،‬چراکه دولت هدفمندی یارانه‌ها را با شیب تند‬ ‫اجرا کرد و اکنون نیز تبعات بدی همچون گران ی‌های اخیر‬ ‫ناشی از اجرای غلط قانون را شاهد هستیم‪.‬‬ ‫با این حال نباید نادیده گرفت که طرح ملی هدفمندی‬ ‫یارانه‌ها یکی از بزرگترین طرح‌ه��ای اقتصادی و اجتماعی‬ ‫است که توسط دولت دهم به اجرا در‌آمده‪ ‌،‬به‌طوری که این‬ ‫طرح زندگی و معیش��ت تمام مردم ای ران را تحت تاثیر قرار‬ ‫داده‪ ‌،‬بناب راین بدیهی اس��ت که اجرای این طرح منتقدان و‬ ‫مخالفانی نیز داشته باشد‪.‬‬ ‫اما از س��ویی آنچه عموم مردم از هدفمندی یارانه‌ها‬ ‫کسب م ی‌کنند‪ ،‬نظ رات منتقدان و مخالفان این طرح و عالوه‬ ‫بر آن آثار و تبعات منفی و تورم‌زای این قانون اس��ت که به‬ ‫اعتقاد من بد نیست دیدگاه‌های نمایندگان دولت در این راستا‬ ‫به اطالع عموم برسد تا مردم با دریافت نظ رات مثبت و منفی‬ ‫و تبعات و دستاوردها قضاوت کنند‪.‬‬ ‫با این‌همه به نظر م ی‌آید باتوجه ب��ه حضور دولت در‬ ‫سال پایانی‪ ،‬مجلس باید فرصتی را در اختیار دولت قرار دهد‬ ‫تا در راستای تعاملی س��ازنده مسائل و قوانین معطل مانده‬ ‫را به سرانجام برسد‪.‬‬ ‫با توجه به آنچه در بازار ارز و نتایج حاصل از نوسانات آن‬ ‫در سطح جامعه رخ داد‪ ،‬مجلس شورای اسالمی فکر م ی‌کند‬ ‫دولت وقتی ارز را گران م ی‌فروشند به‌دنبال پ س‌انداز مبالغی‬ ‫است تا در پرتو آن بتواند فاز دوم هدفمند کردن یارانه‌ها را اجرا‬ ‫کند و بر همین اس��اس بود که نمایندگان مجلس فاز دوم‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها را هم متوقف کردند‪.‬‬ ‫بر این اس��اس نمایندگان مجلس فوری��ت طرحی را‬ ‫تصویب کردند که در ص��ورت تصویب نهای��ی آن‪ ،‬اجرای‬ ‫مرحله دوم ب رنامه موسوم به هدفمندی یارانه‌ها متوقف شد‪.‬‬ ‫پیش��نهاد من این اس��ت که مجل��س در خصوص‬ ‫چگونگی اجرای هدفمندی یارانه‌ها دخالتی نداشته باشد و‬ ‫تنها به‌صورت ناظر‪ ،‬مشاهده‌کننده بازی دولت باشد‪ .‬باید دید‬ ‫که دولت در قبال بحران‌ه��ای اقتصادی موجود چه اقدام ی‌‬ ‫صورت م ی‌دهد؛ در چنین ش��رایطی باید فرصت الزم را به‬ ‫دولت داد تا به اج��رای تفکرات خ��ود در مباحث اقتصادی‬ ‫بپردازد و این به نفع همه است‪.‬‬ ‫بهتر اس��ت که در ماه‌های پایانی عمر دولت دهم به‬ ‫دولت اج��ازه دهیم تا به رت��ق و فتق امور بپ��ردازد‪ ،‬هر چند‬ ‫پی ش‌بینی من این است که هر چه جلوتر م ی‌رویم وضعیت‬ ‫بدتر م ی‌شود و تنش‌ها به دلیل هیجانات انتخاباتی و نزدیک‬ ‫شدن به فضای انتخابات افزایش خواهد یافت‪g .‬‬ ‫‪25‬‬
‫پرداخت نقدی یارانه‌ها و چند مالحظه مهم اجتماعی‬ ‫نياز به مطالعات جديد‬ ‫حجت‌اهلل میرزایی‬ ‫خبرنامه‬ ‫ارزیابی آثار و پیامدهای طرح‌ها و سیاست‌های اقتصادی‬ ‫و حتی پروژه‌های عمران��ی یک ضرورت اجتن��اب ناپذیر در‬ ‫ب رنامه‌ریزی توسعه اس��ت‪ .‬این ارزیابی دامنه گس��ترده‌ای از‬ ‫مطالعات از جمله ویژگ ی‌های اقتصادی و اجتماعی مخاطبان‬ ‫مستقیم و غی ر‌مستقیم‪ ،‬چگونگی توزیع منافع و زیان‌های یک‬ ‫سیاست یا طرح‪ ،‬واکنش‌های اجتماعی زیان‌دیدگان و نفع‌ب ران‪،‬‬ ‫امکان توقف یا تغییر طرح و سیاست در نتیجه واکنش‌های‬ ‫احتمالی و‪ ...‬را در بر م ی‌گی��رد‪ .‬اهمیت این ارزیاب ی‌ها در طول‬ ‫اجرای ب رنامه‌های تعدیل س��اختاری در کش��ورهای در حال‬ ‫توس��عه در دهه ‪ 1980‬بیش از پیش نمایان ش��د‪ .‬آزاد‌سازی‬ ‫تجاری‪ ،‬افزایش مالیات‌ها‪ ،‬حذف یارانه‌ها‪ ،‬خصوص ی‌سازی و‬ ‫همه سیاست‌های تعدیل ساختاری؛ آثار و پیامدهای اجتماعی‬ ‫گس��ترده‪ ،‬عمیق و دامنه‌داری را در پی داش��ت که در برخی‬ ‫کشورها هنوز برخی از آنها مشهور است‪ .‬افزایش دامنه و عمق‬ ‫فقر‪ ،‬بیکاری و نا‌ب رابری‌‪ ،‬از دست رفتن بسیاری از فعالی ت‌های‬ ‫اقتصادی سنتی‪ ،‬گس��ترش بازارهای کار غیررسمی‪ ،‬کاهش‬ ‫فراغت و رف��اه خانوارها و‪ ...‬بخش��ی از پیامدهای اقتصادی و‬ ‫اجتماعی اجرای این سیاست‌ها بوده است‪ .‬در ساختار وابسته‬ ‫به نفت اقتصاد ای ران‪ ،‬یکی از کارکردهای مهم دولت‌ها توزیع‬ ‫رانت‌های حاصل از درآمدهای نفتی میان طبقات و گروه‌های‬ ‫اجتماعی و از رهیافت آنجا به جایی در ترکیب و ساختار و کارکرد‬ ‫اجتماعی سیاسی این طبقات است‪ .‬اهمیت توزیع مستقیم و‬ ‫غیرمستقیم رانت‌های نفتی تا آنجا افزایش و تداوم یافته که‬ ‫در رقابت‌های سیاس��ی و انتخاباتی‪ ،‬وعده‌های سطوح باالتر‬ ‫و ش��یوه‌های بدیع‌تری ب رای توزیع به رفتار مسلط گروه‌های‬ ‫سیاسی و رقیب تبدیل م ی‌شود‪ .‬توزیع سهام عدالت‪ ،‬پرداخت‬ ‫مستقیم یارانه نقدی به خانوار‪ ،‬افزیش استخدام در دستگاه‌های‬ ‫دولتی‪ ،‬توزیع گسترده تسهیالت و وام‌های اعطایی بانک‌های‬ ‫دولت��ی و پرداخت گس��ترده بالعوض و اعانه‌ای بخش��ی از‬ ‫ابزارهای توزیع رانت است که در سال‌های اخیر در کشورمان‬ ‫تجربه شده‌اند‪ .‬طبیعی اس��ت که در چنین ساختاری می زان‬ ‫تقرب و نزدیکی سیاس��ی‪ ،‬ایدئولوژیک و حتی جغ رافیایی به‬ ‫نفع توزیع‌‌کننده رانت است؛ بدین معنا که دولت یک عامل و‬ ‫معیار مهم در تعیین سهم افراد از رانت‌های توزیعی است و در‬ ‫سطح مهارت‌مندی و ابزارمندی فردی و اجتماعی و عضویت‬ ‫آنها در شبکه‌های رانتی تاثی ر‌گذار است و البته در بهره‌گیری‬ ‫از فرصت‌های مختلف نقش تعیی ن‌کننده‌ای در س��طح رشد‬ ‫این درآمد‌های رانتی افراد دارد‪ .‬با اجرای قانون هدفمند‌سازی‬ ‫یارانه‌ها جا به جایی آش��کاری در منافع دو گ��روه بنگاه‌های‬ ‫تولی د‌کننده و خانوارهای مصرف‌کننده شکل گرفت و با افزایش‬ ‫‌ب ی‌س��ابقه قیمت حامل‌های انرژی و به‌دنبال آن هزینه‌های‬ ‫تولیدی بنگاه‌های اقتصادی‪ ،‬پرداخت ماهیانه وجوهی به نام‬ ‫یارانه نقدی آن هم ب رای تقریبا همه خانوارهای کشور آغاز شد‪.‬‬ ‫این جا‌به‌جایی عظیم از یک س��و کاهش جدی رقابت‌پذیری‬ ‫بسیاری از بنگاه‌های تولیدی و کاهش سطح یا توقف تولید‬ ‫و به‌دنبال آن بیکاری کارکنان مستقیم و غی ر‌مستقیم آنها را‬ ‫در پی داش��ته و آثار و تبعات اجتماعی دامنه‌داری نیز خواهد‬ ‫داشت و از سوی دیگر آثار و پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم و‬ ‫کوتاه‌مدت و بلندمدتی بر رفتار و باورهای خانوارها درپی خواهد‬ ‫داشت‪ .‬جا به جایی منابع و منافع در ساده‌ترین محاسبه‪ ،‬افزایش‬ ‫حدود ‪30‬هزار میلیارد تومانی هزینه‌های مصرف حامل‌های‬ ‫انرژی توسط خانوارها و بنگاه‌ها و افزایش غی ر‌مستقیم همه‬ ‫هزینه‌های این دو گروه ناش��ی از آثار تورم��ی‌هدفمندی و از‬ ‫ی حدود‪40‬هزار میلیارد تومانی مصرف‬ ‫سوی دیگر افزایش اسم ‌‬ ‫خانوارها را درپی داشته است‪ .‬این جابه‌جایی بزرگ منافع درکنار‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪26‬‬ ‫پرداخت ب ی‌قید و شرط وجوه نقدی به حدود ‪ 97‬درصد جمعیت‬ ‫(یعنی همه خانوارهای ثب ت‌نام کننده) بیش از همه حاکی از‬ ‫آن بود که ب رای مجریان این سیاست منظور از هدفمندی نه‬ ‫فقط پرداخت یارانه ب��ه خانوارها و بنگاه‌های هدف و منتخب‬ ‫بلکه جا‌به‌جایی یارانه‌ها از تولید ب��ه بخش مصرف بوده که‬ ‫آث��ار و پیامدهای اجتماع��ی آن تا مدت‌ه��ای طوالنی ادامه‬ ‫خواهد داشت‪ .‬ارزیابی درس��ت و قابل اتکای این آثار‪ ،‬مستلزم‬ ‫گذش��ت زمان و نیز انجام مطالعات پیمایش��ی و مشاهدات‬ ‫می دانی روشمندی اس��ت که تاثیر دریافت وجوه یارانه‌ای را بر‬ ‫رفتار مصرفی و نیز رفتار اجتماعی خانوارها مورد سنجش قرار‬ ‫دهد‪ .‬متاسفانه با وجود ابعاد گسترده و وجوه پیچیده اقتصادی‬ ‫و اجتماعی و سیاس��ی این طرح‪ ،‬هم‌چنان‌که پیش از اجرای‬ ‫آن انتقاداتي درب��اره مطالعه علمی‌معتب��ر و قابل‌اتکایی در‬ ‫زمینه امکان‌سنجی اجتماعی ب رای پشتیبانی از این تصمیم‬ ‫ديده م ي‌شد‪ ،‬باگذشت بیش از دوسال از آغاز اجرای آن‪ ،‬کمتر‬ ‫گزارش قابل اعتنایی در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی از آثار و‬ ‫پیامدهای کوتاه‌مدت آن تدوین یا دست‌کم انتشار یافته است‬ ‫و بناب راین ارزیاب ی‌های موجود نیز عمدتا ب راس��اس مشاهدات‬ ‫و گفت‌وگوهای موردی پژوهش��گران یا فرضی ه‌های ناشی از‬ ‫تجارب سایر کشورها و متون نظری است‪ .‬آنچه مسلم است‬ ‫با فراخوان دولت تقریبا همه خانوارهای ای رانی در صف ثب ت‌نام‬ ‫دریافت یارانه ایستادند و با تکمیل اظهارنامه‌هایی که می زان‬ ‫صحت آن روش��ن نیس��ت‪ ،‬خود را افرادی مستحق دریافت‬ ‫یارانه نقدی معرفی کردند‪.‬درخواست‌های دوستانه و هشدارها‬ ‫و انذارهای دولت ب رای انصراف بخش��ی از آنها هم س��ودی‬ ‫نبخشید‪ ،‬بلکه بس��یاری از آنها با پیگیری و سماجت بسیار‬ ‫از حذف نامشان از فهرست‌گی رندگان یارانه جلوگیری کردند‪.‬‬ ‫باوجود آن‌که با تورم ناش��ی از هدفمندی در دو سال گذشته‬ ‫قدرت خرید یارانه‌ه��ای نقدی به یک‌س��وم یا کمتر کاهش‬ ‫یافته‪،‬اما این اصرار خانوارها در تداوم این دریافت حاکی از تلقی‬ ‫حقوق مکتسبه و بالمنازع آنها و الزام دولت به تداوم آن در هر‬ ‫شرایطی است‪.‬مطالعات و محاس��بات رسمی نیز به‌روشنی‬ ‫نش��ان م ی‌دهد آثار تورمی‌کاهش قدرت خرید در دهک‌های‬ ‫پایین بسیار بیش��تر از دهک‌های باال بوده و از این رهیافت‬ ‫زی��ان بلندمدت خانواره��ای کم‌درآمد حت��ی صرف‌نظر از‬ ‫کاهش ش��دید دسترس��ی آنان به دارای ی‌ها‪ ،‬بیشتر از زیان‬ ‫خانوارهای پردرآمد بوده اس��ت‪ .‬پیامد مهم دیگر پرداخت‬ ‫یارانه نقدی باوجود همان کاهش قدرت خرید واقعی آنکه‬ ‫مورد اش��اره قرار گرفت‪ ،‬تبدیل آن ب��ه اولین موضوع طرح‬ ‫دعاوی و اولی��ن گام در حل منازعات خانوارهاس��ت‪ .‬بدین‬ ‫معنا که در اختالفات میان فرزن��دان با والدین یا اختالفات‬ ‫همس ران‪ ،‬اولین اقدام جداسازی یارانه نقدی و دستیابی به‬ ‫آن به مثابه نشانه مهمی‌در استقالل اقتصادی و اجتماعی‬ ‫است‪ .‬این وضعیت نش��ان م ی‌دهد دریافت وجوه نقدی که‬ ‫بدون هرگونه مابه ازای خارجی یا بدون الزام به تالش افراد‬ ‫صورت م ی‌گیرد حتی با آثار و پیامدهای ناگوار کوتاه و بلند‌مدت‬ ‫اقتصادی و اجتماعی ب رای ذائقه خانوارها بسیار شیرین و گوارا‬ ‫تلقی ش��ده و تداوم یا س��طح پرداخت آن به یک معیار مهم‬ ‫قضاوت درباره دولت‌های آینده تبدیل ش��ده است‪ .‬اما مهم‌تر‬ ‫اینکه ب رای جلوگیری از تشدید چنین باورها و رفتارهای مخرب‬ ‫و جایگزین ک��ردن آن به‌جای درآمدحاص��ل از کار و تالش یا‬ ‫افزایش زمینه‌ها و فرصت‌های استقالل و تفکیک و فروپاشی‬ ‫ی آن باید پرهیز کرد‬ ‫خانوارها‪ ،‬از هر اقدامی ب رای افزایش اسم ‌‬ ‫و تالش��ی جدی ب رای جایگزینی این طرح با ط��رح پرداخت‬ ‫هدفمندی یارانه‌ها به خانوارها و بنگاه‌های ذیحق در چارچوب‬ ‫یک نظام مطالعاتی و اطالعات قدرتمند‪ ،‬فراگیر و دائما بهنگام‬ ‫شونده صورت پذیرد‪g .‬‬ ‫تاملیجامعه‌شناسانهپیرامون‬ ‫اجرایفازدومهدفمندسازی‬ ‫یارانه‌ها‬ ‫شکافدر‬ ‫شهر؟‬ ‫رضا مجیدزاده‪ /‬پژوهشگر مسائل توسعه ایران‬ ‫اختالف بر س��ر اج��را یا ع��دم اجرای ف��از دوم‬ ‫هدفمندس��ازی یارانه‌ها به یکی دیگ��ر از چالش‌های‬ ‫سیاست امروزی کشور تبدیل شده است‪ .‬از یک طرف‬ ‫دولت اصرار دارد تا در واپس��ین روزه��ای کاری دولت‬ ‫نهم‪ ،‬فاز دوم این سیاست را به اجرا درآورد‪ ،‬اما از طرف‬ ‫دیگر بسیاری از کارشناسان و سازمان‌های سیاسی از‬ ‫جمله مجلس ش��ورای اس�لامی با اجرای فاز دوم این‬ ‫سیاست مخالف هستند‪ .‬این در حالی است که طبق‬ ‫قانون‪ ،‬دولت مکلف بود همزمان با اجرای بخش اول‪،‬‬ ‫بخش اقتصاد را نیز توانمند س��ازد و با پرداخت پنجاه‬ ‫درصد هزینه‌های ناش��ی از افزایش قیمت حامل‌های‬ ‫انرژی به بخش تولید‪،‬آن را تقویت کند؛ در صورتی که‬ ‫کمک‌های دولت به این بخ��ش ناچیز بوده به‌گونه‌ای‬ ‫که بسیاری از تولیدکنندگان با چالش‌های جدی مواجه‬ ‫ش��ده‌اند‪ .‬اما نکته مهمتر در رابطه با فاز اول سیاست‬ ‫هدفمندس��ازی یارانه‌ها و احتمال اج��رای فاز دوم آن‬ ‫به‌س��اختار طبقات اقتصادی‪ -‬اجتماعی‪ ،‬آثار انگیزشی‬ ‫ب رای بهینه‌س��ازی خانوارها طی چرخه عمر و بازتوزیع‬ ‫وزن بازیگران سیاسی ب ر‌اس��اس این تغییرات مربوط‬ ‫م ی‌شود‪.‬‬ ‫سواری مجانی روی موج نابرابری‬ ‫دولت نهم روی موج نارضایتی اقتصادی ناش��ی‬ ‫از ناب رابری در اوایل دهه ‪ 1380‬خورش��یدی سوار شد و‬ ‫اکنون از طریق القای احتمال کنار گذاشته شدن برنامه‬ ‫هدفمندسازی یارانه‌ها به‌دنبال ایجاد موج نارضایتی از‬ ‫احساس بازگشت ناب رابری و گرفتن سواری مجدد از آن‬ ‫اس��ت‪ .‬در واقع اجرای فاز اول سیاست هدفمندسازی‬ ‫یارانه‌ها موجب ش��د تا بخش‌های بس��یار گسترده‌ای‬ ‫از طبقه متوسط به واسطه افزایش فشار ناشی از تورم‬ ‫به طبقات فرودس��ت تبدیل گردند‪ .‬با این حال بخش‬ ‫قابل توجه فرودس��تان همچنان به این سیاست با دید‬ ‫مثبت نگریس��ته و از ادامه آن حمای��ت خواهند کرد‪.‬‬ ‫بدین ترتیب وعده افزایش مبلغ یارانه در قالب فاز دوم‬ ‫و تشویق ب رای افزایش جمعیت م ی‌تواند‪ ،‬محرک آنها‬ ‫ب رای افزایش فرزند باشد‪.‬‬ ‫یارانه‪ ،‬تورم افسار‌گسیخته و دام جمعیت‬ ‫دام جمعیت به این معناس��ت که در اقتصادی با‬
‫طبق نقش��ه فقر ای��ران‪ ،‬میزان‬ ‫نسبی فقر در روستاهای جنوب‌شرقی‬ ‫و شمال‌شرقی و نواحی نیمه‌خشک و‬ ‫مناطقی از اس��تان آذربایجان شرقی و‬ ‫غربی نس��بت به دیگر مناطق بیشتر‬ ‫است‪ .‬روستاهای قسمت شمال غربی‬ ‫و ش��رقی از توجه بیش��تری برخوردار‬ ‫بوده‌اند‪ ،‬اما به‌طور کلی می زان ناب رابری‬ ‫در مناطق روستایی نسبت به نابرابری‬ ‫داخل مناطق ش��هری چن��دان معنادار‬ ‫نیس��ت‪ .‬آمار مرک��ز آمار ای ران نش��ان‬ ‫م ی‌ده��د ک��ه در س��ال ‪ ،1390‬درصد‬ ‫جمعیت شهرنش��ین ای ران از حدود ‪68‬‬ ‫درصد در س��ال ‪ 1384‬یعنی شروع کار‬ ‫دولت هشتم به رقم ‪ 71/4‬رسیده است‪.‬‬ ‫عالوه بر این نسبت والدت در روستاها‬ ‫نسبت به ش��هرهای ای ران از رقم ‪ 1‬در‬ ‫س��ال ‪ 1367‬به رقم ‪ 70‬درصد در سال‬ ‫‪ 1375‬و نزدیک به ‪ 55‬درصد در س��ال‬ ‫‪ 1390‬رسیده در حالی که متوس��ط تعداد افراد در خانوار در‬ ‫هر دو منطقه شهری و روس��تایی ای ران در همان سال ب رابر‬ ‫‪ 3/5‬و ‪ 3/7‬نفر بوده است‪ .‬اما نسبت هزینه‌های غیرخوراکی‬ ‫دهک‌های دهم به دهک‌های اول درآمدی در س��ال ‪1390‬‬ ‫ب رای خانوار روس��تایی بیش از ‪ 3‬ب رابر و ب رای خانوار شهری‬ ‫بیش از ‪ 12‬ب رابر اس��ت‪ .‬با این وجود اخت�لاف هزینه‌های‬ ‫شده بود تا دولت از طبقات استقالل نسبی داشته باشد‪ ،‬اما‬ ‫جریان تورم افسارگسیخته و اجرای سیاست هدفمندسازی‬ ‫یارانه‌ها به انتقال تض��اد بین دولت ‪ -‬مل��ت به تضاد بین‬ ‫گروه‌های مختلف مردم یا تضاد ملت ‪ -‬ملت تغییر ش��کل‬ ‫دهد‪ .‬چنین دگردیس��ی از منظر جامع ه‌شناسی سیاسی به‬ ‫معنای افزایش قدرت مانور دولت ب رای سواری دوباره از موج‬ ‫برخيكارشناسانمعتقدنداجرایفاز‬ ‫دومهدفمنديممكناستنابرابری‬ ‫اجتماعیراافزايش دهد‬ ‫تضاد بین طبقات و تحریک طبقاتی است که وزن‬ ‫جمعیتی بیشتری دارند‪ ،‬به ویژه مشوق‌های دولت‬ ‫ب رای افزایش جمعیت موجب تحریک خانوارهای‬ ‫کم‌درآمد شهری و روستایی شده است‪.‬‬ ‫در چنی��ن ش��رایطی اگر فاز دوم سیاس��ت‬ ‫هدفمندسازی یارانه‌ها اجرا ش��ود آنگاه باید پیامد‬ ‫انگیزش��ی افزایش مبل��غ یارانه به هم��راه پیامد‬ ‫اجتماع��ی‪ -‬سیاس��ی افزای��ش‬ ‫هزینه‌ها و تورم را احتس��اب کرد‪.‬‬ ‫مبلغ یارانه ب رای هر نفر در فاز دوم‬ ‫سیاست هدفمندس��ازی یارانه‌ها‬ ‫رقمی‌نزدیک به ‪ 700‬هزار ریال در‬ ‫ماه است‪ .‬ب رای خانوارهای کم‌درآمد‬ ‫که از بنیه تامین اجتماعی کمتری‬ ‫برخوردار بوده و فرزندآوری ب رای آنها‬ ‫جنبه تامین آتیه نی��ز دارد‪ ،‬ارزش‬ ‫آتی برخ��ورداری از فرزند بیش��تر‬ ‫نس��بت به هزینه‌های ج��اری آن‬ ‫باتوجه به مبلغ یارانه و مشوق مالی‬ ‫تولد فرزند بسیار بیشتر است‪ .‬بدین‬ ‫ترتیب آنها ب رای تولد فرزند بیشتر‌‬ ‫ترغیب م ی‌شوند‪ .‬اما طبقات میانی‬ ‫که با کاهش شدید توانایی تامین‬ ‫هزینه مع��اش مواجه م ی‌ش��وند‬ ‫احس��اس خواهند کرد ک��ه هزینه‬ ‫این افزای��ش جمعیت ب��ر دوش‬ ‫آنها گذاش��ته شده اس��ت‪ .‬در واقع‬ ‫کانون س��وم یا گروه‌های درآمدی‬ ‫باال تا زمانی که در جریان مصرف‬ ‫یا سبک زندگی با فش��ار ناشی از‬ ‫جمعیت باال مواجه نشوند نسبت‬ ‫به ای��ن جریان افزای��ش جمعیت‬ ‫واکنش چندانی ندارند‪ .‬بدین ترتیب‬ ‫بیش��ترین موقعیت تضاد بین گروه‌های میانی و‬ ‫فرودس��ت است‪ .‬گروه‌های فرودس��ت ب رای حفظ‬ ‫این موقعیت تشویق م ی‌ش��وند تا از دولت یا افراد‬ ‫تحت حمایت یا تایید آن پشتیبانی کنند و از این‬ ‫روی مبنایی ب رای اس��تفاده دوباره دولت به وجود‬ ‫م ی‌آید‪g .‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫از تض�اد دول�ت ‪ -‬ملت ت�ا تضاد‬ ‫ملت‪ -‬ملت‬ ‫چالش‌هاي يك طرح‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫درآمد سرانه بسیار اندک ممکن اس��ت اندازه رشد جمعیت‬ ‫از اندازه رش��د درآمد واقعی بیش��تر ش��ود‪ .‬در نتیجه درآمد‬ ‫س��رانه در بلندمدت کاهش یافته و تنها وقتی رشد درآمد از‬ ‫رشد جمعیت بیشتر باشد‪ ،‬درآمد واقعی سرانه افزایش پیدا‬ ‫م ی‌کند‪ .‬اگر زمانی که رش��د درآمد بیش��تر از رشد جمعیت‬ ‫اس��ت جمعیت اما زیرس��اخت الزم ب رای افزای��ش درآمد را‬ ‫نداشته باش��د آنگاه درآمد آهس��ته‌تر از جمعیت رشد کرده‬ ‫و اقتصاد دچ��ار تعادل س��طح پایین م ی‌ش��ود‪ .‬عالوه بر‬ ‫این در چند دهه اخیر‪ ،‬گس��ترش ش��دید شهرنش��ینی در‬ ‫ای ران معلول تش��دید ش��کاف درآمدی بین مناطق شهری‬ ‫و روس��تایی‪ ،‬تفاوت در بهره‌مندی از امکان��ات‪ ،‬درآمدهای‬ ‫انتظاری بیش��تر در مناطق ش��هری‪ ،‬ضعف نظام تولید در‬ ‫جوامع روستایی‪ ،‬نارسایی سیاس��ت‌ها و نظیر آنهاست‪ .‬به‬ ‫این ترتیب‪ ،‬م ی‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که گس��ترش‬ ‫شهرنشینی و شهرگرایی در ای ران مانند بسیاری از جوامع در‬ ‫حال توسعه نش��أت‌گرفته از روابط‪ ،‬مناسبات و ساختارهای‬ ‫تولیدی و اقتصادی و در‌نهای��ت‪ ،‬از الزامات و ضرورت‌های‬ ‫توس��عه نبوده و نم ی‌توان از این نماگر مانند کش��ورهای‬ ‫توس��ع ه‌یافته به‌عنوان معیاری از پیشرفت و توسعه برآمده‬ ‫از پویایی اقتصاد و توس��عه یاد کرد‪ .‬بخ��ش اعظم افزایش‬ ‫جمعیت ش��هری کش��ور از مهاجرپذیری یا تغییر موقعیت‬ ‫روستا به شهر یا جذب و ادغام روس��تاها در شهر است‪ .‬در‬ ‫سال‌های یادشده تعداد زیادی از ش��هرها از بافت روستایی‬ ‫ایجاد شده و تعداد زیادی از نقاط روستایی با اراضی کشاورزی‬ ‫قابل توجه و حاصلخیز در نتیجه توس��عه ش��هری تغییر‬ ‫کاربری داده و توس��ط این نواحی بلعی��ده و از چرخه تولید‬ ‫خارج ش��ده‌اند‪ .‬به این ترتیب اجرای فاز دوم هدفمندسازی‬ ‫یارانه‌ها باعث م ی‌شود تا عالوه بر تقویت تضاد بین طبقات‪،‬‬ ‫گروه‌های بسیار بیشتری از خانوارها در‬ ‫معرض خروج از جریان فضاها در اقتصاد‬ ‫قرار گرفته و ناب راب��ری اجتماعی به حد‬ ‫بحرانی خود برسد‪.‬‬ ‫متوسط خانوار شهری و روستایی تغییر چندانی نشان نداده‬ ‫و هزینه‌های متوس��ط خانوار روستایی‪ ،‬کسری ‪ 60‬درصدی‬ ‫از هزینه‌های متوسط یک خانوار ش��هری را طی چند سال‬ ‫منتهی به سال ‪ 1390‬نشان م ی‌دهد‪ .‬این آمار چند نکته مهم‬ ‫را منعکس م ی‌سازند؛ نخست اینکه مهمترین مبنای تضاد‬ ‫و ناب رابری طبقاتی از تضاد بین خانوار شهری و روستایی به‬ ‫تضاد بین خانوارهای شهری منتقل شده است‪ .‬در واقع این‬ ‫چیدمان از نس��ب ت‌های هزینه نش��ان م ی‌دهد که طبقات‬ ‫ش��هری پی رامون س��ه کانون اصلی توزی��ع منابع صندوق‬ ‫رانت تمرک��ز یافته‌اند‪ .‬کان��ون اول‪ ،‬خانوارهای کم‌درآمدی‬ ‫که به مبلغ ناش��ی از یارانه به‌عنوان ی��ک جریان درآمدی‬ ‫دائمی‌نگریسته و در اولین روزهای اجرای فاز اول سیاست‬ ‫هدفمندسازی میل نهایی به مصرف باالتر خود را در افزایش‬ ‫مخارج مصرفی بازتاباندند‪ .‬به این ترتیب اولین ضربه ب رای‬ ‫تورم ناشی از فشار تقاضا‪ ،‬فشار تورم ناشی از افزایش قیمت‬ ‫نهاده (عرضه) را تقویت کرد‪ .‬کانون دوم‪ ،‬خانوارهایی با درآمد‬ ‫متوسط اس��ت که به تدریج به خانوارهای با درآمد کمتر از‬ ‫متوسط و مرز خط فقر تبدیل ش��ده‌اند‪ .‬چنین خانوارهایی‬ ‫ب رای حفظ س��طح پیشین رفاه خود دش��واری فزاینده‌ای را‬ ‫تجربه کرده و به علت وجود مهارت نس��بتا باالتر به سمت‬ ‫چندپیشگی حرکت م ی‌کنند‪ .‬کانون س��وم‪ ،‬خانوارهایی با‬ ‫درآمد بسیار باال را تش��کیل م ی‌دهد که بخش عمده آنها‬ ‫به واس��طه برخ��ورداری از دارای ی‌های بادوام ی��ا موقعیت‬ ‫رانت اطالعاتی از جریان تورم ب رای افزایش ثروت خود بهره‬ ‫جسته‌اند‪ .‬اما کانون اول و دوم از نظر اقتصادی به یکدیگر‬ ‫نزدیکتر ش��ده‌اند‪ .‬دوم اینک��ه تضاد بین طبقات ش��هری‬ ‫به‌شدت افزایش یافته اس��ت‪ .‬در واقع وجود نفت و ساختار‬ ‫اقتصاد سیاس��ی رانتی در اوایل قرن بیستم میالدی باعث‬ ‫‪27‬‬
‫عكس ‌هاي خبري‬ ‫چهر ه ‌ها‬ ‫جلسهمشتركدوفراكسيون‬ ‫مجلس‬ ‫انتخابپارلماني‬ ‫آيت‌اهلل جعفر سبحاني‬ ‫هفت��ه گذش��ته آی��ت‌اهلل جعف��ر س��بحانی از مراجع‬ ‫اعظام تقلید طی یادداش��تی پیش��نهاد کرد ک��ه انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری از چارچوب قانون اساس��ی حذف ش��ود و‬ ‫رئی س‌جمهور به وس��یله نمایندگان مجلس که نمایندگان‬ ‫قانونی مردم هستند‪ ،‬انتخاب ش��ود‪ .‬وی تصریح کرده است‪:‬‬ ‫«انتخاب رئی س‌جمهور از طریق رای مستقیم مردم‪ ،‬ه ر‌چند با‬ ‫قانون اساسی همسوست و خود نگارنده‪ ،‬در تصویب این قانون‬ ‫در خبرگان نخست‪ ،‬به آن رای مثبت داده است‪ ،‬ولی پیامدهای‬ ‫يك وزير سابق در‌كنار‬ ‫دو وزير‌كابينه‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫مراسم تقدير از‬ ‫يوسفعليميرشكاك‬ ‫تكليفنامعلوم‬ ‫صادق زيباكالم‬ ‫صادق زیبا‌کالم در تشریح فعالی ت‌های سیاسیون در‬ ‫آستانه انتخابات گفته اس��ت‪« :‬باتوجه به اینکه تنها چهار‬ ‫ماه به زمان انتخابات باقی مانده تمامی‌احزاب و سیاسیون‬ ‫فعالیت خود را علنی کرده و با ن��ور باال حرکت م ی‌کنند‪ .‬در‬ ‫این میان فقط تکلیف اصالح‌طلبان مش��خص نیست که‬ ‫تنها یک اتفاق یا ش��رایط خاص م ی‌توان��د آنها را به عرصه‬ ‫انتخابات بکش��اند‪ ،‬گرچه برخ��ی از اصالح‌طلب��ان قهر با‬ ‫انتخابات را مناس��ب و جایز نم ی‌دانند‪ ».‬وی تصریح کرده‪:‬‬ ‫«اصالح‌طلبان تنها با فراهم شدن شرایط حضور در انتخابات‬ ‫نظر‌هاشمی‬ ‫عيسي كالنتري‬ ‫عیس��ی کالنت��ری‪ ،‬وزی��ر اس��بق کش��اورزی در‬ ‫گفت‌وگوی��ی تفصیلی ب��ا خبرگزاری مه��ر در‌خصوص‬ ‫ديدار احمدي نژاد و‬ ‫نخست وزير سوريه‬ ‫فرار آمریکا‬ ‫سردار صفوي‬ ‫دکتر س��ی د‌یحیی رحیم‌صفوی‪ ،‬با اش��اره ب��ه تغییر و‬ ‫تحوالت در س��طح منطقه‌ای و جهانی اظهار کرده اس��ت‪:‬‬ ‫«منطقه ما و انقالب اسالمی هم‌اکنون در یک نقطه عطف‬ ‫راهبردی قرارگرفته است و سرعت و شتاب تغییر و تحوالت‬ ‫سیاسی و اقتصادی محیط جهانی و محیط پی رامونی ای ران‬ ‫به‌عنوان یک واقعیت و اصل انکارناپذیر پذیرفته شده است‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬ما با داشتن تحلیلی صحیح و واقع‌بینانه از مسیر‬ ‫و فرآیند این تغییر و تحوالت منطقه‌ای و جهانی و استفاده‬ ‫‪28‬‬
‫مس��ائل مختلف کش��ور به اظهارنظر پرداخته است‪ .‬وی‬ ‫درباره اظهارات هاشم ی‌رفسنجانی در خصوص انتخابات‬ ‫آزاد گفته اس��ت‪« :‬حتما نظ��ر وی این اس��ت که مردم و‬ ‫جناح‌ها باید حضوری فعال در انتخابات پیش رو داش��ته‬ ‫باشند‪ .‬این نظر م ی‌تواند مبتنی بر این باشد که انتخابات‬ ‫از پیش مهندسی شده نباش��د‪ .‬به این معنا که تنها یک‬ ‫جناح در انتخابات حضور داشته باشد و از بین مثال چهار‬ ‫کاندیدای این جن��اح یک نفر رئی س‌جمهور ش��ود‪ ».‬وی‬ ‫همچنین درباره عملکرد دولت‌های گذشته تصریح کرده‪:‬‬ ‫«نمره خاتمی و نمره احمدی‌نژاد نش��ان داد که جناح‌ها‬ ‫در کش��ور ما قدرت اداره کش��ور را به تنهایی ندارند و با‬ ‫جمع جامعه م ی‌توان کش��ور را اداره کرد‪».‬‬ ‫کالنتری متولد شهر مرند است و در دو‌‌لت‌های اول‬ ‫و دوم هاشم ی‌رفسنجانی وزیر کش��اورزی بوده است‪ .‬او‬ ‫هم‌اکنون دبیرکل خانه کشاورزی و عضو مرکز تحقیقات‬ ‫استراتژیک مجمع تش��خیص مصلحت نظام است‪ .‬وی‬ ‫در جریان انتخابات سال ‪ 88‬در یک سخنرانی گفته بود‪:‬‬ ‫«اگر ‪ 13‬میلیون آذری رای دهند‪ ،‬موسوی رئی س‌جمهور‬ ‫است و در غیر این صورت باید چادر به سر کرده و از ای ران‬ ‫فرار کنیم‪g ».‬‬ ‫از ظرفی ت‌ها و فرصت‌ها و قوت‌های نظام جمهوری‌‌اسالمی‬ ‫ای ران به یاری خداوند م ی‌توانیم آینده‌ای روشن و سعادت‌آمیز‬ ‫را ب رای ملت بزرگم��ان مدیریت و برنامه‌ری��زی نماییم تا به‬ ‫اهداف و چش��م‌انداز بیست س��اله ای ران ‪ 1404‬و دهه چهارم‬ ‫که مقام معظم رهب��ری فرمودند دهه پیش��رفت و عدالت‬ ‫اس��ت‪ ،‬برس��یم‪ ».‬صفوی تصریح کرده‪« :‬وفاداری ملت به‬ ‫نظام سیاس��ی خودش��ان و هوش��مندی و ظرفیت باالی‬ ‫صبرواستقامت ملت بزرگ ای ران در مقابل فشارهای سیاسی‬ ‫و نظام��ی و هم‌اکنون تحریم‌های ظالمان��ه آمریکا و غرب‬ ‫که یک جنگ اقتصادی علیه ملت مظلوم ای ران اس��ت که‬ ‫به فضل الهی و عنایت حضرت رس��ول و عترت طاهرینش‬ ‫خصوصا حضرت بقیه‌‌اهلل‌االعظم(عج) در این جنگ هم مثل‬ ‫جنگ تحمیلی ع راق علیه ای ران‪ ،‬شکست خواهد خورد‪».‬‬ ‫رحیم‌صفوی متولد روستای همام از بخش باغ بهادران‬ ‫شهرس��تان لنجان از توابع اس��تان اصفهان‪ ،‬از فرماندهان‬ ‫س��پاه اصفهان در دوران جنگ ای ران و ع راق و فرمانده سپاه‬ ‫پاسداران انقالب اسالمی بود که بعد از ‪ ۱۰‬سال فرماندهی‬ ‫بر این ارگان نظامی‪ ،‬توس��ط رهبر انقالب اسالمی در تاریخ‬ ‫‪۱۱‬شهریور ‪ ۱۳۸۶‬محمدعلی جعفری جایگزین او گردید‪ .‬او در‬ ‫حال حاضر به‌عنوان دستیار و مشاور عالی فرماندهی کل قوا‬ ‫در امور مربوط به نیروهای مسلح فعالیت م ی‌کند‪ .‬وی مدرک‬ ‫کارشناسی خود را در رشته زمی ن‌شناسی از دانشگاه تبریز در‬ ‫س��ال ‪( ۱۳۵۴‬پیش از انقالب) اخذ کرد و بعد از جنگ ای ران و‬ ‫ع راق و در سال ‪ ،۱۳۷۴‬فوق‌لیسانس جغ رافیای سیاسی را از‬ ‫دانشگاه امام حسین(ع) و دکترای همین رشته را از دانشگاه‬ ‫تربیت مدرس در سال ‪ ۱۳۸۰‬گرفت‪g .‬‬ ‫نيوزويك به‬ ‫دنياي زير آب‬ ‫پرداخته است‬ ‫خبرنامه‬ ‫ش��رکت خواهند کرد‪ ».‬وی همچنین به طرح وحدت ملی‬ ‫اشاره کرد و گفت‪« :‬دولت وحدت ملی یکی از گمشده‌های‬ ‫انتخابات بوده که جامعه کنونی ای ران نیازمند آن است‪ .‬پس‬ ‫از جریان ‪ 22‬خرداد و انتخابات سال ‪ 88‬یک نوع‌ب ی‌اعتمادی‬ ‫و دلخوری نسبت به اصالح‌طلبان و اصولگرایان در جامعه به‬ ‫وجود آمد که اجماع و وحدت را خدشه‌دار کرد‪ .‬از این رو آشتی‬ ‫ملی یکی از ضروری‌ترین نیازهای جامعه کنونی اس��ت که‬ ‫باید تقویت شود‪ ».‬صادق زیباکالم در سال ‪ ۱۳۲۷‬در ته ران‬ ‫متولد شده اس��ت‪ .‬او پس از اخذ دیپلم دبیرس��تان در سال‬ ‫‪ ۱۳۴۵‬در کنکور دانشگاه ته ران پذیرفته م ی‌شود اما پدرش با‬ ‫تحصیل او در ای ران مخالفت کرده او را روانه اتریش م ی‌کند‬ ‫تا او را از درگیری‌های سیاسی دانش��گاه ته ران به دور نگه‬ ‫دارد‪ .‬در اتریش به‌ش��دت تحت تاثیر تفکرات مارکسیستی‬ ‫قرار م ی‌گیرد و تحصیل خود را در اتریش نیمه‌تمام گذاشته‬ ‫و به توصیه پدر به انگلس��تان م ی‌رود‪ .‬او بع��د از اتمام دوره‬ ‫کارشناسی در سال ‪ ۱۳۵۰‬وارد دوره کارشناس ی‌ارشد و سپس‬ ‫دکترای مهندسی شیمی‌در دانش��گاه ب رادفورد م ی‌شود‪ .‬در‬ ‫تابستان ‪ ۱۳۵۳‬موقع آمدن به ای ران توسط ساواک دستگیر‬ ‫و به اتهام خ رابکاری علیه حکومت و تبلیغ ب رای مجاهدین‬ ‫خلق به سه سال زندان محکوم شد‪ .‬زیبا‌کالم پس از انقالب‬ ‫س��مت‌های متعددی را عهده‌دار م ی‌ش��ود و در سال ‪۱۳۶۳‬‬ ‫ب رای ادامه تحصیل به انگلس��تان بازم ی‌گردد‪ ،‬اما به جای‬ ‫ادامه تحصیل در رشته مهندسی ش��یمی‌به علوم انسانی‬ ‫روی م ی‌آورد‪ .‬او در دانشکده صلح‌شناسی دانشگاه ب رادفورد‬ ‫فوق لیسانس و دکترای خود را م ی‌گیرد‪ .‬موضوع تز دکترای‬ ‫او انقالب اسالمی ای ران بوده‌است‪ .‬زیباکالم در سال ‪۱۳۶۹‬‬ ‫به ای ران بازگشته و پس از دو س��ال وارد گروه علوم سیاسی‬ ‫دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانش��گاه ته ران م ی‌شود‪.‬‬ ‫وی در فضای سیاسی به‌عنوان چهره‌ای نزدیک به هاشمی‬ ‫رفسنجانی شناخته م ی‌شود‪g .‬‬ ‫تحوالت برمه‬ ‫روي جلد‬ ‫تايم‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫یدارد که در‬ ‫ناگوار این گزینش در شرایط کنونی‪ ،‬ملت را بر آن م ‌‬ ‫آن تجدید‌نظر کنند‪ ،‬زی را به روشنی م ی‌بینند که اجرای این اصل‬ ‫به این شیوه‪ ،‬مایه گسترش خصومت‪ ،‬به جای رقابت شده است‬ ‫و زیر بنای نظام اسالمی را که همان وحدت مردم است‪ ،‬تهدید‬ ‫م ی‌کند‪ ».‬این مرجع تقلید ادامه داده‪« :‬در این شرایط پیشنهاد‬ ‫م ی‌شود که رئی س‌جمهور کشور از طریق مجلس و نمایندگان‬ ‫ملت برگزیده شود‪ ،‬زی را مجلس خانه ملت است و نمایندگان‬ ‫مجلس شورای اسالمی‪ ،‬منتخبان ملت هستند و گزینش آنها‬ ‫به یک معنی گزینش مردم است و از این طریق مشکل بزرگ‬ ‫پنجمی‌که دامنگیر وضع سیاس��ی ماست‪ ،‬مرتفع م ی‌گردد‪.‬‬ ‫گاهی مشاهده م ی‌شود که یک نوع دوگانگی میان مجلس و‬ ‫ریاست‌جمهوری وجود دارد و مسلما این نوع دوگانگی به زیان‬ ‫همگان است ولی گزینش رئی س‌جمهور از طریق پارلمان‪ ،‬این‬ ‫مش��کل را نیز برطرف م ی‌کند‪ ».‬آیت‌اهلل العظمی‌سبحانی‬ ‫تبریزی‪‌،‬زاده ‪ ۲۰‬فروردین ‪ ۱۳۰۸‬در تبریز‪ ،‬متکلم‪ ،‬فقیه اصولی‪،‬‬ ‫مفس ر‪ ،‬مجتهد شیعی از مراجع و اساتید حوزه علمیه قم است‪.‬‬ ‫وی در دوران تحصیل خود در قم‪ ،‬به غیر از تحصیل دروس فقه‬ ‫و اصول‪ ،‬به آموختن فلسفه و کالم و تفسیر نیز اشتغال داشت‪.‬‬ ‫از همین رو در تبریز از سی د‌محمد بادکوبه‌ای استفاده کرد و از‬ ‫او ش��رح قواعد العقائد را آموخت‪ .‬س��پس در حوزه علمیه قم‬ ‫مطالعات فلسف ی‌اش را با شرکت در درس‌های منطق و فلسفه‬ ‫سی د‌محمدحسین طباطبایی تکمیل کرد و در سال‌های‪۱۳۲۸‬‬ ‫تا ‪ ۱۳۳۰‬شرح منظومه و پس از آن بخش اعظم اسفار را نزد وی‬ ‫فرا گرفت‪ .‬نظام النکاح فی الشریعه االسالمیه الغ راء‪ ،‬نظام االرث‬ ‫ف ی‌الشریعه االسالمیه الغ راء‪ ،‬نظام القضاء و الشهاده فی الشریعه‬ ‫الغ راء‪ ،‬نظام المضاربه فی الشریعه الغ راء‪ ،‬الخمس فی الشریعه‬ ‫االسالمیه الغ راء‪ ،‬احکام الصوم فی الشریعه االسالمیه الغ راء و‪...‬‬ ‫از جمله آثار تألیفی وی هستند‪g.‬‬ ‫دكه‬ ‫يك‬ ‫برنامه طنز‬ ‫تلويزيوني‬ ‫روي جلد اين‬ ‫هفته اشپيگل‬ ‫گفت‌وگوي‬ ‫هفته‌نامه پنجره‬ ‫با نخست‌وزير‬ ‫عراق‬ ‫‪29‬‬
‫نقد‌و‌نظر‬ ‫معجزه ُخلق نبوي‬ ‫به بهانه آغاز ربيع االول‌ماه پيامبر بزرگوار اسالم‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪30‬‬
‫زهیر توکلی‪ /‬نويسنده و شاعر‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫روزی ک��ه پیامب��ر خدا – صلّ ��ی اهلل علی��ه و آله –‬ ‫چش��مان نافذش را ب��رای آخرین‌بار بر ای��ن جهان ب ی‌روح‬ ‫گش��ود و لب‌های��ی را که نس��یم ملک��وت از آن م ی‌وزید‪،‬‬ ‫حرک��ت داد و گف��ت‪« :‬بل الرفی��ق االعل��ی» و رفت‪ ،‬چه‬ ‫کس��ی فکر م ی‌کرد که اصحاب او بدون��د و بروند به‌دنبال‬ ‫جن��گ ق��درت و زی��ر آن س��ایبان نح��س بن ی‌س��اعده‬ ‫گرد‌هم آین��د و ب��ه هم بپرن��د و چن��گ و دندان نش��ان‬ ‫دهند و آنقدر مس��ت این ش��راب قدرت ش��وند که حتی‬ ‫صبر نکنند پیکر پ��اک و مطهر آن آخرین فرس��تاده خدا‬ ‫را پس پش��ت بگذارند و بر پاش��نه پایش��ان بچرخند و به‬ ‫عقب برون��د؛ به عق��ب و عقب‌تر به جاهلیت��ی غلی ظ‌تر و‬ ‫متراکم‌تر از جاهلیت نخستین تا سرانجام تنها علی مرتضا‬ ‫– علی ه‌الس�لام ‪ -‬و چند نفر که تعدادشان به انگشت‌های‬ ‫دست نم ی‌رس��د‪ ،‬نماز بر آن بدن نازنین و معطر بخوانند؟‬ ‫در ش��گفتم؛ چه زود فراموش کردند که تا کمتر از دو دهه‬ ‫پی ش‌تر‪ ،‬از آب‌های مانده در گودال‌های بیابان م ی‌آشامیدند‬ ‫و قوت غالبشان‪ ،‬شیر شتر و گوش��ت ملخ و سوسمار بود و‬ ‫کارشان جنگ‌های ده‌ها ساله قبیلگی و افتخار شاع رانشان‬ ‫به شمار غارت‌ها و تعداد قتل‌ها و آمار دزدیدن ناموس قبایل‬ ‫دیگر بود‪ .‬نه بخشش‌هایی که بدان سر م ی‌افراشتند تعادل‬ ‫داشت نه خشم‌ها و غیرت‌هایش��ان اعتدالی و حد و مرزی‬ ‫م ی‌شناخت‪.‬‬ ‫ملتی تندمزاج و پرده‌دریده که کار ب ی‌چشم و رویی را‬ ‫به آنجا رسانده بودند که شاهکار شعری‌شان‪ ،‬قصیده پادشاه‬ ‫گمراه‪ ،‬امرو القیس باشد‪ .‬ملتی خامل‌ ذکر و خوار و خفیف‬ ‫و ب ی‌هویت که نه قیصران روم رغبتی به فتح سرزمینشان‬ ‫نشان م ی‌دادند نه خسروان ای ران با آنکه آن پادشاهان‪ ،‬اغلب‬ ‫ارض مس��کون آن روزگار را زیر نگین داش��تند و عربستان‬ ‫در میانه این دو پادش��اهی بود‪ ،‬به راس��تی چه جذابیتی در‬ ‫این س��رزمین ب ی‌آب و علف و مردمان جاهلش بود که آن‬ ‫پادش��اهان را ب رانگیزد و از جایش��ان تکان دهد؟ ملتی که‬ ‫آیین حج اب راهیم خلی��ل الرحمن – علی ه‌الس�لام – را به‬ ‫گند جهالتش��ان آلوده بودند تا جایی که یکی از مناس��ک‬ ‫این حج جهالت‌بارش��ان این بود که زن و مرد‪ ،‬برهنه شوند‬ ‫و دور خانه خدا بگردند و کف بزنند و پ��ای بکوبند و به هوا‬ ‫جست و خیز کنند‪ .‬در شگفتم از چنین قومی‌که از محمد‬ ‫مصطفا – صلّ ی‌اهلل علیه و آله – معجزه م ی‌خواهند در حالی‬ ‫که به نظر من‪ ،‬نفس وجود مردی مثل محمد و ب رادرش علی‬ ‫در میان چنین قومی‪ ،‬خود به تنهایی از هر معجزه‌ای بزرگتر‬ ‫بود‪ .‬تورقی سردستی در صفحات تاریخ‪ ،‬عقل آدمی زاد را در‬ ‫مواجهه با خلق عظیم محمدی به زانو درم ی‌آورد‪ .‬م ی‌گویند‬ ‫در دورانی که حض��رت پیامبر گرام ی‌– صل��ی‌اهلل علیه و‬ ‫آله – در مکه تشریف داش��تند‪ ،‬یکی از مش��رکان‪ ،‬مزاحم‬ ‫آن وجود نازنین م ی‌ش��د‪ .‬یک بار در طغیان خش��م‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫محمد! م ی‌کشمت! آن حضرت پاسخ دادند‪ :‬چنین نیست‬ ‫که تو م ی‌گویی بلکه من تو را م ی‌کشم‪( .‬نقل به مضمون‬ ‫) گذش��ت و پیامبر به یثرب هجرت کردند و در جنگ احد‬ ‫همان روس��یاه بخت‌برگش��ته به آن حض��رت غافلگی رانه‬ ‫حمله برد (البد در آن لحظاتی که ورق جنگ برگش��ته بود‬ ‫و جنگ‪ ،‬مغلوبه ش��ده بود و فالن و فالن با آنکه پیامبر به‬ ‫اسم صدایشان زده بود‪ ،‬گریخته بودند و علی جوانمرد باوفا‪،‬‬ ‫علی عزیز ب ی‌توقع فداکار‪ ،‬علی مهرب��ان ب ی‌ادعا جانش را‬ ‫بر دس��ت گرفته بود و پیش روی ب رادرش شمشیر م ی‌زد )‬ ‫حضرت پیامبر اکرم – صلّ ی‌اهلل علیه و آله – ناگهان نیزه‌ای‬ ‫از یکی از یاران معدودی که کن��ارش مانده بودند‪ ،‬گرفت و‬ ‫با نوک نیزه ضربه‌ای ب��ه آن ملعون زد و او مجروح ش��د و‬ ‫یارانش او را از بحبوحه میدان ب��ه کناری بردند تا مداوایش‬ ‫کنند‪ .‬م ی‌گویند که او ش��دیدا ب ی‌تابی م ی‌ک��رد و ناامیدی‬ ‫نشان م ی‌داد و م ی‌گفت‪« :‬من از این زخم جان سالم به در‬ ‫نخواهم برد‪ ».‬یارانش بر او نهیب م ی‌زدند که این جراحت‬ ‫چیزی نیست که تو اینطور دست و پایت را گم کرده‌ای! او‬ ‫م ی‌گفت‪« :‬ولی من م ی‌میرم چ��ون محمد خودش روزی‬ ‫به من گفت که من تو را م ی‌کش��م و او دروغ نم ی‌گوید‪».‬‬ ‫نقل است که در راه بازگش��ت به مکه جان به مالک دوزخ‬ ‫سپرد‪ .‬عجبا از انسان و افسوس و اسف بر این همه نخوت‬ ‫و لجبازی! و ش��گفتا و باز هزاران ش��گفتا از یتیم ابوطالب‪،‬‬ ‫محمد‌ابن عب د‌اهلل که دش��منش تا این حد به راس��تگویی‬ ‫او باور دارد‪ .‬م ی‌گویند که بس��يار همبازي بچه ها مي شد‪.‬‬ ‫وقتی به مدینه هجرت کرد‪ ،‬پنجاه و س��ه سالش بود یعنی‬ ‫پا به دوران پیری گذاشته بود‪ .‬من و ش��ما در دوران جوانی‬ ‫هستیم و غالب اوقات‪ ،‬حوصله بازی با بچه خودمان را بیش‬ ‫از دقایقی نداریم ولی او در کوچ��ه با بچه‌ها بازی م ی‌کرد و‬ ‫بچه‌ها آن‌قدر دوستش داشتند که رهایش نم ی‌کردند‪ .‬نقل‬ ‫است که یک بار وقت نماز بود و مردم در مسجد جمع شده‬ ‫بودند‪ ،‬ولی حضرت تشریف نیاورده بودند‪ .‬رفتند پی حضرت‬ ‫و دیدند که چهار دس��ت و پا روی خاک م ی‌رود و بچه‌ها به‬ ‫نوبت از آن قطب عالم امکان سواری م ی‌گیرند و حاضر به‬ ‫جدا شدن از او نیستند‪ .‬سرانجام بالل حبشی را فرستاد که‬ ‫از خانه‌ام گ��ردو بیاور (نقل به مضم��ون)‪ .‬بچه‌ها گردوها را‬ ‫گرفتند و پیامبر عازم مسجد شد تا نماز اقامه کند‪ .‬دیگر نقل‬ ‫است که وقتی آن حضرت به خاطر کمی یاور و غربتی که‬ ‫پس از مرگ حضرت‌ام المومنین خدیجه کبری – س�لام‬ ‫موحد اهل‬ ‫اهلل علیها – و مرگ سی ‌دو‌ساالر بن ی‌هاشم‪ ،‬مومن ّ‬ ‫یقین حضرت ابوطالب – علی ه‌السالم – دچارش شده بود‪،‬‬ ‫مکه را ترک م ی‌گفت در حالی که م ی‌دانست که مشرکان‬ ‫مکه قصد جانش را کرده‌اند و قرار اس��ت همین امشب به‬ ‫خانه‌اش حمله کنند و در بس��تر‪ ،‬تکه‌تکه‌اش کنند‪ ،‬رفت و‬ ‫ب رادر از جان عزیزترش علی به جای او در بس��تر خوابید تا‬ ‫مشرکان نفهمند که محمد رفته است تا آن حضرت فرصت‬ ‫ث��م بعد اللّتیا و الْتی؛ و آن ایثار ش��گفت‬ ‫هجرت پیدا کند‪ّ .‬‬ ‫علی که حضرت الوهی��ت را به س��خن درآورد که‪« :‬و من‬ ‫الناس من یشتری نفسه ابتغاء مرضات اهلل‪ :‬و از مردم کسی‬ ‫هس��ت که جانش را به خش��نودی خدا م ی‌فروشد‪ ».‬شاه‬ ‫مردان با تاخیری روانه مدینه شد زی را مامور بود که برخی از‬ ‫کارهای عقب‌مانده پسرعمو و ب رادرش را سر و سامان دهد‪.‬‬ ‫یکی از این کارها م ی‌دانید چه بود؟ بازگرداندن امانت‌هایی‬ ‫که مشرکان مکه نزد پیامبر گذاش��ته بودند‪ .‬ملتفت ماجرا‬ ‫هستید رفقا؟ قومی‌که از هیچ توهین و ب ی‌حرمتی و هیچ‬ ‫اذیت و آزاری در حق او نگذشته‌اند و سرانجام قصد جانش‬ ‫را کرده‌اند‪ ،‬باز هم م ی‌دانند که او چق��در جوانمرد و امانتدار‬ ‫است و هنوز بعد از این همه سال از آغاز بعثت (سیزده سال‬ ‫) و این همه دشمنی‪ ،‬محمد امین ب رای این دشمنان خونی‬ ‫همان محمد امین است و اگر متاعی گرانبها داشته باشند‬ ‫که از تلف شدنش به دست خود یا مردم بترسند‪ ،‬به محمد‬ ‫مراجعه م ی‌کنند و نزد او به امانت م ی‌گذارند‪ ،‬همان محمدی‬ ‫که شکمبه شتر بر سرش م ی‌ریزند‪ ،‬همان محمدی که سه‬ ‫س��ال او و خانواده‌اش را در دره‌ای محاص��ره م ی‌کنند تا از‬ ‫گرس��نگی بمیرند ولی اینجا که کار دنیایش��ان گیر است‪،‬‬ ‫م ی‌دانند که «امی��ن » در این مکه ظلمانی یکی بیش��تر‬ ‫نیس��ت و او محمد اس��ت‪ .‬روزی که مکه را فتح کرد‪ ،‬خانه‬ ‫ابوس��فیان را که از‌ترسش زودتر از بقیه اس�لام آورده بود‪،‬‬ ‫محل امن اعالم کرد و وقتی قریش و بن ی‌امیه در خانه کعبه‬ ‫دورش جمع شدند و پرس��یدند که با ما چه م ی‌کنی؟ گفت‪:‬‬ ‫«همان چیزی را م ی‌گویم که ب رادرم یوس��ف به ب رادرانش‬ ‫یکم الْی�� ْو َم ی ْغف ُِر ُهّ‬ ‫کم َو ُه �� َو أَ ْر َح ُم‬ ‫گفت‪َ :‬ال تَ ْث َر َ‬ ‫ی��ب َعلَ ُ‬ ‫الل لَ ْ‬ ‫ین‪ :‬امروز بر شما سرزنشى نیست‏خدا شما را مى‏آمرزد‬ ‫ال َّرا ِح ِم َ‬ ‫و او مهربانترین مهربانان است و س��پس افزود‪ :‬اذهبوا انتم‬ ‫الطلقاء‪ :‬بروید ش��ما آزادید‪ ».‬وقتی زن‌های مکه آمدند تا با‬ ‫او بیعت کنند در میانش��ان هند جگرخوار هم بود‪ ،‬همسر‬ ‫ابوس��فیان‪ ،‬مادر معاویه‪ ،‬یکی از زنان صاحب پرچم در مکه‬ ‫(زنانی که رسما فحشا م ی‌کردند و افراشتن پرچم‪ ،‬عالمت‬ ‫آمادگی آنها ب رای نجاس��ت‌کاری‌هایشان در آن ساعت بود‬ ‫) زنی که به غالم‌س��یاهش وعده آزادی داد به شرط آنکه او‬ ‫حمزه را بکش��د؛ حمزه سی د‌الش��هدا عمویی که آنقدر ب رای‬ ‫پیامبر عزیز بود که بر جنازه‌اش هفتاد ب��ار نماز خواند؛ آن‬ ‫غالم‌س��یاه ماموریت کثیفش را به پایان برد و هند اعضای‬ ‫بدن حمزه را برید و جگر او را درآورد و به دندان گرفت‪ .‬حال‬ ‫عزیزان! دقت کنید! آن اقیانوس مواج طهارت و قدوسیت‪،‬‬ ‫هم هند را بخشید‪ ،‬زی را اسالم آورده بود هم وحشی را (زی را او‬ ‫هم اسالم آورد ) فقط درخواست کرد که وحشی را نبینم زی را‬ ‫هر ب��ار او را م ی‌بینم ی��اد عموی��م حمزه م ی‌افت��م و دلم‬ ‫م ی‌شکند (نقل به مضمون ) واقعا چنین گذشتی از انسان‬ ‫عادی و حتی انسان‌های بزرگ هم ساخته نیست‪ .‬این‪ ،‬فقط‬ ‫و فقط معجزه خلق عظیم محمدی است‪.‬‬ ‫تکرار م ی‌کنم‪ :‬در عجبم از آن قوم که بر جنازه چنین‬ ‫پدر مهربانی نماز هم نخواندند و به‌دنبال مردار دنیا رفتند!‬ ‫ماجرا این است‪ :‬مردار تفرعن زنده شد‬ ‫شاخه‌های ظاه را خشکیده از بن زنده شد‬ ‫آفتابی نامبارک نف س‌ها را زنده کرد‬ ‫بار دیگر اژدهای خشک را جنبنده کرد‬ ‫قبطیان فتنه‌گر جا در بلندی کرده‌اند‬ ‫ساحران با سامری‌ها گاوبندی کرده‌اند!‬ ‫در عجبم از قوم ی‌ که ادعای مس��لمانی م ی‌کنند و‬ ‫زه را(س) را م ی‌کش��ند! در عجبم از قومی‌که پیامبرشان از‬ ‫آنان مزدی جز دوستداری خانواده‌اش نخواست و چه خوب‬ ‫مزدش را دادند‪:‬‬ ‫ناگهان شوالی روحم اغوانی م ی‌شود‬ ‫جنگل انبوه دریاها خزانی م ی‌شود‬ ‫کلبه شاد دلم ناگاه م ی‌گردد خ راب‬ ‫باز ضربت م ی‌خورد موالی دریا از سراب‬ ‫پیش چشمم باغ‌های تشنه را سر م ی‌برند‬ ‫شاخه‌هایی سرخ از نخلی تناور م ی‌برند‬ ‫خارهای کینه قصد نوبهاران م ی‌کنند‬ ‫روی پل تابوت‌ها را تیرباران م ی‌کنند‬ ‫در مشام خاطرم عطر جنون م ی‌آورند‬ ‫بادهای باستانی بوی خون م ی‌آورند*‬ ‫* بی ت‌هایی که در پایان نوشته آورده‌ام‪ ،‬ابیاتی است‬ ‫از یک مثنوی با عنوان فصل��ی از منظومه مرداب‌ها و آبها‬ ‫سروده مرحوم سی د‌حسن حسینی‪g .‬‬ ‫‪31‬‬
‫نـقدونظر‬ ‫امتناع اصالحات در رياض‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫بررسي كتاب «شاهزادگان و دالالن و شخصيت‌هاي بوروكراتيك نفتي و حكومتي‬ ‫درعربستانسعودي»‬ ‫صبحي غندور‬ ‫انديش��ه اصلي در كت��اب «ش��اهزادگان و دالالن و‬ ‫شخصي ت‌هاي بوروكراتيك نفتي و حكومتي در عربستان‬ ‫س��عودي» كه به تازگي به بازار نش��ر لندن آمده اين است‬ ‫كه اصالحات اقتصادي ليب رالي چگونه م ي‌تواند سيس��تم‬ ‫اقتصادي و سياسي در يك كش��ور ثروتمند نفتي همانند‬ ‫عربستان س��عودي را دگرگون سازد‪ .‬نويس��نده اين كتاب‬ ‫هنگام تهيه بحث و اطالعات خود به اين نتيجه دست يافت‬ ‫كه چنين تحولي به‌طور برجسته صورت نگرفته است‪ ،‬بلكه‬ ‫يك روند تاريخي در اين كشور ادامه دارد كه همواره سياست‬ ‫دولت بر اساس آن استوار است و در حقيقت م ي‌توان گفت‬ ‫«نفرين منابع طبيعي ب راي دولت» را در پي دارد‪.‬‬ ‫نويسنده كتاب‪ ،‬استيوان هرتوگ مي‌گويد‪« :‬ع ربستان‬ ‫سعودي از هنگام تأسيس آن در دهه ‪ 1950‬از كشمكش با‬ ‫نيروي كار بسيار و فساد رنج برده اس��ت‪ ،‬اما در عين حال‬ ‫داراي نهادهايي است كه ب ر‌اساس اصول و روش‌هاي نويني‬ ‫سرگرم كار است‪ ،‬مانند موسسه ملي نفت (آرامكو) و موسسه‬ ‫صنعتي (س��ابك) كه دو نهادي هس��تند كه دهه‌هاس��ت‬ ‫به‌طور مستقل از ديگر نهادهاي حكومتي مشغول فعاليت‬ ‫هستند‪ ».‬نويس��نده كتاب همچنين م ي‌گويد كه در سطح‬ ‫سياسي‪ ،‬عربستان در دهه ‪ 1990‬و در دهه بعدي يعني ‪2000‬‬ ‫داراي پرونده نامتوازني بوده اس��ت‪ ،‬از جمله اينكه در حالي‬ ‫كه روند خصوص ي‌س��ازي در اين كش��ور ادامه دارد‪ ،‬ديگر‬ ‫اصالح��ات از جمله در زمينه سياس��ت كارگ��ري و محيط‬ ‫زيست ناموفق بوده است‪ .‬حال اين پرسش مطرح م ي‌شود‬ ‫‪32‬‬ ‫كه چرا درآمده��اي نفتي ب راي بنيادگ��ذاري مجموعه‌هاي‬ ‫بوروكراسي به‌كار گرفته م ي‌شود و چرا ب راي رشد و توسعه‬ ‫كشور اختصاص نم ي‌يابد؟‬ ‫نويس��نده م ي‌گويد ك��ه در اين زمينه بررس��ي‌هاي‬ ‫بسياري را در مس��ائل تاريخي عربس��تان به‌عمل آورده و‬ ‫به اين نتيجه رس��يده اس��ت كه آنچه از جامعه عربستان‬ ‫به‌دست م ي‌آيد چهره فساد و ب ي‌كفايتي بوروكراسي حاكم‬ ‫بر اين كشور اس��ت‪ .‬بخش تاريخي كتاب داراي پژوهشي‬ ‫اجتماعي است كه نش��ان م ي‌دهد چگونه درآمدهاي نفتي‬ ‫ميان شاهزادگان تقسيم م ي‌گردد؛ شاهزادگاني كه همواره‬ ‫در حال افزايش بوده و در عين حال نهاده��اي دولتي را با‬ ‫مش��كالت پيچيده‌اي روبه‌رو كرده‌اند‪ .‬يكي از مسائلي كه‬ ‫توجه نويس��نده را به خود جلب كرده نفريني است كه مردم‬ ‫عربس��تان همواره عليه درآمدهاي نفت��ي م ي‌كنند‪ ،‬چون‬ ‫آنان هي��چ‌گاه از اين درآمده��ا بهره‌اي نبرده‌ان��د‪ ،‬در حالي‬ ‫كه كشوري همانند عربس��تان كه يك كشور در حال رشد‬ ‫به‌شمار م ي‌آيد‪ ،‬نيازمند درآمدهاي نفتي ب راي به‌كارگيري در‬ ‫طرح‌هاي توسعه و پيشرفت است‪.‬‬ ‫نويس��نده اش��اره دارد به اينك��ه نخب��گان حاكم در‬ ‫ع ربستان با راه‌هاي پيچيده درآمدهاي نفتي را در ب رنامه‌هاي‬ ‫رشد و توسعه به‌كار م ي‌گي رند‪ ،‬اما در مرحله بعد و با مانورهاي‬ ‫گوناگون آن را در موارد ديگري و به‌دور از هدف‌هاي اصلي‬ ‫به‌كار م ي‌گيرند كه درنهايت به جيب ش��اهزادگان سرازير‬ ‫م ي‌گردد‪ .‬اس��تقالل نخبه حاكم در عربس��تان‪ ،‬بعضي از‬ ‫ش��اهزادگان را داراي قدرت و نفوذ نامحدودي كرده اس��ت‪.‬‬ ‫بوروكراسي موجود به تشكيل پيمان‌هايي ميان شاهزادگان‬ ‫انجاميده اس��ت كه از نيم‌قرن پيش آغ��از گرديده و اكنون‬ ‫به‌صورت نهادهايي گسترده‌تر از نهادهاي حكومتي درآمده‬ ‫اس��ت و نم ي‌توان بر آنها نظ��ارت كرد يا آنه��ا را به كنترل‬ ‫درآورد‪ .‬يكي از مواردي كه ش��گفتي نويسنده را ب رانگيخته‬ ‫است شايس��تگي نهادهاي دولتي است چون اين نهادها از‬ ‫اختالف و درگيري‌هاي شديدي ميان خود رنج م ي‌برند كه‬ ‫گاهي به دور از دخالت‌هاي خاندان سلطنتي صورت م ي‌گيرد‬ ‫و بهترين نمونه آن ش��ركت «آرامكو» است‪ .‬دستگاه‌هاي‬ ‫دولت��ي همچني��ن داراي نهادهايي هس��تند‪ ،‬از جمله در‬ ‫زمينه قضا و دادگستري كه بيش��تر به قرن هفتم ميالدي‬ ‫بازم ي‌گردد‪ .‬دستگاه امنيتي عربستان زير نظر شاهزادگان‬ ‫درباري فعالي��ت دارد و از ش��هرك‌هاي وي��ژه و مدارس و‬ ‫دانش��گاه‌ها و بيمارس��تان‌هاي خاص خود برخوردار است‪.‬‬ ‫اين به اصطالح فئوداليته اداري از دهه ‪ 1950‬با سرازير شدن‬ ‫درآمدهاي نفتي آغاز شد و در دهه ‪ 1970‬با جهش ناگهاني‬ ‫بهاي نفت‪ ،‬نهادهاي نويني تشكيل گرديد‪ .‬نبود هماهنگي‬ ‫در نهادهاي دولتي عربستان‪ ،‬روند اجراي اصالحات را دشوار‬ ‫كرده اس��ت؛ البته اگر قبول كنيم اصالحاتي در كار است‪.‬‬ ‫يكي از عوامل جدي كه مانع اصالحات اداري در اين كشور‬ ‫م ي‌گ��ردد‪ ،‬پارت ي‌بازي اس��ت ك��ه در ادارات دولتي و حتي‬ ‫غي ر‌دولتي ديده م ي‌ش��ود كه بيش��تر كارگ��ران خارجي را‬ ‫هدف قرار داده است‪ .‬نويس��نده م ي‌گويد در تابستان ‪2003‬‬ ‫هنگامي كه وارد رواب��ط عمومي يك��ي از وزارتخانه‌هاي‬ ‫عربستان شدم‪ ،‬احساس كردم اشتباهي در برقراري ارتباط‬ ‫ميان طرف‌ه��اي گوناگون در دولت عربس��تان وجود دارد‪.‬‬ ‫يك كارمند تبعه س��ودان در ب رابر مونيتورهاي ‪ 12‬اينچي‬ ‫دهه ‪ 1970‬نشسته و هر از گاهي پرينتر موجود در كنار وي‬ ‫صفحه‌اي را به چاپ م ي‌رساند‪ .‬اما پس از گذشت سال‌ها و‬ ‫هزينه كردن ميلياردها دالر از درآمدهاي نفتي‪ ،‬اين سيستم‬ ‫مدرنيزه نشده است‪ .‬اين صحنه ماجراي بسيار پيچيده‌اي‬ ‫از بوروكراس��ي كهنه و قديمي‌بود‪ .‬طي دهه‌هاي گذش��ته‬ ‫تمام ي‌ نخبگان عربس��تان س��وار قايق اصالحات شدند و‬ ‫بعضي نيز وارد مرحله خصوص ي‌س��ازي گشتند‪ .‬نخبگان‬ ‫حاكم كوشش كردند تعريف مديريت در اين كشور را مورد‬ ‫تجديد نظر قرار دهند‪ ،‬به‌خصوص كه ثروت‌هاي هنگفتي‬ ‫را جمع‌آوري كردند‪ .‬در عين حال روند اصالحات اقتصادي‬ ‫در عربستان از سال ‪ 1999‬ب رابر و همسو نبودند‪ ،‬به‌خصوص‬ ‫كه ب��ا گزارش‌هاي رس��مي دولت درباره رش��د و توس��عه‬ ‫تفاوت دارد‪ .‬پرونده پيچيده ع ربستان همسو با عملكردهاي‬ ‫اقتصاد سياسي عربستان نيست؛ درحالي كه اين كشور از‬ ‫امكانات مالي بسيار گس��ترده‌اي ب راي پيشرفت و توسعه‬ ‫برخوردار اس��ت‪ ،‬همواره از امكانات بس��يار ك��م و محدود‬ ‫استفاده كرده است و اين يكي از معماهاي پيچيده‌اي است‬ ‫كه ش��ما در عربستان با آن روبه‌رو م ي‌ش��ويد‪ .‬به‌طور كلي‬ ‫م ي‌توان گفت كه درآمدهاي سرش��ار نفتي به دولت اجازه‬ ‫م ي‌دهد طرح‌هايي بسيار گس��ترده براي پيشرفت جامعه‬ ‫به اجرا درآورد كه ب راي بيش از يك كش��ور كافي است‪ ،‬در‬ ‫حالي كه اين درآمدها در اختيار نخبگان خاندان س��لطنتي‬ ‫يا به اصطالح ش��اهزادگان قرار م ي‌گيرد و ب��راي خريداري‬ ‫كاخ‌ها و اتومبي ل‌ه��اي گران‌قيمت در كش��ورهاي غربي‬ ‫به‌كار گرفته م ي‌ش��وند‪ .‬نفت نقش برجسته‌اي در تشكيل‬ ‫دولت عربستان برعهده داشت‪ .‬تصميم‌گيري‌هاي نخبگان‬ ‫از اهميت بااليي در تشكيل دولت برخوردار بود‪ .‬درحالي كه‬ ‫خانواده سلطنتي عربستان قدرت مالي خود را ب راي پرورش‬ ‫گروه‌هايي از ش��اهزادگان يا بهره‌برداران بوروكراسي به‌كار‬ ‫م ي‌گرفت كه آنه��ا هيچ‌گاه كار و خدمت��ي خاص برعهده‬ ‫نداش��تند و تنها مصرف‌كننده درآمدهاي نفتي م ي‌باشند‪،‬‬ ‫اما در عي��ن حال اي��ن درآمدها ب راي خريداري اس��لحه‌اي‬ ‫به‌كار گرفته شد كه هي چ‌گاه عربس��تان ي‌ها نتوانستند آنها‬ ‫را به‌كار گيرند يا در حقيقت ضرورتي ب راي به‌كارگيري آنها‬ ‫نبود و همواره در اختيار مستش��اران آمريكایي و غربي قرار‬
‫جست‌وجوی دموکراسی پنهان‬ ‫در جهان عرب‬ ‫دکتر یوسف نور عوض‪ /‬تحلیلگر سودانی‬ ‫نـقدونظر‬ ‫جهان عرب طی هفته‌های گذشته شاهد همه‌پرسی‬ ‫قانون اساسی در مصر بود و علت و انگیزه این توجه و اهمیت‬ ‫این بود که همه م ی‌خواستند سرنوشت رژیم‌های سیاسی در‬ ‫کشورهای ع ربی پس از انقالب ها را بدانند‪.‬‬ ‫در مصر گفت‌وگو درباره قانون اساسی یا سرنوشت‬ ‫آن وجود نداش��ت‪ ،‬بلکه تنها دو جناح وجود داشتند؛ یکی‬ ‫مخالف قانون اساسی جدید که از سوی اکثریت اسالمگرا‬ ‫پشتیبانی م ی‌ش��د و این جناح آن را رد کرده بود و دیگری‬ ‫جناح اکثریت مردم مصر که گم��ان م ی‌کردند این قانون‬ ‫اساس��ی م ی‌تواند مش��کالت و گرفتار‌ی‌های شهروندان‬ ‫را ح��ل نماید‪ ،‬ب��دون آنک��ه درب��اره نظامی ک��ه از این‬ ‫قانون‌اساسی پش��تیبانی م ی‌کند بیندیشند‪ ،‬به‌خصوص‬ ‫اینکه باتوجه به واقعی ت‌های موجود در جهان عرب‪ ،‬این‬ ‫قانون اساسی به نتیجه سرنوشت‌س��ازی در زمینه تغییر‬ ‫و تحول دست نخواهد یافت‪ ،‬چون تجربه نوین سیاست‬ ‫عربی هی چ‌گون��ه ارتباطی با مفاهیم دموکراس��ی واقعی‬ ‫نداشته و هی چ‌گاه درباره شایس��تگی نظام‌های سیاسی و‬ ‫اجتماعی موجود امروزی نیندیشیده است‪.‬‬ ‫علت اینکه جهان عرب همچن��ان در اوضاع و احوال‬ ‫ی زندگی م ی‌کند و هی چ‌گاه‬ ‫و فرهنگ س��نتی کهن و قدیم ‌‬ ‫کوشش نکرده است از تجربه غرب در این زمینه بهره کافی‬ ‫ببرد‪ ،‬نبود ارتباط کافی و جدی میان فرهنگ ع ربی و فرهنگ‬ ‫غ ربی است و جهان عرب همواره چنین گمان کرده که هرچه‬ ‫در فرهنگ غربی وجود دارد فرهنگ دنیوی اس��ت و جهان‬ ‫عرب بدان نیاز ندارد‪ .‬باتوجه به این دیدگاه کمتر کس��ی در‬ ‫جهان عرب به دموکراسی واقعی در روند انتخابات م ی‌اندیشد‬ ‫یا درباره معنای آن توجه نشان م ی‌دهد و در نتیجه انتخابات‬ ‫در جهان عرب همواره به روی کار آمدن رژیم‌های خودکامه‬ ‫دیکتاتوری م ی‌انجامد‪.‬‬ ‫اهمی ت‌دادن به دس��تیابی به نظام دموکراس��ی در‬ ‫جهان عرب از آنجا ناش��ی م ی‌ش��ود ک��ه عرب‌ها مایل‬ ‫هستند از قی د‌وبند گذشته‌ها رهایی یابند‪ ،‬چون آنان برای‬ ‫مدت زمان طوالنی زیر ستم استعمار بر دو‌گونه شرقی و‬ ‫غربی آن زیسته‌اند‪ .‬ش��رق همانا حکومت عثمانی است‬ ‫که عرب‌ها را زیر ستم ش��دید خود قرار داد و غرب همان‬ ‫استعمار انگلیس اس��ت که در آغاز سیاسی بود و تاکنون‬ ‫ادامه دارد البته به‌صورت استعمار اقتصادی‪ .‬ضمن اینکه‬ ‫در حال حاضر تفاوتی ندارد که آمری��کا جای انگلیس را‬ ‫در بعضی کش��ورهای عربی بگیرد یا اینکه انگلیس ی‌ها‬ ‫بمانند‪ ،‬چون در پش��ت‌پرده ه��ردو رژیم‌صهیونیس��تی‬ ‫قرار دارد‪.‬‬ ‫اکن��ون و ب��ا وج��ود آنک��ه ش��عار دموکراس��ی در‬ ‫انقالب‌ه��ای عربی عن��وان م ی‌گ��ردد اما بعی��د به‌نظر‬ ‫م ی‌رس��د که بتوان دموکراس��ی را در جهان عرب به اجرا‬ ‫گذارد‪ ،‬چ��ون بیش��تر اع��راب‪ ،‬دموکراس��ی را از دیدگاه‬ ‫طایفه‌ای و نژادی و بعضی دینی م ی‌شناسند و این همان‬ ‫چارچوب تنگ و محدودی است که معنی دموکراسی را از‬ ‫بین م ی‌برد‪ .‬موفقیت جناح اسالمگرا در مصر نمونه‌ای را‬ ‫مطرح کرد که نم ی‌توان بار س��نگین آن را به آسانی کنار‬ ‫گذارد‪ .‬اوضاع کنونی مصر نیز به‌گون��ه‌ای دیگر نخواهد‬ ‫بود که در این میان گمان م ی‌رود کش��مکش داخلی در‬ ‫مصر میان قبط ی‌ها و مسلمانان به‌وجود آید‪ ،‬به‌خصوص‬ ‫که قبط ی‌ها هم‌اکنون در اندیش��ه تاسیس احزابی برای‬ ‫خود هستند و این وضعیت کش��مکش دینی در مصر را‬ ‫شدت خواهد بخشید‪.‬‬ ‫به‌نظر م ی‌رسد که اندیشه‌های دینی‪ ،‬جایگاه اساسی در‬ ‫سیستم سیاسی مصر برعهده داشته باشد‪ ،‬چون بسیاری از‬ ‫مردم این کشور اعتماد خود را به احزاب الئیک از دست داده‌اند‬ ‫و در نتیجه پی ش‌بینی م ی‌گردد احزاب اس�لامی گوناگونی‬ ‫تاسیس شود که دارای توجهات اقتصادی و اجتماعی نوینی‬ ‫باشند که بیشتر رای‌دهندگان مصری از آن استقبال خواهند‬ ‫کرد که البته لیب رال‌ها و الئی ک‌ها از این وضعیت خرس��ند‬ ‫نخواهند شد‪.‬‬ ‫دو مانع اصلی که در برابر برقراری دموکراس��ی در‬ ‫جهان ع��رب قرار گرفته اندیش��ه‌های نژادی از یک‌س��و‬ ‫و از س��وی دیگر افکار طایفه‌ای و دینی اس��ت‪ ،‬اما آنچه‬ ‫هم‌اکنون اندیشمندان غی ر‌سنتی در جهان عرب را نگران‬ ‫کرده‪ ،‬این است که آیا اندیشه اسالمی ممکن است مانع‬ ‫تحقق دموکراسی شود؟‬ ‫پاسخ به این پرسش چنین است‪« :‬تحقق دموکراسی‬ ‫غیر اس�لامی در جهان عرب ناممکن است‪ ،‬چون نگرانی‬ ‫از اس�لام‪ ،‬یک نگرانی غربی اس��ت و ارتباطی ب��ا جوامع‬ ‫اس�لامی ندارد‪ ،‬چون غرب ی‌ها مایل نیس��تند انقالب‌های‬ ‫عربی به روی کار آم��دن نظام‌های اس�لامی بینجامد که‬ ‫در نتیجه مفاهی��م حقوق بش��ر و آزادی‌ه��ای عمومی را‬ ‫ب ر‌اس��اس ارزش‌ه��ای اس�لامی م��ورد تجدید نظ��ر قرار‬ ‫خواهد داد‪.‬‬ ‫این تفکر غرب نش��ان‌دهنده نادانی غرب از واقعیت‬ ‫اسالم است که البته صهیونیسم بر‌ترس و وحشت غرب از‬ ‫اسالم م ی‌افزاید‪ ،‬چون اینان اسالم را اینگونه ب رای غرب ی‌ها‬ ‫جلوه‌‌گر م ی‌س��ازند‪« :‬اس�لام در اندیش��ه برپایی رژیم‌های‬ ‫دیکتاتوری مخالف ارزش‌های دموکراسی است‪».‬‬ ‫به‌نظر م ی‌رس��د نکته اساس��ی در اینجا آن است که‬ ‫غرب ی‌ها معتقدند اسالم اس��اس روح و روان و زندگی عربی‬ ‫است و توقع کنار گذاردن اسالم از سوی عرب‌ها و پایبندی به‬ ‫ارزش‌های غربی‪ ،‬جزو محاالت است‪ .‬بدون‌ تردید نم ی‌توان‬ ‫اس�لام را با دیگر اندیشه‌ها مقایس��ه کرد چون در حقیقت‬ ‫اساس زندگی عربی اس��ت و در نتیجه هرگونه فکر و ارزش‬ ‫نوین که بخواهد به جهان عرب وارد گردد‪ ،‬نخس��ت باید با‬ ‫اسالم از در آش��تی درآید تا بتواند در زندگی عرب‌ها حضور‬ ‫داشته باشد‪ .‬حال آیا ضرورت دارد جهان عرب ب رای دستیابی‬ ‫به ارزش‌های دموکراس��ی غربی‪ ،‬از ارزش‌ه��ای پایدار خود‬ ‫چشم‌پوشی نماید؟‬ ‫البته پاس��خ هم��ان نه اس��ت‪ ،‬چ��ون ملت‌هایی که‬ ‫دموکراس��ی را در جهان امروزی��ن پذیرفته‌ان��د در حقیقت‬ ‫ارزش‌های نهادین خ��ود را کن��ار نگذاش��تند‪ ،‬به‌ویژه آنکه‬ ‫دموکراسی کنار گذاردن اندیشه‌های دینی را شرط نم ی‌کند‬ ‫و در عین حال‪ ،‬این بدان معنی نیس��ت که ب رای دستیابی‬ ‫به دموکراس��ی باید بعضی اندیش��ه‌ها را کنار گ��ذارد چون‬ ‫دموکراس��ی گون��ه‌ای از همزیس��تی میان اندیش��ه‌های‬ ‫گوناگون را فراهم م ی‌نماید و این همان است که م ی‌گویند‬ ‫دموکراسی نم ی‌تواند به روی کارآمدن رژیم‌های دیکتاتوری‬ ‫بینجامد‪ .‬در عین حال امروزه شاهد آن هستیم که بسیاری‬ ‫از رژیم‌ه��ای دیکتات��وری در جه��ان عرب کوش��ش دارند‬ ‫انتخابات را زمینه‌ای ب رای مش��روعیت خود ق��رار دهند‪ ،‬اما‬ ‫اگر انتخابات به‌صورت دموکراتیک برگزار شود‪ ،‬آیا این بدان‬ ‫معنی خواهد بود که رژیم نیز به‌گونه‌ای دموکراتیک عمل‬ ‫خواهد کرد؟ ‪g‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫داش��ت‪ .‬همچنين اين درآمدها ب راي استخدام كارشناسان‬ ‫بي ن‌المللي به‌كار گرفته شد و از اين طريق بخش عمده‌اي‬ ‫از درآمدهاي نفتي به جيب س��رمايه‌داران غربي بازگشت‪.‬‬ ‫دستگاه‌هاي حكومتي عربس��تان نقش رهبري قدرتمندي‬ ‫را در سياس��ت‌هاي داخلي برعهده دارند‪ .‬با توجه به اينكه‬ ‫اين دس��تگاه‌ها در اختيار نخبگان قرار گرفته است‪ ،‬اينان‬ ‫كوشش م ي‌كنند سخاوتمندانه با گروه‌هايي از جامعه رفتار‬ ‫نمايند كه از آنها پش��تيباني م ي‌كنند‪ .‬اين وضعيت رش��د‬ ‫كوتاه‌م��دت و مرحله‌اي را ب راي گروه‌هاي وابس��ته به نظام‬ ‫فراهم م ي‌سازد كه همواره گرداگرد خانواده سلطنتي حضور‬ ‫دارند و در نتيجه به ناهماهنگي گس��ترده اجتماعي دامن‬ ‫يزنند‪ .‬با‌توجه به اينكه تصميم‌گيري‌هاي سياسي همواره‬ ‫م‌‬ ‫از قله هرم به سمت پايين اتخاذ م ي‌گردد‪ ،‬رژيم توانسته است‬ ‫در مدت زمان كوتاهي مي��ان خود و هوادارانش چه گروه‌ها‬ ‫باشند و چه اشخاص‪ ،‬تعهدات مالي گسترده‌اي را بنيان نهد‪.‬‬ ‫با مرور زمان اين «س��خاوت‌هاي پدران��ه» غي ر‌قابل تغيير‬ ‫گشته است تا آنجا كه استقالل فرمانده ي‌ها در آزادي هزينه‬ ‫كردن درآمدهاي نفتي را كاهش داده اس��ت؛ به‌گونه‌اي كه‬ ‫گروه‌هاي استفاده‌كننده از اين درآمدها به مرور زمان افزايش‬ ‫يافته و اينان همان‌هايي هستند كه حكومت ب راي برقراري‬ ‫آرامش سياسي در كشور از آنها كمك م ي‌گيرد‪ ،‬اما در عين‬ ‫حال نم ي‌توان حض��ور آنها را در روند بوروكراس��ي موجود‬ ‫ناديده گرف��ت و اين موضوع اداره امور كش��ور را پيچيده‌تر‬ ‫كرده است‪.‬‬ ‫پس از گذشت مدتي از تحوالت سريع كه روند تحول‬ ‫در ام��ور كش��ور آن را تحميل ك��رد‪ ،‬حكومت عربس��تان‬ ‫به‌صورت يك نهاد از هم پاشيده و غي ر‌قابل تحرك درآمده‬ ‫است و اين همان است كه هرگونه اصالحات در اين كشور‬ ‫را نا‌ممكن م ي‌س��ازد‪ .‬يك تحليل جدي و عميق نش��ان‬ ‫م ي‌دهد عربستان زمينه بسيار استواري ب راي دولت سودجو‬ ‫فراهم م ي‌س��ازد‪ ،‬به‌گونه‌اي كه ثابت م ي‌كن��د اين دولت‬ ‫بسيار دور از جامعه قرار گرفته اس��ت‪ .‬در اصل‪ ،‬درآمدهاي‬ ‫نفتي امكان مان��ور دادن گس��ترده‌اي را در اختيار نخبگان‬ ‫حاكم قرار داده اس��ت‪ .‬البته اين اس��تقالل عم��ل با مرور‬ ‫زمان كاهش م ي‌ياب��د‪ ،‬در حالي كه قي��د وبندهاي موجود‬ ‫ميان دول��ت و جامعه در ح��ال افزايش اس��ت‪ ،‬به‌گونه‌اي‬ ‫كه بس��ياري از افراد در حال ثروت‌اندوزي هستند‪ ،‬درحالي‬ ‫كه طيف گس��ترده‌اي از م��ردم در فق��ر و ن��داري زندگي‬ ‫م ي‌كنند‪ .‬اينچني��ن اوضاعي كه در عربس��تان وجود دارد‬ ‫ثابت م ي‌كند كه چني��ن پرداخت‌هايي نه‌تنه��ا به تقويت‬ ‫جايگاه دولت در ب راب��ر جامعه نم ي‌انجامد‪ ،‬بلكه ش��كاف‬ ‫ميان مردم و حكومت را افزايش م ي‌دهد‪ .‬در عين حال اين‬ ‫پول‌ها‪ ،‬باعث م ي‌گردد گروه‌هاي استفاده‌كننده نيز بيشتر‬ ‫از نا‌هماهنگ ي‌ها رنج ببرند‪ .‬با وجود اين‪ ،‬درآمد نفتي بسيار‬ ‫باال‪ ،‬نخبگان سياسي را تشويق م ي‌كند تا گروه‌هاي جديدي‬ ‫را به ه��واداران دس��تگاه‌هاي دولتي بيفزاين��د و در نتيجه‬ ‫مشكالت و گرفتاري‌هاي سياسي و اداري افزايش م ي‌يابد‬ ‫و باعث از هم پاشيدگي دولت م ي‌ش��ود‪ .‬در عين حال اين‬ ‫بوروكراس��ي لرزان كه بر اصل دريافت پول‌هاي نفت عمل‬ ‫م ي‌كنند‪ ،‬بر اس��اس تصميم‌گيري‌هاي سران و فرماندهان‬ ‫خود عمل م ي‌كنند كه گاهي آش��كار است و گاهي پنهان‬ ‫تا آنجا ك��ه برقراري سيس��تم مالياتي در عربس��تان هيچ‬ ‫گون��ه تأثير مثبت ب��ر اوضاع ن��دارد‪ .‬نظام سودرس��اني و‬ ‫فس��اد موجود در عربس��تان همچنان در حال گس��ترش‬ ‫اس��ت و به‌گونه‌اي عمل م ي‌كند كه نهادهاي وابس��ته به‬ ‫ش��خصي ت‌هاي نظام همواره در حال افزايش است‪ .‬فساد‬ ‫موجود در موسس ه‌اي تا موسس��ه‌اي ديگر تفاوت دارد‪ ،‬اما‬ ‫در عين حال عل��ت اصلي ناكام ي‌ها نیس��ت‪ ،‬چون علت‬ ‫اصلي‪ ،‬از هم پاشيدگي دولت و بسياري از دريافت‌كنندگان‬ ‫پول‌هاي نفتي اس��ت كه در چارچوب بوروكراس��ي دولتي‬ ‫ق��رارگرفت ‌هان��د‪g.‬‬ ‫‪33‬‬
‫شکاف میان دولت تركيه و کردها بسیار عمیق است‬ ‫بازی با دستان خالی‬ ‫نـقدونظر‬ ‫ماکان عیدی پور‪/‬کارشناس مسائل ترکیه‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪ 14‬سال از زندانی ش��دن عب داهلل اوجاالن‪ ،‬رهبر کردهای‬ ‫ترکیه م ی‌گ��ذرد و اکن��ون دولت اس�لامگرای «رجب‌طیب‬ ‫اردوغان»‪ ،‬پس از اعمال فش��ارهای فراوان بر کردها‪ ،‬تصمیم‬ ‫گرفته رویکردش را در قبال این اقلیت تغییر دهد‪ .‬به‌دنبال این‬ ‫تصمیمدرروزهایاخیرب راینخستی ن‌باربهرهبرپ‪.‬ک‪.‬ک‪.‬اجازه‬ ‫مالقات با برخی مسئوالن سیاسی احزاب کرد داده شد و سخن‬ ‫از شروع مذاکرات با اوجاالن و حتی قریب‌الوقوع بودن توافقات به‬ ‫میان آمد‪ .‬اما در همین بحبوحه کشته شدن ‪ 3‬فعال زن کرد در‬ ‫فرانسه از جمله سکینه جانسی ز‪ ،‬از بنیانگذاران پ‪.‬ک‪.‬ک (حزب‬ ‫تو‪‎‬سوی دیگری‬ ‫کارگران کردستان) در پاریس‪ ،‬این روند را به سم ‪‎‬‬ ‫کشاند؛ به‌طوری‪‎‬که اکنون بس��یاری از کردها بازهم نسبت به‬ ‫اردوغان بدبین شده و حتی علیه وی دست به تظاه رات زده‪‎‬اند‪.‬‬ ‫باید توجه داشت نخس ت‪‎‬وزیر ترکیه‪ ،‬هیچ کارت خاصی ب رای‬ ‫بازی کردن ندارد؛ وی تنها در حال فشار آوردن بر کردهاست که‬ ‫برخی موارد را بپذی رند‪ .‬در این میان چون وی به خواست اصلی‬ ‫کردها تن درنم ی‏دهد و شکاف میان کردها و ترک‏ها نیز خیلی‬ ‫عمیق است‪ ،‬بعید به نظر م ی‏رسد این سیاست‪‎‬های اردوغان‬ ‫نتیجه دهد‪ .‬باید توجه داشت ش��کاف میان ترک‪‎‬ها و کردها با‬ ‫میانه‪‎‬روی و اعتدال چند سیاستمدار دربند هیچ تغییری نخ واهد‬ ‫کرد‪ .‬وی نیز نسبت به این موضوع آگاه اس��ت و این حرکات را‬ ‫صرفا تاکتیکی انجام م ی‪‎‬دهد‪ .‬اردوغان تالشش این است که‬ ‫آسی ب‪‎‬پذیری ترکیه را نسبت به مساله کردها کاهش دهد؛ زی را‬ ‫وی متوجه شده تمام کش��ورهای منطقه از این آسی ب‪‎‬پذیری‬ ‫استفاده م ی‏کنند‪ .‬تا‪‎‬جای ی‪‎‬که دولت اسرائیل در کمین است که‬ ‫اگر دولت اسالمی اردوغان ب رای آن‪‎‬ها مشکل‪‎‬ساز شود‪ ،‬ترک‪‎‬ها‬ ‫را درگیر مساله کردستان کند و آن‌قدر این مساله را ادامه دهد که‬ ‫دولت آنكارا اصال وقت نداشته باشند به دیگر مسائل بپردازند‪.‬‬ ‫بناب راین سعی وی بر این استوار شده که آسی ب‪‎‬پذیری‪‎‬اش را کمتر‬ ‫کند که البته اقدام درستی است‪ ،‬ولی اختالفات میان ترک‪‎‬ها و‬ ‫کردها به قدری ریش ‪‎‬هدار و عمیق است که بعید به نظر م ی‪‎‬رسد‬ ‫به نتیجه برسد‪ .‬ترور سه تن از کردهای مقیم پاریس که چندی‬ ‫‪34‬‬ ‫پیشاتفاقافتاد‪،‬ابعادمبهمبسیاریداردوهنوزمشخصنیست‬ ‫که چه کسی پشت این ترور است؛ اما نکته مهم اینجاست که‬ ‫رژیم‏صهیونیستی‪،‬ب رندهاصلیاینترورهاخ واهدبودزی رااینترور‬ ‫در روند مذاکرات ترکیه با مقامات پ‪.‬ک‪.‬ک اخالل وارد خ واهد کرد‬ ‫واحساساتکردهارانسبتبهاینمس الهوهمچنیندرحمایت‬ ‫از «بشار اسد»‪ ،‬رئی س‏جمهوری سوریه تحریک خواهد کرد که‬ ‫این امر به ضرر ترکیه خواهد بود‪ .‬بناب راین این ترور هم م ی‪‎‬تواند‬ ‫کار رژیم‏صهیونیستی باشد و هم کار افراط ی‪‎‬های ترک؛ زی را‬ ‫بسیاری در ارتش ترکیه هستند که خواهان آنند ترکیه وارد‬ ‫جنگ شود تا نقش ارتش پررنگ‏تر شود‪ .‬مساله دیگری که‬ ‫باید بدان توجه داشت این است که اکنون ترکیه وارد مرحله‬ ‫جدیدی از سیاس��ت خارج ی‏اش ش��ده که این مساله قطعا‬ ‫تاثی رات خود را بر سیاس��ت داخل ی‏اش نیز خواهد گذاشت‪.‬‬ ‫این کشور پی رامون ای ران و رابطه با ای ران تصمیمات جدیدی‬ ‫گرفته است؛ حال ممکن است این مساله به صورت علنی‬ ‫اعالم نشده باشد‪ ،‬اما این کش��ور در محاسبات میان‌مدت و‬ ‫دراز‌مدت خود‪ ،‬ای ران را کش��وری در نظر گرفته که به‌شدت‬ ‫منافع ترکیه را در منطقه تهدید خواهد کرد و همچنین برخی‪،‬‬ ‫ای ران را مانعی بر س��ر راه امنیت اس��تراتژیک ترکیه قلمداد‬ ‫ک‏ها همواره با یک پاشنه‬ ‫م ی‪‎‬کنند‪ .‬واقعیت این است که تر ‪‎‬‬ ‫آشیل به نام کردها روبه‌رو بوده‪‎‬اند‪ .‬دولت ترکیه به دلیل این‬ ‫نقطه ضعفی که دارد مجبور به تعامالت خاصی با بعضی از‬ ‫همسایه‪‎‬هایش شده است‪ .‬بعد از روی کار آمدن دولت جدید‬ ‫ع راق و اشغال این کشور توس��ط آمریکای ی‪‎‬ها‪ ،‬شاهد بودیم‬ ‫ترک‪‎‬ها به‌رغم ب ی‪‎‬میلی که نسبت به موضوع خودمختاری‬ ‫کردستان شمال ع راق و قدرت گرفتن طالبان ی‪‎‬ها و بارزان ی‪‎‬ها‬ ‫داشتند‪ ،‬با این حال مجبور شدند با دولت جدید ع راق تعامالت‬ ‫نزدیکی را برقرار کنند‪ .‬از طرف دیگر به دلیل فشاری که احساس‬ ‫م ی‪‎‬کردند از جانب ش��مال ع راق روی آنهاست‪ ،‬به این سمت‬ ‫حرکت کردند که با ای ران نیز به نوعی تعامل داشته باشند تا آینده‬ ‫آن‏ها را تامین کند‪ .‬این رویکردی بود که دولت اسالمگرای ترکیه‬ ‫در فاز نخست داشت و تا امروز نیز دنبال م ی‪‎‬کرد‪ .‬در هر حال ‪،‬‬ ‫این کشور برخی فاکتورهایی را که در معادالت خودش به‌عنوان‬ ‫ثابت‪،‬فرضم ی‏کردتبدیلبهمتغیرکردهاست‪.‬ای رانهم وارهجزو‬ ‫ثابت‌های ترکیه در معادالتش بوده و فاکتورهای دیگر را متغیر‬ ‫فرض م ی‪‎‬کرده است‪ ،‬اما امروز معادالت ب رای ترکیه تغییر کرده و‬ ‫ای ران را نیز یک متغیر فرض م ی‏کند و تصورش بر این است که‬ ‫فشار بیشتری م ی‪‎‬توان روی ای ران وارد آورد تا این کشور از می زان‬ ‫قدرتش کاسته شود‪ .‬بناب راین در همین راستا ترک‪‎‬ها با علمی‌که‬ ‫نسبت به رابطه ای ران و سوریه داشتند‪ ،‬تصمیم گرفتند در مساله‬ ‫سوریه روبه‪‎‬روی ای ران بایس��تند‪ .‬به همین خاطر نیز در جبهه‬ ‫مخالفان بشار اسد قرار گرفتند و به آن‪‎‬ها کمک نظامی کردند‪.‬‬ ‫د‪‎‬رواقع ترکیه در موضعی ایستاد که اگرچه به صراحت در مقابل‬ ‫ای رانموضعنم ی‪‎‬گرفت‪،‬اماتضادمنافعشرابهوضوحآشکارکرد‪.‬‬ ‫دخالت ترک‪‎‬ها در مساله فلسطین‪ ،‬حمایت‏شان از غزه و آرمان‬ ‫مردم فلسطین‪ ،‬معرفی ترکیه به‌عنوان یک ب رادر بزرگتر ب رای‬ ‫جنب ش‏هایاسالمیودرعینحالنزدیکیترکیهبهدیگرمرکز‬ ‫قدرت خاورمیانه یعنی ع ربستان‪ ،‬نیز تماما خیزهایی بود که این‬ ‫کشورب رایبسترسازیاستراتژی‪‎‬هایامروزشبرداشتهبود‪.‬ترکیه‬ ‫با این حرکات نشان داد که در حال تع ریف یک جایگاه جدید ب رای‬ ‫خودش است‪ .‬بعد دیگر حرکت ترکیه نیز مربوط به بحث شمال‬ ‫ع راق و سرکوب نیروهای پ‪.‬ک‪.‬ک م ی‏شود؛ در این سرکوب‪‎‬ها‬ ‫آنها چندین بار تمامیت ارضی ع راق را نادیده شمردند‪ .‬تا اینجای‬ ‫کار بس��یاری گمان م ی‌کردند که م ی‌توان با سوریه به صورت‬ ‫کجدار و مریز جلو رفت و مساله سوریه را نیز تا حدودی جدای از‬ ‫روابط دو کشور مورد بررسی قرار داد‪ .‬اما واقعیت به‌گونه دیگری‬ ‫اس��ت؛ ترکیه با موضع گرفتن در ب رابر سوریه م ی‌خواهد دست‬ ‫ای ران را از منطقه غرب خاورمیانه قطع کند و عمق استراتژیک‬ ‫ای ران را از بین ببرد‪ .‬اکنون ترکیه متوجه قدرت گرفتن ای ران‬ ‫در منطقه شده و مساله هسته‌ای به‌شدت این کشور را نگران‬ ‫کرده است‪ .‬بناب راین ترکیه م ی‌خواهد ای ران را تا جایی تضعیف‬ ‫کند که بتواند از انزوای ای ران استفاده کند‪ .‬یعنی از ارتباطات‬ ‫کم ای ران سوءاستفاده کرده و پل ارتباطی ای ران و غرب شود‪.‬‬ ‫از لحاظ تاریخی مساله کردها ب رای ع راق و ترکیه همچنان‬ ‫کلیدی و حیاتی اس��ت‪ .‬در این شرایط فصل مشترک میان‬ ‫ای ران و ترکیه در حال از بین رفتن است؛ چرا که دو کشور روی‬ ‫مساله کردها دیگر نقطه اش��تراک هم وزنی ندارند‪ .‬ترک‪‎‬ها در‬ ‫رابطهباکردهابایکمس الهامنیتملیحیاتیروبه‪‎‬روهستندکه‬ ‫تمام امنی ت‪‎‬شان را م ی‪‎‬تواند زیر سوال ببرد‪ ،‬اما ای ران تنها با یک‬ ‫تهدید امنیتی قومیتی طرف است؛ آن هم در حد شرارت‪‎‬های‬ ‫عده‪‎‬ای کوچک در منطقه‪‎‬ای از کشور؛ این دو با هم قابل قیاس‬ ‫نیستند‪ .‬ترکیه نیز به خوبی بر این مس اله واقف است‪ ،‬همچنین‬ ‫اهرم‌هایی که در اختیار ای ران است نیز با اهرم‪‎‬های ترک‏ها قابل‬ ‫مقایسه نیست‪ .‬جمهوری اسالمی با ع راق روابط خوبی دارد و در‬ ‫یدارد؛اماترکیهازاین‬ ‫میانکردهایاینکشورنیزجایگاهمحکم ‌‬ ‫روابط محروم است‪ .‬این موضوع در سوریه نیز به چشم م ی‪‎‬خورد‪،‬‬ ‫یعنی کردهای سوریه طرفدار دولت اسد هستند و بازهم ترکیه‬ ‫منافعی در میان آنها ندارد‪ .‬در نتیجه در قضیه کردها‪ ،‬کفه‌ترازو به‬ ‫نفع ای ران سنگی ن‪‎‬تر است‪g.‬‬ ‫بعد از روی کار آمدن دولت جدید عراق و اشغال این کشور توسط آمریکایی‪‎‬ها‪،‬‬ ‫شاهد بودیم ترک‪‎‬ها به‌رغم بی‪‎‬میلی که نسبت به موضوع خودمختاری کردستان‬ ‫شمال عراق و قدرت گرفتن طالبانی‪‎‬ها و بارزانی‪‎‬ها داشتند‪ ،‬با این حال مجبور‬ ‫شدند با دولت جدید عراق تعامالت نزدیکی را برقرار کنند‬
‫القاعده و مالي‬ ‫از حمله پيشگيرانه تا دموكراسي‌سازي غربي‬ ‫احمد بخشي ‪ /‬كارشناس مسائل آفريقا‬ ‫‪5‬‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫مالي از جمله كش��ورهايي اس��ت كه در شمال آفريقا‬ ‫و صحراي بزرگ ق��رار گرفته و با موريتان��ي‪ ،‬الجزاير‪ ،‬نيجر‪،‬‬ ‫بوركينافاسو‪ ،‬س��احل‌عاج‪ ،‬گينه و س��نگال همسايه است‪.‬‬ ‫باوجود اينكه اين كش��ور مس��احت زيادي دارد اما به دليل‬ ‫وضعيت بد آب و هواي��ي‪ ،‬با جمعيت كمي‌مواجه اس��ت‪.‬‬ ‫متاسفانه در شاخ ص‌هاي توسعه انساني در رده‌هاي پایين‬ ‫توس��عه س��ازمان‌ملل قرار دارد‪ .‬پس بخش��ي از مشكالت‬ ‫اين كشور ناش��ي از فقدان س��اختارهاي مناسب اقتصادي‬ ‫است‪ .‬البته اين كشور پس از اينكه از زير تسلط فرانسويان‬ ‫خارج شد‪ ،‬فضاي آرامي‌را تجربه‌كرد و تنها در سال ‪ 1968‬و‬ ‫‪ 1991‬كودتا را تجربه كرد و به‌ويژه از دهه ‪ 90‬به بعد دولت‌ها‬ ‫در فض��اي آرام و دموكراتي��ك س��ر كار م ي‌آمدن��د و دوره‬ ‫رياست‌جمهوري خود را به اتمام م ي‌رساندند و تقريبا به يك‬ ‫الگوي دموكراتيك به‌ويژه در دوران «الفا عمره كناره» تبديل‬ ‫شد تا اينكه در مارس ‪ 2012‬با كودتا مواجه شد‪.‬‬ ‫تحوالت نزديك به يك سال اخير در كشور آفريقايي‬ ‫مالي‪ ،‬باعث ش��ده تا اين واحد سياس��ي ك��ه در رتب ه‌بندي‬ ‫توسعه انس��اني س��ازمان ملل‪ ،‬رتب ه‌هاي آخر را دارد‪ ،‬اين‌بار‬ ‫در صدر خبرهاي جه��ان قرار گيرد و كش��ورهاي منطقه و‬ ‫بي ن‌الملل و استعمارگر سابق يعني فرانسه به دنبال راه‌حل‪،‬‬ ‫ت عن��وان حمايت از ش��هروندان و‬ ‫ب راي وض��ع موجود تح ‌‬ ‫جلوگيري از گسترش القاعده و افراطيون منطقه‌اي باشند‪.‬‬ ‫ش��ايد در داليل روي دادن اين نوع تحوالت در اين كش��ور‬ ‫بتوان تنها از واژه انباش��ت بحران‌ها نام برد كه بخش��ي از‬ ‫آن‪ ،‬ناش��ي از بح��ران در توزيع منابع‪ ،‬مش��روعيت‪ ،‬هويت‪،‬‬ ‫مي راث استعماري به همراه تحوالت منطقه‌اي است‪ .‬اگر در‬ ‫ابتداي سال‌جاري(خورشيدي) شاهد كودتا در اين كشور فقير‬ ‫بوديم‪ ،‬بخشي از آن ناش��ي از بحران توزيع منابع و اعتراض‬ ‫به وضعيت حاكميت در كشوري بود كه تا قبل از آن به ويژه‬ ‫پس از جنگ سرد به‌عنوان الگوي دموكراسي در قاره آفريقا‬ ‫مطرح بود‪ .‬اما انباش��ت تمام تحوالت در سه سطح داخلي‪،‬‬ ‫منطقه‌اي و بي ن‌المللي باعث ش��د تحوالت از نوع متفاوت‬ ‫در اين كش��ور رقم بخورد‪ ،‬عدم وجود سيس��تم حكومتي با‬ ‫معيارهاي حكومتداري مطلوب‪ ،‬عدم توجه به مساله توزيع‬ ‫منابع يك كش��ور در بين ديگر اقوام و گروه‌هاي سياس��ي‬ ‫و اجتماعي و به همراه اصل ي‌ترين موض��وع در آفريقاي زير‬ ‫صحرا يعني فقر در كنار بحران اقتصاد جهاني و همچنين‬ ‫ظهور القاعده به‌عنوان پديده قرن بيس��ت‌ويكم و فلس��فه‬ ‫وجودي‌ش��ان به‌معناي مبارزه با هر نوع عالئم و نماد‌هاي‬ ‫غ ربي و پديده جهاني شدن و خروج اجباري آنان از افغانستان‬ ‫و ع راق به آنان حالت پديده‌اي فرا كش��وري و به قولي مك‬ ‫دونالدي بخشيد كه در س��ال ‪ 2006‬اعالم موجوديت شعبه‬ ‫القاعده مغرب اسالمي در شمال آفريقا اعالم گرديد‪ .‬پس از‬ ‫تحوالت اخير و به ويژه حمل��ه نيروهاي متحدين به ليبي و‬ ‫سقوط رژيم ديكتاتوري قذافي‪ ،‬صحرا به مكان امني ب راي آنان‬ ‫تبديل شد و كشورهاي بوركينافاسو‪ ،‬جنوب الجزاير‪ ،‬موريتاني‬ ‫و مالي به جوالنگاه آنان تبديل شد‪ .‬اين گروه در كشور مالي‬ ‫به نام انصارالدي��ن در كنار گروه‌هاي خواه��ان تغيير وضع‬ ‫موجود به مبارزه عليه دولت برخاس��تند و با گروه موس��وم‬ ‫به (جنبش ملي ب راي آزادي) كه خواهان دولت مس��تقل با‬ ‫حاكميت طوارق م ي‌باشند‪ ،‬توانستند در مارس ‪ ۲۰۱۲‬كنترل‬ ‫شمال مالي را به‌دست گيرند و جدايي كش��ور ازواد را اعالم‬ ‫كنند‪ .‬پس از آن نبرد بين دو گروه اتف��اق افتاد‪ .‬در كنار اين‬ ‫تحوالت‪ ،‬در ‪ ۲۲‬مارس ‪ ۲۰۱۲‬نظاميان مالي دس��ت به كودتا‬ ‫زدند و آمادو توماني توره‪ ،‬رئي س‌جمهور اين كشور را از قدرت‬ ‫بركنار كردند‪ .‬كودتاگران علت اقدام خود را در ناتواني دولت‬ ‫مركزي در انجام وظايفش و عدم‌برقراري امنيت و عدم توسعه‬ ‫كشور عنوان كردند‪ .‬با انجام اين كودتا كشور مالي در فضاي‬ ‫خالء قدرت قرار گرفته و كودتاچيان و گروه‌هاي شمال كشور‬ ‫در به دست آوردن دولت مركزي با هم رقابت دارند‪ .‬در اين بين‬ ‫گروه‌هاي مختلف شورشي قدرت بيشتري گرفتند و تالش‬ ‫كردند ب راي جدا‌كردن شمال مالي بار ديگر متحد شوند‪.‬‬ ‫به تبع اين اتفاقات‪ ،‬س��ازمان‌ملل چندي��ن قطعنامه‬ ‫مصوب كرده كه شورش��يان دس��ت از اس��لحه بردارند و به‬ ‫حفظ تماميت ارضي در اين كش��ور احترام بگذارند‪ .‬از طرف‬ ‫ديگر اجالس اتحاديه آفريقا هم اين كودتا و هرج و مرج‌ها را‬ ‫در اين كشور محكوم كرد‪ .‬اين اتحاديه با پيروي از بندهاي‬ ‫منشور سازمان ملل و منشور اتحاديه آفريقا اعالم كرد دولتي‬ ‫را كه با شورش س��ر كار بيايد‪ ،‬به رسميت نم ي‌شناسد‪ ،‬مگر‬ ‫اينكه بعد از كودتا يا شورش انتخابات برگزار كنند و به عنوان‬ ‫نماينده مردم س��ر كار بياين��د‪ .‬با وجود اي��ن اتحاديه آفريقا‬ ‫شورشيان اين كش��ور را برآمده از ملت اين كشور ندانست و‬ ‫به ش��وراي صلح و امنيت خود فرمان داد كه مداخله نظامي‬ ‫انجام دهند و قصد دارد تا از طريق سازمان كشورهاي غرب‬ ‫آفريقا (اكواس) حدود س��ه‌هزار و ‪ 300‬نيروي نظامي به اين‬ ‫كش��ور بفرس��تد‪ ،‬اما همانطور كه در چند ماه گذشته نشان‬ ‫داده ش��د‪ ،‬اين اتحاديه به لحاظ ضع��ف در نيروي نظامي و‬ ‫لجس��تيك پش��توانه خوبي در جلوگيري از ناامن ي‌ها ندارد‬ ‫و ناگزير از توس��ل به نيروهاي فرامنطقه‌اي اس��ت‪ .‬در اين‬ ‫راستا و همچنين پيشروي‌هاي اخير اين نيروها به نزديكي‬ ‫تو‌آمدهاي ديپلماتيك ميان پاريس و تعدادي‬ ‫پايتخت و رف ‌‬ ‫از كشورهاي غ ربي‪ ،‬فرانسوا اوالند‪ ،‬تصميم به دخالت در امور‬ ‫اين كشور گرفت؛ هر چند اين كشور در توجيه اين عمل خود‬ ‫اعالم كرده كه به‌منظور جلوگيري از س��قوط مالي به دست‬ ‫شب ه‌نظاميان القاعده و به درخواست دولت مالي و همسايگان‬ ‫اين كشور و تعدادي از دولت‌هاي غربي و با چراغ سبز ناتو‪،‬‬ ‫اقدام به عمليات نظامي كرد ‌ه اس��ت‪ .‬اما هدف اصلي از اين‬ ‫تهاجم ب��ه نوعي يادآور تح��والت پس از يازده س��پتامبر و‬ ‫حمالت به افغانس��تان و ع راق است كه بخشي از سناريوي‬ ‫غربي اس��ت كه در ابتدا با تئوري حمله پيشگي رانه‪ ،‬مانع از‬ ‫گسترش حمالت افراطيون به منافعشان شوند و سپس با‬ ‫تبيين تئوري نوليب رالي‪ ،‬داليل ماندن خود را به بهانه رسالت‬ ‫انسان سفيدپوست‪ ،‬ب راي ايجاد فرهنگ و سبك زندگي بهتر‬ ‫و توليد امنيت ب راي منافعشان توجيه كنند‪ .‬اين نكته الزم به‬ ‫ذكر است كه ممكن است اين نوع حمالت از سويي‪ ،‬امنيت را‬ ‫ب راي دولت حاكم به وجود آورد و مانع از چند پاره شدن كشور‬ ‫مالي شود اما از سوي ديگر ممكن است با واكنش‌هايي مانند‬ ‫ت تروريستي‪ ،‬از سوي طالبان‬ ‫تهديد به حمله يا انجام حمال ‌‬ ‫به منافع نيروهاي مهاجم مواجه شود كه خود ممكن است‪،‬‬ ‫اجماع بي ن‌المللي و مشروعي ت‌بخش��ي مبارزه ب��ا آنان را از‬ ‫سوي مهاجمان به‌ويژه فرانسه و آمريكا در پي داشته باشد و از‬ ‫سوي ديگر‪ ،‬اين نوع فعالي ت‌ها خود باعث تحقق‪ ،‬ايجاد يك‬ ‫مقر فرماندهي جداگانه ب راي آمريكا در آفريقا (آفريكوم) ‪ -‬كه‬ ‫از سال ‪ 2008‬به اين س��و ناموفق بوده است‪ -‬را در پي داشته‬ ‫باش��د و اجماع آفريقاييان را ب راي حضور يك نيروي مبارز با‌‬ ‫تروريس��م‪ ،‬در اين منطقه را در پي داش��ته باشد؛ عملي كه‬ ‫خود در راستاي اهداف غرب و آمريكاست زي را اياالت‌متحده‬ ‫همواره از مشكالت كشورهاي آفريقايي مصادره به مطلوب‬ ‫م ي‌كند‪ .‬آنها به بهانه تهديد شورش��يان شمال آفريقا اعالم‬ ‫كرده‌اند به دليل اينكه‌تروريس��ت‌ها منافع آمريكا را تهديد‬ ‫م ي‌كنند م ي‌بايست مقر فرماندهي را در يك كشور آفريقايي‬ ‫مستقر كنند‪g .‬‬ ‫‪35‬‬
‫سياست‬ ‫رمز فتنه جديد‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با سردار یداهلل جوانی؛‬ ‫‪1‬‬ ‫انتخابات آزاد روی دیگر سکه تقلب است‬ ‫یداهلل جوانی که در بحبوحه فتنه‪ 88‬رئیس اداره سیاسی سپاه بود و اكنون مشاور رياست عقيدتي سياسي‬ ‫سپاه است‌‪ ،‬مي‌گويد‪« :‬پروژه انتخابات آزاد ادامه اتفاقات سال‪ 88‬و روي دیگر سکه تقلب و صیانت از آراست‪».‬‬ ‫جوانی می‌گوید‪ « :‬باتوجه به این‌که برخی چهره‌های با سابقه انقالبی کلیدواژه انتخابات آزاد را در سخنان خود‬ ‫به کار می‌برند باید سطح آگاهی مردم را باال برد تا برخی جریانات سیاسی نتوانند از طریق عوام‌فریبی مردم به‬ ‫اهداف خود دست یابند‪» .‬‬ ‫آقای جواني! در ادبیات سیاسی انتخابات آزاد چه‬ ‫ویژگی‌هایی دارد؟‬ ‫‪ l‬انتخابات آزاد به لحاظ مفهومی‌به این معناس��ت‬ ‫که در هر کش��وری انتخابات در چارچوب قانون و بر‌اساس‬ ‫ضوابط تعیین ش��ده در قان��ون انجام ش��ود؛ به‌گونه‌ای که‬ ‫افراد واجد ش��رایط بتوانند خ��ود را در مع��رض رای مردم‬ ‫قرار دهند و افرادی هم که واجد ش��رایط رای دادن هستند‬ ‫بتوانند در انتخابات مشارکت و فرد موردنظر خود را انتخاب‬ ‫کنند‪ .‬در صحنه انتخاب��ات باید نوعی آزادی وجود داش��ته‬ ‫باش��د تا رقابتی منطقی‪ ،‬معقول و بر‌اس��اس ضوابط قانونی‬ ‫ایجاد ش��ود‪ .‬از این رو واژه‌هایی همچون آزاد بودن‪ ،‬س��الم‬ ‫بودن‪ ،‬رقابتی ب��ودن و منصفان��ه بودن انتخاب��ات در کنار‬ ‫‪36‬‬ ‫یکدیگر تعریف می‌شوند؛ از این منظر از بدو پیروزی انقالب‬ ‫اسالمی تاکنون انتخابات‌های متعددی در نظام جمهوری‬ ‫اسالمی برگزار ش��ده که تمام این انتخابات‌ها در چارچوب‬ ‫قان��ون‪ ،‬آزاد‪ ،‬عادالنه‪ ،‬منصفان��ه و رقابتی ب��وده و افرادی‬ ‫که واجد صالحیت‌ها و ش��رایط بوده‌اند ب��ا یکدیگر رقابت‬ ‫کرده‌اند و م��ردم هم به‌ط��ور آزادانه جریان‌ه��ا‪ ،‬گروه‌ها و‬ ‫ش��خصیت‌ها را بررس��ی کرده‌اند و به کاندیدای مورد نظر‬ ‫خود رای داده‌اند‪ .‬در نهایت هم از رای مردم امانتداری شده‬ ‫و کسانی که مورد توجه مردم واقع ش��ده‌اند و رای مردم به‬ ‫نام آنها در صندوق‌های رای ریخته شده‪ ،‬به عنوان منتخب‬ ‫مردم معرفی شده اند‪ .‬این مساله در تمام انتخابات‌ها اعم از‬ ‫ریاست‌جمهوری‪ ،‬مجلس شورای اسالمی‪ ،‬خبرگان رهبری‬ ‫و‪ ...‬مصداق دارد‪.‬‬ ‫باتوجه به‌ویژگی‌هایی که به آنها اش�اره کردید‬ ‫مختصات انتخابات‌‌آزاد در کشور ما و در سیستم‬ ‫انتخاباتی جمهوری اسلامی رعایت می‌ش�ود و‬ ‫انتخابات آزاد فی نفس�ه نمی‌تواند مذموم باشد‪.‬‬ ‫اما گویا افرادی که ای�ن مفهوم را در مواضع خود‬ ‫برجسته می‌کنند و آن را کلید واژه‌ای در خصوص‬ ‫انتخابات آین�ده قرار داده اند‪ ،‬اه�داف دیگری را‬ ‫دنبال می‌کنند‪ .‬مهم‌ترین اهداف این چهره‌های‬ ‫سیاسی و جریانات چیست؟‬ ‫‪ l‬مقام معظ��م رهبری در س��خنرانی ‪ 19‬دی خود‬ ‫خطاب به کسانی که این مفهوم را به کار می‌برند فرمودند که‬ ‫دائما نگویید انتخابات آزاد؛ مگر کدام یک از انتخابات‌هایی‬ ‫که در سی و سه سال گذشته برگزار ش��ده آزاد نبوده است؟‬ ‫در واقع ایشان تصریح کردند که درست است که انتخابات‬ ‫باید آزاد باشد ‪ -‬و همین طور هم هس��ت ‪ -‬اما وقتی افراد و‬ ‫گروه‌هایی بر این موضوع تاکی��د می‌کنند که انتخابات باید‬ ‫آزاد باشد‪ ،‬نش��انگر این اس��ت که اهداف خاصی پشت‌سر‬
‫‪ l‬هر یک از این مفاهیم باید در جای خود مورد بحث‬ ‫قرار گیرد‪ .‬در س��ال ‪ 88‬هم برخی گروه‌های سیاسی بحث‬ ‫دولت وحدت ملی‪ ،‬دولت آش��تی ملی و دولت نجات ملی را‬ ‫سياست‬ ‫البته گویا داس�تان با س�ال ‪ 88‬مقداری متفاوت‬ ‫اس�ت و کس�انی که در آن دوره بح�ث تقلب در‬ ‫انتخابات را مطرح می‌کردند امروز کلیدواژه‌هایی‬ ‫همچون انتخابات آزاد را ب�ه کار می‌برند‪ .‬برخی‬ ‫تحلیل‌ها ب�ر این مبناس�ت که مط�رح کنندگان‬ ‫انتخابات آزاد همان کسانی هستند که ایده دولت‬ ‫وحدت مل�ی را دنب�ال می‌کنند‪ .‬رابط�ه میان این‬ ‫مفاهیم چگونه تعریف می‌شود؟‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫این مس��اله قرار دارد‪ .‬البته امروز تبیین و تشریح این مساله‬ ‫برای مردم بسیار سهل و آسان اس��ت؛ چراکه ما فتنه ‪ 88‬را‬ ‫پشت‌‌سر گذاش��تیم‪ .‬در حالی که در کش��ور ما از رای مردم‬ ‫صیانت می‌ش��ود‪ ،‬نظام امانتدار رای مردم است و همچنین‬ ‫مکانیزم و س��از‌‌و‌کارهای اجرایی و نظارت ب��ر انتخابات در‬ ‫کش��ور ما به‌گونه‌ای تعبیه شده اس��ت که امکان تقلب در‬ ‫انتخابات و جابه‌جایی آرا وجود ن��دارد‪ ،‬اما دیدیم که در این‬ ‫فتنه ‪ -‬و حتی مدت‌ها پیش از آن در سال ‪ - 87‬افرادی شروع‬ ‫به تشکیک در سالمت انتخابات کردند و خواستار صیانت از‬ ‫آرای مردم شدند‪ .‬در ماه‌های نزدیک به انتخابات نیز برخی‬ ‫گروه‌ها و جریانات سیاسی اقدام به تشکیل کمیته صیانت از‬ ‫آرا کردند‪ .‬یعنی در حالی که س��از و کارهای انتخاباتی نظام‬ ‫صیانت کننده از آرای مردم است و تمام تالش خود را برای‬ ‫امانتداری از رای مردم به کار می‌گیرد اما در قضایای س��ال‬ ‫‪ 88‬مالحظه کردیم برخی گروه‌هایی که در سالمت انتخابات‬ ‫تشکیک و بر ضرورت صیانت از آرای مردم تاکید می‌کردند‪،‬‬ ‫خودشان اقدام به تش��کیل کمیته صیانت از آرا کردند؛ این‬ ‫حرکت‌ها‪ ،‬ای��ن صحبت‌ها و این اقدام معن��ای خاصی را به‬ ‫ذهن متبادر می‌کرد و آن این بود که گویا قرار است در رای‬ ‫مردم دستکاری ش��ود و این کمیته می‌خواهد از رای مردم‬ ‫صیانت و مراقبت کند‪ .‬در نهایت دیدی��م که این جریان در‬ ‫ادامه این مسیر و راهبرد‪ ،‬تش��کیک در سالمت انتخابات را‬ ‫پررنگ‌تر کرد و مدعی شد که امکان تقلب در انتخابات وجود‬ ‫دارد و قرار است چنین کاری انجام شود‪ .‬حتی به‌گونه‌ای در‬ ‫برخی رسانه‌ها به این موضوع پرداخته شد که در بخشی از‬ ‫افکار عمومی ‪ -‬و خصوصا هواداران یک جریان سیاسی که‬ ‫حضوری فعال در عرصه تبلیغاتی داشت ‪ -‬به شعاری مبنایی‬ ‫تبدیل شد‪ .‬به عنوان مثال شعار هواداران آقای موسوی این‬ ‫بود که «اگر تقلب نشه‪ ،‬میرحسین رئیس‌جمهور می‌شه» و‬ ‫بعد هم این ش��عار را تکرار کردند که «اگه تقلب بشه‪ ،‬ایران‬ ‫قیامت می‌شه»‪ .‬بنابراین این مجموعه را باید با هم دید؛ یعنی‬ ‫این جریان از سال ‪ 87‬شروع به تشکیک در سالمت انتخابات‬ ‫می‌کند‪ ،‬سپس اقدام به تشکیل کمیته صیانت از آرا می‌کند‪،‬‬ ‫ش��عار «اگه تقلب نشه‪ ،‬میرحس��ین رئیس‌جمهور می‌شه»‬ ‫را ساختند‪ ،‬به نظرس��ازی و ایجاد فضایی جنجالی مبنی بر‬ ‫محبوبیت بی حد و حصر آقای موس��وی مبادرت ورزیدند و‬ ‫در نهایت دروغ بزرگ تقلب در انتخاب��ات را مطرح کردند‪،‬‬ ‫هواداران خود را به خیابان آوردند و خواستار ابطال انتخابات‬ ‫ش��دند‪ .‬امروز هم ‪ -‬باتوجه به تجربه س��ال ‪ - 88‬وقتی ما‬ ‫می‌بینیم که برخی افراد‪ ،‬جریانات و گروه‌ها شعار انتخابات‬ ‫آزاد را سر می‌دهند باید دقت کنیم که چه اهدافی پشت‌سر‬ ‫این شعار نهفته است‪ .‬آیا این ش��عار انتخابات آزاد رمز فتنه‬ ‫دیگری است که قرار است برپا شود؟ چه اهداف و منویاتی‬ ‫را پیگیری می‌کند؟ چرا در شرایطی که در کشور ما همواره‬ ‫انتخابات به‌طور آزادانه برگزار ش��ده این اف��راد و جریانات‬ ‫اینگونه به این موضوع می‌پردازند‪ .‬زمانی که نگاه می‌کنیم‪،‬‬ ‫می‌بینیم شعار انتخابات آزاد از سوی کسانی مطرح می‌شود‬ ‫که پیشینه شناخته ش��ده‌ای دارند‪ .‬در این سوی میدان هم‬ ‫کسانی بر این مساله تاکید می‌کنند که نمی‌توان به راحتی‬ ‫به منویات آنها دسترسی پیدا کرد‪ .‬نکته‌ای که وجود دارد این‬ ‫است که در سال ‪ 88‬کسانی این موضوع را مطرح کردند که‬ ‫در سال‌های گذشته در انتخابات شرکت کرده‌اند‪ ،‬از طریق‬ ‫رای مردم به قدرت رسیده‌اند و معتقد به سالمت انتخابات‬ ‫بوده‌اند؛ اما امروز حرفی را می‌زنند که ضدانقالب در سی سال‬ ‫گذشته می‌زد‪ .‬اگر ما پرونده گروه‌های ضدانقالب و وابسته‬ ‫به استکبار را بررسی کنیم می‌بینیم که مجموعه وابسته به‬ ‫استکبار و رسانه‌های صهیونیستی از ابتدای پیروزی انقالب‬ ‫تاکنون رقابتی بودن‪ ،‬واقعی بودن‪ ،‬آزادی و سالمت انتخابات‬ ‫در ایران را زیر‌سوال برده‌اند‪ .‬البته طبیعی است که دشمنان‬ ‫علیه جمهوری‌اس�لامی به فعالیت‌های تبلیغاتی بپردازند و‬ ‫وابس��تگان آنها درباره انتخابات چنین حرف‌هایی را تکرار‬ ‫کنند اما در سال ‪ 88‬برای اولین بار بود که برخی افراد‪ ،‬گروه‌ها‬ ‫و شخصیت‌های سیاس��ی که س��ال‌های متوالی با همین‬ ‫مکانیزم و ش��رایط در انتخابات حضور یافته‌اند و به پیروزی‬ ‫هم رسیده‌اند چنین تش��کیکی را ایجاد کردند‪ .‬اما در همان‬ ‫زمان افراد بابصیرت و تیزبین متوجه ش��دند که فتنه‌ای در‬ ‫حال شکل گیری است و نگاه درستی هم داشتند‪ .‬امروز هم‬ ‫برخی از کسانی که از انتخابات آزاد صحبت می‌کنند سابقه‬ ‫روشنی دارند؛ چه ضدانقالب و اپوزیسیون خارج از کشور و‬ ‫چه جریانی که فتنه را به‌پا کرد‪ .‬در شرایط فعلی جریانی که‬ ‫مسبب اصلی فتنه بود‪ ،‬موضوع انتخابات آزاد را مطرح می‌کند‬ ‫و من معتقدم که این انتخابات آزاد روی دیگر س��که تقلب‪،‬‬ ‫کمیته صیانت از آرا و عدم س�لامت در انتخابات است‪ .‬آنها‬ ‫امروز روی کلمه انتخابات آزاد تمرکز کرده‌اند و همان‌طوری‬ ‫که بحث تقلب در انتخابات برای عبور از قانون‪ ،‬ایجاد هرج‬ ‫و مرج و تحمیل خواس��ته خود بر نظام از طریق اردوکش��ی‬ ‫خیابانی بود‪ ،‬بحث انتخابات آزاد نیز چنی��ن کاربردی دارد؛‬ ‫منتها با نوعی تفاوت در ش��رایط زمان��ی و مکانی‪ .‬در اینجا‬ ‫تاکید می‌شود که انتخابات باید آزاد باشد اما برخی گروه‌های‬ ‫سیاسی برای عبور از قانون چنین بحثی را مطرح می‌کنند؛ به‬ ‫این معنا که آنها منظور خود را از انتخابات آزاد بیان می‌کنند‪.‬‬ ‫از نظر آنها انتخاباتی آزاد اس��ت که هر فردی با هر سابقه و‬ ‫پیشینه‌ای بتواند کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری شود؛‬ ‫در حالی که قانون شرایطی را برای نامزدی در انتخابات معین‬ ‫کرده اس��ت‪ .‬داوطلب انتخابات باید ایران��ی االصل‪ ،‬دارای‬ ‫تابعیت ای��ران‪ ،‬مومن به انقالب‪ ،‬مومن به اس�لام‪ ،‬متدین‪،‬‬ ‫وفادار به قانون اساس��ی‪ ،‬والیت‌فقیه و جمهوری اسالمی‬ ‫باشد و توانایی اداره کشور را داشته باشد تا صالحیت او تایید‬ ‫شود‪ .‬ش��ورای نگهبان بر‌اس��اس قانون این ویژگی‌ها را در‬ ‫میان داوطلبان بررسی می‌کند و افرادی که صالحیت شان‬ ‫احراز شود می‌توانند در رقابت‌های انتخاباتی شرکت کنند‪.‬‬ ‫به نظر می‌رسد کسانی که امروز بر بحث انتخابات آزاد تاکید‬ ‫می‌کنند به‌دنبال عبور از قانون هس��تند‪ .‬به عنوان مثال اگر‬ ‫ما به سخنان آقای‌موسوی خوئینی‌ها توجه کنیم می‌بینیم‬ ‫ایشان ‪ -‬که مرد پشت صحنه فتنه ‪ 88‬هم هست ‪ -‬می‌گوید‬ ‫انتخابات آزاد انتخاباتی است که آقایان موسوی و کروبی هم‬ ‫بتوانند در آن ش��رکت کنند‪ .‬بنابراین روشن است که از نظر‬ ‫این افراد ش��ورای نگهبان نباید افرادی همچون موسوی و‬ ‫کروبی را ردصالحیت کند و اگر صالحیت آنها تایید نش��ود‬ ‫انتخابات آزاد نیست‪ .‬ما وقتی به اهداف گروه‌هایی که بحث‬ ‫انتخابات آزاد را مطرح می‌کنند دقت می‌کنیم می‌بینیم که‬ ‫هدف اولیه آنها این است که شورای نگهبان بر‌اساس قانون‬ ‫عمل نکند؛ بنابراین انتخابات آزاد به معنای عبور از قانون و‬ ‫نادیده گرفتن آن است‪ .‬برخی گروه‌های سیاسی خصوصا برپا‬ ‫کنندگان فتنه ‪ 88‬به‌دنبال این هستند که آقا خاتمی در قامت‬ ‫کاندیدا در انتخابات حضور یابد؛ در حالی که می‌دانند باتوجه‬ ‫به نقش آقای خاتمی در فتنه ‪ 88‬شورای نگهبان وي را تایید‬ ‫صالحیت نخواهد کرد‪ .‬از این رو اینها به‌دنبال فضاس��ازی‬ ‫علیه شورای‌نگهبان هستند تا این مساله را القا کنند که اگر‬ ‫آقای خاتمی تایید صالحیت نش��ود انتخابات آزاد نیست و‬ ‫حضور در چنین انتخاباتی مقدور نخواهد بود‪.‬‬ ‫مطرح کردند‪ .‬دولت وحدت ملی یعنی در جامعه ما شکاف‌ها‬ ‫و گسست‌هایی ایجاد شده و اختالفات به حدی عمیق است‬ ‫که وحدت به مخاطره افتاده است؛ از این رو باید در انتخابات‬ ‫روی ف��ردی اجماع کرد ک��ه طیف‌ها و جریان��ات مختلف‬ ‫سیاس��ی او را قبول دارند‪ .‬در اینجا باید تاکید کرد که دولت‬ ‫وحدت ملی‪ ،‬دولتی مردمی‌ نیس��ت که بر‌اساس انتخابات و‬ ‫رای م��ردم روی کار بیاید؛ بلکه دولتی نخبگانی اس��ت که‬ ‫منتخب طیف‌های سیاسی است‪ .‬البته بسیاری از جریانات و‬ ‫گروه‌های سیاسی نسبت به این ایده انتخاباتی موضع‌گیری‬ ‫کرده‌اند و معتقدند که کشور ما کشوری دارای ثبات و آرامش‬ ‫است و مانند گذشته افرادی از طیف‌های مختلف که دارای‬ ‫شرایط هس��تند می‌توانند در انتخابات شرکت کنند و مردم‬ ‫کاندیدای موردنظر خ��ود را از میان آنه��ا برگزینند‪ .‬دولت‬ ‫باید مردمی باشد نه بر‌اس��اس انتخاب جریان‌های سیاسی؛‬ ‫دولت وحدت ملی پش��توانه مردمی‌ندارد‪ .‬چراکه جریانات‬ ‫سیاس��ی به توافق رس��یده‌اند که چه کس��ی رئیس‌جمهور‬ ‫ش��ود و این با رقابتی بودن انتخابات در تضاد است‪ .‬در یک‬ ‫انتخابات رقابتی نامزدهای تایید ش��ده از س��وی ش��ورای‬ ‫نگهبان‪ ،‬برنامه‌ها و دیدگاه‌های خود را ارائه می‌کنند و مردم‬ ‫با بررسی این برنامه‌ها و شخصیت نامزدها فرد منتخب خود‬ ‫را برمی‌گزینند‪ .‬به نظر می‌رسد شرایط کشور ما مانند شرایط‬ ‫کشورهای بحران زده و به‌هم ریخته‌ای نیست که ضرورت‬ ‫داشته باش��د طیف‌های مختلف دور هم جمع شوند و دولت‬ ‫وحدت ملی را تش��کیل دهند‪ .‬در رابطه ب��ا بحث انتخابات‬ ‫مهندسی شده نیز باید گفت که هر جریان و گروهی برنامه‌ای‬ ‫دارد که بر‌اس��اس آن برنامه‪ ،‬انتخابات را مهندسی می‌کند؛‬ ‫باید دید که این مطلب از ناحیه چه کس��ی و به چه صورتی‬ ‫مطرح می‌شود و مراد و منظور چیست؛ چراکه واژه مهندسی‬ ‫انتخابات نیاز به تبیی��ن و تش��ریح دارد و نمی‌توان تعریف‬ ‫مشخصی از آن ارائه کرد که قابل انطباق با منویات و منظور‬ ‫تمام کسانی باشد که از این واژه استفاده می‌کنند‪.‬‬ ‫باتوجه به هشدار رهبر معظم انقالب در خصوص‬ ‫ط�رح انتخاب�ات آزاد‪ ،‬آی�ا بای�د این موض�وع را‬ ‫پایان یافته تلقی کرد یا ممکن اس�ت باز هم این‬ ‫جریانات از مسیرهای دیگری وارد شوند؟‬ ‫‪ l‬ما می‌بینیم که برخی گروه‌های سیاسی به مسیر‬ ‫خود ادامه می‌دهند؛ گروه‌های سیاسی که در ایجاد فتنه ‪88‬‬ ‫نقش اساسی داشتند و امروز هم درصدد هستند که فضای‬ ‫جامعه را ملتهب کنند‪ .‬آنها به‌دنبال تحمیل خواس��ته‌های‬ ‫خود به نظام از طریق غائله آفرینی هس��تند اما من معتقدم‬ ‫که فرمایش��ات رهبر معظم انقالب نوعی بصیرت افزایی و‬ ‫روشنگری را در جامعه ایجاد کرد؛ به‌گونه‌ای که افرادی که‬ ‫با عوام فریبی به‌دنبال رسیدن به خواسته‌های خود هستند‬ ‫هرگز موفق نخواهند شد‪ .‬حضرت آقا هم در فرمایشات خود‬ ‫اشاره فرمودند کسانی که به‌دنبال س��رگرم کردن مردم از‬ ‫طریق طرح چنین مسائلی هستند بدانند که مردم با بصیرت‬ ‫و آگاهی که دارند نخوانند گذاش��ت که آنها به اهدافش��ان‬ ‫برسند‪ .‬بهترین راهکار این اس��ت که جریانات و گروه‌های‬ ‫سیاسی با عبرت گرفتن از گذشته‪ ،‬هشدارها و رهکردهای‬ ‫مقام‌معظم‌رهبری را جدی بگیرند‪ .‬باتوجه به تجربه س��ال‬ ‫‪ 88‬کسانی که روی این مقوله‌ها تاکید و آنها را تکرار کنند‪،‬‬ ‫از نظر مردم در کنار مخالفان و دشمنان انقالب قرار خواهند‬ ‫گرفت؛ چراکه ما در س��ال ‪ 88‬فتنه‌ای بزرگ را پشت‌س��ر‬ ‫گذاشته‌ایم‪ .‬انتخابات در کشور ما کاملا آزاد است بنابراین‬ ‫دلیلی ندارد که برخی با تکرار واژه‌هایی همچون انتخابات‬ ‫آزاد ذهن مردم را مشوش کنند و در دل مردم عادی نوعی‬ ‫دغدغه و نگرانی ایجاد کنند که حتما مساله‌ای وجود دارد که‬ ‫برخی از سیاسیون به آن می‌پردازند‪ .‬به نفع تمام گروه‌ها و‬ ‫افراد دلسوز انقالب و نظام است که توصیه‌های رهبر معظم‬ ‫انقالب را جدی بگیرند‪ .‬البته پس از فرمایشات رهبر‌معظم‬ ‫انقالب در ‪ 19‬دی‪ ،‬بس��یاری از افراد و گروه‌های سیاس��ی‬ ‫‪37‬‬
‫تبعیت خود را از فرمایشات ایشان ابراز کردند و بر سالمت‬ ‫و آزاد بودن انتخابات در کش��ور تصریح کردند‪ .‬برخی هم‬ ‫سکوت کردند؛ اما جریاناتی از قبیل گروه سبز و گروه‌های‬ ‫مطرود و منزوی شده بر اثر فتنه ‪ 88‬زمزمه‌های خود را ادامه‬ ‫می‌دهند که این زمزمه‌ها می‌توان��د پرونده آنها را نزد ملت‬ ‫ایران سیاه‌تر کند‪.‬‬ ‫قطعا این پروژه اهداف خاصی را دنبال می‌کند که‬ ‫اولین نتیجه آن زیرسوال بردن سالمت انتخابات‬ ‫آینده اس�ت‪ .‬برای مقابل�ه با چنی�ن اهدافی چه‬ ‫اقداماتی می‌تواند موثر باشد؟‬ ‫سياست‬ ‫ی ک��ه می‌تواند ص��ورت گیرد‪،‬‬ ‫‪ l‬موثرتری��ن اقدام ‌‬ ‫ی مردم در حوزه‬ ‫روشنگری‪ ،‬بصیرت‌افزایی و باال بردن آگاه ‌‬ ‫مس��ائل سیاس��ی اس��ت؛ خصوصا در رابطه با جریاناتی که‬ ‫پیشینه و سابقه مثبتی دارند و مردم نگاه مثبتی به آنها دارند‪.‬‬ ‫باید این مفاهیم را تبیین کرد؛ چراکه در فتنه ‪ 88‬هم کسانی‬ ‫وارد معرکه شدند که سوابق انقالبی داشتند و مردم به چشم‬ ‫خودی به آنها نگاه می‌کردند‪ .‬البته افرادی هم از اقدامات این‬ ‫افراد و جریانات ‪ -‬خصوص��ا در دوره دوم خرداد ‪ -‬آگاه بودند‬ ‫و مواضع آنها را قابل باور نمی‌دانس��تند‪ .‬مهم‌ترین کاری که‬ ‫برای خنثی سازی این پروژه باید انجام شود تبیین منطقی این‬ ‫مساله است؛ تبیین این مساله که در سی و چهار سال گذشته‬ ‫انتخابات در کشور ما آزاد‪ ،‬سالم‪ ،‬رقابتی‪ ،‬منصفانه‪ ،‬عادالنه و در‬ ‫چارچوب قانون بوده است‪ .‬در چارچوب قانون بودن بسیار مهم‬ ‫است؛ یعنی اگر ما از این منظر که افراد باید واجد ویژگی‌هایی‬ ‫باشند که صالحیت شان تایید شود‪ ،‬می‌بینیم که این مساله در‬ ‫تمام کشورها و نظام‌های سیاسی وجود دارد‪ .‬در تمام کشورها‬ ‫برای مسئولیت‌های س��نگینی در سطح ریاست‌جمهوری و‬ ‫نخست‌وزیری‪ ،‬مجموعه‌ای از ش��رایط تعریف می‌شود که‬ ‫باید با آرمان‌ها‪ ،‬ایدئولوژی‌ها و دیدگاه‌های آن نظام سیاسی‬ ‫مطابقت داش��ته باش��د‪ .‬در کش��ور ما هم همین طور است؛‬ ‫در کش��وری که نظام آن جمهوری اس�لامی است‪ ،‬یکی از‬ ‫ویژگی‌های فردی که می‌خواهد بر کرسی ریاست‌جمهوری‬ ‫تکیه بزند این است که جمهوری اس�لامی‪ ،‬قانون‌اساسی‪،‬‬ ‫نظام دینی و والیت فقیه را قبول داش��ته باشد‪ .‬بنابراین این‬ ‫موضوع باید تبیین شود که کس��انی که بحث انتخابات آزاد‬ ‫را مطرح می‌کنند به‌دنبال عبور از قانون هس��تند و شرایطی‬ ‫را ایجاد کنند که ش��ورای نگهبان در انفعال و انزوا قرار گیرد‬ ‫و نتواند افراد فاقد ویژگی‌های الزم را ردصالحیت کند‪ .‬اینها‬ ‫با این فضاسازی‌ها می‌خواهند بگویند که اگر شورای‌نگهبان‬ ‫افراد موردنظر ما را ردصالحیت کند‪ ،‬انتخابات آزاد نیست و ما‬ ‫به شرط آزادی انتخابات در عرصه رقابت‌ها شرکت می‌کنیم‪.‬‬ ‫در س��ال ‪ 88‬زمانی که برخی جریانات سیاسی اعالم کردند‬ ‫که باید از رای مردم در انتخابات صیانت ش��ود و در آن تقلب‬ ‫صورت نگیرد‪ ،‬به صراحت اع�لام کردند در انتخاباتی تقلب‬ ‫نشده است که برنده آن میرحسین موسوی باشد‪ .‬مفهوم شعار‬ ‫«اگه تقلب نشه میرحسین رئیس‌جمهور می‌شه» این بود که‬ ‫اگر آقای موسوی رئیس‌جمهور نشود حتما در انتخابات تقلب‬ ‫شده است‪ .‬امروز هم می‌گویند انتخابات در صورتی آزاد است‬ ‫که شورای نگهبان افراد مورد نظر ما را تایید کند؛ در حالی که‬ ‫بر‌اساس قانون وظیفه شورای نگهبان بررسی و مطالعه سوابق‬ ‫و پیشینه افراد داوطلب است و برای این نهاد محرز شود که‬ ‫چنین فردی ش��رایط مصرح در اصل ‪ 115‬قانون اساسی را‬ ‫داراست‪ .‬موفقیت‪ ،‬پیشرفت و اعتالی ما در گروی پایبندی به‬ ‫قانون است و طرح بحث‌هایی همچون انتخابات آزاد نشان‬ ‫دهنده قانون شکنی‪ ،‬قانون گریزی و عبور از قانون است که‬ ‫اگر این موارد به خوبی تبیین شود‪ ،‬تیر مطرح کنندگان این واژه‬ ‫به سنگ خواهد خورد و اتفاقی نخواهد افتاد‪ .‬معموال کسانی‬ ‫که به نتیجه بخش بودن این پروژه‌ها امید می‌بندند‪ ،‬به‌دنبال‬ ‫پیشبرد اهداف خود از طریق عوام‌فریبی هستند؛ از این رو در‬ ‫جامعه‌ای که آگاهی‌های مردم باال باشد‪ ،‬پروژه عوام فریبی از‬ ‫سکه خواهد افتاد و بی اعتبار خواهد شد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪38‬‬ ‫هشدار آيت‌اهلل‬ ‫‪2‬‬ ‫واكنش‌دبير شوراي نگهبان به طراحان واژه «انتخابات آزاد»‬ ‫«کله‌گنده‌ها و شکس��ت‌خورده‌های سیاس��ی امروز‬ ‫از انتخاب��ات آزاد صحبت می‌کنند و یک��ی از آنها که گردن‬ ‫کلفت‌تر از همه اس��ت از مدت‌ها قبل این موضوع را مطرح‬ ‫کرد‪ ».‬این موضع آیت‌اهلل جنتی دومین اظهارنظر انتخاباتی‬ ‫وي طی دو ماه اخیر اس��ت؛ موضعی که ب��ه جهت حضور‬ ‫آیت‌اهلل جنتی در سمت دبیری شورای نگهبان بسیار مهم و‬ ‫تاثیر‌گذار محسوب می‌شود‪.‬‬ ‫آیت‌اهلل جنتی در حالی این سخنان را بیان کرده که تنها‬ ‫شش ماه به انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم باقی مانده‬ ‫است؛ انتخاباتی که بناست جانشین محمود احمدی‌نژاد در‬ ‫ساختمان پاستور را مشخص کند‪.‬‬ ‫حاال و در حالی که گروه‌ها و طیف‌های سیاسی با ورود‬ ‫به نیمه دوم سال فعالیت‌های انتخاباتی‌شان را شدت بیشتری‬ ‫بخش��یده‌اند‪ ،‬اکنون مهمترین مس��اله برای آنها مصادیق‬ ‫انتخاباتی و رسیدن به فردی برای حمایت از اوست‪.‬‬ ‫چنین است که نگاه آنها به مواضع این روزهای مراجع‬ ‫مهم انتخاباتی تعمیق بیشتری یافته است‪.‬‬ ‫امکانی برای حضور مجدد فتنه‌گران وجود ندارد‬ ‫اما آیت‌اهلل جنتی نخس��تین اظهارنظر انتخاباتی‌اش‬ ‫را در خصوص انتخابات س��ال ‪ 92‬در آذرماه بیان کرد؛ آنجا‬ ‫که در مصاحبه با نشریه آدینه که ارگان رسانه‌ای ائمه جمعه‬ ‫محس��وب می‌ش��ود‪ ،‬گفت‪« :‬امکانی برای حض��ور مجدد‬ ‫فتنه‌گران در صحنه انتخابات وج��ود ندارد و آنها حتی نباید‬ ‫توهم این حضور مجدد را داشته باشند‪ .‬فتنه‌گران بزرگترین‬ ‫خیانت را به نظام اس�لامی و م��ردم انجام دادن��د و لطمه‬ ‫سنگینی به کشور زدند‪ .‬اینها نشان دادند نه به قانون اساسی‪،‬‬ ‫نه به فقه اسالمی و نه اخالق اسالمی اعتقاد و التزامی‌ندارند‪.‬‬ ‫امروز ارتباط فتنه‌گران با خارج و دشمنان انقالب کاملا محرز‬ ‫شده و این مس��اله در پرونده‌های این افراد که در دادگاه‌ها‬ ‫تشکیل شده و در اعترافات آنها کاملا روشن است‪».‬‬ ‫ای��ن س��خنان در حالی مطرح ش��د که پی��ش از آن‪،‬‬
‫سياست‬ ‫توصيه‌هاي آيت‌اهلل‬ ‫«واجدین شرایط امکان ندارد رد‌صالحیت شوند و غیر‬ ‫واجدین هم امکان ندارد تایید شوند و چنین انتظاری نداشته‬ ‫باش��ند‪ ».‬این دومین اظهارنظر انتخاباتی آیت‌اهلل جنتی در‬ ‫چند وقت اخیر اس��ت؛ اظهارنظری که این بار مبسوط‌تر و‬ ‫البته همراه با شیب انتقاد بیشتری بود‪.‬‬ ‫دبیر ش��ورای نگهبان که این بار‌ترجی��ح داده بود از‌‬ ‫تریبون نمازجمعه مواضعش را مطرح کند با انتقاد از کسانی‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫حبی��ب‌اهلل عس��گر‌اوالدی گفته ب��ود‪« :‬نامزدهای س��ال‬ ‫‪ 88‬را اه��ل فتنه نمی‌دان��م‪ ،‬بلکه معتقدم اه��ل فتنه آنها را‬ ‫محاصره کرده‌اند‪ ،‬برای این گفتم که آنه��ا به خود بیایند و‬ ‫بپذیرند ش��یاطین بین ما و آنها فاصله انداخته‌اند‪ .‬آنها مانند‬ ‫برادران حضرت یوس��ف هر وق��ت برگردند ب��ا آغوش باز‬ ‫جمهوری‌اسالمی و نظام روبه‌رو خواهند شد‪ ،‬به‌شرطی که‬ ‫فعل شیطانی تفرقه بین ملت را تخطئه کنند و از شیاطین و‬ ‫در راس آنها آمریکا فاصله بگیرند‪ ».‬سخنانی که البته بعدها‬ ‫مورد انتقادات فراوان حتی از سوی هم‌طیفی‌های دبیرکل‬ ‫جبهه پیروان قرار گفت‪ .‬تا آنجا که او حتی‌ترجیح داد به دلیل‬ ‫حجم انتقادات بخش‌هایی از اظهاراتش را اصالح کند‪.‬‬ ‫اما آیت‌اهلل جنتی فقط به همین نکته بس��نده نکرده و‬ ‫در پاسخ به این سوال که آیا کسانی که حاضر نشدند از فتنه‬ ‫برائت بجوین��د و عملکرد فتنه‌گران را تایی��د کردند امکان‬ ‫حضور در انتخابات دارند؟گفته ب��ود‪« :‬خیر! آنها هم امکان‬ ‫حضور در صحن��ه انتخابات را نخواهند داش��ت‪ .‬چرا‌که من‬ ‫رضی بفعل قوم فهو منهم‌ما قاتلین امام حسین(علیه السالم)‬ ‫را در زیارت عاش��ورا لعن می‌کنیم‪ .‬به کسانی هم که به این‬ ‫جنایت در عاش��ورا رضای��ت دادند لعن می‌فرس��تیم‪ ».‬این‬ ‫سخنان دبیر ش��ورای نگهبان بازتاب‌های فراوانی داشت‪،‬‬ ‫چه اینکه در نخستین تحول بس��یاری از تحلیلگران و البته‬ ‫رسانه‌ها در پی یافتن مصادیق بیرونی این سخنان بودند‪.‬‬ ‫تحلیل غالب اما این بود که روی سخن آیت‌اهلل جنتی با‬ ‫رئیس‌جمهور سابق بوده حال آنکه مدتی بود مباحثی در مورد‬ ‫کاندیداتوری‌اش نیز در محافل سیاسی مطرح شده بود‪ .‬این‬ ‫مساله البته هرگز مورد تایید و تکذیب دبیر شورای نگهبان یا‬ ‫سخنگوی اين نهاد قرار نگرفت‪.‬‬ ‫چنان‌که چندی بعد عباس��علی کدخدایی‪ ،‬سخنگوی‬ ‫شورای نگهبان در مصاحبه با سایت مشرق در پاسخ به این‬ ‫سوال که افرادی که در فتنه ‪ 88‬حضور داشتند و با فتنه‌گران‬ ‫همراهی کردند آیا مسیر بازگش��تی برای آنها وجود دارد تا‬ ‫بتوانند دوباره کاندیدا بش��وند؟ چنین پاسخ داده بود‪« :‬االن‬ ‫البته من نمی‌توانم دقیقا مطلب را تبیین کنم و نیازمند یک‬ ‫بحث مصداقی است‪ .‬اما به‌طور کلی می‌توانم بگویم که اوال‬ ‫آغوش نظام باز است برای همه کسانی که تخلفی داشته‌اند‬ ‫و می‌خواهند به آغوش نظام بازگردن��د‪ ،‬اما این را هم قبول‬ ‫کنیم که اگر کسی تخلفاتی را انجام بدهد دیگر ممکن است‬ ‫پذیرشی برای او نس��بت به بعضی از پست‌ها وجود نداشته‬ ‫باش��د‪ .‬اما منعی ندارد که در جاهای دیگر فعال باشند‪ .‬شما‬ ‫پست‌های کالنی چون ریاست‌جمهوری و مجلس را مد‌نظر‬ ‫دارید که اینها ویژگی‌های خاص��ی دارند و هیچ نظامی هم‬ ‫نمی‌آید ارکان اصلی خ��ود را در اختیار کس��انی بگذارد که‬ ‫اصال با آن رکن مخالف هستند‪ .‬وقتی کسی قانون اساسی‬ ‫را قبول ندارد و صراحتا در مقاب��ل آن موضع‌گیری می‌کند‪،‬‬ ‫طبیعتا بازگشت به قانون اساس��ی و نظام برای او مفهومی‬ ‫‌ندارد و‌بی‌معناست‪ .‬حرف ما این است که اگر تخلفاتی در این‬ ‫زمینه صورت گرفته باید با این تخلفات برخورد شود و افراد‬ ‫هم اگر می‌خواهند ثبت‌نام کنند با معیا ‌ر رفتارهای گذش��ته‬ ‫در خصوص آنها تصمیم‌گیری می‌ش��ود‪ .‬ش��ورای نگهبان‬ ‫اگرچه اع�لام می‌کند که آغوش نظام برای همه باز اس��ت‬ ‫اما هیچ‌وقت هم کارت دعوتی برای افراد ارس��ال نمی‌کند‪.‬‬ ‫مخصوصا کسانی که زمانی به صورت نظام چنگ انداخته‌اند‬ ‫و مرتکب تخلفاتی شده‌اند‪ ،‬اما ما تالشمان این است که اگر‬ ‫کسی ثبت‌نام کرد بتوانیم بررس��ی صالحیت او را بر‌اساس‬ ‫معیار‌های قانونی انجام دهیم و طبیعتا رفتارهای گذش��ته‬ ‫افراد هم بخشی از این معیارهای قانونی است‪».‬‬ ‫او در پاسخ به س��وال دیگری مبنی بر اینکه در همین‬ ‫بحث فتنه یک سری هم متهم به ساکتین فتنه یا کاسبین‬ ‫فتنه ش��دند‪ ،‬نظر ش��ورای نگهبان در‌خصوص ای��ن افراد‬ ‫چیس��ت؟ گفته بود‪« :‬اینها دیگر تحلیل‌های سیاسی است‬ ‫و ما نباید حوزه نظام را آن‌قدر محدود کنیم که هر کس��ی را‬ ‫بخواهیم با یک انگی از قطار انقالب و نظام پیاده کنیم‪ ،‬مگر‬ ‫اینکه کسی خودش را بیندازد پایین که در این صورت امکان‬ ‫بازگشت او خیلی کم است‪ .‬تالش ما باید این باشد که با هر‬ ‫بهانه کسانی را دفع نکنیم‪ .‬بنابراین این انگ‌ها سیاسی است‬ ‫و بعضا قابل اثبات هم نیست تا بتوان در معیار‌های حقوقی‬ ‫آنها را گنجاند‪ .‬چون معیار‌های حقوقی ادله و اسناد و برهان‬ ‫است نه انگ و اتهام‌های سیاسی‪ .‬در مورد ریاست‌جمهوری‬ ‫ضرورتا بای��د دقت بیش��تری صورت بگیرد چ��ون جایگاه‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری جایگاهی خاص و برتر اس��ت‪ .‬بنابراین‬ ‫ما این ملاحظات را داریم‪ ،‬اما قطعا س��عی خواهیم کرد اگر‬ ‫نس��بت به فردی اعالم نظر می‌کنیم آن نظر مبتنی بر ادله‬ ‫و اسناد باشد‪».‬‬ ‫اما فارغ از واکنش‌های رس��می‪ ‌،‬این رسانه‌ها و افراد‬ ‫سیاس��ی بودند که به گمانه‌زن��ی درباره مصادی��ق بیرونی‬ ‫سخنان آیت‌اهلل جنتی پرداختند‪ .‬صادق زیبا‌کالم در همین‬ ‫مورد گفته بود‪« :‬مخاطب آقای جنتی‪ ،‬رئیس‌جمهور سابق‬ ‫است زیرا از دید ایشان آقای خاتمی در راس فتنه و فتنه‌گران‬ ‫بوده است؛ البته به نظر ایش��ان آقای هاشمی و حتی آقای‬ ‫عارف به‌رغم‌بی‌خطری که هیچ خطری برای کسی ندارند‬ ‫مشکل دارند و مساله‌دار هستند‪ ».‬سید‌نظام‌الدین موسوی‬ ‫مدیرعامل خبرگزاری فارس هم ب��ه هفته‌نامه مثلث گفته‬ ‫بود‪« :‬بنده از منویات بزرگان نظام اینگونه استنباط می‌کنم‬ ‫افرادی چون سید‌محمد خاتمی و موسوی خوئینی‌ها و دیگر‬ ‫اعضای مجمع روحانیون مبارز ک��ه میداندار برخی اتفاقات‬ ‫غیرقانونی در ماجرای فتنه بودند‪ ،‬اگر بخواهند به انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم ورود پیدا کنند باید نسبت به آن‬ ‫ماجرا تعیی��ن تکلیف ک��رده و مرزبندی خود را ب��ا فتنه ‪88‬‬ ‫مشخص و از آن اظهار پشیمانی کنند‪ ،‬در واقع این اولین گام‬ ‫برای حضور در یک روند سیاسی است و نظری که شورای‬ ‫نگهبان در خصوص این افراد می‌دهد بحث دیگری است‪.‬‬ ‫فردی چون موس��وی‌خوئینی‌ها اخیرا موضع خود را نسبت‬ ‫به انتخابات ریاست‌جمهوری دهم مش��خص کرد؛ ایشان‬ ‫با تاکید بر حضور در ماجرای فتنه ‪ 88‬عنوان کرد که از این‬ ‫حضور پشیمان نیست‪ .‬قطعا موسوی‌خوئینی‌ها با اتخاذ چنین‬ ‫موضع و رویکردی به‌طور طبیعی دیگر نمی‌تواند در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم ورود پیدا کند‪ ،‬ام��ا آقای خاتمی‬ ‫تا‌کنون مواضع دوپهلویی گرفته اس��ت‪ ،‬یعنی در حالی که‬ ‫برخی اخبار حکایت از آن دارد که ایشان در محافل خصوصی‬ ‫از فتنه ‪ 88‬اعالم برائت و پش��یمانی می‌کند اما به‌طور علنی‬ ‫موضع صریحی اتخاذ نکرده است‪ ».‬نظام‌الدین موسوی به‬ ‫نقش مستقیم خاتمی در فتنه ‪ 88‬اش��اره کرده و افزوده بود‪:‬‬ ‫«خاتمی در راهپیمایی غیرقانونی ‪25‬خرداد ‪88‬حضور فعالی‬ ‫داشت و حتی شنیدم ایشان در مسیر انقالب نیز حاضر بودند؛‬ ‫از س��وی دیگر خاتمی رئیس مجمع روحانیون مبارز است‬ ‫و در حالی که راهپیمایی غیرقانونی ‪30‬خ��رداد که حوادث‬ ‫تلخی به‌دنبال داشت به دعوت این مجمع صورت گرفت‪ ،‬اما‬ ‫ایشان هیچ‌گاه از آن ماجرا اعالم برائت نکرد؛ البته همانطور‬ ‫که اشاره کردم بر‌اساس ش��نیده‌ها خاتمی در برخی محافل‬ ‫خصوصی در مقطع��ی راه خود را از موس��وی و کروبی جدا‬ ‫کرد و انتقاداتی را نس��بت به حضور خیابانی فتنه‌گران بیان‬ ‫داشته اس��ت‪ ،‬اما تا کنون به‌طور علنی موضع خود را روشن‬ ‫نکرده است‪».‬‬ ‫که از واژه انتخابات آزاد استفاده می‌کنند‪ ،‬با اشاره به اینکه «در‬ ‫ایران هر‌ساله انتخابات داشته‌ایم که همیشه سالم برگزار شده‬ ‫است» گفته بود‪« :‬شاهد این امر تمام ملت است و چه کسی‬ ‫می‌گوید که انتخابات در ایران آزاد نبوده‪ .‬آیا کسی را به زور‬ ‫پای صندوق آورده‌اند یا کسی به زور ثبت‌نام کرده یا اینکه‬ ‫گفته شده به چه کسی رای بدهید يا ندهید؟»‬ ‫آیت‌اهلل جنتی با بیان اینکه «انتخابات آزاد کلیدواژه و‬ ‫رمز شورش شده‪ ،‬همان‌طور که در گذشته تقلب رمز شورش‬ ‫شد» افزوده بود‪« :‬کله‌گنده‌ها و شکست‌خورده‌های سیاسی‬ ‫امروز از انتخاب��ات آزاد صحبت می‌کنند و یک��ی از آنها که‬ ‫گردن کلفت‌تر از همه اس��ت از مدت‌ها قبل این موضوع را‬ ‫مطرح کرد و بقیه هم به‌دنبال آن این بحث را مطرح می‌کنند‬ ‫و در خارج هم منافقان‪ ،‬س��لطنت‌طلب‌ها‪ ،‬آمریکا و اسرائیل‬ ‫همان را می‌گویند‪ .‬می‌گویند اگر انتخابات آزاد باشد حکومت‬ ‫را ساقط می‌کنیم و چطور مدعیان سیاست که در دوره‌هایی‬ ‫کار دستش��ان بود حرف‌ه��ای آنها را می‌زنن��د‪ .‬آیا خجالت‬ ‫نمی‌کشند حرفی که آنها می‌زنند اینها هم تکرار می‌کنند‪».‬‬ ‫سخنان جدید آیت‌اهلل جنتی همچون سخنان قبلی‌اش‬ ‫ب��ا بازتاب‌های فراوان��ی مواجه ش��د و البته این ب��ار یافتن‬ ‫مصادیق اندکی راحتر و البته با دایره فراخ‌تری بود‪.‬‬ ‫در تحلیل محتوای سخنان دبیر شورای نگهبان می‌شد‬ ‫دو محور مهم را به صورت مجزا مورد بررسی قرار داد‪.‬‬ ‫نکته نخست آن بخش از سخنان اوست که به ماجرای‬ ‫تایید‌صالحیت‌ها می‌پردازد؛ به‌گون��ه‌ای که می‌توان گفت‬ ‫اظهارات جدید تکمیل مواضع پیش��ین بوده است‪ .‬به بیان‬ ‫دیگر چندی است در محافل سیاسی سخنانی درباره برخی‬ ‫نامزدهای احتمالی مطرح اس��ت که ح��رف و حدیث‌هایی‬ ‫درباره عدم‌تایی��د صالحیت آنه��ا وجود دارد‪ .‬چ��ه از میان‬ ‫اصالح‌طلبان‪ ،‬چ��ه از میان حامی��ان دولت و چ��ه حتی از‬ ‫میان اصولگرایان؛ افرادی که نام و تحلیل پیرامون فعالیت‬ ‫انتخاباتی‌شان نقل محافل سیاس��ی و رسانه‌ای است‪ .‬حاال‬ ‫گویا این س��خنالن آی��ت‌اهلل جنتی خطاب به آنهاس��ت تا‬ ‫تالشی برای کاندیداتوری و امید به تایید صالحیت توسط‬ ‫رایزنی‌ها نداشته باشند‪.‬‬ ‫چه اینکه در برخی تحلیل‌ها و اظهار‌نظر‌ها حتی روی‬ ‫گزینه تالش برای اس��تفاده از حکم حکومت��ی برای تایید‬ ‫صالحیت همچون سال ‪ 84‬تاکید شده بود‪.‬‬ ‫چنانکه حتی گفته می‌ش��ود در می��ان اصالح‌طلبان‬ ‫اصراری وجود دارد ت��ا با معرفی برخی چهره‌ه��ا که از آنها‬ ‫اصطالح��ا با عنوان گزینه‌ه��ای حداکثری یاد می‌ش��ود از‬ ‫هم‌اکنون به اعمال فش��ار برای تایید صالحیت اقدام کنند؛‬ ‫تصمیم سیاس��ی که به ب��اور تجویز‌‌کنن��دگان آن بازی دو‬ ‫س��ر س��ودی برای آنها خواهد بود‪ .‬طرفه آنکه اگر بتوانند‬ ‫با استفاده از اهرم فشارهای سیاس��ی و رسانه‌ای نسبت به‬ ‫تایید صالحیت نامزد مورد‌نظرشان در انتخابات اقدام کنند‪،‬‬ ‫می‌توانند حضوری پررنگ تر و البته پر هدف‌تر در انتخابات‬ ‫صرف‌نظر از نتیجه آن داشته باشند‪.‬‬ ‫س��وی دیگر ب��ازی نیز چنین اس��ت ک��ه در صورت‬ ‫عدم‌تایید صالحیت با استفاده از اهرم مظلوم‌نمایی از فواید‬ ‫تحریم انتخابات به باور خودشان س��ود سیاسی ببرند‪ .‬این‬ ‫شرایط البته در دو قطب دیگر انتخابات به‌گونه کاملا متفاوت‬ ‫وجود دارد‪ .‬تالش‌هایی که البته با تاکید جدید آیت‌اهلل جنتی‬ ‫شاید بتوان گفت از هم‌اکنون باید آنها را خاتمه یافته دانست‪.‬‬ ‫اما نکته دیگری که در تحلیل محتوای سخنان آیت‌اهلل جنتی‬ ‫وجود دارد‪ ،‬پرداختن او به ماجرای انتخابات آزاد است‪.‬‬ ‫واژه‌ای که در چند ماه اخیر از س��وی برخی سیاسیون‬ ‫مطرح شده و به صورت گس��ترده‌ای در حال استفاده هم از‬ ‫سوی مخالفان و منتقدان داخلی و هم از سوی اپوزیسیون‬ ‫خارج از کشور بود‪ .‬دبیر‌شورای نگهبان پس از سخنان رهبر‬ ‫معظم انق�لاب با تاکید وی��ژه‌ای بر این مس��اله به صورت‬ ‫غیر‌مستقیم یکی از شخصیت‌های سیاسی را مورد اشاره قرار‬ ‫‪39‬‬
‫سياست‬ ‫داد‪ .‬اما پس از سخنان آیت‌اهلل جنتی واکنش‌ها به به‌کارگیری‬ ‫این واژه از سوی برخی چهره‌های سیاسی ادامه یافت‪ .‬یکی‬ ‫از مهمترین واکنش‌ها مربوط می‌ش��د به رئیس فراکسیون‬ ‫اصولگرایان مجلس‪ .‬غالمعلی حداد‌عادل با تاکید بر اینکه‬ ‫طرح شبهه «انتخابات آزاد» از سوی برخی افراد محل‌تردید‬ ‫است‪ ،‬گفت‪« :‬انتخابات در ایران همیشه آزاد بوده و در اینکه‬ ‫مقصود افراد از این سخن چیست‪ ،‬باید‌تردید کرد‪».‬‬ ‫او درباره مطرح شدن ش��بهه «انتخابات آزاد»‪ ،‬افزود‪:‬‬ ‫«در این خص��وص رهبر حکی��م انقالب مطال��ب الزم را‬ ‫فرموده‌اند و در مجلس نیز در حمایت از فرمایشات رهبری‬ ‫بیانیه صادر ش��د‪ ».‬نماینده مردم تهران در مجلس شورای‬ ‫اسالمی‪ ،‬با تاکید بر این مهم که قطعا این تکرار محل شک‬ ‫دارد‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬در برابر افرادی که می‌خواهند این مساله‬ ‫را تکرار کنند‪ ،‬باید س��وال کرد که مقصود آنها از تکرار این‬ ‫شبهه چیس��ت؟ برگزاری انتخابات آزاد مساله‌ای است که‬ ‫کسی در آن شکی ندارد‪ ،‬بلکه باید در مطرح‌کردن آن شک‬ ‫کرد و همه باید تالش کنند که فتنه ‪ 88‬تکرار نشود‪».‬‬ ‫پس از غالمعلی حدادعادل این محمد‌رضا باهنر بود که‬ ‫نسبت به طرح این مساله واکنش نشان داد‪ .‬او گفت‪« :‬آقای‬ ‫هاشمی و کس��انی که انتخابات آزاد را مطرح می‌کنند دقت‬ ‫کنند تا آب به آسیاب دشمن نریزند‪».‬‬ ‫محمدرضا باهنر‪ ،‬نماینده مردم ته��ران در مجلس با‬ ‫اشاره به هشدار مقام معظم رهبری درباره ادعای آزاد نبودن‬ ‫انتخابات توسط برخی خواص‪ ،‬گفت‪« :‬مقام معظم رهبری‬ ‫ی خارج‌نشین‌ها هستند که مخالف‬ ‫لب کالم را فرمودند؛ برخ ‌‬ ‫نظامند و حرف‌هايی درباره عدم سالمت انتخابات می‌زنند‪،‬‬ ‫اما هش��دار مقام معظم رهبری به کسانی بود که در داخل با‬ ‫بی‌توجهی از واژه انتخابات آزاد استفاده می‌کنند‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه افرادی که در داخل از واژه انتخابات‬ ‫آزاد استفاده می‌کنند باید مراقب باشند و به هشدار مناسب‬ ‫مقام معظم رهبری توجه کنند‪ ،‬اف��زود‪« :‬تاکنون انتخابات‬ ‫متعددی در کشور برگزار شده که همه آنها سالم بوده است؛‬ ‫بعضا در انتخابات ایران‪ ،‬یک دولت انتخابات را برگزار کرده‬ ‫که دولت مخالفش پیروز شده است‪».‬‬ ‫باهنر خاطرنشان کرد‪« :‬مسئوالن باید مراقب باشند و از‬ ‫کلید واژه انتخابات آزاد استفاده نکنند‪ ،‬چرا‌که ممکن است این‬ ‫کلید واژه به واژه ناهنجار تبدیل و در آینده مساله‌ساز شود‪».‬‬ ‫وی در پاسخ به سوالی درباره تاکید هاشمی‌رفسنجانی‬ ‫بر کلیدواژه انتخابات آزاد‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬هم آقای هاشمی‬ ‫باید دقت کنند و از این واژه اس��تفاده نکنند و هم مسئوالن‬ ‫اجرایی سطح باال که از این واژه استفاده می‌‌کنند باید دقت‬ ‫کنند که آب به آسیاب دشمن نریزند‪».‬‬ ‫باهنر با تاکید بر اینکه ادعای عدم سالمت انتخابات‬ ‫ایران ادعای نخ‌نما ش��ده دش��منان انقالب اسالمی است‪،‬‬ ‫اظهار داش��ت‪« :‬ای��ن بحث‌ها ک��ه انتخابات آزاد نیس��ت‪،‬‬ ‫بوی توطئ��ه و فتنه می‌ده��د؛ بنابراین بهتر اس��ت حواس‬ ‫مسئوالن جمع باشد‪».‬نماینده مردم تهران در مجلس گفت‪:‬‬ ‫«سالمت انتخابات ایران بر کسی پوشیده نیست و اظهارات‬ ‫خارج‌نشین‌ها هیچ تاثیری نخواهد داشت‪ ».‬اما در واکنشی‬ ‫دیگر این حبیب‌اهلل عسگراوالدی بود که در مورد این مساله‬ ‫اظهار نظر ک��رد‪ .‬دبیرکل جبهه پی��روان خط‌امام و رهبری‬ ‫در پاسخ به این س��وال که واکنش چهره‌های سیاسی پس‬ ‫از س��خنرانی رهبر معظم انقالب در مورد انتخابات آزاد چه‬ ‫می‌تواند باشد‪ ،‬گفت‪« :‬س��خنان رهبر انقالب به گوش این‬ ‫افراد رسیده و اینها موضع خود را تصحیح خواهند کرد‪».‬‬ ‫اما در ادامه واکنش‌ها به این مس��اله یکي از اعضاي‬ ‫فقهای شورای نگهبان قانون اساسی گفت‪« :‬ملت جمهوری‬ ‫اس�لامی ایران جانشان بسته اس��ت به حضرت آقا و وقتی‬ ‫ایشان می‌فرمایند مردم در انتخابات حضور حداکثری داشته‬ ‫باشند‪ ،‬مردم نیز در انتخابات حضور جدی‌تری خواهند داشت‬ ‫و مسلما حرف ایش��ان اثرگذار خواهد بود چرا‌که انتخابات‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪40‬‬ ‫آزاد است‪».‬‬ ‫آیت‌اهلل محمد مومن با اش��اره به س��خنان اخیر مقام‬ ‫معظم رهبری در خصوص طرح «انتخاب��ات آزاد»‪ ،‬اظهار‬ ‫کرد‪« :‬آنچه روش��ن اس��ت و حضرت آقا بر آن تاکید بسیار‬ ‫دارند‪ ،‬حضور حداکثری مردم در تمام انتخابات است‪ ،‬چرا‌که‬ ‫سرنوشت کشور را همین انتخابات تعیین می‌کند‪ .‬زمانی که‬ ‫مردم حضور حداکثری داشته باشند این مساله حاکی است‬ ‫که ملت نسبت به کس��ی که می‌خواهد طبق قانون اساسی‬ ‫و آرمان‌های انقالب مس��ئولیتی را بر عهده بگیرد‪ ،‬اهمیت‬ ‫باهنر مي‌گويد‪« :‬مسئوالن باید مراقب باشند و از‬ ‫کلید واژه انتخابات آزاد استفاده نکنند‪».‬‬ ‫فالحيان مي‌گويد‪« :‬شکست‌خوردگان انتخابات‬ ‫با ط�رح «انتخابات آزاد» دنبال چانه‌زنی برای کس�ب‬ ‫حداقل امتیاز هستند‪».‬‬ ‫قائل هستند؛ البته شاید به افراد مختلف و با سالیق مختلف‬ ‫رای دهند‪».‬‬ ‫عضو فقیه ش��ورای نگهبان ادامه داد‪« :‬مبنای ما این‬ ‫نیست که کسی را که صالحیت ندارد‪ ،‬تایید صالحیت کنیم‪.‬‬ ‫مردم انتظار دارند که شورای نگهبان از روی موازین شرع و‬ ‫طبق قانون اساسی کار خود را انجام دهد و بر همگان آشکار‬ ‫است که ش��ورای نگهبان وظیفه خود را طبق سلیقه‌های‬ ‫حزبی یا جناحی پیش نمی‌برد‪ ».‬او با بیان اینکه در انتخابات‬ ‫سال ‪ 40 ،88‬میلیون رای در صندوق انداخته شد‪ ،‬افزود‪« :‬این‬ ‫حضور ‪ 85‬درصدی نشانگر انتخابات آزاد است‪ .‬در صورتی‬ ‫که در کشورهایی که با شعار آزادی و دموکراسی گوش فلک‬ ‫را کر کرده‌ان��د‪ ،‬می‌بینید نهایتا ‪ 40‬ی��ا ‪ 50‬درصد از مردم در‬ ‫انتخابات حضور پیدا می‌کنند‪».‬‬ ‫نماینده مجلس خب��رگان رهبری ادام��ه داد‪« :‬ملت‬ ‫جمهوری اسالمی ایران جانشان بسته است به حضرت آقا و‬ ‫وقتی ایشان می‌فرمایند مردم در انتخابات حضور حداکثری‬ ‫داشته مردم نیز در انتخابات حضور جدی‌تری خواهند داشت‬ ‫و مسلما حرف ایش��ان اثرگذار خواهد بود‪ ،‬چرا‌که انتخابات‬ ‫آزاد است‪ ».‬آیت‌اهلل مومن خطاب به کسانی که بر کلید‌واژه‬ ‫«انتخابات آزاد» اصرا دارند‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬مگر سخن رهبری‬ ‫را نش��نیدید که فرمودند در این ‪ 34‬سال کدام انتخابات آزاد‬ ‫نبوده که حاال انتخابات آزاد داشته باشیم؟»‬ ‫وی ادامه داد‪« :‬البته ش��ورای نگهبان هر کسی را که‬ ‫صالحیت داش��ته باش��د‪ ،‬تایید می‌کند و افرادی را هم که‬ ‫صالحیت نداشته باشند‪ ،‬تایید نمی‌کند‪».‬‬ ‫به گفته عضو شورای نگهبان «ناظران شورای نگهبان‬ ‫نیز کاملا دقت می‌کنند که انتخابات آزاد باشد‪».‬‬ ‫آیت‌اهلل مومن در عین حال تصریح کرد‪« :‬من خاطرم‬ ‫جمع است که در این انتخابات هیچ اتفاق ناخوشایندی رخ‬ ‫نمی‌دهد‪ .‬از مردم پرس��یده‌ام که چرا در انتخابات ش��رکت‬ ‫می‌کنید و آنها در جواب گفته‌اند به‌خاطر عالقه به اس�لام‬ ‫و رهبری و نظام اس��ت که در انتخابات ش��رکت مي‌کنیم‪.‬‬ ‫بنابراین علت پر‌رنگ بودن این انتخابات آزاد در کشور‪ ،‬عزت‬ ‫اسالم و رهبری است‪».‬‬ ‫وزیر اس��بق اطالعات هم در واکنش��ی دیگر گفت‪:‬‬ ‫«شکست‌خوردگان انتخابات با طرح «انتخابات آزاد» دنبال‬ ‫چانه‌زنی برای کسب حداقل امتیاز هستند اما باید بدانند که‬ ‫نظام زیربار حرف آنها نمی‌رود‪ ».‬علی فالحیان درباره طرح‬ ‫«انتخابات آزاد» از سوی برخی جریانات و افراد اظهار داشت‪:‬‬ ‫«بدیهی اس��ت که در هر انتخاباتی‪ ،‬طرف شکست‌خورده‬ ‫چنین مسائلی را مطرح می‌کند‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬کس��انی که درباره آزادی و شفاف بودن‬ ‫انتخابات صحبت می‌کنند‪ ،‬می‌خواهند بگویند که ادعایشان‬ ‫درباره تقلب در انتخابات و زیر سوال بردن نظام و حرکتشان‬ ‫برای کشاندن مردم به خیابان‌ها درست بود‪».‬‬ ‫فالحیان چنین افرادی را «فتنه‌گر» خواند و خاطرنشان‬ ‫کرد که مردم در «‪ 9‬دی» به فتنه‌گران ج��واب داده و آنها را‬ ‫به حاش��یه رانده‌اند‪ .‬وزیر اطالعات دولت س��ازندگی گفت‪:‬‬ ‫ن تردید هر انتخاباتی دارای اش��کاالت و مش��کالتی‬ ‫«بدو ‌‬ ‫اس��ت و در همه دنیا هم اینطور اس��ت‪ ،‬اما این به معنای آن‬ ‫نیس��ت که انتخابات آزاد نبوده یا بی‌اعتبار بوده است‪ ».‬وی‬ ‫افزود‪« :‬در حال حاضر مجلس با همکاری دس��ت‌اندرکاران‬ ‫انتخاب��ات در ح��ال اص�لاح قان��ون انتخابات اس��ت ولی‬ ‫اش��کاالت موجود در حدی نیس��ت که در نتیجه انتخابات‬ ‫تاثیر داش��ته باشد‪».‬حجت‌االس�لام فالحیان اضافه کرد‪:‬‬ ‫«نقشه شکست‌خوردگان سیاسی این اس��ت که برای فرار‬ ‫از مرگ سیاسی «انتخابات آزاد» را مطرح کنند و با چانه‌زنی‬ ‫به حداقل امتی��از و کف خواسته‌هایش��ان برس��ند‪».‬وی بر‬ ‫همین اس��اس به متولیان انتخابات متذکر ش��د که بیش از‬ ‫پیش هوشیار باش��ند و بهانه را از فتنه‌گران بگیرند تا شاهد‬ ‫حضور مجدد آنها در صحنه و تکرار حوادث گذشته نباشیم‪.‬‬ ‫وزیر اس��بق اطالعات گفت‪« :‬ممکن است کسانی ندانسته‬ ‫حرف‌های فتنه‌گران را تک��رار ک��رده و از «انتخابات آزاد»‬ ‫سخن بگویند‪ ،‬اما باید آنها را از نتیجه حرف‌شان آگاه کنیم‪».‬‬ ‫فالحیان افزود‪« :‬کسانی که می‌خواهند وارد عرصه انتخابات‬ ‫ش��وند‪ ،‬باید هماهنگ با نظام و مردم باش��ند و قواعد بازی‬ ‫را رعایت کنن��د و از فتنه‌گران و حامی��ان خارجی آنها تبری‬ ‫جوین��د‪ ».‬وی تصریح ک��رد‪« :‬اگر افرادی تص��ور می‌کنند‬ ‫هر طور دلش��ان می‌خواهد می‌توانن��د وارد عرصه انتخابات‬ ‫ش��وند و دنب��ال دخالت ضد‌انق�لاب و خارجی‌ها هس��تند‪،‬‬ ‫بدانند که به جایی نخواهند رس��ید و نظام زیر بار حرف آنها‬ ‫نخواهد رفت‪».‬به هر روی به نظر می‌رسد با اظهارت جدید‬ ‫آیت‌اهلل جنتی فضای انتخابات وارد فاز جدیدی شده است‪g.‬‬
‫سياست‬ ‫‪3‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫پروژه انتخابات آزاد چگونه هدايت مي‌شود؟‬ ‫واكاوي تالش برخي چهره‌ها و جريان‌ها براي تاثيرگذاري در انتخابات‬ ‫در فاصله پنج مانده ت��ا انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫یازدهم حاال واژه‌ای جدید در ادبیات سیاسی ایران جای خود‬ ‫ی که به عقیده‬ ‫را پیدا کرده اس��ت؛ «انتخابات آزاد»‪ .‬مفهوم ‌‬ ‫بسیاری از کارشناسان سیاسی‪ ،‬به‌دنبال ایجاد فتنه‌ای جدید‬ ‫در فضای سیاسی ‪ -‬اجتماعی کش��ور است و کلیدواژه فتنه‬ ‫انتخابات آینده خواهد بود‪.‬‬ ‫این بار اما بر‌خالف واژه‌هایی همچون «کمیته صیانت‬ ‫از آرا» و «تقلب» ‪ -‬به مثابه کلیدواژه‌های فتنه ‪ - 88‬بزرگان‬ ‫نظام انتخاب��ات آزاد را به‌عن��وان کلیدواژه اصل��ی فتنه ‪92‬‬ ‫ش��ناخته‌اند و در صدد جلوگیری از تاثیرگذاری آن بر نتیجه‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم هستند‪.‬‬ ‫«تقلب» و «کمیته صیانت از آرا»؛ کلیدواژه‌های‬ ‫فتنه‬ ‫در فاصله چند ماه مانده تا انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫دهم اصالح‌طلبان اعالم کردند قصد دارند کمیته‌ای به نام‬ ‫«کمیته صیانت از آرا» تش��کیل دهند تا از بروز «تقلب» در‬ ‫انتخابات جلوگیری کنند‪ .‬اتفاقات ماه‌های بعد اما نشان داد که‬ ‫«کمیته صیانت از آرا» و «تقلب» کلیدواژه‌هایی بودند برای‬ ‫ایجاد آشوب پس از انتخابات‪.‬‬ ‫بر همین اساس بود که رهبر معظم انقالب در ابتدای‬ ‫سال ‪ 88‬نسبت به بیان چنین سخنانی هشدار دادند‪« :‬همه‬ ‫باید نس��بت به این انتخابات احس��اس تکلی��ف کنیم؛ هم‬ ‫مس��ئوالن‪ ،‬هم آحاد مردم و هم مجموعه‌ه��ای گوناگون‬ ‫سیاس��ی و اجتماعی و فعاالنی که در کش��ور هستند‪ .‬اوال‬ ‫سالمت این انتخابات‌ها مهم است‪ ،‬که خوشبختانه مسئوالن‬ ‫کشور به این توجه دارند‪ ،‬ما هم همیشه تاکید کرده‌ایم و حاال‬ ‫هم هست‪ .‬باید از آرای مردم به‌طور کامل صیانت بشود‪ .‬در‬ ‫همین اندازه از لحاظ اهمیت‪ ،‬حفظ سالمت فضای انتخابات‪،‬‬ ‫قبل از شروع انتخابات است‪ .‬باید سالمت فضا را حفظ کنید‪.‬‬ ‫بعضی فضای انتخابات را خ��راب می‌کنند؛ تخریب کردن‪،‬‬ ‫اهانت ک��ردن و خرد کردن ش��خصیت‌های گوناگون همه‬ ‫بر‌خالف اقتضای سالمت انتخابات است‪ .‬همه توجه داشته‬ ‫باشند که تخریب‪ ،‬فضای انتخابات را خراب می‌کند‪ .‬مساله‬ ‫حفظ سالمت خود انتخابات و حفظ سالمت فضای انتخابات‬ ‫خیلی مهم است‪ ».‬ایش��ان در روزهای نزدیک به انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری دهم نیز بارها نسبت به تشکیک در نتیجه‬ ‫انتخابات هشدار دادند‪« :‬انتخاباتی که قرار است دو سه ماه‬ ‫دیگر برگزار شود را از حاال شروع کردند به خدشه وارد کردن؛‬ ‫این چه منطقی است؟ چرا‌بی‌خود خدشه وارد می‌کنند؟ مردم‬ ‫را متزلزل می‌کنند ‌و تردید ایجاد می‌کنند؟»‬ ‫اما پس از انتخابات پافش��اری ب��ر مواضعی همچون‬ ‫تقلب و تش��کیل کمیته صیانت از آرا محملی شد برای فتنه‬ ‫‪ .88‬حتی پس از برگزاری انتخابات هنگامی‌که آشوب‌ها و‬ ‫اغتشاش��ات باال گرفت‪ ،‬گروهی از متهمان به طراحی این‬ ‫حوادث در دادگاه‌های رسیدگی به اتهامات خود «تقلب» را‬ ‫رمز آشوب عنوان کردند‪.‬‬ ‫انتخابات آزاد‪ ،‬کلیدواژه فتنه جدید‬ ‫ح��اال در فاصل��ه چن��د م��اه مان��ده ت��ا انتخاب��ات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم ‪ -‬که قرار است خرداد سال آینده‬ ‫برگزار شود ‪ -‬کلیدواژه‌ای جدید از سوی همان جریانی که‬ ‫در انتخابات گذشته بر ناآرامی‌ها دامن زد و آن را هدایت کرد‬ ‫مطرح می‌شود‪« :‬انتخابات آزاد»‪.‬‬ ‫رهبر معظم انقالب در س��خنان اخیر خود در دیدار با‬ ‫مردم قم برای نخستین‌بار نسبت به اتخاذ چنین موضعی از‬ ‫سوی برخی جریانات و چهره‌های سیاسی هشدار دادند‪ ،‬این‬ ‫واژه ماه‌هاست که در ادبیات سیاس��ی جریان دارد و به‌زعم‬ ‫برخی کارشناسان سیاسی به مثابه «کلیدواژه‌ای برای فتنه‬ ‫جدید» به‌کار می‌رود‪.‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای در دیدار هزاران نفر از مردم‬ ‫قم با انتقاد از برخی که به‌طور مکرر می‌گویند انتخابات باید‬ ‫آزاد برگزار شود‪ ،‬تاکید کردند‪« :‬معلوم است که انتخابات باید‬ ‫آزاد باشد‪ ،‬مگر بیش از سی انتخابات سه دهه اخیر آزاد نبوده‬ ‫است؟ در کدام کشور انتخابات از ایران آزادتر است؟ مراقب‬ ‫باشید این حرف‌های شما مردم را از انتخابات مایوس نکند‪».‬‬ ‫ایشان در بیان یکی از روش‌هایی که به تحقق هدف‬ ‫دش��من در انتخابات کمک می‌کند خاطرنشان کردند‪« :‬در‬ ‫کدام کش��ور درب��اره صالحیت‌ها مالحظ��ات الزم اعمال‬ ‫نمی‌شود؟ چرا این‌ قدر بر این مساله تکیه و تالش می‌کنید‬ ‫در ذهن مردم این تصور به وجود بیاید که شرکت در انتخابات‬ ‫فایده ندارد؟»‬ ‫رهبر انقالب به اش��خاصی که خواسته یا ناخواسته در‬ ‫این چارچ��وب حرکت می‌کنند‪ ،‬تاکید کردن��د‪« :‬مبادا دچار‬ ‫غفلت شوید و جدول مورد نظر دشمن را پر کنید‪».‬‬ ‫‪41‬‬
‫سياست‬ ‫ایشان همچنین در ادامه از کسانی که سعی می‌کنند‬ ‫به مردم تلقین کنند ک��ه انتخابات س�لامت الزم را ندارد‪،‬‬ ‫انتقاد کردند‪.‬‬ ‫پس از این سخنان رهبر معظم انقالب بود که آیت‌اهلل‬ ‫احمد جنتی در خطبه‌های نم��از جمعه تهران‪ ،‬انتخاباتی که‬ ‫هر سال در ایران برگزار می‌ش��ود را سالم خواند و تاکید کرد‬ ‫که شاهد آن تمام مردم کشور هستند‪« :‬چه زمانی انتخابات‬ ‫ما آزاد نبوده؟ چه کس��ی را ب��ه زور وادار کرده‌اند که رای به‬ ‫کسی بدهد و به کسی رای ندهد؟ به چه کسی زور گفته‌اند‬ ‫که ثبت‌نام بکن و ثبت‌نام نکن؟ در مرک��ز ثبت‌نام باز بوده‪،‬‬ ‫قانون‌اساس��ی هم ش��رایطي را معین کرده و با این شرایط‬ ‫هر‌کس می‌تواند بیاید و اگر کسی واجد شرایط باشد امکان‬ ‫رد شدن ندارد و اگر هم خیر‪ ،‬توقع نداشته باشد صالحیتش‬ ‫تایید شود‪».‬‬ ‫او در ادام��ه کلیدواژه انتخاب��ات آزاد را رمز فتنه جدید‬ ‫دانست و چنین گفت‪« :‬شکست‌خورده‌های سیاسی صحبت‬ ‫از انتخابات آزاد می‌کنند و یکی ک��ه از همه گردن کلفت‌تر‬ ‫است این موضوع را مطرح کرده و بقیه هم پشت سر او این‬ ‫خط را دنبال می‌کنند‪ .‬دیگر کسانی که انتخابات آزاد را مطرح‬ ‫می‌کنند‪ ،‬سلطنت‌طلبان‪ ،‬آمریکا و اسرائیل هستند و یکی از‬ ‫آنها می‌گفت که راه براندازی انقالب و حکومت اسالمی در‬ ‫ایران همین حربه تبلیغاتی انتخابات آزاد است‪».‬‬ ‫دبیر ش��ورای نگهبان همچنین از کسانی که «ادعای‬ ‫سیاست می‌کنند» و «یک زمانی نیز کارها دست آنها بود و‬ ‫نقش واالیی در حکومت داشتند» انتقاد کرد که‪« :‬چرا امروز‬ ‫هم‌راستای دشمنان حرف از انتخابات آزاد می‌زنید؟»‬ ‫آیت‌اهلل جنتی خطاب به مطرح‌کنندگان انتخابات آزاد‬ ‫گفت‪« :‬حاال دیگ��ر این حرف‌ها را نزنید؛ خجالت بکش��ید‪،‬‬ ‫چرا‌که مردم هم روسای فتنه را ش��ناخته‌اند‪ ،‬هم لیدرهای‬ ‫فتنه را و هم ساکتین فتنه را که از پشت‌سر چراغ سبز نشان‬ ‫می‌دادند‪».‬‬ ‫او همچنی��ن تاکید کرد ک��ه آن افرادی ک��ه در فتنه‬ ‫‪ 88‬دخیل بودند‪ ،‬امروز طلبکار ش��ده‌اند‪« :‬ای��ن افراد بعد از‬ ‫اینکه در فتنه بل��وا به پا کردند و هزینه س��نگینی بر مردم و‬ ‫مملکت وارد کردند‪ ،‬امروز ح��رف از انتخابات آزاد می‌زنند‪.‬‬ ‫پس از اینکه مردم را به فتنه و آتش کش��یدند‪ ،‬امروز کرسی‬ ‫ریاست‌جمهوری را نیز می‌خواهند‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫چه کسانی گفتند «انتخابات آزاد»؟‬ ‫اما به‌راستی چه افراد یا گروه‌هایی واژه انتخابات آزاد را‬ ‫در ادبیات سیاسی خود به کار بردند؟‬ ‫س��ید‌محمد خاتمی‪ ،‬رئیس‌جمهور س��ابق چندین بار‬ ‫این واژه را در اظهارنظرهای خود به کار برده است‪ .‬او تاکید‬ ‫کرده است‪« :‬مطلوب این است که یک انتخابات آزاد و واقعا‬ ‫اطمینان‌بخشی برگزار شود که مردم بتوانند آزادانه انتخاب‬ ‫کنند‪».‬‬ ‫این عضو مجمع روحانیون در جای��ی دیگر نیز گفته‬ ‫است‪« :‬اگر انتخابات آزاد برگزار شود و نقدها هم بشود‪ ،‬مردم‬ ‫انتخاب می‌کنند و مسئولیت انتخاب خود را نیز می‌پذیرند و‬ ‫اگر انتخابشان درست نبود هزینه آن را هم می‌دهند و چهار‬ ‫سال بعد فرد دیگری را انتخاب می‌کنند‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور س��ابق کش��ورمان اخیرا گفته‪« :‬با این‬ ‫روندی که هس��ت فقط ی��ک راه وج��ود دارد؛ اینکه نظام‬ ‫رویکردش را ع��وض کند و آن را در انتخابات آزاد‪ ،‬س��الم و‬ ‫فراگیر نشان دهد‪».‬‬ ‫س��ید‌محمد موس��وی‌خوئینی‌ها‪ ،‬دبی��رکل مجم��ع‬ ‫روحانیون نیز چندی پیش در دیدار خود با اعضای ش��ورای‬ ‫مرکزی انجمن اس�لامی دانش��گاه تهران و علوم پزشکی‬ ‫تهران با بیان اینکه اگر انتخابات آزاد در کار باش��د می‌توان‬ ‫به آن فکر کرد‪ ،‬گفته بود‪« :‬باید ش��خصیت‌هایی مثل آقای‬ ‫مهندس موس��وی و جناب آقای کروب��ی بتوانند در صحنه‬ ‫‪42‬‬ ‫انتخابات حاضر ش��وند‪ ،‬اما اگر قرار باشد از میان نامزدهای‬ ‫انتخابات و حامیانشان یکی به کرسی ریاست‌جمهوری برسد‬ ‫و دیگران یا در حبس باشند یا در حصر‪ ،‬این معنای انتخابات‬ ‫آزاد نبوده و قابل قبول نیست‪».‬‬ ‫اما ش��اید فردی که بیش از دیگر چهره‌های سیاسی‬ ‫کلیدواژه انتخاب��ات آزاد را در س��خنان خود ب��ه کار برده‪،‬‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی است‪.‬‬ ‫رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام تیرماه امسال در‬ ‫دیدار جمعی از اعضای انجمن فرهنگ و سیاست دانشجویان‬ ‫دانشگاه شیراز گفته بود‪« :‬برگزاری قانونی‪ ،‬شفاف و آزادانه‬ ‫همه مراحل انتخابات آینده ریاست‌جمهوری اعتماد و امید را‬ ‫بیش از پیش در عرصه عمومی‪ ،‬گروه‌ها و نیروهای وفادار به‬ ‫انقالب و قانون اساسی جاری خواهد ساخت و از این طریق‬ ‫می‌توان امیدوار بود دش��منان نظام اس�لامی در رسیدن به‬ ‫اهداف پلید خود ناکام گردند‪».‬‬ ‫او چندی پیش نیز در دیدار اعضای ش��ورای عمومی‬ ‫انجمن اس�لامی دانش��کده فنی دانش��گاه تهران با اتخاذ‬ ‫موضعی مش��ابه چنین گف��ت‪« :‬برگزاری انتخاب��ات آزاد‪،‬‬ ‫شفاف و منطبق بر قانون اساس��ی می‌تواند بخش بزرگی از‬ ‫مشکالت کشور را حل کرده و عالوه بر افزایش اعتماد مردم‬ ‫و دوستداران نظام‪ ،‬دش��منان خارجی کشور را در بسیاری از‬ ‫زمینه‌ها خلع سالح و مایوس کند‪».‬‬ ‫پایگاه خبری اصولگرای ‪ 598‬اخیرا نوش��ت‪« :‬برخی‬ ‫بررس��ی‌های صورت گرفت��ه نش��ان می‌دهد ک��ه پایگاه‬ ‫اطالع‌رسانی هاشمی‌‌رفسنجانی تنها در سه ماه اخیر ‪ 748‬بار‬ ‫از واژه انتخابات آزاد استفاده کرده و با گشتی در فضای این‬ ‫پایگاه اطالع‌رسانی‪ ،‬تاکید بر واژه انتخابات آزاد را مشاهده‬ ‫می‌نماییم‪».‬‬ ‫این پایگاه خبری اصولگرا همچنین به بیان نمونه‌هایی‬ ‫از این سخنان هاشمی‌رفسنجانی مبادرت ورزیده است‪.‬‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی آبان امس��ال در دیدار با جمعی از‬ ‫احزاب و اصالح‌طلبان با تاکید بر استفاده از تمام ظرفیت‌های‬ ‫نظام برای عبور از ناکارآمدی‌ها بر لزوم برگزاری انتخابات‬ ‫عادالنه‪ ،‬آزاد‪ ،‬شفاف و قانونی با حضور تمام دلسوزان نظام‬ ‫تصریح می‌کند‪« :‬راه ایجاد هماهنگی و وحدت در کشور و‬ ‫مقابله با خطرات گزنده دشمنان‪ ،‬جمع سالیق مختلف زیر‬ ‫چتر منافع و مصالح حول محور اسالم و قانون‌اساسی است‪».‬‬ ‫او همچنین در دیدار جمعی از نمایندگان ش��وراهای‬ ‫شهرهای کش��ور در این خصوص این‌گونه اظهارنظر کرد‪:‬‬ ‫«مسئوالن تکلیف دارند زمینه حضور و مشارکت فعال مردم‬ ‫را در عرصه‌های مختلف از جمله انتخابات به صورت قانونی‬ ‫و آزاد فراهم کنند‪».‬‬ ‫رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دیدار جمعی‬ ‫از اعضای کانون نمایندگان ادوار غرب کش��ور در مجلس‬ ‫هم انتخابات آزاد‪ ،‬قانونی و فراگیر را مهمترین نمود و تجلی‬ ‫مش��ارکت مردم در اداره کشور دانس��ت‪« :‬همین امر زمینه‬ ‫حضور سالیق گوناگون در مجلس‪ ،‬دولت و سایر ارکان نظام‬ ‫را فراهم می‌کند‪».‬‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی در دیدار با جمعی از اعضای انجمن‬ ‫اسالمی ادوار دانشگاه‌های تهران و ش��یراز نیز تاکید کرد‪:‬‬ ‫«اگر انتخابات آزاد و ش��فاف باشد‪ ،‬همه به نتایج صندوق‌ها‬ ‫تمکین می‌کنند‪».‬‬ ‫س��ید‌عبدالواحد موس��وی‌الری‪ ،‬وزیر کش��ور دولت‬ ‫اصالحات از دیگ��ر چهره‌های اصالح‌طلب اس��ت که واژه‬ ‫انتخابات آزاد را در اظهارنظرهای خود به کار گرفته اس��ت‪:‬‬ ‫«الفب��ای انتخاب��ات آزاد این اس��ت که بای��د عرصه برای‬ ‫انتخاب‌شوندگان و انتخاب‌کنندگان باز باشد‪».‬‬ ‫او با بیان اینک��ه انتخابات آزاد پیچیده نیس��ت‪ ،‬تاکید‬ ‫کرده است‪« :‬اولین شرطی که انتخابات آزاد دارد این است‬ ‫که انتخاب‌کننده بتواند از میان سلیقه‌ها و افراد مختلف یکی‬ ‫را انتخاب کند‪».‬‬ ‫موسوی‌الری همچنین گفته است‪« :‬اگر اجازه استفاده‬ ‫از رس��انه‪ ،‬برگزاری میتینگ‪ ،‬نشست و کنگره وجود نداشته‬ ‫باش��د‪ ،‬این مفهوم به ذهن خطور می‌کند که برای انتخاب‬ ‫کننده و انتخاب‌شونده عرصه آماده نیست‪».‬‬ ‫محمدرضا خاتمی‪ ،‬دبیرکل س��ابق حزب مشارکت و‬ ‫برادر رئیس دولت اصالحات که نایب‌رئیسی مجلس ششم را‬ ‫نیز تجربه کرده است‪ ،‬پاییز امسال در گفت‌وگویی با روزنامه‬ ‫اصالح‌طلب اعتماد گفته بود‪« :‬اصالح‌طلبان زمانی می‌آیند‬ ‫که انتخابات آزاد باشد‪ .‬هدف‪ ،‬برگزاری انتخابات آزاد است‪.‬‬ ‫برگزاری انتخابات آزاد یعنی اعالم عملی تغییر سیاست‌ها و‬ ‫یعنی همه‌چیز و همه‌کس در چارچوب قانون‪».‬‬ ‫دولت وحدت ملی‪ ،‬انتخابات مهندسی شده و‬ ‫انتخابات آزاد‬ ‫مبدعان کلی��دواژه انتخاب��ات آزاد در ورای ذهن خود‬ ‫این‌گونه می‌پندارن��د و البته ادعا ميكنند ک��ه انتخابات در‬ ‫ایران انتخاباتی مهندس��ی شده است و س��عی دارند چنین‬ ‫مفهومی‌را در جامعه نیز القا کنند‪ .‬ب��ه زعم آنها «تقلب» در‬ ‫انتخابات عملی نخواهد بود و حاکمیت بر این باور است که‬ ‫باید انتخابات را پیش از برگزاری‪ ،‬در زمان برگزاری و پس از‬ ‫آن‪ ،‬در مسیر دلخواه خود هدایت کند و گزینه موردنظر خود‬ ‫را به ریاست‌جمهوری برساند‪.‬‬ ‫طنز ماجرا اما آنجاست که این افراد نیز خود زمانی در‬ ‫درون حاکمیت بوده‌اند و با سیستم انتخاباتی کنونی که در‬ ‫نظام جمهوری اسالمی برقرار است به قدرت رسیده‌اند‪ .‬آنها‬ ‫از این مساله غافل هستند که حاال با انکار و زیر سوال بردن‬ ‫این سیستم‪ ،‬گذشته و مش��روعیت خود را نیز در نگاه مردم‬ ‫زیر سوال می‌برند‪.‬‬ ‫شاید از همین روس��ت که جریان سیاسی نزدیک به‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی و برخی طیف‌های اصالح‌طلبان‪ ،‬ایده‬ ‫دولت وحدت ملی را پیگیری می‌کنند تا شاید بتوانند بدون‬ ‫زیرسوال رفتن گذش��ته سیاسی‌ش��ان‪ ،‬در نتیجه انتخابات‬ ‫تش��کیک وارد کنند و در صورت شکس��ت در انتخابات از‬ ‫پذیرفتن نتیجه آن سر باز زنند‪ .‬البته گروه‌های معتقد به مبانی‬ ‫جمهوری اس�لامی معتقدند که دولت وحدت ملی اهدافی‬ ‫فراتر از یک انتخابات ساده را دنبال می‌کند و هدف اصلی آن‬ ‫بازگرداندن بدون هزینه فتنه‌گران به درون حاکمیت است‪.‬‬ ‫بر همین اس��اس اس��ت که اغلب گروه‌های اصولگرا‬ ‫از پیوس��تن به جری��ان معتقد ب��ه دولت مل��ی و حمایت از‬ ‫کاندیداهای منتسب به آن خودداری می‌ورزند و از بازی‌کردن‬ ‫در چنین پازلی دوری می‌کنند‪g .‬‬ ‫در فاصله چند ماه مانده تا انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫یازدهم ‪ -‬که قرار است خرداد سال آینده برگزار شود ‪-‬‬ ‫کلیدواژه‌ای جدید از سوی همان جریانی که در انتخابات‬ ‫گذشته بر ناآرامی‌ها دامن زد و آن را هدایت کرد مطرح‬ ‫می‌شود‪« :‬انتخابات آزاد»‬
‫حمله به مشاركت مردم‬ ‫‪4‬‬ ‫گفت وگو با مهدي فضائلي درباره اهداف طراحان« انتخابات آزاد»‬ ‫مهدی فضائلی از چهره های رسانه‌ای جریان اصولگرا در گفت‌وگو بامثلث می‌گوید که پروژه انتخابات آزاد‬ ‫نوعی فضاسازی است و مطرح‌کنندگان آن به دنبال این هستند که اگر افراد موردنظرشان نتوانستند از فیلتر‬ ‫شورای نگهبان عبور کنند‪ ،‬اصل انتخابات را زیر سوال ببرند‪.‬‬ ‫‪ l‬این پروژه یک فضاسازی است و آنها به‌دنبال القای‬ ‫این موضوع هستند که اگر فرد یا افرادی که منطبق بر ضوابط‬ ‫و معیارها هستند نتوانستند از این مرحله عبور کنند‪ ،‬بر همین‬ ‫اساس بتوانند اصل انتخابات را زیر سوال ببرند‪ .‬آنها می‌خواهند‬ ‫به مردم القا کنند که انتخابات آزاد نیست و هدف نهایی آنها‬ ‫ایجاد نوعی یأس و دلس��ردی در میان م��ردم و پایین آوردن‬ ‫میزان مشارکت است‪.‬‬ ‫دیدگاه فکری مط�رح کنندگان مفهوم انتخابات‬ ‫آزاد از کجا نشات می‌گیرد؟ آیا باتوجه به سابقه این افراد‬ ‫می‌توانیم بگوییم که این افراد از سر عناد و دشمنی چنین‬ ‫هدفی را دنبال می‌کنند؟‬ ‫‪ l‬کسانی که این بحث را مطرح می‌کنند دو دسته‌اند؛‬ ‫اول جریاناتی از قبیل اپوزیس��یون خارج از کشور‪ ،‬منافقین‪،‬‬ ‫سلطنت‌طلب‌ها و گروه‌های چپ مارکسیستی و تمام جریاناتی‬ ‫که در تمام سال‌های پس از پیروزی انقالب در برابر نظام قرار‬ ‫داشته‌اند و دشمنی‪ ،‬عناد و مقابله شان با انقالب اسالمی مستند‪،‬‬ ‫‪ l‬ارتباط مستقیمی‌میان این مفاهیم وجود ندارد؛ چرا‬ ‫که برخی از افرادی که موضوع انتخابات آزاد را مطرح می‌کنند‪،‬‬ ‫به ایده دولت وحدت ملی اعتقادی ندارند‪ .‬اینها دو واژه متفاوت‬ ‫اس��ت که ارتباط ارگانیکی با یکدیگر ندارن��د و الزم و ملزوم‬ ‫یکدیگر نیستند‪ .‬اتفاقا کسانی که بحث دولت وحدت ملی را‬ ‫مطرح می‌کنند در تعریف ش��ان از این دولت عمال بخشی از‬ ‫سیاسیون کشور و جریانات کشور را از جریان این ایده انتخاباتی‬ ‫خارج مي‌دانند و کسانی وارد می‌شوند که نسبت به پایبندی آنها‬ ‫به نظام‌تردید جدی وجود دارد‪ .‬دولت وحدت ملی واژه‌ای است‬ ‫که اگرچه تعبیری جامع و فراگیر از خود به نمایش می‌گذارد اما‬ ‫در عمل به‌دنبال فراهم کردن شرایطی است که بتواند ورود‬ ‫کسانی را که انطباق الزم را با معیارهای الزم برای پذیرفتن‬ ‫آن مسئولیت ندارند هموار سازد‪.‬عالوه بر این طبیعی است که‬ ‫هر کس رئیس‌جمهور شود متناسب با دیدگاه‌ها و تفکرات خود‬ ‫کابینه پیشنهادی‌اش را به مجلس معرفی خواهد کرد و مجلس‬ ‫نیز بر‌اساس ضوابط و معیارهای تعریف شده‪ ،‬کابینه معرفی‬ ‫شده را بررس��ی می‌کند‪ .‬از این رو به نظر من با شرایط فعلی‬ ‫کشور‪ ،‬ایده دولت وحدت ملی‪ ،‬چندان معقول نیست‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫به ط�ور دقيق کس�انی که ای�ن مفه�وم را مطرح‬ ‫می‌کنند در پي تحقق چه اهدافی هستند؟‬ ‫گروهی که به آن اشاره کردید‪ ،‬ایده دولت وحدت‬ ‫ملی و انتخابات مهندسی ش�ده را هم مطرح کرده‌اند‪.‬‬ ‫اساس�ا مفهوم انتخابات آزاد چه ارتباطی با ایده دولت‬ ‫وحدت ملی دارد؟‬ ‫سياست‬ ‫انتخابات آزاد چه مفهومی‌را به ذهن متبادر می‌کند؟‬ ‫‪ l‬به‌طور کلی انتخابات آزاد ویژگی عمده دارد؛ ویژگی‬ ‫اول این است که بر‌اساس یک قانون پیشرفته و مبتنی بر رای‬ ‫مردم در یک نظام مردم‌ساالر‪ ،‬امکان اینکه افراد مختلفی که‬ ‫خود را صاحب صالحیت می‌دانن��د و مطابق ضوابط قانونی‬ ‫امکان کاندیداتوری دارند در عرصه رقابت‌ها حضور یابند‪ .‬نکته‬ ‫دوم این است که دستگاه‌ها و مراجع ذی‌صالح قانونی مطابق‬ ‫با ضوابط و معیارهایی که در قانون تعریف ش��ده صالحیت‬ ‫داوطلبان را بررسی کنند و کسانی را که با این معیارها و ضوابط‬ ‫منطبق هستند به‌عنوان کسانی که در معرض انتخاب مردم‬ ‫قرار گیرند معرفی کنند‪ .‬ویژگی سوم انتخابات آزاد این است‬ ‫که مردم بتوانن��د آزادانه در انتخابات ش��رکت کنند و از میان‬ ‫نامزدهایی که صالحیت شان تایید شده فرد موردنظر خود را‬ ‫برگزینند و در نهایت در یک فرآیند قانونی و اطمینان بخش‪،‬‬ ‫نتایج آرای مردم اعالم شود‪.‬‬ ‫صریح و آشکار اس��ت‪ .‬آنها تمام تالش خود را برای براندازی‬ ‫نظام در سی و چهار سال گذش��ته به کار گرفته‌اند و در عین‬ ‫حال حمایت رسانه‌ای غرب را نیز به‌طور جدی پشت سر خود‬ ‫دارند‪ .‬اما گروه دیگر جریانی است که درون نظام قرار دارند و ما‬ ‫نمی‌توانیم آنها را دشمن نظام تلقی کنیم‪ .‬اما متاسفانه در این‬ ‫مساله نوعی همزبانی و همسویی بسیار مشکوک و قابل تاملی‬ ‫میان این جریان و گروه‌های ضدانقالب به وجود آمده و از قضا‬ ‫چهره‌هایی این مساله را مطرح می‌کنند که خودشان از درون‬ ‫انتخابات‌هایی از این دست به قدرت رسیده‌اند و حتی خودشان‬ ‫برگزار کننده چنین انتخابات‌هایی بوده‌اند‪ .‬به نظر من افرادی‬ ‫مانند آقای هاشمی رفسنجانی‪ ،‬آقای خاتمی و حتی خود آقای‬ ‫احمدی‌نژاد که عبارت انتخابات آزاد را به کار برده‌اند‪ ،‬باید به این‬ ‫سوال پاسخ دهند که آیا خودشان از دل انتخابات آزاد بیرون‬ ‫آمده‌اند یا نه‪ .‬اگر از دل انتخابات آزاد به قدرت رسیده‌اند که این‬ ‫مساله‌ای مسبوق به سابقه است اما اگر از دل انتخاباتی غیرآزاد‬ ‫بیرون آمده‌اند و رئیس‌جمهور شده‌اند که نباید چنین سخنی‬ ‫بر زبان برانند‪ .‬آنها باید پاسخگو باش��ند که چرا در انتخاباتی‬ ‫که غیر‌آزاد بوده ش��رکت کرده‌اند و حرف��ی نزده‌اند‪ .‬البته اگر‬ ‫اتخاذ چنین موضعی از روی غفلت بوده که دیگر نباید تکرار‬ ‫شود؛ اما برخی از این افراد خصوصا آقای هاشمی رفسنجانی‬ ‫بارها مفهوم انتخابات آزاد را تکرار کرده‌اند‪ .‬عالوه بر این‪ ،‬آقای‬ ‫هاش��می و آقای خاتمی مجری انتخابات بوده‌اند؛ انتخابات‬ ‫مجلس و انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار کرده‌اند‪ .‬این افراد‬ ‫در دور دوم ریاست‌جمهوری شان انتخاباتی را برگزار کرده‌اند‬ ‫که خودشان در آن به پیروزی رسیده‌اند؛ آیا این انتخابات‌ها آزاد‬ ‫بوده یا غیر آزاد؟ البته از نظر ما همه اینها آزاد بوده و من معتقدم‬ ‫که تمام انتخابات‌های برگزار شده از ابتدای انقالب تاکنون‬ ‫انتخابات آزاد بوده اس��ت‪ .‬بهترین دلیل برای چنین اعتقادی‬ ‫هم تغییراتی است که در دولت‌ها به وجود آمده است؛ در یک‬ ‫دوره بنی‌صدر به ریاست‌جمهوری رسیده‪ ،‬در دوره‌ای حضرت‬ ‫آیت‌اهلل خامنه‌ای‪ ،‬در دوره‌ای دیگر آقای هاشمی رفسنجانی‪،‬‬ ‫در دوره‌ای آقای خاتم��ی و در دوره‌ای هم آقای احمدی‌نژاد‪.‬‬ ‫گردش جریانات سیاسی و چهره‌ها در مجلس هم این مساله‬ ‫را اثبات می‌کند‪ .‬در ادوار مختلف مجلس تلورانس سیاس��ی‬ ‫بسیار باالیی را شاهد بوده ایم که از بهترین دالیل برای اثبات‬ ‫آزاد بودن انتخابات در جمهوری اس�لامی است‪ .‬اگر قرار بود‬ ‫انتخابات آزاد نباشد همیشه مجلس و دولت یکدست و از یک‬ ‫جریان بودند‪ .‬حتی افرادی که صالحیت شان برای حضور در‬ ‫انتخابات تایید شده‪ ،‬از جریان‌های سیاسی مختلفی بوده‌اند‬ ‫و اگر آنها را بررسی کنید این تنوع بس��یار بیشتر می‌شود‪ .‬در‬ ‫انتخابات سال ‪ 84‬صالحیت آقای معین احراز شد؛ همان‌طور‬ ‫که شورای‌نگهبان آقای احمدی‌نژاد را تایید صالحیت کرد‪ .‬خود‬ ‫آقای هاشمی هم بودند‪ .‬بنابراین می‌بینیم که طیف گسترده‌ای‬ ‫از افکار و دیدگاه‌های سیاسی در این انتخابات شرکت کردند‪.‬‬ ‫در انتخابات س��ال ‪ 88‬هم آقای میرحس��ین موسوی و آقای‬ ‫کروبی از جریان اصالحات در کنار آقای احمدی‌نژاد و آقای‬ ‫رضایی از جریان اصولگ��را رقابت کردن��د و در معرض رای‬ ‫مردم قرار گرفتند‪ .‬در هیچ دوره‌ای کسی در درون نظام نبوده‬ ‫که صالحیت داشته باش��د و نتواند در انتخابات شرکت کند‪.‬‬ ‫امروز هم همه جریاناتی که درون نظام تعریف می‌شوند و این‬ ‫اطمینان وجود دارد که می‌توان به سوگند آنها اعتماد کرد‪ ،‬در‬ ‫فرآیند تایید صالحیت‌ها مشکلی نخواهند داشت‪ .‬اما کسانی‬ ‫که خارج از نظام عمل کردند و روشن است که اگر بیایند عمال‬ ‫به قانون اساسی پایبند نخواهند بود و سوگندشان واقعی نیست‪،‬‬ ‫طبیعتا هیچ نظام سیاسی به آنها اجازه نمی‌دهد که چنین فردی‬ ‫در راس دستگاه اجرایی قرار بگیرد‪.‬‬ ‫باتوجه به ورود رهبر معظم انقالب به این موضوع و‬ ‫هشدار ایشان نسبت به طرح مفهوم انتخابات آزاد‬ ‫آیا این مساله خاتمه یافته تلقی می‌شود یا ممکن‬ ‫است این جریان به روند فعلی خود ادامه دهد؟‬ ‫‪ l‬اگر این مس��اله از روی حسن نیت و غفلت مطرح‬ ‫شده باشد‪ ،‬طبیعتا بایستی خاتمه یابد اما ادامه دادن این بحث‬ ‫ما را به نتایج جدیدی می‌رس��اند و آن این است که هدف این‬ ‫جریان برگزاری انتخابات آزاد نیست و تالش می‌کنند آن را‬ ‫به‌عنوان یک بستر و رمز در نظر بگيرند و انتخابات را به چالش‬ ‫بکش��ند‪ .‬زمانی که رهبری نظام به صراحت اعالم می‌کنند‬ ‫که تمام انتخابات‌های ما آزاد بوده و واقعیت هم همین است‬ ‫زمانی که ایشان بر سالمت انتخابات تاکید می‌کنند و به‌دنبال‬ ‫برگزاری انتخابات بر‌اساس ضوابط و معیارهای قانونی هستند‬ ‫باید کسانی که واقعا دلسوز نظام هستند در این زمینه با ایشان‬ ‫هم آوا شوند و تالش کنند تا انتخاباتی مطابق با قانون و ضوابط‬ ‫برگزار شود‪g .‬‬ ‫‪43‬‬
‫در دوره گذشته بحث تقلب در انتخابات به مثابه‬ ‫کلیدواژه زیر س�وال بردن انتخاب�ات در گفتمان‬ ‫برخی جریانات سیاس�ی مطرح ش�د‪ ،‬اما در این‬ ‫دوره بحث انتخابات آزاد از سوی همین جریانات‬ ‫مطرح ش�ده که ارتب�اط تنگاتنگی ب�ا انتخابات‬ ‫مهندسی شده دارد‪ .‬آیا می‌توان این دو مفهوم را‬ ‫با دولت وحدت ملی مرتبط دانست؟‬ ‫مي‌خواهند اعتبار نظام را كاهش دهند‬ ‫‪5‬‬ ‫گفت‌وگوباعلي‌محمدنائيني‬ ‫دکتر علی‌محمد نائینی‪ ،‬استاد دانشگاه و نویسنده کتاب «اصول و مبانی جنگ نرم» معتقد است که دشمن‬ ‫اهداف خود را در تضعیف نظام و تاثیرگذاری بر انتخابات جست‌وجو می‌کند‪ .‬با او در خصوص مفهوم انتخابات‬ ‫آزاد‪ ،‬آثار‪ ،‬نتایج و سابقه آن در دیگر کشورها گفت‌وگو کرده‌ایم‪.‬‬ ‫اصطالح انتخاب�ات آزاد چه مفهوم�ی‌را به ذهن‬ ‫متبادر می‌کند؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬در غرب انتخابات آزاد یک ش��عار و گفتمان است و‬ ‫برای تاثیرگذاری بر مدیریت و نتایج انتخابات مطرح می‌شود‪.‬‬ ‫کس��انی هم که در ایران این مفهوم را مط��رح می‌کنند به‬ ‫استراتژی دشمن کمک می‌کنند و جمهوریت نظام را قبول‬ ‫ندارند‪ .‬از آنجایی که در دوره‌های مختلف دش��من همواره از‬ ‫طریق جمهوریت نظام به چالش کشیده شده است‪ ،‬اهداف‬ ‫خود را در تضعیف نظام و تاثیرگذاری بر انتخابات جست‌وجو‬ ‫می‌کند‪ .‬برخالف غرب ک��ه انتخابات در آن کاملا مخدوش‬ ‫اس��ت‪ ،‬انتخابات در ایران کام�لا حقیقی‪ ،‬س��الم‪ ،‬همراه با‬ ‫اعتماد مردمی‪ ،‬پرش��ور‪ ،‬ام��ن‪ ،‬آزاد و رقابتی ب��وده و در یک‬ ‫فضای سیاسی با ثبات همراه با آثار و نتایج مثبتی برگزار شده‬ ‫است‪ .‬انتخابات آزاد در غرب فقط یک شعار است و احزاب و‬ ‫صاحبان ثروت با فریب افکار عمومی افراد موردنظر خود را‬ ‫به نام رای مردم از صندوق‌ها بیرون می‌آورند‪ .‬در واقع شعار‬ ‫انتخابات آزاد برای انتقام گرفتن از مردم ایران است؛ چراکه‬ ‫نتیجه انتخابات گذشته خواست جریان فتنه نبود‪ .‬در واقع شعار‬ ‫انتخابات آزاد شعار جریان فتنه و نظام سلطه است و مقابله با‬ ‫جمهوریت نظام را دنبال می‌کند‪ .‬آنها می‌دانند که رقابتی‌ترین‬ ‫انتخابات‌ها در ایران برگزار می‌شود و جالب آنجاست کسانی‬ ‫که به این بحث دام��ن می‌زنند و چنین گفتمان��ی ر‌ا ترویج‬ ‫می‌کنند‪ ،‬خودش��ان زمانی مج��ری انتخاب��ات بوده‌اند و در‬ ‫دوره‌های مختلفی از طریق انتخابات مدیریت اجرایی کشور‬ ‫را به دست گرفته‌اند‪ .‬مش��کل غرب با جمهوری اسالمی بر‬ ‫سر انتخابات نیس��ت؛ بلکه آن را فرصتی می‌داند تا ایران را‬ ‫‌بی‌ثبات کند‪ ،‬انتخابات را در باورهای ذهنی مردم مخدوش‬ ‫جلوه دهد و فرصت انتخاباتی را ‪ -‬که همواره موجب افزایش‬ ‫قدرت نظام بوده و اعتماد‪ ،‬مقبولیت‪ ،‬مشروعیت‪ ،‬دلبستگی‬ ‫ملی و سرمایه اجتماعی‪ ،‬آگاهی و بصیرت را به‌دنبال داشته‬ ‫است ‪ -‬به تهدید تبدیل کند‪ .‬تالش دشمن همواره بر این بوده‬ ‫که با روش‌های گوناگون در دوره‌های مختلف بر انتخابات‬ ‫تاثیر بگذارد‪ .‬در سال ‪ 88‬گفتمان انتخابات سالم مطرح شد؛ در‬ ‫واقع دشمن تالش کرد بر باورهای ذهنی جامعه تاثیر بگذارد‬ ‫و این‌گونه القا کند که انتخابات‪ ،‬مهندسی شده است‪ ،‬نتیجه‬ ‫آن از قبل مشخص است و همراه با تقلبی بزرگ خواهد بود‪.‬‬ ‫اما در ورای این دروغ بزرگ که رمز فتنه بود تالش کردند یک‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪44‬‬ ‫حرکت اجتماعی ایجاد کنند و از این طریق نظام را به چالش‬ ‫بکشند‪ .‬در شرایط فعلی نیز جریان فتنه و جریان انحراف که‬ ‫اقدامات‪ ،‬گفتمان و رفتارهای آنها ضدامنیتی اس��ت و از نظر‬ ‫مردم زمین��ه و فرصتی برای حضور آنه��ا در انتخابات وجود‬ ‫ندارد‪ ،‬اصل انتخابات را به چالش می‌کشند‪ .‬در واقع انتخابات‬ ‫آزاد رمز یک فتنه جدید است؛ همچنان که گفتمان انتخابات‬ ‫سالم در سال ‪ 88‬رمز آش��وب بود‪ .‬تجربه نش��ان داده است‬ ‫کسانی که دم از انتخابات آزاد می‌زنند‪ ،‬به مردم‪ ،‬رای مردم و‬ ‫جمهوریت نظام اعتقادی ندارند‪ .‬آنها در سال ‪ 88‬جمهوریت‬ ‫نظام را نادیده گرفتند‪ ،‬به نتیجه انتخاب��ات تمکین نکردند‪،‬‬ ‫اقدام به قانون‌گریزی کردند و حاضر نشدند در چارچوب نظام‬ ‫و با روش‌هایی که خودش��ان در زمان حضور در قدرت برای‬ ‫مدیریت انتخابات پایه‌گذاری کرده بودند‪ ،‬با رقبای خود مبارزه‬ ‫کنند‪ .‬کسانی که در رقابت‌های انتخاباتی شکست خوردند‪،‬‬ ‫امروز اصل انتخابات را مخدوش می‌کنند‪ .‬تجربه س��ه دهه‬ ‫گذشته نشان داده که سیس��تم انتخاباتی جمهوری‌‌اسالمی‬ ‫رقابتی‌ترین انتخابات بوده اس��ت و تمام گروه‌ها‪ ،‬جریانات و‬ ‫س�لایق فکری در چارچوب نظام و معتقد به قانون‌اساسی‪،‬‬ ‫در آن ش��رکت کرده‌اند‪ .‬نتایج دوره‌های مختلف هم نشان‬ ‫داده اس��ت افراد مختلف با گرایش‌ها و سالیق گوناگون‬ ‫توانسته‌اند رای مردم را از آن خود کنند و مدیریت اجرایی‬ ‫کش��ور را برعهده بگیرند‪ .‬بنابراین کلیدواژه انتخابات آزاد‬ ‫بازتولید فتنه جدید در چارچوب اس��تراتژی سابق است و‬ ‫شکست اس��تراتژی فتنه و انحراف در استفاده از فرصت‬ ‫انتخاباتی پیش‌رو‪ ،‬منج��ر به تغییر اس��تراتژی و گفتمان‬ ‫ش��ده اس��ت؛ چراکه آنها می‌دانند در انتخابات‌های اخیر‪،‬‬ ‫مردم فرصت را از آنها گرفته‌اند و جریانات فتنه و انحراف‬ ‫فرصت حض��ور در انتخاب��ات را ندارند‪ .‬اینه��ا جریاناتی‬ ‫هس��تند که از لحاظ امنیتی کش��ور را‌بی‌ثبات کردند‪ ،‬به‬ ‫آن لطمه زدند و ب��ه تعبیر مقام معظ��م رهبری آبروریزی‬ ‫کردند‪ .‬فتنه خیانت بزرگی بود ک��ه انتخابات‌بی‌نظیر ‪ 88‬را‬ ‫که فرصت‌بی‌نظیری برای کش��ور و حماس��ه‌ای بزرگ بود‬ ‫خدشه‌دار کرد‪ .‬آنها نظام را به تقلب در انتخابات متهم کردند‪،‬‬ ‫اما امروز خودشان هیچ مشروعیتی برای فعالیت سیاسی در‬ ‫نظام جمهوری‌اسالمی ندارند‪ .‬این جریان هنوز هم به‌دنبال‬ ‫به چالش کشیدن اصل انتخابات ب‌ا ترویج گفتمان انتخابات‬ ‫آزاد است‪.‬‬ ‫‪ l‬انتخابات مسیر روشنی داش��ته و دارد و اگر قرار‬ ‫باشد کسی انتخابات را مهندس��ی کند‪ ،‬ملت ایران هستند‬ ‫که انتخابات را مهندسی می‌کنند‪ .‬انتخابات مهندسی شده‬ ‫به این معنا که غیر‌رقابتی و غیر‌آزاد است و نتیجه آن از پیش‬ ‫مشخص شده اس��ت‪ ،‬نمی‌تواند نام انتخابات به خود بگیرد‪.‬‬ ‫تجربه سی و سه‌ساله جمهوری اسالمی نشان می‌دهد که‬ ‫انتخابات به معنای حقیقی در کشور برگزار شده است‪ .‬تمام‬ ‫کش��ورها هم قوانین انتخاباتی و مالحظ��ات خاص خود را‬ ‫دارند؛ در چارچوب قوانین و مقررات تعیین ش��ده‪ ،‬داوطلبان‬ ‫ثبت‌نام می‌کنن��د و رقابت‌های انتخاباتی ش��کل می‌گیرد‪.‬‬ ‫کاندیداها گفتم��ان و دیدگاه‌های خود را برای اداره کش��ور‬ ‫مطرح می‌کنن��د و در نهای��ت مردم تصمی��م می‌گیرند که‬ ‫چه کسی انتخاب شود‪ .‬معنای حرف کسانی که بحث‌هایی‬ ‫از قبیل انتخابات آزاد و انتخابات سالم را مطرح می‌کنند این‬ ‫اس��ت که ما با انتخاباتی مواجه هس��تیم که مهندسی شده‬ ‫و نتیجه آن از قبل تعیین ش��ده اس��ت‪ .‬اینها کسانی هستند‬ ‫که خود را در تعارض با آرای م��ردم می‌بینند و می‌دانند که‬ ‫انتخابات نمی‌تواند فرصتی برای ظهور و بروز آنها باشد‪ .‬این‬ ‫جریان برای بازتولید فتنه جدید و تاثیرگذاری بر حرکت مردم‬ ‫و نظام‪ ،‬اصل انتخابات را به چالش می‌کشد‪.‬‬ ‫ب�رای مقابله با اه�داف این پ�روژه و گفتمان چه‬ ‫باید کرد؟‬ ‫‪ l‬تبیین و روشنگری نسبت به اهداف جریان فتنه‬ ‫و نظام سلطه؛ باید دخالت‌های گذشته غرب برای به چالش‬ ‫کشیدن انتخابات حقیقی در کشورها تبیین شود‪ .‬نمونه‌های‬ ‫تاریخی آن هم فراوان است‪.‬‬ ‫مفهوم انتخابات آزاد چه سابقه‌ای در کشور ما و‬ ‫دیگر کشورها دارد؟‬ ‫‪ l‬گفتمان انتخابات آزاد‪ ،‬گفتمان جدیدی نیست‪ .‬در‬ ‫سال ‪ 83‬رئیس‌جمهور وقت آمریکا مدعی شد که انتخابات‬ ‫در ایران آزاد نیست‪ .‬شش ماه پیش از انتخابات اخیر دومای‬ ‫روسیه‪ ،‬وزیر خارجه آمریکا اعالم کرد که انتخابات در روسیه‬ ‫آزاد و منصفانه نیست‪ .‬در انقالب‌های رنگی ‪ -‬که در حدود‬ ‫‪ 22‬کش��ور در جریان بود ‪ -‬برای اینکه کاندیداهای طرفدار‬ ‫غ��رب بتوانند بر نتیج��ه انتخابات تاثیر بگذارند‪ ،‬برچس��ب‬ ‫غیر‌‌آزاد و غیر‌س��الم بودن را به انتخابات می‌زدند‪ .‬باید این‬ ‫نمونه‌ها را تبیین کرد و سطح آگاهی و بصیرت مردم را باال‬ ‫برد تا همه بدانند که انتخابات فرصتی برای افزایش قدرت‬ ‫نرم جمهوری اسالمی است‪ .‬دشمن هم این فرصت را رها‬ ‫نمی‌کند و از فرصت‌ها و رویدادهای مهمی‌مانند انتخابات‬ ‫استفاده می‌کند تا قدرت نظام را کاهش دهد‪ ،‬نظام را ناکارآمد‬ ‫کند و اعتبار نظام را در حوزه بین‌المللی کاهش دهد‪.‬‬ ‫باتوجه به هش�دار رهبر معظم انقالب نسبت به‬ ‫مطرح ش�دن بحث انتخابات آزاد‪ ،‬آیا این مساله‬ ‫پایان یافته تلقی می‌شود یا ممکن است این افراد‬ ‫باز هم این مساله را ادامه دهند؟‬ ‫‪ l‬قطعا در چارچوب طرح و اهداف سیاسی خود این کار‬ ‫را پیگیری می‌کنند‪ ،‬اما به هیچ وجه قدرت و ظرفیت تاثیرگذاری‬ ‫ندارند؛ چه به لحاظ ساختاری و چه به لحاظ اجتماعی‪ .‬حرکت‌ها‬ ‫و رفتارهای این جریان عمقی در جامعه ندارد و ورود به‌هنگام‬ ‫رهبر معظم انقالب فضای سیاسی کش��ور را واکسینه کرده‬ ‫و هوشمندی و هوشیاری را در س��طح نخبگان و ملت ایران‬ ‫افزایش می‌دهد؛ همچنان که نظام جمهوری اسالمی همواره‬ ‫از برکات این هوشمندی‌ها برخوردار بوده است‪g .‬‬
‫دنبال ايجاد «ترديد» در مردم هستند‬ ‫‪6‬‬ ‫ترئيسه مجلس‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با عضو هيا ‌‬ ‫حسین سبحانی‌نیا‪ ،‬عضو هیات‌رئیسه مجلس معتقد است که نیت افراد در طرح واژه انتخابات آزاد‬ ‫متفاوت بود و نباید دلسوزان نظام را با کس�انی که دنبال بهره‌برداری سوء از این قضیه بودند یکی کرد‪.‬‬ ‫نایب‌رئیس فراکس�یون اصولگرایان رهروان والیت مجلس معتقد اس�ت‪« :‬دلس�وزان انقالب که واژه‬ ‫انتخابات آزاد را ب�ه کار بردند‪ ،‬با‌ترغیب مردم به مش�ارکت حداکثری می‌توانند موضع گذش�ته خود را‬ ‫اصالح کنند‪».‬‬ ‫مق�ام معظم رهبری در س�خنرانی اخی�ر خود به‬ ‫نق�د واژه «انتخابات آزاد» پرداختن�د؛ واژه‌ای که‬ ‫از مدتی پیش برخی جریانات و ش�خصیت‌های‬ ‫سیاسی آن را بیان می‌کردند‪ ،‬به نظر شما چرا این‬ ‫واژه در عرصه سیاسی کشور مطرح شد؟‬ ‫پس شما می‌گویید اصالح‌طلبان دنبال بازار‌گرمی‬ ‫‌هستند؟‬ ‫همواره ش�اهد بودیم وقت�ی اصالح‌طلبان نتیجه‬ ‫رقابت سیاس�ی را واگذار کردند ب�ازی را به هم‬ ‫زدند‪ ،‬بر همین اس�اس به نظر شما طرح مباحثی‬ ‫همچون «انتخاب�ات آزاد» اثری ه�م روی بعد از‬ ‫انتخابات می‌گذارد؟‬ ‫‪ l‬بل��ه‪ ،‬ای��ن مس��اله می‌توان��د در جه��ت منافع‬ ‫اصالح‌طلبان باش��د‪ ،‬چ��ون هم‌اکنون آنه��ا می‌دانند روند‬ ‫مع��ادالت اجتماعی ب��ه نفع جری��ان اصالحات نیس��ت و‬ ‫بالطبع اگر اوضاع به همی��ن ترتیب جلو رود‪ ،‬اقبالی به نامزد‬ ‫این جری��ان نخواهد ش��د‪ ،‬بنابراین ب��رای توجیه وضعیت‬ ‫خود بعد از انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬از االن وارد چنین‬ ‫‪ l‬نیروهای معتدل در جریان اصالح‌طلب بعید نیست‬ ‫که این کار را انجام دهند چون معتقدند باید فاصله خود را با‬ ‫نظام کمتر کنند ولی بخش تندرو جریان اصالح‌طلب فکر‬ ‫نمی‌کنم این کار را انجام دهد‪ .‬طیف تندرو با طرح تعابیری‬ ‫همچون انتخابات آزاد می‌خواهد به طرفداران تند و افراطی‬ ‫خود القا کنند که چون ش��رایط و فضا مهیا نبود به انتخابات‬ ‫ورود نکرد‪ ،‬در مقاب��ل مجموعه معت��دل و منطقی جریان‬ ‫اصالحات به انتخاب��ات وارد می‌ش��ود و روی گزینه کمتر‬ ‫حساسیت‌زا به توافق نسبی می‌رس��د‪ .‬البته این ورود خوب‬ ‫اس��ت‪ .‬نظام هم چنین فضایی را فراهم کرده و می‌کند که‬ ‫همه آنهایی که دلسوز انقالب هستند و برای ارتقای کلیت‬ ‫نظام تالش می‌کنند وارد صحنه ش��وند و مانعی مقابل آنها‬ ‫وجود نداشته باشد‪ .‬منتها در این بین کسانی هم هستند که‬ ‫دنبال جریان تندرو نیستند‪ ،‬اما دست‌شان در فتنه آلوده است‬ ‫و نتوانستند بین خود و جریان فتنه فاصله روشنی ایجاد کنند‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬آنها دنبال فراهم‌ک��ردن زمینه برای حضور‬ ‫خود در میدان رقابت و احیای مجموعه خود هس��تند چون‬ ‫مجموعه‌های این جری��ان‌بی‌انگیزه ش��ده‌اند و به تحرک‬ ‫واداشتن آنها نیاز به یک شوک دارد‪.‬‬ ‫پنج‌شنبه و جمعه گذش�ته اصالح‌طلبان قرار بود‬ ‫همایش�ی انتخابات�ی برگ�زار کنند ک�ه منصرف‬ ‫شدند‪ ،‬با این اوصاف فکر می‌کنید اصالح‌طلبان به‬ ‫عرصه‌انتخابات ریاس�ت‌جمهوری وارد خواهند‬ ‫شد یا خیر؟‬ ‫منظورتان آقای خاتمی اس�ت‪ ،‬چون ایشان هم‬ ‫چندی پیش از واژه «انتخابات آزاد» استفاده کرد؟‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪ l‬بعضی‌ه��ا در انتخابات دهم ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫سال ‪ 88‬نیز مس��ائلی از قبیل بحث‌بی‌طرفی در انتخابات‪،‬‬ ‫برگزاری انتخابات آزاد‪ ،‬صیانت از آرا و عباراتی شبیه به این را‬ ‫بیان کردند و هم‌اکنون در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫یازدهم واژه‌هایی با همان شکل و قالب از سوی برخی افراد‬ ‫بیان می‌شود که القاکننده برخی ش��بهات به افکارعمومی‬ ‫اس��ت‪ .‬به اعتقاد من در کش��وری که بیش از سی انتخابات‬ ‫موفق و س��الم برگزار ش��ده بیان چنین مس��ائلی منصفانه‬ ‫نبود و نیس��ت‪ .‬البته ممکن اس��ت یک ایرادهای جزئی در‬ ‫روند برگزاری انتخابات باش��د‪ ،‬ولی این دلیل نمی‌شود که‬ ‫برخی این ایرادات را به کلیت کار تعمیم دهند چون در ادوار‬ ‫گذش��ته رقابت‌های سیاسی ش��اهد بودیم که یک جریان‬ ‫خاص سیاسی در حاکمیت بود‪ ،‬اما از درون صندوق‌ها جریان‬ ‫مقابل به قدرت رس��ید‪ ،‬به عبارت دیگر قدرت بین جریانات‬ ‫سیاسی رقیب جا‌به‌جا شد‪ .‬این مس��اله نشان می‌دهد مردم‬ ‫تصمیم‌گیرنده هستند و نتیجه آرای آزاد آنهاست که اعمال‬ ‫می‌شود بنابراین رای مردم تعیین‌کننده است‪ .‬اینکه برخی‬ ‫چند ماه مانده به انتخابات در قالب شعار «برگزاری انتخابات‬ ‫آزاد» ذهنیت‌س��ازی کنند و رمز و کلید‌واژه بدهند درس��ت‬ ‫و منصفانه نیس��ت چون با این کار آنها مردم دچار ش��بهه و‬ ‫‌تردید می‌ش��وند‪ .‬همان‌طور که مقام معظم رهبری در نقد‬ ‫چنین تعابیری فرمودند‪ ،‬پس از پیروزی شکوهمند انقالب‬ ‫اسالمی بیش از سی انتخابات با کمترین مشکل برگزار شد‬ ‫که این آمار در قیاس با سایر کشورها کم نظیر است‪ .‬با این‬ ‫تفاسیر آیا طرح این مس��ائل در کمتر از پنج ماه به انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری منصفانه اس��ت؟ بنابراین برخی جریانات‬ ‫نباید با القای شبهه‌های این‌چنینی پازلی را تکمیل کنند که‬ ‫دشمنان از بیرون مرزها آن را طراحی کردند و عالقه‌مندند‬ ‫که در جامعه ایران اجرایی ش��ود‪ .‬بدخواهان نظام جمهوری‬ ‫اسالمی ایران می‌کوش��ند که مردم در قبال رقابت سیاسی‬ ‫پیش‌‌رو‌بی‌انگیزه شوند‪ ،‬بر همین اس��اس فرمایشات مقام‬ ‫معظم رهبری در نقد واژه «انتخابات آزاد» یک ضرورت بود‬ ‫که جلوی این‌گونه وقایع را گرفت تا ما ناخودآگاه و ناخواسته‬ ‫در زمین دشمن و معاندین انقالب اسالمی بازی نکنیم‪.‬‬ ‫همه شرایط‪ ،‬انتخابات با کاهش مشارکت برگزار شد‪ ،‬اینها‬ ‫دنبال بهره‌برداری سیاسی از این قضیه هستند‪ ،‬یعنی مدعی‬ ‫می‌ش��وند که از مدت‌ها پیش چنین واقع��ه‌ای را پیش‌بینی‬ ‫می‌کردند؛ بازی‌هایی از این قبیل تازگی ندارد و در گذش��ته‬ ‫هم بیان می‌شد‪ .‬اصالح‌طلبان می‌دانند که در فضای جامعه‬ ‫امروز ایران شرایط برای آنها مهیا نیست و هنوز اوضاع برای‬ ‫فعالیت سیاسی آنها به حالت عادی بازنگشته‪ ،‬چون نتوانستند‬ ‫در درون مجموعه خود بازنگری کنند یا حداقل یک تصویر‬ ‫مثبتی از خود به افکارعمومی نشان دهند؛ بنابراین با چنین‬ ‫تحلیلی به طرح این مس��ائل می‌پردازند تا تاثیر و ذهنیتی را‬ ‫به جامعه القا و از بازخورد بیرونی آن برای تحقق اهداف‌شان‬ ‫استفاده کنند‪.‬‬ ‫بحث‌هایی شدند که چون انتخابات آزاد برگزار نشد‪ ،‬فضای‬ ‫آزاد برای رقابت نبود‪‌،‬بیطرفی وجود نداشت و غیره و از این‬ ‫رو اصالح‌طلبان شکس��ت خوردند‪ ،‬در مقابل اگر ش��رایط‬ ‫غیر این بود نتیجه طور دیگ��ری رقم می‌خورد‪ .‬من معتقدم‬ ‫اصالح‌طلبان طرح این مسائل را به این نیت انجام می‌دهند‬ ‫چون می‌بینند فض��ای عمومی جامعه به هی��چ نحو با آنها‬ ‫همراهی ن��دارد‪ ،‬مگر اینکه تحولی خاص ص��ورت گیرد تا‬ ‫ش��انس آنها یک مقدار افزایش پیدا کند‪ ،‬وگرنه در شرایط‬ ‫موجود هیچ شانسی ندارند‪.‬‬ ‫‪ l‬آنها که در فتنه نقش کلیدی داشتند امروز جامعه‬ ‫آنها را می‌شناسد؛ این‌طور نیست که مردم زود وقایع آن سال‬ ‫را فراموش کرده باش��ند‪ ،‬بنابراین م��ردم در ذهن دارند که‬ ‫چه کس��انی در فتنه ایفای نقش کردند و برای نظام هزینه‌‬ ‫تراش��یدند‪ .‬این افراد باید موضع بگیرن��د و فاصله خود را با‬ ‫عناصر کلیدی فتنه روشن کنند‪ .‬آنها اگر بخواهند به عرصه‬ ‫انتخابات وارد شوند‪ ،‬بدانند که هم ش��ورای نگهبان در این‬ ‫دوره جدی‌تر و با حساسیت بیشتر مسائل را رصد می‌کند و‬ ‫هم مردم اقبال نشان نخواهند داد‪.‬‬ ‫ش�ما می‌گویی�د اصالح‌طلب�ان س�ازوکار اجرا و‬ ‫جری�ان اصالح‌طل�ب نخس�تین‌بار ط�رح واژه‬ ‫«انتخابات آزاد» را در فضای سیاسی کشور کلید‬ ‫زد‪ .‬آیا این جریان می‌خواس�ت با طرح آن برای‬ ‫ورود به انتخابات سال ‪ 92‬شرط‌‌گذاری کند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬این مساله از جانب جریان اصالحات مطرح‬ ‫ش��د‪ ،‬باالخره طیف‌های این جریان فضای جامعه و شرایط‬ ‫پیش‌رو را رصد می‌کنند و با طرح این‌گونه مسائل می‌خواهند‬ ‫به اهدافی دس��ت پیدا کنند‪ ،‬در عین حال می‌کوش��ند که با‬ ‫فش��ار به حاکمیت فضایی را برای گرفت��ن امتیاز و حضور‬ ‫موثر در صحنه فراه��م کنند؛ اگر هم با وج��ود فراهم‌بودن‬ ‫‪45‬‬
‫نظارت را اول بپذیرند و بعد وارد شوند؟‬ ‫‪ l‬حتما آنها باید با رعایت چارچوب قانونی به عرصه‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو ورود کنند‪.‬‬ ‫آیت‌اهلل جنت�ی در صحبت‌های نم�از جمعه خود‬ ‫اشاره به گردن‌کلفتی کردند که از واژه «انتخابات‬ ‫آزاد» اس�تفاده می‌کند‪ ،‬منظور ایش�ان چه کسی‬ ‫بود؟ چراکه غی�ر از اصالح‌طلبان‪ ،‬دو ش�خصیت‬ ‫سیاسی نیز در موضعگیری‌های خود از این واژه‬ ‫استفاده کردند؟‬ ‫‪ l‬من مصداق فرمایش آی��ت‌اهلل جنتی را نمی‌دانم‬ ‫و برایم مشخص نیست که منظورشان چه کسانی بود‪ ،‬ولی‬ ‫هم جریان اصالحات چنی��ن واژه‌ای را بیان کرد و هم افراد‬ ‫دیگری در مجموعه نظام آن را مط��رح کردند‪ .‬اصل طرح‬ ‫مساله گاهی از این باب است که دولت در انتخابات‌بیطرف‬ ‫باشد و بکوشد فرصت را برای همه افراد واجد شرایط به یک‬ ‫میزان فراهم کند تا یک رقابت سالم انتخاباتی شکل گیرد‬ ‫و هر کسی که مردم به وی اقبال کردند او بتواند در جایگاه‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری خدمت کند‪ .‬اگر با چنین نگاهی کسی از‬ ‫انتخابات آزاد س��خن به میان آورده باشد خوب است چون‬ ‫این خواسته نظام است ولی اگر کسی بخواهد انتخابات آزاد‬ ‫را به یک کلید واژه خاص تبدی��ل کند تا مجموعه جریانات‬ ‫مخالف نظام حول آن جمع شوند‪ ،‬طبیعی است که این نیت‬ ‫از ناحیه هر‌کس باش��د بازی در زمین دش��من تلقی شده و‬ ‫دقیقا همان چیزی است که مقام معظم رهبری جریان‌ها و‬ ‫شخصیت‌های سیاسی را از طرح آن پرهیز دادند‪.‬‬ ‫آقای هاشمی هم از این واژه استفاده کردند‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬من از افراد نزدیک به آقای هاش��می نیستم که‬ ‫بخواهم نیت صحبت ایش��ان را بازگو کن��م‪ ،‬اما همان‌طور‬ ‫که گفتم باید بین دو نگاه دلس��وزانه و فتنه‌گرایانه تفکیک‬ ‫قائل شد‪ ،‬بعضی ممکن است با نگاهی دلسوزانه برای کلیت‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪46‬‬ ‫حرکت انتخابات و شرایط آینده نقطه‌نظری را بیان کنند‪ ،‬در‬ ‫مقابل برخی نیز با نیت سوء کلید‌واژه‌هایی را طراحی می‌کنند‬ ‫که مستمسکی برای دشمن می‌شود‪.‬‬ ‫به نظر ش�ما چرا آق�ای احمدی‌نژاد نی�ز در نطق‬ ‫تلویزیونی خود واژه انتخابات آزاد را به کار برد؟‬ ‫‪ l‬هم‌اکنون آقای احمدی‌نژاد در راس دولت است و‬ ‫خود ایشان باید چنین فضایی را در انتخابات آتی فراهم کند‪،‬‬ ‫چون دولت آقای احمدی‌نژاد مجری این دوره انتخابات است‬ ‫حاال اینکه این مساله از ناحیه ایشان با چه نیتی بیان می‌شود‬ ‫خود وی باید توضیح بیشتری می‌داد‪ ،‬اما اینکه دولت دنبال‬ ‫کاندیدایی و گزینه‌ای برای معرفی در انتخابات پیش‌رو است‬ ‫و تالش می‌کند وی را در زمان خاص خود به هر طریق وارد‬ ‫صحنه کند بر کسی پوشیده نیست‪.‬‬ ‫آیا کس�انی با ب�ه‌‌‌کار ب�ردن واژه انتخاب�ات آزاد‬ ‫یا واژه‌های�ی مثل ای�ن می‌توانند از نظ�ام امتیاز‬ ‫بگیرند؟‬ ‫‪ l‬نظام با هیچ‌کس بر سر منافع ملت و کشور معامله‬ ‫نمی‌کند‪ ،‬ما در کشور قانون داریم و قانون مالک حل و فصل‬ ‫مسائل است‪ ،‬در حوزه نظارتی دستگاه‌هایی فعالیت دارند که‬ ‫آنها باید به درستی وظیفه خود را انجام دهند‪ .‬در اینکه افراد‬ ‫یا جریانات خاصي دنبال تامین خواسته خود هستند تردیدی‬ ‫نیست و در هر مقطعی هم بوده چنین کسانی وجود داشتند‪،‬‬ ‫اما آنچه مهم اس��ت عمل به قانون در بعد نظارتی و اجرایی‬ ‫است تا انتخابات به نحو احسن با کمترین خدشه برگزار شود‪.‬‬ ‫آقای عالءالدی�ن بروجردی‪ ،‬رئیس کمیس�یون‬ ‫امنیت ملی و سیاس�ت خارجی مجلس گفتند که‬ ‫طراحان واژه انتخابات آزاد بروند استغفار کنند‪،‬‬ ‫شما به آنها چه می‌گویید؟‬ ‫‪ l‬قبل از فرمایش��ات مقام‌معظم‌رهبری شاید افراد‬ ‫توجهی به این مس��اله نداش��تند‪ ،‬به‌خصوص کس��انی که‬ ‫دلس��وزند و با نیت خیر چنین مطالبی را بی��ان کردند‪ ،‬چون‬ ‫دلس��وزان انقالب انتظار دارند در کش��ور انتخابات سالم و‬ ‫‌بی‌مساله برگزار شود و دست‌اندرکاران امر نیز نگاه‌بیطرفانه‬ ‫به قضیه داشته باش��ند‪ .‬از این به بعد اگر واژه انتخابات آزاد‬ ‫تکرار شد این نشان می‌دهد که نوعی انگیزه و هدف دراین‬ ‫مساله وجود دارد اما اگر تکرار نشد مؤید آن است که نیت افراد‬ ‫خیرخواهانه بوده‪.‬‬ ‫با‌توجه به صحبت‌های شما‪ ،‬اگر کسانی بخواهند‬ ‫درصدد اصالح برآیند چه کار باید انجام دهند؟‬ ‫‪ l‬باالخره تمام ادوار انتخابات در عمر سی و چهار‬ ‫ساله نظام جمهوری اسالمی ایران سالم و با مشارکت خوب‬ ‫مردم برگزار ش��د و این حقیقت برکس��ی پوش��یده نیست‪.‬‬ ‫باتوجه به بیانات روش��نی که مقام‌معظم‌رهبری داش��تند‬ ‫اگر این مس��ائل در آینده ‪ -‬از س��وی هر‌ک��س می‌خواهد‬ ‫باشد‪ -‬دوباره مطرح شود کار درستی نیست و نشان‌دهنده‬ ‫نوع��ی‌بی‌توجهی به نف��س انتخابات در نظ��ام جمهوری‬ ‫اسالمی ایران است‪ .‬به نظر می‌رس��د کسانی که همچنان‬ ‫اصرار بر اتخاذ موضع غلط دارند باید توبه کنند‪ .‬افرادی هم‬ ‫که با نیت دلسوزانه قبل از فرمایش حضرت آقا طرح چنین‬ ‫مطالبی کردن��د‪ ،‬فرصت زیادی برای اص�لاح موضع خود‬ ‫دارند‪ .‬آنها می‌توانند با‌ترغیب و تش��ویق مردم به افزایش‬ ‫مشارکت عمومی نقش‌آفرین باشند‪ .‬مشارکت حداکثری در‬ ‫انتخابات اصلی است که از جانب گروه‌ها و جریانات دلسوز‬ ‫باید در این مقطع تبلیغ ش��ود و مورد تاکید قرار گیرد‪ ،‬چون‬ ‫دشمن با القائات سوء می‌خواهد مشارکت مردم را کمرنگ‬ ‫کند و بعد از این قضیه به نفع مطامع و خواسته‌های پلید خود‬ ‫بهره‌برداری کند؛ بنابراین‌ترغیب به مش��ارکت حداکثری‬ ‫و افزایش دقت در هرچه س��الم‌تر برگزار‌ک��ردن انتخابات‬ ‫راهی است که همه باید روی این مساله با حفظ هماهنگی‬ ‫تاکید کنند‪g .‬‬ ‫جعفر شجونی‬ ‫همین افرادی که امروز از نبودن انتخابات آزاد دم می‌زنند سال ‪ 88‬صیانت از آرا را مطرح کردند و با این کارها می‌خواهند در دل مردم‬ ‫ایجاد نگرانی کنند‬ ‫حبيب اهلل‬ ‫عسگراوالدی‬ ‫سخنان رهبری به مدعیان انتخابات آزاد رسیده و آنها موضع خود را تصحیح خواهندکرد‬ ‫غالمعلي حدادعادل‬ ‫طرح شبهه « انتخابات آزاد» از سوی برخی افراد محل تردید دارد‪ .‬انتخابات در ایران همیشه آزاد بوده و در این‌که مقصود افراد از این‬ ‫سخن چیست‪ ،‬باید تردیدکرد‬ ‫محمدرضا باهنر‬ ‫آقای هاشمی و مسئوالن اجرایی سطح باال باید دقت کنند و از واژه انتخابات آزاد استفاده نکنند‬ ‫محمدنبي حبيبي‬ ‫انتخابات در ایران در نوع خود در جهان آزادترین بوده است‪.‬سند این ادعا‪ ،‬رای‌آوری کسانی است که با برگزارکنندگان دولتی در‬ ‫دو سوی طیف فکری بوده‌اند‬ ‫احمد سالك‬ ‫بحث انتخابات آزاد بستر را برای کسانی که چشم طمع دوخته‌اند تا قبل از انتخابات ‪ 92‬حادثه‌ای مثل فتنه ‪ 88‬بیافرینند‪ ،‬فراهم می‌کند‬ ‫موسي قرباني‬ ‫اگر انتخابات آزاد نیست پس چگونه است که از صندوق انتخابات آقای بشارتی‪ ،‬وزیر کشور اصولگرای دولت هاشمی ‪ ،‬آقای خاتمی‬ ‫بیرون می‌آید و از صندوق آقای موسوی الری وزیر کشور اصالح طلب و تاج‌زاده مشارکتی دولت خاتمی‪ ،‬احمدی‌نژاد بیرون می‌آید‬ ‫مجتبي ذوالنور‬ ‫‪ 8‬سال آقای هاشمی رئیس جمهور بوده و ‪ 8‬سال خاتمی‪ ،‬یعنی ‪ 16‬سال‪ .‬اگر شماها خطایی کرده‌اید ما خبر نداریم‪ ،‬آنچه ما خبر داریم‬ ‫این است که تمام انتخابات در جمهوری اسالمی تا به امروز آزاد بوده است‬ ‫فاطمه آليا‬ ‫واژه «انتخابات آزاد» رمز شیطنت‪ ،‬توطئ ‌ه و فتنه ‪ 92‬است‬ ‫سيداحمد خاتمي‬ ‫کسانی که از جریان دم زدن از انتخابات آزاد دفاع کنند‪ ،‬در حقیقت ضد والیت فقیه هستند و درصددند با چنین شعاری که مورد‬ ‫پذیرش دشمن است‪ ،‬فتنه سال ‪ 88‬را احیا کنند‬ ‫آیت اهلل مومن‬ ‫طراحان «انتخابات آزاد»‪ ،‬دنباله‌رو غرب هستند‬
‫سياست‬ ‫تحوالت جديد‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫از رياست «مظفر» تا احتمال كانديداتوري «چمران»‬ ‫فعاليت‌هاي انتخاباتي اصولگرايان افزايش يافته است‬ ‫‪1‬‬ ‫«مظف��ر رئیس س��تاد انتخاباتی ائتالف‪ ۲+۱‬ش��د »‬ ‫این خب��ر در کن��ار اظهارنظ��ر مه��دی چم��ران در مورد‬ ‫کاندیداتوری‌اش دو تحول مهم انتخاباتی در هفته گذشته‬ ‫بود‪.‬‬ ‫این دو خبر در هفته‌ای که از آغاز آن موج اظهارنظرها‬ ‫در مورد نطق روز چهارشنبه گذشته احمدی‌نژاد در مجلس‬ ‫در صدر عناوین اخبار قرار داش��ت‪ ،‬البته کمتر دیده و مورد‬ ‫توجه قرار گرفت‪.‬‬ ‫در حالی که اصولگرایان اکنون رایزنی‌ها و جلسات‌شان‬ ‫با دستورکار انتخابات را به صورت فشرده و البته غیررسمی‬ ‫و غالبا در فضای س��کوت خب��ری برگزار می‌کنن��د‪ ،‬نگاه‬ ‫تحلیلگران ب��ه کاندیداهای احتمالی و تحرکات سیاس��ی‬ ‫پیرامونشان دوخته شده تا بتوانند با رصد مواضع و اتفاقات در‬ ‫مورد فضای پیش رو به تحلیل و گمانه‌زنی بپردازند‪.‬‬ ‫چنین اس��ت که اعالم رس��می انتخاب رئیس ستاد‬ ‫انتخاباتی ائتالف سه نفره غالمعلی حدادعادل‪ ،‬محمد‌باقر‬ ‫قالیباف و علی‌اکبر والیتی اتفاق مهمي تلقی شده است‪.‬‬ ‫حس��ین مظفر که س��ابقه وزارت در دولت اصالحات‬ ‫را داش��ته و پس از آن هم عضو مجمع تشخیص مصلحت‬ ‫نظام بوده و هم‌اکنون در پارلمان حضور دارد‪ ،‬حاال قرار است‬ ‫به‌عنوان رئیس ستاد انتخابات ائتالف اصولگرایان فعالیت‬ ‫کند‪ .‬حال آنکه براساس اخبار منتشر‌شده بنا بر این گذاشته‬ ‫شده که او در مرحله بعد ریاست ستاد انتخابات نامزد منتخب‬ ‫این ائتالف را نیز بر عهده داشته باشد‪.‬‬ ‫پاسخ به انتقادات‬ ‫اما در حالی که برخی چهره‌های اصولگرا توصیه‌هایی‬ ‫برای گسترش دامنه ائتالف س��ه نفره ارائه کرده‌اند برخی‬ ‫اصولگرایان غیر‌همسو نیز انتقاداتی را نسبت به این ائتالف‬ ‫بیان کرده‌اند‪.‬‬ ‫انتقادات��ی که البته با واکن��ش و توضیحات غالمعلی‬ ‫حدادعادل مواجه ش��ده بود‪ .‬احمد س��الک ک��ه هم عضو‬ ‫شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان مجلس است و هم‬ ‫از اعضای شاخص جامعه روحانیت‪ ،‬هفته گذشته به رسانه‌ها‬ ‫گفت که حدادعادل پاسخ انتقادات نس��بت به خود در مورد‬ ‫ائتالف ‪ 2+1‬را به اعضای فراکسیون داد‪.‬‬ ‫احمد سالک‪ ،‬در مورد تشکیل ائتالف ‪ 2+1‬و به‌دنبال‬ ‫آن انتقادات تند برخی اعضای فراکس��یون اصولگرایان به‬ ‫حضور حدادعادل در این ائتالف‪ ،‬گف��ت‪« :‬این انتقادات در‬ ‫جلسه فراکسیون مطرح ش��د و آقای حدادعادل پاسخ این‬ ‫انتقادات را مطرح کرد‪ .‬اما اینکه آنها قانع شدند یا خیر‪ ،‬بنده‬ ‫اطالعی ندارم‪».‬‬ ‫وی افزود که جلس��ات متعددی دوب��اره در مورد این‬ ‫ائتالف در جلسه اصولگرایان برگزار خواهد شد که قرار است‬ ‫در این رابطه صحبت شود‪.‬‬ ‫این عضو ش��ورای مرکزی فراکس��یون اصولگرایان‬ ‫مجلس در ادامه با بیان اینکه پیشنهاد آقای حدادعادل برای‬ ‫ائتالف می‌تواند بس��تر وحدت را بیش��تر فراهم کند‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«تش��کیل ائتالف منافاتی با صحبت‌های حضرت آیت‌اهلل‬ ‫مهدوی‌کنی ک��ه اصولگرایان را دعوت ب��ه ائتالفی بزرگ‬ ‫کرد ‌ه است‪ ،‬ندارد و حتی می‌تواند مقدمه خوبی برای رسیدن‬ ‫‪47‬‬
‫سياست‬ ‫به این امر باشد‪».‬‬ ‫وی در مورد پیش‌بین��ی‌اش از افرادی که می‌توانند به‬ ‫ائتالف ‪ 2+1‬اضافه ش��وند‪ ،‬گفت‪« :‬نمی‌توان قضاوت کرد‬ ‫که چه افرادی می‌توانند به این ائتالف اضافه ش��وند‪ ،‬چون‬ ‫برخی تنها ط��رح موضوع می‌کنند ت��ا عکس‌العمل‌ها را در‬ ‫جامعه ارزیاب��ی کرده و بعد از آن اعالم نظ��ر کنند؛ بنابراین‬ ‫صحبت‌کردن در مورد چنین افرادی کار درستی نیست‪».‬‬ ‫س��الک در ادامه با تاکید مجدد بر اینکه نفس ائتالف‬ ‫چیز خوبی است‪ ،‬گفت‪« :‬البته تاکید ما بر این است که ائتالف‬ ‫بر مبنای وحدت با ائتالف بر مبنای وحدت ملی دو موضوع‬ ‫متفاوت است و ما ائتالف بر مبنای وحدت را قبول داریم‪».‬‬ ‫این عضو ارش��د جامع��ه روحانیت مب��ارز در توضیح‬ ‫صحبت خود گفت‪« :‬کس��انی که دنبال وحدت ملی هستند‬ ‫می‌گویند در داخل کش��ور جنگ و گریز بسیار سختی است‬ ‫که برای برون‌رفت از این مس��اله باید حکومت وحدت ملی‬ ‫تشکیل شود؛ چیزی که در س��ایر کشورها مطرح می‌شود و‬ ‫ما قبول نداری��م‪ .‬چرا‌که در داخل کش��ور آرامش حداکثری‬ ‫حاکم اس��ت و لزومی‌ندارد که دنبال حکومت وحدت ملی‬ ‫برویم‪ .‬ما دنبال ائتالفی بر مبنای ارزش‌های وحدت هستیم‬ ‫که رویکردی بس��یار مهم اس��ت‪ .‬تالش بر این اس��ت که‬ ‫اصولگرایان در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری به یک ائتالف‬ ‫واحد دست پیدا کنند‪ ،‬اما ممکن است برخی نظرات مطرح‬ ‫شده مشکالتی بر سر راه وحدت و ائتالف به‌وجود آورد‪».‬‬ ‫در تحولی دیگر رئیس فراکسیون رهروان والیت که‬ ‫فراکس��یون نزدیک به علی الریجانی در مجلس محسوب‬ ‫می‌ش��ود‪ ،‬با اش��اره به اظهارنظرهای اخیر در مورد احتمال‬ ‫افزایش کاندیداها در ائتالف ‪ 2+1‬گفته اس��ت‪« :‬مهم این‬ ‫است که ائتالف بر چه اساسی شکل می‌گیرد و بر چه موازینی‬ ‫خروجی خواهد داشت که این موارد در ائتالف مذکور چندان‬ ‫شفاف نیست‪».‬‬ ‫کاظم جاللی ادامه داده اس��ت‪« :‬اصل ائتالف پدیده‬ ‫خوبی است‪ ،‬اما پایبندی به ائتالف هم بسیار مهم است‪ .‬اول‬ ‫اینکه باید دید ائتالف بر چه مبنایی ش��کل گرفته یا شکل‬ ‫می‌گیرد و ثانیا قرار است چه نیروهایی را در بر بگیرد و ثالثا‬ ‫خروجی ائتالف بر چه مبنایی انجام خواهد شد‪ .‬در سال ‪84‬‬ ‫هم ائتالفی شکل گرفت‪ ،‬اما همه کسانی که در آن ائتالف‬ ‫بودند‪ ،‬به‌جز دو نفر‪ ،‬با هم دس��ته‌جمعی کاندیدا شدند‪ .‬نظر‬ ‫کارشناسی من این است که قبل از هر ائتالفی باید سازوکار‬ ‫ائتالف‪ ،‬چگونگی شکل‌گیری آن‪ ،‬اهداف ائتالف و خروجی‬ ‫آن مشخص بشود‪ ،‬مثال اصولگرایان در مجلس نهم ائتالفی‬ ‫کردند‪ ،‬جامعتین متولی شد و سازوکاری پیدا شد تا نمایندگان‬ ‫دور هم جمع شوند و اگرچه اختالف‌نظرهایی داشتند‪ ،‬اما به‬ ‫یک لیست در سراسر کشور رسیدند‪ .‬به نظر می‌رسد قبل از‬ ‫اینکه مصادیق در کنار هم جمع شوند باید سازوکارهایی از‬ ‫این قبیل وجود داش��ته باش��د‪ .‬ما باید ابتدا ائتالف گفتمانی‬ ‫و مفهومی‌ پیدا کنیم ت��ا از دل آن ائتالف‪ ،‬ائتالف مصداقی‬ ‫بیرون بیاید زیرا طبیعی است در یک ائتالف مصداقی افراد‬ ‫آلوده در انتخابات می‌ش��وند و مرجع قضاوتی هم نیس��ت‬ ‫که چه کس��ی باید حرف آخ��ر را بزند‪ .‬پس طبیعی اس��ت‬ ‫چنین ائتالفی منجر به اختالف‌نظر و این می‌شود که همه‬ ‫طرف‌های ائتالف در انتخابات حضور پیدا کنند‪».‬‬ ‫جاللی در عین حال گف��ت که فراکس��یون رهروان‬ ‫والیت مجلس ش��ورای اس�لامی در حال مطالعه ائتالف‬ ‫‪ 2+1‬است‪.‬‬ ‫کاظم جاللی در حالی این نظر را مطرح کرده است که‬ ‫برخی اخبار از تالش چهره‌های موثر فراکس��یون رهروان‬ ‫والیت برای کاندیدات��وری علی الریجان��ی حکایت دارد‪.‬‬ ‫هر‌چند اخبار دیگری از عدم تمایل رئیس مجلس نهم برای‬ ‫حضور در انتخابات سال ‪ 92‬حکایت دارد‪.‬‬ ‫علی الریجانی اگر‌چه خود رسما ماجرای در‌خواست‌ها‬ ‫از او برای کاندیداتوری را تایید کرده اما گفته است که تاکنون‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪48‬‬ ‫در این مورد تصمیم نگرفته است‪.‬‬ ‫ائتالف سه نفره باید به ‪ ۱۰‬الی ‪ ۱۲‬نفر برسد‬ ‫اما دبیرکل جبهه پیروان خط‌امام و رهبری که ریاست‬ ‫تشکل‌ها و احزاب سنتی اصولگرایان را برعهده دارد‪ ،‬هفته‬ ‫گذشته در اظهارنظری نفس ائتالف سه کاندیدای احتمالی‬ ‫انتخابات را مثبت ارزیابی و بر افزودن نامزدهای دیگر به این‬ ‫ائتالف تاکید کرد‪.‬‬ ‫حبیب‌اهلل عسگراوالدی درباره ائتالف سه کاندیدای‬ ‫احتمالی انتخابات ریاست‌جمهوری گفت که این ائتالف به‬ ‫نام ‪ 2+1‬شناخته شده است‪ ،‬در حالی كه ‪ 2+1‬غلط است؛ این‬ ‫ائتالف بین سه نفر شکل گرفته و سه چهره اصولگرا (حداد‪،‬‬ ‫والیتی و قالیباف) در جلسه مشترکی که با هم تشکیل دادند‪،‬‬ ‫به این نتیجه رسیدند که با هم ائتالف کرده و از بین آنها یک‬ ‫نفر در انتخابات شرکت کند‪.‬‬ ‫وی همچنین جزئیاتی از ماجرای دیدارش با علی‌اکبر‬ ‫والیتی را نیز مطرح کرد‪ .‬عس��گر‌اوالدی با اش��اره به دیدار‬ ‫خود با علی‌اکبر والیتی گفت‪« :‬در این دیدار والیتی از نحوه‬ ‫ش��کل‌گیری این ائتالف گزارش داد و بنده به وی گفتم که‬ ‫شما سه نفر در جبهه پیروان خط‌امام و رهبری مطرح بوده و‬ ‫هستید‪ ،‬اما معتقدم که باید چند نفر دیگر به شما اضافه شوند‪.‬‬ ‫والیتی علت اضافه شدن نامزدهای دیگر به این ائئالف را‬ ‫س��وال کرد که به وی گفتم ما اصولگرایان می‌خواهیم در‬ ‫انتخابات تیم درست کنیم‪ ،‬براین اساس با سه نفر نمی‌شود‬ ‫تیم و برنامه طراحی کرد‪ .‬بنابراین به شما توصیه می‌کنم که‬ ‫نامزدهای دیگر را به ائتالف خود اضافه کنید‪».‬‬ ‫عس��گراوالدی در عین حال نفس ائتالف نامزدهای‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری را مثبت ارزیاب��ی کرد و افزود‪:‬‬ ‫«حداقل باید ‪ 10‬الی ‪ 12‬نامزد در ائتالف سه نفره گردهم آیند‬ ‫تا گفتمان انتخابات و برنامه‌ه��ای دولت یازدهم را طراحی‬ ‫کنند‪ ،‬البته همه نامزدهایی که به این سازوکار اضافه می‌شوند‬ ‫باید به عهد خود پایبند بوده و از مص��داق‪ ،‬برنامه‌ها و نامزد‬ ‫نهایی حمایت کنند‪».‬‬ ‫در اظهارنظ��ری دیگر محمد‌رضا باهنر که ریاس��ت‬ ‫جامعه اس�لامی مهندس��ین را بر عه��ده دارد و همچون‬ ‫عسگراوالدی از چهره‌های شاخص راستگرایان سنتی به‬ ‫ش��مار می‌رود نیز در این خصوص ابراز عقیده کرده است‪:‬‬ ‫« ائتالف ‪ 2+1‬نیروهای خوب و قابل تاملی هس��تند‪ ،‬شاید‬ ‫هم نهایتا یکی از آنها رئیس‌جمهور شود‪ ،‬اما این مجموعه‬ ‫اصال جامع و مانع نیست و ما فکر می‌کنیم که باید حداقل‬ ‫ش��ش یا هفت نفر دیگر نیز به این ائتالف اضافه ش��ود و‬ ‫بنشینند و با یکدیگر گفت‌وگو کنند‪ .‬خصوصا که مقام معظم‬ ‫رهبری نیز طی چند روز گذش��ته فرمودن��د که کار اجرایی‬ ‫بسیار س��خت اس��ت و به تدبیر‪ ‌،‬برنامه‪ ‌،‬تیم‪ ‌،‬خرد جمعی و‬ ‫عقل نیاز دارد‪».‬‬ ‫محمد‌رضا باهنر در حالی ای��ن مواضع را در خصوص‬ ‫ائتالف س��ه نفره اعالم کرده ک��ه اصولگرایان س��نتی در‬ ‫جلسات متعددشان هنوز نتوانسته‌اند به سازوکاری مشخص‬ ‫برای ورود به انتخابات برسند‪ .‬گویا آنها همچنان منتظر گذر‬ ‫زمان و نوع موضع‌گیری ائتالف ‪ 2+1‬نسبت به خود هستند‪.‬‬ ‫پیش از این آی��ت‌اهلل مهدوی‌کنی‪ ،‬دبی��رکل جامعه‬ ‫روحانیت از لزوم اتحاد اصولگرایان گفته ب��ود و البته روی‬ ‫خوشی نیز به ائتالف سه نفره نش��ان داده بود‪ .‬در این میان‬ ‫اخباری وجود دارد ک��ه در جامعه روحانیت مب��ارز از تمایل‬ ‫برای کاندیداتوری ابوترابی‌فرد و تقوی نیز س��خن به میان‬ ‫آمده است؛اخباری که البته هنوز تایید یا تکذیب نشده است‪.‬‬ ‫چمران تکذیب نمی‌کند‬ ‫پس از تغیی��ر و تحوالت جدید در می��ان اصولگرایان‬ ‫مهمترین خبر انتخاباتی هفته گذش��ته مرب��وط به مهدی‬ ‫چمران می‌شد‪.‬‬ ‫رئیس شورای ش��هر تهران بار دیگر حاضر به تکذیب‬ ‫احتمال کاندیداتوری خود نشد‪.‬‬ ‫عدم تکذیب مه��دی چمران البته این ب��ار از اهمیت‬ ‫خبری مضاعفی برخوردار بود‪.‬‬ ‫چراکه برای نخستین بار یکی از اعضای جبهه پایداری‬ ‫از قطعی شدن کاندیداتوری مهدی چمران خبر داده است‪.‬‬ ‫فاطم��ه آلیا‪ ،‬عضو ش��ورای مرکزی جبه��ه پایداری‪،‬‬ ‫در گفت‌وگو ب��ا خبرگزاری آریا هم این خب��ر را اعالم کرده‬ ‫و هم اف��زوده بود‪« :‬ش��نیده‌ایم مهندس چم��ران جبهه‌ای‬ ‫تحت عنوان مشورت ایران اس�لامی تشکیل داده‌اند و قرار‬ ‫است ایشان یکی از کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫باش��د‪ ».‬او با ردکاندیداتوری چمران از س��وی دولت تاکید‬ ‫کرد‪« :‬آقای چمران‪ ،‬به صورت مستقل در انتخابات کاندیدا‬ ‫می‌شود‪ ».‬اما مهدی چمران رئیس شورای شهر تهران هفته‬ ‫گذشته در پاسخ به این سوال که آیا اخبار مطرح شده درباره‬ ‫کاندیداتوری و تش��کیل جبهه مش��ورت ایران اسالمی را‬ ‫تائید می‌کنید‪ ،‬به خبرنگاران گفت‪« :‬خانم آلیا لطف داشتند‬ ‫که این مباحث را مطرح کردن��د‪ .‬بنده هم به وقتش نظرم را‬ ‫اعالم می‌کنم‪ ».‬چمران البته در پاسخ به سوالی درباره اینکه‬ ‫آیا باتوجه به تعدد کاندیداهای اصولگرایان‪ ،‬این جناح به یک‬ ‫کاندیدای واحد خواهد رس��ید نیز گف��ت‪« :‬اگر «اصولگرا»‬ ‫باشند‪ ،‬طبعا باید به یک کاندیدای واحد برسند‪».‬‬ ‫وی در پاس��خ به س��والی درباره نتیجه نهایی تشکیل‬ ‫ائتالف ‪ 2+1‬با حض��ور قالیباف‪ ،‬والیت��ی و حدادعادل نیز‬ ‫گفت‪« :‬ممکن است در ایام پیش‌رو چندین ائتالف اینچنینی‬ ‫تشکیل ش��ود و پس از بحث و بررسی‪ ،‬ان‌ش��اءاهلل به تعداد‬ ‫کاندیداهای کمتری خواهیم رسید‪».‬‬ ‫چمران که از چهره‌های ش��اخص جریان اصولگرایی‬ ‫است با پیروزی قاطع گروه آبادگران در دومین دوره شورای‬ ‫شهر تهران به رهبری وی‪ ،‬به‌عنوان ریاست این شورا انتخاب‬ ‫شد‪ .‬او در دوره بعد نیز این جایگاه را حفظ کرد‪ .‬وی به‌عنوان‬ ‫سرلیس��ت ائتالف آبادگران در زمانی ک��ه حاکمیت به‌طور‬ ‫مطلق در دست اصالح‌طلبان بود‪ ،‬در شورای شهر دوم تهران‬ ‫روند ورود جناح راست را که پس از آن به تدریج تحت عنوان‬ ‫اصولگرایان شناخته شدند را فراهم کرد‪.‬‬ ‫مه��دی چم��ران در س��ال ‪ 84‬از حامی��ان محم��ود‬ ‫احمدی‌نژاد به‌شمار می‌رفت و با انتشار اطالعیه‌ای از سوی‬ ‫آبادگران ایران اسالمی از نامزدی احمدی‌نژاد در نهمین دوره‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری حمایت کرد‪g .‬‬ ‫حسین مظفر که سابقه وزارت در دولت اصالحات را داشته‬ ‫و پس از آن هم عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بوده‬ ‫و هم‌اکنون در پارلمان حضور دارد‪ ،‬حاال قرار است به‌عنوان‬ ‫رئیس ستاد انتخابات ائتالف اصولگرایان فعالیت کند‬
49
‫بين‌الملل‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪50‬‬ ‫راهبرد دولت دوم‬
‫ورو ‌د عملگرايان‬ ‫كابينه جديد اوباما‪ ،‬چه نگاهي به ايران دارند؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪51‬‬
‫كارگزاران جديد؛ سياست‌ورزي قديم‬ ‫تيم جديد باراك اوباما به همكاري منطقه اي با ايران مي انديشند؟‬ ‫‪1‬‬ ‫ابراهیم متقی ـ استاد دانشگاه تهران‬ ‫بين‌الملل‬ ‫ساختار سیاسی در ایاالت‌متحده ب راساس الگوی کنترل‬ ‫و توازن شکل گرفته اس��ت؛ موازنه‌گرایی را م ی‌توان به‌عنوان‬ ‫راهبرد بنیادین در سیاس��ت داخلی و الگوهای راهبرد امنیتی‬ ‫در آمریکا دانست‪ .‬بس��یاری از تحلیلگران بر این اعتقادند که‬ ‫ایاالت‌متح��ده در دوران‌هاي مختلف نیازمن��د بهره‌گیری از‬ ‫راهبرد متوازن در حوزه سیاس��ت داخلی و خارجی بوده است‪.‬‬ ‫اگرچه رابرت گیتس و لئون پانه‌ت��ا دارای رویکرد موازنه‌گرا در‬ ‫سیاس��ت خارجی و راهبردی آمریکا بوده‌اند‪ ،‬اما در س��ال‌های‬ ‫‪ 2009 – 2013‬هیالری کلینتون‪ ،‬نقش متفاوتی با افراد یاد شده‬ ‫در حوزه سیاست‌های راهبردی ایاالت‌متحده در برخورد با ای ران و‬ ‫همچنیندرفضایخاورمیانهعهد‌هداربودهاست‪ .‬هرگونهتغییر‬ ‫در الگوهای راهبردی ایاالت‌متحده در شرایطی انجام م ی‌گیرد‬ ‫که روندهای گذشته‪ ،‬مطلوبی ت‌های راهبردی الزم ب رای امنیت‬ ‫منطقه‌ای و بی ن‌المللی آمریکا را به وجود نیاورده باشد‪ .‬استفان‬ ‫والت مصاحب ه‌ای را اواخر دسامبر‪ 2012‬با نشریه دیپلمات به انجام‬ ‫رسانده که در این مصاحبه از سیاست خارجی آمریکا در اولین‬ ‫دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما انتقاد به‌عمل آورده است‪ .‬والت‬ ‫در نگاه تحلیلی خود بر ضرورت‌های موازنه منطقه‌ای تاکید‬ ‫دارد‪ .‬به این ترتیب‪ ،‬نگرش والت معطوف به این موضوع است‬ ‫که سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا در دوران باراک اوباما نتوانست‬ ‫مطلوبی ت‌های الزم ب رای همکاری‌های منطقه‌ای با بازیگرانی‬ ‫همانند ای ران را به‌وجود آورد‪.‬‬ ‫‪ -1‬راهبرد متوازن در دومین دوره ریاست‌جمهوری‬ ‫باراک اوباما‬ ‫باراک اوباما در زمره کارگزاران سیاست خارجی و امنیتی‬ ‫آمریکا محسوب م ی‌ش��ود که همانند رابرت گیتس و ریچارد‌‬ ‫هاس بر ضرورت موازنه‌گرایی راهبردی تاکید دارند‪ .‬موازنه‌گرایی‬ ‫راهبردی به‌عنوان محور اصلی سیاست امنیتی آمریکا در دوران‬ ‫بعد از پایان ریاست‌جمهوری جورج بوش بوده است‪ .‬چنین روندی‬ ‫در دوران تصدی هیالری کلینتون در وزارت امور‌خارجه آمریکا‬ ‫با مشکالتی روبه‌رو شده است‪ .‬به همین دلیل است که باراک‬ ‫اوباما تالش دارد تا راهبرد متوازن در سیاست امنیتی آمریکا را در‬ ‫دومین دوره ریاست‌جمهوری خود اعاده نماید‪ .‬سیاست راهبردی‬ ‫آمریکا در دومین دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما معطوف به‬ ‫شرایطی اس��ت که زمینه‌های الزم ب رای مشارکت راهبردی با‬ ‫کشورهای منطقه‌ای همانند ای ران و قدرت‌های بزرگ همانند‬ ‫روسیه و چین را به‌وجود آورد‪ .‬بهره‌گیری از فرآیندهای معطوف‬ ‫به منازعه‪ ،‬هزینه‌های امنیتی آمریکا در برخورد با موضوعات‬ ‫منطقه‌ای و بی ن‌المللی را افزایش م ی‌دهد‪ .‬در دورانی که باراک‬ ‫اوباما به‌عنوان رئی س‌جمهور آمریکا انتخاب ش��د‪ ،‬بسیاری از‬ ‫کارگزاران سیاس��ت خارجی و راهبردی در ای ران این احساس را‬ ‫داش��تند که اوباما از روندهای همکاری‌جویانه با ای ران حمایت‬ ‫به‌عمل خواهد آورد‪ .‬چنین رویکردی م ی‌توانس��ت بخشی از‬ ‫ضرورت‌های مربوط به دیپلماسی منطقه‌ای آمریکا در قالب‬ ‫موازنه‌گرایی را امکان‌پذیر س��ازد‪ .‬اگرچ��ه رویکرد معطوف به‬ ‫همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه با ای ران بخشی از سیاست‬ ‫امنیتی آمریکا محسوب م ی‌شود‪ ،‬اما هیالری کلینتون از چنین‬ ‫الگویی در اولین دوره ریاس��ت‌جمهوری باراک اوباما استفاده‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪52‬‬ ‫نکرد‪ .‬ضرورت‌های تحلیل کنش س��ازمانی ای��ن موضوع را‬ ‫برجسته م ی‌سازد که کارگزاران راهبردی و امنیتی قادر خواهند‬ ‫بود تا زمینه‌های الزم ب رای کنش معطوف به مشارکت‪ ،‬موازنه‬ ‫یا رویارویی را به وجود آورند‪ .‬راهب��رد ایاالت‌متحده در برخورد‬ ‫با ای ران و در سال‌هایی که هیالری کلینتون‪ ،‬وزیر امور‌خارجه‬ ‫آمریکا بود‪ ،‬مطلوبیت الزم ب رای موازنه‌گرایی را به وجود نیاورد‪.‬‬ ‫در شرایطی که وزیر امور‌خارجه تمایل چندانی به ابتکار عمل‬ ‫ب رای موازنه منطقه‌ای نداشته باشد‪ ،‬طبیعی است که الب ی‌های‬ ‫فعال در ساختار سیاستگذاری خارجی آمریکا از انگیزه بیشتری‬ ‫ب رای محدودسازی دولت برخوردار م ی‌شوند و طبیعی است که‬ ‫در چنین ش��رایطی امکان تغییر در سیاست راهبردی آمریکا‬ ‫اجتناب‌ناپذیر خواهد بود‪ .‬عل��ت آن را م ی‌توان در رویکردهای‬ ‫متفاوت رئی س‌جمهور با وزیر امور‌خارجه دانس��ت‪ .‬در چنین‬ ‫ش��رایطی‪ ،‬زمینه تغییر وزیر امور‌خارجه ایجاد م ی‌شود‪ .‬اگرچه‬ ‫رئی س‌جمهور محور اصلی تصمیم‌گیری اجرایی محس��وب‬ ‫م ی‌شود‪ ،‬اما چنین فرآیندی ب راساس الگوهای فردگرایانه و بدون‬ ‫توجه به شکل‌بندی‌های ساختاری امکان‌پذیر نیست‪ .‬در اولین‬ ‫دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما م ی‌توان نشانه‌های همکاری‪،‬‬ ‫مشارکت‪ ،‬رقابت و تضاد را در روابط ای ران ـ آمریکا مورد مالحظه‬ ‫قرار داد‪ .‬تضادهای امنیتی در سال‌های ‪ 2010-2012‬به‌گونه‌ای‬ ‫افزایش یافت که برخی از تحلیلگ��ران امکان حمله نظامی‬ ‫آمریکا‪ ،‬اسرائیل یا اقدام مشترک آنها علیه ای ران را مورد سنجش‬ ‫و ارزیابی قرار م ی‌دادند‪ .‬در اولین دوره ریاست‌جمهوری باراک‬ ‫اوباما‪ ،‬ایاالت‌متحده با طیف گسترده‌ای از بحران‌های امنیتی‬ ‫روبه‌رو ش��د‪ .‬اگرچه در این دوره‪ ،‬اف‌‌ب ی‌آی توانست بن‌الدن را‬ ‫در پاکستان ترور نماید‪ ،‬اما این امر به مفهوم پایان دغدغه‌های‬ ‫امنیتی آمریکا در خاورمیانه محسوب نم ی‌شود‪ .‬بحران سوریه‬ ‫مخاط رات امنیتی بیشتری را ب رای آینده سیاست امنیتی آمریکا‬ ‫به وجود آورد‪ .‬امنی ت‌گرایی در شرایطی م ی‌تواند مطلوبیت الزم‬ ‫را ایجاد نماید که نشانه‌هایی از همکاری متوازن در قالب مقابله‬ ‫با تهدیدات مشترک ایجاد شود‪.‬‬ ‫نیروهای سیاس��ی و امنیتی النصر در سوریه به‌عنوان‬ ‫محور اصلی تهدید امنیتی جدید آمریکا محسوب م ی‌شوند‪ .‬به‬ ‫همین دلیل است که باراک اوباما از سیاست کنترل فرآیندهای‬ ‫تهدید و فشار گسترده علیه بشار اسد بهره گرفت؛ چنین روندی‬ ‫منجر به بقای سیاسی بشار اسد در سوریه شده است‪ .‬هرگونه‬ ‫جابه جایی سریع در سوریه م ی‌توانس��ت مخاط رات امنیتی‬ ‫بیشتری را ب رای آینده خاورمیانه‌ای آمریکا به وجود آورد‪ .‬نیروهای‬ ‫سیاس��ی و ایدئولوژی النصر دارای الگوهای کنش مشابهی‬ ‫با القاعده است‪ .‬به همین دلیل اس��ت که باراک اوباما‌ترجیح‬ ‫م ی‌دهد تا از فرآیند کنترل نیروهای آشوب‌ساز در سوریه ب رای‬ ‫تاثیرگذاری بر آینده تحوالت خاورمیانه استفاده نماید‪ .‬اگرچه‬ ‫شعارهای تبلیغاتی و ادبیات راهبردی ایاالت‌متحده در برخورد با‬ ‫ای ران نشانه‌هایی از تهدید را منعکس م ی‌ساخت‪ ،‬اما واقعیت آن‬ ‫است که چنین روندی نم ی‌تواند مطلوبی ت‌های همه‌جانب ه‌ای‬ ‫را ب رای امنیت آمریکا در خاورمیانه ایجاد نماید‪ .‬شاید بتوان یکی‬ ‫از دالیل اجتناب از جنگ در دوران اول ریاست‌جمهوری باراک‬ ‫اوباما را موضوع مربوط به توازن قدرت راهبردی ای ران در برخورد‬ ‫با بازیگران منطقه‌ای دانست که به‌عنوان کارگزار نظام سلطه در‬ ‫محیط منطقه‌ای به ایفای نقش مبادرت کرده‌اند‪ .‬قدرت‌سازی‬ ‫در ای ران مانع کاربرد اقدامات نظامی علیه ساختار عمومی نظام‬ ‫ای ران شده است‪ .‬در چنین شرایطی‪ ،‬الگوهای راهبردی هیالری‬ ‫کلینتون که مبتنی بر تصاعد تهدید و گس��ترش فشارهای‬ ‫منطقه‌ایعلیه ای رانبود‪،‬بهمطلوبیتاجرایینائلنشد‪.‬هرگونه‬ ‫کاربرد قدرت صرفا در شرایطی به نتایج الزم منجر م ی‌شود که‬ ‫زمینه‌های عدم توازن بین سیاست اعالمی‌و سیاست عملی‬ ‫وجود داشته باش��د‪ .‬امنیت در خاورمیانه بدون توجه به نقش‬ ‫بازیگرانی همانند ای��ران امکان‌پذیر نخواهد ب��ود‪ .‬کارگزاران‬ ‫سیاست خارجی آمریکا‪ ،‬صرفا در شرایطی قادر به نقش‌آفرینی‬ ‫راهبردی ب رای امنیت خاورمیانه خواهند بود که زمینه‌های الزم‬ ‫ب رای موازنه‪ ،‬تعادل و بهره‌گی��ری از الگوهای همکاری‌جویانه‬ ‫وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫‪ -2‬جهت‌گیری جان کری نس�بت به موضوعات‬ ‫خاورمیانه‌ای‬ ‫الگوی امنی ت‌گرایی ب��رای نظامیان در آمریکا معطوف‬ ‫به موازنه‌گرایی اس��ت‪ .‬جان کری در زمره کارگزاران سیاست‬ ‫خارجی آمریکا قرار خواهد گرفت که از الگوی متوازن استفاده‬ ‫مي نمايند‪ .‬جان به‌عنوان وزیر امورخارجه جدید ایاالت‌متحده‬ ‫آمریکا‪ ،‬فعالی ت‌های خود را از ‪ 21‬ژانویه ‪ 2013‬آغاز خواهد کرد‪ .‬او‬ ‫دارای پشتوانه راهبردی در سیاست امنیتی آمریکاست و به‌مدت‬ ‫‪ 28‬سال عضو مجلس سنا در ایاالت‌متحده بوده است‪ .‬وی که‬ ‫دارای پیشینه نظامی اس��ت و اواخر دهه ‪ 1960‬فعالی ت‌های‬ ‫نظامی خود را در ویتنام به انجام رس��انده‪ ،‬در زمره کارگزارانی‬ ‫محسوبم ی‌شودکهمخالفکاربردجنگغیرضروریهستند‪.‬‬ ‫الزم به توضیح است که اولی ن‌بار ریچارد‌هاس‪ ،‬رئیس شورای‬ ‫روابط خارجی آمریکا‪ ،‬کتابی را با عنوان جنگ غیرضروری منتشر‬ ‫کرد‪ .‬تجربه سیاسی و راهبردی جا ‌ن کری منجر به شکل‌گیری‬ ‫ادراک تعادل و تعامل در سیاست خارجی آمریکا در برخورد با‬ ‫ای ران شده است‪ .‬ب راساس چنین انگاره‌هایی‪ ،‬ادبیات سیاسی‬ ‫جان‌کری در برخورد با ای ران معطوف به بهره‌گیری از نشانه‌های‬ ‫همکاری‌جویانه اس��ت‪ .‬به‌عبارت دیگر هرگونه فرآیندی که‬ ‫به رویارویی غیرموثر منجر ش��ود‪ ،‬در نگرش راهبردی افرادی‬ ‫همانند ریچارد‌هاس و جان‌کری نم ی‌تواند مطلوبیت الزم را‬ ‫ب رای سیاس��ت خارجی و امنیتی آمریکا داشته باشد‪ .‬ب راساس‬ ‫چنین نگرشی است که کری همواره تالش دارد تا از مفاهیم‬ ‫و ادبیاتی بهره‌گیری نماید که زمینه‌های الزم ب رای بهینه‌سازی‬ ‫الگوهای تعامل با ای ران را فراهم س��ازد‪ .‬تحقق چنین اهدافی‬ ‫صرفا در شرایطی امکان‌پذیر است که الگوی تعامل مبتن ی‌بر‬ ‫تعادل در سیاس��ت خارجی جان‌کری مورد توج��ه قرار گیرد‪.‬‬ ‫نقش‌آفرینی جان‌کری صرفا در ش��رایطی امکان‌پذیر خواهد‬ ‫بود که زمینه‌های الزم ب رای کاربرد راهبرد متوازن در سیاست‬ ‫منطقه‌ای با ای ران را مورد توجه قرار دهد‪ .‬در چنین ش��رایطی‬ ‫بازیگرانی همانند ع ربستان و قطر قادر نخواهند بود تا نقش‬ ‫دست‌نشانده ب رای مقابله با راهبرد منطقه‌ای ای ران را پیگیری‬ ‫نماید‪ .‬بازیگرانی همانند ع ربستان دارای دغدغه‌های درونی در‬ ‫ایفای نقش منطقه‌ای است‪ .‬تجربه آمریکا در دهه ‪ 1980‬نشان‬ ‫داد که اگر ع ربستان کارگزار مبسوط‌الیدی باشد‪ ،‬در آن شرایط‬ ‫بار دیگر آمریکا با تهدید گروه دیگری از س��لف ی‌های تکفیری‬ ‫همانند القاعده روبه رو خ واهد شد‪ .‬ضرورت‌های راهبردی آمریکا‬ ‫ایجاب م ی‌کند که از گزینه تعادل منطقه‌ای ب رای پذیرش نقش‬ ‫سیاسی و امنیتی ای ران در خاورمیانه استفاده نماید‪ .‬جان کری‬ ‫همانند باراک اوباما بر ضرورت سیاس��ت مت��وازن تاکید دارد‪.‬‬ ‫چنین الگویی را نامبرده در سالیان گذشته مورد پیگیری قرار‬ ‫داده اس��ت‪ .‬اگرچه جان کری در سال ‪ 2004‬به موفقیت موثری‬ ‫ب رای ایفای نقش در کاخ‌سفید دست نیافت‪ ،‬اما در شرایط جدید‬ ‫کری از این فرصت م ی‌تواند در راستای تحقق اهداف راهبردی‬ ‫حزب دموکرات در راستای موازنه‌گرایی منطقه‌ای استفاده نماید‪.‬‬ ‫نگرشجا ‌نکرینسبتبهموضوعاتمنطقه‌ایکاملامتفاوت‬ ‫با هیالری کلینتون خ واهد بود‪ .‬وی در حالی به‌عنوان کاندیدای‬ ‫وزارت امورخارجه آمریکا از سوی باراک اوباما انتخاب شده است‬
‫اوباما پراگماتيست‌ها را به صف‌كرده است‬ ‫دولت عملگرا‬ ‫الینور کلیفت ‪/‬ترجمه‪:‬میالد قاری حیدری‬ ‫‪2‬‬ ‫در میان فهرس��ت افرادی که احتمال م��ی‌رود در دولت‬ ‫آینده آمریکا به‌عنوان رئیس کارکنان کاخ سفید فعالیت کنند‪،‬‬ ‫نام دو سیاستمدار آشنا به چشم م ی‌خورد؛ «دنیس مک‌داناف»‬ ‫معاون مشاور امنیت ملی و «ران کالین» رئی س‌دفتر کارکنان‬ ‫معاونرئی س‌جمهوریآمریکا‪.‬ایندوتنکهاحتمالانتخابآنها‬ ‫نسبتبهسایرافرادبیشتراست‪،‬سیاستمدارانیمنظموعمل‌گرا‬ ‫هستند و ممکن اس��ت هر کدام از آنها این سمت که یکی از‬ ‫پرطرفدارترین‌ها در کابینه اس��ت را عهده‌دار شوند‪ .‬مک‌داناف‬ ‫یکی از افرادی است که در حلقه نزدیکان رئی س‌جمهوری آمریکا‬ ‫قرار دارند‪ .‬اوباما معموال تمایل دارد نزدیکان خ��ود را ارتقا داده و‬ ‫به‌نوعی به آنها پاداش دهد‪ .‬مک‌داناف ‪ 43‬ساله طوالن ی‌ترین‬ ‫رابطه دوستی را با اوباما داشته و این رابطه به زمانی برم ی‌گردد‬ ‫که اوباما به تازگی به‌عنوان سناتور ایالت «ایلینویز» انتخاب شده‬ ‫بود‪« .‬ج ی‌پی کراولی» سخنگوی س��ابق وزارت‌خارجه آمریکا‬ ‫دراین‌بارهگفتهاست‪«:‬سابقهارتباطاوباماومك‌دانافبهمدت‌ها‬ ‫قبلبازم ی‌گرددواینمس الهب رایرئی س‌جمهوریاهمیتزیادی‬ ‫ی گرفته‪ ،‬او هم در اتاق‬ ‫دارد‪ .‬هر زمانی که اوباما تصمیم مهم�� ‌‬ ‫بوده است‪ ».‬هر چند نام مک‌داناف با امنیت ملی آمریکا پیوند‬ ‫خورده‪ ،‬انتخاب وی لزوما به این معنا نیست که مسائل خارجی از‬ ‫بين‌الملل‬ ‫م ی‌شود‪ .‬جان‌کری همواره تالش داشت تا این موضوع را مورد‬ ‫توجه قرار دهد که درگیری‌های فزاینده آمریکا در محی ط‌های‬ ‫منطقه‌ای‪ ،‬هزینه‌های نظامی ایاالت‌متحده را افزایش م ی‌دهد‪.‬‬ ‫به موازات جان کری‪ ،‬کارگزاران دیگری همانند جان ب رنان و چاک‬ ‫هگل تالش دارند تا رویکرد امنیتی ب��اراک اوباما معطوف به‬ ‫موازنه‌گرایی را در دومین دوره ریاست‌جمهوری او اجرا نمایند‪.‬‬ ‫ن کری در بین نظامیان و س��اختار دفاعی ایاالت‌متحده از‬ ‫جا ‌‬ ‫جایگاه موثری برخوردار است‪ .‬پیشینه سازمانی جان‌کری در‬ ‫نیروهای مس��لح آمریکا و ایفای نقش در ویتنام‪ ،‬جایگاه کری‬ ‫بین سیاستمداران آمریکایی را ارتقا م ی‌دهد‪ .‬چنین پیشینه‌ای‬ ‫ن کری با کنگره ایاالت‌متحده‬ ‫م ی‌تواند زمینه تعامل بیشتر جا ‌‬ ‫را به‌وجود آورد‪ .‬الزم به‌توضیح است که اگرچه وزرای آمریکا در‬ ‫ب رابر کنگره مسئول نیستند‪ ،‬اما چگونگی تعامل آنان م ی‌تواند‬ ‫موقعیت مناسب‌تری را ب رای اجماع در سیاستگذاری خارجی بین‬ ‫نهادهای مختلف آمریکا به‌وجود آورد‪ .‬چاک‌هگل نیز جایگاه‬ ‫ویژه‌ای در راهبرد امنیتی آمریکا داشته است‪‌.‬هگل را م ی‌توان‬ ‫بخشی از کارگزارانی دانست که سیاست دفاعی آمریکا در سنا‬ ‫را سازماندهی م ی‌نمایند‪ .‬اگر چاک هگل از الگوی متوازن در‬ ‫ارتباط با ای ران اس��تفاده کند در آن ش��رایط به مطلوبی ت‌های‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫که مواضع متفاوتی با هیالری کلینت��ون در مورد موضوعات‬ ‫راهبردی و کارگزاران موثر در سیاس��ت منطق��ه‌ای آمریکا در‬ ‫خاورمیانه دارد‪.‬‬ ‫‪ -3‬ضرورت‌های تغیی�ر در کارگ�زاران راهبردی و‬ ‫امنیتی ایاالت‌متحده‬ ‫کارگزاران امنیتی را م ی‌توان بخشی از سیاست راهبردی‬ ‫ایاالت‌متحده دانست‪ .‬چاک هگل چنین ویژگی را در رابطه با‬ ‫نقش‌آفرینی در حوزه سیاست دفاعی خواهد داشت‪ .‬کارگزاران‬ ‫دیگری نیز همانند ج��ان ب رنان تالش خواهن��د کرد تا نقش‬ ‫مولفه‌ه��ای امنیت��ی را در ارتباط با سیاس��ت راهبردی جدید‬ ‫باراک اوباما ایفا کنن��د‪ .‬زمانی که باراک اوبام��ا در اولین دوره‬ ‫ریاست‌جمهوری خود به قدرت رسید این انگاره وجود داشت که‬ ‫زمینه‌های الزم ب رای تغییر در سیاست راهبردی آمریکا ایجاد‬ ‫خواهد شد‪ .‬تغییر در کارگزاران‪ ،‬زمینه‌های الزم ب رای دگرگونی‬ ‫در راهبردهای امنیتی آمریکا را فراهم م ی‌س��ازد‪ .‬باراک اوباما‬ ‫در بسیاری از ادبیات تبلیغاتی و تحلی ل‌های خود از سیاست‬ ‫جهان این موضوع را مطرح کرد ک��ه ایاالت‌متحده ب رای بقای‬ ‫راهبردی نیازمند کاهش هزینه‌های منطقه‌ای خواهد بود‪ .‬در‬ ‫چنین رویکردی‪ ،‬کش��ورهایی همانند ای ران‪ ،‬روسیه و چین از‬ ‫اهمیت ویژه‌ای در راهبرد امنیتی باراک اوبام��ا برخوردار بوده‬ ‫است‪ .‬سیاست تغییر در الگوی تعاملی آمریکا در ب رابر روسیه‬ ‫توسط هیالری کلینتون پیگیری شد‪ .‬نامبرده دکمه زرد رنگی‬ ‫را به‌عنوان نقطه شروع جدید به الوروف‪ ،‬وزیر امورخارجه روسیه‬ ‫هدیه داد‪ .‬چنین هدیه‌ای به‌منزله بازس��ازی الگوی تعامل در‬ ‫قالب چند‌جانب ه‌گرایی اس��ت‪ .‬اگرچه تضادهای��ی در رویکرد‬ ‫منطقه‌ای آمریکا و روسیه شکل گرفت‪ ،‬اما این امر را نم ی‌توان‬ ‫به‌منزله تغییر بنیادین در راهبرد امنیت��ی آمریکا در برخورد با‬ ‫روسیه دانست‪ .‬مقامات آمریکایی‪ ،‬اگرچه سیاست منطقه‌ای‬ ‫روس��یه را در ارتباط با س��وریه مورد انتقاد قرار دادند‪ ،‬اما چنین‬ ‫رویکردی منجر به گس��ترش تضادهای راهبردی بین روسیه‬ ‫و ایاالت‌متحده نشد‪ .‬راهبرد متوازن باراک اوباما در اولین دوره‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری به‌دلیل نقش هیالری کلینتون که دارای‬ ‫رویکرد معطوف به هژمونی ک‌گرایی منطقه‌ای و بی ن‌المللی‬ ‫بوده‪ ،‬اثربخشی خود را از دست داده است‪ .‬به همین دلیل است‬ ‫که چندجانب ه‌گرایی و راهبرد متوازن به منزله بازسازی سیاست‬ ‫امنیتی آمریکا در محیط بی ن‌المللی جدید محسوب م ی‌شود‪.‬‬ ‫یکی از دالیل و ضرورت‌های تغیی��ر در راهبرد امنیتی آمریکا‬ ‫ن کری‬ ‫نسبت به ای ران را م ی‌توان ب ر‌اساس تجربه حرفه‌ای جا ‌‬ ‫دانست؛ او فعالی ت‌های سیاسی خود را بعد از جنگ ویتنام آغاز‬ ‫ن کری در زمره پیشکس��وتان نظامی آمریکا‬ ‫کرد‪ .‬اگرچ��ه جا ‌‬ ‫محسوب م ی‌شود و بخشی از زندگی حرفه‌ای خود در ارتش را در‬ ‫ویتنام سپری کرده است‪ ،‬اما بعد از جنگ ویتنام در زمره منتقدان‬ ‫جدی سیاس��ت خارجی آمریکا در ارتباط با جنگ محس��وب‬ ‫بیشتری ب رای عبور از بن‌بس��ت موجود نائل م ی‌شود‪ .‬تجربه‬ ‫نشان داده است که همواره الگوی متوازن‪ ،‬موقعیت سازمانی‬ ‫وزیر دفاع را در آمریکا ارتقا م ی‌دهد‪ .‬به‌عبارت دیگر م ی‌توان این‬ ‫موضوع را مورد توجه قرار داد که روندهای جدید سیاست خارجی‬ ‫آمریکاازط ریقالگوهایمبتنیبرکارشناسیوچندجانب ه‌گرایی‬ ‫تحلیلی پیگیری خواهد ش��د‪ .‬در حالی که هیالری کلینتون‬ ‫رویکرد کاملا متفاوتی را در سیاس��ت خارجی آمریکا پیگیری‬ ‫کرد‪ .‬کلینتون ب رای حل موضوع��ات بحرانی عموما از الگوی‬ ‫دیپلماسی قله‌ای بهره م ی‌گرفت‪ .‬در چنین فرآیندی‪ ،‬هیالری‬ ‫یداد تا موج‌های ضد‌ای رانی در ساختار سیاسی‬ ‫کلینتو ‌ن ترجیح م ‌‬ ‫و الب ی‌های آمریکایی را تقویت کرده و الگوی رفتاری خود را در‬ ‫چنین فرآیندی تنظیم نماید‪ .‬اگرچه هیالری کلینتون از الگوی‬ ‫فشار تصاعدیابنده علیه ای ران بهره گرفت‪ ،‬اما چنین الگویی‬ ‫نتوانست در نتیجه مطلوبی ت‌های موثری را ب رای امنیت ملی و‬ ‫سیاست خارجی آمریکا ایجاد نماید‪ .‬در چنین شرایطی است که‬ ‫ن کری قادر خواهد بود تا از طریق تعامل‌گرایی و گسترش‬ ‫جا ‌‬ ‫فرآیند معطوف به کنش غیرمس��تقیم‪ ،‬زمینه‌های الزم ب رای‬ ‫ایجاد سیاست تعادل و موازنه در منطقه خلیج‌فارس را فراهم‬ ‫سازد‪ .‬در شرایط موجود جان کری م ی‌تواند راه‌نیمه‌تمام سایروس‬ ‫ونس در ارتب��اط با ای��ران را ادامه دهد‪ .‬س��ایروس ونس‪ ،‬وزیر‬ ‫امور‌خارجه جیمی‌کارتر بود‪ .‬او که در زمره تکنوکرات‌های قدیمی‬ ‫‌ایاالت‌متحده بوده‪ ،‬تمایل چندانی به بهره‌گیری از رویکردهای‬ ‫مبتنی بر دیپلماسی فشار و تهدید علیه ای ران نداشت‪ .‬ونس‬ ‫بر این ام��ر واقف بود که ه��ر فرآیند دیپلماتی��ک آمریکا که‬ ‫ب ر‌اساس تهدید امنیتی شکل گیرد‪ ،‬آثار و نتایج پرمخاطره‌ای‬ ‫را ب رای آینده امنیت ملی ایاالت‌متحده ایجاد م ی‌کند‪ .‬در شرایط‬ ‫موجود‪ ،‬جان کری در نقطه‌عطف تاریخی قرار گرفته اس��ت‪.‬‬ ‫موازنه‌گرایی راهبردی جان کری در ارتباط با ای ران م ی‌تواند اعتبار‬ ‫و مطلوبیت سازمانی وزارت امور‌خارجه آمریکا را ارتقا دهد‪ .‬عبور‬ ‫از بن‌بست تاریخی نیازمند ابتکار عمل و درک دقیقی در ارتباط‬ ‫باضرورت‌هایموازنهقدرتمنطقه‌ایمحسوبم ی‌شود‪ .‬تغییر‬ ‫در کارگزاران سیاست خارجی‪ ،‬امنیتی و دفاعی ایاالت‌متحده در‬ ‫شرایطی از اهمیت الزم برخوردار است که زمینه‌های مناسب‬ ‫ب رای نقش‌آفرینی آنان در س��اختار داخلی ایاالت‌متحده ایجاد‬ ‫ش��ود‪ .‬تاکنون کنگره آمریکا که عمدتا تحت تاثیر گروه‌های‬ ‫محافظ��ه‌کار و الب ی‌های اس��رائی ل‌محور بوده اس��ت‪ ،‬نقش‬ ‫گسترده‌ای در کارگزاری سیاس��ت خارجی‪ ،‬امنیتی و راهبردی‬ ‫آمریکا در برخورد با ای ران ایفا کرده است‪ .‬بسیاری از تحریم‌های‬ ‫آمریکا علیه ای ران تحت تاثیر کنگره ب��وده و محدودیت‌های‬ ‫راهبردی علیه ای ران را اعمال کرده است‪ .‬هرگونه تغییر در راهبرد‬ ‫دفاعیآمریکاصرفادرشرایطیبهمطلوبی ت‌هایمناسبمنجر‬ ‫م ی‌ش��ود که زمینه‌های الزم ب رای کاهش تحریم در سیاست‬ ‫راهبردی آمریکا علیه ای ران ایجاد شود‪g.‬‬ ‫چالش‌هاي داخلی اهمیت بیشتری دارند‪ .‬درست مانند بسیاری‬ ‫دیگر از تصمیم‌های اوباما‪ ،‬ای��ن ارزیابی نیز کاملا به تجزیه و‬ ‫تحلی ل‌های ش��خصی او ارتباط دارد‪ .‬به گفته «جیم مینلی»‬ ‫رئیس س��ابق دفتر کارکنان و «هری رید» رهبر اکثریت س��نا‪،‬‬ ‫اوباما در برخی موارد ویژگ ی‌هایی شبیه به «رام امانوئل» رئیس‬ ‫سابق دفتر کارکنان کاخ س��فید دارد‪ ،‬ولی حتی با او نیز در یک‬ ‫طبقه‌بندی قرار نم ی‌گیرد‪ .‬داناف نیز فردی نیست که دسترسی‬ ‫و تماس با وی به راحتی امکان‌پذیر باشد‪ .‬داناف فارغ‌التحصیل‬ ‫دانشگاه «س��نت‌جانز» در ایالت «مینه‌س��وتا» بوده و یکی از‬ ‫هم‌بازی‌های بسکتبال باراک اوباماس��ت‪ .‬او یکی از ‪11‬فرزند‬ ‫یک خانواده کاتولیک مذهب است و دو تن از ب رادرانش کشیش‬ ‫هستند‪ .‬او به‌عنوان فردی که به تناسب‌اندام و وزن خود اهمیت‬ ‫زیادیم ی‌دهدوبادوچرخهبهمنزلشبرم ی‌گردد‪،‬نگرانایناست‬ ‫که قبول این مسئولیت تاثيری منفی روی وضعیت سالمتش‬ ‫داشتهباشد‪ .‬کالینکهدرمیانهکشمکش‌هایقانونی«ال‌گور»‬ ‫و «جورج بوش» بعد از انتخابات سال ‪ 2000‬میالدی قرار داشت‪،‬‬ ‫‪53‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫درواشنگتنشخصیتیشناخته‌‌شده‌تراست‪«.‬کویناسپیسی»‬ ‫نیزدرفیلمخودبهنام«بازشماری»ویرابهتصویرکشیدهاست‪.‬‬ ‫اویکفوق‌ستارهاستکهب رایچندیندههدرکاخ‌سفیدوکنگره‬ ‫فعالیت کرده و نامش هم واره در فهرست کارکنان و وکالی ارشد‬ ‫زیر ‪ 40‬سال قرار داش��ته اس��ت‪ .‬او که اکنون ‪ 51‬سال دارد طی‬ ‫دو سال نخست دوره اول ریاست‌جمهوری اوباما به‌عنوان معاون‬ ‫رئی س‌دفتر کارکنان جو بایدن فعالیت م ی‌کرد ولی زمانی که رام‬ ‫امانوئل سمت خود را ب رای کاندیداتوری در انتخابات شهرداری‬ ‫شیکاگوترککرد‪،‬ویگزینه‌ایمحتملب رایجانشینیامانوئل‬ ‫به شمار م ی‌رفت‪ .‬چنانچه کالین این سمت را در اختیار بگیرد‪،‬‬ ‫به‌طورقطعگمان ‌هزن ی‌هاییدربارهمفهومی‌کهاینانتخابب رای‬ ‫بایدن خ واهد داشت نیز شنیده خ واهد داشت و مقام‌های آمریکا‬ ‫باید سیاست‌های خود را با نیم‌نگاهی به احتمال کاندیداتوری‬ ‫بایدن در انتخابات سال ‪ 2016‬میالدی تدوین کنند‪ .‬با این همه‬ ‫در نهایت این اوباماس��ت که گزینه مورد نظ��رش را باتوجه به‬ ‫یداند‬ ‫دیدگاه‌هایشخصیخودانتخابخ واهدکرد‪.‬اوبه‌خوبیم ‌‬ ‫که هر دوی این افراد از نظم شخصی ب رای انجام این مسئولیت‬ ‫دشوار و مهارت‌های مدی ریتی ب رای اعمال ق وانین و مقررات روی‬ ‫سایرکارکنانبرخوردارهستند‪.‬بهاعتقادمینلیمهمترینمهارت‬ ‫مسئول دفتر کارکنان کاخ‌سفید باید «نه گفتن» باشد؛ نه گفتن‬ ‫به کارکنانی که م ی‌خ واهند ب رای دقایقی با رئی س‌جمهوری دیدار‬ ‫کنند؛ نه گفتن به طرح‌هایی که توسط گروه‌های مختلف ارائه‬ ‫شده است و نه گفتن به ب رنامه‌ای که بیش از اندازه تنبیهی است‪.‬‬ ‫در حقیقت رئی س‌دفتر کارکنان کاخ‌سفید باید به‌عنوان دروازه‌بان‬ ‫فعالیت کند؛ فردی ک��ه به نوعی کار‌ترجم��ه انجام م ی‌دهد‪،‬‬ ‫اما‌ترجمه‌ای که به هیچ عنوان مطلق نیس��ت‪« .‬جک لیو»‬ ‫رئی س‌دفتر فعلی کاخ‌سفید که به‌عنوان وزیر خزانه‌داری آینده‬ ‫یدانست که چگونه باید با کانون‬ ‫آمریکا انتخاب شده به‌خوبی م ‌‬ ‫دیگر قدرت در جناح چپ ‪« -‬والری جارت» ‪ -‬دوست قدیمی‌و‬ ‫مشاور اوباما تعامل داشته باشد‪ .‬عده‌ای معتقدند که در حقیقت‬ ‫جارت‪ ،‬رئی س‌دفتر کاخ سفید است و تعامل مناسب با او بخش‬ ‫الینفکاینشغلاست‪.‬درشرایطیکهدوردومریاست‌جمهوری‬ ‫آمریکا با مسائلی مانند بحران بودجه و چالش‌های مالی آغاز‬ ‫م ی‌شود‪،‬تواناییتعاملمناسبباکنگرهبایدازجملهقابلی ت‌های‬ ‫رئی س‌دفتر جدید کارکنان کاخ‌سفید باشد‪ .‬هر دوی این کاندیداها‬ ‫تجربه فراگیری از کار کردن در س��نا را دارند‪ .‬کالین با بایدن و‬ ‫کمیتهقضاییکارکردهومکدانافهمپیشازپیوستنبهتیم‬ ‫کارکنان اوباما یکی از کارکنان کلیدی «تام داشل» از رهب ران سنا‬ ‫بودهاست‪.‬سنامحلیکاملامتفاوتازکنگرهاست‪،‬ولیهردوی‬ ‫اینکاندیداهاهمانگیزهوهمتواناییالزمب رایفع الیتدرکنگره‬ ‫کداناف سیاستمدارانی سفیدپوست‬ ‫را دارند‪ .‬هم کالین و هم م ‌‬ ‫دردولتیهستندکهبااتکابهآرایزنانواقلی ت‌هامجدداانتخاب‬ ‫شده است‪ .‬برخی از گروه‌های زنان از عدم‌تخصیص سمت‌های‬ ‫سطح باال به زنان از لیو ناامید ش��ده بودند و البته دلخوری آنها‬ ‫چندان هم ب ی‌مورد نبود‪ .‬فیلیپ کراولی معتقد است که نامزد‬ ‫کردن سفیدپوست‌ها یا افرادی که مواضعی شبیه به آنها دارند‪،‬‬ ‫نوعی سیاست رفت و برگش��تی در دوره دوم ریاست‌جمهوری‬ ‫اوباماست‪ .‬او معتقد است که «سوزان رایس» نماینده آمریکا در‬ ‫سازمان ملل متحد جانشین «تام دانیلون» مشاور امنیت ملی‬ ‫شده و «جانت ناپولیتانو» وزیر امنیت داخلی آمریکا نیز به‌عنوان‬ ‫دادستان کل آمریکا جانشین «اریک ه ولدر» خ واهد شد‪ .‬او تاکید‬ ‫م ی‌کند که این اتفاق چند ماه آینده و بعد از کناره‌گیری هولدر‬ ‫خ واهد افتاد‪ .‬به گفته کراولی این زنان هستند که در دولت جدید‬ ‫اوباماکلیدی‌تریننقش‌هاراایفاخ واهندکرد‪،‬ولیرئی س‌جمهوری‬ ‫به دالیل مختلفی این تحرکات جدید را به یکباره انجام نخ واهد‬ ‫داد‪ .‬اوباما که انتخابات ریاست‌جمهوری دیگری را پیش روي خود‬ ‫نم ی‌بین ‌د ترجیح م ی‌دهد دردولت دوم خود به جای اینکه تسلیم‬ ‫فشارهای خارجی شود‪ ،‬افرادی را انتخاب کند که با آنها راحت‌تر‬ ‫است و م ی‌تواند در مقابله با چالش‌ها روی کمک آنها حساب‬ ‫بیشتری باز کند‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫منبع‪:‬نیوزویک‬ ‫‪54‬‬ ‫رئيسجمهور آمريكا ديگر با جمهوريخواهان مصالحه نميكند‬ ‫روي ديگر اوباما‬ ‫جو کلین‪ -‬ترجمه‪ :‬رضا آقازاده‬ ‫‪3‬‬ ‫سال جدید در حال آغاز است و آن طور که از شواهد و‬ ‫قرائن برم ی‌آید یک باراک اوبامای جدی��د نیز در حال تولد‪.‬‬ ‫مدل امسال دیگر سردرگم نیست و وقتش را تلف نم ی‌کند‪.‬‬ ‫اوبامای جدید‪ ،‬سرس��خت‪ ،‬مصمم و انعطاف ناپذیر اس��ت‪.‬‬ ‫او ب رای اولی ن‌بار طی ‪ 22‬س��ال جمهوریخواهان را وادار کرد‬ ‫تا مالیات‌ها را افزایش دهن��د‪ .‬وی همچنین م ی‌گوید درباره‬ ‫بحران بعدی تولیدش��ده توس��ط جمهوریخواهان و سقف‬ ‫بدهی‪ ،‬حاضر به مذاکره با آنها نیس��ت‪ .‬اوباما‪ ،‬ب رای تصدی‬ ‫وزارت دفاع‪ ،‬چاک‌هگل‪ ،‬س��ناتور س��ابق را معرفی کرده و‬ ‫توجهی به اعتراض‌ه��ای پرهیاهوی نومحافظه‌کاران و نیز‬ ‫البی قدرتمند اس��رائیل ندارد‪ .‬از سوی دیگر به نظر م ی‌رسد‬ ‫آماده ارائه پیش��نهادهای تهاجمی‌در خصوص موضوعاتی‬ ‫همچون مهاجرت و کنترل اسلحه است‪.‬‬ ‫اینها همگی گام‌های مثبتی هس��تند‪ .‬رئی س‌جمهور‬ ‫به این نتیجه رسیده که در حال حاضر این اوست که قدرت‬ ‫را در اختیار دارد و برخالف س��بک مذاکره محورش در دور‬ ‫اول ریاست‌جمهوری به نظر م ی‌رس��د آماده مرعوب کردن‬ ‫مخالفان بدشانس خود اس��ت‪ .‬این موضوع موجب شده تا‬ ‫بخش قابل‌توجهی از جمهوریخواهان شروع به فریاد و فغان‬ ‫کنند و از خشم دندان به هم بسایند‪ .‬هرچند همچنان به نظر‬ ‫نم ی‌آید درک درس��تی از وضعیت جامعه داشته باشند‪ .‬آنها‬ ‫متوجه نیس��تند که مردم از هیاهو و لقب‌هایی مانند سقف‬ ‫بدهی‪ ،‬بی زار و خسته‌اند‪ .‬شاید بتوان جمهوریخواهان فعلی‬ ‫را با دموکرات‌های دهه ‪ 80‬میالدی مقایسه کرد؛ کسانی که‬ ‫معتقد بودند انتخاب رونالد ریگان به ریاست‌جمهوری‪ ،‬آغاز‬ ‫فاشیسم آمریکایی اس��ت‪ .‬من هرگز واکنش دیک گفارت‬ ‫به بن‌مایه کمپی��ن ریگان يعني «صبح ام��روز در آمریکا»‬ ‫را فراموش نخواهم کرد‪ .‬او در واکنش به این کمپین گفت‬ ‫«نیمه‌ش��ب اس��ت‪ ...‬و آس��مان لحظه به لحظه تاریک‌تر‬ ‫م ی‌شود‪ ».‬در آمریکا هرگز نیمه‌‌ش��ب نبوده و نیست؛ ولی‬ ‫این روزها گویا سیاست عمومی برمبنای یک کمدی سیاه‬ ‫بنا شده اس��ت‪ .‬یکی از پیش��نهادات تقریبا جدی که ب رای‬ ‫اجتناب از افزایش س��قف بدهی مطرح شد‪ ،‬پیشنهاد ضرب‬ ‫هزار میلیارد دالر سکه پالتین از س��وی دولت و سپردن آن‬ ‫به خزانه‌داری بود‪ .‬پیشنهادی که حمایت پل کروگمن‪ ،‬ب رنده‬ ‫جایزه نوبل را با خود داش��ت‪ .‬کروگمن گفت‪ :‬این پیشنهاد‬ ‫«احمقانه‪ ،‬ولی خوش‌خیم» است و در مقایسه‪ ،‬پیشنهادهای‬ ‫جمهوریخواه��ان ب رای افزایش مهل��ت بازپرداخت وام‌های‬ ‫عقب‌افتاده و پرداخت نش��ده که به گروگان گرفتن اقتصاد‬ ‫کشور منجر م ی‌شود‪ ،‬احمقانه و مضر است‪.‬‬ ‫رئيسجمهور سياهپوست با وزيران سفيدپوست كار ميكند‬ ‫خانه‌تكاني دركاخ‌سفيد‬ ‫جو کلین‪-‬ترجمه‪ :‬رضا آقازاده‬ ‫‪4‬‬ ‫ترکیب کابینه اوباما در دور دوم ریاست‌جمهوری‌اش‪،‬‬ ‫چهارش��نبه با استعفای هیلدا س��ولیس وزیر کار و تصمیم‬ ‫س��ه عضو دیگر مبنی بر باقی ماندن در تیم رئی س‌جمهور‪،‬‬ ‫به‌رغم نگرانی درباره تنوع و تفاوت در حلق��ه درونی اوباما‪،‬‬ ‫روشن‌تر شد‪.‬‬ ‫س��ولیس‪ ،‬نماین��ده س��ابق کنگ��ره و یک��ی از‬ ‫اس��پانیای ی‌تبارهای رده‌باالی کابینه‪ ،‬گفت پس از هدایت‬ ‫وزارتخانه خود طی توفان‌های اقتصادی دوره اول از کابینه‬ ‫جدا م ی‌شود‪ .‬او اولین وزیر کار اسپانیایی تبار در تاریخ ایاالت‬ ‫متحده محسوب م ی‌شود‪ .‬یکی از مقامات کاخ سفید اعالم‬ ‫کرد س��ه عضو دیگر کابینه ـ اریک هولدر دادس��تان کل؛‬ ‫کاتلین سبلیوس وزیر بهداش��ت و خدمات انسانی و اریک‬ ‫شینسکی وزیر امور کهنه سربازان ـ زمان شروع دومین دور‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری اوباما همچنان در کابینه حضور خواهند‬ ‫داش��ت‪ .‬این موضوع تنوع میان تیم رهبری رئی س‌جمهور‬ ‫را تضمین خواهد کرد‪ :‬هولدر‪ ،‬سیاهپوست؛ سبلیوس‪ ،‬زن و‬ ‫شینسکی یک آمریکایی ژاپن ی‌تبار است‪.‬‬ ‫این مقام کاخ سفید که به ش��رط فاش نشدن نامش‬ ‫درباره تغیی رات کابینه با خبرگزاری آسوشیتدپرس صحبت‬ ‫م ی‌کرد‪ ،‬گفت فهرس��ت وزرا و اعضایی از کابینه که در دور‬ ‫دوم باقی خواهند ماند‪ ،‬تنها به این سه نفر خالصه نم ی‌شود‪.‬‬ ‫برخی زنان دموکرات نسبت به «سه وزارتخانه بزرگ» کابینه‬ ‫ـ وزارت امورخارجه‪ ،‬وزارت دفاع و خزانه داری ـ و سپردن آنها‬ ‫به مردان سفیدپوست اب راز نگرانی کرده‌اند‪ .‬جان کری‪ ،‬سناتور‬ ‫دموکرات ایالت ماساچوست به‌عنوان وزیر امور خارجه برگزیده‬ ‫شده؛ س��ناتور جمهوریخواه و س��ابق ایالت نب راسکا‪ ،‬چاک‬ ‫هگل‪ ،‬ب رای سکانداری پنتاگون انتخاب شده است و انتظار‬ ‫م ی‌رود جک لی��و‪ ،‬رئی س‌دفتر کاخ س��فید‪ ،‬اواخر این هفته‬ ‫به‌عنوان وزیر خزانه‌داری معرفی شود‪.‬‬ ‫انتظار م ی‌رود کاخ س��فید در هفته‌های آتی اس��امی‬ ‫‌اعضای دیگ��ر کابینه را اع�لام کند؛ تیمی ک��ه اعضای آن‬ ‫متشکل از ائتالف متنوعی از زنان‪ ،‬اسپانیای ی‌تبارها و اقلی ت‌ها‬ ‫بوده و نش��ان از افرادی داش��ته باش��د که امکان پیروزی در‬ ‫انتخابات سال ‪ 2012‬را ب رای اوباما فراهم کردند‪ .‬سوزان رایس‪،‬‬ ‫نماینده دائم آمریکا در س��ازمان ملل و دوست نزدیک اوباما‪،‬‬ ‫ماه گذشته و در پی انتقادهای وارده از سوی جمهوریخواهان‬ ‫به دلیل نظ راتش درباره حمالت ب��ه آمریکای ی‌ها در لیبی‪ ،‬از‬ ‫نامزدی ب رای تصدی وزارت امور خارجه انصراف داد‪ .‬چندنفر‬ ‫از زنان عضو حزب دموکرات‪ ،‬انتقادهای ش��دید نس��بت به‬ ‫رایس را (که سیاهپوس��ت است) نش��انه تبعیض جنسی و‬ ‫نژادپرستی دانستند‪.‬‬ ‫لی زا جکسون‪ ،‬رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست‪،‬‬ ‫ماه گذشته اعالم کرد که بعد از نزدیک به چهارسال مدیریت‬ ‫این س��ازمان‪ ،‬کناره‌گیری خواهد کرد‪ .‬به‌رغ��م اینکه طبق‬ ‫گزارش‌ها چندین نفر از جمله فرماندار واش��نگتن‪ ،‬کریس‬ ‫گرگویر و باب پرسیاس��پ‪ ،‬معاون جکسون‪ ،‬مدنظر هستند‬ ‫ولی هنوز هیچ جانشینی ب رای وی معرفی نشده است‪.‬‬ ‫گرگویر‪ ،‬یکی از متحدان دیرین اوباماس��ت که هفته‬
‫البته اینجا بای��د چندکالمی‌درب��اره دموکرات‌ها هم‬ ‫بگویم‪ .‬دموکرات‌ها برخالف جمهوریخواهان‪ ،‬در یک روایت‬ ‫قابل تشخیص از آمریکا زندگی م ی‌کنند‪ .‬آنها تغییر آب و هوا‬ ‫یا تکامل را منکر نم ی‌ش��وند‪ ،‬یا مناطق شهری را همچون‬ ‫یک کش��ور بیگانه نگاه نم ی‌کنند؛ طی س��ی سال گذشته‬ ‫دموکرات‌ها در انضباط مالی بسیار بهتر از جمهوریخواهان‬ ‫عمل کرده‌اند‪ ،‬ول��ی در حال حاضر نوعی غ��رور و رخوت و‬ ‫فقدان تفکر خ�لاق و تمایل به دفاع از رفاه پوس��یده عصر‬ ‫صنعتی و برنامه‌های مس��تمری بر این حزب حاکم ش��ده‬ ‫اس��ت‪ .‬دموکرات‌ها حتی مانع ی��ک تغیی��ر صرفه‌جویانه‬ ‫معتدل در شاخص هزینه‌های زندگی تامین اجتماعی شدند‬ ‫و این نقطه‌ای اس��ت که چال��ش واقعی اوبام��ا در دور دوم‬ ‫ریاست‌جمهوری‌اش در آن نهفته است‪.‬‬ ‫تام کاب��رن‪ ،‬س��ناتور جمهوریخواه ایال��ت اوکالهاما‬ ‫م ی‌گوید‪« :‬م��ا احتماال بح��ث جدی درباره سیاس��ت‌های‬ ‫مراقب ت‌های بهداش��تی را تنه��ا زمانی آغ��از م ی‌کنیم که‬ ‫هزینه‌های عدم اق��دام در این زمینه بیش��تر از هزینه‌های‬ ‫اقدام باشد‪ ».‬کابرن به شجاعت در زمینه مسائل مربوط به‬ ‫کسری بودجه شهرت دارد‪ .‬او عضو کمیسیون سیمپسون‬ ‫بولز ب��وده و یک��ی از مع��دود جمهوریخواهانی اس��ت که‬ ‫مدت‌ها پیش از رس��یدن اقتصاد کش��ور به پرتگاه مالی از‬ ‫افزای��ش درآمدها حمایت کرد‪ .‬کافی اس��ت فقط ‪ 15‬دقیقه‬ ‫با کابرن‪ ،‬که یک فیزیکدان تجربی است‪ ،‬صحبت کنید تا‬ ‫حداقل شش ایده خوب درباره چگونگی بهبود بخشیدن به‬ ‫وضعیت مراقب ت‌های بهداشتی و نه‌فقط ارزان‌تر کردن آنها‪،‬‬ ‫بشنوید‪ .‬ولی او درباره به نتیجه رسیدن این نوع گفت‌وگوها‬ ‫در واشنگتن در وضعیت فعلی چندان خوشبین نیست‪ .‬به‬ ‫اعتقاد او تعداد دموکرات‌هایی که در زمینه مس��ائل مربوط‬ ‫به هزینه‌های برنامه‌های مستمری حاضر به قبول ریسک‬ ‫باشند‪ ،‬انگشت‌شمار است‪ .‬کابرن در دوران سناتوری اوباما‪،‬‬ ‫ارتباط نزدیکی با او داشت‪ .‬ارتباطی که در حال حاضر وجود‬ ‫ندارد و به نظر من ضرر این فقدان متوجه اوباماست؛ اوبامایی‬ ‫که در مقایس��ه با وضعیت پس��اانتخاباتی سیاس��تمداران‬ ‫همچون قبل از آن جامع ه‌س��تیز به نظر م ی‌رسد (در واقع‪،‬‬ ‫اوباما باید همه اعضای کمیسيون مالی سنا را به یک شام‬ ‫غیررس��می دعوت و درباره مسائل و مش��کالت بلندمدت‬ ‫گفت‌وگو کند)‪ .‬کابرن معتقد اس��ت که هنوز ب رای جلوداری‬ ‫اوباما دیر نشده است؛ «او م ی‌توانست سه هدف خاصی را که‬ ‫در زمینه اصالحات «مدیکر» مدنظر دارد مطرح کرده و با ما‬ ‫ب رای رسیدن به این اهداف همکاری کند‪».‬‬ ‫ولی ما به چیزی بیشتر از یک همکاری نیاز داریم‪ .‬آنچه‬ ‫در حال حاضر ضرورت دارد درست نقطه مقابل گفت‌وگوهای‬ ‫احمقانه و شرم‌آوری است که تا به حال انجام شده است‪ .‬ما‬ ‫به یک طرح واقعی ب رای بازس��ازی اجزای فرسوده دولت در‬ ‫عرصه‌های زیرس��اخت‌ها‪ ،‬درآمد‪ ،‬نظارت و رف��اه نیاز داریم‪.‬‬ ‫این مس��اله نه به معنی یک نگاه حس��ابگرانه به بهترین‬ ‫روش کاهش هزینه‌های مس��تمری که ب��ه معنای حرکتی‬ ‫بنیادی به س��مت بهبود وضعیت مراقب ت‌های بهداش��تی‬ ‫و همزم��ان کاهش هزینه‌ه��ای مربوط به آن اس��ت‪ .‬ب رای‬ ‫رس��یدن به چنین هدفی باید در معنای حقوق ش��هروندی‬ ‫تجدیدنظر کرد‪« :‬آیا افرادی که از مزایایی مانند کوپن مواد‬ ‫غذایی یا کمک‌های مالی دولتی اس��تفاده م ی‌کنند باید در‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫آینده دومی��ن دوره فرمان��داری‌اش در این ایال��ت به پایان‬ ‫م ی‌رسد؛ در حالی که قرار است پرسیاسپ سرپرستی سازمان‬ ‫حفاظت از محیط زیست را پس از کناره‌‌گیری جکسون‪ ،‬در‬ ‫چند هفته آینده‪ ،‬برعهده بگیرد‪ .‬در همین حال انتظار م ی‌رود‬ ‫استیون چو مدتی پس از برگزاری مراسم تحلیف کابینه را‬ ‫ترک کند و برنامه‌های کن ساالزار‪ ،‬وزیر کشور نیز همچنان‬ ‫نامعلوم اس��ت‪ .‬مدعیان جانشینی اس��تیون چو عبارتند از‬ ‫سناتور سابق ایالت داکوتا‪ ،‬بایرون دورگان و فرماندار سابق‬ ‫ایالت میشیگان‪ ،‬جنیفر گرانهلم‪ .‬تنها جمهوریخواه حاضر‬ ‫در کابین��ه‪ ،‬ری لهود‪ ،‬وزیر‌ترابری نیز هنوز هیچ نش��انه‌ای‬ ‫مبنی بر حضور یا ع��دم حضورش در کابین��ه بعدی بروز‬ ‫نداده است‪.‬‬ ‫اوباما درباره س��ولیس گف��ت که او «ی��ک قهرمان‬ ‫خستگ ی‌ناپذیر ب رای خانواده‌های کارگر» و یک عضو کلیدی‬ ‫و مهم تیم اقتصادی کابینه طی دوران اول ریاست‌جمهوری‬ ‫بود؛ دوره‌ای که مشخصه بارز آن تالش ب رای احیای دوباره‬ ‫وضعیت اقتصادی و نجات کشور از رکود اقتصادی بود‪ .‬او به‬ ‫دلیل اجرای فعال قوانین مربوط به حقوق دستمزد و ساعات‬ ‫کار و نیز ایمنی‪ ،‬مورد ستایش اتحادیه‌های کارگری بود‪ ،‬در‬ ‫حالی که گروه‌های تجاری از وی به دلیل آنچه عدم اتخاذ‬ ‫یک رویکرد همیارانه‌تر م ی‌دانستند انتقاد م ی‌کردند‪.‬‬ ‫انتظار م ی‌رفت سبلیوس‪ ،‬فرماندار سابق ایالت کانزاس‬ ‫و عضو کمیس��یون بیمه‪ ،‬ب��رای نظارت بر اج��رای کامل‬ ‫اصالحات در برنامه‌های مراقبت بهداش��تی اوباما در دولت‬ ‫باقی بماند‪ .‬باتوج��ه به تصمیم بزرگ دولت که قرار اس��ت‬ ‫در سال آینده میالدی نزدیک به ‪ 30‬میلیون آمریکایی فاقد‬ ‫بیمه را تحت پوشش بیمه‌های درمانی و بهداشتی قرار دهد‪،‬‬ ‫اهمیت این موضوع بیش از پیش مشخص م ی‌شود‪.‬‬ ‫اریک هولدر که پیش از این در وزارت دادگستری دولت‬ ‫کلینتون نیز حضور داشته است‪ ،‬در مقام دادستان کل دوران‬ ‫دشواری را پشت سر نهاده است‪ .‬حل و فصل موارد مربوط به‬ ‫حقوق مدنی و تروریسم همراه با برنامه‌های مقابله با قاچاق‬ ‫اس��لحه در مرزهای جنوب غربی از جمله مشکالت اریک‬ ‫هولدر در این دوره بوده است‪.‬‬ ‫او دستور بررسی و بازبینی پرونده‌های بازجویی سازمان‬ ‫س��یا در زمان دولت بوش را صادر کرد‪ .‬طی این بررس��ی‌ها‬ ‫مشخص ش��د بازجویان س��ازمان یک‌بار یکی از مظنونان‬ ‫حادثه یازده سپتامبر را تهدید به کش��تن فرزندانش کرده و‬ ‫یکی دیگ��ر را تهدید به آزار و اذیت م��ادرش و وادار کردن او‬ ‫به تماش��ا ‪ .‬نتیجه این تحقیق جامع ـ که سه سال به طول‬ ‫انجامید ولی هیچ اتهام ی‌علیه افراد س��ازمان وارد نش��د ـ‬ ‫منجر به افزایش انتقادها‪ ،‬این بار از س��وی گروه‌های حقوق‬ ‫بشری شد‪.‬‬ ‫از سوی دیگر‪ ،‬شینس��کی نیز تالش کرده تا در زمان‬ ‫وزارت خود از نزدیک بر وضعیت بازگشت نیروهای نظامی‬ ‫از ع راق و همی ن‌طور افغانس��تان نظارت داش��ته باشد‪ .‬او با‬ ‫مشکالت گوناگونی از جمله‌ب ی‌خانمانی سربازان از جنگ‬ ‫بازگشته‪ ،‬افزایش شمار خودکش��ی میان نظامیان‪ ،‬بیکاری‬ ‫کهنه‌سربازان و رشد روزافزون نیاز به مراقب ت‌های سالمت‬ ‫روان در میان افراد ارتش دست و پنجه نرم کرده است‪g .‬‬ ‫ازای آن ب��رای دولت خدمات اجتماعی انج��ام دهند؟» باید‬ ‫قوانین مالیاتی جدیدی با نرخ‌ه��ای پایی ن‌تر‪ ،‬نقاط ضعف و‬ ‫راه‌های گریز کمتر و همچنین مالیات‌های سنگی ن‌تر ب رای‬ ‫آلوده‌کنندگان محیط زیست تدوین کرد‪ .‬هرچند اقدام درمورد‬ ‫هرکدام از این موضوعات بعید به نظر م ی‌رسد ولی گفت‌وگو‬ ‫باید آغاز ش��ود‪ .‬امیدوارم همان اوبامای دوراندیش دور اول‬ ‫بازگردد و در دومین سخنرانی خود در مراسم تحلیف‪ ،‬آغازگر‬ ‫این تغییر باشد‪g .‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫‪55‬‬
‫كابينه جديد اوباما‪ ،‬تیم قدرت هوشمند است‬ ‫بازي با مهره ها‬ ‫مهدی مطهرنیا ‪ /‬کارشناس مسائل بین‌الملل‬ ‫‪5‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫این روزها در کنار طرح «پ رتگاه اقتصادی» در ایاالت‌متحده‬ ‫آمریکا شاهد بروز چالش تغییر گسترده در کابینه اوباما هستیم‪.‬‬ ‫باراک اوباما رسما «چاک‌هگل» و «جان ب رنان» را ب رای تصدی‬ ‫پنتاگون و «سیا» معرفی کرد‪ .‬پیش تر نیز جان کری به‌عنوان‬ ‫گزینه پیشنهادی تصدی وزارت‌خارجه معرفی شده بود؛ این در‬ ‫حالی است که رئیس خزانه‌داری هم تغییر پی دا م ی‌کند‪ .‬در این‬ ‫میانعالوه‌بربحث‌هاییمبنیبررویکرد«کری»ب رایمذاکرهبا‬ ‫ای ران‪،‬ا‌زهگلنیزبه‌عنوانچهره‌ایضداسرائیلیومخالفحمله‬ ‫و حتی تحریم یکجانبه علیه ای ران یاد م ی‌شود‪ .‬گفته م ی‌شود‬ ‫مواضع ب رنان نیز به‌هگل و کری نزدیک اس��ت‪ .‬این تغیی رات‬ ‫باتوجه به اهمیت پس ت‌های موجود و افراد منتخب ب رای تصدی‬ ‫آنها از سوی باراک اوباما‪ ،‬با پروای پی ش‌بینی اهمی ت‌یابی بیش‬ ‫از پیش ای ران ب رای آمریکا‪ ،‬این پرس��ش مهم را مطرح م ی‌کند‬ ‫که‪« :‬آیا به‌واقع اوباما تغییری راهبردی در سیاست خارجی خود‬ ‫به‌ویژه درباره ای ران ایجاد کرده است؟»‬ ‫من با پاسخ بسیاری از کارشناسان که دگرگوني در کابینه‬ ‫دوم اوباما را نتیجه تغییر سیاس��ت و اس��تراتژی آمریکا علیه‬ ‫ای ران م ی‌دانند یا آن را ی��ک پیروزی ب رای ای��ران م ی‌خوانند‪،‬‬ ‫چندان موافق نیس��تم‪ .‬به نظر م ی‌رس��د تیم جدید اوباما تیم‬ ‫قدرت هوش��مند اس��ت و تالش دارد کاربرد قدرت نرم را ب رای‬ ‫مشروعی ت‌بخش��ی به تحرکات شدید س��خت‌افزارانه علیه‬ ‫کشورهای هدف مشروعیت ببخشد‪ .‬آمدن جان کری‪ ،‬چاک‌‬ ‫هگل و جان ب رنان با تع ریفی که از موضع‌گیری‌های آنها نسبت‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪56‬‬ ‫به بحران‌های بی ن‌المللی به ویژه بحران اع راب و اس��رائیل و‬ ‫موضوع هس��ته‌ای ای ران وجود دارد‪ ،‬نمایانگر نوعی خردورزی‬ ‫هوش��مندانه در جهت منافع آمریکا توسط س��ه گزینه مورد‬ ‫نظر با مرکزیت باراک اوباما است‪ .‬افزایش توان ترکیبی قدرت‬ ‫هوشمند از مولفه‌های ضروری امروز سیاست آمریکا در سطح‬ ‫جهانی محسوب م ی‌ش��ود‪ .‬توان ترکیبی قدرت هوشمند در‬ ‫درهم تنیدگی و آمیختگی قدرت نرم و قدرت سخت به دست‬ ‫م ی‌آید‪ .‬یکی از اساس ی‌ترین نیازهای قدرت هوشمند‪‌،‬افزایش‬ ‫کیفی در باالبردن توان ذهنی کارگزاران و حرفه‌ای عمل‌کردن‬ ‫آنان در پیاده‌س��ازی گزاره‌های جدی مطرح در طرح‌واره قدرت‬ ‫هوشمند است‪ .‬انتخاب مهره‌های مناس��ب ب رای بازی در این‬ ‫س��طح از مهم‌ترین ارکان تعیی ن‌کننده این فرآیند به حساب‬ ‫م ی‌آید و ذهن‌های خالق و پردازش��گر مهم‌ترین کانون‌های‬ ‫اساسی در تبیین استراتژی قدرت هوشمند‪ ،‬در کاربرد آمیخته‬ ‫قدرت نرم و سخت است‪ .‬اگر خوب به درک و فهم نهادهای مولد‬ ‫استراتژی قدرت هوش��مند توجه کنیم‪ ،‬استراتژی قدرت‌های‬ ‫ایدئولوژیک جهان با هدف تاثیرگذاری و نقش‌آفرینی حداکثری‬ ‫در جهان پی رامون خود هویت پی دا م ی‌کند و در یافتن منابع و‬ ‫تشخیص همگرایی و شناخت ابزارها از مهم‌ترین مولفه‌های‬ ‫قدرت هوشمند ترکیب م ی‌یابند‪ .‬در چنین فرآیندی وابستگی‬ ‫محیط بی ن‌المللی به قدرت هوشمند ب رتر به درک واقعی ت‌های‬ ‫ایدئولوژیب رتردرمناسباتجهانیعمقپی دام ی‌کنندودرکالبد‬ ‫آن ایدئولوژی قدرت هوشمند عمیقا معنا و مفهوم پی دا م ی‌کند‪.‬‬ ‫رویکرد قدرت هوشمند مستلزم انعطاف در ماهیت تغییر است؛‬ ‫من باب مثال در باب هویت امنیت جدید جهان‪ ،‬قدرت هوشمند‬ ‫و قدرت نرم‪ ،‬محیط تهدید و فرصت را با نگاهی برتری‌جویانه‬ ‫ارزیابی م ی‌کنند‪ ،‬اما با رویکرد گفتم��ان امنیت مثبت به اداره‬ ‫ی منفی تع ریف نم ی‌کند‬ ‫کردن آن م ی‌اندیشد‪ .‬تهدید را مفهوم ‌‬ ‫و با دیدگاهی مثب ت‌گرا و ایجابی تالش دارد با صرف کمترین‬ ‫هزینه‌ها بیشترین فرصت‌ها را از تهدیدها فراهم آورد‪.‬‬ ‫قدرت هوشمند پاسخی است به ناکام ی‌های نسبی که‬ ‫در مولفه قدرت نرم و قدرت سخت در گذار و گذر زمان تجربه‬ ‫ش��ده اس��ت‪ .‬در تامین نگاه حداکثری به منافع ملی‪ ،‬قدرت‬ ‫هوشمند با اهدافی وس��ی ع‌تر و گام‌هایی عمی ق‌تر به ژرفای‬ ‫استراتژی ارائه‌ش��ده و دامنه نفوذ و تاثیرگذاری جهان پی رامون‬ ‫خود توجه م ی‌کند و تالش م ی‌کند تا عملکرد و راهبرد خود را‬ ‫با منطقی که قدرت هوشمند برم ی‌تابد‪ ،‬توجیه کند‪ .‬در برخی‬ ‫باورها «قدرت»‪ ،‬مطلق تلقی م ی‌شود‪ .‬آن هنگام که قدرت توان‬ ‫تاثیر و تاثر را داشته باشد و بتواند رفتار دیگران را بر حسب امیال‬ ‫و منویات ایدئولوژیک و توانای ی‌ها خود تغییر دهد‪ ،‬اگرچه با فریب‬ ‫و عملیات روانی‪ ،‬قدرت هوشمند را به مثابه عنصری اعجازگر‬ ‫م ی‌توانتعبیرکرد‪،‬قدرتهوشمندم ی‌تواندبامحاسباتدقی ق‪،‬‬ ‫حوزه عمل خود را اعم از برداشت عینی از منابع‪ ،‬توان اقتصادی‬ ‫و ظرفیت اجتماعی و ثبات امنیتی به حیات خود و منافعی که‬ ‫ب رای آن تالش م ی‌کند‪ ،‬اعتبار و ثبات ببخشد‪ .‬ب ی‌تردید تاثیر و‬ ‫موفقیتقدرتهوشمنددرفرآیندیکسلسله عملیاتوابسته‬ ‫بهآگاهیوداناییمحیطپی رامونیآنمعنیپی دام ی‌کند‪.‬همان‬ ‫یدانید دکترین‌های متفاوتی در ساختار قدرت جهانی‬ ‫گونه که م ‌‬ ‫وجود دارد یا تجربه شده‌اند‪ ،‬به ویژه در جهان پس از جنگ سرد‪،‬‬ ‫تجارب ناموفقی که قدرت‌های جهانی داش��تند‪ ،‬به‌خصوص‬ ‫با‌وجود پیشرفت‌های تکنولوژیک بشر و بهره‌گیری او از دانش‬ ‫فنی به همراه جنگ‌افزارهای ویژه در راستای تامین منافع ملی‬ ‫توجیه شده است‪ ،‬ناکارآمدی‌های زیادی در ذات قدرت مشاهده‬ ‫شده‌اند‪ ،‬اما ضرورت تغییر در تفکر‪ ،‬اهداف‪ ،‬استراتژی و تاکتیک‬ ‫مستلزم شناخت استراتژی قدرت هوشمند است که در چالش با‬ ‫اقتدارسنتیقدرت‌هایموجودپدیدارگشتهاست‪.‬ماجرایجنگ‬ ‫و صلح و در هم تنیدگی قدرت سخت و نرم در قدرت هوشمند‬ ‫به‌گونه‌ای که قدرت نرم کاربرد بس��یار س��خت و اجماع‌پذیر‬ ‫اعمال قدرت سخت را علیه کشور هدف حقانی ت‌پذیر نماید؛ از‬ ‫همین قرار است‪ .‬در تحقق مفهوم قدرت هوشمند با تکنیک‬ ‫و مهارت‌های جوامع مدرن و دانش فنی امکان دسترس��ی به‬ ‫موفقیت در عرضه چالش‌های موجود ایجابی یا سلبی اعم از‬ ‫جنگ و صلح را روان‌تر م ی‌کند‪ .‬قدرت هوشمند پاسخ مناسبی‬ ‫ب رای افزایش می زان تغییر در ساختار قدرت جهانی و همچنین‬ ‫هوش��یاری و دانایی سیاس��ی مردم نس��بت به فعالی ت‌های‬ ‫سیاسی در سطوح گوناگون است‪ .‬درهم تنیدگی عناصر زمان‬ ‫و مکان ناشی از گسترش رسانه‌ها حساسی ت‌های بی ن‌المللی‬ ‫را در الیه‌های گوناگون افکار عمومی افزايش بخشیده است‪.‬‬ ‫امروزه ابرقدرتی چون آمریکا هم نم ی‌تواند بدون آماده‌س��ازی‬ ‫افکارعمومی‪ ،‬کش��ور هدف را مورد حمله قدرت س��خت قرار‬ ‫دهد‪ .‬کشور هدف نخست باید در ذهن‌ها مورد حمله قرار گیرد‬ ‫و از قدرت نرم تهی ش��ود و س��پس در چارچوب «مدل جنگ‬ ‫نامتعادل»‪ ،‬مورد حمله سخت احتمالی قرار گیرد‪.‬‬ ‫اوباما بر آن است که در مرکز مدی ریتدکترین امنیتی جدید‬ ‫خود با س��ه ضلع مثلثی که با او کاملا هماهنگ باشند؛ ب رای‬ ‫مدیریت اعمال قدرت هوشمند؛ عمل کند‪ ،‬اگرچه پی ش‌بینی‬ ‫م ی‌شود ب رای گرفتن رای اعتماد از کنگره ب رای وزیر امور خارجه‬ ‫جان کری‪ ،‬چاک‌هگل وزیر دفاع و جان ب رنان رئیس سازمان سیا‬ ‫با چالش‌هایی مواجه باش��د‪ ،‬اما درنهایت با روی کار آمدن وزیر‬ ‫دفاع جدید و رئیس س��یا‪ ،‬ایاالت‌متحده آمریکا دکترین جدید‬ ‫امنیتی خود را در چارچوب قدرت هوش��مندتر و دکترین خروج‬ ‫از بحران‌های بی ن‌المللی و آمادگی ب رای هدف قرار دادن اهداف‬ ‫جدیدآمادهميسازد‪ .‬براینباورمکهبرخالفآنچهگفتهم ی‌شود‬ ‫روی کار آمدن این افراد نش��ان‌دهنده عقب‌نشینی از مواضع‬ ‫تعریف‌شده ایاالت‌متحده آمریکا و استراتژی‌های پذیرفته‌شده‬ ‫در مسیر برخورد با کش��ورهای هدف است‪ ،‬اما این تغییر تنها‬ ‫در سطح تاکتیک و تکنیک است‪ .‬روی کار آمدن این افراد در‬ ‫دستگاه حاکمه آمریکا بازی مذاکره و تحریم را به صورت دو لبه‬ ‫یک قیچی تیزتر م ی‌کند و در ص��ورت عدم توفیق در مذاکره‬ ‫مستقیمباای ران‪،‬لبهقیچیسخت‌محورانهرادرچارچوبافزایش‬ ‫تحریم‌ها تیزتر م ی‌کند و در صورت نتیجه نگرفتن از نشاندن‬ ‫ای ران بر پای میز مذاکره در موضع ضعف دیپلماتیک زمینه را‬ ‫ب رای همراه کردن افکار عمومی در راستای برخورد سخت با ای ران‬ ‫اقناع م ی‌کند‪ .‬تمام تبلیغات فعلی در ارتباط با چاک‌هگل و جان‬ ‫کری در این چارچوب مقدمه‌ای ب رای ورود به سناریوی برخورد با‬ ‫ای ران پس از دمشق است‪ .‬بناب راین اگرچه امروز در الیه‌های رويین‬ ‫مساله و در عملیات رسانه‌ای ایاالت‌متحده آمریکا و رسانه‌های‬ ‫غ ربی روی کار آمدن وزیر دفاع‪ ،‬رئیس سیا و وزیر امور خارجه در‬ ‫مسیرتحرکمس المت‌جویانهباای رانقلمدادم ی‌شود‪،‬اماباتوجه‬ ‫به مواضع ای ران مبنی بر عدم تمکین در ب رابر خواس��ته‌های‬ ‫ایاالت‌متحده آمریکا در مسائل منطقه‌ای و بی ن‌المللی و حتی‬ ‫مس��ائل داخلی‪ ،‬ب ی‌تردید در این مسیر همین اشخاص اقناع‬ ‫بیشتری ب رای اعمال فشار بیشتر علیه جمهوری اسالمی ای ران‬ ‫با هزینه‌های کمتری ب رای آمریکا فراه��م خواهند کرد‪ .‬البی‬ ‫صهیونیستی نیویورک‌نشین باتوجه به داده‌های اطالعاتی و‬ ‫عملیاتی که از درون ایاالت‌متحده آمریکا و س��اختار قدرت در‬ ‫آمریکا دارد به خوبی واقف است که اوباما تحرکی مثبت علیه‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران را مدی ریت م ی‌کند که در تحلیل نهایی‬ ‫نه‌تنها در تعارض با تحرک اسرائیل نخ واهد بود بلکه ب ‌هدنبال آن‬ ‫است که ای ران را با هزینه کمتری کنترل کند‪g.‬‬
‫ارزیابی اميرعلي ابوالفتح از دولت جدید اوباما‬ ‫ساختار مهم تر از نخبگان‬ ‫تو‪‎‬گویی به بررس�ی تغییرات اخیر در دولت اوباما‬ ‫امیرعلی ابوالفتح‪ ،‬کارشناس مسائل آمریکا در گف ‌‬ ‫پرداخت‪ .‬وی معتقد است تغییرات در دولت اوباما حال با فرض اینکه‌هگل و کری رای سنا را نیز بیاورند خیلی‬ ‫روی مسائل کلی تاثیر نخواهد گذاشت‪ ،‬چراکه در ایاالت‌متحده آمریکا این سیستم است که تعیین‌کننده‬ ‫جهت‌گیری‌های کالن دس�تگاه دیپلماتیک و دس�تگاه امنیتی اس�ت و نه افراد‪ .‬ابوالفتح بر این باور است‬ ‫در صورتی شاهد تغییر روابط ایران و آمریکا خواهیم بود که گشایشی در مناسبات دو کشور حاصل شود؛‬ ‫به این معنی که ای�ران تغییرات مدنظر غرب را اج�را کند تا زمینه برای کاهش تنش فراهم ش�ود‪ ،‬در غیر‬ ‫این‌صورت وجود دموکراتی مانند اوباما که از بحث تغییر صحبت می‌کند یا جمهوریخواهی مانند بوش که در‬ ‫رابطه با ایران از محور شرارت صحبت می‌کرد‪ ،‬در برخورد با ایران‪ ،‬تفاوتی حاصل نخواهد کرد‪.‬‬ ‫‪6‬‬ ‫اکنون ک�ه دولت جدی�د ب�اراک اوباما ب�ا برخی‬ ‫انتصاب�ات جدید در راه اس�ت‪ ،‬آیا مس�اله ایران‬ ‫و پرونده هس�ته‌ای نی�ز دس�تخوش تغییراتی‬ ‫خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬یکی از این انتقادها‪ ،‬نقدی است که چاک‌ هگل‬ ‫در مورد البی اس��رائیل در آمریکا داش��ت؛ این مساله باعث‬ ‫اعتراض گس��ترده الب ی‌ه��ای مختلف به ویژه آیپک ش��د‪.‬‬ ‫همچنین دیدگاه‌های وی نسبت به ب رنامه هسته‌ای ای ران نیز‬ ‫‪ l‬به نظر نم ی‌رسد اس��تراتژی دولت اوباما نسبت‬ ‫به ای ران در دوم تغییری بکند و وی همان سیاس��ت گذشته‬ ‫یعنی سیاس��ت چماق و هویج را در قبال ای��ران در پیش‬ ‫خواهد گرفت‪ .‬اگر بخواهیم حضور افرادی چون جان کری‬ ‫یا چاک‌ هگل را در دولت اوباما نشانه‌ای از تغییر یا باز شدن‬ ‫فضای ضد‌ای رانی در آمریکا قلمداد کنی��م‪ ،‬با یک تعارض‬ ‫مواجه خواهیم شد؛ تعارضی مبن ی‌بر اینکه در همین دوران‬ ‫تحریم‌های شدیدتری علیه ای ران اعمال خواهد شد‪ ،‬بحث‬ ‫نفت در ب راب��ر کاال در کنگره تصویب ش��ده و به هر حال‬ ‫رئی س‌جمه��وری آمریکا‪ ،‬آن را بدون هی��چ اعتراضی امضا‬ ‫کرد‪ .‬بناب راین ش��اید بت��وان گفت در آمریکا‪ ،‬این سیس��تم‬ ‫اس��ت که تعیی ن‌کنن��ده جهت‌گیری‌های کالن دس��تگاه‬ ‫دیپلماتیک و دس��تگاه امنیتی آمریکاست و نه افراد‪ .‬حتی‬ ‫اگر افرادی با نگرش‌های مثبت در سمت‌هایی مانند وزرات‬ ‫خارجه و دفاع قرار بگیرند‪ ،‬ضرورتا به این معنی نیس��ت که‬ ‫جهت‌گیری‌های دولت آمریکا تغییر خواهد کرد‪.‬‬ ‫در چه صورت ممکن است شاهد تغییر در روابط‬ ‫میان دو کشور باشیم؟‬ ‫‪ l‬باید توجه داشت انتصاب این افراد خیلی تاثیرگذار‬ ‫نخواهد بود و در صورتی ش��اهد تغییر روابط ای ران و آمریکا‬ ‫‪ l‬صحب ت‌هایی از این دس��ت را نم ی‌توان خیلی‬ ‫به حساب آورد‪ ،‬چرا که بزرگترین حرف را در رابطه با ایران‬ ‫خود باراک اوباما به زبان آورد؛ وی برای نخس��تین بار در‬ ‫پیام نوروزی‌اش اعالم کرد که ما دستمان را به سمت ای ران‬ ‫دراز م ی‌کنیم و از نظام جمهوری اس�لامی ای ران یاد کرد‪.‬‬ ‫در آن زمان تمام ش��واهد نش��ان م ی‌داد که او م ی‌خواهد‬ ‫یک رابطه متفاوتی را حداقل نس��بت به ج��ورج بوش با‬ ‫ایران دنبال کند‪ .‬اما م ی‌بینی��م تحریم‌هایی که در زمان‬ ‫باراک اوباما اعمال ش��د به مراتب ش��دیدتر و سخت‌تر از‬ ‫تحریم‌های زمان بوش بود‪ .‬بناب راین این اظهارنظرها نباید‬ ‫این ذهنیت را ایج��اد کند که آمدن وزی��ر دفاعی که چند‬ ‫سال پیش صحبت از حق ای ران ب رای غن ی‌سازی کرده بود‬ ‫اکنون عملی خواهد شد‪.‬‬ ‫آیا با تغییر افراد‪ ،‬رابطه آمریکا با اسرائیل تفاوتی‬ ‫خواهد کرد؟‬ ‫‪ l‬مهم‌ترین مساله در رابطه با ایاالت‌متحده آمریکا‬ ‫این است که نقش غالب را سیستم دارد نه فرد‪ .‬البته افراد نیز‬ ‫‌ب ی‌تاثیر نیس��تند‪ ،‬ولی زمانی که سیستم تصمیم م ی‌گیرد‬ ‫با یک کش��وری رابطه برقرار کند افراد آن را اجرایی خواهند‬ ‫کرد‪ .‬البته بعضا مقاومت‌های درون سیستمی‌نیز وجود دارد‪،‬‬ ‫ولی این مقاومت‌ها به حدی نیس��ت که بتواند موجب بروز‬ ‫تغیی رات شود‪.‬‬ ‫اکنون در آمریکا نه دولت تغییر کرده نه ترکیب کنگره؛‬ ‫بناب راین در سال ‪ 2012‬چیزی عوض نشده است‪ .‬یعنی دولت‬ ‫دموکرات همچنان در قدرت است‪ ،‬مجلس نمایندگان دست‬ ‫جمهوریخواهان است و اکثریت سنا نیز با دموکرات‌هاست‪.‬‬ ‫تنها برخی افراد تغییر کرده‌اند و ای��ن تغیی رات نیز به حدی‬ ‫نیس��ت که بگویی��م برنامه‌ریزی‌های وزارت دف��اع آمریکا‬ ‫تغییر کند‪.‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫عمده‌ترین انتقاداتی که به‌هگل وارد م ی‌ش�ود‪،‬‬ ‫چیست؟‬ ‫با این شرایط در دور دوم ریاست‌جمهوری باراک‬ ‫اوباما‪ ،‬نیز نم ی‌توان خیلی انتظار داشت در روابط‬ ‫ایران و آمریکا تغییری ایجاد شود‪.‬‬ ‫در مطلبی عنوان شده که چاک‌هگل با تحری م‌ها‬ ‫علیه ایران مخالف است و از گفت‌وگوی مستقیم‬ ‫حمای�ت م ی‌کن�د؛ ت�ا چ�ه ح�د م ی‌ت�وان روی‬ ‫صحب ت‌هایی از این دست حساب کرد؟‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪ l‬در مورد مناس��بات میان ای ران و آمریکا و پرونده‬ ‫هس��ته‪‎‬ای‪ ،‬یک نکته را باید مدنظر داش��ت‪ ،‬یعن��ی فارغ از‬ ‫اینکه چه کسانی وارد دولت م ی‌شوند این نکته حائز اهمیت‬ ‫اس��ت که دولت در ایاالت‌متحده آمریکا تغییر نکرده است‪.‬‬ ‫یعنی رئی س‌جمه��ور همچنان به‌عن��وان عال ی‌ترین مقام‬ ‫تصمیم‌گیرنده در حوزه مسائل سیاس��ت خارجه و امنیتی‬ ‫است‪ .‬باراک اوباما از حزب دموکرات‪ 4 ،‬سال قبل نیز عهده‌دار‬ ‫این سمت بود و قرار است از ‪ 20‬ژانویه نیز مجدد این پست‬ ‫را بر عهده داشته باشد‪ .‬بناب راین رویکرد دولت آمریکا تغییر‬ ‫نم ی‌کند‪ ،‬چرا‌که اصوال قدرت در آمریکا تغییر نکرده اس��ت‪.‬‬ ‫نکته دیگری که باید توجه داشت این است که هنوز اعضای‬ ‫معرف ی‌شده ب رای دولت دوم‪ ،‬رای سنا را به دست نیاورده‌اند‪،‬‬ ‫یعنی تا زمانی که س��نا رای نداده‪ ،‬مش��خص نیست که آیا‬ ‫جانشین هیالری کلینتون‪ ،‬جان کری خواهد بود یا جانشین‬ ‫لئون پانه‌تا‪ ،‬چاک‌ هگل‪ ،‬بناب راین باید منتظر ماند تا ببینیم‬ ‫چه رایی از س��نا خارج م ی‌ش��ود‪ .‬البته پی ش‌بینی م ی‌شود‬ ‫که جان کری ب��رای عهده‌دار ش��دن وزارت‌خارجه آمریکا با‬ ‫مشکل عمده‌ای مواجه نش��ود‪ ،‬زی را اغلب جمهوریخواهان‬ ‫از وی حمایت کرده‌اند و به نظر م ی‌رس��د وزیر خارجه بعدی‬ ‫همین شخص جان کری باشد‪ .‬اما در مورد چاک‌هگل هنوز‬ ‫حدس و گمان‌هایی وجود دارد و مخالفت‌هایی با س��ناتور‬ ‫جمهوریخواه به چشم م ی‌خورد‪ .‬برخی س��ناتورها از هر دو‬ ‫حزب جمهوریخواه و دموکرات نس��بت به مواضع پیش��ین‬ ‫وی انتقاد دارند‪.‬‬ ‫بسیار بحث‌ب رانگیز است زی را وی معتقد است ای ران م ی‌تواند‬ ‫چرخه سوخت داشته باشد و باید با ای ران تعامل کرد‪ .‬بناب راین‬ ‫از دید بسیاری از سناتورها‪ ،‬چه جمهوریخواه و چه دموکرات‪،‬‬ ‫این مواضع نش��ان دهنده تزلزل مواضع شخصی است که‬ ‫قرار اس��ت عهده‌دار پست وزارت دفاع ش��ود‪ .‬با این اوصاف‬ ‫اگر‌هگل نتواند س��مت وزارت دفاع را بر عهده بگیرد خیلی‬ ‫تعجب‌آور نخواهد بود‪.‬‬ ‫خواهیم بود که گشایش��ی در مناس��بات دو کشور حاصل‬ ‫شود‪ .‬به این معنی که ای ران تغیی رات مدنظر غرب را اجرا کند‬ ‫تا زمینه ب رای کاهش تنش فراهم شود‪ .‬در غیر این صورت‬ ‫وج��ود دموکراتی مانن��د اوباما که از بح��ث تغییر صحبت‬ ‫م ی‌کند یا جمهوریخواهی مانند بوش که در رابطه با ای ران‬ ‫از محور شرارت صحبت م ی‌کرد‪ ،‬در برخورد با ای ران‪ ،‬تفاوتی‬ ‫حاصل نخواهد کرد‪.‬‬ ‫اکنون ک�ه تقریبا انتخ�اب جان ک�ری ب ه‌عنوان‬ ‫وزیر خارجه حتمی‌ش�ده‪ ،‬مهمترین اولویت وی‬ ‫چه خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬از آنجای��ی ک��ه ب��رای ج��ان ک��ری مس��ائل‬ ‫زیس ت‌محیطی اولویت باالیی دارد و وی شناخته‌شده‌ترین‬ ‫سناتور در مس��ائل زیس ت‌محیطی اس��ت‪ ،‬به‌نظر م ی‌رسد‬ ‫عالوه ب��ر دیگر موضوع��ات روتین این ح��وزه‪ ،‬موضوعات‬ ‫زیست‌‌محیطی هم ب رای جان کری خیلی در اولویت باشد‪g.‬‬ ‫‪57‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫يك سفر پرحاشيه‬ ‫ديپلماسي ايراني؛ سياست‌ورزي مصري‬ ‫عوامل بازدارنده در روابط ايران و مصر همچنان فعال است‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪58‬‬ ‫حسن‌هانی‌زاده ‪ -‬کارشناس مسائل مصر‬ ‫‪1‬‬ ‫س��فر اخیر وزیر امور خارجه جمهوری اسالمی ای ران‬ ‫به مصر‪ ،‬اگرچ��ه فصل جدیدی در روابط دو کش��ور خواهد‬ ‫گشود‪ ،‬اما این سفر با حاش��ی ه‪‎‬های زیادی همراه بود‪ .‬اساسا‬ ‫روابط مصر و ای ران در طول یکصد س��ال گذش��ته همواره‬ ‫تحت تاثیر برخی متغیرهای منطق��ه‌ای و بی ن‌المللی قرار‬ ‫داشته و دارد؛ زی را سیاست خارجی مصر بنا به دالیلی تابعی از‬ ‫شرایط اقتصادی این کشور است‪ .‬تا پیش از پیروزی انقالب‬ ‫اسالمی و در دوران رژیم سابق‪ ،‬روابط ای ران و مصر چندین‬ ‫فرازوفرود مهم را پشت سر گذاشته است‪ .‬در دوران حاکمیت‬ ‫دو رژیم پادشاهی مصر و ای ران‪ ،‬روابط ته ران و قاهره به اوج‬ ‫خود رسید؛ به‌گونه‌ای که خانواده‌های وابسته به دربارهای‬ ‫پادشاهی دوکشور‪ ،‬مهاجرت‌های دوس��ویه به مصر و ای ران‬ ‫داشتند‪ .‬پس از سرنگونی رژیم پادشاهی ملک فاروق توسط‬ ‫افس��ران آزاد‪ ،‬روابط دوکش��ور تا مدت��ی تحت‌تاثیر فضای‬ ‫جدید مصر قرار داش��ت‪ .‬ش��عارهای پان‪‎‬عربیستی جمال‬ ‫عبدالناص��ر‪ ،‬رئی س‌جمهوری وقت مصر ک��ه موج جدیدی‬ ‫از نگرش‌های ناسیونالیستی عربی را ایجاد کرد به کاهش‬ ‫و س��رانجام قطع روابط ای ران و مصر منجر ش��د‪ .‬روابط دو‬ ‫کشور در آن دوران به مناقش��ات تند رسانه‌ای و تهدیدهای‬ ‫سیاس��ی دو طرف و حتی توطئه‌های پنهان و آشکار علیه‬ ‫یکدیگر رسید‪ .‬زی را سیاس��ت‌های جمال عبدالناصر و رژیم‬ ‫شاه در ای ران در تعارض با یکدیگر بود‪ .‬از سال ‪ 1970‬پس از‬ ‫درگذشت جمال عبدالناصر‪ ،‬انورسادات جانشین وی‪ ،‬تالش‬ ‫کرد تا خود را به ای ران نزدیک کند و بناب راین روابط دو کشور‬ ‫از سال ‪ 1972‬عمال وارد مرحله جدیدی شد‪ .‬بازگشایی مجدد‬ ‫سفارتخانه‪‎‬های دو کشور در ته ران و قاهره و رفت‌و‪‎‬آمدهای‬ ‫مقامات دو کشور به پایتخت‌های یکدیگر فضای جدیدی‬ ‫در عرصه‌های همکاری سیاسی‪ ،‬اقتصادی و فرهنگی میان‬ ‫دو کشور ایجاد کرد‪ .‬پس از پیروزی انقالب اسالمی به دلیل‬ ‫امضای موافقتنامه ننگین کمپ‌دیوید توس��ط انور‌سادات‪،‬‬ ‫رئی س‌جمهور وقت مصر‪ ،‬جمهوری اس�لامی ایران رابطه‬ ‫خود را با این کشور قطع کرد‪ .‬در طول جنگ تحمیلی ع راق‬ ‫علیه جمهوری اسالمی ای ران‪ ،‬رژیم حسنی مبارک‪ ،‬دیکتاتور‬ ‫سابق مصر انواع کمک‌های لجس��تیکی و اطالعاتی را در‬ ‫اختیار رژیم بعث ع��راق قرار داد‪ .‬با این ح��ال پس از پایان‬ ‫جنگ تحمیلی صدام‪ ،‬جمهوری‌اس�لامی ت�لاش کرد تا‬ ‫فصل جدی��دی در روابط خود با کش��ورهای عربی از جمله‬ ‫مصر بگش��اید اما عوامل داخلی‪ ،‬منطقه‌ای و بی ن‌المللی‬ ‫مانع بهبود این روابط ش��د‪ .‬در حوزه داخلی‪ ،‬احزاب مل ی‌گرا‬ ‫و نیز دس��تگاه‌های امنیتی‪ ،‬رژیم س��ابق مصر را همواره از‬ ‫برق��راری رابط��ه معق��ول وقابل قب��ول با ای��ران بر حذر‬ ‫م ی‌داش��تند‪ .‬س��ازمان‌های امنیتی مص��ر در گزارش‌های‬ ‫مکرر خود به حس��نی مبارک‪ ،‬دیکتاتور مخلوع مصر تاکید‬ ‫م ی‌کردند که بهبود روابط با ای ران و باز شدن پای ای رانیان به‬ ‫مصر به گسترش مذهب تشیع در این کشور منجر م ی‌شود‪.‬‬ ‫با اینکه جامعه مصر یک جامعه معتدل و به لحاظ مذهبی‬ ‫به مذهب ش��افعی نزدیک است‪ ،‬اما اس�لامگرایان سلفی‬ ‫مصر بر الیه‌های فرودست جامعه مصر تاثیر دارند‪ .‬در ابعاد‬ ‫منطقه‌ای و بی ن‌المللی باتوجه به اینکه اقتصاد مصر وابسته‬ ‫به کمک‌های آمریکا‪ ،‬عربس��تان و قطر است‪ ،‬بناب راین این‬ ‫کشورها در‌ترسیم سیاست خارجی مصر‌ب ی‌تاثیر نیستند‪.‬‬ ‫عربستان و قطر به‌شدت با بهبود مناس��بات مصر و ای ران‬ ‫مخالف هس��تند‪ ،‬زی را هرگاه مصر گام ی‌ ب رای نزدیک شدن‬ ‫به ای ران برداشته‪ ،‬دو کشور تهدید به قطع کمک‌های مالی و‬ ‫اقتصادی خود به مصر کرده‌اند‪ .‬این وضع هم‌اکنون و به‌رغم‬
‫پیروزی اخوان‌المس��لمین در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫مصر همچنان ادامه دارد؛ هرچند اساس��ا اخوان‌المسلمین‬ ‫هیچ‌گاه نگرش مثبتی نس��بت به رژیم وهابی آل‌س��عود‬ ‫ندارند‪ .‬سفر محمد المرسی‪ ،‬رئی س‌جمهور مصر به ته ران‪،‬‬ ‫ب رای شرکت در نشست س��ران جنبش عدم‌تعهد‪ ،‬فرصت‬ ‫مناس��بی بود تا دو کش��ور گام‌ه��ای مثبتی ب��رای بهبود‬ ‫مناسبات خود بردارند‪ .‬اما رفتار سیاسی محمد المرسی در‬ ‫نشست سران جنبش عدم‌تعهد ثابت کرد که او نم ی‌تواند‬ ‫از خط قرمزی که عربس��تان‪ ،‬قطر و وهاب ی‌ها ب رای رهب ران‬ ‫جدید مصر‌ترسیم کرده‌اند‪ ،‬خارج شود‪ .‬سفر اخیر عل ی‌اکبر‬ ‫صالحی‪ ،‬وزیر امورخارجه ای ران به قاهره فرصت دیگری بود‬ ‫تا دو کش��ور بزرگ ای ران و مص��ر در چارچوب یک گفتمان‬ ‫معقول و دوس��تانه موارد اختالف‌انگیز خ��ود را حل کنند‪،‬‬ ‫اما متاس��فانه مصر فرصت‌س��وزی کرد‪ .‬حاشی ه‌سازی‌های‬ ‫سیاس��ی در جریان س��فر وزیر امورخارجه ای��ران به قاهره‬ ‫نش��ان داد که عوامل بازدارنده در مسیر مناسبات دو کشور‬ ‫همچنان در دستگاه دیپلماس��ی مصر وجود دارد‪ .‬تشکیل‬ ‫یک کنف ران��س ضدای ران��ی در قاهره و س��خنرانی معاون‬ ‫اجتماعی رئی س‌جمهور در این کنف رانس و پی ش‌شرط‌های‬ ‫غیرقابل توجیه دولتمردان مصر‪ ،‬این س��فر را تحت‌الشعاع‬ ‫قرار داد‪ .‬حضور سلف ی‌ها و وهاب ی‌های عربستان به ریاست‬ ‫شیخ محمد العریفی‪ ،‬روحانی سرشناس وهابی سعودی در‬ ‫قاهره همزمان با س��فر وزیر امورخارجه جمهوری اسالمی‪،‬‬ ‫پیام دوستانه‌ای ب رای ملت ای ران تلقی نم ی‌شود‪ .‬شیخ محمد‬ ‫العریفی در جریان شرکت در کنف رانس ضدای رانی در قاهره‬ ‫مدعی شد که به س��ن ی‌های ای ران اجازه برگزاری آئی ن‌های‬ ‫مذهبی داده نم ی‌شود ‪ .‬این در حالی است که شیعیان شرق‬ ‫عربس��تان و بحرین و حتی ش��یعیان مصر از بدیه ی‌ترین‬ ‫حقوق خود در این سه کشور عربی محروم هستند‪.‬شرکت‬ ‫مقامات بلندپایه مصری در کنف ران��س ضدای رانی در قاهره‬ ‫متاسفانه با واکنش دیرهنگام مقامات سیاسی ای ران مواجه‬ ‫ش��د‪ .‬این امر نش��ان م ی‌دهد که در ای ران بیش از حد الزم‬ ‫نسبت به برقراری رابطه با مصر اشتیاق نشان داده م ی‌شود‪،‬‬ ‫در حالی ک��ه این رویکرد ب��ه هیچ وجه در می��ان مقامات‬ ‫مصری دیده نم ی‌شود‪.‬‬ ‫مصر هر چند یک کش��ور تاثیرگذار اسالمی و عربی‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما نباید ب رای دوس��تی با این کش��ور که به لحاظ‬ ‫اقتصادی کاملا به غرب‪ ،‬عربس��تان و قطر وابسته است‪،‬‬ ‫بهای گزاف��ی پرداخت ش��ود‪ .‬م��وارد اختالف‌انگیز میان‬ ‫مصر و ای ران بیش از موارد همگرايی اس��ت و یکی از موارد‬ ‫اختالف‌انگیز‪ ،‬رویکرد غیرمنطقی مقامات مصری نس��بت‬ ‫به سوریه است‪ .‬در حالی که جمهوری اسالمی ای ران ب رای‬ ‫حل بحران ‪ 21‬ماهه س��وریه ابتکارهای سیاسی را‌ترجیح‬ ‫م ی‌دهد‪ ،‬دولت اس�لامگرای محمد المرسی از شیوه‌های‬ ‫خشونت‌آمیز عربستان‪ ،‬قطر و ترکیه در مورد بحران سوریه‬ ‫پیروی م ی‌کند‪ .‬اظهارات اخیر رئی س‌جمهور مصر در مورد‬ ‫امنیت خلی ج‌ف��ارس و جزایر س��ه‌گانه ای رانی‪ ،‬موضع‌گیری‬ ‫کاملا غیردیپلماتیک تلقی م ی‌ش��ود‪ ،‬زی��را مصر در درجه‬ ‫اول باید نسبت به اشغال اراضی فلسطین و اع راب توسط‬ ‫رژیم‌صهیونیستی موضع‌گیری کند‪ .‬بناب راین ابهامات زیادی‬ ‫در مورد سیاست خارجی دولت اسالمگرای مصر نسبت به‬ ‫ای ران وجود دارد و مقامات سیاسی ای ران نباید ب رای برقراری‬ ‫رابطه با مصر بی��ش از اندازه از خود‌ب ی‌تابی نش��ان دهند‪.‬‬ ‫‌ترسیم دورنمای روابط سیاسی ای ران و مصر نیازمند سلسله‬ ‫مقدماتي است که این مقدمات اگر با تأنی و بردباری همراه‬ ‫نباشد‪ ،‬نم ی‌تواند در خدمت منافع ملی ای ران قرار گیرد‪ .‬علت‬ ‫این امر این اس��ت که دولتمردان مصر ب رای ورود به ای ران‬ ‫باید از دروازه‌های واشنگتن‪ ،‬دوحه و ریاض عبور کنند‪ ،‬زی را‬ ‫مصر دوران محمد المرسی نم ی‌تواند خارج از اراده آمریکا‪،‬‬ ‫عربستان و قطر‪ ،‬چارچوب سیاس��ت خارجی خود را تنظیم‬ ‫کند‪ .‬دستگاه دیپلماس��ی ای ران باید سازوکارهای جدیدی را‬ ‫در رابطه با مناسبات آینده ای ران و مصر تعریف کند و یکی‬ ‫از این سازوکارها‪ ،‬بهره‌گیری مناسب از دیپلماسی عمومی‬ ‫اس��ت‪ .‬حضور هیات‌های هنری‪ ،‬فرهنگی و رس��انه‌ای دو‬ ‫کش��ور ب رای دیدار از ته ران و قاهره و برگزاری نشس ت‌های‬ ‫مشترک غیررسمی میان اصحاب رسانه م ی‌تواند زمینه‌ساز‬ ‫حرکت دیپلماس��ی رس��انه‌اي باش��د‪ .‬متاس��فانه در ای ران‬ ‫الب ی‌های زیادی ب رای ایجاد رابطه با مصر وجود دارد که این‬ ‫البی مایل است این رابطه با هر بهایی برقرار شود حتی اگر‬ ‫این رابطه به بهای نادیده گرفته شدن کرامت ملی ای ران تمام‬ ‫شود‪ .‬بناب راین انتظار م ی‌رفت که وزیر امورخارجه جمهوری‬ ‫اس�لامی س��فر خود به قاه��ره را در اعتراض ب��ه برگزاری‬ ‫کنف رانس ضد‌ای رانی لغو کند‪ ،‬به‌ه ر‌حال این اتفاق م ی‌تواند‬ ‫در آینده درسی ب رای حرکت‌های بعدی ای ران تلقی شود‪ .‬اگر‬ ‫دولت اسالمگرای مصر بخواهد صادقانه با ای ران وارد تعامل‬ ‫شود و مناسبات تعریف شده دیپلماتیکي با ای ران برقرار کند‪،‬‬ ‫باید رفتار سیاسی خود را متناسب با شرایط موجود در جامعه‬ ‫مصر تغییر دهد‪ .‬ملت مصر در واقع همیشه برای دوستی‬ ‫با ملت ای ران چندین گام فراتر از دولتمردان خود برداشته اما‬ ‫دولت اس�لامگرای مصر تاکنون در ای��ن خصوص حرکت‬ ‫قابل‌قبولی از خود نشان نداده است‪g .‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫بازي دوگانه‬ ‫قاهره ميخواهد پل ارتباطي ميان ايران و غرب باشد‬ ‫داود احمدزاده‪ /‬کارشناس مسائل مصر‬ ‫‪2‬‬ ‫مصر جدید ب��ه رهبری اخوان‌المس��لمین در منطقه‪،‬‬ ‫بازی دوگانه‪‎‬ای را در پیش گرفته اس��ت‪ .‬در حالی که انتظار‬ ‫م ی‌رفت محمد المرس��ی پس از غلبه موقت بر مخالفین‬ ‫لیب رال و جریان چپ ناصری بر سر همه‌پرسی قانون اساسی‬ ‫جدید مصر با یک تعامل منطق��ی با قدرت‌های اثر‌گذار در‬ ‫منطقه نظیر ای ران‪ ،‬ترکیه و عربستان‪ ،‬فضای روشنی را ب رای‬ ‫حل بحران سوریه ایجاد کند‪ ،‬ولی وی همچنان بدون درک‬ ‫واقعی ت‪‎‬های منطقه و نادیده گرفتن خطر گسترش بحران‬ ‫داخلی سوریه به دیگر کشورها‪ ،‬بر ضرورت سرنگونی نظام‬ ‫سوریه و نیز برپایی دولت اخوانی جدید در این کشور تاکید‬ ‫دارد‪.‬‬ ‫اخوان‌المسلمین بر مبنای ش��رعیت خالفت پس از‬ ‫توفیق نس��بی داخل مصر و هم‌پیمانی با ب رادران خود در‬ ‫نوار غزه (حماس) تالش‌هایی را هم ب رای صدور انقالب به‬ ‫کشورهای حاشیه خلی ج‌فارس شروع کرده است؛ اقداماتی‬ ‫که خشم دولت‌های محافظه‌کار عرب‪ ،‬نظیر امارات متحده‬ ‫و کویت را در پی‌داش��ته اس��ت‪ .‬همچنین دس��تگاه‪‎‬های‬ ‫امنیتی شیخ‪‎‬نشی ن‌های خلی ج‌فارس نیز از کشف تیم‌های‬ ‫جاسوس��ی فعال مصری خبر م ی‌دهند‪ .‬در این ش��رایط به‬ ‫نظر م ی‌رس��د که فلش تهدید اخوان ی‌ها همچنان به سوی‬ ‫سوریه متحد استراتژیک ایران متمرکز گشته است‪ .‬قدرت‬ ‫سیاسی در سوریه به‌رغم گذشت بیست و یک ماه از بحران‬ ‫داخلی و حمایت همه‌جانبه غرب و محور عربی ضد‌‌سوری‪،‬‬ ‫همچنان در دست اقلیت علوی باقی مانده است‪ .‬از این رو‬ ‫مصر در تالش است با تقویت جریان مخالف سوری ‪ -‬عمدتا‬ ‫اخوانی‪ -‬به رهبری خطیب مع��اذ‪ ،‬قدرت مانور خویش را در‬ ‫رقابت با دیگر بازیگران منطقه‌ای تاثیرگذار در سوریه افزایش‬ ‫دهد‪ .‬بازی جدید مصر در سوریه زمانی اهمیت پیدا م ی‏کند‬ ‫که المرسی در سیاس��ت‌های اعالنی خود به ظاهر از عدم‬ ‫مداخله خارجی در بحران سوریه و تعیین سرنوشت آن توسط‬ ‫مردم این کشور حمایت م ی‪‎‬کند‪ .‬ولی در عمل‪ ،‬کناره‪‎‬گیری‬ ‫بشار اسد و محاکمه وی را گزینه مطلوب ب رای آغاز گفتمان‬ ‫ملی و تشکیل ساختار جدید سیاسی در سوریه م ی‌داند؛ این‬ ‫رویکرد مصر با منافع ملی ای ران در منطقه در تضاد است‪.‬‬ ‫ای ران پس از اعالن راهبرد جدید بشار اسد ب رای خروج‬ ‫از بحران‪ ،‬تالش‌های دیپلماتیک خود از طریق رایزن ی‪‎‬های‬ ‫سیاسی با روس��یه‪ ،‬چین و دیگر کش��ورهای منطقه را دو‬ ‫چندان کرده است و در این میان وزیر امور خارجه ای ران نیز در‬ ‫سفر به قاهره از ضرورت تالش‪‎‬های بی ن‏المللی و منطقه‌ای‬ ‫ب رای حل بحران از طریق گزینه گفت‪‎‬و‪‎‬گو و ب ر‌اساس مدل‬ ‫سوری‪ -‬سوری حمایت کرد‪ .‬به نظر م ی‌رسد به‌رغم تعارفات‬ ‫دیپلماتیک اخیر میان مقامات ته ران – قاهره و اشتیاق از‬ ‫سرگیری روابط رسمی دو جانبه‪ ،‬موانع‌بیشماری وجود دارد‬ ‫که حل این موانع به‌سادگی امکان‌پذیر نیست‪.‬‬ ‫این در حالی اس��ت که ای ران با حس��ن‌نیت نس��بت‬ ‫به تحوالت داخل��ی مصر‪ ،‬از ضرورت تفاهم جهان اس�لام‬ ‫و کش��ورهای منطقه ب رای حل بحران‪‎‬ه��ای موجود و رفع‬ ‫س��وء‌تفاهمات‪ ،‬حمایت م ی‪‎‬کند‪ .‬ولی قاهره با رفتار دوگانه‬ ‫خویش در تالش اس��ت با تطویل بحران س��وریه و تداوم‬ ‫اختالف میان ای ران ش��یعی و کشورهای عرب سن ی‌نشین‪،‬‬ ‫شرایط را ب رای استفاده دوس��ویه خویش از طرفین منازعه‬ ‫مهیا سازد‪.‬‬ ‫مصر جدید ب رای بازسازی اقتصاد رنجور خویش‪ ،‬چشم‬ ‫به دالرهای نفتی کش��ورهای ثروتمند ح��وزه خلیج‌فارس‬ ‫دوخته و ت�لاش م ی‪‎‬کند با برجسته‌س��ازی اتحاد راهبردی‬ ‫ای ران با سوریه‪ ،‬نقش‌ محوری آن در حلقه مقاومت و ظهور‬ ‫هالل ش��یعی در منطقه‪ ،‬اینها را عامل بره��م زننده توازن‬ ‫قوای راهبردی و تغییر علیه کشورهای محافظه‌کار عرب‬ ‫نشان دهد‪ .‬این بازی هدفمند مصر در منطقه زمانی بیشتر‬ ‫نمود پیدا م ی‪‎‬کند که مصر حتی نزدیکی به ای ران را حربه‌ای‬ ‫کارآمد ب رای امتیازگیری از اع راب به‌ویژه عربستان سعودی‬ ‫یافته و با کارت ای ران در منطقه به‏دنبال رس��یدن به منافع‬ ‫خویش است‪ .‬از دیگر سو افزایش فش��ارهای بی ن‌المللی و‬ ‫تالش ب رای انزوای منطقه‌ای ای ران بر س��ر موضوع انرژی‬ ‫هس��ته‌ای در مجادل��ه با غ��رب را نیز فرص��ت طالیی در‬ ‫قدرت‌نمایی خود م ی‌دان��د و نگاه رهب��ران جدید مصر در‬ ‫ش��رایط کنونی قاهره م ی‌تواند به‪‎‬عنوان پل ارتباطی میان‬ ‫ای ران و غرب بر سر موضوع هسته‌ای و حل‌وفصل اختالفات‬ ‫منطقه‌ای عمل نماید‪.‬‬ ‫ای��ن تناقض‪‎‬گویی و سیاس��ت‌های دوگانه قاهره در‬ ‫مس��ائل منطقه‌ای در حالی ادامه دارد که وقتي عل ی‌اکبر‬ ‫صالحی‪ ،‬وزیر امور خارجه ای ران ب رای تبادل نظر و گفت‪‎‬و‪‎‬گو‬ ‫در موضوعات منطقه‌ای در قاهره حضور داشت‪ ،‬همزمان در‬ ‫گوش��ه‌ای دیگر از پایتخت مصر نشست ضدای رانی توسط‬ ‫گروه جدای ی‌طلب تحت عنوان جعلی «الش��عب االحواز»‬ ‫ب رای رسیدن به حقوق سیاس��ی و مدنی با مشارکت برخی‬ ‫گروه‪‎‬های س��لفی تندرو و هم‌پیمان اخوان‌المس��لمین و‬ ‫حضور رسمی یکی از معاونان المرسی در حال برگزاری بود‪.‬‬ ‫گرچه مقامات مصری با‌ب ی‌تفاوتی نس��بت به این موضوع‬ ‫‪59‬‬
‫جنجالی و نیز مداخله آشکار در امور داخلی ای ران‪ ،‬سعی‬ ‫دارند آن‪‎‬را کم‌اهمیت جلوه دهند‪ ،‬ولی ش��واهد موجود‬ ‫نشان م ی‌دهد المرسی حتی در قیاس با اسالف خویش‪،‬‬ ‫از رویه اعتدال و حفظ ش��ئونات دیپلماتیک خارج شده‬ ‫اس��ت‪ .‬المرس��ی در یک موضع‌گی��ری جنجالی دیگر‬ ‫نسبت به مسائل امنیتی خلی ج‌فارس از تشکیل ناتوی‬ ‫عربی در منطقه خبر داده و امنیت کشورهای منطقه را‬ ‫نیز جزو امنیت مصر اعالم کرده است‪ .‬این مداخله آشکار‬ ‫در مسائل منطقه از س��وی قاهره با هر نیتی که انجام‬ ‫شده باشد‪ ،‬تقابلی آشکار با سیاست‌های منطقه‌ای ای ران‬ ‫دارد؛ چراکه ای ران حضور نیروه��ای خارجی و مداخله در‬ ‫منطقه خلی ج‌فارس را عامل‌ب ی‌نظمی‌و به‌خطر افتادن‬ ‫امنیت کشورها م ی‌داند‪ .‬تجربه شکست اتحاد ناهمگون‬ ‫قبلی بدون مشارکت تمام کش��ورهای منطقه از جمله‬ ‫گروه ‪ 2+6‬م ی‌تواند خط بطالنی بر سیاست‌های جدید‬ ‫المرسی در منطقه قلمداد شود‪.‬‬ ‫به نظر م ی‌رسد ایدئولوژی اخوان ی‪‎‬ها و تجدید پیمان‬ ‫با مقامات ترکیه ب رای گسترش نفوذ منطقه‌ای خود‪ ،‬به‌طور‬ ‫صباح زنگنه در گفت‌وگو با مثلث‬ ‫‪3‬‬ ‫بحران سوريه مانع بهبود‬ ‫روابط ايران و مصر ميشود‬ ‫بين‌الملل‬ ‫تاریخ روابط ایران و مصر همواره پرفرازونش�یب بوده اس�ت؛ چه در دوران حکومت حس�نی مبارک‪،‬‬ ‫رئیس‌جمهوری مخلوع مصر و چه اکنون که یک رئیس‌جمهوری اسالمگرا‪ ،‬قدرت را در دست گرفته است‪.‬‬ ‫محمد المرس�ی از حزب اخوان‌المس�لمین در حالی به کاخ ریاس�ت‌جمهوری قاهره راه‌یافت که در ایران‬ ‫بسیاری این پیروزی را نخستین گام آب‌شدن یخ روابط دو کش�ور تصور می‌کردند‪ .‬اما آمدن المرسی نیز‬ ‫این امر را موجب نشد و با وجودی که اکنون میان تهران و قاهره برخی اشتراکات به‌وجود آمده‪ ،‬اما اختالفات‬ ‫اساسی همچنان باعث می‌شود این دو کشور مسلمان نتوانند از یک رابطه عمیق و استراتژیک برخوردار‬ ‫باشند‪ .‬در این رابطه گفت‌وگویی با صباح زنگنه‪ ،‬کارشناس مسائل بین‌الملل انجام دادیم؛ وی معتقد است كه‬ ‫به لحاظ ژئوپلتیک و اقتصادی به نفع دو کشور است که روابط‌شان بهبود یابد‪ ،‬اما در این میان نقاط اختالفی‬ ‫نیز میان تهران و قاهره وجود دارد که ش�اید مهمترین آنها بحث سوریه باشد‪ .‬زنگنه همچنین بر این باور‬ ‫است كه سیاست‌هایی که حکومت‌های اسالمی جدید در منطقه در پیش گرفته‌اند با سیاست‌های جمهوری‬ ‫اسالمی ایران تفاوت‌های بسیاری دارد‪ ،‬چنانچه شاید از لحاظ فقهی اشتراکاتی داشته باشند اما در اجرا‪،‬‬ ‫روش‌هایشان خیلی متفاوت است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫اخیرا عل ی‌اکبر صالحی‪ ،‬وزیر خارجه ایران سفری‬ ‫به مصر داشت که برخی به دلیل همزمانی آن با‬ ‫نشست ضدایرانی سلف ی‌ها در گوشه‌ای دیگر از‬ ‫قاهره‪ ،‬نس�بت به آن انتقاد دارند‪ .‬ارزیابی شما از‬ ‫این سفر چیست؟‬ ‫‪ l‬این گونه سفرها را باید در فضا و چارچوب خودش‬ ‫ارزیابی کرد و سقف انتظارات را نیز مشخص و محدود کرد‪.‬‬ ‫سفرهای این چنینی منجر به حل تمام مسائل نخواهد شد‬ ‫و همچنان گروه‌های زیادی وجود دارند که دوست ندارند این‬ ‫روابط برقرار شود؛ همچنین کشورهای بسیاری هستند که‬ ‫مایل نیستند ای ران و مصر با هم رابطه داشته باشند‪ .‬در این‬ ‫میان رژیم‌صهیونیس��تی یکی از مخالفان است؛ این رژیم‬ ‫قطعا با از سرگیری این روابط موافق نخواهد بود و به مخالفت‬ ‫و اعمال فشار خواهد پرداخت‪ .‬همچنین آمریکا و عربستان‬ ‫س��عودی نیز تمایلی ندارند چنین رابطه‌ای ش��کل بگیرد‪.‬‬ ‫بناب راین با در نظر گرفتن مجموعه‌ای از مس��ائل این سفر‬ ‫باید تحلیل شود و به اندازه معقول از این سفر انتظار داشت‪.‬‬ ‫از دی�دگاه کل�ی رواب�ط ای�ران و مص�ر‪ ،‬پس از‬ ‫س�رنگونی حس�نی مبارک چه س�مت و سویی‬ ‫پیدا کرده است؟‬ ‫‪ l‬میان ای��ران و مص��ر تواما زمینه‪‎‬های اش��تراک‬ ‫و اختالف‌نظر بس��یاری وجود دارد؛ در رابط��ه با زمینه‪‎‬های‬ ‫مشترک م ی‌توان گفت تحت عنوان و چارچوب منافع ملی‬ ‫ای ران و منافع ملی مصر‪ ،‬اش��تراکات زیادی میان دو کش��ور‬ ‫‪60‬‬ ‫وجود دارد‪ .‬ه��م به لحاظ ژئوپلتیک منطق��ه و هم به لحاظ‬ ‫اقتصادی‪ ،‬ب رای دو کش��ور اهمیت دارد ک��ه روابط تقویت و‬ ‫اصالح شود‪ .‬اما نقاط اختالفی نیز میان ته ران و قاهره وجود‬ ‫دارد که شاید مهمترین آنها بحث سوریه باشد‪ .‬از دیدگاه مصر‪،‬‬ ‫در س��وریه باید تغییر حکومت صورت پذیرد یا با راه‌اندازی‬ ‫انتخاباتی که بتواند به جامعه معترض سوریه امکان تشکیل‬ ‫حکومت جدید را بدهد‪ ،‬حکومت پیش��ین را کنار بزنند‪ .‬این‬ ‫اختالف‌نظر میان ای ران و مصر کاملا بارز است‪.‬‬ ‫با این اوص�اف به‌‌نظر ش�ما میان ای�ران و مصر‬ ‫ب ه‌عنوان دو کشور مسلمان اختالف‌نظرها بیشتر‬ ‫است یا اشتراکات؟‬ ‫‪ l‬باید توجه داشت این دو کش��ور در مسائل کلی‬ ‫جهان اس�لام کاملا با هم هماهنگ هس��تند و همکاری‬ ‫دارند‪ .‬در مسائلی مانند فلسطین‪ ،‬همکاری در سطح مسائل‬ ‫بی ن‪‎‬المللی مانند بحث انرژی هس��ته‪‎‬ای‪ ،‬س��ازمان ملل و‬ ‫همچنین در جنبش غیرمتعهده��ا‪ ،‬این همکاری‪‎‬ها خیلی‬ ‫گسترده و اثرگذار هستند‪ .‬حتی م ی‌توان گفت همکاری‌های‬ ‫میان دو طرف بسیار گسترده‌تر از موارد مورد اختالف است‪.‬‬ ‫از طرف دیگر مصر قرار اس��ت در ماه آینده‪ ،‬می زبان س��ران‬ ‫کشورهای اسالمی باش��د؛ این در حالی است که باتوجه به‬ ‫تجربه ای ران در زمینه ریاست این سازمان در دوره هشتم اش‪،‬‬ ‫کشور ما م ی‌تواند به مصر در برگزاری این اجالس کمک کند‪.‬‬ ‫ظاه را از سوی وزارت‌خارجه مصر هم چنین درخواستی ب رای‬ ‫همکاری و مساعدت در برگزاری این اجالس داده شده بود‪.‬‬ ‫ضمنی هشداری ب رای ای ران قلمداد شود‪ .‬غرب نیز مدام بر‬ ‫تنور اختالف��ات منطقه‌ای م ی‌دمد و در صدد اس��ت با ارائه‬ ‫چهره معتدل از گفتمان اخوان ی‌ها‪ ،‬آن را مدلی مناسب ب رای‬ ‫دیگر کشورهای منطقه اعالم کند؛ گفتمانی که در ابتدای‬ ‫انقالب ژانویه بر رویه اعتدال و مدارا با دیگر گروه‌ها و احزاب‬ ‫داخلی و خارجی متمرکز بود‪ .‬اخوان‌المسلمین با نفوذ هرچه‬ ‫بیشتر سلف ی‌ها در الیه‌های قدرت سیاسی‪ ،‬اخی را به سمت‬ ‫رادیکالیزه ش��دن م ی‌رود‪ .‬در این ش��رایط دیگر گروه‪‎‬های‬ ‫انقالبی مصر با متهم س��اختن اخوان ب��ه مصادره انقالب‬ ‫از ظهور فرع��ون جدید در مصر خب��ر م ی‌دهند‪ .‬اعتراضات‬ ‫جامعه‌مدنی مصر طی برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی‬ ‫جدید مصر هم نمود همین مس��اله بود‪ .‬در نهایت‪ ،‬برخی‬ ‫ملاحظات سیاسی و اقتصادی در عرصه داخلی و خارجی‪،‬‬ ‫مصر جدید را بر آن داش��ته که با بازی دوس��ویه در مسائل‬ ‫منطقه‪ ،‬نسبت به بازیافت قدرت و افزایش توانمندی خویش‬ ‫ب رای نقش‌آفرینی بیشتر امیدوار باشد‪g .‬‬ ‫آیا در نهایت م ی‌توان گفت پیروزی اسالمگرایان‬ ‫در مصر به نفع ایران بوده است؟‬ ‫‪ l‬در یک نگاه کلی‪ ،‬وقتی نظریه حاکمیت اسالمی‬ ‫در کش��ور دیگری بخواهد پیاده ش��ود‪ ،‬مصداق دیگری بر‬ ‫تئوری و نظریه ای ران محسوب م ی‌شود که م ی‌گوید اسالم‬ ‫قدرت برق��راری حکومت اس�لامی را دارد‪ .‬ام��ا این عنوان‬ ‫کلی نم ی‌تواند آنچنان صحیح باش��د که تمام تصویرها و‬ ‫برداشت‌های موجود از وظایف حکومت اسالمی را درب ربگیرد‪.‬‬ ‫برداشتی که اخوان‌المسلمین از نوع حکومت اسالمی دارند‬ ‫ممکن اس��ت با نوع برداش��ت ای ران از حکومت اس�لامی‬ ‫تفاوت‌هایی داش��ته باش��د‪ .‬از طرف دیگر به لحاظ جایگاه‬ ‫استراتژیک جریان اسالم‌خواهی و اس�لامگرایی در جهان‬ ‫مواضع مختلفی وجود دارد‪ .‬اکنون این نظریه به‌شدت مطرح‬ ‫است که غرب از ایجاد حکومت‪‎‬های متمایل به اسالم معتدل‪،‬‬ ‫اسالمی که بتواند با آمریکا رابطه داش��ته باشد‪ ،‬با اسرائیل‬ ‫تعارض نداشته باشد و تابع سیاست‪‎‬های کلی جهان باشد‪،‬‬ ‫حمایت م ی‌کند‪ .‬این نوع مبانی عمل��ی حکومت به ظاهر‬ ‫اسالمی‪ ،‬اکنون مطرح است و م ی‌تواند به‌عنوان یک رقیب‬ ‫امروزی ب رای حکومت اسالمی ای ران تلقی شود و الگویی در‬ ‫ب رابر الگوی ای ران خواهد بود‪.‬‬ ‫پس نم ی‌توان گفت هر جا که حکومتی اسالمی‬ ‫تشکیل شود به نفع ایران است؟‬ ‫‪ l‬دقیقا همین است‪ ،‬چرا که هر نوع حکومتی که به‬ ‫اسم اسالم بیاید یا هر اکثریتی که از طریق اهداف اسالمی‬ ‫در انتخابات پیروز شود‪ ،‬قطعا پیشروی سیاست‌های اسالمی‬ ‫حکومت جمهوری اسالمی ای ران در منطقه نیست‪ .‬در واقع‬ ‫مسیری که جمهوری اسالمی ای ران در منطقه طی م ی‌کند با‬ ‫مسیری که حکومت‌های اسالمی جدید در پیش گرفته‌اند‪،‬‬ ‫تفاوت‌های بسیاری دارد‪ .‬حکومت اخوان‌المسلمین در مصر یا‬ ‫حکومت‌های اسالمی دیگری که در کشورهای دیگر ممکن‬ ‫اس��ت به وجود بیایند اگر هم در مبان��ی فقهی به حکومت‬ ‫اسالمی ای ران نزدیک باش��ند‪ ،‬اما در اجرا این گونه نخواهند‬ ‫بود‪ .‬به‌طوری که ممکن اس��ت آنها مجموعه‌ای از روابط را‬ ‫انتخاب کنند که شبیه روابط جمهوری اسالمی ای ران نباشد؛‬ ‫به‌خصوص پی رام��ون رابطه با آمریکا‪ ،‬رژیم‌صهیونیس��تی‪،‬‬ ‫اقتصاد جهانی و نظ��ام بی ن‌المللی‪ .‬اگر حکومت اس�لامی‬ ‫جدیدی در مصر یا کشور دیگری تشکیل شود که آماده باشد‬ ‫تحت پرچم نظم جهانی موجود حرکت کند‪ ،‬مصداق دیگری‬ ‫خواهد بود که ش��باهتی با جمهوری اسالمی ای ران نخواهد‬ ‫داشت‪ .‬در این میان تنها شباهت‌ها به مسائلی مانند بحث‬ ‫حجاب و عدم فروش علنی مش��روبات الکی بازم ی‌گردد‪ ،‬در‬ ‫غیر این صورت پایه‌های اصلی سیاس��ی روابط بی ن‌المللی‪،‬‬ ‫تعریف دیگری خواهد داشت‪g .‬‬
‫مصر انقالبي خود را براي بهبود روابط با ايران آماده ميكند‬ ‫فرصت طاليي‬ ‫جعفر قنادباشی‪/‬کارشناس مسائل آفریقا‬ ‫‪4‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫در ارزیابی سفر دکتر عل ی‌اکبر صالحی‪ ،‬وزیر امورخارجه‬ ‫به مصر و جمع‌بندی نتایج و دستاوردهای آن‪ ،‬اظهارنظرهای‬ ‫بسیاری صورت گرفته و مبتنی بر این نوع ارزیاب ی‌ها‪ ،‬تصاویری‬ ‫بسیار متفاوت و حتی متضاد از آینده روابط ای ران و مصر‌ترسیم‬ ‫ش��ده اس��ت‪ .‬این به معنای آن اس��ت که هنوز اشتراک‌نظر‬ ‫قابل‌قب ولی‪ ،‬در خصوص چگونگی شکل‌گیری روابط دوجانبه‬ ‫میان ته ران و قاهره به وجود نیامده و به پرسش‌های اساسی‬ ‫و اصلی درباره عوامل و انگیزه‌های تاثیرگذار بر مناسبات دو‬ ‫کشور پاسخ داده نشده است؛ پرس��ش‌هایی که پاسخ به آن‬ ‫به معنی پرداختن به مهمترین تحوالت جدید یا در حال وقوع‬ ‫منطقه است و چگونگی معادالت سیاسی‪ ،‬فرهنگی‪ ،‬نظامی‬ ‫و اقتصادی آینده را مشخص م ی‌سازد؛ زی ر‌ا موضوع از سرگیری‬ ‫و همچنین گسترش روابط ای ران و مصر به علت قابلی ت‌ها و‬ ‫ظرفی ت‌های سیاسی و فرهنگی برتر دو کشور (در منطقه و‬ ‫جهان اسالم)‪ ،‬موضوعی نیست که در چارچوب روابط دوجانبه‬ ‫باقی بماند؛ همچنان ک��ه توانمندی‌های بالق��وه و بالفعل‬ ‫اقتصادی و نظامی طرفین نیز (با‌توجه به موقعیت جغ رافیایی‬ ‫بسیار راهبردی ای ران و مصر) در همسویی با یکدیگر م ی‌تواند‬ ‫نظامات و موازنه‌های دست‌س��اخته قدرت‌های خارجی را در‬ ‫منطقه به کلی تغییر دهد‪.‬‬ ‫به هر ترتیب‪ ،‬س��فر وزیر امورخارجه به مصر و دیدارها‬ ‫و گفت‌وگوهای وی با مقامات و ش��خصی ت‌های سیاسی و‬ ‫فرهنگی این کشور‪ ،‬به هی چ‌وجه اقدامی‌ساده و معم ولی تلقی‬ ‫نم ی‌شود؛ بلکه اقدام بسیار مهمی‌است که قابلیت زمینه‌سازی‬ ‫ب رای تحقق اهداف تحقق نیافته انقالب و نظام اسالمی را در‬ ‫منطقه دارد و همچنین م ی‌تواند تامی ن‌کننده بخش بزرگی از‬ ‫منافع ملی ای ران و مصر باشد‪ .‬در واقع در چنین شرایطی است‬ ‫که رسانه‌ای همانند‌ب ی‌ب ی‌سی با مشخصات شناخته شده‌اش‪،‬‬ ‫در ارزیابی این سفر‪ ،‬لحنی ناامی د‌کننده برگزیده و مکررا جمله‬ ‫«به نظر نم ی‌رسد که یخ روابط پرفرا‌زو‌نشیب ته ران و قاهره‬ ‫به این زودی آب شود » را در بخش‌های رادیویی‪ ،‬تلویزیونی‬ ‫(بخش فارسی‌ب ی‌ب ی‌سی) و اینترنت ی‌اش منعکس کرده است‪.‬‬ ‫جمله‌ای که به صور مشابه در برخی دیگر از رسانه‌های غ ربی‬ ‫و همچنین در برخی رس��انه‌های منطقه‌ای هم به‌کارگرفته‬ ‫شده است؛ آن هم‪ ،‬با این انگیزه که شرایط ذهنی الزم ب رای‬ ‫هموارش��دن را ‌ه جهت ارتقای روابط دو‌جانبه می��ان ای ران و‬ ‫مصر را از میان ببرد‪ .‬البته در این خص��وص و با این غرض‪،‬‬ ‫کوش��ش‌های فراوان دیگ��ری نیز در عرصه‌ه��ای خبری و‬ ‫تبلیغاتی صورت گرفته‪ ،‬چنان که اختالف‌نظ ر‌های طبیعی‬ ‫میان مقامات ته ران و قاهره بسیار بزرگ‌تر از واقع نشان داده‬ ‫شده و ع وامل گسترده همگرایی میان نظام جمهوری اسالمی‬ ‫ای ران و جریان اسالمی مصر‪ ،‬بسیار ناچیز و‌ب ی‌اهمیت توصیف‬ ‫شده است‪ .‬در این خصوص مصادیق تبلیغاتی فراوانی وجود‬ ‫دارد که عمدتا حول مح��ور اقدام��ات و موضع‌گیری ظاه را‬ ‫ضد‌ای رانی (ی��ا مخالف با اهداف جمهوری اس�لامی) محمد‬ ‫المرس��ی رئی س‌جمهوری مصر متمرکز اس��ت و کوش��ش‬ ‫شده و م ی‌ش��ود تا جریان عظیم اسالمی و انقالبی مصر که‬ ‫قرابت‌های بسیاری با انقالب اسالمی ای ران دارد‪ ،‬در ورای آن‪،‬‬ ‫از انظار عمومی و حتی تحلیلگران پنهان بماند؛ همچنان که‬ ‫در مصر نیز از ط ریق همین رسانه‌ها و برخی از محافل شناخته‬ ‫شده‪ ،‬به گسترش دامنه ای ران‌ه راسی و شیع ه‌ه راسی مبادرت‬ ‫م ی‌ش��ود‪ .‬حال آنکه رهب ران اخوان و برخ��ی از اصل ی‌ترین‬ ‫مقامات االزهر از این مس��اله به‌طور آگاهانه عبور کرده‌اند و‬ ‫ازس��وی دیگر واقفیم که اقدامات و موضع‌گیری‌های ظاه را‬ ‫مخالف المرسی نیز باتوجه به شرایط انقالبی و در حال گذاری‬ ‫که مصر در آن قرار دارد نی��ز در ایجاد بنای جدید روابط میان‬ ‫دو کشور نم ی‌تواند تاثی ر‌گذاری پایداری داشته باشد‪ .‬بدیهی‬ ‫است که مصر کنونی درپی فروپاشی رژیم دیکتاتوری مبارک‪،‬‬ ‫یک گام بسیار بزرگ از رژیم‌های پادشاهی و ارتجاعی منطقه‬ ‫دورتر شده و به همین نس��بت ب رای قرار گرفتن در صفوف‬ ‫حکومت‌های منتخب مردم (همانند نظام جمهوری اسالمی)‬ ‫مهیا‌تر شده است‪ .‬در واقع این به معنای پی دایش شرایط بسیار‬ ‫مطلوبی است که مردم کشورمان مدت سه دهه در انتظار آن‬ ‫بودند و قاعدتا نباید این فرصت طالیی را ب رای برقراری رابطه‬ ‫با مصر و‌ترغیب این کش��ور به قرار گرفت��ن در کنار ای ران از‬ ‫دست بدهند؛ به‌خصوص که از سوی دیگر نیز مصر کنونی‪،‬‬ ‫در حیطه سرس��پردگی قدرت‌های غ ربی قرار ن��دارد و از این‬ ‫حیث هم‪ ،‬قابلی ت‌های همگرایی بیشتری با ای ران پیدا کرده‬ ‫است‪ .‬پی داست که در مقابل این تع داد عوامل مهم و تاثیرگذار‬ ‫همگرایی‪ ،‬برخی ازمواضع زیگزاگی تنی چند از مقامات کنونی‬ ‫مصر اهمیت چندانی ن��دارد و نباید به‌ص��ورت مانعی در راه‬ ‫اجرای برنامه‌های راهبردی ای ران در عرصه سیاست خارجی‬ ‫قرار بگیرد‪ .‬ب��ه عبارت دیگر باید به خاطر داش��ت که حذف‬ ‫مهره‌های سرسپرده غرب در منطقه شمال آفریقا و غرب آسیا‬ ‫به معنی برداشته شدن عمده‌ترین موانع بر سرراه شکل‌گیری‬ ‫موازنه‌ها و پیدایش معادالتی است که منافع جوامع اسالمی‬ ‫و از جمله منافع ای ران در آن نهفته است‪ ،‬بناب راین برماست تا‬ ‫به مصر در حال انتقال (به ش��رایط جدید) کمک کنیم تا در‬ ‫صفوف کشورهای دموکراتیک و ضد‌استعماری قرار گیرد زی را‬ ‫که نوع ساختار سیاسی هر کشور (دموکراتیک یا دیکتاتوری)‬ ‫در چگونگی سیاست خارجی آن و در نتیجه قرار گرفتن آن‬ ‫کشور در موقعیت خاص منطقه‌ای نقش��ی اساسی دارد‪ .‬از‬ ‫طرف دیگر نباید‪ ،‬جریان تحول (انقالب) در مصر را پایان‌یافته‬ ‫و نهایی تلقی کرد و همچنان که بنا به واقعیات جامعه مصر‬ ‫و ترکیب فکری اخوان‌المسلمین‪ ،‬نباید روند جریانات در مصر‬ ‫را روندی به سوی سلف ی‌گری‪ ،‬افراط‌گرایی یا جهت‌گیری به‬ ‫سوی غرب ارزیابی کرد و ب ر‌اس��اس ابهاماتی كه رسانه‌های‬ ‫یزنند‪ ،‬مواضع المرسی‬ ‫انگلیس��ی و آمریکایی به آن دامن م ‌‬ ‫را با مواضع مقامات ریاض یا آنکارا همس��ان یا حتی نزدیک‬ ‫دانست؛ چراکه قرائت اخوانی از اسالم‪ ،‬نه مشابه قرائت حزب‬ ‫عدالت و توسعه و نه مشابه قرائت مقامات ریاض و نه مشابه‬ ‫مهره‌هایی چون بن‌عل��ی و علی عبدالصالح اس��ت‪ ،‬بلکه‬ ‫شاید بتوان گفت که در مقایسه با آنچه در جوامع اهل سنت‬ ‫م ی‌گذرد‪ ،‬موجه‌ترین قرائت از اسالم است‪ .‬قرائتی از اسالم که‬ ‫از هم‌اینک‪ ،‬نه‌تنها دنیای غرب‪ ،‬بلکه سران مرتجع منطقه را‬ ‫از داشتن قابلی ت‌هایی که جریان اسالمی مصر را به انقالب‬ ‫اسالمی ای ران نزدیک م ی‌سازد‪ ،‬نگران ساخته است‪g .‬‬ ‫‪61‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫افغانستان‬ ‫چه کسی برای آینده افغانستان تصمیم می‌گیرد؟‬ ‫عبور از بن‌بست‬ ‫تونی کارون‪/‬آزاده کشوردوست‬ ‫بين‌الملل‬ ‫«باراک اوباما» رئی س‌جمهوری آمریکا و «حامد کرزای»‬ ‫همتای افغان او یازدهم ماه ژانویه ب��رای رایزنی درباره آینده‬ ‫افغانس��تان بعد از خروج نیروهای آمریکایی از این کشور در‬ ‫سال ‪ 2014‬میالدی در کاخ‌سفید با یکدیگر دیدار کردند‪ ،‬ولی‬ ‫هیچ‌کدام از آنها موضع قاطع و تعیی ن‌کننده‌ای درباره سرنوشت‬ ‫افغانس��تان بعد از س��ال ‪ 2014‬اتخاذ نکردند‪ .‬حامد کرزای به‬ ‫لحاظ قانونی بعد از پایان دوره فعلی ریاست‌جمهوری در سال‬ ‫‪ 2014‬اجازه کاندیداتوری مجدد در انتخابات را نخواهد داشت‪.‬‬ ‫حتی اگر کرزای قصد دستکاری در نظام سیاسی افغان ب رای‬ ‫از بین بردن این محدودیت را داش��ته باش��د – همانطور که‬ ‫بسیاری از منتقدانش بر این باورند که وی قصد انجام این کار‬ ‫را دارد ‪ -‬قدرت محدود او همواره به حضور ده‌ها هزار نیروی‬ ‫نظامی غ ربی ب رای مقابله با شب ه‌نظامیان طالبان وابسته بوده‬ ‫است‪ .‬این نیروها نیز به‌زودی افغانستان را ترک خواهند کرد و‬ ‫آمریکا و ناتو ضرب‌االجل سفت و سختی را ب رای حضور خود‬ ‫در افغانستان تعیین کرده‌اند؛ حضوری که اگر قرار بود به تامین‬ ‫شدن شرایط امنیتی در افغانستان گره بخورد‪ ،‬به تعهدی بدون‬ ‫تاریخ انقضا تبدیل م ی‌شد‪ .‬چشم‌انداز خروج نیروهای آمریکا‬ ‫از افغانستان هنوز این نگرانی را ایجاد م ی‌کند که امنیتی که‬ ‫طی ‪ 11‬ساله گذشته به‌طور تدریجی ایجاد شده‪ ،‬به یک باره‬ ‫فرو بریزد‪ .‬این مس��اله به وضوح باع��ث کاهش قدرت نفوذ‬ ‫آمریکا روی گزینه‌های سیاس��ی م ی‌ش��ود که در ارتباط با‬ ‫افغانستان پی ش‌رو دارد‪.‬‬ ‫این روند که با فرمان اوباما در سال ‪ 2009‬میالدی آغاز‬ ‫شد و طی آن تعداد نیروهای آمریکایی به ‪ 100‬هزار تن رسید‪،‬‬ ‫به پایان رسیده است؛ تعداد نیروهای آمریکایی در افغانستان‬ ‫بدون تغییر چشم‌انداز اس��تراتژیک در این کشور مجددا به‬ ‫‪ 66‬هزار تن رسیده است‪.‬‬ ‫«آنتون��ی کدرزمن» از مقام‌های پیش��ین وزارت دفاع‬ ‫آمریکا که اکنون در مرکز مطالعات استراتژیک و بی ن‌المللی‬ ‫فعالیت م ی‌کند‪ ،‬اوایل ماه جاری میالدی نوش��ته بود که از‬ ‫پایان سال ‪ 2010‬میالدی هیچ پیش��رفت نظامی معناداری‬ ‫در افغانس��تان حاصل نشده اس��ت‪ .‬افزایش تعداد نیروهای‬ ‫نظامی در افغانس��تان‪ ،‬هدف تشدید فش��ار بر طالبان ب رای‬ ‫وادار کردن آنها به مذاکره را محقق نک��رد‪ .‬به همین دلیل‬ ‫است که اوباما و کرزای اکنون باید به‌دنبال استراتژی مناسبی‬ ‫باشند تا وضعیت خط رناک امنیتی افغانستان در شرایطی که‬ ‫از حضور نیروهای خارجی ب ی‌بهره است را مدیریت کنند‪.‬‬ ‫پوشش خبری سفر کرزای به واش��نگتن عمدتا روی‬ ‫مباحثات داخلی دولت آمریکا درباره تعداد نیروهایی که باید‬ ‫بعد از س��ال ‪ 2014‬میالدی در افغانستان بمانند و همچنین‬ ‫شرایط آن متمرکز بود‪ .‬کاخ‌س��فید در تاریخ هفتم ماه ژانویه‬ ‫اعالم کرد که حتی احتمال خروج کامل نظامیان آمریکایی از‬ ‫افغانستان را نیز منتفی نم ی‌داند؛ رویکردی که م ی‌توانست‬ ‫در عین حال هشداری به کرزای باشد تا در مذاکرات مربوط به‬ ‫استقالل و تمامیت ارضی و همچنین مصونیت قضایی ب رای‬ ‫تک‌تک سربازان باقیمانده در افغانستان‪ ،‬از موضع باال برخورد‬ ‫نکند‪ .‬ژنرال «دیوید بارنو» یکی از افس ران بلندپایه آمریکایی‬ ‫که زمانی به رئی س‌جمهوری افغانس��تان مش��اوره م ی‌داد‪،‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪62‬‬ ‫در این باره نوش��ته است‪« :‬س��فر کرزای به واشنگتن ب رای‬ ‫شرکت در این مذاکرات نشان م ی‌دهد که آمریکا به‌شدت به‬ ‫در اختی��ار داش��تن یک پای��گاه نظام��ی طوالن ی‌مدت در‬ ‫افغانستان نیاز دارد‪ .‬به‌دنبال کاهش شدید بودجه و همچنین‬ ‫کاهش حمایت عمومی از جنگ‪ ،‬پیش از س��فر کرزای به‬ ‫واشنگتن مذاکراتی جدی در حلقه داخلی دولت آمریکا درباره‬ ‫رویکردی که منافع درازمدت این کش��ور در منطقه را تامین‬ ‫کند‪ ،‬آغاز ش��د‪ .‬این رویکرد کمینه‌گرا باید روی منابع مالی‬ ‫حداقلی و کمترین تعداد ممکن نیروی نظامی برنامه‌ریزی‬ ‫کند‪».‬‬ ‫آنچه از رایزنی دول��ت آمریکا درباره تع��داد نیروهای‬ ‫نظامی مستقر در افغانس��تان واضح اس��ت‪ ،‬این که تعداد‬ ‫این نیروها بعد از س��ال ‪ 2014‬میالدی به‌طور قطع کمتر از‬ ‫‪‌100‬هزار تن خواهد بود‪ .‬این مساله نشان م ی‌دهد که اولویت‬ ‫آمریکا در افغانس��تان تالش ب رای تعقیب گروه‌هایی است‬ ‫که به ش��یوه القاعده فعالیت م ی‌کنند‪ .‬افرادی که معتقدند‬ ‫باید تعداد نظامیان خارجی در افغانستان کاهش یابد‪ ،‬تاکید‬ ‫م ی‌کنند که با تع��داد کمتری نیروی نظام��ی نیز م ی‌توان‬ ‫به اهداف تعیی ن‌شده دس��ت یافت‪ ،‬ولی مخالفان این طرح‬ ‫بر این باورند که کاهش تعداد سربازان خارجی در افغانستان‬ ‫فاجع ه‌آفرین خواهد بود‪ .‬راب��رت و کیمب رلی کاگان‪ ،‬حامیان‬ ‫فکری تصمیم «جورج بوش» رئی س‌جمهوری سابق آمریکا‬ ‫ب رای افزایش تعداد نیروهای نظامی در ع راق در سال ‪2007‬‬ ‫میالدی‪ ،‬در روزنامه «وال‌استریت ژورنال» نوشته‌اند‪« :‬دولت‬ ‫اوباما به‌طور قطع وعده خواهد داد ک��ه آمریکا به حمایت از‬ ‫ارتش افغانس��تان و همچنین عملیات ضدتروریسم در این‬ ‫کش��ور ادامه م ی‌دهد‪ ،‬ولی واقعیت نظامی این است که با‬ ‫تعداد نیروهایی که اوباما تصمیم دارد در افغانستان نگه دارد‪،‬‬ ‫قادر به انجام هیچ ماموریتی نخواهیم بود‪».‬‬ ‫این منتقدان تاکید م ی‌کنند که حتی تمرکز نسبی بر‬ ‫عملیات ضدتروریس��تی نیازمند پایگاه‌های بیشتر‪ ،‬قابلیت‬ ‫دفاع هوایی و نیروهای زمینی اس��ت که ق��ادر به واکنش‬ ‫سریع باشند و واضح است که از دست دادن نیروهای نظامی‬ ‫آمری��کا و همچنین حمای��ت هوایی‪ ،‬قابلی ت‌ه��ای ارتش‬ ‫افغانستان را به س��رعت کاهش م ی‌دهد‪ .‬رابرت و کیمب رلی‬ ‫کاگان هش��دار م ی‌دهند که هر چند سربازان افغان شجاع و‬ ‫جسور هستند‪ ،‬ولی بدون حمایت آمریکا‪ ،‬قادر به ایستادگی‬ ‫و نبرد نخواهند بود‪ .‬گزارشی که ماه گذشته میالدی توسط‬ ‫پنتاگون تهیه شد حاکی از آن است که از هر ‪ 23‬سرباز افغان‬ ‫تنها یک تن م ی‌تواند به‌طور مستقل و بدون نیاز به حمایت‬ ‫مس��تقیم آمریکای ی‌ها وارد مبارزه شود‪ .‬برخی گمانه‌زن ی‌ها‬ ‫همچنان حاکی از آن اس��ت که اوباما تالش م ی‌کند ب رای‬ ‫پیشبرد برنامه‌های مورد نظر خود در افغانستان زمان بخرد‪.‬‬ ‫«چاک ه��گل» گزینه معرفی ش��ده ب رای تصدی س��مت‬ ‫وزارت دفاع آمریکا ب��ه وضوح با برنامه اوبام��ا ب رای افزایش‬ ‫تعداد نیروهای نظامی در افغانستان در سال ‪ 2009‬میالدی‬ ‫مخالفت کرده بود و اکنون نیز تاکید م ی‌کند که اتفاقاتی که‬ ‫بعدها افتاد‪ ،‬این مخالفت سرسختانه را توجیه کرده است‪.‬‬ ‫تصمیم‌گیری درباره تعداد نیروهایی که قرار است در‬ ‫افغانستان بمانند‪ ،‬ممکن اس��ت چند ماه طول بکشد ولی‬ ‫فارغ از تعداد این نیروها‪ ،‬وظیفه آنها پیروزی در جنگ ب رابر‬ ‫طالبان نخواهد بود‪ .‬اگ��ر آنها با ‪ 100‬هزار نیرو نتوانس��تند‬ ‫طالبان را شکس��ت دهند‪ ،‬واضح اس��ت که با تعداد کمتری‬ ‫نیروی نظامی این هدف به هیچ عنوان محقق نخواهد شد‪.‬‬ ‫از طرف دیگر‪ ،‬این‌تردید جدی وج��ود دارد که آیا زمانی که‬ ‫حمایت نیروهای آمریکایی از ارتش افغانستان متوقف شود‪،‬‬ ‫نیروهای نظامی افغان که واش��نگتن روی آنها ‪ 50‬میلیارد‬ ‫دالر سرمایه‌گذاری کرده‪ ،‬توانایی مقابله با طالبان را خواهند‬ ‫داشت یا خیر‪ .‬برخی ناظ ران نگران این هستند که چنانچه‬ ‫جنگ با طالبان بعد از خروج نیروهای آمریکایی تشدید شود‪،‬‬ ‫بخش‌های عمده‌ای از مناطق جنوبی و شرقی افغانستان و‬ ‫حتی مناطقی که به‌دنبال افزایش تع��داد نظامیان خارجی‬ ‫از وجود طالبان پاکسازی ش��ده بود‪ ،‬تحت کنترل این گروه‬ ‫شب ه‌نظامی قرار بگیرد‪.‬‬ ‫به دلیل فس��اد ش��دید و حاکمیت رابطه‌س��االری در‬ ‫افغانستان‪ ،‬دولت افغانستان به‌طور ملموسی در جلب اعتماد‬ ‫مردم شکس ت‌خورده اس��ت‪ .‬این ضعف سیاس��ی همراه با‬ ‫فشار ش��دید اقتصادی ناش��ی از خروج نظامیان خارجی از‬ ‫افغانس��تان – که بیکاری تعداد زیادی از افغان‌ها را به‌دنبال‬ ‫خواهد داشت – نگرانی از آینده افغانستان را تشدید م ی‌کند‪.‬‬ ‫انتخابات آینده افغانستان که کرزای حق کاندیداتوری در آن‬ ‫را ندارد‪ ،‬نتوانسته دیدگاه مردم این کشور را به آینده تغییر دهد‬ ‫و اکثر آنها همچنان معتقدند تا زمانی که جنگ ادامه داشته‬ ‫باشد‪ ،‬تغییر دولت و رئی س‌جمهوری تفاوت چندانی به حال‬
‫دوئل براي اسلحه‬ ‫آلکس آلتمن‪-‬ترجمه رضا آقازاده‬ ‫چرا جمهوریخواهان تا به حال ب رای رهایی از ارجاع به‬ ‫«تجاوز مشروع»‪ ،‬یکی از شوکه‌کننده‌ترین عبارات در تاریخ‬ ‫سیاس��ت‪ ،‬واکنش نش��ان نداده‌اند؟ فیل جینجری‪ ،‬نماینده‬ ‫ایالت جورجیا در کنگره‪ ،‬یکی از آخرین افراد این حزب است‬ ‫که با ب ی‌احتیاطی در این چاه س��قوط کرده است‪ .‬چاهی که‬ ‫تاد آکین با صحب ت‌های خود درباره س��قط جنین آن را حفر‬ ‫کرد‪ .‬جینجری در یک محفل دوستانه در تاالر بازرگانی حوزه‬ ‫انتخابی خود‪ ،‬آتالنتا‪ ،‬صحبت م ی‌کرد که سوالی درباره سقط‬ ‫جنین از او پرسیدند و بحث با تالش وی ب رای توجیه سخنان‬ ‫فاجع ه‌بار آکین درباره تجاوز و بارداری به انحراف کشیده شد‪.‬‬ ‫جینجری‪ ،‬که خود متخصص زنان و زایمان نیز هس��ت‪ ،‬از‬ ‫آن زمان تاکنون تالش کرده نش��ان دهد مواضع او همانند‬ ‫دیدگاه‌های آکین دچار «بدفهمی» شده است‪ .‬هرچند شما‬ ‫خودتان م ی‌توانید با خواندن متن کامل صحب ت‌های وی در‬ ‫این‌باره قضاوت کنید‪.‬‬ ‫صحب ت‌های جینجری‪ ،‬واکنش خشم‌آلود سایت‌ها و‬ ‫وبالگ‌های لیب رال را به‌دنبال داشت‪ ،‬ولی هیاهو و جنجال‬ ‫ایجاد ش��ده درباره این موض��وع‪ ،‬اخبار اصلی ای��ن دیدار را‬ ‫تحت‌الشعاع قرار داد‪ .‬این نماینده کنگره که حمایت ت ی‌پارتی‬ ‫را نیز با خود دارد‪ ،‬شاید اولین عضو محافظه‌کار کنگره باشد‬ ‫که به اعمال محدودیت‌های خاص بر س�لاح چراغ س��بز‬ ‫نش��ان داده اس��ت‪ .‬به گزارش «ماریتا دیلی»‪ ،‬جینجری در‬ ‫صحب ت‌های خود اشاره کرده ب رای پذیرش محدودیت‌های‬ ‫جدید بر سالح‌های با خشاب ظرفیت باال آمادگی دارد؛ یکی‬ ‫از محدودیت‌های بالقوه‌ای که کارگروه سالح گرم‪ ،‬به ریاست‬ ‫جو بایدن‪ ،‬معاون رئی س‌جمهور آن را در دس��ت بررسی دارد‪.‬‬ ‫جینجری گفته اس��ت‪« :‬در زمینه خشاب‌های ظرفیت باال‬ ‫مشکالتی وجود دارد‪ ،‬حتی ب رای کسی که م ی‌گوید «ببینید‬ ‫من از ‪ AR15‬فقط ب رای تمرین تی راندازی استفاده م ی‌کنم»‪.‬‬ ‫ولی آیا واقعا نیازی دارید با سالحی که در هر ثانیه یک تیر‪ ،‬یا‬ ‫حتی بیشتر‪ ،‬شلیک می کند بایستید و به یک هدف تمرینی‬ ‫تی راندازی کنید؟ به چه منظوری؟‪ ...‬من آماده‌ام به مشکالت‬ ‫مربوط به این نوع سالح‌ها گوش بدهم‪».‬‬ ‫ب راس��اس این گزارش‪ ،‬جینجری همچنین گفت که‬ ‫«آمادگ��ی بازبینی» نقاط ضع��ف و راه‌های گری��ز قانونی‬ ‫که به خریداران اس��لحه این ام��کان را م ی‌دهد بدون آنکه‬ ‫س��ابقه آنها بررسی ش��ود در نمایش��گاه‌های اسلحه‪،‬‬ ‫س�لاح گرم خریداری کنند‪ ،‬وجود دارد‪ .‬طرفداران کنترل‬ ‫اسلحه معتقدند نزدیک به چهل درصد خریداران اسلحه‬ ‫در ایاالت‌متح��ده از ای��ن راه‌های گری��ز و نقاط ضعف‬ ‫سوءاس��تفاده م ی‌کنن��د‪ .‬به‌رغم این ب��اور همگانی که‬ ‫تصوی��ب هرگونه اعم��ال محدودیت جدی��د بر حقوق‬ ‫اسلحه باتوجه به یک کنگره دوقطبی کار بسیار دشواری‬ ‫خواهد ب��ود‪ ،‬حمایت عمومی گس��ترده‌ای در خصوص‬ ‫بررسی جامع سوابق و پیشینه افراد وجود دارد‪ .‬طبق یک‬ ‫نظرسنجی که شبکه سی ان ان چندین روز پس از قتل‬ ‫عام دبس��تان ایالت کانتیکت در ماه گذشته انجام داد‪،‬‬ ‫‪ 95‬درصد ش��رکت‌کنندگان در این نظرسنجی موافقت‬ ‫خ��ود را ب��ا اعم��ال چنی��ن محدودیت‌های��ی اع�لام‬ ‫کردن��د‪ .‬بای��دن روز پنج‌ش��نبه گفت در نشس��ت‌های‬ ‫خود با گروه‌ه��ای مختل��ف ذی‌نفع در بحث اس��لحه‬ ‫به اجماع مش��ابهی رس��یده اس��ت‪ .‬او اش��اره کرد که‬ ‫«ش��اهدیم ک��ه مج��ددا پیش��نهادهای مختلف��ی در‬ ‫زمینه بررس��ی جامع س��وابق‪ ،‬نه‌تنها در زمینه مسائل‬ ‫مربوط به فروش اس��لحه در نمایش��گاه‌های س�لاح‪،‬‬ ‫بلک��ه در زمین��ه خری��د و فروش‌ه��ای خصوصی نیز‬ ‫مطرح شده‌اند‪».‬‬ ‫جینج��ری اولین جمهوریخواهی نیس��ت که بعد‬ ‫از تی راندازی و قتل‌ع��ام در نیوتاون‪ ،‬ب��ه موضوع اعمال‬ ‫محدودیت‌های جدید بر مالکیت اس��لحه اش��اره کرده‬ ‫اس��ت‪ .‬پیتر کینگ‪ ،‬نماین��ده جمهوریخ��واه نیویورک‬ ‫نیز خواس��تار اعمال مج��دد محدودیت بر س�لاح‌های‬ ‫تهاجم ی‌ شده است‪ ،‬محدودیت‌هایی که در زمان دولت‬ ‫بوش و پس از اتمام تاریخ اعمال آنها منقضی شدند‪ ،‬اما‬ ‫کینگ ی��ک جمهوریخواه میانه‌رو و از ایالتی اس��ت که‬ ‫قوانین س��ختگی رانه‌ای درخصوص حقوق اسلحه در آن‬ ‫اجرا م ی‌ش��ود‪ .‬در حالی که جینج��ری یک محافظه‌کار‬ ‫سرسخت و اهل جنوب با رتبه ‪ A‬از «انجمن ملی اسلحه»‬ ‫است‪ .‬اظهارات صریح و خاص او نشان م ی‌دهد که حتی‬ ‫در بحبوحه بحث‌های سیاسی درباره حقوق اسلحه‪ ،‬برخی‬ ‫زمینه‌های مشترک بین دو حزب وجود دارد؛ البته به این‬ ‫شرط که موفق شوند این موضوع را فارغ از مسائل سیاسی‬ ‫به بحث و بررسی بگذارند‪g .‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫آمريكايي‌ها خواستار محدود ساختن قانون استفاده از اسلحه هستند‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫آنها نخواهد داشت‪.‬‬ ‫به گفت��ه کدرزمن‪ ،‬همه این ش��رایط باعث ش��ده که‬ ‫آمریکا ناچار بین دو گزینه «تالشی نامعلوم ب رای مصالحه‬ ‫با طالبان که تا‌کنون با قاطعیت رد ش��ده اس��ت» و «تعهد‬ ‫بدون ضرب‌االجل آمریکا ب رای حمایت از دولت افغانس��تان‬ ‫و نیروهای این کشور (در ش��رایطی که ارتش افغانستان در‬ ‫عمل تا بعد از س��ال ‪ 2016‬میالدی آمادگی ب ر‌عهده گرفتن‬ ‫مس��ئولی ت‌های امنیتی را نداش��ته و نیروه��ای پلیس نیز‬ ‫پتانسیل کسب هی چ‌گونه موفقیتی در آینده را ندارند)» دست‬ ‫به انتخاب بزند‪ .‬تحلیلگران معتقدند که اگر جایی هم ب رای‬ ‫خوش‌بینی وجود داشته باشد‪ ،‬باید آن را تنها در توانایی دولت‬ ‫کرزای ب رای صلح با طالبان جس��ت‌وجو کرد‪ .‬شورای عالی‬ ‫صلح پاکستان سال گذشته میالدی پیشنهاد کرده بود روند‬ ‫صلحی در پیش گرفته شود که طی آن به پاکستان نقش ی‌‬ ‫محوری داده‌ش��ود؛ اقدام ی‌ که ب رای دولتی ک��ه همواره با‬ ‫مداخله پاکستان در امور داخلی افغانستان به‌شدت مخالفت‬ ‫م ی‌کرد‪ ،‬نوعی عقب‌نشینی به شمار م ی‌رود‪ .‬بر مبنای طرح‬ ‫«نقشه راه ب رای صلح افغانس��تان در سال ‪ »2015‬همچنین‬ ‫از طالبان ب رای حضور در قدرت دعوت ش��ده و به آنها اجازه‬ ‫داده در مناطقی که حضوری قوی دارند‪ ،‬فرمانداران محلی را‬ ‫خود منصوب کنند‪ .‬البته تمامی این اقدام‌ها باید با احترام به‬ ‫قانون اساسی افغانستان انجام شود‪ .‬در پیش گرفتن این روند‬ ‫همانطور که م ی‌تواند ب رای افرادی که نگران رعایت حقوق‬ ‫بشر در افغانستان هستند‪ ،‬هشدار‌دهنده باشد‪ ،‬امیدوار‌کننده‬ ‫نیز هس��ت‪ .‬با این همه اگر طالبان خواس��تار نوعی توافق‬ ‫باشد‪ ،‬ممکن است به اندازه کافی ب رای پذیرفتن شروط دولت‬ ‫کرزای احساس نیاز نکند‪.‬‬ ‫به نظر م ی‌رسد پاکستان که مشارکتش در چشم‌انداز‬ ‫روند صلح در افغانس��تان حیاتی و مهم است‪ ،‬همچنان به‬ ‫تعامل در این رابطه عالقه دارد و شاید فرصت تاریخی ب رای‬ ‫شکل دادن به فضایی که بعد از خروج نیروهای آمریکایی از‬ ‫افغانستان به وجود م ی‌آید را تشخیص داده است‪ .‬این کشور‬ ‫اواخر سال گذشته میالدی تعدادی از زندانیان طالبان را که‬ ‫به‌عنوان ابزار چانه‌زنی ب رای مذاکره با دولت کرزای بازداشت‬ ‫شده بودند‪ ،‬آزاد کرد‪ .‬تشکیالت نظامی پاکستان پناهگاهی‬ ‫امن را ب رای رهبری طالبان فراهم کرده اس��ت‪ ،‬چرا‌که ب رای‬ ‫تضمین منافع پاکس��تان در کابل به این افراد نیاز دارد‪ .‬به‬ ‫همین دلیل با هرگونه مذاکرات صلحی که پاکستان از آن‬ ‫حذف شده باشد‪ ،‬به‌شدت مخالف است‪.‬‬ ‫«احمد رش��ید» روزنامه‌نگار و متخصص امور طالبان‬ ‫ماه گذشته میالدی گزارش داد که مذاکراتی جدی در حلقه‬ ‫داخلی طالبان درب��اره اینکه آیا به‌دنب��ال راه‌حلی مبتن ی‌بر‬ ‫گفت‌وگو باش��ند یا رویکردهای نظام��ی را‌ترجیح دهند‪ ،‬در‬ ‫جریان است‪.‬‬ ‫خروج قریب‌الوق��وع نظامیان خارجی از افغانس��تان‪،‬‬ ‫افرادی که مواضع سرس��ختانه‌تری دارند را جس��ورتر کرده‬ ‫است‪ .‬با این وجود واقعیت فرسایشی شدن جنگ و طوالنی‬ ‫شدن عواقب آن نیز مساله‌ای است که گروه‌های شب ه‌نظامی‬ ‫به وضوح آن را حس کرده‌اند‪ .‬به اعتقاد رش��ید این مس��ائل‬ ‫دستیابی به راه‌حلی ب ر‌اس��اس گفت‌وگو در آینده نزدیک را‬ ‫تضمین نخواهد ک��رد‪ ،‬ولی م ی‌تواند احتم��ال آتش‌بس را‬ ‫افزایش دهد‪ .‬او تاکید م ی‌کند‪« :‬هر مذاک��ره‌ای به ماه‌ها یا‬ ‫س��ال‌ها زمان نیاز دارد ولی همه – حتی طالبان ـ خواستار‬ ‫آتش‌بس پیش از سال ‪ 2014‬میالدی هستند‪».‬‬ ‫بهتر است تصور کنیم موضوع‌هایی که اوباما و کرزای‬ ‫ب رای صحبت دارند‪ ،‬بسیار فراتر از مساله نیروهای آمریکایی‬ ‫در افغانستان است‪ .‬با این وجود توازن نظامی در حال تغییر‬ ‫به‌طور انکارناپذیری یکی از اصل ی‌ترین اولویت‌هایی است که‬ ‫معادالت درباره برخی بازیگران کلیدی در جنگ یک دهه‌ای‬ ‫داخلی افغانستان را تحت تاثیر قرار م ی‌دهد‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫‪63‬‬
‫فرهنگ‌‬ ‫پذيرايي خصمانه‬ ‫فرهنگ‬ ‫بورژوازي‬ ‫عليه‬ ‫طبقه پايين‬ ‫مثلث شماره‪160‬‬ ‫مانيحقيقيدرفيلمپذيراييساده‬ ‫طبقهپايينجامعهرادرواكنشبه‬ ‫وسوسهدريافتپولبهچالشو‬ ‫آزمونسختيمي‌بردوتصاويري‬ ‫غيرمنصفانهازاينطبقهارائهمي‌كند‬ ‫محمد پارسا شريفي‬ ‫‪1‬‬ ‫فیلم «پذی رایی ساده» به اكران عمومی‌رسید؛ درست‬ ‫برخالف نظر بسیاری از منتقدان مخالف و موافق فیلم كه‬ ‫اكران این فیلم را غیرممكن م ی‌دانستند‪ .‬فیلمی‌كه از طرف‬ ‫حوزه هنری تحریم شده‌ اس��ت چرا كه به باور مدي ران حوزه‬ ‫هنري پذی رایی ساده فیلم تلخی است‪ .‬ولی منتقدان جدی‬ ‫این فیلم عالوه بر تلخ ب��ودن‪ ،‬جدیدترین اثر مانی حقیقی‬ ‫را فیلم ی‌ كامال غی راخالقی و توهی ن‌آمیز م ی‌دانند‪ .‬در این‬ ‫گزارش نظر برخی مخالفان فیلم را كه از زمان جشنواره تا‬ ‫امروز مطرح كرده‌اند‪ ،‬م ی‌خوانید‪.‬‬ ‫كارگردان یا بازیگر؟‬ ‫برخی منتقدان‪ ،‬از جمله مسعود فراستی و همچنین‬ ‫‪64‬‬ ‫مخاطبان جدی س��ینما ب��ر این باورن��د ب��ازی او بهتر از‬ ‫كارگردان ی‌اش اس��ت‪ .‬مان��ی حقیقی‪ ،‬نویس��نده‪ ،‬بازیگر و‬ ‫كارگردان فیلم‌های آبادان‪ ،‬كنعان‪ ،‬كارگران مش��غول كارند‬ ‫و «پذی رایی ساده» است‪ .‬البته فیلم‌های «كارگران مشغول‬ ‫كارند» و «آب��ادان» توقیف ش��ده و هی چ‌وق��ت رنگ پرده‬ ‫نقره‌ای را ندیدند‪ .‬وی از نویسندگان فیلم چهارشنب ه‌سوری‪،‬‬ ‫ساخته اصغر فرهادی بوده و در فیلم دیگر او درباره الی نیز‬ ‫به ایفای نقش پرداخته اس��ت‪ .‬در فیلم «آسمان محبوب»‬ ‫داری��وش مهرجویی و «ورود آقایان ممنوع» س��اخته رامبد‬ ‫جوان هم به‌عنوان بازیگر حضور داشت‪ .‬این كارنامه كاری‬ ‫مانی حقیقی اس��ت‪ .‬مانی حقیقی این‌ روزه��ا «پذی رایی‬ ‫ساده» را روی پرده دارد؛ فیلمی‌كه به نظر م ی‌رسد مخالفان‬ ‫آن بیشتر از موافقانش است‪.‬‬ ‫ماجرا از همین‌جا آغاز شد‬ ‫یك زن و مرد (لیال و كاوه) با بازی‌ترانه علیدوس��تی‬ ‫و مانی حقیقی‪ ،‬كه نس��بت آنها تا پایان فیلم مش��خص‬ ‫نم ی‌شود‪ ،‬در اتومبیل لكس��وس گرانقیمت خود یك سفر‬ ‫ج��اده‌ای را آغاز م ی‌كنن��د‪ .‬روی س��قف اتومبیل خود یك‬ ‫خروار چوب ریخته و آن را بس��ته و پشت اتومبیل خود هم‬ ‫‪ 200‬كیسه پر از اس��كناس تلنبار كرده‌اند‪ .‬هدفشان هم آن‬ ‫است كه به هر نحوی كه شده از ش��ر این ‪ 200‬كیسه پول‬ ‫راحت شوند و هر كیسه را به فردی بدهند‪ .‬فیلم هم درباره‬ ‫عكس‌العمل كسانی اس��ت كه به روش‌های مختلف پول‬ ‫به آنها داده م ی‌شود‪ .‬این تمامی‌داستان از ابتدا تا انتها بود‪.‬‬ ‫چیزی كه كارگردان سعی در نش��ان دادن آن به مخاطبش‬ ‫دارد‪ ،‬جزئیات و واكنش‌های متقاب��ل گیرندگان و دهندگان‬ ‫پول اس��ت‪ .‬صحنه‌های كه دل بس��یاری از تماشاگران را‬ ‫لرزاند‪ .‬ماجرا از همی ن‌جا آغاز ش��د؛ نمای��ش عكس‌العمل‬ ‫‪ 11‬كاراكتر در مواجهه با تقدیم پولی هنگفت‪ .‬س��ربازی در‬ ‫ایست بازرسی‪ ،‬پیرمردی تنها و كوه‌نشین‪ ،‬دو بچه روستایی‬ ‫هیزم‌فروش‪ ،‬صاحب یك قهوه‌خانه س��ر راهی‪ ،‬یك جوان‬ ‫خالفكار‪ ،‬ی��ك قاچاقچی ك��ه با قاطرش مش��روب حمل‬ ‫م ی‌كند‪ ،‬یك نگهبان‪ ،‬دو جوان راننده كامیون و نهایتا مردی‬ ‫كه مشغول حفر قبر در زمین یخ‌زده ب رای دفن فرزند یك‌روزه‬ ‫مرده‌اش م ی‌باشد كه اوج فیلم است‪.‬‬ ‫عذرخواهی از مخاطبان‬ ‫همه چی��ز از همان ابتدا ش��روع ش��د‪ ،‬یعن��ی اكران‬ ‫«پذی رایی ساده» در س ی‌امین جشنواره فیلم فجر‪ .‬در نشست‬ ‫مطبوعاتی این فیلم‪ ،‬یكی از خبرنگاران این فیلم را توهین‬ ‫به مردم طبقه فقیر جامعه دانست و بین حضور عوامل فیلم‬
‫این نگاه تفخرآمیز و از باال به طبقه پایین جامعه در نهان‬ ‫دسته‌بندیاجتماعیرامنهایعواملمنزلتیوشئوناجتماعیو‬ ‫عواملفرهنگیومعنویدراقتصاد خالصه می‌کندونوعی تضاد‬ ‫طبقاتیرابهتصویرمی‌کشد؛تضادیکهدرنهایتتصویری‬ ‫پیچیدهوغیرمنصفانهازطبقهپایینجامعهارائهمی‌دهد‬ ‫است‪ ،‬فیلم پر از بداخالقی است‪ .‬این فیلم به نوعی دو سره‬ ‫بازی كردن محسوب م ی‌شود و رابطه پول و آدم‌ها در فیلم‬ ‫مشخص نش��ده است‪ .‬سیر تبدیل ش��دن كاوه به شیطان‬ ‫و انس��ان خیلی قالبی اس��ت و انگار به اجبار فیلمنامه و‬ ‫كارگردان اس��ت و جنبه انس��انی در آن دیده نم ی‌شود‪ ،‬به‬ ‫همین دلیل كامال نمایشی است‪ .‬این فیلم قابلیت تبدیل‬ ‫شدن به یك فیلم پس ت‌مدرن نهیلیستی ظاه را سرپا را دارد‬ ‫و حتی م ی‌تواند به یك فیلم ادای گ��ودار درآور فرم تبدیل‬ ‫بشود كه اتفاقا فیلم در همین مس��یر هم پیش م ی‌رود‪».‬‬ ‫فراستی در ادامه اظهار داشت؛ در فیلم اصال استفاده درستی‬ ‫از زندان نم ی‌شود و صرفا فقط ب رای نش��ان دادن اسپانسر‬ ‫اس��ت‪ ،‬پس بناب راین م ی‌توانیم به فیل��م بگوییم پذی رایی‬ ‫ساده با بیسكوئیت گرجی! فراستی با صراحت اعالم كرد‪:‬‬ ‫«فیلم‪ ،‬جفنگ به معنای سینمایی است‪».‬‬ ‫توهین به اعتقادات مردم‬ ‫مانعی برای اكران فیلم‬ ‫یكی دیگ��ر از نقد‌هایی كه در زمان جش��نواره درباره‬ ‫پذی رایی س��اده ش��د؛ درباره حضور زنان در ای��ن فیلم بود‪.‬‬ ‫در ای��ن تحلیل به حض��ور نامناس��ب زنان در ای��ن فیلم‬ ‫اش��اره ش��ده و اینكه تنها یك زن در این فیلم حضور دارد‪.‬‬ ‫همچنی��ن این تحلیل‪ ،‬پذی رایی س��اده را ب��ه دلیل رعایت‬ ‫نكردن اخالق محكوم كرد و همین موضوع را مانعی ب رای‬ ‫اكران آن م ی‌دانس��ت‪« :‬فیلم به دلیل داش��تن آیتم‌هایی‬ ‫فرهنگ‬ ‫فراستی‪ :‬فیلمی‌عاری از اخالق‬ ‫اگر تمام منتقدان هم نظرش��ان را درباره فیلم بدهند‪،‬‬ ‫باز هم مخاطبان و حتی خود س��ینماگران دوس��ت دارند‬ ‫نظ رات صریح مسعود فراستی را درباره فیلم مورد نظرشان‬ ‫بدانند‪ .‬فراس��تی در برنامه ‪ ،7‬فیلم پذی رایی س��اده را فیلم‬ ‫عاری از اخالق دانس��ت و گفت‪« ‌:‬برخ�لاف اینكه فیلم با‬ ‫آیه‌ای از قرآن شروع م ی‌شود كه موضوع آن انفاق با اخالق‬ ‫فیلمنامه ضعیف بود‬ ‫ظاه را تنها منتقدان نبودند كه مخالف این فیلم بودند‪.‬‬ ‫فرزاد موتمن‪ ،‬كارگردان فیلم‌های جعبه موسیقی‪ ،‬شب‌های‬ ‫روشن و‪ ...‬در آخرین گفت‌و‌گوی خود با شبكه ای ران گفت‪:‬‬ ‫«به نظرم‪ ،‬فیلم كارگردانی خوبی دارد‪ ،‬اما از نظر فیلمنامه‬ ‫ضعیف است‪».‬‬ ‫فیلمی‌برای غربی‌ها‬ ‫حمید مهاجرانی در‌تریبون مستضعفین همان كسی‬ ‫بود كه به خاطر ای��ن فیلم از مردم عذرخواه��ی كرد‪ .‬او در‬ ‫یادداش��ت خود‪ ،‬یكی از موقعی ت‌هایی كه موجب رنجش‬ ‫تماش��اچیان در طول فیلم م ی‌ش��ود را زمانی م ی‌داند كه‬ ‫كاوه از یك مرد م ی‌خواهد ك��ه در ازای پول قابل توجهی‪،‬‬ ‫طفل مرده یك روزه خود را خ��اك نكند و او را بین درندگان‬ ‫رها كند و او نیز قبول م ی‌كند‪ .‬او در ادامه این یادداش��ت به‬ ‫نكته جالبی اشاره م ی‌كند‪« :‬ب رای فیلمسازی كه اخالق را‬ ‫مقوله‌ای نسبی م ی‌داند‪ ،‬ایجاد این موقعی ت‌های تهوع‌آور و‬ ‫سپس تصمیم‌گیری در مورد چگونگی برخورد افراد با این‬ ‫پوزیشن عادی اس��ت‪ ».‬این نویس��نده به بیان جمله‌های‬ ‫زش��ت كه به‌طور وقیحانه و افراطی بر لب بازیگران جاری‬ ‫م ی‌ش��ود‪ ،‬انتقاد م ی‌كند‪ .‬به‌طور مثال‪ ،‬وقتی لیال م ی‌گوید‪:‬‬ ‫«اینا خمپاره م ی‌خوره تو سرشون یا میرن رو مین‪ ،‬ته تهش‬ ‫مخوان بشن چوپون یا گاوچرون» یا در جایی كاوه مردم آن‬ ‫منطقه را «امت كوخ‌نش��ین» معرفی م ی‌كند‪ .‬نویسنده در‬ ‫این نقد به جایزه گرفتن این فیلم در جشنواره‌های خارجی‬ ‫اشاره م ی‌كند و معتقد است‪« :‬این فیلم همان چیزی است‬ ‫كه غرب م ی‌خواهد‪».‬‬ ‫فیلم پذی رایی س��اده روایت‌گر ترح��م تحقی ر‌آمیز دو‬ ‫فرد پولدار و از طبقه مرفه ب��ه طبقه پایین جامعه و مردمی‬ ‫روستا نشین است‪ .‬ترحمی که ذیل آن شخصیت اول فیلم‬ ‫آن را تبدیل به فرصتی ب رای به چالش‌کش��یدن شخصیت‬ ‫افراد ضعیف جامعه م ی‌کند‪ .‬گرچه برخ��ی افراد در مقابل‬ ‫این وسوسه مثل پیرمرد کوخ‌نش��ین تسلیم نم ی‌شوند اما‬ ‫غلظت افرادی که ب رادر خود یا فرزند م��رده خود را به بهانه‬ ‫پول م ی‌فروشند چنان سنگین و بی رحمانه است که کلیت‬ ‫فیلم را تحت تاثیر قرار م ی‌دهد‪ .‬به تعبیری ورود عنصر پول‬ ‫به رابطه طبقه باال و پایین جامعه باورها و سنت های طبقه‬ ‫پایین را چنان برهم م ی‌ریزد ک��ه گویی آدم‌های فقیر چون‬ ‫فرصت پول داشتن و به پول رس��یدن ندارند‪ ،‬آدم‌های ساده‬ ‫و خوبی هستند و به محض رسیدن به پول همه چیزشان‬ ‫را م ی‌فروش��ند‪ .‬فیلم در واقع م ی‌خواهد ذات و جوهر طبقه‬ ‫پایین را در موقعیت اس��تفاده از فرصت بادآورده به چالش‬ ‫بکش��د و در نهایت تصویر دلخواه و پسندیده ای از طبقات‬ ‫باالی جامعه ارائه دهد‪ .‬این نگاه تفخرآمیز و از باال به طبقه‬ ‫پایین جامعه در نهان دسته‌بندی اجتماعی را منهای عوامل‬ ‫منزلتی و ش��ئون اجتماع��ی و عوامل فرهنگ��ی و معنوی‬ ‫در اقتص��اد خالصه م ی‌کن��د و نوعی تض��اد طبقاتی را به‬ ‫تصویر م ی‌کشد؛ تضادی که در نهایت تصویری پیچیده و‬ ‫غیرمنصفانه از طبقه پایین جامعه ارائه م ی‌دهد‪ .‬تصویری‬ ‫که در توصیف آن می‌‌توان از حمل��ه بورژوامآبانه به طبقه‬ ‫پایین جامعه تعبیر کرد‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫اعالم كرد‪ ،‬این فیلم به هیچ عنوان اخالقی نیست‪.‬‬ ‫خبرن��گار‌تریبون مس��تضعفین در این نشس��ت به‬ ‫صراحت اعالم كرد‪« :‬از همه توهی ن‌هایی كه در این فیلم‬ ‫به قشر مستضعف شده بود‪ ،‬از مردم عذرخواهی م ی‌كنم‪».‬‬ ‫مانی حقیقی در پاس��خ به ای��ن خبرنگار اخ�لاق را امری‬ ‫شخصی دانس��ت و اظهار داش��ت‪« :‬من در پذی رایی ساده‬ ‫قصد راهنمایی و ارشاد ندارم‪ .‬اگر قرار است عذرخواهي كنم‬ ‫مش��كلی ندارم‪ .‬اگر هم كس��ی فكر م ی‌كند به وی در این‬ ‫فیلم توهین شده‪ ،‬عذرخواهی م ی‌كنم‪».‬‬ ‫اما ظاه را مانی حقیقی از اینكه در این فیلم به قشری‬ ‫از جامعه توهین ش��ده‪ ،‬چن��دان نگران نیس��ت‪ ،‬چرا‌كه در‬ ‫آخرین گفت‌و‌گوی خود با مجله ‪ 24‬به صراحت اعالم كرد‪،‬‬ ‫ه ر‌كس فیلم من را دوست ندارد نبیند‪.‬‬ ‫سعید مس��تغاثی‪ ،‬منتقد س��ینما نیز در گفت‌وگو با‬ ‫خبرنگار سینمایی فارس مخالفت خود را با این فیلم اعالم‬ ‫كرد‪ .‬او پذی رایی ساده را فیلم داستانی حدود ‪ 10-20‬دقیقه‌ای‬ ‫دانست كه در ‪ 90‬دقیقه كش داده شده است‪.‬‬ ‫او جاده‌ای خواندن فیلم را رد كرد و گفت‪« :‬به‌ظاهر قرار‬ ‫بود «پذی رایی ساده» فیلمی‌جاده‌ای باشد‪ ،‬اما خصوصیات‬ ‫فیلم جاده‌ای را ندارد‪ .‬متأس��فانه عده‌ای از فیمسازان اینكه‬ ‫از جاده فیلمبرداری ش��ود را با اثر جاده‌ای اشتباه گرفته‌اند‪،‬‬ ‫چرا‌كه هر فیلمی‌كه جاده داش��ته باش��د كه اث��ر جاده‌ای‬ ‫نم ی‌شود‪ .‬در اینگونه فیلم‌ها خود جاده باید دارای شخصیت‬ ‫و تعیی ن‌كننده باشد‪».‬‬ ‫مستغاثی كه ظاه را با تمام وجوه فیلم مخالف است‪،‬‬ ‫در همین گفت‌و‌گو اظهار داش��ت‪« :‬در «پذی رایی س��اده»‬ ‫شخصی ت‌ها پرداخته نشده و حتی م ی‌توان گفت شخصیت‬ ‫ندارد‪ ،‬چراكه آنان تخت و رها‌ش��ده هستند‪ ».‬این منتقد در‬ ‫پایان مضمون فیلم را زیر س��وال برد و گف��ت‪« :‬این فیلم‬ ‫نه‌تنها به مردم بلكه به اعتقادات مردم و موضوع نذر توهین‬ ‫كرده بود‪».‬‬ ‫نظیر نمایش و نام بردن از مش��روب‪ ،‬نمایش آرایش‌كردن‬ ‫زن‪ ،‬به‌كار ب��ردن الفاظ ركیك‪ ،‬س��یگار كش��یدن پیاپی و‬ ‫باكالس نقش اول‪ ،‬شبهه در باور دینی دفن اموات‪ ،‬شوخی‬ ‫جنس��ی و نهایتا پیام پوچ‌گرایانه و ضد‌اخالق ی‌اش فیلمی‬ ‫‌غی راخالقی است‪».‬‬ ‫‪65‬‬
‫م ی‌گذارد که دغدغه عمومی جامعه اس��ت و باالخره همه‬ ‫با مس��اله پول در زندگی درگیرند‪ ،‬منتها در پذی رایی س��اده‬ ‫برخالف کنعان که قصه‪ ،‬شروع و میانه و پایان مشخصی‬ ‫داشت با یک فیلم ضد‌‌قصه و ضد‌روایت مواجه م ی‌شویم‪.‬‬ ‫در «پذی رایی ساده» با یک فیلم جاده‌ای طرف هستیم که‬ ‫همه‌چیز برمحور موقعیت استوار است‪ .‬پذی رایی ساده شاید‬ ‫موضوع عام ی‌ مثل پول را دستمایه قصه خود قرارم ی‌دهد‪،‬‬ ‫اما به جهان شخصی و روشنفکرانه فیلمساز وابسته است و‬ ‫به همین دلیل امکان همذات‌‌پنداری یا همدلی مخاطب با‬ ‫موضوع یا شخصی ت‌های داستان میسر نم ی‌شود‪ .‬حتی اگر‬ ‫س��کان س‌های فیلم را جابه جا کنید چندان به ساختار درام‬ ‫لطمه‌ای وارد نم ی‌شود چون فاقد قصه و روایت کالسیک‬ ‫است‪ .‬به عبارت دیگر «پذی رایی ساده» تصویری از واکنش‬ ‫آدم‌های مختلف درب رابر پول برمبنای تفس��یر ش��خصی‬ ‫کارگردان اس��ت و همانطوری که اش��اره کردی��د بین یک‬ ‫فضای فانتزی و رئالیستی در نوسان است‪ .‬به عبارت بهتر‬ ‫موقعیت قصه و آدم‌هایش بیشتر ساختگی است تا مبتنی‬ ‫بر واقعیت اجتماعی‪.‬‬ ‫ولی کارگ�ردان م ی‌تواند ادعا کند ک�ه من تاویل‬ ‫ش�خصی خودم را از یک واقعی�ت اجتماعی به‬ ‫تصویر کشیدم و از آن دفاع کند‪...‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره‪160‬‬ ‫گفت‌وگو با محمد‌تقی فهیم درباره فيلم مانی حقیقی‬ ‫‪2‬‬ ‫«پذیرايی ساده» محصول نگاه‬ ‫ارباب و رعیتی است‬ ‫«پذیرایی ساده» مانی حقیقی فارغ از وجوه تکنیکی و ساختار سینمایی‌اش از حیث مضمونی‪ ،‬درونمایه‬ ‫و تصویری که از قشر محروم جامعه ارائه می‌دهد با انتقادات زیادی همراه شده‪ .‬برخی منتقدان آن را فیلمی‌‬ ‫مخاطب‌آزار دانسته و برخی مخاطبان نیز آن را تحقیر و توهین به خود تعبیر کرده‌اند‪ .‬البته برخی از منتقدان‬ ‫نیز این فیلم را از لحاظ ساختاری فاقد ش�خصیت پردازی دقیق و فیلمی‌ضد قصه و روایت می‌دانند که در‬ ‫الیه‌های درونی خود واجد یک نوع خش�ونت طبقاتی نیز بوده که موجب دافعه و برخورندگی در تماشاگر‬ ‫می‌شود‪ .‬درباره تصویری که «پذیرایی ساده» از قشر فرودست جامعه ارائه می‌دهد و انتقادهای جدی که به‬ ‫این فیلم شده با محمد‌تقی فهیم از منتقدان مشهور سینما گفت‌وگو كرديم‪.‬‬ ‫رهام یعقوب‌زاده‬ ‫به نظر م ی‌رسد «پذیرایی ساده» در یک موقعیت‬ ‫بینا‌متنی فانتزی ‪ -‬رئالیستی در نوسان باشد که‬ ‫با یک نوع ادعای شبه فلسفی نیز همراه است‪.‬‬ ‫تحلیل ش�ما درباره آخرین اثر مان�ی حقیقی از‬ ‫حیث سینمایی درنسبت به فیل م‌های قبل ی‌اش‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬خب مان��ی حقیق��ی را پیش از این ب��ا دو فیلم‬ ‫«کارگران مش��غول کارند» و «کنعان» م ی‌ش��ناختیم که‬ ‫البته فیلم مستند کارنامه ‪ 40‬ساله مهرجویی را هم م ی‌توان‬ ‫‪66‬‬ ‫به آن اضافه ک��رد‪ .‬اگرچه این آث��ار به ظاه��ر در ژانرهای‬ ‫مختلف س��اخته ش��ده‪ ،‬اما م ی‌توان رویکرد و جهان‌بینی‬ ‫واحدی را در آنه��ا ردیابی کرد‪ ،‬مثال یک نگاه ش��خصی و‬ ‫روش��نفکرانه را م ی‌توان از جمله ویژگ ی‌های بارز سینمای‬ ‫حقیقی دانست که مشخصا کارگران مشغول کارند اثبات‬ ‫کرد که این کارگردان به‌دنب��ال تولید فیلم ب رای مخاطبان‬ ‫انبوه نیست و قش��ر خاصی از افراد جامعه که با خاستگاه‬ ‫طبقاتی – فرهنگی کارگردان س��نخیت بیش��تری دارند‪،‬‬ ‫مخاطب آث��ار او هس��تند‪ .‬البته حقیق��ی در کنعان تالش‬ ‫م ی‌کند به سراغ موضوعی برود که بتواند با طیف بیشتری‬ ‫از م��ردم ارتباط برقرارکند‪« .‬پذی رایی س��اده» نی��ز در ادامه‬ ‫همین رویکرد جای م ی‌گیرد و اتفاقا دس��ت روی سوژه‌ای‬ ‫‪ l‬به نظرم کارگردان نظر شخصی خود را از واقعیت‬ ‫اجتماعی به شکل س��اختگی تدوین م ی‌کند‪ ،‬نه اینکه به‬ ‫ت تراشیده‬ ‫بازتاب رئالیستی آن بپردازد‪ .‬در واقع ‪ 5-6‬موقعی ‌‬ ‫با شخصی ت‌هایی که خودش خلق کرده و واکنش‌های این‬ ‫کاراکترها نس��بت به پول نیز بر مبنای س��لیقه کارگردان‬ ‫و س��ناریویی که نوشته‌ترسیم م ی‌ش��ود‪ ،‬نه لزوما آنچه در‬ ‫واقعیت بیرونی م ی‌بینیم‪ .‬واکنش همه آدم‌ها یک واکنش‬ ‫غی راخالقی و ب ر‌اساس خصایص منفی آدمی‌مثل حرص و‬ ‫طمع رخ م ی‌دهد‪ .‬در واقع کارگردان ب ر‌اساس درک شخصی‬ ‫خود از افراد جامعه با واکنش��ي که ب رای آنها‌ ترس��یم کرده‬ ‫به نوعی دس��ت به تحقیر آنها م ی‌زند؛ اینکه مثال تصویر‬ ‫واقعی از مردم جامعه ما این است که وقتی پای پول به میان‬ ‫م ی‌آید آنها ماهیت اصلی خود را بروز م ی‌دهند و همه باورها‬ ‫و اعتقاداتش��ان را به خاطر پول زیر پا م ی‌گذارند‪ .‬این نگاه‬ ‫منف ی‌گرایانه به افراد جامعه با یکدستی غیرعقالنی همراه‬ ‫است‪ .‬اصال یکی از مهمترین ضع ف‌های فیلم آن است که‬ ‫شخصیتی در آن وجود ندارد‪ ،‬مثال کاوه و لیال به‌عنوان دو‬ ‫شخصیت اصلی فیلم فاقد شناسنامه بوده و مخاطب درک‬ ‫درستی از آنها در ذهن ندارد‪.‬‬ ‫حتی نس�بت بین کاوه و لیال هم معلوم نیس�ت‬ ‫باالخره اینها زن و شوهرند یا خواهر و برادرند‪....‬‬ ‫‪ l‬خ��ب ای��ن یک��ی از دالی��ل همی��ن ع��دم‬ ‫ش��خصی ت‌پردازی اس��ت؛ به همین دلیل هم نم ی‌تواند با‬ ‫عامه مخاطب��ان ارتباط برقرار کند‪ .‬آنچه در س��ینما باعث‬ ‫ارتباط با مخاطب م ی‌شود‪ ،‬همین شخصی ت‌پردازی است‬ ‫که بستر و امکان همذات‌پنداری مخاطب با شخصی ت‌های‬ ‫فیلم را فراهم م ی‌کند که در اینجا این اتفاق نم ی‌افتد‪ .‬ضمن‬ ‫اینکه رفتارشناسی این دو شخصیت نیز ب رای مردم ما ناآشنا‬ ‫و مبهم است و در واقع این دو شخصیت کاوه و لیال خیلی‬ ‫نا آشنا و غریب به نظر م ی‌رسند‪.‬‬ ‫ف�ارغ از ای�ن ع�دم همذات‌پن�داری ی�ا درک‬ ‫ش�خصی ت‌ها آنچه بس�یاری از مخاطبان را آزار‬ ‫م ی‌ده�د رفتار ای�ن دو ش�خصیت ب�ا اهالی آن‬ ‫منطقه اس�ت ک�ه احس�اس م ی‌کنند ب�ه طبقه‬ ‫فرو‌دست جامعه توهین شده و یک نوع تحقیر‬ ‫طبقاتی صورت گرفته است‪.‬‬ ‫‪ l‬ما دو ش��یوه مخاطب‌آزاری در س��ینما داریم که‬ ‫یکی در بخش س��ینمای تج��اری به چش��م م ی‌خورد که‬ ‫کارگ��ردان ب��رای جذابیت بیش��تر فیلم به زع��م خودش‪،‬‬ ‫شخصیت قصه خود را در موقعی ت‌های بغرنج قرار م ی‌دهد‬
‫‪ l‬البته فیلم‌هایی از این دس��ت باتوجه به سابقه و‬ ‫صبغه کارگردان‪ ،‬مستعد اینگونه تعابیر هم م ی‌شود‪ .‬بله من‬ ‫حتی قبل از نمایش فیلم در جش��نواره سال گذشته چنین‬ ‫زمزمه‌هایی را درباره پذی رایی ساده شنیده بودم‪ .‬در حالی که‬ ‫من فکر م ی‌کن��م چنین ظرفیتی در فیلم وجود نداش��ته و‬ ‫اساسا فیلم در سطحی نیست که بخواهد واجد چنین معانی‬ ‫و نشانه‌شناس��ی‌های سیاسی باش��د‪ .‬گاهی فکر م ی‌کنم‬ ‫برخی با حاشی ه‌های تصنعی و برخی تاویل‌های شخصی‬ ‫که به فیلم الصاق م ی‌کنند در‌صدد مطرح و جنجالی کردن‬ ‫آن هستند تا از این طریق به رونق گیشه دامن بزنند‪ .‬ضمن‬ ‫اینکه هنوز تعریف و تصویر درس��تی از فیلم سیاس��ی در‬ ‫سینمای ما وجود ندارد‪.‬‬ ‫به نظر من تاویل سیاس��ی از این فیلم به این معنی‬ ‫که مثال پذی رایی س��اده درصدد انتقاد از سیاست یارانه‌ها و‬ ‫دولت باش��د چندان منطقی به نظر نم ی‌رسد‪ .‬در واقع فیلم‬ ‫در حدی نیست که داعیه چنین موضوعی را داشته باشد‪ .‬به‬ ‫نظر من این یک وجه فرامتنی‌تراشیدن ب رای فیلم از سوی‬ ‫‪ l‬موافقم‪ .‬یک نوع خشم طبقاتی در ذات فیلم تبلور‬ ‫دارد که در یک جاهایی نیز ملتهب م ی‌شود‪ .‬منتها شخصیت‬ ‫کاوه در این فیلم و رفتارشناس��ی او بیش��تر طبقه بورژوازی‬ ‫بزرگ و س��نتی را نمایندگی م ی‌کند که م��ردم را رعیت خود‬ ‫م ی‌دانستند و همین نگرش‪ ،‬مستعد شکل‌گیری یک خشم‬ ‫طبقاتی بین ثروتمندان و فق را در جامعه بوده که در گذشته‬ ‫شاهد بودیم‪ .‬ضمن اینکه خاستگاه فکری – طبقاتی خالق اثر‬ ‫در نوع تصوی ر‌سازی و بازنمایی آنچه از خصلت‌های طبقاتی‬ ‫دارد‌ب ی‌تاثیر نیس��ت‪ .‬کاش مانی حقیقی ب��ا توانمندی و‬ ‫استعدادی که در فیلمس��ازی دارد از این پتانسیل در جهت‬ ‫ساخت فیلم‌هایی اس��تفاده کند که تصویر حقیق ی‌تری از‬ ‫جامعه ای رانی را نشان دهد‪.‬‬ ‫آنچه در پذی رایی ساده از مردم و جامعه م ی‌بینیم بیش‬ ‫از آنکه ریشه در واقعیت داشته باشد تصنعی و ساختگی بوده‬ ‫و محصول ذهنیت فیلمساز بوده و در نهایت اینکه پذی رایی‬ ‫ساده یک فیلم ضد‌‌ایثار است‪g .‬‬ ‫جن�اب فهی�م! ف�ارغ از تعابی�ر ایدئولوژیک یا‬ ‫اجتماعی که در نقد فیلم پذیرایی ساده وجود داشته‪،‬‬ ‫برخی نی�ز از آن تاویل و تعابیر سیاس�ی داش�تند و‬ ‫ب ه‌نوعی آن را اعتراض به سیاس�ت یارانه‌ها در کشور‬ ‫دانسته‌اند‪ .‬شما چقدر با این تفسیرها موافق هستید؟‬ ‫یکی از الی ه‌های درونی پذیرایی ساده که اتفاقا‬ ‫محصول همی�ن نگ�رش تحقیرآمیز به قش�ر‬ ‫محروم اس�ت‪ ،‬یک نوع خش�م پنه�ان در فیلم‬ ‫اس�ت که گاه ب�ا نفرت ه�م در م ی‌آمی�زد‪ .‬انگار‬ ‫یک نوع خشونت طبقاتی در این فیلم برجسته‬ ‫م ی‌شود‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫یا مثال قهرمان داستان را در ش��رایط دشوار و تلخ و چرکی‬ ‫قرار م ی‌دهد که مخاطبان خود را ولو به واسطه اذیت‌شدن‬ ‫جلب قصه کند‪ .‬از طرف دیگر این مخاطب‌آزاری در سینمای‬ ‫روشنفکری به شکل دیگری که مثال در همین پذی رایی ساده‬ ‫ش��اهد هس��تیم تبلور پیدا م ی‌کند‪ .‬بدین معنی که دراین‬ ‫فیلم فرض بر این اس��ت ش��خصی ت‌های قصه از طریق‬ ‫کنش‌ها و موقعی ت‌هایی که ایجاد م ی‌کنند مخاطب را دچار‬ ‫اس��ترس و اضط راب کرده یا وجدان او را به چالش بگیرند‪.‬‬ ‫هرچند در اینجا با یک تصوی��ر ناتمام و غی ر‌واقعی از آدم‌ها‬ ‫و کنش‌هایش مواجه هس��تیم که تحقیر طبقات محروم‬ ‫جامعه را در پی دارد و به نوعی ماهیت انس��انی – اخالقی‬ ‫آنها را زیر سوال م ی‌برد‪ .‬آزار مخاطب در این فیلم نسبت به‬ ‫تصویری مغرورانه و از باالیی اس��ت که کارگردان به قش��ر‬ ‫پایین جامعه دارد‪ .‬ب��ه نظرم نگاهی که در پذی رایی س��اده‬ ‫به قش��ر محروم م ی‌ش��ود نگرش بورژوا‌مآبانه متحجرانه‬ ‫اي اس��ت و نه حتی نگاه ب��ورژوازی مترقیانه ک��ه در آن از‬ ‫دموکراسی و احترام به حق و حقوق مردم صحبت م ی‌شود‪.‬‬ ‫در واقع این نگرش فیلم به مردم از نظر سرمایه‌داری مدرن‬ ‫نیز مردود و غی ر‌قابل قبول است‪ .‬نگاه کاوه به مردم محروم‬ ‫و جنس رفتارهایی که با آنها دارد‪ ،‬بیشتر برآمده از بورژوازی‬ ‫عقب‌مانده و استبدادی است که از دل فئودالیته بیرون آمده‬ ‫است؛ به عبارت دیگر نگاه خودخواهانه سرمایه‌داری در این‬ ‫فیلم از جنس فئودالیزمی‌است که برخاسته و متاثر از نگاه‬ ‫ارباب و رعیتی است‪ .‬اصال نوع نگاه به مردم محروم در فیلم‬ ‫به‌شدت متاثر ازنگاه مس��تبدانه و محق رانه‌ای است که در‬ ‫سیستم ارباب و رعیتی وجود داشت‪.‬‬ ‫در اینجا ما نه با تصویری از مردم به مفهوم امروزی که‬ ‫با شمایلی از رعیت مواجه هستیم که موجب آزار و احساس‬ ‫تحقی ر‌شدگی از سوی مخاطب م ی‌شود‪« .‬پذی رایی ساده» از‬ ‫منظری برتری‌طلبانه به مردم نگاه م ی‌کند و به همین دلیل‬ ‫به خود حق م ی‌دهد آن را له کرده یا تحقیر کند‪ .‬ضمن اینکه‬ ‫یک نوع بدبینی و سوءظن را در مخاطب نسبت به مردم و‬ ‫اط رافیانش ایجاد م ی‌کند‪ .‬مثال مواجهه کاوه با آن دو ب رادر‬ ‫مرتضی و مصطفی در عین اینکه تحقی ر‌آمیز است‪ ،‬موجب‬ ‫اش��اعه یک نوع‌ب ی‌اعتمادی اجتماع��ی حتی بین اعضای‬ ‫خانواده م ی‌شود‪.‬‬ ‫این درحالی اس��ت که در تاریخ و ادبیات این کش��ور‬ ‫شاهد فداکاری و ایثار انسان‌ها اتفاقا در مواقع تنگ‌دستی و‬ ‫فقر بوده‌ایم‪ .‬اصال زیبای ی‌شناس��ی ایثار یکی از مولفه‌های‬ ‫اصلی در ادبیات و هنر این مملکت بوده و ارزش‌های که ما‬ ‫افتخار م ی‌کنیم و هویت اجتماعی – تاریخی خود را مدیون‬ ‫آن هستیم‪ ،‬درس��ت برخالف تصویری اس��ت که پذی رایی‬ ‫س��اده از این فرهنگ ارائه م ی‌دهد‪ .‬ش��ما مث�لا ببینید در‬ ‫همین سینمای کیمیایی چقدر عنصر رفاقت و ایثار پررنگ‬ ‫بوده وبه همین دلیل فیلم‌هایی مثل گوزن‌ها یا قیصر مورد‬ ‫استقبال مردم قرار م ی‌گیرد یا ایثار و گذشتی که در سینمای‬ ‫دفاع مقدس داشتیم نمونه بارزتری از معناست اما در اینجا‬ ‫با تصویری از یک جامعه روبه‌رو م ی‌شویم که به‌خاطر پول‬ ‫همه ارزش‌هایش را زیر پا م ی‌گذارد؛ حتی نوزاد مرده‌اش را‬ ‫به پول م ی‌فروشد!‬ ‫منتقدان همسو با کارگردان است تا وزنی بیش از آنچه دارد‬ ‫به اثر ببخشند‪ .‬متاسفانه بخشی از تاویل و تفسیرهایی که‬ ‫از برخی فیلم‌ها در سینمای ما به ویژه در ارتباط با سینمای‬ ‫روشنفکری صورت م ی‌گیرد بیش��تر کارکرد تجاری داشته‬ ‫و برای فروش بیش��تر فیلم تبلیغ م ی‌ش��ود تا اینکه خود‬ ‫واقعیت باشد‪.‬‬ ‫با این حال به نظر م ی‌رسد فیلم از حیث کارگردانی و‬ ‫جذابیت و کشش در قصه‌گویی فارغ از انتقادی که به لحاظ‬ ‫محتوایی بر آن وارد است‪ ،‬م ی‌تواند در جذب مخاطب موفق‬ ‫باشد‪ .‬واقعیت این است که مانی حقیقی فیلمساز مستعدی‬ ‫است و مدیوم سینما را خوب م ی‌شناسد‪ ،‬اما به‌نظرم باید به‬ ‫مخاطب ای رانی و نیازها و ویژگ ی‌های آن فکر کند و بر این‬ ‫اساس فیلم بسازد؛ مخاطبی که با رغبت به تماشای فیلم‬ ‫بیایید نه از طریق حاشی ه‌سازی‌ها و تبلیغات‌ کاذب‪.‬‬ ‫بخشش تحقیرآمیز‬ ‫در نقد يك فيلم از سينماي روشنفكري‬ ‫سعید اسالمی‌فرد‬ ‫‪3‬‬ ‫اگرچه برخی معتقدن��د که در نقد ی��ک اثر هنری به‬ ‫وی‍ژه در س��ینما باید مولف را از خود فیل��م تفکیک کرد اما‬ ‫نم ی‌توان خاس��تگاه طبقاتی و ایدئولوژی��ک و تجربه‌های‬ ‫زیسته کارگردان در قصه‌ای که روایت م ی‌کند و در چگونگی‬ ‫بازنمایی ماهیت مفهومی‌آن را نادیده گرفت‪.‬‬ ‫«پذی رایی ساده» را م ی‌توان از جمله این آثار دانست‬ ‫که ردپای جه��ان فکری فیلمس��از و نگ��رش او به جهان‬ ‫اجتماعی و مناسبات انس��انی در آن قابل تشخیص است‪.‬‬ ‫نگرشی که برساخته نگاهی مغرورانه و بورژوامابانه به قشر‬ ‫فرودست جامعه و‌ترسیم یک مانیفس��ت ماتریالیستی از‬ ‫ماهیت و هویت آدمی‌اس��ت‪ .‬داس��تان فیلم قصه یک زن‬ ‫و مردی اس��ت که در اتومبیل لکس��وس گرانقیمت خود‬ ‫نشس��ته‌اند‪ .‬روی س��قف اتومبیل خود یک خ��روار چوب‬ ‫ریخته و آن را بسته و پش��ت اتومبیل خود هم ‪ 200‬کیسه‬ ‫پر از اسکناس تلنبار کرده‌اند‪ .‬هدفشان هم آن است که به‬ ‫هر نحوی که شده از شر این ‪ 200‬کیسه پول راحت شوند و‬ ‫هر کیسه را به فردی بدهند‪ .‬فیلم هم درباره عکس‌العمل‬ ‫کس��انی اس��ت که به روش‌های مختلف پول به آنها داده‬ ‫م ی‌ش��ود‪ .‬فارغ از ایده شب ه‌فلس��فی که ادعای اصلی فیلم‬ ‫بوده و ی��ک نوع انسان‌شناس��ی س��رمایه‌داری در ذات آن‬ ‫نهفته است از حیث س��ینمایی م ی‌توان گفت که پذی رایی‬ ‫ساده فاقد شخصی ت‌پردازی است؛ هم دو شخصیت اصلی‬ ‫داستان یعنی کاوه و لیال و هم آدم‌هایی که در طول قصه با‬ ‫آنها مواجه م ی‌شویم‪.‬‬ ‫انگار کارگردان صرفا به‌ترس��یم تیپیکال آنها بسنده‬ ‫کرده و تصویری تخت‪ ،‬یکس��ان و ماهوی از آدم‌های قصه‬ ‫خود در یک فضای ناکجاآب��ادی صورت‌بندی م ی‌کند که‬ ‫مخاطب نم ی‌تواند به ش��ناخت درس��تی از آنها برسد‪ .‬این‬ ‫مساله اتفاقا درباره خود کاوه و لیال بیشتر مصداق داشته و‬ ‫مخاطب حتی متوجه نسبت آن دو هم نم ی‌شود که آیا آنها‬ ‫زن و شوهرند یا خواهر و بردار یا هرچیز دیگری!‬ ‫واقعیت این است که ایده اثر به این معنی که واکنش‬ ‫رفتاری – عاطفی آدم‌ها را در ب رابر پول به تصویر بکش��د‪،‬‬ ‫ایده جذابی باش��د و در فرازهایی از قصه این جذابیت قابل‬ ‫‪67‬‬
‫فرهنگ‬ ‫درک اس��ت‪ ،‬اما گویی کارگردان همه را به یک چوب رانده‬ ‫و نگاهی از باال و تحقی ر‌آمیز ب��ه آنها دارد‪ .‬در واقع پذی رایی‬ ‫ساده روایتی از یک بخش��ش تحقیرآمیز و خشن است که‬ ‫اهدای پول به انسان‌های نیازمند و فقیر در آن نه از سر مهر‬ ‫یا حتی‌ترحم که ب��ا نگاهی خش��ونت‌آمیز و تحقی ر‌کننده‬ ‫همراه است که در برخی سکان س‌ها به‌شدت مخاطب را آزار‬ ‫داده و اذیت م ی‌کند‪ .‬نقطه اوج این مخاطب‌آزاری به صحنه‬ ‫دفن کردن نوزاد مرده توسط پدرش برم ی‌گردد که نوع رفتار‬ ‫کاوه با این پدر و معامله‌ای که بر سر تعویض پول با عاطفه‬ ‫انس��انی و پدرانه راه م ی‌اندازد به‌شدت آزار‌دهنده بوده ویک‬ ‫نوع فرافکنی مازوخیس��تی را برجسته م ی‌کند‪ .‬در پس این‬ ‫کنش و واکنش‌هایی که بین کاوه و آدم‌های مختلف قصه‬ ‫برون‌فکنی م ی‌شود ردپای یک نوع خشم و اهانت آگاهانه‬ ‫به طبقه ضعیف و فرو‌دس��ت جامعه به چشم م ی‌خورد که‬ ‫تا برخوردگی و تحقیر مخاطبی که فیلم را تماش��ا م ی‌کند‬ ‫نیز پیش م ی‌رود‪.‬‬ ‫اگرچه‌ب ی‌پولی و فقر ممکن اس��ت با حقارت درونی‬ ‫آدمی‌همراه باش��د‪ ،‬اما این بخشش خش��ونت‌بار بیش از‬ ‫تلخی فقر‪ ،‬گزنده و تنفرب رانگیز بوده و کرامت انسانی آدم‌ها‬ ‫را زیر سوال م ی‌برد‪ .‬این تحقیرآمیز بودن نه لزوما به واسطه‬ ‫همذات‌پنداری مخاطبانی که با آدم‌های قصه درد مشترک‬ ‫و موقعیت مشابه‌ای دارند که بس��یاری از مخاطبانی را که‬ ‫حتی فقر را هم تجربه نکرده‌اند ب��ه دلیل حقارت کرامت و‬ ‫عزت نفسشان آزار م ی‌دهد‪ .‬حتی م ی‌توان تاویل فلسفی –‬ ‫انسان‌شناختی احتمالی فیلم را نیز به چالش کشید که تمام‬ ‫ماهیت ذاتی و رفتارشناسی آدم ی‌ را به وسوسه‌های مادی‬ ‫و ظاهربینانه تقلیل م ی‌دهد‪ .‬به عبارت دیگر پذی رایی ساده‬ ‫یک نوع تقلی ل‌گرایی فلسفی در تعریف و بازنمایی انسان‬ ‫و ماهیت آن است‪.‬‬ ‫این انتقاد را م ی‌توان به س��طح روانشناختی آدم‌های‬ ‫قصه نیز ارتقا داد‪ .‬بدین معن��ی که کارگردان بدون توجه به‬ ‫روانشناسی تفاوت‌های فردی‪ ،‬تصویر ذهنی و ایدئولوژیک‬ ‫خود از کاراکترهای قصه را ب��دون پرداختی انضمامی‌و در‬ ‫نس��بت با رئالیس��م اجتماعی روایت م ی‌کند‪ .‬اساسا قصه‬ ‫پذی رایی س��اده و موقعی ت‌س��ازی‌های آن بین یک فضای‬ ‫فانتزی و رئالیستی در نوسان بوده و دچار یک نوع سردرگمی‬ ‫‌دراماتیک است‪.‬‬ ‫مانی حقیق��ی برعکس فیلم‌های قبل��ی خود که در‬ ‫فضای رئالیسم اجتماعی یا موقعی ت‌های خانوادگی روایت‬ ‫م ی‌شد در پذی رایی س��اده به سراغ س��وژه‌ای شبه فلسفی‬ ‫م ی‌رود که هنوز تکلیف فیلمساز با ماهیت نظری و انتزاعی‬ ‫ی مولف در تبیین‬ ‫سوژه روشن و مشخص نیست و سردرگم ‌‬ ‫بصری این موضوع در لکنت‌ه��ای دراماتیک و حفره‌های‬ ‫معنایی به ویژه شخصی ت‌پردازی قصه‌اش آشکار م ی‌شود‪.‬‬ ‫حتی ریتم و ضرباهنگ فیلم در میانه قصه کند ش��ده و در‬ ‫دایره یک تکرار مالل‌انگیز م ی‌افتد‪ .‬در عین حال نم ی‌توان‬ ‫پایان‌بندی مفهوم ی‌ روشنی از استنباط نهایی خود مولف از‬ ‫قصه‌ای که روایت م ی‌کند را بیرون کشید‪.‬‬ ‫در نهایت باید این پرسش را به شکل جدی نه درباره‬ ‫این فیلم که اساس��ا درباره س��ینمای ای ران مطرح کرد که‬ ‫کارگردان ت��ا کجا م ی‌توان��د تاویل‌های ش��خصی خود از‬ ‫تجربه‌های رفت��اری – اجتماعی انس��ان‌ها را درقالب یک‬ ‫تصویر آزار دهنده ب رای مخاطبش روایت کند؟ این پرسش‬ ‫یک نوع بهانه‌گیری سیاسی نیست که وقتی پای فرهنگ‬ ‫یک مل��ت در میان باش��د نم ی‌توان به س��ادگی از هر نوع‬ ‫ادعای فلسفی – انس��انی در تولید آثار سینمایی حمایت‬ ‫کرد‪ .‬س��ینما دعوت به تامل در یک ایده یا دغدغه انسانی‬ ‫از سوی مخاطب م ی‌تواند باش��د‪ ،‬نه اینکه عزت و کرامت‬ ‫انسانی مخاطب قربانی تاویل‌های شخصی کارگرداني شود‬ ‫که بیش از آنکه بخواهد دغدغه‌ها یا تفکرش را به تصویر‬ ‫بکشد آن را بر مخاطب تحمیل کند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪160‬‬ ‫‪68‬‬ ‫غيبت طبقه متوسط‬ ‫جايگاه طبقات اجتماعي در سينماي ايران چگونه است؟‬ ‫‪4‬‬ ‫نيما بهدادي‌مهر‬ ‫نقش موثر سينما در گس��ترش فرهنگ اجتماعي بر‬ ‫هيچ كس پوشيده نيس��ت‪ ،‬اما گاه اين رس��انه فرهنگساز‪،‬‬ ‫خواسته يا ناخواسته در مسيري م ي‌افتد كه از آن سوء‌برداشت‬ ‫و تعبيرهايي پر ابهام بيرون م ي‌زند‪ .‬اين بيرون‌زدگي حاصل‬ ‫تنش فكري با نوعي رويكرد خط رناك قابل توجيه است‪ .‬اينكه‬ ‫هر دو جناح رويارو در حوزه‌اي به نام سينما‪ ،‬حالت‌هايي حق‬ ‫به جانب م ي‌گي رند و در صدد توجيه فكر خود بر م ي‌آيند‪ .‬اين‬ ‫توجيه گرايي كه گاه با نمايش‌هايي اخالقي نيز همراه است‬ ‫از جمله آفات ورود سينما و مخالفانش به مقوله بازيابي و نقد‬ ‫تصوير طبقات اجتماعي است‪ .‬از آن‌رو كه موقعيتي قيم‌گونه‬ ‫را ب راي منتقدان يك اث��ر اجتماعي ايج��اد م ي‌كند و قدرت‬ ‫بازدارندگي و مانع‌تراش��ي آنها را در فرآيندي صعودي شكل‬ ‫م ي‌دهد‪ .‬از س��وي ديگر س��ينماگر نيز با شكل‌گيري چنين‬ ‫فضايي پي رامون اثرش‪ ،‬به نوعي در ش��رايط مقابله و منازعه‬ ‫قرار م ي‌گيرد‪ .‬چنين م ي‌ش��ود كه بحث فيلمسازي در مورد‬ ‫طبقات اجتماعي حساس��يت ب رانگيز جلوه م ي‌كند‪ .‬يكي از‬ ‫داليل اين حساسي ت‌ب رانگيزي ارزش و اهميت وااليي است‬ ‫كه نظام جمهوري اسالمي در بنيان فكري خود ب راي طبقه‬ ‫مستضعف قائل است‪ .‬از اين رو هرگونه تالش در راستاي ارائه‬ ‫فيلمي‌درباره زندگي محرومان و فرودستان به لحاظ ايدئولوژي‬ ‫غالب نظام سياسي اي ران در زاويه ديد انسان‌هاي بيشتري قرار‬ ‫م ي‌گيرد و آفات فكري گسترده‌تري را در صورت سهل‌نگري‬ ‫در روايت و شخصي ت‌پردازي ايجاد م ي‌كند‪ .‬به همين سبب‬ ‫سينماي اجتماعي در جانمايه موضوعي و حقيقت خود داراي‬ ‫فرصت‌ها و ظرفي ت‌هاي مناسبي جهت بازتاب واقع نگرانه‬ ‫جريان س��يال زندگي ش��هري به مخاطب هدف اس��ت‪ ،‬اما‬ ‫به واقع آنچه در بخشي مهم از تولي دات گونه روايي اجتماعي‬ ‫با محوريت زندگي فرودستان توليد شده‪ ،‬حاصلي جز يك اثر‬ ‫پ ر‌تناقض و گاه تحقي ر‌آميز نبوده است‪ .‬اگرچه دغدغه‌مندي‬ ‫م ي‌تواند توجيه مناسبي در س��اخت آثاري با موضوع طبقات‬ ‫فرودست باشد‪ ،‬اما هرگونه سهل‌نگري در خلق يك موقعيت‬ ‫انساني‪ -‬خواه در جهت مفرح كردن فضاي روحي جامعه باشد‬ ‫و خ واه با خلق يك وضعيت پ ر‌اشك و آه به فتح قلوب مخاطب‬ ‫بينديش��د‪ -‬در روان اجتماعي جامعه مورد منظور تاثي ر‌گذار‬ ‫است‪ .‬بازتاب زندگي همه طبقات اجتماعي و به ويژه انعكاس‬ ‫ش��يوه زندگي افراد متعلق به طبقه مس��تضعف شايد حلقه‬ ‫مفقوده تولي دات سينمايي در ساليان اخير باشد‪ .‬به واقع كمتر‬ ‫پيش آمده تا سينماگران دوربين خود را ب راي تحليل زندگي‬ ‫اين طبقه به پ س‌كوچه‌هاي تنگ جنوب شهر بب رند يا تالشي‬ ‫درخور ب راي نمايش فرهنگ خاص اين طبقه كه همان قناعت‪،‬‬ ‫شكرگزاري‪ ،‬ايثار و فداكاري است به انجام رسانند‪ .‬در نمونه‌هاي‬ ‫توليد شده پس از پيروزي انقالب اسالمي نيز شايد آن تصوير‬ ‫روش��ن و واضحي كه بتواند انعكاس‌دهنده فرهنگ زندگي‬ ‫اين طبقه باشد نمود آش��كاري جز در چند سكانس كوتاه از‬ ‫فيلم‌ها نداشته است‪ .‬از اين‌رو تالش فريدون جي راني در ساالد‬ ‫فصل ب راي نزديك شدن به مش��ي و روش زندگي اين طبقه‬ ‫ي و نمايان‌س��ازي تمايل ب راي‬ ‫به دليل رفتارهاي ليال حاتم ‌‬ ‫ارتقاي جايگاه طبقه‌اي چندان تطابقي با تصوير مستضعفين‬ ‫ندارد يا در فيلم نرگس ساخته رخشان بن ي‌اعتماد نوع رفتاهاي‬ ‫عادل و آفاق و سرقت‌هايي كه از سر نداري صورت م ي‌دهند‪،‬‬ ‫آن تصوي��ر مطلوبي كه در آرمان‌ه��اي ايدئولوژيك از طبقه‬ ‫مستضعف‌ترسيم ش��ده‪ ،‬انعكاس نم ي‌دهد‪ .‬با توجه به اين‬ ‫مقدمه مناسب است به روشي بينديشيم كه روايتمان از جامعه‬ ‫هدف انعكاس درستي از حقيقت جاري در زندگي شان باشد‬ ‫و اگر اين حقيقت‪ ،‬رنگي تلخ و گزنده دارد فضاي مناس��بات‬ ‫انساني و ش��كل‌گيري موقعي ت‌هاي كمدي يا جدي خود را‬ ‫از هجوهاي شكننده و مخرب دور كنيم‪ .‬در تحليل پيش رو‬ ‫به نمونه‌هايي پرداخته‌ايم كه در تالش ب راي نزديك شدن به‬ ‫شمايلي حقيقي از طبقه مستضعف توفيقاتي را در نوع روايت‬ ‫و تطابق چينش محيطي با سبك زندگي آن افراد داشته‌اند‪.‬‬ ‫البته در اين نمونه‌ها نم ي‌توان به‌طور قطع تصوير منعكس‬ ‫شده از مس��تضعفين را با ش��مايل حقيقي اين افراد مماس‬ ‫دانس��ت‪ .‬به واقع تصويري دو وجهي از اين طبقه در سينما‬ ‫منعكس شده است كه در نگره اوليه بازتاب دقيقي از روحيه‬ ‫ايثار اين افراد است و در نگره ديگر نوعي نقد و آسي ب‌شناسي‬ ‫نسبت به رفتارهاي هنجار‌ستيز بخشي از افراد اين طبقه را‬ ‫ارائه م ي‌كند‪ .‬به بيان بهتر رويكرد مت��ن حاضر‪ ،‬معطوف به‬ ‫آثاري است كه روايتشان ناظر بر زندگي فرودستان بوده يا در‬ ‫مسير روايت اين آثار كاراكتري مرتبط با اين طبقه حضوري‬ ‫محوري داشته است‪.‬‬ ‫نمونه‌شناسي تصوير فقرا در سينما‬ ‫نياز‪ :‬ساخته تحس��ي ن‌ب رانگيز عليرضا داوود‌نژاد هنوز‬ ‫هم از بهترين فيلم‌هاي ساخته شده درباره طبقه پايين جامعه‬ ‫اس��ت‪ .‬بازتاب فرهنگ ايثار در عين نيازمندي‪ ،‬كليدواژه اين‬ ‫اثر است و س��كانس نهايي آن در نمونه‌هاي سينمايي پس‬ ‫از انقالب يك تصوير درخش��نده از نوع زندگي مستضعفين‬ ‫را تداعی می کند‪ .‬به واقع فيلم «نياز» تبلور تفكر انس��اني‬ ‫كارگرداني بود كه در ديگر س��اخته‌هايش نتوانس��ت به اوج‬ ‫نياز برس��د و ديگر فيلمش با نام مرهم ك��ه بازهم به زندگي‬ ‫محله‌هاي پايين ته ران پرداخته بود به دليل بازنمايي خاطره‬ ‫مورد توجه هنرمندان و منتقدان قرار گرفت‪ .‬بر همين مبناست‬ ‫كه م ي‌توان گفت يكي از بهترين تصاوير ارائه شده از طبقه‬ ‫مستضعفين در فيلم نياز قابل مشاهده است‪.‬‬ ‫نرگ�س‪ :‬مل��ودرام تلخ رخش��ان بن ي‌اعتم��اد با نگاه‬ ‫آسي ب‌شناس و نقاد‪ ،‬رفتارهاي هنجار ستيز بخشي از طبقه‬ ‫پايين را ارزيابي م ي‌كند‪ .‬در اينجا خبري از انعكاس روح انساني‬ ‫غالب بر رفتارهاي اين طبقه نيست و درد نداري فرجام انسان‌ها‬ ‫را به سوي نيس��تي و تباهي م ي‌كش��اند‪ .‬فرجامي‌كه حتي‬ ‫مرهمي‌چون عشق نيز دواي آن نيست‪ .‬نرگس يادگار مهم‬ ‫سينماي اجتماعي در نقد گستره‌اي مهم از رفتارهاي ناهنجار‬ ‫است كه به دليل عدم مهندسي فرهنگي روي رفتارهاي اين‬ ‫طبقه‪ ،‬فضايي نامناس��ب از روش زندگي اين طبقه را در باور‬ ‫عمومي جلوه‌گر م ي‌كند‪.‬‬ ‫بچ ه‌هاي آسمان‪ :‬نكته مهمي‌كه در اثر ديدني مجيد‬ ‫مجيدي قابل مشاهده اس��ت نگاه دلجويانه وي به طبقه‌اي‬ ‫است كه تصويري مهجور در تولي دات سينمايي دارد و فرهنگ‬ ‫واالي انساني آنها در پس برخي تصاوير رسانه‌اي از رفتارهاي‬ ‫هنجار‌شكنانه افراد منتسب به اين طبقه فراموش شده است‪.‬‬ ‫بچه‌هاي آسمان بازتاب دقيق انسانيت طبقه‌اي است كه گاه‬ ‫تصويري وارونه و غلوگونه از برخ��ي ب ي‌قانون ي‌هاي محيط‬ ‫زندگ ي‌شان در فيلم‌هايمان را مشاهده كرده‌ايم‪.‬‬ ‫ساالد فصل‪ :‬تصويري كه فريدون جي راني از خانواده‬ ‫ضعيف در فيلمش نشان م ي‌دهد نمايانگر تالش آنها ب راي‬ ‫ارتقاي جايگاه و كسب ايده‌آل‌هايي است كه به عنوان يك‬
‫فرهنگ‬ ‫تحليلي بر دريافت دراماتيك از طبقات اجتماعي‬ ‫در برآيندي كلي طبقات اجتماعي را به سه گروه عمده‬ ‫فرودست يا فقير‪ ،‬متوسط‪ ،‬فرادس��ت و ثروتمند دسته‌بندي‬ ‫م ي‌كنند كه البته اين گروه‌هاي مرجع نيز به زيرش��اخه‌هاي‬ ‫كوچك‌تري قابل تقسيم است‪ .‬البته در اين تفكيك طبقاتي‪،‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫حفره فكري ذهن بخشي از اين طبقه را به خود مشغول كرده‬ ‫ي در كنار بازتاب عشق‬ ‫است‪ .‬آسي ب‌شناسي رفتار ليال حاتم ‌‬ ‫و معرفت عادل مشرقي (زنده ياد خسرو شكيبايي) توانست‬ ‫ي جالبي را با نگاه شريف ي‌نيا به زندگي ايجاد كند‪.‬‬ ‫‌تركيب هرم ‌‬ ‫به واقع جدال طبقات اجتماعي ب راي بقا يكي از مفاهيم دروني‬ ‫اثر جي راني بود كه طبقه ضعي ف‌تر را اجير دس��ت باالس��ري‬ ‫م ي‌كند و در انتها بازنده قصه تلخ ساالد فصل‪ ،‬طبقه‌اي است‬ ‫كه با ساد‌هدلي و در پي گشودن دروازه‌هاي خوشبختي به روي‬ ‫خود فريب م ي‌خورد‪.‬‬ ‫مهمان مامان‪ :‬فضاي سرخوش ي‌آور فيلم مهرجويي‬ ‫عالوه بر آن كه همدلي و تعامل آدم‌هاي طبقه پايين را نشان‬ ‫داد‪ ،‬با شيوه‌اي درست فرهنگ جامعه اي راني در مهمان‌پذيري‬ ‫را بازتاب داد‪ .‬تالش همسايه‌ها ب راي ني ك‌فرجامي‌مهماني‬ ‫عفت‌خانم و نمايش تالش همدالنه اين طبقه هنگام گرفتاري‬ ‫و ميل ب��ه كمك به هم توانس��ت ت��ا متفاوت‌ترين تصوير‬ ‫سينمايي از اين طبقه را با زبان كمدي به مخاطب عرضه كند‪.‬‬ ‫ندارها‪ :‬س��اخته محمدرضا عرب را م ي‌ت��وان نمونه‬ ‫اي رانيزه رابين هود دانس��ت‪ .‬ن��ام رابين هود ب��ه عنوان يك‬ ‫كاراكتر جهاني‪ ،‬خاط رات ش��يرين اين كارتون به يادماندني‬ ‫را در ذهن مخاطب جوان اي راني زن��ده م ي‌كند و نكته جالب‬ ‫آنكه جذابيت چنين كاراكتري حتي ت��ا آن مي زان بود كه در‬ ‫مجموعه آيتمي‌به يادماندني قطار ابدي نيز بخشي به شوخي‬ ‫به آن اختصاص داده ش��د و مجيد صالحي آن را با سرزندگي‬ ‫اجرا كرد‪ .‬اما اين ميل كارگردانان ايراني به بوم ي‌سازي روايت‬ ‫رابين هود در ندارها نيز قابل استنباط است و ما با يك‌تركيب‬ ‫هدفمند ميان شمايل اجتماعي رابين هود غ ربي و عيار اي راني‬ ‫روبه‌رو م ي‌شويم‪ .‬فيلم از نريشن شرح حال گونه مهري آغاز‬ ‫م ي‌ش��ود و با يك فالش بك به خيابان‌هاي ته ران م ي‌رسد‬ ‫و فردي را نش��ان م ي‌دهد كه در حال جابه‌جايي مس��افر با‬ ‫موتور حرف‌هاي فلسفي‪ ،‬اجتماعي و حتي عقيدتي م ي‌زند‪.‬‬ ‫در س��كانس بعد يك خانه كلنگي با فوجي از مستضعفان‬ ‫ديده م ي‌ش��وند و صاحبخانه‌اي كه به دليل پول اجاره عقب‬ ‫افتاده در حال بيرون ريختن اس��باب مهري و مادرش است‪.‬‬ ‫دو ضلعي علي و دوستش (محسن تنابنده) كه به حمايت از‬ ‫مهري م ي‌پردازند و تصميم اشتباهي كه آغازي بر خالفكاري‬ ‫آنهاست هسته مركزي درام را تشكيل م ي‌دهد‪ .‬فيلم از طريق‬ ‫بررسي ايدئولوژيك مناسبات اقتصادي و اجتماعي حاكم بر‬ ‫ته ران‪ ،‬روايت تلخ فقر و مصائب طم��ع و حرص بيش ازحد‬ ‫جهت پولدار شدن را بازتاب م ي‌دهد و مخاطب را با صحنه‌هاي‬ ‫درخش��ان س��رقت كه به ويژه در لحظه دزديدن ماش��ين و‬ ‫خارج شدن از نمايشگاه به اكشن‌هاي‌هاليوودي پهلو م ي‌زد‬ ‫و از كارگرداني درس��تي بهره م ي‌برد همراه م ي‌كند‪ .‬تصوير‬ ‫ارائه شده از مستضعفان در اين فيلم تا حدودي واقع‌گرايانه‬ ‫است و بازتابي دقيق از تمنيات دروني اين طبقه و حفره‌هاي‬ ‫ناش��ي از آن را در وضعيت س��ه كاراتر محوري خود نمايان‬ ‫ساخته است‪.‬‬ ‫هيچ‪ :‬فيلم عبدالرضا كاهان��ي تصويري هجوگونه از‬ ‫طبقه مستضعف عرضه م ي‌كند‪ .‬مناسبات آنها را جسورانه و‬ ‫گاه ب ي‌پروا و آشكارا به تصوير م ي‌كشد و كمداشت‌هاي اين‬ ‫طبقه اجتماعي را دس��تمايه خلق يك موقعيت پوچ كميك‬ ‫م ي‌سازد؛ موقعيتي كه در ظاهر يك تمهيد نمايشي است اما‬ ‫درك و دريافت متفاوتي را از سوي مخاطبان سبب م ي‌شود‪.‬‬ ‫زي را فيلم در درون خود‪ ،‬عقده‌هاي فرو‌خورده و حفره‌هاي ذهني‬ ‫شخصي ت‌ها را عامل فروپاشيدگي كانون خانواده برم ي‌شمارد‪.‬‬ ‫بيست‪ :‬كاهاني درك و دريافت خود از طبقه فرودست‬ ‫را آشكارا به تصوير م ي‌كش��د‪ .‬تصويري چرك و مفلوكانه از‬ ‫يك طبقه كه آلت‌دست و تو س��ري خور است و هيچ مامن‬ ‫و پناهگاهي جز يك رس��توران ندارد‪ .‬اين تصوير شايد يكي‬ ‫از ب ي‌ش��مار تصاويري باش��د كه با نيت تحليل بخش��ي از‬ ‫رفتارهاي طبقات اجتماعي بر متن فيلم‌ها نشسته‪ ،‬اما چندان‬ ‫همراه‌کننده نيست‪.‬‬ ‫طهران روزهاي آش�نايي‪ :‬فيلم مهرجويي در پرتو‬ ‫وضعيت ناخوش��ايندي كه ب راي يك خانواده متعلق به قشر‬ ‫متوسط رو به پايين در شب عيد پيش مي آيد‪ ،‬سنت همدلي‬ ‫و ايثار اي راني را به رخ م ي‌كشد‪ .‬البته نوع رفتاري كه اين خانواده‬ ‫در مواجهه با حوادث پس از همراه ي‌شان با يك تور سياحتي‬ ‫متشكل از سالخوردگان مرد و زن از خود بروز م ي‌دهند برآمده‬ ‫از نوعي س��بك زندگي اس��ت كه در حصار محدوديت‌ها و‬ ‫نداشته‌ها شكل گرفته و در مقابل هر چيز ناديده‪ ،‬ناشنيده و‬ ‫ناخورده‌اي واكنش‌هايي عجيب را نشان م ي‌دهند‪.‬‬ ‫پذيرايي ساده‪ :‬اينكه يك موقعيت نمايشي صرفا‬ ‫بازيگوشانه و بكر را با پسوند توهي ن‌آميز بودن همراه سازيم‬ ‫م ي‌تواند نشانه‌اي از همان دو لبه خط رناك توجي ه‌گرايي باشد‬ ‫كه در ابتداي تحليل به آن اشاره كرديم‪ .‬اين تفكر توجي ه‌گرا و‬ ‫چرخشي كه بر مدار سليقه دارد‪ ،‬نوعي نقد گفتماني حداقلي‬ ‫يا حداكثري را سبب م ي‌ش��ود كه اثر را در محك مخاطب با‬ ‫وضعيت روشني روبه‌رو نم ي‌سازد‪ .‬بخشي از مخاطبان هدف‬ ‫تحت‌تاثير نگ��رش انتقادي مخالفان‪ ،‬اين فيل��م را به‌عنوان‬ ‫اثري توهي ن‌آميز تلقي كرده و عط��اي ديدنش را به لقايش‬ ‫م ي‌بخشند و گروهي ديگر از مخاطبان‪ ،‬خوش‌ساختي اثر را‬ ‫دستمايه‌اي ب راي ناديده گرفتن ضع ف‌هايش در انتقال پيام‬ ‫قرار م ي‌دهند‪ .‬به نظر م ي‌رس��د تلق��ي توهي ن‌آميز بودن اثر‬ ‫به سبب خط روايي آن است كه قصه‌اي ب ي‌گذشته روشن ب راي‬ ‫دو شخصيت نيكوكار! را روايت م ي‌كند و آنها را در موقعيتي‬ ‫نش��ان م ي‌دهد كه پول را با آن ش��يوه‌هاي عجيب و غريب‬ ‫به دست مستحقان م ي‌رسانند و سبب دل‌شكستگي و تحقير‬ ‫رواني برخي از آنها م ي‌ش��وند‪ .‬گويي هنگامه اين عمل كه‬ ‫ظاه را نيتي خي ر‌خواهانه دارد نداي درون افراد را م ي‌ش��نويم‬ ‫كه با چنين شيوه‌اي در رسيدن به پول‪ ،‬گويي خود را يك گدا‬ ‫م ي‌پندارند كه كرامت انسان ي‌شان در پرتو ميل بازيگوشانه آن‬ ‫دو فرد ب راي آزمودن رفتار انسان‌هاي ديگر در ب رابر مشتي پول‬ ‫بادآورده‪ ،‬لگدمال شده است‪.‬‬ ‫بيش از هر چيز س��ويه اقتصادي آن معيار ق��رار م ي‌گيرد و‬ ‫اليه‌هاي درون ي‌تري از موقعي ت‌هاي اجتماعي در نظر گرفته‬ ‫نم ي‌شود‪ .‬ب راساس تقس��يم‌بندي فوق بسياري از منتقدان و‬ ‫كارشناسان سينمايي و چه بسا جامع ه‌شناسان و مردم‌شناسان‬ ‫معتقدند‪ ،‬س��ينماي اي ران توجه چنداني به طبقه متوس��ط‬ ‫نداشته و به عبارت ديگر طبقه متوسط چندان دستمايه فيلم‬ ‫و فيلمنامه‌هاي سينمايي قرار نگرفته است‪ .‬برخي اين مساله‬ ‫را به علت عدم قابليت دراماتيكي طبقه متوسط م ي‌دانند و‬ ‫معتقدند طبقات پايين و باالي جامعه از ظرفيت نمايشي و‬ ‫درام بيشتري برخوردارند‪ .‬مثال س��وي ‌ه تراژديك طبقه فقير و‬ ‫رومانتيك طبقه مرفه اين فرصت را به نويس��نده و فيلمساز‬ ‫م ي‌دهد تا موقعي ت‌هاي احساس��ي و تاثيرگذاري خلق كند‪.‬‬ ‫درعين اينكه تقابل اين دو ب��ه بازنمايي تضاد طبقاتي دامن‬ ‫يزند و بستر مناسبي ب راي قصه‌پردازي و خلق موقعي ت‌هاي‬ ‫م‌‬ ‫جذاب نمايشي ايجاد م ي‌كند‪ .‬به اعتقاد اين گروه‪ ،‬روانشناسي‬ ‫مخاطب اي راني نيز با اين جنس از آثار همسويي بيشتري دارد‪.‬‬ ‫اساسا موفقيت فيلم‌هاي ملودرام در ايران نيز ريشه در همين‬ ‫روانشناسي فرهنگي اي رانيان دارد كه به تقابل‌هاي دوتايي و‬ ‫دوقطبي عالقه‌مند است و سينمايي از جنس گنج قارون را‬ ‫م ي‌پسندد‪ .‬در واقع اين رويكرد مبتني بر نگرش درون‌سينمايي‬ ‫است كه فقدان طبقه متوسط در اي ران را به عناصر دراماتيكي‬ ‫و س��اختار دروني فيلم مربوط م ي‌داند و طبقه متوسط را در‬ ‫قياس ب��ا دو طبق��ه ديگر‪،‬فاقد مولفه‌هاي جذاب نمايش��ي‬ ‫تعريف م ي‌كند‪.‬‬ ‫رويكرد دوم داليل اين فقدان را به واقعيت اجتماعي در‬ ‫بستر تاريخي جامعه اي راني نسبت م ي‌دهد‪ ،‬به اين معني كه‬ ‫اساسا طبقه متوسط در اي ران به داليل جامع ه‌شناختي و تاريخي‬ ‫شكل نگرفته اس��ت‪ .‬ب راس��اس اين تحليل‪ ،‬طبقه متوسط‬ ‫برساخته جامعه مدرني اس��ت كه در يك صيرورت تاريخي‬ ‫و به واسطه نوع معيش��ت‪ ،‬تحصيالت و مناسبات اجتماعي‬ ‫صورت‌بندي م ي‌شود‪ .‬طبقه متوسط‪ ،‬محصول جامعه صنعتي‬ ‫و زيست جهاني است كه با بسط مدرنيته و شه رنشيني مدرن‬ ‫در سطح عمومي نهادينه م ي‌شود‪ .‬بناب راين سينماي اي ران به‬ ‫دليل فقدان طبقه متوسط در واقعيت اجتماعي نم ي‌توانسته‬ ‫دغدغه‌هاي اين طبقه را در دنياي تصوير نمايندگي كند‪ .‬جامعه‬ ‫اي راني همواره به دو طبقه كوچك مرفه و طيف وسيع طبقه‬ ‫فقير شناخته م ي‌شده كه اصال وضعيت متوسط را به عنوان‬ ‫يك تجربه اجتماعي درك نكرده است‪ .‬به عبارت ديگر از منظر‬ ‫اين نگرش‪ ،‬عدم توجه سينماگران اي راني به طبقه متوسط نه‬ ‫از سر سهل‌انگاري و ب ي‌تفاوتي كه به دليل نبود اين طبقه در‬ ‫واقعيت بيروني است‪ .‬ش��ايد از لحاظ جامع ه‌شناسي طبقات‬ ‫اجتماعي در اي ران بتوان اين تحليل را تا مقاطعي از تاريخ قبول‬ ‫كرد‪ ،‬اما واقعيت اين است كه امروزه طبقه متوسط شهري در‬ ‫سطوح و اليه‌هاي مختلف اجتماعي شكل گرفته و قابل انكار‬ ‫نيست‪ .‬اگر شاخصه‌هاي اين طبقه را در مي زان تحصيالت‪،‬‬ ‫نوع معيش��ت‪ ،‬مي زان درآمد و سطح و س��بك زندگي فرض‬ ‫كنيم‪ ،‬درحال حاضر طيف گسترده‌اي از مردم اي ران دستكم‬ ‫در شهرهاي بزرگ به اين طبقه تعلق دارند و با بسط روزافزون‬ ‫مدرنيسم در اي ران حجم اين طبقه‪ ،‬وس��ي ع‌تر هم م ي‌شود‪.‬‬ ‫‪69‬‬
‫فرهنگ‬ ‫بناب راين اگر سينما را بازتاب و آيينه‌اي از جامعه فرض كنيم‪،‬‬ ‫بازهم جاي طبقه متوسط در سينماي ما خالي است و موقعيت‬ ‫و كنشمندي‌هاي اين طبقه در سينماي ما به تصوير كشيده‬ ‫نشده اس��ت‪ .‬اگر كارگردان‌هاي مولف و جريان‌ساز سينماي‬ ‫اي ران را بر مبناي اين معيار مورد تفكيك قرار دهيم‪ ،‬بازهم هر‬ ‫كدام از آنها دو س��ر طيف نظام اجتماعي را دستمايه كارهاي‬ ‫خود قرار داده‌اند‪ .‬به‌عنوان مثال مس��عود كيميايي به دليل‬ ‫دغدغه‌هاي عدالت‌طلبانه و ايدئولوژي ضد سرمايه‌داري‌اش‬ ‫همواره سراغ طبقه فرودست جامعه رفته و مطالبات و شرايط‬ ‫اين طيف را به تصوير كش��يده اس��ت‪ .‬در مقاب��ل داريوش‬ ‫مهرجويي بيش��تر به طبقه باالدس��ت جامعه و مسائل اين‬ ‫طيف توجه داشته و دنياي آنها را بازنمايي كرده است‪ ،‬هرچند‬ ‫او در «مهمان مامان» يا «بانو» نشان داد كه بي ميل نيست‬ ‫به سراغ طبقه پايين جامعه هم برود‪ .‬در اين ميان كارگرداني‬ ‫كه به مسائل طبقه متوسط بپردازد‪ ،‬كمتر به چشم م ي‌خورد‪.‬‬ ‫البته فيلم‌هاي اصغر فره��ادي را به دغدغه‌هاي طبقه‬ ‫متوسط نسبت م ي‌دهند‪ .‬او در «چهارشنبه سوري»‪« ،‬درباره‬ ‫الي» و به نوعي در «دايره زنگي» به عنوان نويسنده‪ ،‬زندگي‬ ‫طبقه متوسط شهري را محور كار خود قرار داده و تناقضات و‬ ‫پارادوكس‌هاي موجود در زيست جهان آنها را بازنمايي كرده‬ ‫است‪ .‬تناقضي كه ميان رفتار سنتي و مدرن در انسان طبقه‬ ‫يزند‪ ،‬در فيلم‌هاي اخير فرهادي به‌روشني‬ ‫متوسط اي راني موج م ‌‬ ‫قابل تشخيص است‪ .‬طبقه‌اي كه برساخته دوران گذار بوده و‬ ‫اساسا دوگانگي و تضاد در خاس��تگاه تاريخي وي وجود دارد‪.‬‬ ‫دقيقا به همين دليل اس��ت كه بس��ياري از جامع ه‌شناسان‬ ‫معتقدند طبقه متوسط و شه رنش��يني واقعي در اي ران شكل‬ ‫نگرفته و آنچه به‌عنوان طبقه متوسط در اي ران شناخته م ي‌شود‪،‬‬ ‫تنها شمايلي صوري از اين طبقه و مختصات آن است‪ .‬هژموني‬ ‫سنت با آتوريته مدرنيته‪ ،‬تضاد س��همگيني از زيست جهان‬ ‫انسان متوسط فراهم كرده كه تحمل اين دوگانگي را دشوار‬ ‫م ي‌سازد‪ .‬افسردگي‪ ،‬خشونت‪ ،‬خيانت‪ ،‬طالق و‪ ...‬پيامدهاي‬ ‫اين موقعيت سخت است كه پايه‌هاي طبقه متوسط اي راني را‬ ‫به شدت م ي‌لرزاند‪ .‬به همين دليل است كه هم در آثار فرهادي‬ ‫و هم «كنعان» ماني حقيقي يا «ب ي‌پولي» حميد نعمت‌اهلل‪،‬‬ ‫شاهد از هم‌‌گسيختكي عاطفي و اجتماعي اين طبقه هستيم‪.‬‬ ‫به عب��ارت بهتر تصوير طبقه متوس��ط در س��ينماي اي ران‪،‬‬ ‫تصويري مخدوش و متزلزل اس��ت كه در كشمكش سنت‪،‬‬ ‫مدرنيسم و عقالنيت و عاطفه و ميانه محاسبه و معاشقه در‬ ‫نوسان است‪ .‬در اين موقعيت برزخي اتفاقا طبقه متوسط بيش‬ ‫از طبقات ديگر واجد قابلي ت‌هاي دراماتيك ش��ده و ظرفيت‬ ‫داستان‌پردازي و تصوير س��ازي آن در سينما باال رفته است‪.‬‬ ‫اكنون بسياري از مخاطبان سينمارو ما به اين طبقه تعلق دارند‬ ‫كه م ي‌توانند رنج زيستن در طبقه متوسط يا رنج متوسط بودن‬ ‫را در آثار س��ينمايي دنبال كنند‪ .‬اين طبقات در گريز از فقر و‬ ‫رسيدن به رفاه بيش از ديگران در كشمكش دروني و بيروني‬ ‫هستند و تا سرحد تازه به دوران رسيدگي و نوكيسه بودن نيز‬ ‫پيش م ي‌روند‪ ،‬بناب راي��ن موقعيت آنها در نوس��ان‌تراژدي و‬ ‫رمانتيسم در رفت و آمد است و آماج آسي ب‌هاي هر دو طبقه‬ ‫فرودست و فرادست قرار دارند‪.‬‬ ‫در واقع سينماي فرهادي و فيلمس��ازاني از اين دست‪،‬‬ ‫نوعي آسي ب‌شناسي طبقه متوس��ط است؛ طبقه متوسطي‬ ‫كه امروز در جامعه ش��هري گسترده ش��ده و بيشتر خاستگاه‬ ‫اقتصادي دارد تا فرهنگي و همين تناقض دروني‪ ،‬رنج اين طبقه‬ ‫يزند و تزلزل آن را آشكار م ي‌سازد‪ .‬داريوش مهرجويي‬ ‫را دامن م ‌‬ ‫شايد اولين كارگرداني اس��ت كه اين موقعيت متناقض را در‬ ‫«اجاره‌نشي ن‌ها» به تصوير م ي‌كشد و البته در «هامون» نيز‬ ‫نمايندهفرهنگيوروشنفكراينطبقه‪،‬قربانيوضعيتمتناقض‬ ‫خويش م ي‌شود‪ .‬طبقه متوسط دقيقا به دليل در ميانه بودن از‬ ‫موقعيت پيچيده و دشوارتري برخوردار است و قطعا سينماي‬ ‫اي ران ب راي به تصوير كشيدن اين موقعيت دشوار به مطالعه و‬ ‫پژوهش در ارتباط با جامع ه‌شناسي و روانشناسي اين طبقه نياز‬ ‫مثلث شماره‪160‬‬ ‫‪70‬‬ ‫دارد؛ البته حضور طبقات اقتصادي مختلف در آثار سينمايي‬ ‫امري قابل اعتنا و بيشتر قابل كشف است‪ ،‬زي را طبيعتا امكان‬ ‫ندارد شخصيت يا ش��خصي ت‌هايي كه در دل يك موقعيت‬ ‫دراماتيك تعريف م ي‌ش��وند‪ ،‬داراي طبقه اقتصادي نباشند‪.‬‬ ‫ضمن اينكه جدا از آدم‌هاي داستان فيلم‌ها‪ ،‬اينكه خود موقعيت‬ ‫داستاني در چه محملي برگزار مي‌‌شود‪ ،‬اتفاقي است كه الجرم‬ ‫به طبقات اقتصادي متصل خواهد شد؛ اما طبقات اقتصادي‬ ‫گوناگون در قبال اين مهم داراي مختصات متفاوتي هستند‪.‬‬ ‫طبقه مرفه اقتصادي كه شامل اش��راف و طبقه بورژوا‬ ‫م ي‌شود در كالنش��هري مثل ته ران داراي مشخصه مهمي‬ ‫‌هس��تند‪ .‬اما قبل از آن به اين نكته اش��اره كنم كه اشراف و‬ ‫بورژواها تفاوت مهمي‌با هم دارند و آن‪ ،‬اينكه در طبقه اشراف‬ ‫لزوما داراي ي‌ها به خرج روزمرگي نم ي‌رسد؛ اما در بورژوازي آدم‌ها‬ ‫اساسا ولخرج هس��تند و نقدينگي است كه به عنوان تجمل‬ ‫اجتماعي به رخ كشيده م ي‌شود‪ .‬اما هر دو طيف يك مشخصه‬ ‫مهم و مشترك دارند و آن اينكه به اندازه كافي تمكن اقتصادي‬ ‫ب راي پوشاندن فضاي شخص ي‌ش��ان دارند؛ يعني م ي‌توانند‬ ‫فضايي خصوصي ب راي امور شخصي خود بسازند‪ ،‬به‌گونه‌اي‬ ‫كه نزديك‌‌ترين آدم‌هايش��ان از آن فض��اي خصوصي باخبر‬ ‫نباشند؛ اما طبقه زير متوسط يا طبقه فرودست اقتصادي داراي‬ ‫ديوارهايي ب راي پوشاندن امر خصوصي خود نيستند‪ .‬زندگي‬ ‫خصوصي‌آنها هم چندان خصوصي نيست‪ ،‬چون تمكن الزم‬ ‫ب راي پوشاندن فضاي خصوص ی‌شان را ندارند‪ .‬طبقه فرودست‬ ‫پتانسيل باالتري ب راي تبديل شدن به داستان در سينما دارد‪.‬‬ ‫زي را موقعي��ت دراماتيك غالبا در تقاب��ل رخ م ي‌دهد و تقابل‬ ‫كلي فضاي خصوصي و عمومي م ي‌تواند تقابل‌هاي جزئی‬ ‫ب راي يك داستان سينمايي بسازد‪ .‬از س��وي ديگر و از منظر‬ ‫جامعه‌شناس��انه هم چيزي به نام آمار فسادي كه در شهري‬ ‫مثل ته ران ارائه م ي‌شود‪ ،‬در ظاهر امر به سمت طبقه پايين‬ ‫ميل مي‌‌كند‪ ،‬در حالي كه اين خطاي محض است‪ .‬طبقه مرفه‬ ‫به لحاظ اشتغال به امر تخلف از قانون نه تنها كمتر از طبقه‬ ‫فرودست نيست‪ ،‬كه در بسياري موارد جزئ ي‌تر و آمار دقي ق‌تر‬ ‫بسيار هم بحراني‌‌تر است‪ ،‬اما چرا به چشم نم ي‌آيد؟ چون پول‬ ‫دارد و م ي‌تواند در فضاي شخصي‌‌اش مرتكب اين امر شود‪ .‬اما‬ ‫جدا از اين مهم كه اين تقابل در فضاي شه رنشيني در سينما‬ ‫و داستان سينمايي اتفاقي بسيار مهم است و به‌طور طبيعي‬ ‫هم مالحظه مي‌‌شود‪ ،‬حاال در بحث طبقه متوسط اين نكته به‬ ‫امري سخت بدل م ي‌شود‪ .‬طبقه متوسط اقتصادي كه درصد‬ ‫باالتري را در يك شهر و فضاي شه رنشيني تشكيل م ي‌دهد‪،‬‬ ‫با فضاي شه رنشيني او در سينما بايد چه كرد؟ آيا طبقه متوسط‬ ‫از مناظري كه در باال ذكر شد قابليت ايجاد داستان دارد؟ پاسخ‬ ‫اين است كه بله؛ قابليتش را دارد و البته كار بسيار دشوارتري‬ ‫است‪ ،‬زي را در داستان‌هايي كه درباره طبقه متوسط شهري است‪،‬‬ ‫ما ديگر درگير بحث طبقه اقتصادي نيستيم و اختالف طبقه‬ ‫يا تفاوت شكل شه رنشيني و فرهنگ مرتبط با آن نيست كه‬ ‫داستان فيلم را مستقيما متاثر از خود م ي‌كند؛ بلكه داستاني‬ ‫فارغ از اين مناس��بات به درد اين طبقه م ي‌خورد و در نتيجه‬ ‫داستان س��ينماي ي‌اي كه در طبقه متوس��ط نوشته و ساخته‬ ‫م ي‌شود‪ ،‬عموما روانكاوانه‌تر و كمتر متكي به اتفاقات بزرگ‬ ‫است؛ چيزي از جنس فضاي غالب سينماي اروپا يا در كشور‬ ‫خودمان در آثار اخير اصغر فرهادي؛ چهارشنبه‌سوري و درباره‬ ‫الي‪ ....‬نگاهي دوباره و از اين منظر به سينما موجب م ي‌شود‬ ‫كه نويسنده فيلمنامه سراغ داستاني متفاوت از بررسي طبقاتي‬ ‫برود و فضاي عمومي‌‌تر شهر را كه متعلق به طبقه متوسط‬ ‫است ببيند و البته كار سخت‌تر را انجام دهد كه همان ايجاد‬ ‫موقعيتي دراماتيك در روانكاوي شخصي ت‌ها و نسبتشان با‬ ‫موقعيت است و نه داستاني مرتبط با فرهنگ طبقاتي‪ .‬در طبقه‬ ‫متوسط تمركز بر مفهوم طبقه به نفع شناخت درون آدم‌ها كنار‬ ‫م ي‌رود و اين اتفاقي ضروري‌تر ب راي تفكر مدرن شه رنشيني‬ ‫در فضايي ول��و بحراني مثل ته ران اس��ت كه همين بحران‬ ‫روانكاوانه م ي‌تواند دستمايه امري سينمايي قرار گيرد‪g.‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث‬ ‫با حسین سلطان‌محمدی‬ ‫مخاطب را‬ ‫دشمن خود‬ ‫نکنیم‬ ‫نژال پیکانیان‬ ‫‪5‬‬ ‫حتما برای ش�ما هم پی�ش آمده ک�ه بعد از‬ ‫تماش�ای یک فیلم تحت تاثیر ق�رار گرفته‌ايد و‬ ‫ساعت‌ها یا شاید روزها فکرتان مشغول صحنه‌ای‬ ‫دردناک از آن فیلم بوده‪ .‬این موضوعی اس�ت که‬ ‫روانشناسان و جامعه‌شناس�ان بحث‌ها و تعابیر‬ ‫مختلفی درباره‌اش ارائه داده‌اند‪ .‬اما از طرف دیگر‬ ‫پدیده آزار مخاطب در س�ینما بی�ن منتقدان این‬ ‫عرصه نیز مخالفانی دارد‪ .‬گرچه برخی سینماگران‬ ‫این را حق مسلم خود می‌دانند که هر آنچه واقعیت‬ ‫دارد را در فیلمشان به تصویر بکشند‪ .‬اما اینکه این‬ ‫حق تا کجا برای یک فیلمساز محفوظ است جای‬ ‫سوال دارد‪ .‬به همین بهانه گفت‌وگویی با حسین‬ ‫س�لطان محمدی منتقد س�ینما انجام داده‌ایم و‬ ‫او نظرات�ش را درب�اره وجوه مختل�ف این قضیه‬ ‫برایمان گفته‪.‬‬ ‫وجود برخی صحنه‌ه�ای آزار‌دهنده در فیل م‌ها که‬ ‫حتی ش�اید از آنها تعبیر به خش�ونت هم شود‪،‬‬ ‫موضوعی است که در موارد بسیاری بین منتقدان‬ ‫و صاحب‌نظران مختلف مورد بحث قرار م ی‌گیرد‪.‬‬ ‫به نظر شما اساسا یک فیلمساز چقدر حق دارد‬ ‫با این صحنه‌ها مخاطب را تحت‌تاثیر قرار دهد؟‬ ‫‪ l‬وقتی ما یک فیلم را در گروه س��ینمایی عمومی‬ ‫اک��ران م ی‌کنی��م و م ی‌دانیم که ای��ن فیلم قرار اس��ت در‬ ‫سینماهای مختلف به نمایش در‌بیاید‪ ،‬از همین نقطه حرکت‬ ‫بدیهی است که فیلم ما باید زبان مفهوم ب رای تماشاگر داشته‬ ‫باشد‪ .‬درست است که ما مخاطبان خاص‪ ،‬فرهیخته و اهل‬ ‫مطالعه هم داریم که م ی‌توانند موضوعات و مسائل مختلف‬ ‫را در ذهنشان حالجی کنند و ابعاد مختلف فیلم را دسته‌بندی‬ ‫کنند‪ ،‬اما وقتی فیلمی‌ب رای عامه مردم نمایش داده م ی‌شود‬ ‫زمانی م ی‌توانیم با ذهنیت او بازی کنیم و آن را با شیوه‌های‬ ‫مختلف تحت تاثیر قرار بدهیم که او مقصود اصلی ما را متوجه‬ ‫بشود‪ .‬اما اگر اشتراک معنی بین روش تعریف‪ ،‬تصوی ر‌سازی و‬ ‫استدالل ما ب رای مخاطب واضح نباشد‪ ،‬تبدیل به آزار مخاطب‬ ‫م ی‌شود و تماش��اگر در نگاه اولیه نوعی احساس برخورد با‬ ‫خودش را پی دا م ی‌کند و فکر م ی‌کند فیلم او را اذیت م ی‌کند‪.‬‬ ‫وجود این صحنه‌ها تا چه اندازه بجا و مجاز است؟‬ ‫‪ l‬اين تا اندازه‌ای حق فیلمساز است آنجا که تعادل‬ ‫اجتماعی بیرون سالن سینما را به‌هم نزند‪ ،‬ولی اگر قرار باشد‬ ‫از حد تعادل رفتاره��ا را خارج کند حداق��ل از طرف مخاطب‬ ‫محکوم خواهد ش��د و ب رای او هم ذهنی��ت توهین به وجود‬ ‫م ی‌آید؛ آن موقع اس��ت که باید به‌عنوان یک معضل با این‬ ‫قضیه برخورد کرد‪.‬‬ ‫درس�ت اس�ت‪ ،‬اما حتی اگر این اتفاق هم نیفتد‬
‫مخاطب بعد از دیدن فیل�م دچار نوعی دوگانگی‬ ‫درباره باورهایش م ی‌شود‪...‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬حتی شاید احس��اس کند باورهای ذهنی او‬ ‫در فیلمی‌که به تماشایش نشس��ته مورد هجوم قرار گرفته‬ ‫و فیلمساز قصد توهین به او را داشته‪ .‬ب رای مخاطب مطرح‬ ‫نیست که فیلمس��از چه استدالل نگرش��ی یا فلسفی دارد‪،‬‬ ‫او فکر م ی‌کند عقایدش زیر س��وال رفت��ه و وقتی این‌گونه‬ ‫نگاه م ی‌کند ناخواس��ته فیلمس��از را در موضع دشمن خود‬ ‫ی را در ذهن‬ ‫قرار م ی‌دهد و طبیعی است که اس��تنباط سالم ‌‬ ‫خود ترسیم نم ی‌کند‪ .‬به هر حال وقتی مخاطب با این نگاه‬ ‫روبه‌رو م ی‌ش��ود در صریح‌ترین حالت ممکن است فکر کند‬ ‫م ی‌خواهند او را اذیت یا تحقیر کنند‪.‬‬ ‫اما موضوعی که در این میان از طرف فیلمسازان‬ ‫مطرح م ی‌شود به تصویر کشیدن واقعیت از طرف‬ ‫آنهاست‪ .‬در واقع به دلیل رئال‌بودن فیلم‪ ،‬فیلمساز‬ ‫خود را مج�از م ی‌داند ک�ه این تصاوی�ر را هم به‬ ‫مخاطب ارائه دهد‪ .‬حاال به صرف این ادعا م ی‌توان‬ ‫قانع شد که او چنین حقی دارد؟‬ ‫شاید نزدیک‌ترین نمونه‌ای که بشود به آن اشاره‬ ‫کرد فیلم «پذیرایی س�اده» باش�د ک�ه این روزها‬ ‫شاهد اکرانش هس�تیم‪ .‬به نظرتان در این فیلم‬ ‫مخاطب م ی‌توان�د خودش را قان�ع کند که قصد‬ ‫سازنده اثر فقط پرداختن به واقعیت بوده؟‬ ‫‪ l‬ما فیلم‌هایی را هم داریم که به مسائل احساسی‬ ‫پرداخته‌اند و حتی نگاهی غمگینانه هم داشته‌اند‪ .‬این موضوع‬ ‫به خودی خود دارای اشکال نیس��ت‪ .‬اما باید نگاهی که قرار‬ ‫است به تصویر کشیده شود مفهوم باشد‪ .‬اما من معتقدم فیلم‬ ‫«پذی رایی ساده» روشی را به کار برده که بیننده را دچار تعارض‬ ‫و دوگانگی تعریف م ی‌کند‪ .‬البته کارگردان این فیلم آقای مانی‬ ‫حقیقی استدالل‌های فلسفی دارند و م ی‌گویند با همین روش‬ ‫هم حرکت کردند‪ .‬اما درک این روش ب رای همه آسان نیست‪.‬‬ ‫ضمن اینکه انتقادهای زیادی هم ک��ه مبنی‌بر تحقیرآمیز‬ ‫بودن این فیلم است ب رای این بوده که روش این فیلم در بیان‬ ‫تعاریف اشتباه بوده‪ .‬در مورد فیلم «پذی رایی ساده» این اتفاق‬ ‫افتاده و خیلی از مخاطبان تصور کردند به آنها توهین شده و‬ ‫مورد تحقیر قرار گرفته‌اند‪.‬‬ ‫درواقعم ی‌گوییدفیلمسازدرایناثرنتوانستههدفی‬ ‫را که مدنظرش بوده به درستی به تصویر بکشد؟‬ ‫پس این حق تا جایی برای فیلمساز محفوظ‬ ‫است که مخاطب را دچار دوگانگی نکند و حس‬ ‫تحقیر را در او به وجود نیاورد؟‬ ‫فرهنگ‬ ‫این موض�وع تا حدی ب�ه ظرفی�ت مخاطب هم‬ ‫بستگی دارد‪ ،‬درست است؟‬ ‫‪ l‬حتما همینطور اس��ت‪ ،‬البته نه فق��ط مخاطبی‬ ‫که فیلم م ی‌بین��د‪ .‬در این بحث منظور مخاطبی اس��ت که‬ ‫انباشته‌های مختلف دنیای تصویری در ذهنش است و م ی‌توان‬ ‫با او تا حدی وارد بحث‌های پیچیده شد‪ .‬وقتی اما این اتفاق درباره‬ ‫مخاطب عام نم ی‌افتد‪ ،‬آزار و اذیتی که در صحنه‌هایی از فیلم‬ ‫وجود دارد نم ی‌تواند توجیه فرهنگی داشته باشد‪ .‬در مواجهه با‬ ‫مخاطب عام که معموال به او القا ش��ده به سینما م ی‌رویم تا‬ ‫سرگرم شویم و خروش پی دا کنیم‪ ،‬کسی مجاز نیست به بیننده‬ ‫آسیب بزند تا او را تحت‌تاثیر فیلمش قرار دهد‪.‬‬ ‫‪ l‬او م ی‌خواهد در این فیلم بگوید من باورهای‬ ‫عمومی افراد را به چالش م ی‌کش��م تا در نهایت به این‬ ‫قضیه برس��م که تو م ی‌توانی آگاهانه نس��بت به باورت‬ ‫متوقف شوی‪ .‬اما این موضوع و هدفی که کارگردان مدنظر‬ ‫داشته به دالیل مختلف سخت دریافت م ی‌شود‪ .‬بناب راین‬ ‫زبان سخت فیلم باید به زبانی نرم‌تر تبدیل شود‪ .‬در این‬ ‫فیلم مخاطب با دیدن برخی از صحنه‌ها اذیت م ی‌شود‪.‬‬ ‫خود کارگردان هم به این قضیه واقف اس��ت اما آن را در‬ ‫جهت رسیدن به همان نقطه آخر م ی‌داند‪ .‬اما من این نظر‬ ‫را ب رای مردم خودمان درس��ت و بحق نم ی‌دانم‪ .‬چون در‬ ‫جامعه ما این‌طور تعبیر م ی‌شود که تو به‌عنوان فیلمساز‬ ‫م ی‌خواهی باورهای عرفی ما را که بیشترشان هم متکی‬ ‫به باورهای بنیادین فرهنگی اس��ت به چالش بکش��ی‪.‬‬ ‫بناب راین ب رای اینکه فیلمساز متهم نشود باید از این منظر‬ ‫نکاتی را رعایت کند‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬ضمن اینکه اگر بتوان��د تلنگری به ذهن‬ ‫مخاطب در موضوعی که م ی‌خواهیم تعریف کنیم‪ ،‬بزند‬ ‫نم ی‌توانیم صرفا بگوییم آزار مخاطب است‪ .‬اما اگر قرار‬ ‫باشد خیلی غلو شده این کار را بکنیم و از حد طبیعی فراتر‬ ‫رویم به‌گونه‌ای که مفهوم اصلی به فراموشی سپرده شود‬ ‫خطای ط راحی روای��ت‪ ،‬تصویر و صحنه اس��ت‪ .‬ولی در‬ ‫مسیری که آقای حقیقی صحبت م ی‌کنند ب رای خودشان‬ ‫استدالل منطقی م ی‌آورند‪ ،‬اما بیننده عادی لزوما خیلی به‬ ‫فلسفی بودن دالیل توجه نم ی‌کند‪ .‬وقتی درصد زیادی از‬ ‫مخاطبان تصوری غیر از آنچه هدف فیلم بوده ب رایشان‬ ‫به وجود م ی‌آید نشان م ی‌دهد که حداقل یک جاهایی از‬ ‫فیلم نیاز به بازنگری و بازسازی دارد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪ l‬هر چیزی ک��ه در واقعیت وج��ود دارد و از آن تعبیر‬ ‫به رئال م ی‌ش��ود که ب رای بیننده قابل بازنمایی نیس��ت‪ .‬اگر‬ ‫واقعی اس��ت که بیننده خودش م ی‌داند و لزومی‌ن��دارد آن را‬ ‫حتما به تصویر بکش��یم‪ .‬نکته دیگری هم که وجود دارد این‬ ‫اس��ت معموال تکی ه‌کالم‌هایی که مردم ب رای ه��م از فیلم و‬ ‫س��ریال‌های مختلف نقل م ی‌کنند از صحنه‌های شاد است‬ ‫و وقتی مردم ای��ن صحنه‌ها را ب رای یکدیگ��ر بازگو م ی‌کنند‪،‬‬ ‫لبخند همراهش اس��ت‪ .‬در موارد خیلی خاص و محدود و در‬ ‫جمع‌های کم‌نفرتر اس��ت که ش��اید از واقعی ت‌های بد حرف‬ ‫بزنیم‪ .‬ما به‌طور طبیعی انسان را موجودی م ی‌بینیم که دوست‬ ‫ندارد س��خت ی‌ها و غم‌هایش را تعریف کند‪ .‬او دوس��ت دارد از‬ ‫ش��ادی‌ها بگوید حتی اگر تکراری باش��د و در مواردی هم به‬ ‫رخ کشیدن تلقی شود‪ .‬البته در برخی تعاریف جدید‪ ،‬فیلمسازان‬ ‫م ی‌گویند ما به خطا افتادن را نشان م ی‌دهیم تا تجربه‌ای شود‬ ‫ب رایمخاطبیکهفیلمرام ی‌بیند‪.‬درواقعم ی‌خ واهندبااینروش‬ ‫اوراازسرنوشتیکهممکناستدرصورتارتکابخطاب رایشبه‬ ‫وجودم ی‌آید‪،‬آگاهکنند‪.‬ایناستداللخوبیاستاماجامعهعادی‬ ‫با این ش��یوه به کار نگاه نم ی‌کند‪ .‬او احساس م ی‌کند تصویر‬ ‫اید‌هآلی که در ذهن دارد و حاال دارد در قالب تصویر ب رایش تع ریف‬ ‫م ی‌شود دنیایی است که م ی‌شود به آن رسید‪ .‬حاال در این مسیر‬ ‫فیلمسازنم ی‌تواندبهبهانهاینکهم ی‌خ واهدنتیجهرابهمخاطب‬ ‫نشاندهدهرکسیراتحقیرکند‪.‬‬ ‫ب رای مخاطب مطرح نیس��ت که فیلمس��از چه‬ ‫اس��تدالل نگرش��ی یا فلس��فی دارد‪ ،‬او فکر م ی‌کند‬ ‫عقایدش زیر سوال رفته و وقتی این‌گونه نگاه م ی‌کند‬ ‫ناخواستهفیلمسازرادرموضعدشمنخودق رارم ی‌دهد‬ ‫ی را در ذهن خود‌‬ ‫و طبیعی اس��ت که استنباط س��الم ‌‬ ‫ترسیمنم ی‌کند‬ ‫‪71‬‬
‫ورزش‌‬ ‫بازگشت به تاج‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫كفاشيان پس از مشكالتيكه اخي را ب رايش به وجود آمده است چاره‌اي ندارد جز اينكه‬ ‫باز هم بار دوستي با مهدي تاج را ب ه‌دوش بكشد‬ ‫‪72‬‬
‫سايه تاج باالي سركفاشيان‬ ‫آيا رئيس فدراسيون با عبور از متحدانش زمينه ماندن در ساختمان‬ ‫سئول را فراهم مي‌كند؟‬ ‫‪1‬‬ ‫انگار قرار نیست اتفاقات عجیب در فدراسیون فوتبال‬ ‫تمام شود‪ .‬هر هفته در فدراسیونی که علی کفاشیان ریاست‬ ‫آن را ب ر‌عهده دارد‪ ،‬اتفاق عجیب و ت��ازه‌ای رخ م ی‌دهد که‬ ‫تا چند روز به س��وژه شماره یک رس��انه‌ها تبدیل م ی‌شود؛‬ ‫ه ر‌چند باشگاه پرسپولیس و محمد رویانیان در این زمینه‬ ‫با علی کفاشیان و فدراسیون فوتبال رقابت نزدیکی دارند‪.‬‬ ‫در جديدترين اين اتفاقات‪ ،‬مهدي تاج توسط علي كفاشيان‬ ‫به فدراسيون فوتبال و سازمان ليگ بازم ي‌گردد تا مي زان در‬ ‫خطر بودن شغل كفاش��يان اين بار بيشتر از هميشه ب راي‬ ‫ناظ ران روشن شود‪.‬‬ ‫جدایی تاج و عزیزمحمدی از فدراسیون فوتبال‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث کفاشیان‪ ،‬بهروان و آیت‌اللهی‬ ‫ماجرا از آنجایی شروع ش��د که علی کفاشیان چندی‬ ‫پیش به اوین احضار ش��د؛ اتفاقی که روایت‌های متفاوتی‬ ‫درباره جزئیات آن منتشر شد‪ ،‬اما رئیس فدراسیون فوتبال‬ ‫س��عی کرد درباره‌اش دس��ت به عادی‌س��ازی بزند‪ .‬پس از‬ ‫ماجراي احضار كفاشيان خبر تغيي رات قريب الوقوع هر روز‬ ‫به گوش مي رسيد از بركناري كفاشيان گرفته تا تغيير تيم‬ ‫او‪ .‬اما خبر بازگشت مهدی تاج به فدراسیون فوتبال نشان‬ ‫م ی‌دهد كه كفاش��يان انگار هنوز فرصتي ب راي ماندن در‬ ‫فدراس��يون ب راي خود تصور مي كند كه دس��ت به ائتالف‬ ‫با مهدي تاج زده است‪ .‬هر چند علی کفاشیان قصد داشت‬ ‫درباره این موضوع واکنشی هوشمندانه نشان دهد و خیلی‬ ‫زود پای مجمع فدراسیون فوتبال را به میان کشید و تاکید‬ ‫کرد که ه ر‌گونه تغیی راتی باید از طریق مجمع فدراس��یون‬ ‫فوتبال انجام شود‪ ،‬اما با این حال به نظر م ی‌رسید مخالفان‬ ‫کفاشیان بازی را این‌بار استادانه طرح کرده‌اند‪ .‬به‌طور کلی‬ ‫بهروان‪ ،‬آیت‌اللهی و علی کفاش��یان اف��رادی بودند که در‬ ‫این دوره‪ ،‬مثلث قدرتمندی را در درون فدراس��یون فوتبال‬ ‫تش��کیل داده‌اند‪ .‬به‌طوری که علی کفاش��یان موضوعات‬ ‫کلی فدراسیون فوتبال را دنبال کرده و دو نفر دیگر هم در‬ ‫معمای دو ش�غله‌ها‬ ‫پ��س از اتفاقاتی که در فدراس��یون فوتب��ال رخ داد‪،‬‬ ‫س��ازمان بازرس��ی کل کش��ور از غالمرضا بهروان‪ ،‬رئیس‬ ‫سازمان لیگ برتر خواست به علت دوشغله بودن از سمتش‬ ‫استعفا کند و غالمرضا بهروان نیز این موضوع را پذیرفت و‬ ‫در گفت‌وگوهایش تاکید کرد تابع تصمیم رئیس فدراسیون‬ ‫فوتبال است و هر وقت الزم باشد از س��متش کناره‌گیری‬ ‫خواهد کرد‪.‬‬ ‫به دنبال این اتفاقات علی کفاشیان اعالم کرد مهدی‬ ‫تاج به‌عنوان سرپرست موقت س��ازمان لیگ انتخاب شد و‬ ‫طی روزهای آینده حکم وی نیز صادر خواهد ش��د‪ .‬بهروان‬ ‫هم که از ریاست سازمان لیگ کناره‌گیری کرده‪ ،‬همچنان‬ ‫به‌عنوان عضو هیات‌رئیس��ه فدراس��یون فوتبال فعالیت‬ ‫خواهد ک��رد‪ .‬غالمرضا بهروان که از موافقت کفاش��یان با‬ ‫کناره‌گیری‌اش از ریاست س��ازمان لیگ ب ی‌خبر بود‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«استعفا نداده بودم و این کفاش��یان بود که م ی‌توانست تا‬ ‫مجمع فدراسیون صبر کند!»‬ ‫وی در واکن��ش به اینکه مگر ش��ما نگفت��ه بودید از‬ ‫ریاست سازمان لیگ استعفا نداده و نخواهید داد‪ ،‬اظهار کرد‪:‬‬ ‫«االن هم همین را م ی‌گویم؛ من اس��تعفا ندادم‪ .‬در نامه‌ای‬ ‫که به علی کفاش��یان دادم‪ ،‬نوش��ته بودم از کارم انصراف‬ ‫م ی‌دهم‪ .‬معنای این واژه در چنین مواردی با استعفا متفاوت‬ ‫است‪ .‬به هر حال فوتبال اس��ت دیگر! متاسفانه با آدم‌هایی‬ ‫که سالم کار م ی‌کنند‪ ،‬اینگونه رفتار م ی‌شود‪».‬‬ ‫رئیس فدراس��یون فوتبال نیزضمن اع�لام این خبر‬ ‫افزود‪« :‬پس از آنکه سازمان بازرس��ی با ادامه فعالیت افراد‬ ‫دو‌ش��غله در فدراس��یون مخالفت کرد‪ ،‬مذاکراتی را با آقای‬ ‫تاج آغاز کردیم تا وی به‌عنوان سرپرس��ت سازمان لیگ با‬ ‫فدراس��یون فوتبال همکاری کند که او نیز با این پیشنهاد‬ ‫موافقت کرد‪ ».‬کفاش��یان با بیان اینکه به��روان به‌عنوان‬ ‫عضو هیات‌رئیسه کارش را ادامه خواهد داد‪ ،‬ادامه داد‪« :‬از‬ ‫آقای تاج خواسته‌ایم تا ضمن تدوین آیی ن‌نامه سازمان لیگ‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫علی کفاشیان در آس��تانه برگزاری انتخابات ریاست‬ ‫فدراسیون فوتبال همه تالش خود را به کار گرفت تا مهدی‬ ‫تاج و عزیز‌محمدی را کنار بزن��د‪ .‬در واقع این دو نفر همان‬ ‫افرادی بودند که در اواخر دوره همکاری‌شان با علی کفاشیان‬ ‫اختالفات خود با رئیس فدراسیون فوتبال را آشکار کردند؛‬ ‫هر چند عزیزمحمدی محافظه‌کارانه‌تر از مهدی تاج برخورد‬ ‫م ی‌کرد و هرگز اختالفش با کفاشیان را رسانه‌ای نکرد‪ ،‬اما‬ ‫مهدی تاج دقیق��ا در جبهه مخالف کفاش��یان قرار گرفته‬ ‫بود‪ .‬با این همه اما علی کفاشیان دوباره موفق شد ریاست‬ ‫فدراسیون فوتبال را به دست آورد و این اتفاقا بدان معنا بود‬ ‫که مهدی ت��اج و عزیز‌محمدی دیگر جایی در فدراس��یون‬ ‫فوتبال نخواهند داشت‪ .‬عزیزمحمدی پس از مدتی رئیس‬ ‫اتحادیه باشگاه‌ها شد‪ ،‬اما از مهدی تاج خبری نبود‪ .‬به نظر‬ ‫م ی‌رس��ید او بازی خود را در س��ایه دنبال م ی‌کرد تا اینکه‬ ‫باالخره از س��وی وزارت ورزش به‌عنوان عضو هیات‌مدیره‬ ‫باشگاه پرسپولیس معرفی شد؛ موضوعی که قدیم ی‌های‬ ‫این باشگاه نسبت به آن واکنش‌های منفی نشان دادند‪.‬‬ ‫امور مربوط به کمیته‌ها و تیم‌های ملی فعال شده‌اند‪ .‬در این‬ ‫بین تقس��یم کار میان بهروان و آیت‌اللهی طوری صورت‬ ‫گرفته که خیل ی‌ها تاکید داشتند اگر کفاشیان به هر دلیلی از‬ ‫فدراسیون فوتبال کنار برود این آیت‌اللهی است که جانشین‬ ‫وی خواهد ش��د‪ ،‬اما حضور پاره‌وقت رئی��س هیات فوتبال‬ ‫شی راز در فدراسیون فوتبال به دلیل سفرهای هفتگ ی‌اش به‬ ‫شی راز و همچنین برگزاری انتخاباتی که تخلف در آن آشکارا‬ ‫به چشم م ی‌خورد باعث شد تا آیت‌اللهی به‌عنوان چهره‌ای‬ ‫مورد انتقاد مطرح ش��ود و اهالی فوتبال نیز بارها علیه وی‬ ‫دست به موضع‌گیری زدند‪ .‬بناب راین آیت‌اللهی نم ی‌توانست‬ ‫ی تردیدهایی‬ ‫جانشین علی کفاشیان شود‪ ،‬چرا‌که عملکرد و ‌‬ ‫را ب رای مخالفان قدرتمند رئیس فدراسیون فوتبال به وجود‬ ‫آورد‪ .‬درس��ت به همین دلیل بود که موض��وع تغیی رات در‬ ‫فدراسیون فوتبال در دستورکار قرار گرفته بود تا اگر روزی‬ ‫قرار شد رئیس تازه‌ای به فدراسیون فوتبال بیاید فردی جز‬ ‫بهروان و آیت‌اللهی باش��د و باز به همین دلیل بود که به‬ ‫یکباره موضوع دو‌شغله بودن بهروان مطرح شد ‪.‬‬ ‫‪73‬‬
‫زمان تعیین مجمع و تش��کیل هیات‌رئیسه این سازمان را‬ ‫مش��خص کند‪ .‬ضمن اینکه در تالش هستیم تا با تعیین‬ ‫اعضای مجمع سازمان لیگ امور مربوط به این سازمان را با‬ ‫برنامه‌ریزی و شکل بهتری پیگیری کنیم‪ .‬او ب رای همکاری‬ ‫با فدراسیون باید از هیات‌مدیره پرسپولیس کنار برود‪ ».‬این‬ ‫در حالی است که علی کفاشیان وقتی ب رای بار دوم رئیس‬ ‫فدراسیون فوتبال شد در مصاحب ه‌ای تاکید کرد که هی چ‌گاه‬ ‫نایب رئی س‌های فدراس��یون و آنهایی ک��ه در کنارش کار‬ ‫م ی‌کنند را کنار نخواهد زد‪ ،‬اما به نظر م ی‌رس��د او آنقدر در‬ ‫فضای پرفش��اری بوده که دیگر تصمیم گرفته با کنار زدن‬ ‫بهروان کمی ب رای خود در فدراسیون فوتبال زمان بخرد و‬ ‫از طرفی فشار انتقادات را تا مدتی کم کند‪».‬‬ ‫وقتی کفاشیان تغییر م ی‌کند‬ ‫ورزش‬ ‫در واق��ع عل��ی کفاش��یان همان رئیس��ی ب��ود که‬ ‫به خاطر اختالفاتش با مهدی تاج و عزیز‌محمدی‪ ،‬اساسنامه‬ ‫فدراس��یون فوتب��ال را تغیی��ر داد و در جمل��ه‌ای تاریخی‬ ‫اعتراف کرده ب��ود‪« :‬کجای دنیا مع��اون علیه رئیس البی‬ ‫م ی‌کند»‪ ،‬حاال همان رئیس فدراسیون مدیر «البی» را به‬ ‫مجموعه‌اش اضافه م ی‌کند‪.‬‬ ‫گویی با کفاش��یان تازه‌‌ای روبه‌رو هس��تیم که مثل‬ ‫گذشته نیست؛ همان مردی که به نامه‌های سازمان بازرسی‬ ‫ب رای حضورش در انتخابات فدراسیون ب ی‌تفاوت بود‪ ،‬توصیه‬ ‫برخي نهادها ب رای فسخ قرارداد تبلیغات دور زمین را پشت‬ ‫گوش م ی‌انداخت و حتی نامه علنی سازمان بازرسی ب رای‬ ‫انتخاب نایب‌رئیس دوم را در مجمع‪ ،‬ب ی‌اهمیت جلوه داد‪،‬‬ ‫حاال انگار طور دیگری م ی‌اندیشد؛ تالش ب رای باقی ماندن‬ ‫خودش در ساختار!‬ ‫روشن اس��ت که غالمرضا بهروان اس��تعفا نداده اما‬ ‫مشخص نیست علی کفاش��یان بنا به چه دستوری مهدی‬ ‫تاج را جایگزین رئیس س��ازمان لیگ کرده اس��ت؟ رئیس‬ ‫فدراسیون فوتبال درباره انتخاب بحث‌ب رانگیز تاج م ی‌گوید‪:‬‬ ‫«تاج به هیچ عنوان به ما سفارش نشده بود‪ ،‬بلکه انتخاب‬ ‫خودمان بود‪ .‬او در فدراس��یون قبل هم هم��کار ما بود و با‬ ‫فضای فوتبال آشناست و تعامل خوبی هم با باشگاه‌ها دارد‪.‬‬ ‫باالخره اختالف‌سلیقه در کار طبیعی است‪».‬‬ ‫علی کفاش��یان م ی‌گوید ک��ه این اختالف س��لیقه‬ ‫طبیعی بوده اس��ت‪ .‬در این صورت این سوال پیش م ی‌آید‬ ‫که اگر این اختالف سلیقه طبیعی بود پس چرا او اساسنامه‬ ‫فدراس��یون فوتبال را تغییر داد؟ از آن سو غالمرضا بهروان‬ ‫از این اتفاق حسابی شاکی اس��ت‪ .‬او در واکنش به انتخاب‬ ‫تاج گفت‪« :‬به سالمتی باشد! فعال در این باره چیزی نگویم‬ ‫بهتر است‪».‬‬ ‫گویا علی کفاش��یان با فش��اری بیرونی مجبور شده‬ ‫حکم مهدی تاج را به‌عنوان سرپرس��ت امضا کند‪ .‬در حالی‬ ‫که پرونده محمدهادی آیت‌اللهی به‌عنوان بازنشس��ته و از‬ ‫آن س��و برگزاری غیرقانونی انتخابات هیات فوتبال فارس‬ ‫اهمیت بیشتری داشت‪ ،‬اما کفاشیان حاضر به از دست دادن‬ ‫آیت‌اللهی نشد‪ .‬از سوی دیگر فش��ارها ب رای تغییر مهدی‬ ‫محمدنبی‪ ،‬دبیرکل فدراس��یون فوتبال هم وجود دارد که‬ ‫کفاشیان ب رای آنها هم حاضر به چانه‌زنی نشد‪ ،‬هرچند اگر‬ ‫قرار به رفتن او باشد‪ ،‬همه اینها قربانی خواهند شد‪.‬‬ ‫پرس��ش مهم در این میان این اس��ت ک��ه چرا علی‬ ‫کفاش��یان به بازگش��ت مهدی تاج رضاي��ت داد؟ مطمئنا‬ ‫ارتباطات مهدی تاج با وزارت ورزش ب رای علی کفاش��یان‬ ‫بازی برد ‪ -‬برد است‪ .‬از یکسو او م ی‌تواند حمایت‌های سابق‬ ‫را به سمت خود برگرداند و از سوی دیگر مشکالت قضایی‬ ‫و حواشی آن برطرف خواهد شد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫معم�ایت�اج‬ ‫مهدی ت��اج‪ ،‬نایب‌رئیس س��ابق فدراس��یون فوتبال‬ ‫‪74‬‬ ‫که حاال به‌عنوان سرپرس��ت س��ازمان لیگ برگزیده شده‬ ‫س��ابقه‌ای طوالنی در فوتبال ای��ران دارد‪ .‬تاج ک��ه از دهه‬ ‫‪ 70‬با مدیریت س��پاهان کار خ��ود را در فوتب��ال ای ران آغاز‬ ‫کرده اوایل دهه ‪ 1380‬با مدیری��ت روزنامه جهان فوتبال و‬ ‫البته عضوی��ت همزمان در هیات‌مدی��ره دو تیم ذوب‌آهن‬ ‫و سپاهان بازگش��ت پررنگی به فوتبال داشت‪ .‬او سپس از‬ ‫طریق روابط متعدد و البته بازوی رسانه‌ای خود و روابط خوب‬ ‫با كيومرث هاش��مي‪ ،‬به محمد عل ی‌آب��ادی‪ ،‬رئیس وقت‬ ‫سازمان تربی ت‌بدنی نزدیک شد و به‌عنوان نایب‌رئیس اول‬ ‫چهار سال در فوتبال ای ران پستی مهم را در اختیار گرفت‪.‬‬ ‫تاج بعد از این رئیس کمیته تیم‌های ملی هم ش��د؛ پستی‬ ‫که روند اجرای ی‌اش از سال دوم در اختالف‌‌نظرهای شدید با‬ ‫علی دایی سرمربی تیم‌ملی به دست‌انداز خورد‪ .‬تاج بعد از‬ ‫جدایی دایی از حامیان افش��ین قطبی در بازگشت به ای ران‬ ‫بود‪ ،‬اما در پایان همان س��ال تبدیل به مخالف درجه یک‬ ‫قطبی شد و حتی ب رای مذاکره با فاتح‌ تریم به ترکیه رفت؛‬ ‫کاری که اختالف‌ب رانگیز و باعث کاهش اعتبار س��رمربی‬ ‫تیم‌ملی نزد بازیکنان ش��د‪ .‬تاج که در این مذاکره موافقت‬ ‫رئیس فدراس��یون را گرفته بود ناگهان با تکذیب کفاشیان‬ ‫مواجه شد و به مرور از حلقه دوس��تان کفاشیان خارج شد و‬ ‫در نهایت درحالی که م ی‌دانست جایی در کابینه کفاشیان‬ ‫ندارد در انتخابات دوره دوم ریاست به نفع عزیزاهلل محمدی‬ ‫کنار کش��ید‪.‬البته دوری او از فوتبال چندان طوالنی نبود و‬ ‫او دوباره از طریق وزارت ورزش‪ ،‬وارد تشکیالت پرسپولیس‬ ‫شد و در هیات‌مدیره این باش��گاه عضویت یافت‪ .‬درباره او‬ ‫م ی‌گویند که با توصيه هايي به محمد عباس��ي به‌عنوان‬ ‫عضو هیات‌مدیره انتخاب ش��د تا راه ب رای رس��انه‌ای شدن‬ ‫و البته ریاست آینده فدراس��یون فوتبال ب رایش مهیا شود‪.‬‬ ‫حرف‌های کفاشیان نشان م ی‌دهد ش��اید او کاتالیزور این‬ ‫انتخاب باشد‪« :‬مصمم هستم انتخابات زودرس فدراسیون‬ ‫را برگزار کنم‪ .‬قرار بود که هیات‌رئیس��ه فدراسیون فوتبال‬ ‫زمان مجمع بعدی را تعیین کند که فعال این اتفاق نیفتاده‪،‬‬ ‫اما در جلس��ه بعدی زمان مجمع را تعیین م ی‌کنیم و پس‬ ‫از آن در مجمع درباره انتخابات زودرس فدراسیون بحث‌و‬ ‫بررسی خواهیم کرد‪».‬‬ ‫دیگران هم ب ر‌م ی‌گردند؟‬ ‫بازگش��ت مهدی تاج به فدراس��یون فوتبال با سمت‬ ‫سرپرست جدید س��ازمان لیگ برتر اتفاق ساده‌ای نیست و‬ ‫حکایت از دور جدید یارکش��ی‌های علی کفاشیان ب رای بقا‬ ‫در فدراسیون فوتبال دارد‪ .‬کفاشیان اعالم کرده که به دلیل‬ ‫ای راداتی که سازمان بازرسی کل کشور به حضور غالمرضا‬ ‫بهروان در راس س��ازمان لیگ وارد کرده اس��ت‪‌،‬وی از این‬ ‫پس در این سازمان س��متی ندارد و جای خود را به مهدی‬ ‫تاج – نایب‌رئیس اول سابق فدراسیون ‪ -‬خواهد داد‪.‬‬ ‫زمس��تان‌ س��ال گذش��ته و زمانی ک��ه فعالی ت‌های‬ ‫تبلیغات��ی نامزدهای فدراس��یون فوتب��ال اوج گرفته بود‪،‬‬ ‫کفاشیان به‌ش��دت با دو نایب رئیس خود مشکل پیدا کرد‬ ‫و به همین دلیل تالش کرد قانونی با مضمون «پیشنهاد‬ ‫شدن نواب رئیس از سوی رئیس فدراسیون و به رای گذاشته‬ ‫شدن صالحیت آنها در هیات‌رئیسه» را به تصویب برساند‪.‬‬ ‫پی ش‌از آن نامزدهای نایب‌رئیسی مجاز بودند بدون عبور از‬ ‫فیلتر رئیس فدراس��یون برنامه‌های خود را به هیات‌رئیسه‬ ‫ارائه بدهند و ب رای به‌ دس��ت آوردن آرای آنها تالش کنند‪.‬‬ ‫در آن زمان مهدی تاج و عزیزاهلل محمدی به‌ش��دت به این‬ ‫پیش��نهاد اعتراض کردند‪ ،‬اما کفاشیان در نهایت حرفش را‬ ‫به کرسی نشاند و قانون مذکور را در هیات‌رئیسه تصویب‬ ‫کرد‪ .‬او که امیدوار بود چهار‌سال دیگر در ریاست فدراسیون‬ ‫ابقا شود به‌دنبال حذف عزیزمحمدی و تاج بود و با تصویب‬ ‫این قانون نیمی‌از راه اعمال تغیی رات مورد نظرش در آینده‬ ‫را طی کرد‪ .‬پس از این اتف��اق عزیزمحمدی و تاج در جبهه‬ ‫مقابل کفاش��یان قرار گرفتند و مخالفت خود را با او علنی‬ ‫کردند‪ .‬مهدی تاج البته از مدت‌ها قبل به منتقد سرسخت‬ ‫کفاش��یان تبدیل ش��ده بود‪ .‬او در ماجرای انتخاب افشین‬ ‫قطب��ی به‌عنوان س��رمربی تیم‌ملی رو در روی کفاش��یان‬ ‫ایس��تاد و رس��ما اعالم کرد این مربی به کار تیم‌ملی ای ران‬ ‫نم ی‌آید‪ .‬جدال کفاش��یان و تاج با نزدیک ش��دن به مجمع‬ ‫انتخاباتی فدراس��یون اوج گرفت و در نهای��ت تاج به جمع‬ ‫حامیان انتخ��اب عزیزاهلل محمدی به‌عن��وان رئیس جدید‬ ‫فدراسیون فوتبال پیوس��ت؛ مدتی بعد کفاش��یان پس از‬ ‫پیروزی در مجمع انتخاباتی بالفاصل��ه عزیزمحمدی را از‬ ‫ریاست سازمان لیگ کنار زد‪.‬‬ ‫عقب‌نشینی کفاشیان‬ ‫اما طی دو ماه گذش��ته و با اوج‌گیری فش��ارها‪ ،‬علی‬ ‫کفاشیان بارها اعالم کرده قصد برگزاری مجمع فوق‌العاده‬ ‫انتخاباتی و کناره‌گیری از ریاست فدراسیون را دارد‪ ،‬اما اکنون‬ ‫به نظر م ی‌رس��د او تصمیم گرفته با عقب‌نشینی از برخی‬ ‫مواضع گذش��ته‌اش و ایجاد تغیی رات در پس ت‌های کلیدی‬ ‫فدراس��یون زمینه را ب رای ادامه حضور پش��ت میز ریاست‬ ‫فراهم کند‪ .‬کفاشیان پس از اعالم قطع همکاری با غالمرضا‬ ‫بهروان و اس��تفاده از مهدی تاج به جای او گفت‪« :‬یکی از‬ ‫دالیلی که قبال تصمیم گرفته بودم از فدراسیون بروم این‬ ‫بود که احساس م ی‌کردم تنها هس��تم‪ ،‬اما االن امیدوارم با‬ ‫کمک همدیگر کارها را پیش ببریم‪».‬‬ ‫کفاشیان البته باز هم تاکید کرد که قصد دارد انتخابات‬ ‫زودرس فدراسیون را برگزار کند‪ ،‬اما از ادبیات جدید او اینطور‬ ‫برم ی‌آید که پافشاری چندانی به تحویل دادن صندل ی‌اش‬ ‫ندارد و هدف از برگزاری مجمع فوق‌العاده گرفتن رای اعتماد‬ ‫دوباره از هیات‌رئیس��ه فدراس��یون فوتبال است‪ ،‬چه آنکه‬ ‫مدتی قبل برخی از اعضای هیات‌رئیسه اعالم کرده بودند‬ ‫کفاشیان چنانچه برخی از معاونانش را تغییر بدهد م ی‌تواند‬ ‫تا پایان دوره چهارساله خود در فدراسیون ماندگار شود‪.‬‬ ‫علی کفاشیان در‌ حالی مشکل بازنشستگی بهروان‬ ‫و ای راد سازمان بازرس��ی به این موضوع را دلیل اصلی قطع‬ ‫همکاری با او عنوان م ی‌کند که پی��ش‌از این به‌رغم آنکه‬ ‫گفته م ی‌ش��د خودش هم به دلیل دوش��غله ب��ودن اجازه‬ ‫حض��ور در انتخاب��ات فدراس��یون را ندارد‪ ،‬این مش��کل را‬ ‫کوچک و کم‌اهمیت توصیف کرده ب��ود‪ .‬او حاال به احترام‬ ‫قانون‪ ،‬کار بهروان را در س��ازمان لیگ تمام شده م ی‌داند و‬ ‫م ی‌گوید‪« :‬سازمان بازرسی کل کش��ور به دلیل بازنشسته‬ ‫بودن بهروان نس��بت به حض��ور او در س��ازمان لیگ ای راد‬ ‫گرفت و او هم با احترام به قانون از این س��مت کناره‌گیری‬ ‫کرد‪ .‬ای رادی که سازمان بازرس��ی به کار وی گرفته بود‪ ،‬این‬ ‫بود که نم ی‌تواند کار اجرایی انج��ام دهد و به همین دلیل‬ ‫ایش��ان از این پس به‌عنوان نماینده هیات‌ها به کارش در‬ ‫فدراس��یون ادامه خواهد داد‪ ».‬مهدی ت��اج یکی از مدی ران‬ ‫مورد اعتماد وزارت ورزش اس��ت و به همی��ن دلیل چندی‬ ‫قبل به هیات‌مدیره باشگاه پرسپولیس اضافه شد‪ .‬شواهد‬ ‫نشان م ی‌دهد که علی کفاشیان ب رای بقا در فدراسیون راه‬ ‫برخورد سیاس��ت‌مدارانه ب��ا وزارت ورزش را در پی ش‌گرفته‬ ‫اس��ت‪ .‬او که در اس��فند‌ماه گذش��ته حتی حاضر نشده بود‬ ‫گزینه وزارت ورزش را به‌عنوان یک��ی از نواب خود معرفی‬ ‫کند و گفته بود فدراس��یون م ی‌خواهد مستقل عمل کند‪،‬‬ ‫حاال مهدی تاج را برم ی‌گرداند و م ی‌گوید‪« :‬همه باید دست‬ ‫در دست هم بدهیم تا فوتبال موانع پی ش‌رو را یکی پس از‬ ‫دیگری بردارد‪».‬‬ ‫اتفاقات عجیب در فدراسیون علی کفاشیان تمامی‬ ‫‌ندارد‪ .‬با اين حال اقدام كفاش��يان كه به راحتي درباره حكم‬ ‫كناررفتن بهروان تمكين كرد و از همكاري دوباره با مهدي‬ ‫تاج استقبال كرد به سوال تبديل شده است‪ .‬آيا او بهروان را‬ ‫هزينه كرد تا ب راي رياست خود زمان بخرد؟ ‪g‬‬
‫گفت‌وگو با مهدي تاج درباره بازگشت دوباره‌اش به فدراسيون فوتبال‬ ‫‪2‬‬ ‫با كفاشيان اختالف داشتم اما حاال مشكلي نداريم‬ ‫خيل ي‌ها معتقدند با آمدن مهدي تاج به فدراسيون فوتبال بازي‌هاي ليگ برتر با نظم بهتري برگزار‬ ‫خواهد شد‪ .‬وي كه در دوره نخست رياست علي كفاش�يان در فدراسيون فوتبال در پست نايب‌‌رئيسي‬ ‫مشغول به كار بود‪ ،‬در‌تركيب مديريتي دور دوم رياست كفاشيان جايي نداشت ام ‌ا ترجيحا سكوت پيشه‬ ‫كرد و از اختالفاتش با علي كفاش�يان حرفي نزد‪ .‬تاج حاال دوباره به فدراسيون برگشته است‪ .‬بازگشتي‬ ‫كه به نظر م ي‌رس�د وي را برنده نزاع پش�ت پرده با كفاشيان كرده اس�ت؛ هر چند خود او اين موضوع را‬ ‫اساسا رد م ي‌كند‪.‬‬ ‫آقاي تاج! باز هم به فدراسيون برگشتيد‪.‬‬ ‫‪ l‬خب‪ ،‬هر جا كه احساس كنم م ي‌توانم كار مفيدي‬ ‫انجام دهم قطعا كوتاهي نم ي‌كنم‪ .‬خوش��حالم در خدمت‬ ‫دوستان در فدراسيون فوتبال م ي‌توانيم كارها را سروسامان‬ ‫بدهيم‪.‬‬ ‫ام�ا خيل ي‌ه�ا در اي�ن م�ورد بيش�تر از اينكه به‬ ‫بازگشت شما توجه كنند به موضوع اختالف ميان‬ ‫ش�ما و علي كفاش�يان توجه دارند؛ نظر خودتان‬ ‫چيست؟‬ ‫راستي يكي از نكات مثبت شما كه اتفاقا گاهي‬ ‫باعث م ي‌شود شما از سوي رسانه‌ها مورد انتقاد‬ ‫قرار بگيري�د اين اس�ت كه خيلي ك�م مصاحبه‬ ‫م ي‌كنيد‪ ،‬چرا؟‬ ‫‪( l‬م ي‌خندد) اتفاقا من فكر م ي‌كنم كه زياد مصاحبه‬ ‫م ي‌كنم‪ .‬حاال قرار اس��ت يك س��خنگو ب راي سازمان ليگ‬ ‫تعيين كنيم و با اي��ن كار ديگر مجبور نم ي‌ش��وم كه مدام‬ ‫‪ l‬از اين فصل ليگ برتر ‪ 5،4‬تيم سقوط م ي‌كنند‪ .‬از‬ ‫آن‌سو‪ ،‬دو تيم به‌طور مستقيم به ليگ برتر م ي‌آيند‪ ،‬تيم‌هاي‬ ‫دوم گروه‌هاي دوگانه دسته يك نيز پس از بازي پل ي‌اف با تيم‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬خواهش م ي‌كنم‪.‬‬ ‫گفته م ي‌شود كه شما از طريق البي با مسئوالن‬ ‫وزارت ورزش به فدراسيون بازگشتيد‪ .‬اين موضوع‬ ‫چقدر صحت دارد؟‬ ‫ورزش‬ ‫آيا ش�ايعه برگزاري ليگ برتر در فصل بعد با ‪18‬‬ ‫تيم صحت دارد؟‬ ‫آقاي ت�اج ناراحت نم ي‌ش�ويد اگر يك س�وال‬ ‫حاشي ه‌اي بپرسيم؟‬ ‫‪ l‬من ب��ا البي به س��ازمان‬ ‫ليگ نيام��ده‌ام‪ .‬هر چن��د روابطم با‬ ‫مسئوالن وزارت ورزش خوب است و‬ ‫با آنها رفيق هستم‪ .‬به نظر من ب راي‬ ‫پيش��رفت فوتبال همه بايد يكدل‬ ‫باش��يم‪ ،‬نه اينكه با چنين شايعاتي‬ ‫حاشي ه‌ها را دامن بزنيم‪ .‬تمام توانم را‬ ‫ب راي انجام فعالي ت‌هاي به روز و مهم‬ ‫س��ازمان ليگ برتر به كار م ي‌بندم‬ ‫و قطعا فعالي ت‌ه��اي مفيدي مانند‬ ‫تش��كيل كار‌گ��روه ب��راي اصالح‬ ‫آيي ن‌نامه‌ها‪ ،‬ص��دور مجوز حرفه‌اي‬ ‫ب راي باشگاه‌ها‪ ،‬كاهش تعداد تيم‌ها‬ ‫در لي��گ برتر و در آين��ده‌اي نزديك‬ ‫در ليگ دس��ته اول‪ ،‬برگزاري به روز‬ ‫و منظ��م مس��ابقات و بس��ياري از‬ ‫فعالي ت‌هاي ديگر ادامه پيدا خواهد‬ ‫كرد‪.‬‬ ‫آق�اي ت�اج! ش�ما بع�د از‬ ‫اينك�ه انتخاب�ات رياس�ت‬ ‫فدراس�يون فوتبال برگزار ش�د‬ ‫و آق�ای كفاش�يان‪ ،‬ش�ما و آقای‬ ‫عزيزمحمدي را كنار زد س�كوت‬ ‫كرديد‪ .‬چرا؟‬ ‫با آمدن شما چه تغيي راتي را‬ ‫شاهد خواهيم بود؟‬ ‫‪ l‬م��ن از آقاي كفاش��يان‬ ‫درخواس��ت كرده‌ام مجمع سازمان‬ ‫ليگ به تعويق بيفتد تا در پست خود‬ ‫مستقر ش��وم‪ ،‬كفاش��يان هم موافقت كرد‪ .‬قرار است تعداد‬ ‫اعضاي مجمع از يازده به پانزده نفر افزايش يابد‪ .‬ضمن اينكه‬ ‫بايد تاكيد كنم سازمان ليگ نيروي جديدي جذب نم ي‌كند‬ ‫چون معتقدم حضور نيروهاي زياد در يك سازمان باعث ايجاد‬ ‫اختالف بين آنها م ي‌شود‪ .‬مهم اين است كه با كساني كه در‬ ‫اختيار داريم كارهاي بزرگ انجام دهيم‪ .‬سازمان ليگ به هيچ‌جا‬ ‫وابستگي نخواهد داشت و با قدرت به كار خود ادامه م ي‌دهد‪.‬‬ ‫‪ l‬خود باش��گاه‌ها بايد در اين مورد همكاري خيلي‬ ‫خوبي داشته باش��ند‪ .‬ه ر‌چند ما هم تدابير خاصي را در نظر‬ ‫خواهيم گرفت‪ .‬قرار است از اين به بعد مجموعه تختي را به‬ ‫مجموعه كاري خود اضافه م ي‌كني��م‪ .‬از اين پس بازي‌هاي‬ ‫خانگي سايپا حتي با استقالل و پرس��پوليس در كرج برگزار‬ ‫خواهد شد‪ .‬همچنين به باشگاه‌ها فشار م ي‌آوريم كه عالوه‬ ‫بر استانداردسازي‪ ،‬آكادم ي‌هاي خود را به صورت جدي ايجاد‬ ‫كنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪ l‬واقعا اين حرف‌ها مطرح‬ ‫نيست‪ .‬اختالف سليقه در هر جايي‬ ‫وجود دارد‪ .‬شما اگر به من بگوييد كه‬ ‫در اداره يا مجموعه‌اي اختالف سليقه‬ ‫وجود ندارد آن وقت من در پاسخ به‬ ‫شما م ي‌گويم كه آن مجموعه دچار‬ ‫برئيس‬ ‫ركود شده است‪ .‬زماني كه ناي ‌‬ ‫بودم درب��اره تيم جوانان‪ ،‬برداش��تن‬ ‫عل��ي داي��ي و آوردن فات��ح‌تريم با‬ ‫كفاشيان مشكالتي داشتم‪ .‬اما من‬ ‫يك مدير سازماني بودم و هيچ موقع‬ ‫اين اختالفات به بي��رون درز نكرد و‬ ‫ارتباط‌مان بسيار صميم ي‌ بود‪ .‬من‬ ‫ترئيسه هم هيچ صحبتي‬ ‫عليه هيا ‌‬ ‫نم ي‌كردم‪ ،‬اما نظ راتي داشتم‪ .‬حتي‬ ‫زماني كه به صداوس��يما م ي‌رفتم‬ ‫درباره تيم جوانان توضيح م ي‌دادم‪.‬‬ ‫با اينكه با هيچ‌كدام از تصميم‌هاي‬ ‫كميته جوانان موافق نبودم‪ .‬درواقع‬ ‫با كفاشيان اختالف داشتم اما حاال‬ ‫مشكلي نداريم‪.‬‬ ‫چهاردهم ليگ برتر ديدار خواهند كرد ت��ا چهره آخرين تيم‬ ‫ليگ برتري مشخص شود‪.‬‬ ‫چه اقدامات�ي را انجام خواهيد داد كه باش�گاه‌ها‬ ‫در مس�ير خواس�ته‌هاي ‪ AFC‬گام‌هاي موثري‬ ‫بردارند؟‬ ‫مصاحبه كنم‪.‬‬ ‫در ليگ برتر و ليگ دس�ته يك مشكالت زيادي‬ ‫وجود دارد‪ .‬مسائل داوري و ديگر مشكالت باعث شده‬ ‫تا خيلي از باشگاه‌ها اعتراض كنند‪ .‬نظر شما چيست؟‬ ‫‪ l‬دو هيات آسي ب‌شناس��ي ب��راي لي گ‌هاي برتر‬ ‫و دس��ته يك تش��كيل خواهيم داد كه هيچ‌يك به سازمان‬ ‫ليگ وابسته نيستند ولي مشكالت اين دو ليگ را استخراج‬ ‫م ي‌كنند‪ ،‬ضمن اينكه ليگ آزادگان از امروز زيرمجموعه ليگ‬ ‫برتر خواهد بود‪.‬‬ ‫گفته م ي‌ش�ود يكي از مواردي ك�ه ‪ AFC‬خيلي‬ ‫روي آن تاكي�د دارد بح�ث استانداردس�ازي‬ ‫باشگاه‌هاست‪ .‬شما ب ه‌عنوان رئيس سازمان ليگ‬ ‫‪ l‬بع��د از برگ��زاري مجمع‬ ‫تمام تالشم اين بود كه كوچكترين‬ ‫تنشي به فوتبال وارد نشود و با توجه به شرايط و مشكالت‬ ‫فعلي موج��ود در فوتبال و به‌خصوص مس��ائل اقتصادي‬ ‫معتقدم همه بايد دست به دست هم دهيم تا اين مشكالت‬ ‫را كنار گذاش��ته و با يكدلي و هماهنگي مس��ير پيشرفت‬ ‫فوتبال را ميسر كنيم‪.‬‬ ‫آيا از آقاي بهروان استفاده خواهيد كرد؟‬ ‫‪ l‬ضمن تش��كر از تالش‌هاي آقای بهروان از وي‬ ‫م ي‌خواهم تا همانند گذش��ته به حمايت‌ها و كمك‌هايش‬ ‫به س��ازمان ليگ برتر ادامه دهد‪ .‬من خوش��بختانه با هيچ‬ ‫كس مش��كلي ندارم و همان طور كه گفتم ب راي كار كردن‬ ‫انرژي فوق‌العاده‌اي دارم‪ .‬اميدوارم به كمك دوستان شرايط‬ ‫فدراسيون فوتبال را در جهت مثبت تغيير بدهيم‪g .‬‬ ‫‪75‬‬
‫شوت فقر در ‪2014‬‬ ‫فقراي برزيل دستاوردهاي توسعه اين كشور را تهديد مي‌كند‬ ‫‪3‬‬ ‫بابک سرانی‌آذر‬ ‫ورزش‬ ‫وسعت زیاد و تنوع فرهنگی باعث شده تا ب رای خالصه‬ ‫کردن برزیل در چند کلمه دچار مش��کل شوید‪ ،‬باید دانست‬ ‫این کشور بزرگ با چه عینکی و چه دیدگاهی در حال تحلیل‬ ‫اس��ت‪ ،‬اروپای ی‏ها معموال از برزیل س��واحل زیبا و آرامش را‬ ‫به ی��اد م ی‏آورند‪ ،‬مردم آمریکای ش��مالی خیل��ی زود به یاد‬ ‫غذاهای خوشمزه و رویایی مناطق مختلف اش م ی‏افتند‪ ،‬در‬ ‫آسیا برزیل یعنی فوتبال و آفریقای ی‏ها هنوز در خون مشترک‬ ‫ن تردید دارند‪.‬‬ ‫خود با سیاهان این بخش از جها ‌‬ ‫فوتبال‪ ،‬موس��یقی‪ ،‬رنگ و فقر؛ کدام��ش را ب رای یک‬ ‫آنالیز حرفه‏ای انتخاب م ی‏کنید؟‬ ‫تکلیف برزیل با فوتبال روش��ن اس��ت‪ ،‬هر دو مدیون‬ ‫یکدیگرند و دو دوس��ت قدیمی‌و وفادار‪ .‬مقامات این کشور‬ ‫دلهره خاصی ب رای پذی رایی از دلباختگان فوتبال ندارند‪ ،‬هر‬ ‫چه باش��د بعد از این همه س��ال خدمت صادقانه به فوتبال‪،‬‬ ‫حاال شرمنده جهان نخواهند شد‪ ،‬موسیقی نیز برزیل را تنها‬ ‫نم ی‏گذارد‪ ،‬موسیقی با اش��ک‌های مردم برزیل پیوند خورده‬ ‫و ویترینی از لبخندهای س��اختگی را در جام‌جهانی ‪ 2014‬به‬ ‫دنیا نشان خواهد داد‪ ،‬رنگ‌ها نیز به یاری برزیل خواهند آمد تا‬ ‫آبروداری کنند‪ ،‬اما با فقر چه م ی‏شود کرد؟‬ ‫به استناد آمار رسمی منتشر‌شده در سایت‌های دولتی‬ ‫برزیل‪ ،‬حدود سه چهارم مردم این کشور زندگی گره خورده با‬ ‫حاشی ه‌نشینی و فقر را برگزیده‏اند‪ ،‬این البته انتخاب این مردم‬ ‫نیست‪ ،‬بلکه فشارهای اقتصادی باعث شده تا چنین جمعیت‬ ‫قابل توجهی از مردم برزیل این‌گونه زندگی کنند‪.‬‬ ‫وقتی فیلم «ش��هر خدا» در س��ینماهای معتبر جهان‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫‪76‬‬ ‫اکران ش��د‪ ،‬بس��یاری از اروپاییان باور نداش��تند برزیل چنین‬ ‫تصویر خشن و فقیری داشته باشد‪ ،‬آنها از دیدن قسمت‌های‬ ‫مخفی شده زیر پوس��ت برزیل ش��گفت زده بودند‪ ،‬از طرفی‬ ‫خود برزیل ی‏ها باور داش��تند که این فیلم هم س��یاه ی‏های‬ ‫نش��ات‌گرفته از فقر را نشان نداده اس��ت‪ .‬باندهای مافیایی‪،‬‬ ‫مواد مخدر‪ ،‬اسلحه‪ ،‬قاچاق‪ ،‬جهل و خ رافات‪ ،‬تعصبات عمیق‬ ‫ی و محلی و همچنین س��رقت‌های کالن و تاس��ف بار‬ ‫قوم ‌‬ ‫در زمینه‏ه��ای گوناگون چیزهایی نیس��تند ک��ه مقامات‬ ‫کش��ور بزرگ برزیل به راحتی و تنها با یک لبخند سیاسی‬ ‫تکذیبش کنند‪.‬‬ ‫صحبت تنها بر س��ر ب رازیلیا و منطقه زیب��ا و رویایی‬ ‫سائو‌پائولو نیس��ت‪ ،‬برزیل را نم ی‏ش��ود تنها در ساحل‌های‬ ‫زیبایش خالصه کرد‪ ،‬از طرفی نگاه فدرالی حکومت برزیل‬ ‫نیز در این تنوع قابل تامل سیاس��ی دخیل است و مردم به‬ ‫تناسب لیاقت‌های فدرالی خود از زندگی بهره‌مند م ی‏شوند‪.‬‬ ‫نام برزیل به س��ال ‪ 1500‬میالدی توسط پرتغال ی‌های‬ ‫مهاجر به این منطق��ه ثبت و ارائه ش��د‪ ،‬از آن زمان تاکنون‬ ‫برزیل همیشه رنگ پرتغالی خود را داش��ته و زبان تاریخی‬ ‫این منطقه بزرگ از جهان این روزه��ا تقریبا به‌طور کامل از‬ ‫بین رفته است‪.‬‬ ‫‪ 15‬نفر در هر کیلومتر مربع يعني ‪ 40‬میلیون برزیلی‬ ‫که در نظ ر‌سنجی اخیر اداره آمار کشور خود در پاسخ به این‬ ‫س��وال که چه هدفی از زندگی کردن دارند‪ ،‬تا مرز ‪ 65‬درصد‬ ‫سکوت کرده و پاسخی نداشته‏اند‪.‬‬ ‫‪ 25‬میلیون نفر زاغه‌نشین‪ 12 ،‬میلیون کودک و نوجوان‬ ‫آواره و مستقر در خ رابه‏های‌بینام و نشان و بسیار خطرناک‬ ‫و بیش از ‪ 7‬میلیون کودک بین ‪ 7‬تا ‪ 14‬سال که هرگز رنگ‬ ‫مدرسه و آموزش و پرورش را هم ندیده‏اند‪.‬‬ ‫آب آشامیدنی و بهداشتی و داشتن سرپناهی که حداقل‬ ‫استانداردهای یک منزل مسکونی را داشته باشد‪ ،‬به استناد‬ ‫بسیاری از س��ایت‌های خبری آرزوی دست‌نیافتنی بیش از‬ ‫‪ 60‬میلیون برزیلی است‪.‬‬ ‫البته نباید فراموش کنیم ک��ه جمعیت قابل توجهی‬ ‫از مهاجران آفریقای��ی و آمریکای جنوبی به‌خصوص تیمور‬ ‫شرقی و کشورهایی چون نیجریه و کنگو سهم ی‌ بس زایی‬ ‫در این جمعیت حومه‌نشین و فقیر دارند‪ ،‬به هر حال قوانین‬ ‫مهربانانه برزیل با مهاجرین و صدور پاسپورت موقت ب رای‬ ‫ثبت ش��هروندی این مهاجرین باعث م ی‏ش��ود این افراد را‬ ‫در نظرس��نج ی‌ها و اطالعات آماری یک برزیلی رسمی به‬ ‫حساب بیاوریم‪.‬‬ ‫به‌طور کلی در کش��ور برزی��ل چهار گ��روه قومیتی‬ ‫با مش��خصات کلی هندی‪ ،‬سفی د‌پوس��ت‪ ،‬سیاهپوست و‬ ‫زرد‌پوس��ت (مغولس��تان آس��یا) حضور دارند و از ادغام این‬ ‫نژادها‪ ،‬اقوامی‌به ثبت رسمی رس��یده‏اند که در طول تاریخ‬ ‫برزیل قدرت را دست به دست کرده و در هر زمانی یکی از این‬ ‫نژادها به برتری مطلق در س��طح زندگی و رفاه کامل دست‬ ‫یافته است‪.‬‬ ‫این روزها تنها در شمال‌شرقی برزیل م ی‏شود جمعیت‬ ‫رو به‌کاهشی از اقوام اصلی کشور برزیل را به‌عنوان بومیان‬ ‫واقعی این کشور مشاهده کرد‪.‬‬ ‫حاال برزیل به‌عنوان می زبان جام‌جهانی ‪ 2014‬و المپیک‬ ‫‪ 2016‬فرصتی ن��اب و تاریخ��ی یافته تا هم از مش��کالت‬ ‫اقتصادی نجات یابد و ه��م خود را به تم��ام جهان عرضه‬ ‫کند‪ ،‬اما سوال اساس��ی که در این میان به وجود م ی‏آید این‬ ‫اس��ت که آیا به بهانه جام‌جهانی ‪ 2014‬مشکالت اقتصادی‬ ‫مردم واقعی برزیل هم حل خواهد ش��د یا اینکه تنها شاهد‬
‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫ثروتمند‌تر ش��دن عده کمی از تجار و بزرگان سیاس��ی این‬ ‫کشور خواهیم بود؟‬ ‫مشکل اساس��ی این روزهای برزیل تقابل مردم بوم ی‌‬ ‫با نیروهای دولتی و پلیس اس��ت‪ ،‬مردم فقیر حق خود را از‬ ‫شعارهای روی بیلبوردها و تابلوی‌ها تبلیغاتی م ی‏خواهند‪.‬‬ ‫مردم از خ��ود م ی‏پرس��ند‪ ،‬پیش��رفت اقتصادی ناش��ی از‬ ‫جام‌جهانی ‪ 2014‬برزیل نصیب چه کس��ی یا چه کس��انی‬ ‫خواهد شد؟‬ ‫اس��تادیوم ماراکانا که از دید مردم بوم��ی‌برزیل خانه‬ ‫فق راست‪ ،‬پس از‌ترمیم اساسی خود را آماده مراسم افتتاحیه‬ ‫بزرگ و باشکوه جام‌جهانی ‪ 2014‬م ی‏کند و این در حالی است‬ ‫که در کنار دیواره این استادیوم بزرگ هنوز هم شاهد مردم ی‌‬ ‫هستیم که به جز چند قطعه مقوا و غذایی سهمی ه‌بندی شده‬ ‫چیزی ب رای لذت‌بردن از زندگی نداشته و همه دلخوشی آنها‬ ‫در تکیه دادن به دیواره س��یمانی این خانه قدیم ی‌ خالصه‬ ‫م ی‏شود‪ .‬قرار بر این است که در مراسم افتتاحیه جام‌جهانی‬ ‫‪ 2014‬برزیل ش��اهد تاریخ و واقعیت این کشور باشیم‪ ،‬اما آیا‬ ‫دولتمردان و حکام برزیل راضی هستند تا واقعیت برزیل در‬ ‫این مراسم باشکوه مقابل چشم مردم جهان نقش ببندد؟‬ ‫پلیس حرفه‏ای برزیل از سال ‪ 1977‬رسما متولد شده و‬ ‫استقالل نصفه و نیمه‏ای داشته است‪ ،‬کنترل مناطقی که گاه‬ ‫به صورت مطلق در اختیار مافیای اسلحه و مواد‌مخدر است‪،‬‬ ‫کار ساده‏ای نیست و مساله امنیت در خالل جام‌جهانی ‪2014‬‬ ‫برزیل اگر اولین دغدغه برزیل ی‏ها نباشد‪ ،‬بدون‌تردید دومین‬ ‫فاکتور مهم و تعیینکننده خواهد بود‪.‬‬ ‫تلویزیون ‪ SN‬برزیل در ب رنامه‏ای جداگانه و مجزا سعی‬ ‫در پوشش برخی ناآرام ی‌های مردمی‌در این کشور داشت‪ ،‬اما‬ ‫شاید این تنها تالش رسانه‏ای بود که خیلی زود هم متوقف‬ ‫گشت‪ ،‬چرا‌که مشخصا مقامات برزیلی دوست ندارند چنین‬ ‫چهره‏ای از خیابان‌های کشورشان در ویترین رسانه‏ای برزیل‬ ‫قرار بگیرد‪ .‬سر و صورت مردم بوم ی‌ و معترض برزیلی دچار‬ ‫آسی ب‌دیدگی جدی شده بود و این پیغام مهمی‌بود از سوی‬ ‫پلیس برزیل ب��ه مردم ی‌ که قصد دارن��د در خالل برگزاری‬ ‫جام‌جهانی ‪ 2014‬اقدام به‌ب ی‌نظم��ی‌ و هرج و مرج کنند‪ ،‬اما‬ ‫فعاالن حقوق بشر در برزیل و برخی وکالی قدیمی‌در این‬ ‫کشور این سوال را بر س��ر زبان‌ها انداخته‏اند که آیا پرهیز از‬ ‫هرج و مرج م ی‏تواند دلیل الزم و کافی ب رای خاموشی مطلق‬ ‫مردمی است که حق خود را از جام‌جهانی م ی‏خواهند؟‬ ‫این حقیقت تلخ که فق را و دستفروشان برزیلی در حال‬ ‫آموزش زبان انگلیسی هستند تا شاید بتوانند از گردشگران‬ ‫اروپایی پول بیشتری طلب کنند ب رای میهن‌‌دوستان برزیل‬ ‫بسیار آزاردهنده است‪ .‬مردم از خود م ی‏پرسند که آیا در میان‬ ‫بیش از ‪ 62‬هزار صندلی تازه تعویض ش��ده و بسیار شیک‬ ‫استادیوم مینی ه‏رو جایی ب رای آنها که کل درآمد ماهانه خود‬ ‫را نیز با قیمت بلیت یک ب��ازی معمولی در مرحله گروهی‬ ‫معاوضه نخواهند کرد جایی وجود دارد؟‬ ‫دوازده استادیوم می زبانی از ابرقدرت‌های ‪ 5‬قاره جهان را‬ ‫عهده‌دار خواهند بود و این در حالی است که در کنار هر یک از‬ ‫این استادیوم‌های تازه احیا شده جمعیت کثیری از مردم فقیر‬ ‫در حال زندگی هستند و شهردار هر منطقه تالش م ی‏کند‬ ‫در حد امکان چهره مناطق منتهی به این استادیوم‌ها را زیبا‬ ‫جلوه دهد‪.‬‬ ‫بودجه اصل��ی ب رای مرم��ت و احیای اس��تادیوم‌های‬ ‫تاریخی و زیبای برزیل تا حد زیادی از س��وی دولت و وزارت‬ ‫ورزش این کشور تامین ش��ده‪ ،‬اما برزیل به خاطر موفقیت‬ ‫در می زبان��ی در جام‌جهان��ی ‪ 2014‬به کمک فیف��ا چند وام‬ ‫بی ن‌المللی نیز دریافت کرده و امیدوار اس��ت با سود حاصل‬ ‫از گردش��گری و حمایت مالی در خالل برگزاری رقابت‌های‬ ‫جهانی این وام‌های کالن را بازپرداخت کند‪.‬‬ ‫از دید کارلوس آلبرتو پری را دس��تیار سرمربی تیم‌ملی‬ ‫فوتبال برزیل‪ ،‬استادیوم مینی ه‏رو به زیبایی و مدرنی نیوومبلی‬ ‫ی��ا آلیانس آره‏ناس��ت‪ ،‬اما م��ردم برزیل دل خوش��ی از این‬ ‫خرج‌های نجومی‌ندارن��د و معتقدند در ش��رایط اقتصادی‬ ‫وخیم کشورش��ان هیچ نیازی به چنین هزینه‏های عجیب‬ ‫و غریبی نبود و نیست‪.‬‬ ‫در این میان چند باش��گاه بزرگ و ثروتمند فوتبال در‬ ‫برزیل از جمله سانتوس‪ ،‬کروزیرو‪ ،‬اتلتیکو و سائوپائولو قصد‬ ‫دارند به هواداران رسمی خود کارت‌های خرید بلیت اهدا کنند‬ ‫تا این هواداران با نصف قیمت توان خرید بلی ت‌ها را داشته‬ ‫باش��ند که این اقدام باعث خواهد شد بس��یاری از هواداران‬ ‫ناراضی تا حدودی به تالش مقامات برگزار‌کننده این رقابت‌ها‬ ‫چراغ سبز نشان داده و رضایت بدهند‪.‬‬ ‫کارشناس��ان پی ش‌بین��ی م ی‏کنند هزین��ه میزبانی‬ ‫جام‌جهانی ‪ 2014‬برزیل حداقل ی��ک و نیم‌ب رابر هزینه‏های‬ ‫می زبانی آفریقای جنوبی و حداقل دو ب رابر هزینه‏های آلمان‬ ‫در جام‌جهانی ‪ 2006‬باشد‪.‬‬ ‫مردم در سراسر جهان عالقه دارند فوتبال را در کشوری‬ ‫تماشا کنند که بر گردنش حق دارد‪ ،‬برزیل حاال با صدای بلند‬ ‫بر سر صنعت گردشگری جهان فریاد خواهد زد و مردم دنیا‬ ‫متوجه خواهند شد که این کش��ور بزرگ تنها در ساحل زیبا‬ ‫خالصه نم ی‏شود‪ ،‬فوتبال م ی‏تواند همان‌طور که سال‌هاست‬ ‫کشورهایی چون اسپانیا و ایتالیا را از خطر سقوط مطلق مالی‬ ‫نجات داده به داد برزیل هم برسد‪ ،‬اما در این میان سوال مهم‬ ‫این اس��ت که تکلیف مردم چه خواهد شد؟ این همه ستاره‬ ‫برزیلی ش��اغل در قاره‌های مختلف جه��ان‪ ،‬این همه کوه‬ ‫استعداد که با قیمت‌های پایین راهی اروپا شده و با ‪ 3‬وعده‬ ‫غذای گرم و سرپناهی امن حاضر به امضای هر قراردادی با‬ ‫باشگاه‏های کوچک و بزرگ م ی‏ش��وند‪ ،‬اکنون سهم خود را‬ ‫م ی‏خواهند‪ ،‬سهم خود از فوتبال را و این هرگز زیاده‏خواهی‬ ‫نیست و فوتبال باید ب رای پاسخگویی به مردم فقیر برزیل‬ ‫راهی پیدا کند‪.‬‬ ‫از طرف��ی باید پذیرفت که فیفا ه��م در این خصوص‬ ‫مسئول اس��ت و همانند میزبان ی‏های گذش��ته در آلمان و‬ ‫آفریقای‌جنوبی باید نگران بر هم خوردن آس��ایش مردم آن‬ ‫کشور باشد‪ ،‬فیفا مثل همیش��ه باید اولویت در اشتغالزایی‬ ‫را ب رای خود برزیل ی‌ها کنار بگذارد و اجازه ندهد نیروهای کار‬ ‫ماهر از مناطق دیگر جهان راهی برزیل شوند و جای جوانان‬ ‫مستعد برزیلی را اشغال کنند‪ .‬این شاید بدیه ی‌ترین نقشی‬ ‫اس��ت که فیفا م ی‏تواند ایفا کند و در حد توان خود به مردم‬ ‫برزیل فرصت حضور در این صحنه بزرگ و جهانی را بدهد‪.‬‬ ‫دولتمردان برزیل نیز باید قدر مردم صبور و کم‌حرف خود را‬ ‫بدانند و در میزبانی باشکوهی که ب رای دقیقه به دقیقه‏اش‬ ‫برنامه‌ریزی کرده‏اند‪ ،‬جایی هم ب��راي مردم باز کنند و نقش‬ ‫آنها را هرگز فراموش نکنند‪.‬‬ ‫می زبان��ی در جام‌جهانی هرگز در ح��د می زبانی از چند‬ ‫سیاس��تمدار در یک اجالس معمولی نیس��ت که مقامات‬ ‫سیاس��ی برزیل تنها به مدل لباس و تعداد محافظین خود‬ ‫اهمیت بدهند و شایسته است در این خصوص نقش پررنگ‬ ‫مردم بومی‌و اکثرا فقیر برزیل نیز لحاظ شود‪.‬‬ ‫در این میان از بزرگانی چون پله نیز انتظار م ی‏رود نقش‬ ‫ی خود را فراموش نکرده و مراقب کوچکترین اهمال در‬ ‫مردم ‌‬ ‫این خصوص باشند‪ .‬پله به خوبی م ی‏داند که این یک امتحان‬ ‫بزرگ ب رای او محسوب شده و باید سربلند از این مرحله خارج‬ ‫شود‪ ،‬شاید همه محبوبیت پله با یک‌ب ی‌توجهی سهوی بر‬ ‫سرش آوار شود‪ ،‬اما اهمیت دادن او به مردم بومی‌برزیل در این‬ ‫عرصه و سخنران ی‏های این روزهایش م ی‏تواند محبوبیت او را‬ ‫صد‌‌چندان کرده و دولتمردان برزیل را نیز ب رای در نظر گرفتن‬ ‫مردم تحت فشار بگذارد‪.‬‬ ‫مناب�ع‪ :‬جرن�ی م�ارت‪ ،‬س�ازمان گردش�گری برزیل‪،‬‬ ‫فیلوگرافی برزیل کتابخانه ملی برزیل‪ ،‬س�یاه و س�فیدهای‬ ‫کش�ور من (مارتین کالوس�ج) گاردین‪ ،‬از دس�ت این برزیل‬ ‫فقیر (ویلیام هیل ورلد س�اکر)‪ ،‬میل آنالین انگلیس و رویترز‬ ‫(دسامبر ‪g )2012‬‬ ‫‪77‬‬
‫خاورميانه‌گرايي‬ ‫درهاليوود‬ ‫نگاهی به لیست کاندیداهای اسکار ‪2013‬‬ ‫ديـــدار‬ ‫در اسکار ‪ 2012‬نوع نگاه به سینما دارای پیام ویژه‌ای بود‪.‬‬ ‫در نگاه اسکار سال قبل نوعی رجعت به ابتدای سینما دیده‬ ‫م ی‌شد‪ .‬فیلم آرتیست که یک بازگشت به سینمایی با روایت‬ ‫ساده و خطی و البته صامت بود‪ ،‬همه را تحت‌تاثیر قرار داد و‬ ‫اسکورسیزی هم با دستمایه قرار دادن زندگی یک سینماگر‬ ‫فرانسوی یعنی ژرژ مل ی‌یس‪ ،‬کسی که مشهور است سینما‬ ‫را با جادو پیوند زد‪ ،‬فیلم سه‌بعدی هوگو را روی پرده فرستاد‪،‬‬ ‫اما در میان فیلم‌های معرفی شده به‌عنوان نامزدهای اسکار‬ ‫‪ 2013‬به‌رغم اقبال عمومی نسبت به فیلم‌های بازگشت‪ ،‬این‬ ‫نگاه کمرنگ‌تر شده‪ ،‬شاید بتوان نمونه‌هایی مثل بازگشت‬ ‫به ژانر وسترن یا بازگشت به س��ینمای موزیکال را مشاهده‬ ‫کرد‪ ،‬اما وجه غالب در اس��کار ‪ ،2013‬سیاس��ی است‪ .‬لیست‬ ‫نامزدهای اسکار امسال لیست کاملی است‪ ،‬تقریبا در آن از‬ ‫هر نوع سینما فیلم وجود دارد؛ فیلم وسترن‪ ،‬فیلم موزیکال‪،‬‬ ‫فیلم تاریخی‪ ،‬فیلم‌ترس��ناک‪ ،‬فیلم اجتماعی‪ ،‬فیلم کمدی‬ ‫و‪ ...‬به‌گونه‌ای که م ی‌توان از مرگی خاموش و‌ب ی‌سروصدا در‬ ‫آپارتمانی در پاریس تا یک ترور پرسروصدا در پاکستان را در‬ ‫این لیست پیدا کرد‪ .‬به همین خاطر منتقدان اعتقاد دارند که‬ ‫فهرست کنونی م ی‌تواند سلیقه‌های مختلف را تحت‌تاثیر قرار‬ ‫دهد‪ ،‬اما در مجموع فیلم‌هایی با رویکرد سیاست در این لیست‬ ‫بیشتر مشهود است‪ .‬سیاس��ی‌ترین فیلم سی دقیقه بامداد‬ ‫ساخته کاترین بیگلو است که به مرگ اسامه بن‌الدن رهبر‬ ‫گروه القاعده م ی‌پردازد‪ .‬فیلم ضد‌ای رانی و تبلیغاتی آرگو هم‬ ‫با تم سیاسی پا به میدان گذاشته‪ ،‬حتی فیلم لینکلن ساخته‬ ‫اس��پیلبرگ هم یک روایت تاریخی خاص نیست و گروهی‬ ‫بر آن هستند که این فیلم یک تطابق میان زمان لینکلن و‬ ‫زمان اوباما محسوب م ی‌شود‪ ،‬برخی از منتقدان حتی میان‬ ‫فیلم لینکلن به‌عنوان رئی س‌جمهوری که برده‌‌داری را لغو کرد‬ ‫و فیلم جانگوی رها شده‪ ،‬فیلمی‌در مورد برده‌داری و ساخته‬ ‫شدن در زمانی که یک رئی س‌جمهور سیاهپوست بر مسند‬ ‫کار است‪ ،‬به دنبال خط و رابطه م ی‌گردند‪ .‬حتی گفته م ی‌شود‬ ‫فیلم آرگو هم در خدمت دموکرات‌ها بوده و قرار است یکی از‬ ‫شکس ت‌های سنگین این حزب را تحریف کند‪.‬شانس کدام‬ ‫فیلم‪ ،‬کدام کارگ��ردان و کدام بازیگر ب رای در دس��ت گرفتن‬ ‫مجسمه طالیی رنگ اسکار بیش��تر از بقیه است؟ نگاهی‬ ‫داریم به مطرح‌ترین فیلم‌هایی که در اسکار هشتاد و پنجم به‬ ‫رقابت م ی‌پردازند‪ .‬اسكار ‪ 2013‬را به‌نوعي م ي‌توان سال تسلط‬ ‫خاورميانه در سينماي هاليوود دانست‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫از شکنجه تا مرگ بن‌الدن‬ ‫نام فیلم‪ :‬سی دقیقه بامداد‬ ‫کارگردان‪ :‬کاترین بیگلو‬ ‫شانس اسکار در‪ :‬بهترین فیلم‪،‬‬ ‫بهترین بازیگر زن‪ ،‬بهترین فیلمنامه‬ ‫اوریجینال‪ ،‬بهترین تدوین و بهترین‬ ‫تدوین صدا‬ ‫فیلم «س ی‌ دقیقه بامداد» به کارگردانی‬ ‫«کاترین بیگلو» یازدهمین فیلم تاریخ جوایز‬ ‫سینمایی اسکار اس��ت که با کارگردانی یک‬ ‫زن موفق به نامزدی در بخ��ش بهترین فیلم‬ ‫اسکار شده اس��ت‪« .‬بیگلو» در سال ‪ 2009‬نیز‬ ‫با فیلم «قفس��ه درد» موفق به کسب جایزه‬ ‫اسکار بهترین فیلم شد‪ .‬یک زن قرار است اسامه بن‌الدن را بکشد‪ .‬این جمله کلیدی فیلم‬ ‫سی دقیقه بامداد به کارگردانی کاترین بیگلو است‪ .‬یک مس��تند درام جنگی که نقش‬ ‫اولش را یک زن بازی م ی‌کند و درباره شکل‌گیری عملیات گروه ‪ 6‬در اول مه‌‪ 2011‬است‪.‬‬ ‫روزی که کماندوه��ای آمریکایی وارد منزل بن‌الدن ش��دند و او را به هالکت رس��اندند‪.‬‬ ‫بخش‌هایی از فیلم به تماشاگر نش��ان م ی‌دهد که چگونه استفاده از روش‌های مختلف‬ ‫شکنجه توسط «سیا» توانسته رهیابی به وقایعی را که نهایتا سال گذشته در پاکستان‬ ‫به کشتن بن‌الدن‪ ،‬این تروریست بی ن‌المللی انجامید‪ ،‬امکان‌پذیر کند‪ .‬هرچند نمایندگان‬ ‫سنای آمریکا از حزب دموکرات شدیدا با گسترش چنین نظریاتی مخالفند‪ ،‬اما سی دقیقه‬ ‫بامداد یک بار دیگر به آتش یکی از حساس‌ترین منازعات سیاسی در واشنگتن دامن زده‬ ‫است؛ منازعه‌ای که مساله «ارزش‌های شیوه‌های مختلف بازجویی» در مرکز آن قرار گرفته‬ ‫است‪ .‬کاترین بیگلو کارگردان فیلم ‪ 157‬دقیقه‌ای سی دقیقه بامداد نیز در گفت‌وگویش‬ ‫با‌ هالیوود ریپورتر‪ ،‬اذعان داشته بود که مهمترین و سخت‌ترین کارش حین ساخت این‬ ‫فیلم پرداخت و درآوردن س��کان س‌های بازجویی بود‪ .‬نکته جالب در مورد فیلم این است‬ ‫که کمیته اطالعات سنای آمریکا خواستار دریافت اطالعات بیشتر پی رامون رابطه میان‬ ‫سازمان سیا و سازندگان فیلم «سی دقیقه بامداد» است‪ .‬اعضای سنای آمریکا خواستار‬ ‫کپی تمام اطالعاتی هستند که از سوی سازمان جاسوسی آمریکا در اختیار سازندگان فیلم‬ ‫«سی دقیقه بامداد» قرار گرفته است‪g .‬‬ ‫‪78‬‬ ‫روایت موزیکال ژان وال‌ژان‬ ‫نام فیلم‪ :‬بینوایان‬ ‫کارگردان‪ :‬تام هوپر‬ ‫شانس اس�کار در‪ :‬بهترین فیلم‪،‬‬ ‫بهترین بازیگر مرد‪ ،‬بهترین بازیگر زن‬ ‫مکمل‪ ،‬بهترین ط راحی صحنه‪ ،‬بهترین‬ ‫طراحی لباس‪ ،‬بهتری�ن چهره‌پردازی‪،‬‬ ‫بهترین‌ت رانه و بهترین صداگذاری‬ ‫فیلم «بینوایان» اولی��ن فیلم موزیکالی‬ ‫اس��ت که در یک ده��ه اخیر موفق به کس��ب‬ ‫نامزدی در بخش بهترین فیلم بلند شده است‪.‬‬ ‫پیش از این فیلم موزیکال «شیکاگو» در سال‬ ‫‪ 2002‬نامزد جایزه اسکار شده بود‪« .‬تام هوپر» که‬ ‫ب رای فیلم «سخنرانی پادشاه» جایزه اسکار بهترین کارگردانی و فیلم را دریافت کرد‪ ،‬پروژه‬ ‫بینوایان را ب ر‌اساس فیلمنامه‌ای از «ویلیام نیکلسون» مقابل دوربین برد‪ .‬در اقتباس موزیکال‬ ‫تام هوپر از رمان کالسیک «ویکتور هوگو» که حوادث قرن نوزدهم فرانسه را بازگو م ی‌کند‪،‬‬ ‫تام هوپر‪ ،‬اعتقاد دارد که بینوایان درباره رویاهای برآورده نشده و فداکاری‪ ،‬رستگاری و عشق‬ ‫است‪ .‬او قصه کتاب ویکتور هوگو را به این دلیل انتخاب کرد که داستانی ب ی‌زمان و ب ی‌مکان‬ ‫را تعریف م ی‌کند و م ی‌تواند مربوط به هر دوران و هر زمانی باشد‪« .‬هیو جکمن» در نقش ژان‬ ‫وال ژان‪« ،‬راسل کرو» در نقش بازرس ژاور‪« ،‬آن‌هاتاوی» در نقش فانتین و «اماندا سایفرد» در‬ ‫نقش کوزت‪ ،‬به ایفای نقش پرداخته‌اند‪ .‬این فیلم با بهره‌گیری از فن‌آوری‌های نوین کامپیوتری‬ ‫و جلوه‌های ویژه پیشرفته‪ ،‬از نظر ظاهری هم حال و هوای متفاوتی دارد؛ با این‌حال سازندگان‬ ‫فیلم نهایت سعی خود را کرده‌اند تا نس��بت به تئاتر «بینوایان» ادای دین کنند‪ .‬کارگردان‬ ‫بریتانیایی فیلم بینوایان م ی‌گوید آوردن یک نمایش موزیکال معروف که تماشاگران را با‬ ‫چشمانی اشکبار راهی خانه م ی‌کند‪ ،‬از صحنه تئاتر بر پرده‌سینما‪ ،‬کاری «بسیار متهورانه» بود‪.‬‬ ‫فیلم موزیکال بینوایان پیوندی ناگستنی با دین دارد‪ ،‬تام هوپر در این باره م ی‌گوید‪« :‬داستان‬ ‫پر است از رویدادهای تصادفی که در دنیای باورمند به وجود خدا این تصادف‌ها معنادار هستند‪.‬‬ ‫ب رای آنکه این داستان کارایی داشته باشد‪ ،‬خدا هم باید در آن حضور داشته باشد‪ .‬من سعی‬ ‫کردم از ط ریق چیزهایی مثل آسمانی غیرعادی یا وجود نوری در پشت ابر یا کاغذی که به پرواز‬ ‫در‌م ی‌آید و انگار ابر را از هم م ی‌درد‪ ،‬به وجود متعالی اشاره داشته باشم‪g ».‬‬
‫عشق و مرگ‬ ‫ميشائيل هانكه هوادارانش را به تحسين واداشت‬ ‫نام فیلم‪ :‬آنگ لی‬ ‫کارگردان‪ :‬آنگ لی‬ ‫شانس اس�کار در‪:‬‬ ‫بهترین فیل�م‪ ،‬بهترین‬ ‫کارگردان�ی‪ ،‬بهتری�ن‬ ‫فیلمنامه غی ر‌اقتباسی‪،‬‬ ‫بهترین موسیقی متن‪،‬‬ ‫ن ترانه‪ ،‬بهترین‬ ‫بهتری� ‌‬ ‫فیلمب�رداری‪ ،‬بهتری�ن‬ ‫تدوین‪ ،‬بهترین طراحی‬ ‫صحنه‪،‬بهترینصداگذاری‪،‬بهترینتدوینصدا‬ ‫وبهترینجلوه‌هایتصویری‬ ‫«زندگی پی» پنجمین فیلم س ‌هبُعدی تاریخ اسکار‬ ‫است که موفق به نامزدی در بخش بهترین فیلم این رویداد‬ ‫سینمایی شده است‪ .‬پیش از این فیلم‌های «آواتار» (‪،)2009‬‬ ‫«باال» (‪« ،)2009‬داستان اسباب‌بازی‪ )2010( »3‬و «هیوگو»‬ ‫(‪ )2011‬نامزد کسب جایزه بهترین فیلم اسکار شده بودند‪.‬‬ ‫فیلم «زندگی پی»‪ ،‬که ب راساس رمان پرفروشی به همین‬ ‫نام ساخته ش��ده‪ ،‬جدیدترین اثر س��ینمایی «آنگ‌لی»‪،‬‬ ‫کارگردان ب رنده اسکار‌هالیوود است‪« .‬زندگی پی» برگرفته‬ ‫از رمان ب رنده جایزه بوکر «زندگی پی» نوش��ت ‌ه یان مارتل‬ ‫است که داستان پسری هندی را روایت م ی‌کند که از یک‬ ‫حادث ‌ه کشتی جان سالم به در م ی‌برد‪ .‬وی پس از این اتفاق‬ ‫‪ 227‬روز را در یک قایق با یک کفتار‌‪ ،‬اورانگوتان‌‪ ،‬ببر بنگال‬ ‫و گورخر مجروح سپری م ی‌کند‪ .‬نشریه سینمایی‌هالیوود‬ ‫ریپورتر نیز درباره این فیلم نوش��ته اس��ت‪« :‬در ش��رایط‬ ‫بحرانی دیپلماسی کنونی دنیا‪ ،‬فیلم «زندگی پی» در واقع‬ ‫یک س��فیر فرهنگی غرب در دنیای عرب نیز محسوب‬ ‫م ی‌شود‪g».‬‬ ‫نام فیلم‪ :‬جانوران محیط وحش جنوب‬ ‫کارگردان‪ :‬بن زبتلین‬ ‫شانس اسکار در‪:‬‬ ‫بهترین فیلم‪ ،‬بهترین‬ ‫بازیگ�ر زن‪ ،‬بهتری�ن‬ ‫کارگردان�ی و بهتری�ن‬ ‫فیلمنامه اقتباسی‬ ‫«جان��وران محی��ط‬ ‫وحش جنوب» درباره دختری‬ ‫شش س��اله به نا ‌م هاشپاپی‬ ‫است که همراه پدر فقیر خود نزدیکی م ی‌س ی‌س ی‌پی‬ ‫زندگی م ی‌کند‪ .‬وقتی حال پدر رو به وخامت م ی‌گذارد‬ ‫و تغیی رات محیط زیست باعث ظهور موجودات پیش‬ ‫از تاریخ م ی‌شود‌‪ ،‬هاشپاپی ب رای پیدا‌کردن مادرش خانه‬ ‫را ترک م ی‌کند‪...‬‬ ‫ی اس��ت که ب��رای عنوانش در‬ ‫این خالصه فیلم ‌‬ ‫فارس��ی با مشکل روبه‌رو هس��تیم که ب راساس کتابی‬ ‫به قلم متیو کوییک س��اخته ش��ده اس��ت‪ .‬این فیلم‬ ‫یک کمدی رمانتیک خاص اس��ت که سنت‌ش��کنی‬ ‫کرده و اس��تانداردهای ریتم را شکس��ته‪ .‬تماشای این‬ ‫فیلم‪ ،‬مخاطبان خاص خود را م ی‌طلب��د‪ .‬در این فیلم‬ ‫موقعی ت‌های کمدی بس��یاری ش��کل م ی‌گیرد‪ ،‬ولی‬ ‫هرگز این موقعی ت‌ها به لودگی کش��یده نم ی‌ش��وند و‬ ‫چندتایی ه��م پیام اخالقی در فیلم گنجانده ش��ده که‬ ‫خوشبختانه در پ س‌زمینه داستان و با تصویر به تماشاگر‬ ‫ارائه شده و نه از زبان شخصی ت‌های داستان‪ ...‬از سویی‬ ‫دیگر «کونژان والیس» بازیگر ‪ 9‬ساله فیلم «چارپایان‬ ‫حیات‌وحش جنوب» کم‌س��ن‌ترین بازیگری است که‬ ‫تاکنون نامزد جایزه بهترین بازیگر زن شده است ‪g‬‬ ‫جنون ادواري‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫سايهببر‬ ‫وحشت در جنوب‬ ‫ديـــدار‬ ‫نام فیلم‪ :‬عشق‬ ‫کارگردان‪ :‬میشایی ل‌هانکه‬ ‫ش�انس اس�کار در‪ :‬بهتری�ن فیل�م‪،‬‬ ‫بهترین بازیگ�ر زن‪ ،‬بهتری�ن کارگردانی‪،‬‬ ‫بهتری�ن فیل�م خارج ی‌زب�ان و بهتری�ن‬ ‫فیلمنامه غیراقتباسی‬ ‫فیلم «عش��ق» روایتگر داس��تان یک زوج‬ ‫س��الخورده با بازی «ژان لوئیس‌ترینتیگنانت» و‬ ‫«امائوئال ریوا» دو معلم بازنشسته موسیقی است‬ ‫که عشق واقعی میان آنها با س��کته یکی از آنها‬ ‫که به ناتوانی جس��م ی‌ تدریجی وی م ی‌انجامد‪،‬‬ ‫مورد آزمایش قرارم ی‌گی��رد‪‌.‬هانکه مجبور بود ت��ا «ترینتیگنانت» ‪ 82‬س��اله را پس از‬ ‫‪14‬سال دوری از بازیگری به بازی در فیلم «عش��ق» متقاعد کند‪ .‬در خالصه فیلم آمده‬ ‫است‪« :‬جورج» و «آن» در دهه هشتم از عمر خود به سر م ی‌برند‪ .‬آنها معلمان بازنشسته‬ ‫موسیقی هستند‪ .‬دختر این زوج پیر و فرتوت نیز موسیقیدان است و همراه با خانواده‌اش‬ ‫دور از پدر و مادر زندگی م ی‌کند‪ .‬یک روز «آن» دچار حمله قلبی ش��ده و میزان و عشق‬ ‫و عالقه این زوج به چالش کشیده م ی‌شود»‪« .‬هانکه» در مورد فیلمش م ی‌گوید‪« :‬این‬ ‫فیلم در واقع پاسخ به این سوال است که چگونه فردی م ی‌تواند با رنج کشیدن کسی که‬ ‫دوستش دارد کنار بیاید‪ ».‬داستان فیلم «عشق» الهام‌گرفته از تجربه شخصی کارگردان‬ ‫اس��ت و گرچه «هانکه» برای پرداختن به موضوع پیری بسیار مورد تحسین قرار گرفته‬ ‫است‪ ،‬خود او سالخوردگی را موضوع اصلی فیلم نم ی‌داند و «چگونگی کنار آمدن با درد‬ ‫و رنج کس��ی که عاش��قش هس��تی» را موضوع اصلی فیلم م ی‌داند‪.‬‬ ‫«هانکه» معتقد است که م ی‌توانست داس��تان فیلم «عشق» را به قصه‌تراژیک‬ ‫یک زوج جوان تبدیل کند‪ ،‬اما س��الخوردگی موضوعی است که محدودیت کمتری دارد‬ ‫و تماش��اگران در سراس��ر دنیا م ی‌توانند ارتباط‬ ‫بهتری با آن برق��رار کنند‪ .‬هانکه برای س��اختن‬ ‫عش��ق‪ ،‬یک ش��خصیت واقعی را مدنظر داشته‬ ‫اس��ت؛ او م ی‌گوید‪« :‬خال��ه‌ام را خیلی دوس��ت‬ ‫داشتم‪ ،‬اما باید زجر کشیدن او را م ی‌دیدم‪ .‬مبتال‬ ‫به رماتیس��م بود و خودکش��ی کرد‪ .‬م ی‌خواستم‬ ‫در ای��ن فیلم ناتوان��ی برای کمک به کس��ی را‬ ‫نش��ان بدهم ک��ه دوس��تش داری��د‪ ،».‬او درباره‬ ‫فیلمش و فرم آن هم م ی‌گوی��د‪« :‬در درجه اول‬ ‫زمانی‌که انس��ان‌ها پیر م ی‌ش��وند‪ ،‬به‌خصوص‬ ‫زمانی که بیمار هم هس��تند‪ ،‬دنیا برایش��ان در‬ ‫چهار‌دی��واری مح��ل زندگی خود خالصه م ی‌ش��ود و این همان چالش��ی اس��ت که آنها‬ ‫نم ی‌توانند با آن کنار بیایند‪ .‬همچنین می‌‌خواستم که از ساخت یک درام اجتماعی اجتناب‬ ‫کنم‪ ،‬در عالم س��ینما‪ ،‬فیلم‌های زیادی وج��ود دارند که چنین موضوعات��ی را در قالب یک‬ ‫درام اجتماعی‪ ،‬در ارتب��اط با محیط اط راف‪ ،‬بیمارس��تان‪ ،‬آمبوالنس و پزش��کان به تصویر‬ ‫کش��یده‌اند و این‪ ،‬آن چیزی نبود که من دنبالش بودم‪ ،‬من نم ی‌خواستم یک درام اجتماعی‬ ‫بس��ازم‪ ،‬بلکه م ی‌خواس��تم یک درام در ارتباط با ذات و سرشت انسان بس��ازم تا این سوال‬ ‫را در ذه��ن مخاطب ایجاد کند ک��ه چگونه م ی‌توان با درد و رنج ناش��ی از عش��ق یک نفر‬ ‫کنار آمد؟»‬ ‫«امانوئله ریوا» بازیگر ‪ 85‬ساله فیلم «عشق» کهنسال‌ترین بازیگری است که تاکنون‬ ‫نامزد کسب جایزه اسکار بهترین بازیگر زن شده است‪ .‬پیش از این‪« ،‬جسیکا تندی»‪ ،‬بازیگر‬ ‫‪ 80‬ساله فیلم «رانندگی ب رای خانم دیسی» این رکورد را در اختیار داشت‪« .‬گلودیان استوارات»‪،‬‬ ‫بازیگر ‪ 87‬ساله فیلم «تایتانیک» تنها بازیگری است که با س��نی بیشتر از «امانوئله ریوا»‬ ‫موفق به کسب جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شده است‪g .‬‬ ‫نام فیلم‪:‬کتاب بارقه‌های امید‬ ‫کارگردان‪ :‬دیوید ا‪ .‬راسل‬ ‫ش�انس اس�کار‬ ‫در‪ :‬بهتری�ن فیل�م‪،‬‬ ‫بهتری�ن بازیگ�ر مرد‪،‬‬ ‫بهتری�ن بازیگ�ر زن‪،‬‬ ‫بهتری�ن بازیگ�ر م�رد‬ ‫مکمل‪ ،‬بهترین بازیگر‬ ‫زن مکم�ل‪ ،‬بهتری�ن‬ ‫کارگردان�ی‪ ،‬بهتری�ن‬ ‫فیلمنامه اقتباسی و بهترین تدوین‬ ‫پتسولیتانومعلمی‌استکهبهخاطربیماریجنون‬ ‫ادواری هشت ماه در یک بیمارستان روانی بستری بوده و‬ ‫اکنون مرخص شده و پیش پدر و مادرش زندگی م ی‌کند‪.‬‬ ‫یکی از پیامدهای بیماری او این است که همسرش ترکش‬ ‫کرده و حاال تالش م ی‌کند با او تماس بگیرد و راض ی‌اش‬ ‫کند که سر خانه و زندگ ی‌اش برگردد و‪ ...‬ب رادلی کوپ ر‪ ،‬جنیفر‬ ‫الرنس‪ ،‬رابرت دنیرو و جکی وی��ور بازیگران این فیلم به‬ ‫کارگردانی دیوید ا‪.‬راسل هستند‪.‬فیلم «کتاب بارقه‌های‬ ‫امید» توانسته در چهار بخش بازیگری نامزد کسب جایزه‬ ‫شود‪ ،‬نامزدی یک فیلم در چهار بخش بازیگری اسکار در‬ ‫طول تاریخ ‪ 85‬ساله این جوایز س��ینمایی تنها ‪14‬بار رخ‬ ‫داده است که البته در ‪ 31‬سال اخیر ب ی‌سابقه بوده است‪.‬‬ ‫آنوپام کر در این فیلم در کنار بردلی کوپر جنیفر الرنس و‬ ‫رابرت دنیرو نقش آفرینی م ی‌کند‪ .‬او درباره نقش خود که‬ ‫روان درمانگر است م ی‌گوید‪« :‬با بیماران دوقطبی و افرادی‬ ‫که دارای وسواس فکری هستند باید با عشق و مه ربانی‬ ‫رفتار شود‪ .‬گاهی در دنیای امروز افراد غیر عادی به مراتب‬ ‫نرمال‌تر از افراد معم ولی رفتار م ی‌کنند‪g».‬‬ ‫‪79‬‬
‫روايت اسپيلبرگ از‬ ‫پرزيدنت‬ ‫آبراهام لينكلن از نگاه هاليوود‬ ‫ديـــدار‬ ‫نام فیلم‪ :‬لینکلن‬ ‫کارگردان‪ :‬استیون اسپیلبرگ‬ ‫شانساسکاردر‪:‬بهترینفیلم‪،‬بهترینبازیگر‬ ‫مرد‪ ،‬بهتری�ن بازیگر مرد مکم�ل‪ ،‬بهترین بازیگر‬ ‫زن مکمل‪ ،‬بهتری�ن کارگردانی‪ ،‬بهترین فیلمنامه‬ ‫اقتباس�ی‪ ،‬بهترین تدوین‪ ،‬بهتری�ن فیلمبرداری‪،‬‬ ‫بهتری�ن ط راحی صحنه‪ ،‬بهتری�ن ط راحی لباس‪،‬‬ ‫بهترینموسیقیوبهترینصداگذاری‬ ‫فیلم «لینکلن» ساخته استیون اسپیلبرگ در ‪14‬بخش‬ ‫نامزد دریافت جایزه ش��ده است‪ .‬البته اس��پیلبرگ با کسب‬ ‫نامزدی اسکار با فیلم «لینکلن» تاکنون هشت بار نامزد کسب‬ ‫جایزه اسکار بهترین فیلم شده که از این حیث رکورددار است‪.‬‬ ‫اسپیلبرگ در آخرین کار خود یک سوژه کاملا متفاوت را ب رای‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫دروغ‌هاي شاخدار‬ ‫ساخت انتخاب کرده‪ ،‬سوژه‌ای که خودش این‌گونه توصیف‬ ‫م ی‌کند‪« :‬این فیلم ب رای من سفری متفاوت بود‪ ،‬سفری در دل‬ ‫تاریخ که دوست داشتم هرگز تمام نشود‪ ».‬آب راهام لینکلن از‬ ‫آن دسته شخصی ت‌هایی است که هی چ‌گاه کهنه نم ی‌شوند‪.‬‬ ‫طبق آنچه در سایت ‪ IMDB‬قابل مشاهده است‪ ،‬در طول‬ ‫تاریخ بیش از ‪300‬فیلم سینمایی‪ ،‬مجموعه و فیلم تلویزیونی‬ ‫ساخته ش��ده که کاراکتر آب راهام لینکلن در آنها نقش داشته‬ ‫است‪« .‬لینکلن» اس��پیلبرگ بر یک ماه خاص و حیاتی از‬ ‫جنگ داخلی آمریکا تمرک��ز م ی‌کند‪ ،‬بر تضادی که به منزله‬ ‫انقالب دوم آمریکا ب��ود‪ .‬در ژانویه ‪ ،1865‬چن��د ماه پیش از‬ ‫پیروزی اتحاد ایالت‌های شمالی (نیروهای حامی‌حفظ وحدت‬ ‫ایاالت‌متحد) بر ائتالفیه ایاالت آمریکا (کنفدراسیون ایاالت‬ ‫جنوبی مدافع برده‌داری و خواهان جدای��ی از ایاالت‌متحد)‪،‬‬ ‫رئی س‌جمهور آب راهام لینکلن تصمیم م ی‌گیرد ب رای تصویب‬ ‫سیزدهمین اصالحیه قانون اساسی ایاالت‌متحد فشار بیاورد‬ ‫و بردگی را بدون قید و شرط و بدون جب ران خسارات برده‌داران‬ ‫ملغی کند‪ .‬فیلمنامه «لینکلن» را تونی کوشنر نوشته‪ ،‬این‬ ‫فیلمنامه اقتباسی با نگاهی به کتاب «گروه رقیبان» نوشته‬ ‫دوریس کرنز گودوین نوشته شده اس��ت‪ .‬دنیل دی‌لوئیس‬ ‫ایفاگر نق��ش آب راهام لینکل��ن در فیلم اس��ت‪ ،‬بازیگری که‬ ‫اسپیلبرگ در مورد او م ی‌گوید‪« :‬دنیل به هیچ بازیگر دیگری‬ ‫که تاکنون با آنها کار کرده‌ام‪ ،‬شبیه نیست» قدرت بازیگری‬ ‫دنیل دی‌لوئیس در این فیلم تا حدی است که او را نامزد اصلی‬ ‫دریافت جایزه بهترین بازیگر مرد اسکار قرار داده‪ ،‬اتفاقی که‬ ‫در گولدن گلوب هم رخ داد‪.‬این فیلم به‌شدت دیالوگ‌محور‬ ‫نگاهی درونی دارد به پروسه غالبا خشک قانونگذاری و این‬ ‫واقعیت که چگونه اصرار لینکلن بر اصالحیه ضد برده‌داری‬ ‫م ی‌توانست پایان جنگ‌های انفصال را به خطر بیندازد‪ .‬جنبه‬ ‫«گی ج‌کننده» فیلم نش��ان م ی‌دهد چگونه احزاب سیاسی‬ ‫آمریکا در زم��ان لینکلن؛ موقعی ت‌های سیاس��ی را در طول‬ ‫نام فیلم‪ :‬آرگو‬ ‫کارگردان‪ :‬بن‌افلک‬ ‫شانس اس�کار در‪ :‬بهترین فیلم‪،‬‬ ‫بهترین موسیقی‪ ،‬بهترین تدوین صدا‪،‬‬ ‫بهترین صداگ�ذاری‪ ،‬بهترین تدوین‪،‬‬ ‫بهترین فیلمنامه اقتباسی و بهترین‬ ‫بازیگر مرد مکمل‬ ‫وقتی بن‌افلک ب رای دریافت جایزه بهترین‬ ‫فیلم گولدن گلوب از دستان جورج کلونی باالی‬ ‫سن رفت‪ ،‬م ی‌شد فهمید که چگونه دروغ‌پردازی‬ ‫می‌‌تواند حتی مورد تشویق هم قرار گیرد‪ .‬آرگو‬ ‫فیلمی است مبتنی بر دروغ‌پردازی که میان فیلم‌های منتخب اسکار هم جایی به آن داده‬ ‫شده است‪ .‬داستان این فیلم برداشت آزادی از وقایع گروگانگیری در سفارت ایاالت‌متحده آمریکا‬ ‫در ته ران است‪ ،‬که در آن شش دیپلمات آمریکایی توانستند از منزل سفیر کانادا در ته ران به‬ ‫خارج از ای ران بگریزند‪ .‬طبق فیلم این شش عضو به طور مخفیانه توسط نقشه س ی‌آی‌ای از‬ ‫طریق یکی از ماموران آن به نام تونی مندز نجات پی دا م ی‌کنند و با هویت جعلی کانادایی از‬ ‫خاک ای ران خارج م ی‌شوند‪ .‬در این فیلم بازیگرانی چون بن‌افلک‪ ،‬آلن آرکین‪ ،‬ب رایان کرانستون‬ ‫و‪ ...‬به نقش‌آفرینی م ی‌پردازند‪ .‬این فیلم که هزینه زیادی صرف ساخت آن شده از لحاظ ساختار‬ ‫فیلمسازی کم عیب و نقص به نظر م ی‌رسد‪ ،‬اما از نظر تاریخی دارای حفره‌های بسیاری است‪،‬‬ ‫به‌گونه‌ای که سایت اسکرین‌کراش با تیتر داستان واقعی پشت‌پرده ساخت آرگو و ارتباط آن‬ ‫با اسپیلبرگ نوشته که مندز داستان خیال‌پردازانه خود را چند سال پیش ب رای وب‌سایت سیا‬ ‫فرستاده و مدعی شده نجات جاسوسان آمریکایی با موفقیت پایان یافته است و حتی سازمان‬ ‫امنیت ملی آمریکا هیچ سندی مبن ی‌بر واقعی بودن این رویداد منتشر نکرده است‪ .‬فیلمنامه‬ ‫«آرگو» بر اساس مقاله‌ای به قلم «جاشوآ بیرمن» با عنوان «چگونه سازمان جاسوسی آمریکا‬ ‫از یک حقه علمی – تخیلی ب رای نجات آمریکای ی‌ها از ته ران استفاده کرد» ‪ -‬که در سال‪٢٠٠٧‬‬ ‫در نشریه آمریکایی «ویرد» به چاپ رسیده ‪ -‬نوشته شده است‪ .‬گفته م ی‌شود این فیلمنامه را‬ ‫«کریس تریو» با همکاری «جورج کلونی» نوشته است‪g.‬‬ ‫‪80‬‬ ‫یکصد و پنجاه سال گذشته معامله کردند‪ ،‬البته وجه سیاسی‬ ‫فیلم زمانی بیش��تر خودش را نش��ان م ی‌ده��د که لینکلن‬ ‫م ی‌گوید‪« :‬رویای قدم‌زدن در اورش��لیم را دارم»‪ ...‬اسپیلبرگ‬ ‫پیش این با ساختن فیلمی‌چون «فهرست شیندلر» نشان‬ ‫داده بود که تفکرات یهوددوستی دارد و سينمايش را نم ي‌تواند‬ ‫جدا از اعتقادات و ايدئولوژي‌اش جلو ببرد‪g .‬‬ ‫آزاديپردردسرجانگو‬ ‫نام فیلم‪ :‬جانگوی رها شده‬ ‫کارگردان‪ :‬کوئنتین تارانتینو‬ ‫شانس اس�کار در‪ :‬بهترین فیلم‪،‬‬ ‫بهترین بازیگ�ر مرد مکم�ل‪ ،‬بهترین‬ ‫فیلمنام�ه غیراقتباس�ی‪ ،‬بهتری�ن‬ ‫فیلمبرداری و بهترین تدوین صدا‬ ‫«جانگوی رها شده»‬ ‫‌‌‬ ‫فیلم وسترن اسپاگتی‬ ‫با موضوع برد‌هداری گوشه‌چشمی‌به آثار محبوب‬ ‫تارانتینو دارد‪ .‬یکی از منابع الهام او فیلم «جانگو»‬ ‫با نقش‌آفرینی فرانکو نرو محصول ‪ ۱۹۶۹‬است‪.‬‬ ‫جانگوی رها از بند ایفا‬ ‫‌‌‬ ‫فرانکو نرو نقش کوتاهی در‬ ‫کرده است‪ .‬در داستان فیلم «جانگوي رها شده» آمده که شولتز شکارچی آلمانی جانگو را که‬ ‫ی بوده آزاد و موافقت م ی‌کند تا همسرش را نجات دهد و در عوض «جانگو»‬ ‫برده ارباب ظالم ‌‬ ‫ب رادران تبهکار را شکار کند‪ ،‬ب رادرانی که فقط جانگو م ی‌تواند هویت‌شان را برمال کند‪ .‬لئوناردو‬ ‫دی‌کاپریو‪ ،‬آمبر تامبلین‪ ،‬ساموئل ال‌جکسون‪ ،‬جونا هیل‪ ،‬کری واشنگتن‪ ،‬کریستوفر والتز‬ ‫و جیمی‌فاکس بازیگران این فیلم هس��تند‪ .‬لئوناردو دی‌کاپری��و در این فیلم نقش منفی‬ ‫مالک یک کشتزار نیشکر را بازی کرده است‪ .‬فیلم تارانتینو به سبب استفاده فراوانش از واژه‬ ‫«کاکاسیاه»‪ ،‬با بیش از یکصد مورد استفاده در طول فیلم‪ ،‬به بحث‌های متعددی دامن زده‬ ‫است‪ .‬تارانتینو در مورد این فیلم م ی‌گوید‪« :‬تارانتینو خود چندی پیش به یکی از تماشاگران‬ ‫مراسم بافتا گفت خشونت و شرایط هولناکی که در «جانگوی رها شده» به تصویر کشیده‬ ‫شده در مقایسه با واقعیت تاریخی هیچ نیست‪« :‬ما همگی تفکر خشونت‌آمیز و غی ر‌انسانی‬ ‫پشت پدیده برد‌هداری را م ی‌شناسیم‪ .‬اما بعد از اینکه آغاز به تحقیق م ی‌کنید دیگر نم ی‌توانید‬ ‫با این نوع از تفکر‪ ،‬منطقی برخورد کنید‪ .‬دیگر صرفا اتفاقی ثبت شده در تاریخ نیست‪ .‬شما‬ ‫با گوشت و استخوان خود این واقعیت تلخ را احساس م ی‌کنید؛ واقعیتی که شما را آشفته‬ ‫م ی‌کند و م ی‌خواهید که کاری در قبال آن انجام دهید‪ ».‬من اینجا هستم که به شما بگویم‬ ‫اگرچه اتفاقات بدی در فیلم من رخ م ی‌دهند‪ ،‬اما مسائل بسیار اسفناک‌تری در واقعیت تاریخ‬ ‫رخ داده است‪g ».‬‬
‫بر باد رفته‬ ‫بزرگترین غایبان‬ ‫فهرست اسکار‬ ‫در لیس��تی که آکادمی‌اس��کار اعالم کرده‪ ،‬نام‌هایی‬ ‫وجود دارد که انتظار می‌رفت در فهرست جایی داشته باشند‪،‬‬ ‫اما در منتخبان اسکار جایی ندارند‪ .‬نگاهی داریم به چند نام‬ ‫مطرح که در فهرست اسکار جایی ندارند‪.‬‬ ‫ماریو کوتیالر برای فیلم زنگ و استخوان‬ ‫داستان فیلم درباره نوجوانی است که تصمیم می‌گیرد‬ ‫با خواهر و همس��ر خواه��رش زندگی را ادام��ه دهد‪ ،‬ولی‬ ‫آش��نایی با اس��تفانی‪ ،‬مربی نهنگ که هر دوپای خود را از‬ ‫دست داده زندگی او را تغییر می‌دهد و‪ ...‬در این فیلم ماریو‬ ‫کوتیالر بازیگری که سابقه گرفتن جایزه اسکار را در کارنامه‬ ‫دارد‪ ،‬نقش اصلی را برعهده دارد که نتوانست جایی در میان‬ ‫برگزیدگان داش��ته باش��د‪ .‬کوتیالر در این فیلم نقش یک‬ ‫تربیت‌کننده وال قاتل را بازی می‌کند که در حادثه‌ای تلخ‬ ‫هر دو پای خود را از دست می‌دهد‪ .‬او زندگی یک آدم معلول‬ ‫را که بخت از آن رو برگردانده اس��ت را ب��ه زیبایی هرچه‬ ‫تمام‌تر اجرا کرده است‪.‬‬ ‫شجاع و رفقا‬ ‫ن انيميشن‌هاي اسكار ‪2013‬‬ ‫بهتري ‌‬ ‫یکی از جذابترین بخش‌های اسکار‪ ،‬بخش فیلم‌های انیمیشنی است‪ ،‬فیلم‌هایی که در ظاهر‬ ‫برای مخاطبان کم سن و سال ساخته می‌ش��ود‪ ،‬اما دایره مخاطبان آنها تقریبا تمام رده‌های سنی‬ ‫را شامل می‌شود‪ .‬نگاهی داریم به مجموعه فهرست برترین انیمیشن‌های حاضر در اسکار ‪.2013‬‬ ‫شجاع‬ ‫داستان این انیمیشن درباره ش��اهزاده‌ای است که عاش��ق تیراندازی و کارهایی هست که‬ ‫درخور یک شاهزاده نیست و مادرش (ملکه) سعی دارد او را برای آینده تربیت کند‪ .‬بنابراین از سه‬ ‫قبيله‌ای که تحت فرمان پادشاهی آنهاست‪ ،‬دعوت می‌کند تا برای خواستگاری از دخترش اقدام‬ ‫نمایند‪ .‬مریدا (ش��اهزاده) هر کاری می‌کند تا عقیده مادرش را تغییر دهد اما‪ ...‬انیمیشن «شجاع»‬ ‫(یا ‪ )Brave‬انیمیشن ‪ ۲۰۱۲‬شرکت پیکسار به کارگردانی مارک اندروز و کارگردانی و نویسندگی‬ ‫برندا چاپمن است‪.‬‬ ‫فرانکنوینی‬ ‫کارگردان «فرانکنوینی» تیم برتون اس��ت‪ .‬یک انیمیش��ن عروس��کی به س��بک و سیاق‬ ‫عروس‌مرده و کابوس پیش از کریسمس صداپیشگانی همچون وینونا رایدر‪ ،‬کارتین اوهارا‪ ،‬مارتین‬ ‫شورت‪ ،‬مارتین الندو و کریستوفر لی به جای شخصیت‌های اصلی صحبت کرده‌اند و فیلمنامه را‬ ‫جان آگوست بر‌اساس داستانی از خود برتون نوشته است‪.‬‬ ‫فیلم‪ ،‬بازسازی یک فیلم کوتاه اس��ت که برتون بیست و هشت س��ال پیش در سال ‪۱۹۸۴‬‬ ‫ساخته بود‪ .‬داستان درباره یک دانشمند جوان به نام ویکتور است که تالش می‌کنند با یک سری‬ ‫آزمایش‌های علمی‪ ،‬سگ محبوبش اس��پارکی را به زندگی بازگرداند‪ .‬پس از این اتفاق است که‬ ‫لئوناردو دی‌کاپریو در جانگوی آزاد شده‬ ‫لئون��اردو دی‌کاپری��و انتظار داش��ت ب��رای ایفای‬ ‫نق��ش منف��ی در فیل��م تارانتین��و در می��ان نامزده��ای‬ ‫بهتری��ن نقش مکمل م��رد باش��د؛ اتفاقی ک��ه رخ نداد‪.‬‬ ‫فیلم س��ینمایی«جانگوي آزاد شده» که در ژانر فیلم‌های‬ ‫وسترن ساخته می‌شود‪ ،‬داس��تان برده‌ای به نام «جانگو»‬ ‫را روایت می‌کند که با همکاری گروهی از شکارچی‌های‬ ‫س��خاوتمند آلمانی به‌دنبال همس��ر خود می‌گردد که در‬ ‫مزرعه شخص ثروتمندی به نام «کالوین کندی» زندانی‬ ‫شده است‪g .‬‬ ‫ديـــدار‬ ‫شوالیه تاریکی برم ی‌خیزد‬ ‫سومین فیلم س��ه‌گانه بتمن به کارگردانی کریستوفر‬ ‫نوالن بیش از یک میلیارد دالر فروش داشت‪ ،‬اما در فهرست‬ ‫اسکار کمترین س��هم ممکن را داشت‪ .‬داس��تان «شوالیه‬ ‫تاریکی برمی‌خیزد» هشت سال پس از «شوالیه تاریکی»‬ ‫اتفاق می‌افتد‪ .‬کریستین بیل بار دیگر در نقش مبارز نقابدار‬ ‫ظاهر ش��ده و مایکل کین‪ ،‬گری اولدمن و مورگان فریمن‬ ‫نقش‌های خود را تکرار کرده‌اند‪ .‬آنهاتاوی و تام‌هاردی هم‬ ‫در فیلم بازی می‌کنند‪.‬‬ ‫به نظر می‌رس��ید ش��والیه تاریکی جایگاه بهتری در‬ ‫لیست اسکار داشته باشد که پیش‌بینی‌ها غلط از آب در‌آمد‬ ‫و در هیچ بخشی کاندیدا نشد‪.‬‬ ‫کاترین بیگلو در س ی‌دقیقه بامداد‬ ‫درست اس��ت که فیلم س��ی‌دقیقه بامداد توانست در‬ ‫رشته بهترین فیلم نامزد شود‪ ،‬اما کارگردان آن کاترین بیگلو‬ ‫مثلث شماره ‪160‬‬ ‫جان‌هاوکس در فیلم جلسات‬ ‫فیلم جلسات داس��تان و موضوع قابل‌توجهی ندارد‪.‬‬ ‫این فیلم اما یک فیلم بازیگر‌محور اس��ت‪ ،‬ب��ه ویژه بازی‬ ‫جان‌هاوکس قابل اعتنا است‪ .‬جان‌هاوکس نقش مارک را‬ ‫ایفا می‌کند؛ کسی که در سال‌های اخیر به‌عنوان بازیگری‬ ‫با‌استعداد اعجاب‌آور ظاهر شده است‪ .‬کاری که او در اینجا‬ ‫انجام می‌دهد تنها جسمانی نیست‪ ،‬مستلزم احساسات است‬ ‫تا داستان را به قلمرو احساسات عمیق و متحیر‌کننده و حتی‬ ‫کمدی هدایت کند‪ .‬مانند بسیاری از فیلم‌ها و حتی بیشتر از‬ ‫آنها‪ ،‬جلس��ات به دو بازیگر اصلی‌اش وابسته است تا بتواند‬ ‫خوب به نظر برسد‪.‬‬ ‫نتوانست نامزد بهترین کارگردانی شود‪.‬استیون اسپیلبرگ‬ ‫در واکنش به نامزد نشدن کا‌ترین بیگلو می‌گوید‪« :‬بله؛ یک‬ ‫غافلگیری بود‪ .‬اما من هم طی سال‌ها بار‌ها غافلگیر شده‌ام‪.‬‬ ‫پس می‌دانم چه احساس��ی دارد‪ ».‬در س��ی دقیق��ه بامداد‬ ‫کا‌ترین بیگل��و و فیلمنامه‌نویس‪ ،‬مارک ب��ول روش‌های‬ ‫شکنجه آمریکایی‌ها برای گرفتن اطالعات از محل اختفای‬ ‫بن‌الدن را به نمایش می‌گذارد‪ .‬روش‌هایی که سال‌هاست‬ ‫محل مناظره و اختالف‌نظر بوده است‪.‬‬ ‫رفتارهای عجیب و غریب و هیوالواری از این سگ کوچک دیده می‌‌شود‪.‬‬ ‫پارانورمن‬ ‫پارانورمن داستان پسر نوجوانی اس��ت که به دلیل توانایی خارق‌العاده‪ ،‬زندگی‌اش با‬ ‫سختی روبه‌رو شده و به‌‌واسطه همین قابلیت ترسناکی که دارد‪ ،‬می‌تواند با مردگان ارتباط‬ ‫برقرار کند و به‌واقع باید در نقش یک قهرمان ظاهر ش��ود و شهر را از شر نفرین جادوگران‬ ‫نجات دهد‪ .‬این طرح‪ ،‬طرح هیجان‌انگیزی برای بچه‌های نوجوان است ولی برای بچه‌های‬ ‫کوچک‌تر کمی زود است که با این میزان تلخی آشنا شوند‪.‬‬ ‫دزدان دریایی! گروه ناجورها‬ ‫کاپیتان دزدان دریایی وارد ماجرایی می‌ش��ود که در آن قصد دارد رقیبان اصلی خود‪،‬‬ ‫بالمی‌سیاه و کوتالس لیز را شکست داده تا جایزه بزرگ دزدان‌دریایی را به‌دست آورد‪ .‬این‬ ‫ماجرا کاپیتان و خدمه‌اش را از س��احل جزیره خونی به خیابان‌ه��ای مه‌آلود لندن می‌برد‪...‬‬ ‫ی پیون و سلما‌هایک دیگر صداپیشه‌های‬ ‫مارتین فریمن‪ ،‬ایملدا استانتن‪ ،‬دیوید تنانت‪ ،‬جرم ‌‬ ‫کارتون «دزدان دریایی! گروه ناجورها» هس��تند‪ .‬پیتر لورد و ج��ف نیوئیت کارگردانی این‬ ‫انیمیشن را بر‌عهده داشتند‪.‬‬ ‫ر ک‪-‬ایت رالف‬ ‫جان س��ی‪ .‬رایلی‪ ،‬س��ارا س��یلورمن‪ ،‬ج��ک مک‌برایر و جی��ن لینچ صداپیش��ه‌های‬ ‫«رک‌ایت‌رالف» هستند‪ .‬داستان درباره رک‪-‬ایت رالف‪ ،‬ضدقهرمان بازی‌های آرکد است‬ ‫که دیگر حاضر نیست نقش خود را به‌عنوان یک ضدقهرمان بپذیرد و می‌کوشد یک قهرمان‬ ‫باش��د‪ ،‬اما آرزوی دیرین او کل دنیای آرکد را به هم می‌ری��زد‪« .‬رک‪-‬ایت رالف» پنجاه و‬ ‫دومین فیلم بلند دیزنی انیمیش��ن استودیوز است‪ .‬این فیلم س��ه‌بعدی را ریچ مور بر‌اساس‬ ‫فیلمنامه‌ای از جنیفر لی و فیل جانستن کارگردانی کرده است‪g .‬‬ ‫‪81‬‬
‫بازا ر‬ ‫برات اهلل صمدي راد‪/‬کارشناس حمل ونقل‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪160‬‬ ‫قطار مسافری یک وسیله خوب و ایمن برای سفر است‪.‬‬ ‫بسیاری از مردم به‌ویژه کودکان‪ ،‬نوجوانان‪ ،‬افراد سالخورده و‬ ‫خانواده‌ها دوست دارند س��فرهای خود را با قطار انجام دهند‪،‬‬ ‫چرا‌که قطار وسیله‌ای اس��ت ایمن‪ ،‬ارزان و جذاب که موجبات‬ ‫راحتی مسافر را فراهم آورده و سفری به‌یاد ماندنی را برای آحاد‬ ‫جامعه فراهم می‌س��ازد‪ .‬با این حال این وس��یله نقلیه معموال‬ ‫به‌دلیل استقبال و اعتماد مردم همواره مورد استقبال قرار گرفته‬ ‫و بلیت آن در برخی از ایام سال به سختی قابل ابتیاع است‪ .‬اما‬ ‫چنانچه با برنامه‌ریزی عمل کنیم ش��انس دریافت بلیت برای‬ ‫مواقع دلخواه امکانپذیر خواهد بود‪ .‬برای برنامه‌ریزی اصولی‬ ‫بهتر است موارد زیر را رعایت کنیم‪:‬‬ ‫‪ -1‬در زمان‌های کم‌ترافیک سفر کنید‬ ‫در برخ��ی از ایام س��ال مث��ل ایام ن��وروز‪ ،‬تابس��تان یا‬ ‫مناس��بت‌های ملی و مذهبی تقاضای سفر بس��یار زیاد است‪.‬‬ ‫بنابراین خانواده‌های محترم برای تهیه بلیت به زحمت افتاده‬ ‫و بعضا موفق به خرید بلیت نمی‌شوند‪ .‬این خانواده‌ها چنانچه‬ ‫فرزند مدرسه‌رو ندارند بهتر است به نحوی برنامه‌ریزی کنند که‬ ‫در ایام کم‌تقاضا و کم‌ترافیک مبادرت به سفر نمایند تا عالوه بر‬ ‫اینکه به‌آسانی موفق به تهیه بلیت می‌شوند در رزرو و انتخاب‬ ‫هتل مناسب نیز موفق شوند‪ .‬ایام معمولی پاییز و زمستان‪ ،‬ماه‬ ‫مبارک رمضان و به‌ویژه اواس��ط هفته‌ها زمان‌های مناس��بی‬ ‫برای سفر این قبیل از خانواده‌هاست‪.‬‬ ‫‪ -2‬در وقت و هزینه خود صرفه‌جویی کنید‬ ‫قطارهای مسافری به‌ویژه قطارهای کوپه‌ای که دارای‬ ‫امکانات تخت و وس��ایل خواب اس��ت بهترین انتخاب برای‬ ‫خانواده‌هایی اس��ت ک��ه می‌خواهن��د در وق��ت و هزینه خود‬ ‫صرفه‌جویی کنند‪ .‬اگر عالقه‌مند س��فر به اماکن زیارتی مانند‬ ‫مشهد مقدس هس��تید و می‌خواهید هزینه هتل و میهمانسرا‬ ‫پرداخت نکنید توصیه ما به ش��ما این اس��ت که از قطارهای‬ ‫کوپه‌ای خواب استفاده کنید و ش��ما می‌توانید عصر یا شب با‬ ‫این قطارها سفر کنید و شب هنگام به راحتی در قطار بخوابید‪.‬‬ ‫سفری دلپذیر‬ ‫با‬ ‫قطارهای رجاء‬ ‫صبح به مقصد رسیده حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) را زیارت‬ ‫کرده از اماکن دیدنی و بازار نیز بازدید کرده و ش��ب مجددا در‬ ‫قطار خوابیده و صب��ح در منزل یا محل کار خود باش��ید‪ .‬این‬ ‫برنامه‌ریزی به ش��ما امکان می‌دهد که هزین��ه‌ای بابت هتل‬ ‫یا مس��افرخانه پرداخت نکنید و در عین حال ب��ا خیال راحت‬ ‫زیارت نمایید‪.‬‬ ‫مدت چند روزه‌ای را در شهر مقصد همراه با خانواده خود باشند‬ ‫می‌توانند خودرو‌های خود را با هزینه بس��یار مناسب با قطار‬ ‫حمل و در مقصد تحویل بگیرند‪.‬رفت و برگشت کرایه خودرو‬ ‫از تهران به مشهد –تهران به اندیمشک ‪-‬تهران به کرمان‪-‬‬ ‫اصفهان به بندرعباس و بالعکس‪110‬هزار تومان‪ .‬مسیرهای‬ ‫تهران به اهواز و تهران به شیراز و بالعکس ‪130‬هزار تومان‪.‬‬ ‫تهران – تبریز ویزد ‪ -‬مش��هد و بالعکس‪100‬ه��زار تومان‪.‬‬ ‫تهران ‪ -‬بندرعباس‪ ،‬بندرعباس ‪ -‬مش��هد و تهران ‪ -‬زاهدان‬ ‫و بالعکس ‪180‬هزارتومان‪ .‬ی��زد ‪ -‬بندرعباس و بالعکس‪90‬‬ ‫هزار تومان‪ .‬ش��یراز ‪ -‬مش��هد و بالعکس‪230‬ه��زار تومان‪.‬‬ ‫کرمان ‪ -‬مشهد و اراک ‪ -‬مشهد و بالعکس‪120‬هزار تومان‪ .‬در‬ ‫این راستا به‌نظر می‌رسد باتوجه به هزینه باالی مصرف بنزین‬ ‫و استهالک ماشین و ایمنی بیش��تر این رقم مقرون به‌صرفه‬ ‫و مناسب است‪.‬‬ ‫شرکت رجاء با بیش از هزار دفتر فروش در سراسر کشور‬ ‫مبادرت به فروش بلیت قطار (البته برای تمامی‌ ش��رکت‌های‬ ‫مالک قطار) می‌نماید‪ .‬شما می‌توانید با مراجعه به نزدیکترین‬ ‫دفتر فروش‪ ،‬بلیت خود را تهیه نمایید‪.‬با توجه به ‪ on line‬بودن‬ ‫فروش بلیت چنانچه در نزدیکترین محل ش��ما بلیت موجود‬ ‫نباش��د‪ ،‬از مراجعه به س��ایر دفاتر خودداری کنی��د‪ .‬زیرا قطعا‬ ‫در س��ایر دفاتر نیز بلیت موجود نیس��ت‪ .‬بنابراین وقت خود را‬ ‫هدر ندهید‪.‬‬ ‫از نظر مقررات‪ ،‬آوردن محموله‌هایی که ابعاد آن بیش از‬ ‫‪ 75‬سانتی‌متر و وزن آن بیش از ‪ 30‬کیلو‌‌گرم باشد به داخل کوپه‬ ‫ممنوع است‪ .‬برای این قبیل بارها واگن حمل خودرو پیش‌بینی‬ ‫شده‪ .‬بنابراین مسافران می‌توانند این قبیل محموله‌ها را به باجه‬ ‫توشه ایس��تگاه تحویل دهند و در مقصد آن را تحویل بگیرند‪.‬‬ ‫این امر موجب می‌ش��ود که اف��راد خانواده در کوپه احس��اس‬ ‫راحتی کرده و بارها دست و پا گیر نباشد‪.‬‬ ‫با مراجعه به سایت ‪ WWW.RAJA.IR‬از طریق اینترنت‬ ‫بلیت خود را تهیه نمایید‪ .‬این امر به ش��ما امکان می‌دهد تا در‬ ‫وقت خود صرفه‌جویی کرده و شانس بیشتری برای تهیه بلیت‬ ‫داشته باشید‪.‬‬ ‫چنانچ��ه نیاز به دریاف��ت اطالعاتی از قبی��ل موجودی‬ ‫بلیت‪ ،‬نش��انی دفاتر فروش‪ ،‬س��اعات حرکت قطار و‪ ...‬دارید‬ ‫سامانه اطالع‌رسانی ‪ 1539‬ش��رکت رجاء به‌طور شبانه‌روزی‬ ‫آماده پاسخگویی به شماس��ت‪ .‬این امر در وقت و هزینه شما‬ ‫صرفه‌جویی کرده و نیاز به مراجعه حضوری نخواهید داش��ت‪.‬‬ ‫الزم به‌ذکر اس��ت این س��امانه فقط پاس��خگوی قطارهای‬ ‫مسافری رجاء است و در خصوص عملکرد سایر شرکت‌های‬ ‫مالک قطار یا وضعیت ایس��تگاه‌ها با رواب��ط عمومی راه‌آهن‬ ‫تماس بگیرید‪g.‬‬ ‫‪-3‬قطارمناسبباشرایطاقتصادیخودتهیهنمایید‬ ‫اگر مقصد شما مشهد مقدس باشد قدرت انتخاب دارید‬ ‫که با قطارهایی با رنج قیمت کمت��ر از ‪ 10‬هزار تومان تا کمتر‬ ‫از چهل هزار تومان مس��افرت نمایید‪ .‬این انتخاب بستگی به‬ ‫توانایی مالی و وضعیت اقتصادی ش��ما دارد‪ .‬در این ش��رایط‬ ‫می‌توانید غذای خود را همراه داش��ته یا از غذاهای رس��توران‬ ‫قطار استفاده نمایید‪.‬‬ ‫‪ -4‬از نزدیکترین دفتر فروش بلیت به محل سکونتتان‬ ‫بلیتتهیهکنید‬ ‫‪-5‬حتی‌المقدوراینترنتیخریدکنید‬ ‫‪ -6‬می‌توانید خودروی خود را در قطار همراه داشته باشید‬ ‫یکی از امکانات و تس��هیالتی که ش��رکت رجاء برای‬ ‫مسافران خود تدارک دیده‪ ،‬امکان حمل خودرو با قطار است‪.‬‬ ‫برای کس��انی که رانندگی در مس��یرهای طوالنی برایشان‬ ‫سخت است و نگران وضعیت جاده‌ها هس��تند یا می‌خواهند‬ ‫‪ -7‬بار و اثاثیه خود را به واگن حمل توشه بسپارید‬ ‫‪-8‬اطالعاتالزمراازسامانهاطالع‌رسانی‪ 1539‬شرکت‬ ‫رجاءدریافت کنید‬ ‫فراخوان مشارکت بانک انصار در بازسازی عتبات عالیات‬ ‫بانک انص��ار زمینه مش��ارکت عموم م��ردم در امر‬ ‫بازس��ازی عتبات عالیات را فراهم ک��رد‪ .‬به گزارش اداره‬ ‫کل بازاریابی و تبلیغات بانک انصار‪ ،‬با درخواس��ت س��تاد‬ ‫بازس��ازی عتبات عالیات مبنی بر مش��ارکت و تسهیل در‬ ‫جمع‌آوری نذورات مردمی‌ از طریق خدمات الکترونیک‪،‬‬ ‫این بان��ک با ایج��اد یک بخ��ش ویژه در دس��تگاه‌های‬ ‫خودپرداز خ��ود‪ ،‬ام��کان دریافت کمک‌ه��ای مردمی‌و‬ ‫نذورات برای بازس��ازی عتب��ات عالی��ات را فراهم کرد‪.‬‬ ‫‪82‬‬ ‫بر‌اساس این گزارش‪ ،‬همچنین بانک انصار شماره حساب‬ ‫‪ 1887-43-1140000-1‬را به منظور توسعه حرم مطهر‬ ‫علوی‪ ،‬س��اخت صحن و شبس��تان حض��رت زهرا(س) و‬ ‫شماره حس��اب ‪ 2734-823-1000-1000-1‬را برای‬ ‫توسعه حرم شریف امام‌حسین‌(ع) و بازسازی گنبد مطهر‬ ‫آن حض��رت اختصاص داده اس��ت‪ .‬در ای��ن فراخوان‪ ،‬از‬ ‫افرادی که عالقه‌مند به مشارکت در امر بازسازی و توسعه‬ ‫مکان‌های زیارتی و عتبات‌عالیات هستند درخواست شده‬ ‫کمک‌ها و نذورات خود را از طریق پرداخت نقدی در شعب‬ ‫بانک‪ ،‬خود‌پرداز ی��ا اینترنت بانک انصار در اختیار س��تاد‬ ‫بازس��ازی عتبات عالیات قرار دهند‪g.‬‬
‫مدیرعامل بانک مهر اقتصاد‪:‬‬ ‫باش�گاهمش�تریان‪،‬حلقهمفقودهزنجیره‬ ‫فعالیت‌هایاقتصاداس�ت‬ ‫قرار‌داد تاليا‪ 10‬سال دیگر تمدید شد‬ ‫افزایش تعداد بانک‌های عامل برای پرداخت وام ازدواج‬ ‫رئی��س هیات‌مدی��ره ش��رکت مخاب��رات ای��ران‬ ‫چندی پیش از تمدید مج��دد قرار‌داد ش��بکه پیمانکاری‬ ‫سیمکارت‌های اعتباری تالیا برای مدت ‪ 10‬سال خبر داد‪.‬‬ ‫باتوجه به تغییر مالکیت در پروژه تالی��ا و مدت زمان کمتر‬ ‫از سه سال به پایان اعتبار قرار‌داد این پیمانکار‪ ،‬هیات‌مدیره‬ ‫ش��رکت مخابرات ایران تصمیم به تمدید ‪ 10‬س��اله این‬ ‫قرار‌داد گرفت تا این اپراتور مجددا احیا شود‪ .‬سیدهاشمی‌از‬ ‫برنامه‌های جدید برای توسعه و تغییرات چشم‌گیر در پروژه سیمکارت‌های اعتباری تالیا خبر داده‬ ‫و تاکید کرده است که اعتبار را دوباره به مشترکان تالیا باز‌می‌گردانیم‪ .‬براساس برنامه‌ریزی‌های‬ ‫انجام شده شش میلیون سیمکارت اعتباری از شبکه تالیا واگذار خواهد شد و مالکان جدید اپراتور‬ ‫اعتباری تالیا‪ ،‬کوشش خود را برای احیای دوباره این شبکه و رقابت با اپراتور‌های فعلی کشور به کار‬ ‫خواهند بست‪ .‬به گفته رئیس هیات‌مدیره شرکت مخابرات ایران براساس برآورد‌های مالی صورت‬ ‫گرفته پروژه تالیا بعد از خصوصی‌سازی مخابرات‪ 40‬میلیارد تومان به مخابرات ضرر مالی وارد کرده‬ ‫و تمامی‌کوشش مخابرات این است که زیان‌دهی این پروژه را به صفر رسانده و از آن کسب درآمد‬ ‫کند‪ .‬در هر حال مسئوالن می‌گویند بازار سیمکارت ایران هنوز اشباع نیست و با وجودی که ضریب‬ ‫نفوذ تلفن همراه ‪ 92‬درصد است‪ ،‬اما این فناوری قابلیت آن را دارد که ضریب نفوذ آن در میان مردم‪،‬‬ ‫به بیش از ‪ 150‬درصد برسد‪ ،‬بنابراین برای تالیا هنوز فرصت فعالیت وجود دارد‪g.‬‬ ‫مدیرعامل بانک قرض‌الحسنه مهر ایران‪ ،‬ضمن اعالم افزایش تعداد بانک‌های عامل برای‬ ‫پرداخت وام ازدواج‪ ،‬داش��تن صالحیت الزم‪،‬وثیقه مناس��ب و آموزش را از عوامل اصلی کاهش‬ ‫معوقات بانکی دانست‪ .‬مدیرعامل بانک قرض‌الحس��نه مهر ایران‪ ،‬ضمن اعالم افزایش تعداد‬ ‫بانک‌های عامل برای پرداخت وام ازدواج‪،‬داش��تن صالحیت الزم‪ ،‬وثیقه مناسب و آموزش را از‬ ‫عوامل اصلی کاهش معوقات بانکی دانس��ت‪ .‬غالمرضا مصطفی‌پور گفت‪« :‬عدم پرداخت وام‬ ‫ازدواج از سوی این بانک شایعه‌ای بیش نیست و بانک قرض‌الحسنه مهر ایران کماکان مبادرت به‬ ‫وام ازدواج آن هم در سطح وسیع می‌کند‪ ».‬مدیرعامل بانک قرض‌الحسنه مهر ایران‪ ،‬ضمن اعالم‬ ‫افزایش تعداد بانک‌های عامل برای پرداخت وام ازدواج‪ ،‬داشتن صالحیت الزم‪ ،‬وثیقه مناسب و‬ ‫آموزش را از عوامل اصلی کاهش معوقات بانکی دانست‪ ».‬مدیرعامل بانک قرض‌الحسنه مهر ایران‬ ‫همچنین از افزایش بانک‌های عامل برای پرداخت وام ازدواج خبر داد و گفت‪« :‬باتوجه به اینکه بانک‬ ‫قرض‌الحسنه مهر ایران عالوه بر وظایفی پرداخت وام ازدواج را برعهده دارد‪ ،‬مسئولیت‌های دیگری‬ ‫نیز دارد که باعث می‌شود در تامین منابع گاهی با مشکالتی مواجه شود‪ ».‬او افزود‪« :‬بنابراین پیشنهاد‬ ‫شده که بانک‌های دیگر به جمع بانک قرض‌الحسنه مهر ایران برای پرداخت وام ازدواج اضافه‬ ‫شود‪ ».‬مصطفی‌پور در ادامه به عوامل کاهش مطالبات معوقه بانکی اشاره کرد و گفت‪« :‬گیرندگان‬ ‫تسهیالت باید صالحیت الزم را داشته باشند و متناسب با نوع کار و شخصیت تسهیالت‌گیرنده‬ ‫بانک‌های عامل وثایق الزم را در‌یافت کنند و وقتی وام را پرداخت کردند باید پیگیری وصول آن‬ ‫را هم کرده و به‌گونه‌ای آموزش دهند که دریافت‌کننده تسهیالت اقساط خود را بپردازد‪g».‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪160‬‬ ‫در نخس��تین کنفران��س ملی باش��گاه مش��تریان از‬ ‫مدیرعامل بانک مهر اقتصاد به‌واس��طه پیشرو بودن در این‬ ‫عرصه با اهدای تندیس مشتری‌مداری باشگاه مشتریان تقدیر‬ ‫ش��د‪ .‬به گزارش اداره‌کل روابط عمومی بانک مهر اقتصاد‪،‬‬ ‫دکتر نتاج – مدیرعامل ‪ -‬با بیان اینکه باش��گاه مش��تریان‬ ‫حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند به اقتصاد کشورمان کمک‬ ‫ش��ایانی نماید‪ ،‬گفت‪« :‬باید عوامل موثر در اقتصاد کشور را‬ ‫به‌گونه‌ای مورد استفاده قرار دهیم تا حداکثر بهره‌وری برای‬ ‫اقتصاد حاصل ش��ود‪ ،‬زیرا موارد زیادی برای بهینگی وجود‬ ‫دارد که یکی از این موارد هزینه‌های بازاریابی اس��ت‪ ».‬وی‬ ‫با اشاره به اینکه باشگاه مشتریان می‌تواند هزینه‌های ملی‬ ‫در س��طح اقتصاد کش��ور را کاهش دهد‪ ،‬ادامه داد‪« :‬یکی از‬ ‫مسئولیت‌های بر‌جای مانده در کش��ور ما تحقق بانکداری‬ ‫بدون ربا و در س��طح متعالی‌تر آن بانکداری اسالمی است‪.‬‬ ‫از این رو باشگاه مشتریان می‌تواند در این زمینه نیز اثر‌بخش‬ ‫باشد‪ ».‬وی از الزامات رقابت در بازار و تداوم حیات یک بنگاه‬ ‫به تالش در جهت کاهش هزینه خدم��ات برای متقاضیان‬ ‫نام برد و افزود‪« :‬به منظور تداوم این فعالیت‌ها باید به‌دنبال‬ ‫راه‌حل‌های نوآورانه باشیم‪ ».‬مدیرعامل بانک مهر اقتصاد در‬ ‫ادامه مهم‌ترین دغدغه بانک‌ه��ا در فضای رقابتی موجود را‬ ‫وفادارسازی مشتریان برشمرد و اظهار داشت‪« :‬وفادارسازی‬ ‫در صورتی استمرار خواهد داشت که رضایت‌مندی دو‌طرفه‬ ‫حاکم باشد و موضوع وفاداری مشتری در دو سطح نگرشی‬ ‫و رفتاری قابل بررسی است که در سطح نگرشی مشتریان از‬ ‫لحاظ دیدگاهی باید به بنگاه وفادار باش��ند‪ ،‬به‌گونه‌ای که از‬ ‫روی اجبار با بنگاه ارتباط برق��رار نکنند بلکه به بنگاه اعتقاد‬ ‫داشته باش��ند‪ ».‬نتاج با تاکید بر اینکه وفادار‌سازی مشتری‬ ‫یک رویداد تصادفی محس��وب نمی‌ش��ود و باید اقدامات و‬ ‫برنامه‌ریزی‌هایی صورت گیرد تا این پدی��ده مبارک اتفاق‬ ‫بیفتد‪ ،‬گفت‪« :‬باید برای اجرای این فرآیند گسترده از اقدامات‬ ‫مختلفی استفاده کرد که یکی از موثر‌ترین آنها ایجاد باشگاه‬ ‫مشتریان به‌عنوان یک ابزار کلیدی است‪ ».‬نتاج با بیان اینکه‬ ‫اگر طرح‌ریزی مناسبی در ارتباط با باشگاه مشتریان در بانک‬ ‫صورت نگیرد همان مقدار منابعی هم که هزینه می‌شود‪ ،‬هدر‬ ‫می‌رود‪ ،‬تاکید کرد‪« :‬باشگاه مشتریان نظامی است یکپارچه‬ ‫که با هدف خلق ارزش بیش��تر برای مشتریان یک سازمان‬ ‫تشکیل می‌شود‪ ،‬یعنی قرار نیس��ت هدف اصلی آن افزایش‬ ‫سودآوری بانک یا بنگاه باش��د بلکه هدف اصلی باید ایجاد‬ ‫منافع و بهره‌وری برای سپرده‌گذاران باشد‪ ».‬نتاج یادآور شد‪:‬‬ ‫«اقداماتی که باید در این حوزه مورد توجه واقع شود عبارتند‬ ‫از ارائه فرص��ت دلخواه جهت عضویت مش��تریان‪ ،‬افزایش‬ ‫ارتباط و تعامل میان بانک با مشتریان‪ ،‬افزایش سطح وفاداری‬ ‫مشتری به دلیل خلق ارزش باال برای بانک‪ ،‬فروش متقاطع‬ ‫یعنی بانک‌ها با مشتری فقط با یک محصول مواجه نباشند‬ ‫بلکه فضایی ایجاد کنند تا مشتری بتواند از انواع خدماتی که‬ ‫تولید می‌شود‪ ،‬استفاده کند‪ ».‬وی با بیان اینکه افزایش سهم‬ ‫از هر مشتری‪ ،‬وفاداری‌سازی آنها و جذب سپرده‌گذاران جدید‬ ‫از دیگر نکاتی است که باید به آنها توجه الزم صورت گیرد‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬زمانی که چنین طرح‌های��ی را در بانک مهر اقتصاد‬ ‫آغاز کردیم‪ ،‬حجم مش��تریان بانک از هف��ت میلیون نفر به‬ ‫‪ 9/5‬میلیون نفر افزایش یافت و سهم بازار هم از حدود چهار‬ ‫درصد به پنج درصد رسیده که برای رسیدن به این وضعیت‬ ‫حدود ‪ 56‬طرح و اقدام از جمله توسعه طرح جهادی جذب و‬ ‫تبدیل آن به برنامه تفصیلی ف��روش جامع بانک‪ ،‬راه‌اندازی‬ ‫طرح‌های بازاریابی رویداد‌محور و طرح‌های بازاریابی مبتنی‬ ‫بر پایگاه داده‌ها اجرا شده است‪ ».‬در انتهای این کنفرانس به‬ ‫مدیرعامل بانک مهر اقتصاد به‌واس��طه پیشرو بودن در این‬ ‫عرصه‪ ،‬تندیس مشتری مداری باش��گاه مشتریان اهدا شد‪.‬‬ ‫گفتنی است؛ نخستین کنفرانس باشگاه مشتریان به‌عنوان‬ ‫یک رویکرد نوین در سیاست‌های توسعه بازار شرکت‌های‬ ‫معتبر و برندهای مطرح دنیا و با هدف فرهنگ‌سازی و معرفی‬ ‫جدید‌ترین متده��ای راه‌اندازی و مدیریت باش��گاه اعضا و‬ ‫مش��تریان و با حضور مدیران ارشد س��ازمان‌ها‪ ،‬بنگاه‌های‬ ‫مالی ‪ -‬اقتصادی‪ ،‬شرکت‌های تولیدی‪ -‬خدماتی‪ ،‬برندهای‬ ‫برتر کشور و کارشناس��ان این حوزه برگزار شد تا با یک نگاه‬ ‫علمی‌و کاربردی راهکارها و چالش‌های راه‌اندازی و توسعه‬ ‫موفق باشگاه‌های مشتریان را در سازمان‌ها و صنایع مختلف‬ ‫مورد تحلیل و بررسی قرار دهد‪ .‬آشنایی با روش‌های راه‌اندازی‬ ‫و مدیریت انواع باشگاه‌های مشتریان‪ ،‬باشگاه اعضا‪ ،‬باشگاه‬ ‫نمایندگان و باشگاه هواداران از جمله محورهای برگزاری این‬ ‫کنفرانس بود‪g.‬‬ ‫‪83‬‬
‫مهندس پور‌رنجبر در مراسم معارفه مدیرعامل جدید مخابرات استان خراسان رضوی‪:‬‬ ‫هدف ما در مخابرات‪ ،‬داشتن ارتباط مطلوب با مشتری است‬ ‫در هدف ما در مخابرات‪ ،‬تحلیل رفتار مشتری‪ ،‬ارتباط‬ ‫با مش��تری‪ ،‬خادم مش��تری ب��ودن و خدم��ات را در محل‬ ‫مورد نیاز مشتری ارائه دادن اس��ت‪ ».‬مهندس پور‌رنجبر‪،‬‬ ‫مدیرعامل ش��رکت مخاب��رات ایران ک��ه در آیین معرفی‬ ‫مدیرعامل جدید مخابرات اس��تان خراسان رضوی سخن‬ ‫می‌گفت‪ ،‬ضمن اعالم این خب��ر افزود‪« :‬بخش خصوصی‪،‬‬ ‫جایگاهی اس��ت که باید بر دو محیط اش��راف داشته باشد؛‬ ‫محیط داخلی ی��ا کارکنان و محیط بیرونی ی��ا پیمانکاران‬ ‫و مردم‪ .‬ای��ن دو محیط‪ ،‬محل رش��د‪ ،‬بقا و توس��عه بخش‬ ‫خصوصی اس��ت و بدون توجه به آن نمی‌توان به توس��عه‬ ‫دست یافت‪ .‬از این‌رو در استراتژی جدید شرکت مخابرات‬ ‫ایران‪ ،‬اولویت با مردم و کارکنان است‪ ».‬مهندس پور‌رنجبر‬ ‫با اش��اره به تغییرات س��اختاری و اس��تراتژیک در شرکت‬ ‫مخابرات ایران گفت‪« :‬شرکت مخابرات ایران باید یکپارچه‬ ‫باشد‪ .‬برای ارائه خدمت به مشتری نمی‌توان جزیره‌ای فکر‬ ‫کرد‪ .‬از این‌رو الزم اس��ت یک مغز ق��وی و متفکر در راس‬ ‫مخابرات وجود داش��ته باش��د و کل مجموعه را هدایت و‬ ‫رهبری کند‪ ».‬وی گفت‪« :‬مخاب��رات همه چیز دارد؛ پول‪،‬‬ ‫نیروی انسانی توانمند‪ ،‬بازار‪ ،‬اعتبار‪ ،‬مردم‪ ،‬برند‪ ،‬پیشینه و‪....‬‬ ‫بنابراین ضروری اس��ت با مدیریت و برنامه‌ریزی مناسب‪،‬‬ ‫همه نوع خدمات م��ردم را تامین کند‪ ».‬رئیس هیات‌مدیره‬ ‫ش��رکت ارتباطات ثابت گفت‪« :‬مخابرات طی س��ال‌های‬ ‫گذشته در مسیری ش��فاف و دولتی حرکت می‌کرد‪ .‬در این‬ ‫دوره رشد مناسبی داشته‪ ،‬اما کافی نبوده است‪ .‬بنابراین ما‬ ‫به‌دنبال توسعه مخابرات به نحوی هستیم که هر ایرانی در‬ ‫خانه خودش یک خط اینترنت پر‌س��رعت داشته باشد‪ .‬چرا‬ ‫که از لحاظ تکنولوژیکی مشکلی نداریم و امروزه می‌توانیم‬ ‫بهترین س��رویس‌ها را با کمترین هزینه ب��ه مردم عرضه‬ ‫کنیم‪ .‬مخابرات آینده‪ ،‬سرویس‌محور است؛ سرویس‌دهی‬ ‫که مردم بتوانن��د با کمترین زحمت از آن اس��تفاده کنند‪».‬‬ ‫‪ 6‬موسسه مالی و اعتباری تجمیع می‌شوند‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪160‬‬ ‫کارسازان آینده‪ ،‬پیشگامان‪ ،‬امین و مشیز ادغام می‌شوند‬ ‫هم‌اکنون حدود ‪ ۱۰‬موسس��ه اعتباری وجود دارد که‬ ‫چهار موسسه تجمیع می‌شود‪ ،‬زیرا با ردیابی بانک مرکزی‬ ‫مشخص شد‪ ،‬سرمایه این موسسه‌ها مال خودشان نیست‪.‬‬ ‫معاون نظارتی بانک مرکزی در گفت‌وگو با واحد مرکزی‬ ‫خبر از ساماندهی و ادغام ‪ ۱۱۰‬موسس��ه تعاونی اعتبار آزاد‬ ‫خبر داد و گف��ت‪« :‬از این تعداد ‪ ۸۶‬موسس��ه ادغام و مجوز‬ ‫‪ ۳۰‬موسسه نیز باطل شده است‪ ».‬ابراهیم درویشی افزود‪:‬‬ ‫«هم‌اکنون حدود ‪ ۱۰‬موسسه اعتباری وجود دارد که چهار موسسه تجمیع می‌شود‪ ،‬زیرا با ردیابی‬ ‫بانک مرکزی مشخص شد‪ ،‬س��رمایه این موسسه‌ها مال خودشان نیس��ت‪ ».‬وی گفت‪« :‬بقیه‬ ‫موسسه‌های اعتباری هم اگر خودشان سرمایه نداش��ته باشند و از تسهیالت دولتی یا پول مردم‬ ‫استفاده‌کنند؛ تجمیع خواهند شد‪ ».‬درویشی از ادغام دو موسسه اعتباری آتی و صالحین با بانک‬ ‫لغو مجوز شده «تات» خبر داد و گفت‪« :‬به‌زودی بانکی به نام «آینده» تاسیس خواهد شد‪ ».‬وی‬ ‫همچنین از ادغام موسسه‌ها و بانک‌های کارسازان آینده‪ ،‬بانک الکترونیکی پیشگامان‪ ،‬متقاضیان‬ ‫بانک امین و موسسه در شرف تاسیس مشیز (به فتح م) و ریحانه گستر خبر داد و افزود‪« :‬همه آنها‬ ‫با عنوان یک بانک یا موسسه مالی‪ -‬اعتباری فعالیت خواهند کرد‪ ».‬معاون نظارتی بانک مرکزی‬ ‫گفت‪« :‬تا پایان امسال شش موسسه مالی ‪ -‬اعتباری دیگر و صندوق‌هایی که بیش از یک شعبه‬ ‫دارند نیز تجمیع و ساماندهی می‌شوند‪ ،‬اما صندوق‌های مساجد‪ ،‬تکایا و محالت‪ ،‬مشروط به اینکه‬ ‫با س��پرده‌های مردم زمین‪ ،‬طال و ارز نخرند؛ به فعالیت خود ادامه می‌دهند و با متخلفان به‌شدت‬ ‫برخورد می‌شود‪ ».‬درویشی به مردم هشدار داد‪« :‬وجوه خود را در موسسه‌هایی سپرده‌گذاری کنيد‬ ‫که مجوز بانک مرکزی گرفته‌اند‪ ».‬وی افزود‪« :‬بانک مرکزی عالوه بر صدور مجوز کلی‪ ،‬برای‬ ‫تک‌تک ش��عب هم مجوز جداگانه صادر می‌کند که این مجوز باید باالی سر رئیس شعبه نصب‬ ‫شود‪ ».‬درویشی گفت‪« :‬متاسفانه عده‌ای با عنوان صندوق قرض‌الحسنه‪ ،‬منابع را از استان‌های‬ ‫مختلف جمع‌آوری می‌کنند و مورد سوءاستفاده قرار می‌دهند که یکی از این صندوق‌های متخلف‪،‬‬ ‫صندوق جوانان خیر است‪ ».‬وی هشدار داد‪« :‬صندوق جوانان خیر از بانک مرکزی مجوز ندارد و‬ ‫هیات‌مدیره این صندوق هم فاقد صالحیت قانونی است‪ ».‬درویشی خطاب به برخی از حامیان‬ ‫این صندوق هم هشدار داد‪« :‬اگر در کار نظارتی بانک مرکزی مداخله کنند؛ اسناد و مدارک تخلف‬ ‫آن را برمال می‌کند‪ ».‬وی گفت‪« :‬اگر موسسه‪ ،‬بانک یا صندوقی‪ ،‬سودهای باال می‌دهد‪ ،‬ناشی از‬ ‫کمبود نقدینگی آنهاست‪ ،‬بنا بر این مردم به سراغ این موارد نروند‪ ،‬زیرا آنها فقط می‌خواهند کمبود‬ ‫نقدینگی خود را تامین کنند‪ ».‬معاون نظارتی بانک مرکزی درباره تغییر نامگذاری موسسه‌هایی که‬ ‫نام ائمه اطهار‌‌(ع) را دارند‪ ،‬افزود‪« :‬بیشتر این موسسه‌ها‪ ،‬تغییر نام داده‌اند یا درحال تغییر نام هستند‪».‬‬ ‫درویشی به تغییر نام موسسه مالی ‪ -‬اعتباری ثامن االئمه به «ثامن» خبر داد و گفت‪« :‬تغییر نام‬ ‫نزدیک به هفت هزار‌صندوق قرض‌الحسنه و موسسه تا پایان سال تمام می‌شود‪g».‬‬ ‫‪84‬‬ ‫گفتنی است‪ ،‬در این مراس��م از خدمات مهندس کارگزار‪،‬‬ ‫مدیرعام��ل ش��رکت مخابرات اس��تان خراس��ان رضوی‬ ‫تقدیر و مهندس ملک جعفریان به‌عنوان مدیرعامل جدید‬ ‫این اس��تان معرفی شد‪ .‬یادآور می‌ش��ود‪ ،‬مهندس کارگزار‬ ‫به‌عنوان عضو هیات‌مدیره و مدیرعامل ش��رکت ارتباطات‬ ‫ثابت معرفی و مشغول به کار شد‪.‬همچنین در این مراسم‪،‬‬ ‫مهندس واحدی‪ ،‬معاون عمرانی اس��تاندار‪ ،‬ضمن قدردانی‬ ‫از زحمات مهندس کارگزار گفت‪« :‬شرکت مخابرات‪ ،‬تنها‬ ‫دستگاهی است که همه تعهدات سفرهای ریاست‌جمهوری‬ ‫را با نمره عالی و خیلی خوب به انجام رسانده است‪ ».‬وی به‬ ‫فاکتورهای توسعه اشاره کرد و گفت‪« :‬در کنار شاخص‌های‬ ‫مختلف‪ ،‬توس��عه ارتباطات‪ ،‬زیرس��اخت اصلی اس��ت که‬ ‫خوشبختانه شرکت مخابرات ایران در این زمینه‪ ،‬عملکرد‬ ‫بسیار موفقی داشته است‪ ».‬معاون عمرانی استاندار خراسان‬ ‫رضوی افزود‪« :‬مشهد با حجم زیاد زائر (‪ 25‬میلیون در سال)‬ ‫نیازمند زیرساخت‌های ارتباطی قوی است که خوشبختانه‬ ‫در حال حاضر فراهم است‪ ».‬گفتنی است‪ ،‬در ابتدای مراسم‪،‬‬ ‫مهندس کارگزار‪ ،‬مدیرعامل پیشین شرکت مخابرات استان‬ ‫خراسان رضوی‪ ،‬در گزارشی از زحمات کارکنان این استان‬ ‫تشکر کرد و گفت‪« :‬دایری شش میلیون تلفن ثابت و سیار‬ ‫و ‪ 130‬هزار پورت اینترنت پر‌سرعت در این استان‪ ،‬حاصل‬ ‫تالش مدیران و کارکنان بوده اس��ت‪ ».‬وی همچنین اخذ‬ ‫گواهینامه ایزو ‪ ،27001‬تاسیس دانشکده علمی‌ کاربردی‪،‬‬ ‫کسب رتبه اول در ‪ ،ASR‬کسب مقام اول در نوآوری نظام‬ ‫پیشنهادات و‪ ...‬را از دیگر افتخارات این استان برشمرد‪g.‬‬ ‫قائم‌مقام ایران خودرو خبرداد‬ ‫تولید روزانه ‪ 2500‬دستگاه خودرو در ماه‌های پایانی سال‬ ‫میزان تولیدات روزانه گروه صنعتی ایران‌خودرو در‬ ‫بهمن و اسفند‌ماه س��ال جاری به بیش از‪ 2500‬دستگاه‬ ‫خواهد رسید‪ .‬حسین نجاری‪ ،‬قائم‌مقام تولید ایران خودرو‬ ‫با بیان اینکه در حال حاضر روزانه بیش از دوهزار دستگاه‬ ‫خودرو در این شرکت تولید می‌ش��ود‪ ،‬گفت‪« :‬در دو ماه‬ ‫آخر س��ال جاری این میزان به بیش از ‪ 2500‬دستگاه در‬ ‫روز افزای��ش می‌یابد‪ ».‬قائم‌مقام تولی��د ایران خودرو به‬ ‫کیفیت باالی خودرو رانا و پژو ‪ 206‬س��اخت داخل اشاره کرد و افزود‪« :‬باتوجه به خود‌کفایی‬ ‫صورت گرفته این خودروها از لحاظ کیفیت در س��طح اس��تانداردهای جهانی هستند‪ ».‬وی‬ ‫خاطرنشان ساخت‪« :‬تولید پژو ‪ 206‬از دی‌‌ماه امسال شروع ش��ده و میزان تولید این خودرو‬ ‫تا پایان سال روزانه به ‪ 300‬دستگاه می‌رس��د‪ ».‬قائم‌مقام تولید ایران‌خودرو تاکید کرد‪« :‬در‬ ‫حال حاضر قطعه‌سازان ایران توان تولید قطعات با‌کیفیت و در سطح استانداردهای اروپایی‬ ‫را دارند‪ ».‬وی در ادامه به تولید محصوالت جدید ایران‌خودرو از جمله تندر ‪ 90‬اتومانیک‪ ،‬دنا‪،‬‬ ‫وانت تندر‪ ،‬وانت ‪ PU1‬و همچنین پژو پارس و ‪ 405‬جدید اشاره کرد و گفت‪« :‬تنوع تولیدات‬ ‫با‌کیفیت به قصد تامین بازار داخلی و افزایش صادرات به س��ایر کش��ورها در دستورکار این‬ ‫شرکت است‪ ».‬نجاری از افزایش تولید موتورهای کم‌مصرف ‪ TU5‬و ‪ EF7‬خبر داد و گفت‪:‬‬ ‫«این موتورها از لحاظ مصرف سوخت و میزان آالیندگی در سطح بسیار خوبی قرار دارند‪».‬‬ ‫قائم‌مقام تولید ایران‌خودرو تصریح کرد‪« :‬برنامه توس��عه اس��تفاده از ورق خودرو از کارخانه‬ ‫فوالد مبارکه و ورق خودرو از دیگر برنامه‌های اس��تراتژیک این ش��رکت است‪ ».‬قائم‌مقام‬ ‫تولید ایران‌خودرو ادامه داد‪« :‬میزان خودکفای��ی در ورق خودرو نیز در آینده نزدیک به بیش‬ ‫از ‪ 80‬درصد خواهد رسید‪g».‬‬ ‫سود ‪16‬درصدی بانک سپه به سپرده‌های سه‌ماهه‬ ‫بانک سپه به سپرده‌های سرمایه‌گذاری کوتاه مدت س��ه‌ماهه ‪ 16‬درصد سود پرداخت‬ ‫می‌کند‪ .‬بانک سپه فیروزکوه در پیامکی گسترده به مش��تریان خود اعالم کرد که این بانک‬ ‫به سپرده‌های سرمایه‌گذاری سه‌ماهه باالی ‪ 500‬میلیون ریال‪ 16 ،‬درصد سود می‌دهد‪ .‬این‬ ‫درحالی است که بر‌اساس اعالم سایت اینترنتی بانک سپه‪ ،‬نرخ سود سپرده‌های سرمایه‌گذاری‬ ‫کوتاه‌مدت این بانک ‪ 7‬درصد و نرخ سود س��پرده‌های چهارماهه آن تنها ‪ 10‬درصد است‪ .‬در‬ ‫نرخ‌های اعالمی‌بانک سپه‪ ،‬نامی‌از سپرده کوتاه مدت سه‌ماهه آورده نشده و به نظر می‌رسد‬ ‫که افتتاح این نوع سپرده با این نرخ سود‪ ،‬ابتکار بانک سپه فیروزکوه برای جذب سپرده‌های‬ ‫درشت مشتریان باشد‪g.‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!