صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۵۸

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 158

هفته نامه مثلث شماره 158

‫هاشمي با گزينه جديد مي‌آيد؟‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوپنجاه‌وهشتم‪ 16/‬دي‌ماه‪ 88/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫گفت‌وگو و گزارش‌هايي درباره احتمال نامزدي‬ ‫قنوري‬ ‫حسن روحاني و ناط ‌‬ ‫‌گفت‌وگو با محمد‌رضا عارف‬ ‫درباره انتخابات ‪92‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫پروازمعلم اخالق‬ ‫‪19‬‬ ‫با تكثرنامزدها‬ ‫مخالفم‬ ‫پرواز‬ ‫معلم اخال ق‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫جايگاه بشاراسد در طرح ژنو‪2‬‬ ‫اخضر‪ ،‬مسكو – واشنگتن را به هم مي‌رساند؟‬ ‫انتقادي‌ترينفيلم‌هارابچهحزب‌اللهي‌هاساختند‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با وحيد جليلي‬ ‫خداحافظي با خانم وزير‬ ‫آيا تغييرات در دولت ادامه مي‌يابد؟‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫روابط با كشورها با حفظ استقالل‬ ‫البته ما طرفدار همه مظلومين در همه جا هستيم‪ ،‬و‬ ‫ميل داريم كه مظلومين بر همه س��تمگران غلبه كنند‪.‬‬ ‫و آقايان توجه كنند كه روابط زمان س��ابق نباشد كه در‬ ‫زمان سابق روابط يك طرفه بود؛ آقايي و نوكري‪ ،‬چه در‬ ‫زمان قاجار و چه زمان رضاخان و تا آخر‪ .‬وشما ديديد كه‬ ‫از اول اينطور بود كه وقتي سفيري از انگلستان يا آمريكا‬ ‫مي‌آمد‪ ،‬كس��ي جرات نمي‌كرد حتي كلمه‌اي برخالف‬ ‫مصالح آنها بگويد‪ .‬ولي ايران‪ ،‬امروز اين طور نيست‪ ،‬و ما‬ ‫هيچ كشوري مثل ايران س��راغ نداريم كه اين طور‪ ،‬دنيا‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪18 - 33‬‬ ‫پرواز معلم اخالق‬ ‫مردم بدلي‌ها را رسوا مي‌كنند‬ ‫برائت از فتنه‬ ‫خداحافظي با خانم وزير‬ ‫اخراجي‌ها در يك نگاه‬ ‫نقد و نظر‬ ‫‪34 - 39‬‬ ‫حمایتغیر‌مستقیم‬ ‫سال سقوط پادشاه اردن‬ ‫نقدگفتمانجاويد‌انگاري‬ ‫مذاكرات سري‬ ‫سياست‬ ‫‪40-61‬‬ ‫?????????????‬ ‫تصميم دو شيخ‬ ‫برنامه هاشمي براي انتخابات ‪92‬‬ ‫نامه‌هاي آقاي عسگراوالدي‬ ‫بايد دنبال جامعتين باشيم‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوپنجاهوهشتم‪ 16/‬ديماه‪ 88/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫‌گفت‌وگو‌با‌محمد‌رضا‌عارف‌‬ ‫درباره‌انتخابات‌‪92‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫پروازمعلم اخالق‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫‪19‬‬ ‫با تكثرنامزدها‬ ‫مخالفم‬ ‫پرواز‬ ‫معلم اخال ق‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫جايگاه‌بشاراسد‌در‌طرح‌ژنو‪2‬‬ ‫‌اخضر‪‌،‬مسكو‌– واشنگتن‌را‌به‌هم‌مي‌رساند؟‬ ‫انتقادي‌ترين‌فيلم‌ها‌را‌بچه‌حزب‌اللهي‌ها‌ساختند‬ ‫گفت‌وگوي‌‌مثلث‌‌با‌‌وحيد‌جليلي‬ ‫عكس جلد‪ :‬امير‌طاليي‌كيوان‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫هاشمي‌با‌گزينه‌جديد‌مي‌آيد؟‬ ‫گفت‌وگو‌و‌گزارش‌هايي‌درباره‌احتمال‌نامزدي‌‬ ‫ق‌نوري‬ ‫حسن‌روحاني‌و‌ناط ‌‬ ‫خداحافظي‌با‌خانم‌وزير‬ ‫آيا‌تغييرات‌در‌دولت‌ادامه‌مي‌يابد؟‬ ‫شماره پيامك‪3000411711 :‬‬
‫و ش��رق و غرب به آن نظر داشته باشند‪ ،‬و مستقل بوده و‬ ‫بگويد ما نه با آمريكا كار داريم و نه با شوروي و ما خودمان‬ ‫هس��تيم‪ .‬و اين كه با همه دولت ها رابطه داش��ته باشيم‬ ‫يعني‪ ،‬رابطه دوس��تانه‪ ،‬نه روابط بين ارباب و رعيت‪ ،‬و ما‬ ‫اين روابط را نمي خواهيم مادامي كه اين طور هس��ت ‪ .‬و‬ ‫مااستقالل خودمان را مي خواهيم حفظ كنيم و در دنيا‬ ‫زندگي كنيم و اس�لام را به پيش ببريم ‪.‬‬ ‫اين روابط بايد هر روز محكمتر بش��ود‪ ،‬و شما از اول‬ ‫بايد ب��ه آنها بفهمانيد اي��ن معنا را ك��ه مانمي خواهيم‬ ‫روابطمان مثل روابط زمان ش��اه باش��د‪ ،‬بلكه ما روابط‬ ‫خاص اس�لامي داريم كه اس�لام نه ظالم بود و نه زير بار‬ ‫ظلم مي رفت‪ ،‬و ما هم مي خواهيم اين طور باشيم كه نه‬ ‫ظلم كنيم‪ ،‬نه زير بار ظلم برويم‪.‬‬ ‫مش�روط بودن رابطه باآمريكا‬ ‫و ش��ما اين نكته را توجه داشته باشيد كه ؛ آن قدرتي‬ ‫كه شما را به استقالل و آزادي رساند‪ ،‬قدرت خداي تعالي‬ ‫ب��ود و تا وقتي كه اين عنايات الهي محفوظ باش��د‪ ،‬هيچ‬ ‫قدرتي نمي‌تواند كاري بكند‪ .‬همان طور كه در اين جنگي‬ ‫كه عليه ما به راه انداخته و از همه‌جا به دشمن ما كمك‬ ‫مي كنند‪ ،‬مع ذلك همه ملت ما و جوانان ما و تمام كشور‬ ‫ماايستاده‌اند‪ ،‬و ما براي دفاع تا آخر ايستاده‌ايم‪ ،‬و دامنه‬ ‫تبليغات هم عليه ما مي دانيد از كجاتا كجاست‪ .‬آن وقتي‬ ‫كه فرانسه آن هواپيماها را به عراق فرستاد‪ ،‬چقدر تبليغ‬ ‫كردند كه كارتمام شد و صدام خارك را با خاك يكسان‬ ‫مي كند‪ .‬آن مس��اله تمام شد‪ ،‬حال مساله ديگري شروع‬ ‫كرده‌ان��د كه هليكوپتره��ا و هواپيماهاي تازه‌اي آمده و‬ ‫همه جا را مي‌زن��د‪ ،‬و فاصله بين خاك ع��راق تا خارك‬ ‫سيصد كيلومتر است و اينها پانصد كيلومتر رامي زنند‪ .‬ما‬ ‫مي‌دانيم‪ ،‬اگر صدام يك روز هم قدرت اين را داشته باشد‬ ‫ك��ه ايران و منافع ايران را به هم بزند‪ ،‬اين كار را مي‌كند‪،‬‬ ‫و اگ��ر نمي‌زند نمي‌تواند‪ .‬در عين ح��ال‪ ،‬راديوها مرتب‬ ‫مي‌گويند كه آنها مي‌توانند همه جا را بزنند‪.‬‬ ‫پروندهويژه‬ ‫‪72 -75‬‬ ‫انتقادي‌ترين فيلم‌ها را بچه حزب اللهي‌ها ساخته‌اند‬ ‫عماريون‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪62-71‬‬ ‫سناريوي « اخضر»‬ ‫ديپلماسيسري‬ ‫جان‌كري؛ رقيب ريگان‪ ،‬رفيق اوباما‬ ‫البي اسلحه‬ ‫ورزش‬ ‫‪76 -81‬‬ ‫تالش آخر‬ ‫وزير قدرتمند مي‌ماند‬ ‫چرا وزير ورزش در‌لندن به علي‌آبادي ملحق نشد؟‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬ش��اهين فتحيان ‪ -‬شاهده‌يوسفي‬ ‫ياس��ين سيف‌االس�لام ‪ -‬امي��د كرماني‌ه��ا ‪ -‬زه��ره ديان��ي ‪ -‬فاطمه‌ميرزايي‬ ‫ش��يما غفاري ‪ -‬فاطمه كريم خان ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك‬ ‫حسين غالمي‪ -‬فاطمه سيف‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪ -‬مسعود نجفي‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫مدير فني و هنري‪ :‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‌كيوان و نيوشا‬ ‫ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬امير عزيزي‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد سرخ‌خواه ‪ -‬محمد شكرالهي‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام زحمتي‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابك اسكندرنيا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي‪ -‬حسين مجاهدي ‪ -‬حاج‌آقاتوکلي ‪ -‬هادي انباردار‬ ‫سيد عارف علوي ‪ -‬رضا راستي ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‬ ‫عليرضا حسن‌زاده ‪ -‬محسن صاحبي‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمين سبز‬ ‫توزيع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪12‬‬
‫زهير توكلي‪/‬نويسنده و شاعر‬ ‫سحرگه رهروي در سرزميني‬ ‫هم ي‌گفت اين معما با قريني‬ ‫كه‌اي صوفي شراب آن‌گه شود صاف‬ ‫كه در شيشه بماند اربعيني‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫حافظ‬ ‫و اكن��ون چه��ل روز گذش��ت و ش��راب ان��دوه و‬ ‫دل‌شكس��تگي در شيش��ه قلب‌هايمان صاف ش��د و ما‬ ‫هم‌چنان بر ش��هيد معصوم ب ي‌گناه‪ ،‬حس��ين پسر علي‬ ‫– که درود خداوند بر او باد – اشك م ي‌ريزيم‪:‬‬ ‫خون گري چون نيست بر گريه مزيد‬ ‫كآب چشم افتاد چون خون شهيد‬ ‫نرگس چشمت گر آرد شبنمي‬ ‫نقد شويد آب رويت عالمي‬ ‫قطره اشك تو در سودا و شور‬ ‫آتش دوزخ بمي راند به زور‬ ‫مصيب ت‌نامه‪ ،‬عطار نيشابوري‬ ‫و به راس��تي اگر در اين بيت عطار دقيق ش��ويم‪،‬‬ ‫فارغ از همه داليل عقلي و نقلي‪ ،‬حكمت گريستن بر آن‬ ‫عزيز مظلوم ب ي‌كفن را در ژرف‌ترين شكل‪ ،‬درم ي‌يابيم‪:‬‬ ‫خون گري چون نيست بر گريه مزيد‬ ‫كآب چشم افتاد چون خون شهيد‬ ‫چرا عطار م ي‌فرمايد‪« :‬آب چشم چون خون شهيد‬ ‫اس��ت»؟ چرا «اشك چشم ما دنباله خون شهيد است»؟‬ ‫در اينجا ذكر مقدماتي الزم به نظر م ي‌رسد‪.‬‬ ‫مقدمه اول‪ :‬ش��هيد‪ ،‬آگاهانه و ب��ا انتخاب و اختيار‬ ‫خود به اس��تقبال مرگ و نيستي م ي‌رود و خداوند از نزد‬ ‫خود به او حياتي ديگرگونه م ي‌بخش��د‪ ،‬يعني شهيد در‬ ‫مرتب��ه‌اي باالتر از حيات‪ ،‬زندگ��ي جاويد را آغاز م ي‌كند‬ ‫اّ‬ ‫وال هيچ مرده‌اي‪ ،‬نيس��ت نم ي‌شود و همه مرده‌ها پس‬ ‫از مرگ‪ ،‬هستند و حيات دارند‪ ،‬منتها فرق شهيد با مرده‬ ‫در انتخاب پيش��ين و آگاهانه است؛ مرده را برده‌اند ولي‬ ‫ش��هيد خواسته است كه برود؛ ش��هيد‪ ،‬رفته است كه او‬ ‫را برده‌اند‪ .‬مقدمه دوم‪ :‬ش��هيد بر دو نوع اس��ت‪ :‬شهيدي‬ ‫كه در جهاد اصغر جان م ي‌سپارد و شهيدي كه در جهاد‬ ‫اكبر‪ ،‬جان م ي‌س��پارد‪ .‬بد نيس��ت اگر يك بار با تامل و‬ ‫مثل كسي كه فارسي‪ ،‬زبان مادري‌اش نيست‪ ،‬به عبارت‬ ‫«جان‌س��پردن» گوش دهيم‪ .‬جان را م ي‌س��پريم به چه‬ ‫كسي؟ واقعيت اين است كه عبارت «جان سپردن» كه‬ ‫در معناي «مردن» استفاده م ي‌شود‪ ،‬افزوده معنايي دارد‪،‬‬ ‫يعن��ي چيزي بيش از مردن را القا م ي‌كند زي را از س��نت‬ ‫معنوي دين وارد زبان شده است‪ .‬جان را كه امانتي بوده‬ ‫است به صاحب جان م ي‌سپريم‪.‬‬ ‫ي خالصه‬ ‫ل چرخ��ه حيات‪ ،‬در اين دو گروه متمم ‌‬ ‫ك‌‬ ‫م ي‌ش��ود‪« :‬از او و ب��ه س��وي او»‪ .‬و كل معرفت همين‬ ‫است كه اين شدن اين صيرورت در تو محقق شود‪ :‬اين‬ ‫شناخت كه خود را از او و به او و به سوي او ببيني و اين‬ ‫نم ي‌ش��ود مگر آنكه خود را نبيني زي را از اساس‪ ،‬آن كه‬ ‫هست اوس��ت و تو اگر هستي «از اويي» و «به اويي»‬ ‫و «به سوي اويي»‪.‬‬ ‫اما اين شدني نيست‪ .‬همين كه من و تو م ي‌گوييم‬ ‫من آمدم و م��ن رفتم‪ ،‬حكايت از اين دارد كه ب راي خود‬ ‫«من» قائلي��م و ادراكي از «خود» داريم و ميان «خود»‬ ‫و ديگران‪ ،‬ديگر «هس��ت‌ها» ف��رق م ي‌گذاريم؛ تا ب راي‬ ‫خودت «م��ن» و «خود» قائل نباش��ي‪ ،‬به‌دنبال زندگي‬ ‫و جل��ب منفعت و دفع ضرر نم��ي‌روي؛ به عبارت ديگر‬ ‫ت��ا وقتي كه در اين نش��ئه وج��ودي و در اين مرتبه از‬ ‫هس��تي يعني در عالم ما ّده و جسم هستي‪ ،‬اين «من»‬ ‫كه تو را از س��اير «من‌ها» جدا م ي‌كند‪ ،‬با توست؛ اينكه‬ ‫ش��اعر م ي‌فرماي��د‪« :‬زين دو هزاران م��ن و ما اي عجبا‬ ‫من چه منم؟» اش��اره به همين نش��ئه وجودي‪ ،‬همين‬ ‫مرتبه هس��تي دارد ك��ه « دو هزاران م��ن و ما» در آن‬ ‫ادراك م ي‌شوند و به‌خاطر همين‪ ،‬به آن م ي‌گويند‪ :‬عالم‬ ‫كثرت يعن��ي عالمي‌كه در آن من‌هاي كثير و من‌هاي‬ ‫بس��يار هست‪ ،‬عالم ي‌ كه هويت يكپارچه و يگانه در آن‬ ‫ادراك نم ي‌شود‪.‬‬ ‫عرفا م ي‌گويند ك��ه همين عالم «دو هزاران من و‬ ‫م��ا» همين عالم كثرت‪ ،‬اندرونه و تويه و باطني دارد كه‬ ‫اگر راه به آن ببريد‪ ،‬م ي‌بينيد كه آنجا يك «من» بيشتر‬ ‫نيست‪«:‬اهلل»‪ .‬به قول تورات‪« :‬من آنم كه هستم» و به‬ ‫قول قرآن‪« :‬انّني انا اهلل»‪ .‬ما تا در اين نش��ئه هس��تيم‪،‬‬ ‫تا وقتي كه در اين عالم كثرت به س��ر م ي‌بريم‪ ،‬خود را‬ ‫دارنده خيلي چيزها م ي‌دانيم و مركزي‌ترين چيز در ميان‬ ‫همه داش��ته‌هايمان‪ ،‬همين «خود» و «من‌» اس��ت كه‬ ‫س��اير داش��ته‌هايمان را به آن اضافه م ي‌كنيم‪ :‬تن من‪،‬‬ ‫هوش من‪ ،‬احساس��ات من‪ ،‬كار من‪ ،‬مال و سرمايه من‪،‬‬ ‫زن و بچه من و‪ ...‬ولي در روز رس��تاخيز كه همه پرده‌ها‬ ‫برم ي‌افتد‪ ،‬اين«‌اهلل» اس��ت كه م ي‌فرمايد و م ي‌پرس��د‪:‬‬ ‫«لمن الملك اليوم؟‪ :‬از آن كيس��ت پادش��اهي و دارايي‬ ‫و دارندگ��ي ام��روز؟» و خودش – جل‌جالله و تق ّدس��ت‬ ‫اسمائه – م ي‌فرمايد و پاسخ م ي‌دهد‪« :‬هلل الواحد الق ّهار‪:‬‬ ‫از آن اهلل يكتاي يگانه بس��يار چيره» حكايت كسي كه‬ ‫قدم در راه معرف��ت خداوند م ي‌گذارد و م ي‌خواهد از اين‬ ‫عالم «دو هزاران من و ما» سفر بياغازد به سوي عالمي‬ ‫‌كه تنها يك «من» در آن هست و آن‪ ،‬خداست‪ ،‬حكايت‬ ‫كس��ي است كه او را زنده‌زنده پوست م ي‌كنند‪ .‬چرا؟ زي را‬ ‫اينج��ا ما با يك امر ذات��ا متناقض طرفيم؛ از يك طرف‬ ‫در اين عالم‪ ،‬هس��تي و الزمه زندگي در اين عالم‪ ،‬همان‬ ‫ادراكي اس��ت ك��ه از خودت داري‪ ،‬هم��ان كه م ي‌گويي‬ ‫«م��ن» و از طرف ديگ��ر بايد اين من را انكار كني و آن‬ ‫را ندي��د بگيري و نه‌تنها اين م��ن را بلكه همه من‌هاي‬ ‫ديگر را كه ادراك م ي‌كني‪ ،‬آنها را هم انكار كني و نديد‬ ‫بگيري تا شايد روزي آفتاب حقيقت بر تو هم تابيد و آن‬ ‫«من» واقعي‪ ،‬آن «من» هميش��گي كه آگاهي او همه‬ ‫اي��ن «من‌ها» را احاطه كرده اس��ت و نام‌ه��اي او اركان‬ ‫هر باش��نده‌اي را آكنده و سرش��ار از خويش س��اخته‪ ،‬به‬ ‫دي��دار بيايد‪ .‬اين عين زنده‌زنده مردن اس��ت‪ .‬م ي‌گويي‪:‬‬ ‫پ��س اين راه چگونه طي م ي‌ش��ود و چنين رنجي قابل‬ ‫تحمل نيست‪ .‬جواب م ي‌دهم كه عشق‪ ،‬مستي م ي‌آورد‬ ‫و مس��ت‪ ،‬نم ي‌فهمد كه چه بر وج��ودش م ي‌گذرد‪( .‬چه‬ ‫بس��يار ش��ده اس��ت كه متاهالن‪ ،‬وقت��ي ديوانگ ي‌ها و‬ ‫ب ي‌باك ي‌هاي دوران عش��ق و عاشقي خودشان را به ياد‬ ‫م ي‌آورند‪ ،‬از خودش��ان م ي‌پرس��ند‪ :‬واقعا من اين كارها را‬ ‫م ي‌كردم؟) گزارش عموم عرفا از چگونگي طي شدن اين‬ ‫راه‪ ،‬سراسر سكر و مس��تي است‪ ،‬پس اينكه فرموده‌اند‪:‬‬ ‫«ه��ل الدين اال الحب و البغ��ض في اهلل عز و جل؟‪ :‬آيا‬ ‫دين‪ ،‬چيزي غير از دوست‌داش��تن و دشمن‌داشتن در راه‬ ‫خ��دا و به خاطر خدا – عز و جل – اس��ت؟» ريش��ه در‬ ‫همين نكته بنيادي��ن دارد كه معرفت جز از طريق حب‬ ‫به دست نم ي‌آيد‪ .‬نكته ديگر اين است كه تا تو هستي‪،‬‬ ‫تا «نفس» تو بر جاي اس��ت‪ ،‬هر كار كني انكار اس��ت‪،‬‬ ‫زي را ريش��ه همه ادراكات نفس اين است كه من هستم‬ ‫و سپس بر اس��اس همين ادعاي موهوم «من هستم»‬ ‫توهم‌ه��اي بعدي تكثير م ي‌ش��وند‪ ،‬در حالي كه نه «تو‬ ‫هس��تي» نه «هيچ‌‌چيز ديگري هست» بلكه اوست كه‬ ‫هس��ت و تو و هرچه تو ادراك م ي‌كني‪ ،‬همگي «تجلي‬ ‫و آش��كار شدن» اوست؛ همه در يك دانش محض ازلي‬ ‫و ابدي شناور هستيم‪.‬‬ ‫پس ق��دم به قدم اين راه‪ ،‬خطر اس��ت زي را نفس‬ ‫و «من» به مجرد كوچك‌ترين فرصتي به س��ر ش��رك‬ ‫و «دوبين��ي» خ��ودش بازم ي‌گردد و هر ب��ار پيچيده‌تر‬ ‫از پيش؛ پس اگر عاش��ق صادق باش��ي و خواست‬ ‫قلب ي‌ات خواس��تي راستين باش��د و تو را به چيزي‬ ‫بگيرن��د‪ ،‬قدم به ق��دم در اين راه تو را م ي‌ش��كنند‬ ‫تا در حال دل‌شكس��تگي‪ ،‬التف��ات و اعتنايي كه به‬ ‫خودت داري‪ ،‬لحظاتي منقطع شود و از خودت ببري‬ ‫و احساس كني كه به بن‌بست رسيده‌اي و از دست‬ ‫هي چ‌كسي كاري س��اخته نيست؛ در چنين لحظات‬ ‫دل‌شكس��تگي اس��ت كه «او» را ص��دا م ي‌كني و‬ ‫«من» تو «من» او م ي‌شود زي را دلت شكسته است‬ ‫و اميدت به اوست‪ ،‬تنها به او؛ در اين لحظات است‬ ‫كه شديدا احساس تنهايي و ب ي‌كسي م ي‌كني و او‬ ‫كه «تنهاترين» اس��ت‪ ،‬انيس و جليس تو م ي‌شود‪.‬‬ ‫اين ضربه‌هايي كه به «من» تو وارد م ي‌ش��ود‪ ،‬تو را‬ ‫آرام آرام با تجربه «نيس��تي» آشنا و آشناتر م ي‌كند‬ ‫تا جايي كه اثري از «من» نماند و جان به يكباره از‬ ‫همه‌چيز و همه‌كس ببرد و به انقطاع مطلق برس��د‬ ‫و آويخت��ه و معل��ق به ذات قدس بش��ود‪ .‬اين را در‬ ‫اصطالح عرفا «فنا» م ي‌گويند‪ .‬كسي كه در جهاد با‬ ‫نفس‪ ،‬به جايي م ي‌رسد كه خود را ديگر نم ي‌بيند و‬ ‫او را م ي‌بيند و بس‪ ،‬به واقع يك بار نمرده‪ ،‬بلكه در‬ ‫هر نفسي هزار بار مرده است‪:‬‬ ‫قوم ي‌ كه در فنا به دل يكدگر زيند‬ ‫روزي هزار بار بميرند و برزيند‬ ‫عطار نيشابوري‪ ،‬ديوان‬ ‫چنين كسي را شهيد عشق م ي‌گويند‪:‬‬ ‫شهيد عشق كه تنگ است پوست بر بدنش‬ ‫تو خصم بين كه به يغما زره برد ز تنش‬ ‫نير تبريزي‬ ‫ش��هيد عش��ق‪ ،‬شهيدي اس��ت كه در ميدان‬ ‫جهاد با نفس‪ ،‬از خود به درآمده‪ ،‬از صفات محدود و‬ ‫ناقص و نيست‌شونده خود مرده و به او زنده شده و‬ ‫زندگي جاويد يافته است‪.‬‬ ‫مقدمه س�وم‪ :‬چرا مج��روح ميدان جنگ و‬ ‫به اصطالح ام��روز «جانباز جنگ» در كنار ش��هيد‬ ‫نام برده م ي‌ش��ود؟ زي را او اگرچه ش��هيد نشده‪ ،‬هزار‬ ‫هزار ب رابر من و ش��ما درك مستقيم‌تر و نزديك‌تري‬ ‫از ش��هادت دارد‪ .‬اين‪ ،‬حكايت جهاد اصغر اس��ت‪ .‬در‬ ‫جه��اد اكبر و مبارزه با نفس‪ ،‬دل‌شكس��تگي‪ ،‬حكم‬ ‫همان جراحت در ميدان جنگ را دارد‪( .‬يك بار ديگر‬ ‫مقدمه دوم را با دقت بخوانيد)‬ ‫مقدمه چه�ارم‪ :‬اين تجربه فن��ا‪ ،‬همگاني‬ ‫اس��ت‪ .‬چه بخواهيم چ��ه نخواهيم‪ ،‬فن��ا را تجربه‬ ‫خواهي��م ك��رد‪ .‬عزي��ز حكي��م در كتاب آس��ماني‬ ‫«ثم استوي الي السماء و هي دخان فقال‬ ‫م ي‌فرمايد‪ّ :‬‬ ‫له��ا و لالرض ائتيا طوعا او كرها قالتا اتينا طائعين‪:‬‬ ‫سپس آهنگ (آفرينش) آسمان كرد و آن بخاري بود‬ ‫پس به آن و زمين فرم��ود‪ :‬بياييد چه بخواهيد چه‬ ‫نخواهيد‪ .‬گفتن��د‪ :‬م ي‌آييم و م ي‌خواهيم» در جايي‬ ‫ديگ��ر م ي‌فرمايد‪« :‬يا ايها االنس��ان انّك كادح الي‬ ‫ربّك كدحا فمالقيه‪ :‬اي انسان! حقا كه تو به سوي‬ ‫پ��روردگارت به س��ختي در تالش��ي و او را مالقات‬ ‫خواه��ي كرد» دقت كنيد كه در اين آيه انس��ان به‬ ‫مفهوم ع��ام آن مورد خطاب قرار گرفته اس��ت زي را‬ ‫تجرب��ه مالقات با خدا ناگزير و همگاني اس��ت‪ .‬نيز‬ ‫م ي‌فرماي��د‪« :‬من كان يرجوا لق��ای اهلل فانّ‌اجل اهلل‬ ‫آلت‪ :‬هركه به ديدار خدا اميد دارد پس بداند كه اجل‬ ‫(او از سوي) خدا آمدني است» پس در تجربه نيستي‬ ‫كه مظهر ما ّدي و جس��ماني آن مرگ اس��ت‪ ،‬لقاي‬ ‫خ��دا رخ م ي‌نمايد‪ .‬فرق عارف با ديگران آن اس��ت‬ ‫كه منتظر مرگ جس��ماني نم ي‌ماند و پيشاپيش به‬ ‫پيشواز نيستي م ي‌رود‪ .‬مولوي م ي‌فرمايد‪:‬‬ ‫بميريد بميريد در اين عشق بميريد‬ ‫در اين عشق چو مرديد همه روح پذيريد‬ ‫‪13‬‬
‫و اي��ن‪ ،‬تلميح��ي اس��ت ب��ه حديث مش��هور كه‬ ‫م ي‌فرماي��د‪« :‬موتوا قبل ان تموتوا‪ :‬بميريد پيش از آنكه‬ ‫بميريد‪».‬‬ ‫مقدمه پنجم‪ :‬قاعده‌اي در عرفان هس��ت كه به‬ ‫ما م ي‌گويد‪ :‬هرچه ابدي اس��ت ازلي هم هس��ت؛ هرچه‬ ‫در پايان‪ ،‬ناگزير و محتوم باش��د‪ ،‬در پيشان كار‪ ،‬يك بار‬ ‫رفته اس��ت‪ .‬بناب راين‪ ،‬اگر تجربه فنا ب راي همه انسان‌ها‬ ‫ناگزير و محتوم است‪ ،‬قطعا يك بار‪ ،‬تجربه‌اي مجمل و‬ ‫ادراكي بازنش��ده و سر به مهر از آن را همه داشته‌ايم‪ .‬از‬ ‫اين تجربه نخس��تيني فنا و لقاء‌اهلل‪ ،‬در متون عرفاني به‬ ‫«عهد الست» تعبير م ي‌كنند‪.‬‬ ‫آن��گاه اگر چنين تجربه‌اي‪ ،‬به صورت اس��تعداد و‬ ‫آمادگي ب راي پذيرش آزم��ون آن در اين جهان‪ ،‬نهاده‌اي‬ ‫در سرشت آدمی باشد‪ ،‬ذكر يعني به ياد آوردن آن تجربه‬ ‫فنا‪ ،‬رس��الت و امانتي اس��ت كه بر دوش انسان برگزيده‬ ‫م ي‌افتد و اين اس��ت معني آن جمله آسمان‌فرسا كه به‬ ‫اباعب د‌اهلل‌الحس��ين گفته شد‪« :‬ان‌اهلل‌شاء ان ي راك قتيال‪:‬‬ ‫حقا كه چنين است كه اهلل م ي‌خواهد تو را كشته ببيند‪».‬‬ ‫مقدمه ششم‪ :‬هر چيزي كه در اين عالم م ي‌بينيم‪،‬‬ ‫ظاه��ري دارد كه م��ا آن را م ي‌بيني��م و در زبان قرآن از‬ ‫آن ب��ه دنيا‪ ،‬اولي (بر وزن حورا به معني اول)‪ ،‬ش��هادت‬ ‫(آنچه مشاهده م ي‌ش��ود) تعبير شده است و باطني دارد‬ ‫كه باز در زبان قرآن‪ ،‬آخرت و غيب (آنچه پنهان اس��ت)‬ ‫ناميده ش��ده اس��ت‪ .‬يكي از نكات بنيادين در دين و در‬ ‫گوهر معنوي اسالم اين است كه آدمي‌بايد به آن حالت‬ ‫آرماني برس��د كه در آن‪ ،‬فيزي��ك و متافيزيك وجودش‬ ‫يكي ش��وند‪ .‬در اس�لام‪ ،‬شريعت هس��ت زي را اگر آدمي‪،‬‬ ‫فيزي��ك خود يعني كنش‌هاي رفتاري خ��ود را (رفتار به‬ ‫مفهوم اعم كه گفتار و حتي پردازش‌هاي س��امانه ذهني‬ ‫را در بر م ي‌گيرد) با انسان كامل‪ ،‬منطبق كند‪ ،‬متافيزيك‬ ‫وجودش هم رفته‌رفته همسان انسان كامل م ي‌شود‪ .‬در‬ ‫متون ديني به كسي كه فيزيك و متافيزيك وجودش به‬ ‫يگانگي رسيده باشد‪« ،‬ص ّديق» گفته م ي‌شود‪.‬‬ ‫حال م ي‌گوييم كه امام حس��ين – علي ه‌السالم –‬ ‫ي��ك نمونه منحصر به فرد اس��ت؛ در هي چ‌يك از ادوار‬ ‫تاريخ‪ ،‬ب راي هي چ‌يك از اولياي خدا‪ ،‬چنين اتفاقي نيفتاده‬ ‫است و نخواهد افتاد كه تجربه متافيزيكي فنا و نيستي‬ ‫كه تجربه‌اي اس��ت روحي و الج��رم تجربه‌اي المكان و‬ ‫الزمان‪ ،‬به چنين وضوح ش��فافيت و ش��يوايي‪ ،‬در ظرف‬ ‫زمان و مكان‪ ،‬نمود فيزيكي پيدا كند‪ .‬راحت‌تان كنم‪ :‬اگر‬ ‫ش�ما را ب�ه خواندن ابيات�ي از منظومه «ضربان ذات» س�روده دوس�ت‬ ‫عزي�زم‪ ،‬دكتر قربان وليئي ف�را م ي‌خوانم كه در بيان همين معاني‪ ،‬ك م‌نظير‬ ‫افتاده است‪:‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫جويبار است هر چه م ي‌بيني‬ ‫رهسپار است هر چه م ي‌بيني‪...‬‬ ‫شور موسيقي حيات است اين‬ ‫ضربان ظهور ذات است اين‬ ‫ذات خاموش‪ ،‬گرم گفتار است‬ ‫طور‪ ،‬ماييم و وقت ديدار است‬ ‫وقت فرخندۀ فروپاشي‬ ‫واقف از وقت خود اگر باشي‬ ‫رهنورد قيامت جان شو‬ ‫ش بنوش و ويران شو‪...‬‬ ‫جام آت ‌‬ ‫منهدم شو جهان‪ ،‬خرابات است‬ ‫نفي خود كن كه نفي‪ ،‬اثبات است‬ ‫«نيست» معمار اين خرابات است‬ ‫مرگ‪ ،‬ديوار اين خرابات است‬ ‫ارمغان جالل را بپذير‬ ‫فرصت ابتهال را بپذير‬ ‫كشته م ي‌خواهدت جالل‪ ،‬بمير‬ ‫زنده‌ات م ي‌كند جمال‪ ،‬بمير‬ ‫لمن‌الملك م ي‌زند ق ّهار‬ ‫ليس في الدار غيره ديار‪....‬‬ ‫آه اگر از نهاد برخيزد‬ ‫فيض‪ ،‬ابري شود‪ ،‬فرو ريزد‬ ‫نام‌ها جمله از زبان خيزد‬ ‫آه از ژرفناي جان خيزد‬ ‫نام جانپرور خدا‪ ،‬آه است‬ ‫س ّر تاثير اسم اهلل است‬ ‫از طلب تا وصال‪ ،‬راهي نيست‬ ‫جز به ميزان مد آهي نيست‬ ‫راه وهم است و هيچ حائل نيست‬ ‫عشق را منزل و مراحل نيست‬ ‫گام آخر همان نخستين است‬ ‫در طريقي كه آل‌‌ياسين است‬ ‫جهد عاشق‪ ،‬جهاد اصغر نيست‬ ‫اصغر اينجا به غير اكبر نيست‬ ‫مرد بايد كه سينه چاك شود‬ ‫نفس اماره تا هالك شود‬ ‫‪14‬‬ ‫م ي‌خواهيد ببينيد؛ آري؛ اگر م ي‌خواهيد فنا را به چش��م‬ ‫ببينيد‪ ،‬مقتل حسين را بخوانيد‪.‬‬ ‫نتيج�ه‪ :‬او را آن ب��زرگ را آن بزرگتري��ن را در زيارت‬ ‫اربعين چنين ندا م ي‌كنيم‪« :‬الس�لام علي اسير الكربات و‬ ‫قتيل العب رات‪ :‬س�لام بر آنكه اندوه‌ها او را دربند كشيدند و‬ ‫به اس��ارت بردند (سالم بر) كشته اشك‌ها» راز و رمز چنين‬ ‫خطابي چيست؟ آيا او كشته شد تا ما بگرييم؟ بله؛ او كشته‬ ‫شد تا دل‌ها بشكنند و چشم‌ها بگريند؛ او كشته شد تا فنا‬ ‫و نيستي آگاهانه و داوطلبانه ب راي خدا و به خاطر خدا و در‬ ‫راه خدا‪ ،‬يك بار ب راي هميش��ه تاريخ آن‌چنان ظهور مادي‬ ‫و عينيت زميني و تحقق فيزيكي خود را نش��ان بدهد كه‬ ‫هرك��ه حتي همان ص��ورت مادي و تاريخ��ي و زمانمند و‬ ‫مكان‌مند فناي حس��ين در خداي��ش را به ياد بياورد‪ ،‬دلش‬ ‫بش��كند و بدين‌ترتيب او با انتخاب چنين مرگي و پذيرش‬ ‫چنين تقديري ب��راي مرگ خود‪ ،‬دل‌شكس��تگي و امكان‬ ‫نزديك ش��دن به دروازه شهر ب ي‌نشان فانيان را به رهروان‬ ‫راه خ��ود هديه كرد و ما امروز پس از گذش��تن يك اربعين‬ ‫بر داغي كه اندوه حسين در شيشه دل‌هايمان سرازير كرد‪،‬‬ ‫گرد هم م ي‌آييم و آن عزيز معصوم ب ي‌گناه را ندا م ي‌كنيم‪:‬‬ ‫«السالم‌عليك يا اسير الكربات و قتيل العب رات» ‪g‬‬ ‫دست از دست‪ ،‬هر كه بردارد‬ ‫از سلوكي چنين خبر دارد‬ ‫تشنه را ساقي آب خواهد داد‬ ‫به شكسته جواب خواهد داد‬ ‫در شكست است پرگشايي روح‬ ‫با فتوحات آشنايي روح‬ ‫درد درماندگي چه درماني‌‌ست!‬ ‫مردگانيم اگر كه در ما نيست‬ ‫باده پيش آر و مست را بپرست‬ ‫حال اهل شكست را بپرست‬ ‫عرش خواهي‪ ،‬دل شكسته بخواه‬ ‫ملكوت از قلوب خسته بخواه‬ ‫كربال را ببين و ويران شو‬ ‫پرفشاني ببين‪ ،‬پريشان شو‬ ‫اين طرف نور و آن طرف نار است‬ ‫بامداد جليل ديدار است‬ ‫عرش‪ ،‬عرش شكسته آنجا بود‬ ‫ملكوت گسسته آنجا بود‬ ‫عرش‪ ،‬عرشي كه شعله ور شده بود‬ ‫ملكوتي كه مختصر شده بود‬ ‫گريه كن‪ ،‬گريه تشنگ ي‌بخش است‬ ‫گريه كن‪ ،‬گريه زندگ ي‌بخش است‬ ‫گريه كن‪ ،‬گريه شبنم روح است‬ ‫گريه كن‪،‬گريه مرهم روح است‬ ‫گريه كن‪ ،‬گريه عاشقانه‌تر است‬ ‫گريه عاشقانه راهبر است‬ ‫م ي‌برد گريه تا بهار تو را‬ ‫م ي‌دهد گريه برگ و بار تو را‬ ‫اشك از چشم ه‌هاي رب ّان ي‌ست‬ ‫گريه از نغم ه‌هاي روحان ي‌ست‬ ‫گريه كن بر صحيفه چرخان‬ ‫بر سر نيزه رفتن قرآن‬ ‫بر سر نيزه نور م ي‌پاشيد‬ ‫متبس م‪ ،‬سرور م ي‌پاشيد‬ ‫ّ‬ ‫منفصل بود سر ولي در وصل‬ ‫اسم مشتق رسيده بود به اصل‬ ‫راز اين انفصال را درياب‬ ‫ابتهاج وصال را درياب‬ ‫ه ر‌چه اندوه‪ ،‬زاده فصل است‬ ‫ه ر‌چه شادي‪ ،‬شكوفه وصل است‬
‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫اتمام حجت با بشريت‬ ‫دکتر‌محمد‌حسین‌رجبی‌دوانی‌در‌گفت‌وگوبا‌مثلث‬ ‫دکت ر‌محمدحس�ین رجبی‪ ،‬مورخ و پژوهش�گر تاریخ اسالم است که با بیان شیوا توام با مستندات تاریخی‬ ‫خود به موضوعات تاریخی به ویژه واقعه عاشورا م ی‌پردازد‪ .‬محمدحسین رجب ی‌دوانی در سال ‪ ۱۳۳۹‬در شهر قم‬ ‫در خانواده‌ای روحانی ب ه‌دنیا آمد‪ .‬وی فرزند مورخ مش�هور عالم ه‌علی دوانی اس�ت‪ .‬تحصیالت ابتدایی را در قم و‬ ‫دوره دبیرستان را در سال ‪ ۱۳۵۰‬در تهران طی کرد‪ .‬وی دارای دکترای تاریخ و تمدن ملل اسالمی از دانشگاه تهران‬ ‫ی دانشگاه امام حسین(ع) است‪ .‬آثار وی که به صورت کتاب چاپ و منتشر‬ ‫و به مدت ‪ ۲۰‬سال عضو هیات علم ‌‬ ‫شده عبارتند از‪ :‬کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسالمی‪ ،‬تاریخ تحلیلی دوران امامت امی ر‌المومنین علی(ع)‪،‬‬ ‫پشتیبانی نظامی در سپاه‌های صدر اسالم و‌ترجمه و تلخیص و بازنویسی لحوف سیدبن‌طاووس‪ ،‬مقاالتی هم‬ ‫در دانش‌نامه امام علی(ع) و برخی مجالت علمی‌پژوهشی و تخصصی تاریخی‪.‬‬ ‫دکت�ر رجب�ی در گفت‌وگو با مثلث با تبیین‌تردیده�ای‌ب ی‌موردی که این روزها در مورد وقایع عاش�ورا بیان‬ ‫م ی‌ش�ود‪ ،‬از وقوع آنچه برنام ه‌های دش�من در خصوص اس�تحاله باورهای دینی مردم مسلمان م ی‌داند‪ ،‬هشدار‬ ‫م ی‌دهد‪.‬‬ ‫گفت‌وگو‪ :‬مصطفی شوقی‬ ‫در مواجه�ات واقع�ه کربلا چ�ه هن�گام‬ ‫عاشورا و بعد از آن در کوفه و شام از سوي‬ ‫ش�بهه‌افكنان گفته م ی‌ش�ود که حضرت‬ ‫اب ا‌عبداهلل الحس�ین(ع) با یزید بن‌معاویه‬ ‫پس�ر عمو بوده و اساس�ا این مجادله‌ای‬ ‫خانوادگی اس�ت؛ این در حالی اس�ت که‬ ‫موضوع فراتر از اینهاست و ماجرا را نباید‬ ‫در سطح یک منازعه فامیلی کوچک کرد‪.‬‬ ‫‪ l‬ه��ر دو اینه��ا نسبش��ان م ی‌رس��د ب��ه‬ ‫عبدمناف جد س��وم حضرت محم��د(ص)‪ .‬اگر بن ی‌امیه‬ ‫آن ط��ور ک��ه خودش��ان معتق��د هس��تند‪ ،‬فرزن��دان‬ ‫امیه بن‌شمس��ه‌بن‌عبدمناف هس��تند‪ ،‬نزدیک‌ترین تیره‬ ‫در بین تیره‌های مختلف قریش به بن ی‌هاشم م ی‌شدند‪.‬‬ ‫اما نقلی هم داریم که امیه منس��وب به شمس��ه ش��ده‬ ‫اس��ت‪ ،‬چه آنکه برده‌ای بوده و ب��ه عنوان فرزند پذیرفته‬ ‫‪15‬‬
‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫شده اس��ت‪ .‬بناب راین نسل او نس��ل واقعی نیست و به‬ ‫عبدمن��اف ب ر‌نم ی‌گردد‪ .‬حاال این نق��ل وجود دارد و من‬ ‫نم ی‌خواهم در رد یا تایید آن س��خن بگویم‪ ،‬اما منافاتی‬ ‫با اصل ماجرا ندارد‪ ،‬مهم انحرافی است که پدید م ی‌آید‪،‬‬ ‫حتی بعدها توس��ط فردی که نس ب‌اش به رسول مکرم‬ ‫اسالم (ص) هم م ی‌رسد انحراف پدید م ی‌آید‪.‬‬ ‫ما کس��ی را در تاری��خ داریم به ن��ام جعفر کذاب‬ ‫ک��ه فرزن��د امام معصوم‪ ،‬ب��رادر امام معص��وم و عموی‬ ‫حضرت‌صاحب‌الزمان (عج) اس��ت‪ ،‬بناب راین صرف اینکه‬ ‫چگونه اس��ت خویش��اوندی با خویش��اوند خ��ود درگیر‬ ‫منازعه‌ای م ی‌ش��ود بحث منطقی نیس��ت‪ .‬چه بس��ا در‬ ‫تاریخ و زمان کنونی نیز اختالف در میان خویش��اوندان‬ ‫امری بدیهی و طبیعی اس��ت که بر س��ر قدرت و ثروت‬ ‫ب رادری با ب رادری درگیر شده و خون همدیگر را ریخته‌اند‪.‬‬ ‫نکت�ه اینک�ه ام�ر فامیل�ی حض�رت‬ ‫سی د‌الش�هدا(ع) ب�ا یزید برجس�ته ش�ده‬ ‫است‪ ،‬فکر م ی‌کنید چرا؟!‬ ‫‪ l‬ببنی��د‪ ،‬م��ا در هی��چ منبع تاریخ��ی نداریم‬ ‫که موضوع خویش��اوندی سی د‌الش��هدا‌(ع) و امویان گفته‬ ‫ش��ده باش��د‪ .‬در یک جا تنها و آن هم روز عاشوراس��ت‬ ‫که قی س‌بن اشعث بن‌قیس (لعنت‌اهلل) خطاب به امام‌(ع)‬ ‫م ی‌گوید که به فرمان پس��ر عموی��ت یزید در بیا که او‬ ‫کاری با تو نخواهد داشت‪.‬‬ ‫این به این معنا نیس��ت که آنها با یکدیگر نسبت‬ ‫و بس��تگی داشته باشند‪ .‬در عرب اگر کسی با کسی در‬ ‫قبیله‌ای بود او را ب رادر‌زاده هم م ی‌نامیدند و اگر از طرف‬ ‫مادر نس��بت داشت‪ ،‬خواه ر‌زاده م ی‌گفتند؛ نه اینکه واقعا‬ ‫او فرزند خواهر یا ب رادر‌ش باشد‪.‬‬ ‫حض��رت امی ر‌المومنین عل��ی‌(ع) در جنگ خندق‬ ‫وقت��ی ب��ه مص��اف عمربن‌عب��دود رفت��ه او خطاب به‬ ‫حضرت‌عل��ی‌(ع) گفت که ب��رادرزاده‪ ،‬م��ن نم ی‌خواهم‬ ‫با ت��و بجنگم‪ .‬این به معنای این نیس��ت که او عموی‬ ‫حضرت‌عل ی‌(ع) اس��ت‪ ،‬بلکه بدین معنی اس��ت که او از‬ ‫قریش است و حضرت امیر(ع) نیز قریشی است‪.‬‬ ‫یا مثال ش��مر (لعنت‌اهلل علیه) وقتی ب رای حضرت‬ ‫عب��اس(ع) و ب رادران��ش امان‌نامه م��ی‌آورد‪ ،‬م ی‌گوید که‬ ‫خواه ر‌زاده‌های من کجا هس��تند‪ .‬معنایش این نیس��ت‬ ‫که ش��مر دایی آنهاس��ت؛ م��ادر آن بزرگ��واران حضرت‬ ‫‌ام‌البنین(ع) از قبیله‌ای اس��ت که ش��مر ه��م متعلق به‬ ‫اوست‪ .‬پس ر‌عمو به این معناست که هر دو از دو خانواده‬ ‫بزرگ قریش هستند‪.‬‬ ‫ول��ی همانطور که عرض کردم از پیش از اس�لام‬ ‫بین این دو تیره از قریش رقابت بوده است؛ وقتی اسالم‬ ‫آم��د هدفش زدودن غبار ش��رک و کف��ر از جامعه بود و‬ ‫چون بن ی‌امیه در گروه مخالف بود‪ ،‬در گروه کفر و الحاد‬ ‫قرار گرفت‪ ،‬بناب راین سرسخت‌ترین دشمنان پیامبر(ص)‬ ‫از بنی‌‌امیه بودند تا پیش از فتح مکه نیز حاضر به اسالم‬ ‫آوردن نبودند‪ .‬با این حال پیامبر (ص) بر س��وابق ننگین‬ ‫آنها قلم عفو کش��ید و آنها را «طولقا» نامید؛ به معنای‬ ‫اینکه من آنها را آزاد کردم‪.‬‬ ‫ب�ا این پرس�ش‌ها م ی‌خواس�تم ب�ه این‬ ‫برس�م که عده‌ای م ی‌گویند در ابتدا آنچه‬ ‫در وق�وع کربال موثر ب�ود‪ ،‬همین مجادله‬ ‫خویش�اوندی برای س�روری عرب بود که‬ ‫رقاب�ت میان بن ی‌هاش�م و بن ی‌امیه را رقم‬ ‫زده بود‪.‬این ق�ول چقدر در منابع تاریخی‬ ‫مشهور است یا اینکه اساسا محلی برای‬ ‫وقوع واقعه عاشورا و ماجراهای بعد از آن‬ ‫بوده است؟‬ ‫‪ l‬باید به این نکته بس��یار دقت کرد؛ چه آنکه‬ ‫این‌تردیدافکنی متعلق به عصر حاضر اس��ت و س��ابقه‬ ‫تاریخ��ی ن��دارد‪ ،‬یعنی ما در تاری��خ نم ی‌بینیم که گفته‬ ‫ش��ده این ماجرا دعوای دو قبیله اس��ت و به ما ارتباطی‬ ‫‪16‬‬ ‫ندارد یا این منازعه‌ای قدیمی‌میان بن ی‌هاشم و بن ی‌امیه‬ ‫اس��ت که گاهی در بن ی‌هاش��م در بدر و خن��دق پیروز‬ ‫ب��وده و بن ی‌امی��ه در صفین و کربال پیش برده اس��ت‪.‬‬ ‫ای��ن ش��بهه‌افکنی را در عص��ر امروز و بع��د از پیروزی‬ ‫انقالب بزرگ اس�لامی که ملهم از قیام بزرگ عاشورای‬ ‫سی د‌الش��هدا(ع) است دشمنان در پیش گرفته‌اند‪ .‬دشمن‬ ‫م ی‌خواس��ت این انگیزه‌پذیری بزرگی ک��ه مردم از قیام‬ ‫امام‌حس��ی ن‌(ع) گرفته را به گمان خود از بین ببرد تا به‬ ‫نیات شوم خود نائل شود‪.‬‬ ‫اکب��ر گنجی این ف��راری ب ی‌ارزش و ب ی‌س��روپای‬ ‫ضد‌‌انقالب در س��ال ‪ 1378‬این توطئ��ه را به عملگی از‬ ‫دش��منان ملت ای ران کلید زد‪ .‬او در مقاله‌ای نوش��ت که‬ ‫کربال و صفین حاصل بدر و احد بوده است‪ .‬پیامبر(ص)‬ ‫کس��ان آنها را کش��ت و اینها نیز آمدند و انتقام گرفتند‬ ‫تا ب ی‌حس��اب ش��وند‪ .‬او م ی‌خواس��ت اینگونه القا کند‬ ‫ت��ا ارزش‌ها را از بین بب��رد‪ .‬اخی را نیز در آس��تانه محرم‬ ‫ش��بهه‌افکن ی‌های اینچنین��ی را در دس��تورکار خود قرار‬ ‫داده‌ان��د‪ .‬از جمله اینکه به ما چه ربط��ی دارد‪ ،‬ما ای رانی‬ ‫هس��تیم و چ��را در جن��گ دو قبیله عرب ما به س��ر و‬ ‫سینه بزنیم‪ .‬یا مثال به چالش کشیدن وجود یا عدم‌وجود‬ ‫حضرت رقیه یا اینکه اینها اصال تش��نه نبودند یا اینکه‬ ‫وقتی امام و اصحاب در ش��ب عاش��ورا غس��ل شهادت‬ ‫کردند‪ ،‬پس به این معنی اس��ت که آنها آب داش��تند و‬ ‫تش��نه نبودند‪ .‬اینه��ا‌ تردید‌افکن ی‌هایی اس��ت که ب رای‬ ‫ی به وجود آمده است‪.‬‬ ‫تخریب عزاداری‌های پرشور مردم ‌‬ ‫اینهایی که عرض کردم هیچ سابقه تاریخی ندارد‪.‬‬ ‫در گذش��ته تنها اسالف س��لف ی‌های امروز در اهل‬ ‫س��نت م ی‌گفتند که چرا امام حسین (ع)‪ ،‬در ب رابر کسی‬ ‫که قدرت دارد ایستاده و قیام کرده است‪...‬‬ ‫در واق�ع هم�ان تئوری تبعي�ت محض از‬ ‫حاکم�ی‌ک�ه تنه�ا برتری‌اش مس�لمانی‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬صحیح م ی‌گویید‪ .‬آنها م ی‌گفتند که چرا‬ ‫چنین کردی و اینکه وقتی که م ی‌دانس��تی دست خالی‬ ‫هستی خودت را در دامان مرگ انداختی! تازه این سخن‬ ‫نی��ز به هیچ وجه داللت بر این نبود که این دو قبیله‌ای‬ ‫هس��تند که با هم بر س��ر قدرت به مجادله برخاستند‪.‬‬ ‫بناب راین باید این هوش��مندی نزد ما باش��د که در دامن‬ ‫چنین‌تردید‌افکن ی‌هایی که به اعتقادات ما ضربه م ی‌زند‬ ‫نیفتیم و ب��ه مقابله با آن برخیزیم‪ .‬باید بدانیم که آنچه‬ ‫در کربال گذشت جنگ بین ارزش‌ها و ضد‌ارزش‌هاست‪.‬‬ ‫کربال صحنه مصاف حق با باطل است‪.‬‬ ‫امام حسی ن‌(ع) مظهر حق و حقیقت است و دنبال‬ ‫نجات نه تنه��ا مردم زمان‪ ،‬اصحاب و ی��اران خود بلکه‬ ‫دغدغه‌اش نیروهای دش��من نیز ب��ود‪ .‬در احتجاجاتی در‬ ‫روز عاشورا در تبیین واقعیت موجود‪ ،‬به دنبال این است‪،‬‬ ‫نه اینک��ه به س��پاه او بپیوندند بلکه آنه��ا را از ارتکاب‬ ‫جنایتی بزرگ بر حذر دارد‪ .‬امام‌(ع) م ی‌خواس��ت آنها را از‬ ‫شقاوتی که انجام م ی‌دادند هدایت کند‪.‬‬ ‫امام حس��ی ن‌(ع) در مس��یر هدایت مردم اس��ت و‬ ‫یزیدیان در مس��یر ش��قاوت آنها‪.‬بناب راین وقتی یک عده‬ ‫قلیلی در ب راب��ر ‪ 30‬هزار نفر قرار گرفته‌اند حتما به‌خاطر‬ ‫اعتقادش��ان به حق اس��ت‪ ،‬پس در این ش��رایط دعوای‬ ‫خانوادگی معنا ندارد‪.‬‬ ‫منازعه حق با باطل و ارزش‌ها و غی ر‌ارزش‌هاس��ت‪.‬‬ ‫پس مجادله خانوادگی معنای منطقی ندارد‪.‬کس��ی این‬ ‫س��خن را م ی‌گوید ک��ه به ارزش‌ها اعتق��ادی ندارد و به‬ ‫تقابل جبهه حق با باطل اعتقادی ندارد‪.‬‬ ‫در م�ورد حضرت رقیه (س) این روزها نی ز‌‬ ‫تردیدهایی توس�ط برخی مطرح م ی‌شود‬ ‫و در رس�انه‌ها بازتاب م ی‌یابد که موضوع‬ ‫را بیش از پیش حس�اس م ی‌کند‪ .‬آیا این‬ ‫ماجرا را نیز م ی‌توان در گروه‌ تردید‌افکنی‬ ‫نسبت به وقایع عاشورا دانست؟‬ ‫‪ l‬در م��ورد وجود حض��رت رقی ه‌(س) نیز همان‬ ‫قضی��ه‌ تردیدها در حال وقوع اس��ت تا امروز به این باور‬ ‫برس��ند که حضرت رقی ه‌(س) وجود نداشته است؛ کسی‬ ‫که این همه عزاداری‌ها‪ ،‬توس��ل‌ها و ذکر مصیب ت‌ها در‬ ‫مورد ایش��ان صورت گرفته تا رفته‌رفته مردم به این باور‬ ‫برسند که پس مابقی عزاداری‌های آنها دچار‌ تردید است‪.‬‬ ‫یک نگاه ش��ک‌آمیز به واقعه عاشورا در چنین شرایطی‬ ‫به وجود م ی‌آید به این معنی که بپذیریم حضرت‌رقی ه‌ای‬ ‫وجود نداش��ته پس از آن امام و اصحاب در روز عاش��ورا‬ ‫تشنه هم نبوده‌اند‪ ،‬پ س‌فردا هم م ی‌شنویم که طفلی که‬ ‫بر دس��تان امام (ع) قرار گرفت نیز تشنه نبوده است‪ .‬در‬ ‫نهایت ما را م ی‌برد به جایی که کربالیی که ب رای ش��ما‬ ‫ساخته‌اند و شما با یاد و تأسی از آن در ب رابر دشمن قرار‬ ‫م ی‌گرفتی��د و روی مین م ی‌رفتید و ش��هید داده‌اید‪ ،‬زیر‬ ‫سوال است! معنی این عمل این است که نظام اسالمی‬ ‫را از داش��تن قدرت نرم واقعه عاش��ورا محروم م ی‌س��ازد‬ ‫و خدایی ناکرده در چنین ش��رایطی ضربه‌پذیری بیشتر‬ ‫م ی‌شود و دشمن به مقاصد شوم خود م ی‌رسد‪.‬‬ ‫در مورد حض�رت رقیه(س) منابع تاریخی‬ ‫چه م ی‌گویند؟‬ ‫‪ l‬ام��ا در م��ورد وجود حضرت رقی��ه(س) بنده‬ ‫معتقدم که این تش��کیکات ب ی‌مورد است و ایشان وجود‬ ‫داشته‌اند‪ .‬سه نقل در مورد دختران امام حسی ن‌(ع) داریم‪.‬‬ ‫اولی توس��ط شیخ مفید نقل شده اس��ت که امام‌(ع) دو‬ ‫دخت��ر به نام‌های فاطمه و س��کینه داش��ته‌اند‪ .‬ش��هید‬ ‫مطهری این نقل را در کتاب حماسه حسینی که در واقع‬ ‫سخنرانی ایشان اس��ت بیان کرده‌اند که حضرت‌رقی ه‌ای‬ ‫وجود نداشته است‪.‬‬ ‫این یک نقل اس��ت و چه بس��ا شیخ مفید اشتباه‬ ‫کرده باش��د‪ ،‬چ��ه آنکه این م��رد بزرگ متکل��م و فقیه‬ ‫برجس��ته‌ای بوده است نه مورخ‪ .‬ایش��ان شاید احساس‬ ‫کرده باشند که باید یک کاری را ب رای اهل‌بی ت‌(ع) انجام‬ ‫دهن��د که تاکنون جای آن خالی بوده اس��ت‪ ،‬به همین‬ ‫دلیل ایشان کتاب ارش��اد را نوشته‌اند‪ .‬حال آنکه همین‬ ‫کتاب ارش��اد که کتاب بسیار ارزشمندی است و از منابع‬ ‫ما نیز است خالی از اشکاالت نیست‪.‬‬ ‫نقل دیگر اینکه امام حسین(ع) سه دختر داشته‌اند‬ ‫ولی نام دو دختر را برده‌اند که از نظر اعتبار همانند نقل‬ ‫ش��یخ مفید است‪ .‬نقل س��وم اینکه حضرت چهار دختر‬ ‫داش��ته‌اند که نام سه تن از آنها بیان شده است؛ فاطمه‪،‬‬ ‫سکینه و زینب‪.‬‬ ‫نقل س��وم چهارمین دختر م ی‌تواند حضرت رقیه‬ ‫باش��د‪.‬به این معنی که ما وقتی چنی��ن موردی را داریم‬ ‫نم ی‌توانیم اساس ماجرا را انکار کنیم‪.‬‬ ‫نکته دیگر نام ایش��ان است‪ .‬در منابع متاخر برخی‬ ‫گفته‌اند که نام ایش��ان فاطمه صغری بوده است‪ ،‬برخی‬ ‫نقل کرده‌اند نامشان زبیده و گروهی دیگر بیان داشته‌اند‬ ‫رقیه‪ .‬اصل بحث این اس��ت که ما وج��ود او را بپذیریم‬ ‫ک��ه این نقل موید این نکته اس��ت‪ .‬نکته بعد مربوط به‬ ‫داس��تان ایش��ان در خ رابه شام اس��ت‪ .‬برخی م ی‌گویند‬ ‫چ��ون این داس��تان در منابع متقدم نیامده پس ایش��ان‬ ‫وجود نداش��ته‌اند‪ .‬اولی��ن منبعی که به داس��تان خ رابه‬ ‫ش��ام اش��اره داش��ته‪ ،‬کتاب کامل بهایی اثر عمادالدین‬ ‫طبری‌شیعی است‪ .‬ایشان در قرن هفتم هجری و معاصر‬ ‫س��ی د‌بن‌‌طاووس زیس��ت م ی‌کرده‌اند‪ .‬وقت��ی ما کتاب‬ ‫معروف لهوف اثر س��ی د‌بن ط��اووس را به دلیل صداقت‬ ‫گفت��ار و نیک‌رفتاری بدون ذکر س��ند م ی‌پذیریم چطور‬ ‫کتاب عماد‌الدین طبری شيعی که او نیز مرد راست‌گفتار‬ ‫بوده است را نپذیریم‪ .‬تازه اینکه او ب رای داستان حضرت‬ ‫رقیه(س) در کتاب خود س��ندی ذکر م ی‌کند‪ .‬او م ی‌گوید‬ ‫در کتاب‌ هاویه که من این کتاب را دیده‌ام و از بین رفته‬ ‫اس��ت‪ ،‬در آن در مورد دختر خردسال حضرت حسی ن‌(ع)‬
‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫در خ رابه شام اشاراتی را ذکر کرده است‪.‬‬ ‫به‌خص��وص اینک��ه تاکی��د م ی‌کن��م عمادالدین‬ ‫طبری ش��یعی توثیق شده و توس��ط علما سالمتش در‬ ‫ذکر حدیث مورد قبول واقع ش��ده است‪ .‬همانطور که از‬ ‫سی د‌بن طاووس م ی‌پذیریم نیز باید از عمادالدین طبری‬ ‫نیز بپذیریم‪ .‬بناب راین نظر شخصی من است که حضرت‬ ‫رقیه وجود دارند و داس��تان ایشان نیز بر مبنای حقیقت‬ ‫است و قابل انکار نیست‪.‬‬ ‫چند س��ال پیش من با یکی از پژوهشگران واقعه‬ ‫عاش��ورا گفت‌وگویی م ی‌کردم‪ .‬ایش��ان م ی‌گفت از همه‬ ‫اقوام در واقعه عاشورا و بعد از آن حضور داشته‌اند‪ ،‬ترک‪،‬‬ ‫ای ران��ی‪ ،‬آفریقایی و رومی‌و‪ ...‬او تعبیری به کار برد اینکه‬ ‫به همین دلیل عاشورا واقع ه‌ای جهانشمول است‪.‬‬ ‫من مس��اله را فراتر از اینکه ی��ک رومی‪ ،‬یهودی‪،‬‬ ‫ای رانی و‪ ...‬در مجلس یزید یا صحنه عاشورا وجود داشته‬ ‫باش��ند م ی‌بینم‪ .‬نم ی‌توان با دالل��ت بر این امر که چند‬ ‫نفری از اقوام مختلف در کربال حضور داشته‌اند گفت این‬ ‫مساله امری جهانی اس��ت‪ .‬قیام حضرت سی د‌الشهدا(ع)‬ ‫یک اتمام حجتی با بشریت در طول تاریخ است‪.‬‬ ‫حاال اینکه یک رومی‌یا یک ای رانی در اینجا وجود‬ ‫داش��ته باشد یا نداشته باش��د معنایی ندارد و اینکه یک‬ ‫غالم ای رانی در لشکر دش��من وجود داشته است پس با‬ ‫ای ران ی‌ها هم اتمام حجت صورت گرفته است‪ ،‬امر درستی‬ ‫نیس��ت‪ .‬در کوفه آن موقع ای رانیان مسلمان زیادی وجود‬ ‫داش��ت‪ .‬بحث اصلی اینجاست که امام حسین(ع) درس‬ ‫آزادگی به تمام آزادیخواهان جهان داد‪ .‬یعنی ش��ما باید‬ ‫ب رای رسیدن به آرمان‌های ارزشمند و واالی خود بایستید‬ ‫و مبارزه کنید و نه راسید‪.‬‬ ‫این موضوع را چه شیعه و چه سنی از امام‌حسی ن‌(ع)‬ ‫درس م ی‌گیرند و غیرمسلمان هم اگر به‌دنبال مبارزه با‬ ‫ظلم و اس��تکبار باش��د از مکتب امام حس��ین(ع) درس‬ ‫م ی‌گیرد‪.‬‬ ‫همانط��ور که گاندی ب��ه صراحت بی��ان م ی‌کند‬ ‫ک��ه ما در قیام خود در مقابل اس��تکبار انگلیس از قیام‬ ‫امام‌حس��ی ن‌(ع) الهام گرفته‌ایم‪ .‬یعنی اگر کسی بخواهد‬ ‫راه مب��ارزه ب��ا ظل��م و اس��تکبار را پیدا کن��د از طریق‬ ‫امام‌حسی ن‌(ع) به راحتی م ی‌تواند به این مهم نائل شود‪.‬‬ ‫با این نقشه راه آیا وجود اقوام مختلف در‬ ‫عاش�ورا بر این پایه سندیت تاریخی دارد‬ ‫ی�ا اینکه در مواجه�ه دراماتیکی که حول‬ ‫محور واقعه کربال رخ داده چنین نقل‌هایی‬ ‫بیان شده است؟‬ ‫‪ l‬بل��ه‪ ،‬در منابع تاریخی مس��ائلی وجود دارد‪.‬‬ ‫مثل اس��لم ترک در لشکر امام حس��ین(ع) اما نم ی‌توان‬ ‫ای��ن را مالک��ی ب��رای نقش ت��رکان در واقعه عاش��ورا‬ ‫م�لاک بدانیم‪ ،‬یا ی��ک غالم ای رانی به نام رس��تم ب رای‬ ‫شمرملعون یا مه ران غالم عبیداهلل بن‌‌زیاد(لعنت‌اهلل‌علیه)‬ ‫يا دورید غالم عمربن س��عد(لعنت‌اهلل‌علیه) محلی ب رای‬ ‫نتیجه‌گی��ری نيس��ت؛ يعني اينكه ما بخواهيم نقش��ی‬ ‫ب رای ای رانیان قائل باش��یم‪ ،‬خیر! این توهین به ای رانیان‬ ‫اس��ت که نقش آنه��ا را به عنوان چند غ�لام ب ی‌اختیار‬ ‫در ن��زد ظالمان تنزل دهیم‪ .‬ای ران ی‌ها به س��بب تبعیض‬ ‫بسیار ناروا و غلط خلیفه دوم که بدعت گذاشت و حاضر‬ ‫نش��د با اع راب آنها را یکس��ان بداند در صحنه سیاسی‬ ‫و اجتماعی صدر اس�لام حضوری کم‌رنگ دارند‪ .‬اع راب‬ ‫مس��ائل سیاس��ی و اجتماع��ی را قوم ی‌ ک��رده بودند و‬ ‫معتق��د بودند این امر ب��ه ما ارتب��اط دارد و به ای ران ی‌ها‬ ‫مرتبط نیست‪.‬‬ ‫در زم��ان حضرت امی رالمومنین عل ی‌(ع) ایش��ان با‬ ‫درایتی که داش��تند این تبعیض را برداش��تند و چه بسا‬ ‫همین امر باعث ش��د که اع��راب در تضعیف حکومت‬ ‫ایشان بکوشند و یکی از عوامل ضدیت با ایشان همین‬ ‫ام��ر بها دادن ب��ه ای رانیان بود‪.‬اش��راف عرب به حضرت‬ ‫امی��ر(ع) ای راد م ی‌گرفتن��د که چرا ای رانی��ان را با ما ب رابر‬ ‫ک��رده‌ای! بناب رای��ن بعد از صلح امام حس��ن مجتب ی‌(ع)‬ ‫معاوی��ه (لعنت‌اهلل‌علیه) این سیاس��ت را به‌ش��دت کنار‬ ‫گذاش��ت و ای رانیان را پ راکنده ساخت‪ .‬همین جاست که‬ ‫وقتی امام حس��ین(ع) قیام م ی‌کنند‪ ،‬ای ران ی‌ها نم ی‌توانند‬ ‫نقشی داشته باشند‪.‬‬ ‫اما باید دقت کنیم در عین حال وقتی خبر شهادت‬ ‫امام حس��ی ن‌(ع) به سیستان در ش��رق ی‌ترین نقطه ای ران‬ ‫م ی‌رس��د‪ ،‬پی��ش از قی��ام توابین این ای ران ی‌ها هس��تند‬ ‫که سیس��تان ی‌ها به خونخواهی امام حس��ین (ع) به پا‬ ‫م ی‌خی زن��د‪ .‬بناب راین قیام امام حس��ین (ع) به‌طور کلی‬ ‫جهانشمول است و هر کسی اندک معرفتی داشته باشد‬ ‫با خواندن واقعه کربال در ب رابر این عظمت س��ر تعظیم‬ ‫فرود م ی‌آورد‪.‬‬ ‫در طرف مقابل نیز شهادت امام حسین(ع) به قول‬ ‫یک��ی از منابع تاریخی «کار حکوم��ت را ب رای بن ی‌امیه‬ ‫راس��ت نکرد» و مجادالتی در میانش��ان به وجود آمد با‬ ‫این مضمون که اساسا چرا حسین بن‌علی را کشتید‪.‬‬ ‫اوال‪ ،‬معاوی��ه بن‌یزید یا همان معاوی��ه دوم اندکی‬ ‫بع��د – برخی گفته‌اند چه��ل روز و برخی دیگر دوماه‪-‬‬ ‫از خالفت اس��تعفا گفت و از اعمال پدر ب رائت جس��ت؛‬ ‫مخصوصا از واقعه کربال‪.‬‬ ‫ضمن اینکه نقل شده که او حتی به پدر بزرگ خود‬ ‫نیز انتقاد کرد در ب رابر کسی – منظور حضرت علی (ع)‬ ‫اس��ت ‪ -‬ایستاد که از وی س��رتر بود و در ب رابر حضرت‬ ‫عل ی‌(ع)‪ ،‬او را محکوم م ی‌نماید‪.‬‬ ‫چ�را این واقعه رخ م ی‌دهد‪ ،‬به هر حال آن‬ ‫هم در محیط ضد‌شیعی شام؟!‬ ‫‪ l‬این برم ی‌گردد به اینکه نقل است او معلمی‬ ‫‌داش��ته که گرایشات شیعی داش��ته است‪ .‬اما انسان اگر‬ ‫اندک انصافی داش��ته باش��د و به واقعه کربال نگاه کند‬ ‫س��ر تعظیم در ب راب��ر آن فرود م ی‌آورد‪ .‬این امر نش��ان‬ ‫م ی‌دهد گرچه معاویه دوم فرزند یزید پلید اس��ت‪ ،‬اما اگر‬ ‫اندک معرفتی کسب نماید نم ی‌تواند در ب رابر این فاجعه‬ ‫سکوت نماید‪.‬‬ ‫اما نکته‌ای که ش��ما اش��اره کردید درباره منازعات‬ ‫میان بن ی‌امیه در مورد واقعه عاشورا؛ وقتی که حکومت‬ ‫به ش��اخه مروانیان بن ی‌امیه م ی‌رسد و عبدالملک مروان‬ ‫ب��ا اینکه خلیفه پلید و س��تمگری اس��ت در مواجهه با‬ ‫اه��ل بیت دیگر احتیاط م ی‌نمای��د و م ی‌گوید که من را‬ ‫از برخ��ورد با خاندان عل��ی (ع) بازدارید‪ ،‬چرا که ب رای من‬ ‫ثابت ش��د بن ی‌سفیان (معاویه‪ ،‬یزید) وقتی با این خاندان‬ ‫ب��ه مقابله پرداختند چگونه محو و نابود ش��دند‪ .‬با اینکه‬ ‫او جنایتکار بزرگی بود از تعرض به امام س��جاد در واقعه‬ ‫حمل��ه حجاج به مکه نه به دلیل احترام به امام بلکه به‬ ‫دلی��ل‌ترس از به خطر افت��ادن حاکمیت خود خودداری‬ ‫م ی‌کند و به او م ی‌گوید با عل ی‌بن‌حسین(ع) و بن ی‌هاشم‬ ‫کاری نداشته باش!‬ ‫بح�ث خوب�ی ش�کل گرف�ت در م�ورد‬ ‫‌تردیدهای�ی ک�ه به واقع�ه عاش�ورا وارد‬ ‫م ی‌ش�ود‪ .‬در ابت�دا ب�ه نظر م ی‌رس�د که‬ ‫یک روایت داس�تانی از واقعه کربال ایجاد‬ ‫م ی‌ش�ود و بعد نس�بت به آن‌تردیدهایی‬ ‫ب�رای ضرب�ه زدن ب�ه اصل ماج�را‪ ،‬ایجاد‬ ‫م ی‌کن�د‪ .‬این در حالی اس�ت که اساس�ا‬ ‫روای�ت دراماتی�ک و داس�تانی از واقع�ه‬ ‫عاش�ورا با تم�ام ظرفی ت‌ه�ای عرفی که‬ ‫دارد همانط�ور ک�ه گفتی�د اص�ل مس�اله‬ ‫نیس�تند و ح ق‌طلب�ی و ارزش‌های واقعی‬ ‫قیام م�ورد توجه این‌تردیدهاس�ت‪ .‬باید‬ ‫چه کنیم در مقابله با این امر؟!‬ ‫‪ l‬در زمان قاجار و پهلوی که مومنان مورد ظلم‬ ‫حاکمان واقع بودند‪ ،‬آنها با پناه بردن به واقعه عاش��ورا و‬ ‫قیام امام‌حس��ی ن‌(ع) خود را تس��کین م ی‌دادند و آنهایی‬ ‫که معرفت بیش��تری داشتند ب رای عمل به تکلیف خود‬ ‫در مقابله با اس��تبداد و ظلم حاکم بر جامعه ای رانی از آن‬ ‫درس م ی‌گرفتن��د‪ .‬اما با پیروزی انقالب اس�لامی که از‬ ‫قیام حضرت سی د‌الش��هدا(ع) مدد گرفته بود‪ ،‬دشمن روی‬ ‫مفاهیم آن کار کرد‪.‬‬ ‫پیش از این غرب ی‌ها در مواجهه خود با اس�لام‪ ،‬به‬ ‫اس�لام س��نی برخورده بودند و حرکت خود را با اس�لام‬ ‫بر مبنای اس�لام س��نی تنظیم کرده بودند‪ .‬آنها ش��یعه‬ ‫را فرق��ه‌ای کوچک م ی‌دانس��تند و آن را نم ی‌ش��ناختند‪.‬‬ ‫بناب راین آنها ب رای مقابله با اس�لام س��نی راهکارهایی را‬ ‫اندیش��يده بودند و از طريق استعمار نو نیز حکومت‌های‬ ‫کش��ورهای اهل تسنن را از خود حاکمان جیره‌خوار خود‬ ‫گمارده بودند‪.‬‬ ‫از س��وی دیگ��ر از نظر فقهی و کالم��ی‌نیز این‬ ‫اس�لام توجی ه‌گر حض��ور این حاکمان ب��ود‪ ،‬به صورتی‬ ‫ک��ه بن‌علی‪ ،‬مبارک و صالح یمنی به صرف مس��لمان‬ ‫بودن‪ ،‬حکومتشان توجی ه‌پذیر ش��ده بود‪ .‬تصور غرب ی‌ها‬ ‫این بود که توانس��ته‌اند برعالم اس�لام چیره ش��وند‪ ،‬اما‬ ‫قیام انقالب اس�لامی ای ران به پیروزی رس��ید و با الهام‬ ‫از قیام سی د‌الش��هدا جبهه جدیدی در ب رابر ظلم‌س��تيزی‬ ‫به وجود آورد‪.‬‬ ‫ای��ن انق�لاب ن��ه تنها حاک��م را واج��ب اطاعت‬ ‫نم ی‌دانس��ت‪ ،‬بلکه معتقد بود ک��ه او حکومت را غصب‬ ‫کرده و حکومت حق امام معصوم یا نایب بر حق اوست‪.‬‬ ‫وقتی چنین حرف جدیدی زده ش��ده و دیده شد که عالم‬ ‫تسنن نیز از آن تأسی گرفته بناب راین به وحشت افتادند‪.‬‬ ‫در همی��ن کش��ورهای عرب��ی دیدید ک��ه اعتقاد‬ ‫س��نتی گذش��ته ب��ه چال��ش کش��یده ش��د و در ب رابر‬ ‫حکومت س��تمگر مردم گرچه ‪ 30‬س��ال دیرتر از انقالب‬ ‫اس�لامی‪ ،‬ام��ا به پاخاس��تند‪ .‬نکت��ه جالب اینجاس��ت‬ ‫نماینده آن تفک��ر در االزهر هیچ گاه در هیچ تظاه راتی‬ ‫در مص��ر حضور رس��می و جدی نداش��ت‪ ،‬چ��را چون‬ ‫ای��ن روحان��ی االزه��ری تا‌کن��ون توجی ه‌گ��ر حکومت‬ ‫مبارک بوده است‪.‬‬ ‫یک�ی دیگ�ر از‌تردیدهایی که ب�ه واقعه‬ ‫عاش�ورا وارد م ی‌ش�ود ای�ن اس�ت ک�ه‬ ‫امام حس�ین(ع) از هم�ان ابت�دا ب ه‌دنبال‬ ‫حکوم�ت ک�ردن قی�ام کردن�د‪ ،‬اخیرا هم‬ ‫مقال�ه‌ای م ی‌خوان�دم که در س�یر تبیین‬ ‫حکوم�ت ش�یعی از امام‌حس�ین(ع) ت�ا‬ ‫صفوی�ه و جمهوری اسلامی ایران دلیلی‬ ‫بر حکوم ت‌طلبی قیام‌های شیعه از واقعه‬ ‫کربال تا‌کنون به ش�کلی انتقادی س�خن‬ ‫گفته بود‪.‬‬ ‫‪ l‬این حرف به‌نوعی درست است‪ ،‬اما در جهت‬ ‫ایجاد‌ تردید‪ .‬امام حسین (ع) ماموریت و هدف اصل ی‌اش‬ ‫ایس��تادگی در ب رابر یزیدی بود که داشت اساس اسالم را‬ ‫از بی��ن م ی‌برد‪ .‬حضرت م ی‌فرمود که اگر فرصت بدهیم‬ ‫یزید‪ ،‬اسالم را نابود م ی‌کند‪ .‬امام حسین (ع) حتی اگر آن‬ ‫‪ 72‬تن هم نبودند ب��رای ادای تکلیف خود اگر یک تن‬ ‫هم بودند م ی‌ایستاد‪.‬‬ ‫س��خن اینجا حفظ جان امام نیست که تکلیف بر‬ ‫ایش��ان چنان مهم اس��ت که جان خود را نی��ز در ب رابر‬ ‫آن م ی‌ده��د‪ .‬ام��ا وقتی حضرت ب رای عم��ل به تکلیف‬ ‫قیام م ی‌کنند‪ ،‬گروهی از مردم کوفه زمانی که م ی‌شنوند‬ ‫به قیام ایش��ان متمایل م ی‌ش��وند و م ی‌گویند ما هم در‬ ‫حرکت شما شرکت م ی‌کنیم‪.‬‬ ‫در اینج��ا موض��وع حکومت امری ثانویه اس��ت و‬ ‫اصل بر ادای تکلیف اس��ت‪ ،‬اما اگ��ر جمعی در حرکتی‬ ‫ب رای اصالح جامعه به حکومت برس��د چ��ه ای رادی دارد‬ ‫ضمن اینکه امام حس��ی ن‌(ع) م ی‌فرمایند هیچ‌کس ب رای‬ ‫حکومت از خاندان ما بحق‌تر نیست‪g .‬‬ ‫‪17‬‬
‫خبرنامه‬ ‫خبرنامه اين هفته شامل صفحاتي درباره ارتحال آيت‌اهلل مجتبي تهراني است ‪ .‬مروري بر تغييرات كابينه در‬ ‫سال‌هاياخيروبرگزاريسالگرد‪9‬ديازديگربخش‌هايخبرنامهاينهفته است‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫وزرايي كه رفتند‬ ‫برائت از فتنه‬ ‫خداحافظي با خانم وزير‬ ‫‪18‬‬
‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫پروازمعلم اخالق‬ ‫‪19‬‬
‫‪1‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫حضرت آیت‌اهلل آق��ا مجتب ی‌ته ران��ی از مراجع تقلید‬ ‫ساکن ته ران در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه گذشته‬ ‫پس از ‪ 75‬س��ال عمر پربرکت به ملکوت اعلی پیوست‪ .‬او‬ ‫که س��ال‌ها «اخالق» را به مثابه بحث اصلی در جلس��ات‬ ‫عمومی خود تدریس م ی‌کرد از ش��اگردان برجسته و مبرز‬ ‫حضرت امام‌خمین��ی(ره) بود که البته هی��چ‌گاه مناصب و‬ ‫مسئولی ت‌های سیاسی و رس��می را نپذیرفت‪ .‬او دارای دو‬ ‫ب رادر بود؛ یکی آیت‌اهلل شیخ مرتضی ته رانی از علمای بزرگ‬ ‫ته ران و دیگری مهدی کلهر‪ ،‬مشاور محمود احمدی‌نژاد در‬ ‫دوره انتخابات ریاست‌جمهوری نهم‪.‬‬ ‫مرحوم آی��ت‏اهلل میرزا عبدالعلی ته رانی از ش��اگردان‬ ‫مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی‪ ،‬فقیهی مجاهد‬ ‫و عارفی س��ترگ بود که در زمان حکوم��ت پهلوی اول‪ ،‬با‬ ‫همراهی و رفاقت مرحوم آیت‌اهلل شاه‌آبادی بزرگ‪ ،‬به اقامه‬ ‫نماز جماعت در مسجد جامع بازار ته ران مشغول بود و در‬ ‫امر تربیت نفوس مستعد و راهنمایی سالکان اهتمام ویژه‌اي‬ ‫داشت‪ .‬در س��ال ‪ 1316‬خداوند پس��ری به او عطا فرمود که‬ ‫نامش را «مجتبی» نهاد‪.‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل حاج‌آقا مجتبی ته رانی‪ ،‬طبق رس��م‬ ‫تمام ی‌ خاندان‌ه��ای عل��م و معرفت‪ ،‬تحصی��ل در علوم‬ ‫دینی و اش��تغال به علوم ح��وزوی را از دوران کودکی آغاز‬ ‫کرد و در امر تحصیل علوم‪ ،‬جدیتی فوق‌العاده داش��ت‪ .‬او‬ ‫با هدایت و ارش��اد پدر بزرگوار خود‪ ،‬ب رای مدت چهار‌س��ال‬ ‫به مشهد مقدس مهاجرت کرد و در س��ایه الطاف حضرت‬ ‫عل ی‌بن‌موس ی‌الرضا(ع) مشغول به گذراندن دوره سطح شد و‬ ‫از محضر اساتید برجسته‌ای چون ادیب نیشابوری بهره‌مند‬ ‫شد‪ .‬چندی بعد به قم مهاجرت کرد تا در حوزه نوپای آن دیار‪،‬‬ ‫که به تازگی تمام ی‌ اهل علم جهان تشیع را به سوی خود‬ ‫جذب م ی‌کرد‪ ،‬حضور یابد و سطوح عالی دروس حوزوی را‬ ‫نیز به اتمام برساند‪.‬‬ ‫شیخ جوان با جدیت و پشتکار بسیار‪ ،‬دروس سطح را‬ ‫به‏سرعت تمام کرد و در س��نین نوجوانی به محضر علمی‬ ‫‌بزرگانی چون آیت‌اهلل روح‌اهلل خمین��ی(ره)‪ ،‬مرحوم آیت‌اهلل‬ ‫العظم ی‌بروجردی‪ ،‬مرحوم آیت‌اهلل العظمی‌سی د‌محمدرضا‬ ‫گلپایگانی و مرحوم عالمه طباطبایی راه یافت‪ .‬در جدیت‬ ‫و پش��تکار او همین بس که خود م ی‌گوید‪« :‬در زمانی که‬ ‫مشغول به دروس سطح بودم‪ ،‬دو مرتبه تمام وسائل‌الشیعه‬ ‫را مطالعه کردم تا ب رای شرکت در درس خارج آماده شوم‪».‬‬ ‫سال‌های جوانی شیخ مجتبی به سبب نبوغ و تالش‬ ‫مثال‌زدن ی‌اش به کسب درجه اجتهاد انجامید و او خیلی زود‬ ‫توانست از نزدیکان و معتمدین حضرت امام(ره) واقع شود‪.‬‬ ‫مقبولیت علم ی‌ شیخ مجتبی ته رانی نزد استاد خویش‪ ،‬به‬ ‫اندازه‌ای بود که حضرت امام به طلب��ه جوان خود اجازه داد‬ ‫تا تقری رات و نوش��ته‌های درس «بیع» ایشان را جمع‌آوری‬ ‫و در قالب یک اثر مستقل منتش��ر کند‪ .‬اینگونه بود که به‬ ‫اهتمام طلبه جوان‪ ،‬کتاب مکاس��ب محرمه حضرت امام و‬ ‫همچنین دوره دو جلدی رس��ائل اصولی حضرت امام(ره)‬ ‫تنظیم و منتشر شد‪.‬‬ ‫هنوز مدت زیادی از کس��ب فیض ای��ن طلبه فاضل‬ ‫و ج��وان از محض��ر زعیم عالم تش��یع‪ ،‬حض��رت آیت‌اهلل‬ ‫العظم ی‌بروجردی نگذشته بود که این مرجع بزرگوار رحلت‬ ‫کرد و بار هدایت امت را ب��ه دوش حضرت امام‌خمینی(ره)‬ ‫نه��اد‪ .‬آن گاه که امر خطیر مرجعی��ت متوجه حضرت امام‬ ‫شد‪ ،‬ایش��ان ش��اگرد فاضل خود‪ ،‬حاج‌آقا مجتبی ته رانی را‬ ‫مامور جمع‌آوری فتاوا و تنظیم اولین نسخه از رساله عملیه‬ ‫و مناسک حج خویش گردانید؛ رس��اله‌ای که در همان ایام‬ ‫به چاپ رسید و در دس��ترس مقلدان امام خمینی(ره) قرار‬ ‫گرفت‪ .‬آیت‌اهلل آقا مجتبی ته رانی ب رای انجام این امر مهم‪،‬‬ ‫ضمن بهره‌گیری از دست‌نوشته‌های متعدد استاد خویش‪،‬‬ ‫با ایشان هم‌بحث شد و رساله‌ای دقیق و علمی‌آماده کرد که‬ ‫بعدها جزو دقی ق‌ترین رساله‌های منسوب به امام خمینی(ره)‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪20‬‬ ‫مطرح شد‪ .‬همه این امور در حالی اتفاق افتاد که آقا‌مجتبی‬ ‫ته رانی هنوز کمتر از بیست و پنج سال از عمر شریف خود‬ ‫را پشت سر م ی‌گذاشت‪.‬‬ ‫او عالوه ب��ر یادگیری فقه و اصول در محضر اس��تاد‬ ‫بزرگوار خود‪ ،‬چندین س��ال نیز از مشرب اخالقی و عرفانی‬ ‫آن عارف کامل و عالم ربانی س��ی راب ش��د و با دیدگاه‏های‬ ‫اجتماعی و سیاسی امام خمینی به‌طور کامل آشنا شد‪ .‬در‬ ‫میانه بهره‌مندی آقا مجتب��ی ته رانی از محضر نورانی امام‬ ‫و دیگر اولیای الهی‪ ،‬جرقه‌های بیداری اسالمی ملت ای ران‬ ‫زده شد و امام خمینی(ره) تبعید گردید‪.‬‬ ‫اینگونه بود که حضرت آیت‌اهلل مجتبی ته رانی س��ه‬ ‫س��ال پس از تبعید امام خمین��ی(ره)‪ ،‬راه نجف را در پیش‬ ‫گرفت تا از یکسو س��یر معنوی خود را در س��ایه فیوضات‬ ‫امی ر‌المومنین(ع) و دیگر ائمه معصومین – علیهم‌السالم‪-‬‬ ‫تکمیل نماید و از سوي ديگر از تربیت استاد خویش‌ب ی‌بهره‬ ‫نماند‪ .‬اما زمان زیادی از این هجرت نگذشته بود که به امر‬ ‫حضرت امام به ای ران بازگش��ت تا در ته ران حضور داش��ته‬ ‫باشد‪ .‬آیت‌اهلل آقا مجتب ی‌ته رانی در سال ‪ 1349‬به زادگاه خود‬ ‫بازگشت و به کارهای مهم و بر زمین مانده مشغول گردید‪.‬‬ ‫حضرت استاد از زمان بازگش��ت به ته ران تا پیروزی‬ ‫انق�لاب اس�لامی ای��ران در س��ال ‪ ،1357‬ضم��ن اقامه‬ ‫نماز جماعت در مس��جد جامع بازار‪ ،‬تدریس سطوح عالی‬ ‫خود را در مدارس علمیه ته ران آغاز کرد و تربیت و هدایت‬ ‫جوانان انقالبی را به عهده گرفت؛ از جلسات بسیار محرمانه‬ ‫با گروهی از انقالبیون تا جلس��ات عموم��ی اخالق که در‬ ‫برخی مقاطع زمانی ب��ه دلیل ممانع��ت حکومت پهلوی‪،‬‬ ‫تعطیل م ی‌ش��د‪ .‬حضور در بازار ته ران و هدایت و رهبری‬ ‫مردم کوچه و ب��ازار از دیگر فعالی ت‌ه��ای معظم‌له پیش از‬ ‫انقالب بود‪ .‬حضور عادی آقا مجتبی ته رانی در پایتخت و‬ ‫فعالی ت‌های مخفی ایشان در راهنمایی و رهبری مجاهدان‬ ‫انقالبی‪ ،‬آنقدر مفی��د و موثر ب��ود که بعد از مدت‏ها س��ر‬ ‫تاکیدهای حضرت امام(ره) مبنی بر مراجعت او به ته ران را‬ ‫روشن ساخت‪ .‬عنایت ویژه حضرت امام به ته ران موجب شد‬ ‫که حضرت استاد‪ ،‬تا سال‌ها در عاصمه جهان تشیع بماند و‬ ‫این شهر را از برکات خود بهره‌مند نماید‪.‬‬ ‫پس از پیروزی انقالب اس�لامی و سوابق درخشان و‬ ‫مراودات حضرت اس��تاد با حضرت امام‪ ،‬انتظار م ی‌رفت که‬ ‫او یکی از مسئوالن نظام اسالمی شده و گوشه‌ای از بار این‬ ‫انقالب را به دوش بکش��د‪ .‬اما آی��ت‌اهلل از پذیرش هرگونه‬ ‫مسئولیتی اجتناب ورزید؛ آنگونه که خود م ی‌گوید‪ ،‬با دعا به‬ ‫درگاه خدای متعال و توسل به حضرات معصومین(ع)‪ ،‬خود‬ ‫را از قبول مسئولی ت‌های آش��کار کنار کشید و با حضور در‬ ‫عرصه نیروس��ازی ب رای انقالب‪ ،‬همچنان به‏صورت گمنام‬ ‫و موثر ب��ه تربیت نیروه��ای جوان و کارآمد ب��رای انقالب‬ ‫اسالمی پرداخت‪.‬‬ ‫شاید از همی ن‌رو بود که جلس��ات درس خارج ایشان‬ ‫همواره مملو از طالب س��طوح عالی بود که ب��رای انجام‬ ‫وظیفه به ته��ران آمده بودند و از فض��ای علمی‌قم فاصله‬ ‫داشتند‪ .‬این جلسات به حدی مفید بود که بسیاری از فضال‬ ‫را به‌خود جذب کرد و حسرت دوری از فضای علمی‌قم را به‬ ‫رضایت و شکرگزاری شرکت در این جلسات علمی‌تبدیل‬ ‫کرد‪ .‬روشن است که درس خارج فقه مبرزی که به گفته خود‪،‬‬ ‫بیش از سی مرتبه کتب اربعه را مرور کرده و اغلب عبارات‬ ‫آن را در ذهن حاضر دارد‪ ،‬باید سرشار از نکات دقیق و بدیعی‬ ‫باشد که کمتر نصیب اهل علم شده است‪.‬‬ ‫او که ملقب به اس��تاد اخالق بود جلس��ات عمومی‬ ‫اخالق و معارف اس�لامی خ��ود را تا پایان عم��ر ادامه داد‪.‬‬ ‫این جلسات که پیش از انقالب نیز برپا بود و از سال ‪1356‬‬ ‫به‏طور منظ��م و هفتگی دائر م ی‌گردی��د‪ ،‬مامن‌ب ی‌نظیری‬ ‫ب رای پیروان حضرت امام خمینی(ره) و سکوی پرشی ب رای‬ ‫حیات‌یافتگان انقالب اسالمی بود‪.‬‬ ‫آیت‌اهلل آقا مجتب ی‌ته رانی از سال‌ها پیش در مسجد‬ ‫جامع بازار ته ران مراس��م احیای ش��ب‌های ق��در را برگزار‬ ‫م ی‌کرد؛ مجالس��ی که مملو از جمعی��ت و فضای معنوی‬ ‫باشکوه آن زبانزد خاص و عام بود‪.‬‬ ‫او سرانجام پس از ‪ 75‬س��ال عمر بابرکت در ساعات‬
‫آغازین چهارش��نبه گذش��ته ب��ه ملکوت‌اعلی پیوس��ت و‬ ‫شاگردان و شیفتگان خود را در حزن و اندوه فرو برد‪.‬‬ ‫در پ��ی رحلت این عال��م ربانی چهره‌های ش��اخص‬ ‫سیاس��ی و مذهبی با صدور پیام‌های جداگانه این ضایعه‬ ‫بزرگ را تسلیت گفتند‪.‬‬ ‫در پی ارتحال آیت‌اهلل حاج‌آق��ا مجتبی ته رانی‪ ،‬رهبر‬ ‫انقالب اسالمی در پیام تسلیتی‪ ،‬درگذشت آن عالم عامل‬ ‫ربان��ی و معلم اخ�لاق را ضایع��ه‌ای ب رای ح��وزه علمیه و‬ ‫روحانیت و جامعه مذهبی ته ران خواندند و این مصیبت را‬ ‫به بازماندگان بیت شریف ایشان تسلیت گفتند‪.‬‬ ‫متن پیام به این شرح است‪:‬‬ ‫«بسم اهلل الرحمن الرحیم‬ ‫با تاسف و تاثر فراوان‪ ،‬خبر درگذشت عالم عامل ربانی‪،‬‬ ‫مرحوم آیت‌اهلل آق��ای حاج‌آقا مجتب��ی ته رانی رحمت‌اهلل‬ ‫علیه را دریافت ک��ردم‪ .‬این حادثه ناگ��وار‪ ،‬ضایع ه‌ای ب رای‬ ‫حوزه علمیه و روحانیت و جامعه مذهب��ی ته ران و به ویژه‬ ‫ارادتمندان و شاگردان ایشان و جوانانی است که از مجالس‬ ‫پ ر‌فیض و درس‌های سازنده این معلم اخالق بهره م ی‌بردند‪.‬‬ ‫اینجانب تس��لیت صمیمانه خود را به آن بیت ش��ریف و‬ ‫بازماندگان‪ ،‬ب��ه ویژه اخوی بزرگوار و نیز به همس��ر مکرم و‬ ‫آقازادگان ارجمند و دیگر بازماندگان این بیت شریف تقدیم‬ ‫داشته‪ ،‬علو درجات آن فقید سعید را از خداوند متعال مسالت‬ ‫م ی‌نمایم‪.‬‬ ‫سیدعلی خامنه‌ای‬ ‫‪ ۱۳‬دی ماه ‪»۱۳۹۱‬‬ ‫بصيرت فتنه را كور مي‌كند‬ ‫مش��اور فرمانده کل سپاه‪ ،‬زدن ریش��ه اعتقادات مردم‬ ‫و سس��ت کردن رابطه مردم با رهبری را دو مش��خصه عام‬ ‫فتنه برشمرد‪.‬‬ ‫محمدحس��ین صفارهرندی که به مناسبت سالگرد‬ ‫حماسه ‪ 9‬دی در مس��جد شهرک‌ش��هید محالتی سخن‬ ‫م ی‌گفت‪ ،‬به رهبری پیامبرگونه حضرت امام و مقام رهبری‬ ‫اشاره کرد و به انتقاد از جریان انحرافی پرداخت‪ .‬او همچنین‬ ‫گفت که «مردم هوشیار و با‌بصیرت بدل ی‌ها را رسوا خواهند‬ ‫کرد»‪.‬‬ ‫عضو مجمع تش��خیص مصلحت نظ��ام گفت‪« :‬به‬ ‫برکت رشته محبت و ارادت مردم به اهل بیت علیهم‌السالم‪،‬‬ ‫امروز ای رانیان غیرتمند در هرکجای دنیا که هستند م ی‌گویند‬ ‫ما به ای رانی بودن خود افتخار م ی‌کنیم که با همه فش��ارها‬ ‫و تنگناهایی که از س��وی اس��تکبار جهانی علیه جمهوری‬ ‫اسالمی ای ران صورت م ی‌گیرد‪ ،‬بحمداهلل شاهد پیشرفت‌های‬ ‫چش��مگیر ای ران در عرصه‌های گوناگون علمی‌‌و پژوهشی‬ ‫هستیم‪».‬‬ ‫صفارهرن��دی در ادامه با اش��اره به نق��ش رهبری در‬ ‫مدیریتی الهی کشور‪ ،‬اظهارکرد‪« :‬واقعا در این زمان‪ ،‬رهبری‬ ‫پیامبرگونه را در امام راحل(ره) و مقام معظم رهبری به چشم‬ ‫دیدیم که چگونه با رعایت همه‌جانبه اخالق اسالمی‪ ،‬حتی‬ ‫عصبانیت دیگران را کنترل م ی‌کنن��د و همواره تاکید دارند‬ ‫که در هیچ شرایطی نباید از مدار حق و عدالت خارج شد‪».‬‬ ‫مشاور فرهنگی فرمانده کل س��پاه یاد‌آور شد‪« :‬باید‬ ‫ش��اکر لطف خدای متعال باش��یم که در زم��ان خودمان از‬ ‫غی ر‌معص��وم هم رفتار مش��ابه معصومی��ن را دیدیم‪ .‬البته‬ ‫کس��انی توقع داشتند‪ ،‬دس��ت به هر فتنه و آش��وبی بزنند‪،‬‬ ‫دست آخر هم مورد عفو رهبری قرار گی رند‪ ،‬ولی رهبر معظم‬ ‫انقالب اس�لامی در دفاع از انقالب‪ ،‬آرمان‌های امام‪ ،‬شهدا و‬ ‫حقوق مردم همانطور که فرمودند به کسی باج نخواهند داد‬ ‫و معظم‌له همواره تکی ه‌شان خداس��ت و دست یاری خدا را‬ ‫پشت سر انقالب م ی‌بینند‪».‬‬ ‫وزیر سابق فرهنگ و ارشاداسالمی‌با اشاره به جریان‬ ‫انحرافی تصریح کرد‪« :‬کسی که ادعای محبت به حضرت‬ ‫خبرنامه‬ ‫محمد حسين صفار هرندي‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫مراجع تسلیت قم نیز با ارسال پیام‌هایی جداگانه این‬ ‫ضایعه اسفناک را تسلیت گفتند‪.‬‬ ‫حض��رت آی��ت‌اهلل العظم��ی‌ صاف��ی گلپایگانی در‬ ‫پیام خ��ود تاکید کرد‪« :‬ارتح��ال عالم ربانی‪ ،‬اس��تاد بزرگ‬ ‫ح��وزه علمیه ته��ران‪ ،‬حضرت آی��ت‌اهلل آقای حاج‌‌ش��یخ‬ ‫مجتب ی‌ته رانی (رحمة‌اهلل علیه) موجب تاثر و تاسف گردید‪.‬‬ ‫آن عالم بزرگوار از مفاخر حوزه علمیه قم بودند و سال‌ها در‬ ‫حوزه علمیه ته ران کرس��ی تدریس دروس خارج را برعهده‌‬ ‫داشتند و طالب فاضل و عالی از ایشان استفاده‌‌های فراوان‬ ‫‌کرد‌ند و از طرفی استاد و مربی اخالق ب رای نفوس مستعد‌ه و‬ ‫جوانان متدین بوده و سال‌ها در نشر و‌ ترویج معارف نورانی‬ ‫اهل البیت ‪-‬علیهم السالم ‪ -‬بسیار موفق بودند‪».‬‬ ‫آیت‌اهلل العظم ی‌مکارم ش��ی رازی نیز در پیام تسلیت‬ ‫خود نوشت‪« :‬فقدان اس��فناک عالم ربانی حضرت آیت‌اهلل‬ ‫حاج‌ش��یخ مجتبی ته رانی(قدس س��ره) موجب تاثر شدید‬ ‫گردید‪ .‬این عالم بزرگ در ط��ول عمر پربرکت خود خدمات‬ ‫فراوانی به جهان اسالم و عالم تشیع کرد و همواره منادی‬ ‫اخالق و تقوا بود و ش��اگردان بس��یاری در محضر ایش��ان‬ ‫پرورش یافتند‪».‬‬ ‫آیت‌اهلل العظمی نوری‌‌همدانی هم به همین مناسبت‬ ‫پیام تس��لیتی صادر کرد‪ .‬این مرجع تقلید در پیام تسلیت‬ ‫خود با تجلیل از خدمات آیت‌اهلل ته رانی تاکید کرد‪« :‬ایشان‬ ‫منش��ا خدمات فراوانی ب��رای حوزه‌های علمی��ه بودند و‬ ‫شاگردان بسیاری را تربیت کردند‪».‬‬ ‫آی��ت‌اهلل محمدرض��ا مهدوی‌کنی‪ ،‬رئی��س مجلس‬ ‫خبرگان رهب��ری نی��ز در پیامی‌رحلت آیت‌اهلل حاج‌ش��یخ‬ ‫مجتبی ته رانی(ره) را به ساحت قدسی ول ی‌اهلل االعظم عجل‬ ‫اهلل تعالی فرجه الشریف‪ ،‬مقام معظم رهبری‪ ،‬مراجع عظام‪،‬‬ ‫حوزه‌های علمیه شیعه خصوصا قم و ته ران‪ ،‬شاگردان آن‬ ‫فقیه عالیقدر و بی ت‌شریف و اخوی معظمشان آیت‌اهلل حاج‬ ‫شیخ مرتضی ته رانی تسلیت گفت‪.‬‬ ‫همچنین محمود احمدی‌نژاد‪ ،‬رئی س‌جمهور در پیام‬ ‫تسلیت خود نوش��ت‪« :‬فقدان عالم و عارف وارسته و ربانی‬ ‫حضرت آیت‌اهلل آقامجتبی کلهر ته رانی که از علمای شجاع‬ ‫و انقالبی و مبارزین نهضت اسالمی بوده و از آغاز پیروزی‬ ‫انقالب اس�لامی همواره در تمامی‌صحنه‌های حس��اس‬ ‫انقالب حضور فعال و موثر داش��ته‪ ،‬ثلمه‌ای جب ران‌ناپذیر و‬ ‫ضایع ه‌ای بزرگ است‪ .‬ارتحال این مرجع تقلید عالیقدر که‬ ‫عمر با‌برکت خویش را در مس��یر مجاهده و تهذیب نفس‬ ‫سپری کرده و س��الیان متمادی حوزه‌های علمیه و طالب‬ ‫علوم دینی از وجود ایشان بهره‌مند بودند را به پیشگاه امام‬ ‫عصر (عج) و رهبر عظیم‌الشأن انقالب اسالمی‪ ،‬حوزه‌های‬ ‫علمیه‪ ،‬تمامی‌ارادتمندان و عموم ملت شریف ای ران تسلیت‬ ‫م ی‌گویم و در آستانه اربعین سرور و ساالر شهیدان از خداوند‬ ‫متعال مسالت دارم که روح پرفتوح ایشان را با امام حسین(ع)‬ ‫و شهدای دشت کربال محشور نماید‪».‬‬ ‫آیت‌اهلل ص��ادق آمل ی‌الریجانی‪ ،‬رئی��س قوه قضائیه‬ ‫نیز در پیامی‌این ضایعه را تس��لیت گفت‪« :‬ارتحال عالم‬ ‫ملکوتی‪ ،‬فقیه وارسته‪ ،‬مرجع عالیقدر تشیع و استاد معزز و‬ ‫مسلم اخالق‪« ،‬حضرت آیت‌اهلل العظم ی‌آقامجتبی ته رانی»‬ ‫که عمر پربرک��ت خویش را در راه تهذی��ب نفس‪ ،‬تحکیم‬ ‫مبانی تش��یع و‌ترویج اخالق و تعالیم اسالمی سپری کرد‪،‬‬ ‫موجب تاسف و تاثر اینجانب ش��د‪ .‬این ضایعه را به محضر‬ ‫حضرت ول ی‌عصر (عج)‪ ،‬مقام معظم رهبری (مد‌ظله العالی)‪،‬‬ ‫مراجع معظم تقلید و حوزه‌های علمیه و همه مس��لمانان‬ ‫تسلیت عرض کرده‪ ،‬از خداوند متعال ب رای آن مرحوم علو‬ ‫درجات و ب رای خان��واده محترم صبر جمی��ل و اجر جزیل‬ ‫مسالت دارد‪».‬‬ ‫علی الریجانی‪ ،‬رئیس مجلس هم در بخشی از پیام‬ ‫تسلیت خود تاکید کرد‪« :‬آیت‌اهلل مجتبی ته رانی با اهتمام‬ ‫فراوان و پشتکار‪ ،‬دروس حوزوی را در محضر علمای برجسته‬ ‫و بزرگی همچون حضرت امام خمینی(ره)‪ ،‬آیت‌اهلل العظمی‬ ‫‌بروج��ردی‪ ،‬آی��ت‌اهلل العظم ی‌گلپایگان��ی و مرحوم عالمه‬ ‫طباطبایی فرا گرفتند که این امر در ش��کل‌گیری و ارتقاي‬ ‫جایگاه رفیع علمی‌و معنوی و مذهبی ایش��ان بسیار موثر‬ ‫و تاثیرگذار بود‪ .‬به‌طوریکه با همین نبوغ و اس��تعداد فکری‬ ‫که از خود نشان دادند در همان جوانی به درجه رفیع اجتهاد‬ ‫رس��یدند‪ .‬ایش��ان همچنین دارای محبوبیت و مقبولیت‬ ‫فراوانی نزد استاد خویش یعنی بنیانگذار جمهوری اسالمی‬ ‫بودند و ط��ی چندین س��ال متمادی از مش��رب اخالقی و‬ ‫عرفانی آن عارف کامل بهره‌های ب ی‌شماری بردند‪ .‬ایشان‬ ‫نقش ممتازی در راهنمایی و راهبرد مجاهدان انقالبی دوران‬ ‫ستمشاهی و س��ال‌های مبارزه داشتند و برخی اقداماتشان‬ ‫منحصر به فرد و سرنوشت‌ساز بود و پس از پیروزی انقالب‬ ‫اسالمی نیز تحت زعامت حضرت امام خمینی(ره) اصرار بر‬ ‫گمنامی‌و ناشناخته بودن داشتند و از قبول مسئولی ت‌های‬ ‫آشکار کنار کشیدند و با عشق و عالقه به نشر و گسترش‬ ‫علوم دینی و اخالقی و تربیت ش��یفتگان مذهب تش��یع‬ ‫پرداختند‪ .‬به‌گونه‌ای که جلسات درس خارج و اخالق ایشان‬ ‫مورد استقبال فراوان طالب و فضال قرار داشت‪g ».‬‬ ‫مهدی(عج) را دارد و اظهار م ی‌کند اگر ما رابطه قلبی خود را‬ ‫با امام زمان(عج) حفظ کنیم‪ ،‬کفایت م ی‌کند‪ ،‬چنانچه کمی‬ ‫‌توجه کند‪ ،‬م ی‌فهمد که دروغ م ی‌گوید و در راه غلطی است‪».‬‬ ‫وی اظهارکرد‪« :‬دش��من م ی‌گوید وقتی رابطه مردم و‬ ‫رهبرش��ان اینگونه پرمحبت و صمیم ی‌ است‪ ،‬هیچ کاری‬ ‫نم ی‌توانیم انجام دهیم‪».‬‬ ‫صفارهرندی با اش��اره به فتنه‌های آینده خاطرنش��ان‬ ‫کرد‪« :‬مشخصه عام همه فتنه‌ها این اس��ت که اول ریشه‬ ‫اعتقادات مردم را بزنند‪ ،‬دوم رابطه م��ردم با رهبری و والیت‬ ‫را سس��ت کنند‪ .‬بناب راین مردم در پرتو بصی��رت و پیروی از‬ ‫والیت م ی‌توانند در ب رابر هر فتنه‌ای و در هر زمانی با صبر و‬ ‫مقاومت‪ ،‬فتنه‌گران را در هر شکلی رسوا و ناکام بگذارند‪ .‬آنچه‬ ‫مانع ظهور فتنه م ی‌شود صبر و بصیرت است‪ .‬اگر مساجد ما‬ ‫کم‌رونق شود و سیاست غی ر‌دینی بخواهد حاکم شود‪ ،‬بدون‬ ‫‌تردید زمینه فتنه فراهم خواهد شد‪ .‬امروز که نور اسالم همه‬ ‫جا جلوه‌گر است و خواست مردم در کشورهای خالص شده از‬ ‫یوغ طواغیت‪ ،‬حاکمیت شریعت و روی آوردن به گوهر اسالم‬ ‫است‪ ،‬متاسفانه سرحلقه جریان انحرافی م ی‌گوید دوره اسالم‬ ‫به پایان رسیده!»‬ ‫صفارهرندی تاکید کرد‪« :‬وسوس��ه‪ ،‬توهم و محاسبه‬ ‫غلط خیل ی‌ها را زمین زده‪ ،‬چه خوب است از فتنه ‪ 88‬عبرت‬ ‫بگیرند و اگر اعتباری کسب کرده‌اند مغرور نشوند که مردم‬ ‫هوش��یار و با بصیرت بدل ی‌ها را رسوا خواهند کرد و بصیرت‬ ‫است که م ی‌تواند خط فتنه را کور کند‪g ».‬‬ ‫‪21‬‬
‫گزارش‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫برائت از فتنه‬ ‫در نهم دي سال ‪ 1391‬چه گذشت؟‬ ‫این روزها در حالی که بیش از سه سال از فروکش‌کردن‬ ‫فتنه پس از انتخابات ریاس��ت‌جمهوری دهم م ی‌گذرد حاال‬ ‫چهره‌های سیاسی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری ‪92‬‬ ‫تالش م ی‌کنند تا با تبیین زوایای مختلف این حادثه بزرگ از‬ ‫تکرار فتنه‌ای که در سال ‪ 88‬رخ داد جلوگیری کنند‪.‬‬ ‫در ش��رایط سیاس��ی فعلی از یک‌س��و اصالح‌طلبان‬ ‫راه س��کوت پیش��ه کرده‌اند و از س��وی دیگر برخی دیگر از‬ ‫گروه‌های سیاسی عمدتا اصولگرا با گرايش‌هاي متفاوت با‬ ‫اظهارنظرهاي خود تمام هم و غم خود را ب رای آگاهی جامعه‬ ‫از آثار فتنه ‪ 88‬به کار م ی‌گیرند‪ .‬سالگرد حماسه ‪‌9‬دی البته‬ ‫‪22‬‬ ‫فرصتی اس��ت ب رای اظهارنظرهای گوناگ��ون در خصوص‬ ‫این حادثه‪.‬‬ ‫روزي كه كاسه صبر ملت لبريز شد‬ ‫غالمعلی حدادعادل‪ ،‬رئیس فراکس��یون اصولگرایان‬ ‫مجلس نهم که سیاست‌ورزی را از مجلس ششم آغاز کرد و‬ ‫در مجلس هفتم بر کرسی ریاست پارلمان اصولگرا تکیه زد‬ ‫این روزها به چهره‌ای پخته در عرصه سیاس��ت تبدیل شده‬ ‫که مواضع منطق ي‌اي را اتخاذ م ی‌کن��د‪ .‬این دانش‌آموخته‬ ‫فلسفه که این روزها زمزمه‌هایی مبنی بر کاندیداتوری‌اش‬
‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪23‬‬
‫خبرنامه‬ ‫در انتخابات ‪ 92‬شنیده م ی‌شود در گفت‌وگویی با هفته‌‌نامه‬ ‫‪ 9‬دی از عظمت ‪‌9‬دی ‪ ،88‬نقش خود در تبیین ابعاد فتنه و‬ ‫خرج‌کردن از وجاه��ت خود در بزنگاه‌هایی ک��ه نظام به آن‬ ‫وجاهت نیاز دارد‪ ،‬سخن گفت‪.‬‬ ‫او تحلیل ‪‌9‬دی را از دیدگاه جامع ه‌شناس��انه آغاز کرد‪:‬‬ ‫«من معتق��دم روز ‪9‬دی جل��وه دیگری از حض��ور مردم در‬ ‫نمازجمعه ‪ 29‬خرداد مق��ام معظم رهبری ب��ود‪ .‬نمازجمعه‬ ‫‪29‬خرداد‪ ،‬اهمیتش کمتر از ‪9‬دی نب��ود‪ .‬به‌ویژه از آن جهت‬ ‫که یک هفته بیشتر از شروع انتخابات فاصله نگرفته بوديم‬ ‫و مردم آن حضور شگفت‌انگیز را در نمازجمعه ته ران نشان‬ ‫دادند‪ .‬اصال آن نمازجمعه نقطه عطفی در فضای رس��انه‌ای‬ ‫جهان علیه ش��عار تقلب در انتخابات ب��ود‪ .‬چون در فاصله‬ ‫جمعه انتخابات تا جمعه بعد ک��ه تظاه راتی هم در بین آن‬ ‫بود‪ ،‬رسانه‌های بیگانه فعالیت عجیبی داشتند‪ .‬اگر کسی به‬ ‫شبکه‌های خبری ماهواره‌ای مراجعه م ی‌کرد‪ ،‬م ی‌دید که به‬ ‫صورت منظم هر یک ربع ساعت‪ ،‬خبر مستقیمی‌از ته ران‬ ‫پخش م ی‌شد‪ .‬در واقع ب رای آنها این امید ایجاد شده بود که‬ ‫کار انقالب تمام اس��ت‪ .‬نمازجمعه ته ران نش��ان داد نظام‪،‬‬ ‫س��رمایه‌ای از ظرفیت مردم دارد که هنوز وارد صحنه نکرده‬ ‫است‪ .‬منتها در ‪29‬خرداد مردم با آرامی‌در نمازجمعه شرکت‬ ‫کردند و به آرامی‌هم به خانه‌هایشان برگشتند و خیلی هم‬ ‫بعد از نماز‪ ،‬شعار سیاسی ندادند‪ .‬بنده یادم هست مسیری را‬ ‫که همیشه از نمازجمعه تا منزلمان در ‪ 20‬دقیقه طی م ی‌شد‪،‬‬ ‫آن روز در دو س��اعت طی کردم‪ .‬مردم به رسانه‌های خارجی‬ ‫پیام دادند که تصور نکنید ما پشت رهبری را خالی کرده‌ایم و‬ ‫دست از انقالب کشیده‌ایم‪ .‬یکی از سف رای ما در کشورهای‬ ‫اروپایی‪ ،‬یکی‪ ،‬دو ماه بعد از فتنه ‪ 88‬در همین اتاقی که االن‬ ‫شما نشستید‪ ،‬آمد به دیدن من و گفت که وزارت‌خارجه آن‬ ‫کشور اروپایی در طول هفته هرچه ما تماس م ی‌گرفتیم که‬ ‫با آنها صحبتی بکنیم به ما وقت نم ی‌دادند‪ ،‬ولی یک ساعت‬ ‫بعد از نمازجمعه ‪ 29‬خرداد خود آنها زنگ زدند و وقت دادند‪.‬‬ ‫کاملا محسوس بود که در محاسبات خودشان تجدیدنظر‬ ‫کرده‌اند و در آن امیدی که داش��تند به‌ تردی��د افتاده‌اند‪ .‬در‬ ‫یوم‌اهلل ‪9‬دی همین جمعیت با یک بصیرت بیشتر و با یک‬ ‫انگیزه بیش��تری آمدند‪ ،‬منتها نه ب رای حضور در نمازجمعه‬ ‫بلکه ب رای اعتراض و محاکمه فتنه‌گران‪»...‬‬ ‫حدادعادل در خصوص اینکه چرا مردم هشت‌ماه پس‬ ‫از آغاز فتنه در ‪‌9‬دی ب��ه خیابان‌ها آمدند‪ ،‬چنین گفت‪« :‬این‬ ‫اعتراض نتیجه مش��اهده رفتار هش��ت ماه��ه فتنه‌گران از‬ ‫‪22‬خرداد تا روز عاشورا در دی‌ماه بود که حلقه حلقه و پله‌پله‬ ‫ماهیت اینها را نشان داد‪ ...‬قطعا این حرکت دفعی نبود‪ ،‬بلکه‬ ‫مثل کتری روی آتش‪ ،‬این آب کم‌کم به نقطه جوش رسید‪.‬‬ ‫ش��ما اگر حوادث فاصله بین ‪22‬خرداد تا ‪9‬دی را مرور کنید؛‬ ‫این چندماه نشان م ی‌دهد که مردم چرا به خیابان آمدند‪ .‬فقط‬ ‫هم در ته��ران نیامدند‪ ،‬بلکه اين راهپيمايي در کل کش��ور‬ ‫بود‪ .‬شما فقط اگر بیانی ه‌هایی را که از جریان فتنه صادر شد‬ ‫ببینید‪ ،‬کاملا مشخص است‪ .‬مثال در ‪ 13‬آبان بیانیه دادند‬ ‫و از همه‌چیز صحبت کردند غیر از تسخیر النه‌جاسوسی‪.‬‬ ‫خب مردم موضع صادرکننده این بیانیه را با موضعی که قبال‬ ‫داشته مقایسه م ی‌کنند و ب رایشان سوال م ی‌شود‪ .‬در همین‬ ‫ایام بود که شعار «نه غزه نه لبنان‪ ،‬جانم فدای ای ران» را سر‬ ‫دادند و از همه بدتر حرکت روز عاشورا بود‪ .‬این مسیر قهق رایی‬ ‫فتنه‌گران‪ ،‬مردم را به تصمیم واداشت‪».‬‬ ‫او س��پس به بیان تحلیل خود از حرکت آشوبگران در‬ ‫عاش��ورای ‪ 88‬پرداخت؛ آنجا که گفت‪« :‬حدس م ی‌زنم که‬ ‫اینها چون در تاریخ انقالب دیده بودند که مردم در روز تاسوعا‬ ‫و عاش��ورا تظاه رات کردند و با تظاه راتشان ضربه سنگینی‬ ‫به رژیم پهلوی زدند‪ ،‬اینها هم فکر م ی‌کردند اگر روز عاشورا‬ ‫از مردم دعوت کنند و جمعیت طرفدار خودشان را به میدان‬ ‫بخوانند‪ ،‬م ی‌توانند همان اتفاقی را که در عاشورای انقالب‬ ‫افتاد رقم بزنند‪( ...‬درواقع دنبال یک شبی ه‌س��ازی بودند) این‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪24‬‬ ‫شبی ه‌س��ازی اصوال در اصالح‌طلبان یک رفتار دائمی‌است‬ ‫که به دوره فتنه کشیده شد‪ .‬در دانشگاه هم سعی م ی‌کردند‬ ‫دانش��جوها را در مقابل نظام قرار دهند‪ ،‬در واقع شبی ه‌سازی‬ ‫با س��ال‌های قبل از انقالب بود‪ .‬همین اهلل‌اکبری که روی‬ ‫بام‌ها م ی‌گفتند و تاکید داشتند که بگویند این همان اهلل‌اکبر‬ ‫مردم در شب‌های محرم س��ال ‪ 57‬روی بام‌هاست یا مراسم‬ ‫هفت‪ ،‬چهلم و توصیه به اینکه س��یاه بپوشید اینها همه در‬ ‫بیانی ه‌هایش��ان آمده بود‪ .‬اینها را که کنار ه��م بگذارید بعد‬ ‫م ی‌بینید که حرکتشان در روز عاشورا در حقیقت یک تقلیدی‬ ‫از حرکت ملت در تاسوعا و عاشورای سال ‪ 57‬بود‪».‬‬ ‫رئیس فراکسیون اصولگرایان در عین حال از اشتباه‬ ‫محاس��باتی فتنه‌گران در روز عاشورا س��خن گفت‪« :‬نکته‬ ‫مهم ی‌ که اینه��ا نم ی‌توانند به آن توجه کنن��د این بود که‬ ‫حرکت امام بر پای��ه یک موضع حق ب��ود و حرکت اینها بر‬ ‫پایه یک ادعا که نم ی‌توانس��تند اثباتش کنن��د‪ .‬همه این‬ ‫طلبکاری‌‌ها و اردوکش ی‌هاي خیابانی به تعبیر رهبری و همه‬ ‫این موضعگیری‌ها ب ر‌اس��اس این ادعا بود که در انتخابات‬ ‫تقلب ش��ده و این مطلبی بود که آقای��ان از اثبات آن عاجز‬ ‫بودند‪ .‬حاض��ر هم نبودند در هیچ محکم��ه‌ای‌این موضوع‬ ‫به نقد کشیده شود و هنوز هم حاضر نیستند‪ .‬ب ر‌اساس یک‬ ‫مطلبی که اصلش محقق نبود‪ ،‬م ی‌خواستند تقلیدی بکنند‬ ‫از انقالب كه البته تمام اینها محکوم به شکست بود‪ .‬بعد از‬ ‫آن‌ب ی‌حرمت ی‌ها که در روز عاشورا صورت گرفت‪ ،‬ملت دیگر‬ ‫کاسه صبرش لبریز شد‪».‬‬ ‫حدادعادل تاکید کرد که طبعا همه کسانی که آن روز‬ ‫از مردم پاسخ دندان‌شکن شنیدند‪ ،‬نه از اصل آن واقعه و نه از‬ ‫خاطره آن دل خوشی ندارند و دوست دارند ‪ 9‬دی به فراموشی‬ ‫کشانده شود‪.‬‬ ‫ريشه خارجي فتنه ‪88‬‬ ‫اما بدون‌شک یکی از مهمترین اظهارنظرهای امسال‬ ‫درباره حادثه ‪‌9‬دی اظهارات آی��ت‌اهلل علم‌الهدی‪ ،‬امام‌جمعه‬ ‫مشهد و سخنران حماسه ‪‌9‬دی ‪ 88‬بود‪.‬‬ ‫او که ب��ا خبرگ��زاری اصولگرای فارس ب��ه گفت‌وگو‬ ‫نشس��ته بود‪ ،‬به بازخوانی فتنه ‪ 88‬و عوامل اصلی آن‪ ،‬روند‬ ‫شکل‌گیری فتنه ‪ ،88‬منشا و خاستگاه حماسه عظیم ‪ 9‬دی و‬ ‫چگونگی رخداد این حماسه و انتخابات ‪ 92‬پرداخت‪.‬‬ ‫او با تقسیم گروه‌های موجود در فتنه ‪ 88‬آنها را به سه‬ ‫گروه و سوژه اصلی تقس��یم کرد‪« :‬گروه اول همان عوامل‬ ‫اصلی یعنی فتنه‌گ��ران و فتنه‌انگی زان بودن��د که عوامل و‬ ‫ن خارجی و استکباری هستند‪.‬‬ ‫جریا ‌‬ ‫دسته دوم ابزارها و افرادی بودند که ابزار فتنه شدند و‬ ‫با فتنه هماهنگ بوده و به‌گونه‌‌ای عوامل اجرایی فتنه قرار‬ ‫گرفتند‪ .‬دسته سوم در فتنه هم کس��انی بودند که بستری‬ ‫ب رای فتنه شدند؛ شاید هم به صورت ناخودآگاه بستر شدند‬ ‫و با تصمی��م و اراده خود و با هماهنگی ب��ا فتنه‌گران نبوده‬ ‫است‪ ،‬ولی در عین حال به صورت جریان ناخودآگاه و جریان‬ ‫انفعالی بستری ب رای فتنه قرار گرفتند‪ .‬این سه دسته را باید‬ ‫از یکدیگر جدا دانست؛ چراکه حتی مقام معظم رهبری هم‬ ‫برخوردشان با این سه دسته متفاوت بوده و به صورت یکسان‬ ‫با آنها برخورد نکردند‪».‬‬ ‫عضو مجلس خبرگان رهبری با ذکر خاطره‌ای از دیدار‬ ‫اعضای این مجلس با رهبر معظم انقالب گفت‪« :‬در سال ‪88‬‬ ‫در شهریورماه که اعضاي مجلس خبرگان رهبری به خدمت‬ ‫حضرت آقا رسیدند‪ ،‬ایشان فرمودند من به ایشان گفتم و آقا‬ ‫اشاره به آقای هاشم ی‌رفسنجانی کردند و گفتند که م ی‌دانید‬ ‫که این کار پشتش خارج ی‌ها هستند و م ی‌خواهند فتنه کنند‬ ‫و در واقع مساله تقلب در انتخابات را آنها مطرح کردند؛ آقای‬ ‫هاشم ی‌رفسنجانی هم سری به نش��انه تایید تکان دادند و‬ ‫بیانات مقام‌معظم‌رهبری را تایید کردند‪.‬‬ ‫بناب راین باید دانست که عوامل اصلی فتنه خارج ی‌ها‬ ‫بودند و آنها اینچنین فتنه‌ای را برپا کردند‪».‬‬ ‫اما جنج��ال ب رانگیزترین بخش اظه��ارات امام‌جمعه‬ ‫مشهد موضع او درباره حادثه روز دانشجو در مقابل دانشگاه‬ ‫ته ران بود‪« :‬دیدیم که در روز دانش��جو وارد دانشگاه‌ها شده‬ ‫و عکس امام‌(ره) را پاره کردند‪ ،‬در حال��ی که نه کروبی و نه‬ ‫میرحس��ین موس��وی هیچ‌یک اهل عکس امام پاره کردن‬ ‫نبودند‪ ،‬حتی اهل توصیه به این کار هم نبودند‪ .‬بناب راین قصد‬ ‫نداریم به ای��ن افراد فتنه‌گر و فتنه‌انگی��ز لقب دهیم چراکه‬ ‫مسلمان هستیم و نم ی‌خواهیم به مردم لقب و نسبت ناروا‬ ‫داده و تهمت بزنیم؛ به هر حال آنها راه را ب رای عوامل خارجی‬ ‫و استکبار باز کردند و بستری ب رای فتنه شدند‪ .‬آنها راه را باز‬ ‫کردند تا این افراد عکس امام (ره) را پاره کنند‪».‬‬ ‫او سپس به بیان دیدگاه خود درباره نهم دي پرداخت‪:‬‬ ‫«‪9‬دی ثابت کرد مس��اله والیت در نظام جمهوری اسالمی‬ ‫ای��ران به‌عنوان ی��ک قائمه اصلی اس��ت که مح��ور تمام‬ ‫وابس��تگی مردم به نظام والیت است‪ .‬اگر والیت نباشد کل‬ ‫نظام از مردم منفک م ی‌شود‪ ،‬به خاطر والیت‪ ،‬مردم به نظام‬ ‫وابسته هستند‪ .‬وابستگی مردم به نظام صرفا به خاطر رهبری‬ ‫و والیت اس��ت؛ اگر رهبری و والیت از نظام جدا شود‪ ،‬ذره‌ای‬ ‫دیگر مردم نسبت به نظام وابستگی نخواهند داشت و این‬ ‫نکته جریانی موجود‪ ،‬جدی و واقعی در کشور است که یک‬ ‫نمایشگاه آن ‪ 9‬دی بود‪.‬‬ ‫از طرفی باید توجه داشت که مردم باور کردند که این‬ ‫نظام به دین وابسته اس��ت؛ بناب راین مقابله با نظام‪ ،‬مقابله‬ ‫با دین و مبانی اعتقادی آنهاس��ت و این نکته هم در ‪ 9‬دی‬ ‫به‌خوبی نمایش داده شد‪ .‬پس ‪ 9‬دی یک حادثه نبود‪ ،‬بلکه‬ ‫یک جریان بود‪ .‬مردم باور کردند که سرنوش��ت دین آنها با‬ ‫سرنوشت این نظام گره خورده است‪ ،‬بناب راین با همه وجود‬ ‫پای این نظام ایستادند‪9 .‬دی در واقع جریانی است که بر این‬ ‫دو اصل متکی و مبتنی بوده ک��ه این دو اصل نیز کاملا در‬ ‫کشور تثبیت شده و قابل ب راندازی و مقابله هم نیست‪».‬‬ ‫پس از این اظهارات و در حالی که رسانه‌های وابسته‬ ‫به گروه فتنه و بیگانه تالش کردند با تقطیع بخش‌هایی از‬ ‫س��خنان آیت‌اهلل علم‏الهدی به مناسبت ‪‌9‬دی‪ ،‬از چراغ سبز‬ ‫نظام ب رای خروج موس��وی و کروبی از لیس��ت سران فتنه‬ ‫س��خن بگویند‪ ،‬امام‌جمعه مش��هد در گفت‌وگویی دیگر با‬ ‫خبرگزاری فارس با تکرار مواضع خود در قبال سران فتنه در‬ ‫حماسه تاریخی ‪‌9‬دی ‪ 88‬از «باغی» بودن سران داخلی فتنه‬ ‫و لزوم محاکمه آنها بر مبنای احکام بغی و خروج بر حکومت‬ ‫اسالمی سخن گفت و اعالم کرد‪« :‬گناه بستر‌سازان داخلی‬ ‫فتنه ‪ 88‬بیش از ط راحان و مجریان خارجی و ضدانقالب این‬ ‫کودتای خزنده و شوم در سال ‪ 88‬بوده است‪».‬‬ ‫این عضو مجل��س خب��رگان رهبری تصری��ح کرد‪:‬‬ ‫«عوامل و اب��زار اجرایی فتنه‪ ،‬ضد‌انق�لاب خارجی و داخلی‬ ‫و عوامل کافر‪ ،‬بهایی و اپوزیس��یون همراه آنها بودند‪ .‬اینها‬ ‫شعار «نه غزه نه لبنان» و ش��عار «جمهوری ای رانی» را سر‬ ‫دادند‪ ،‬عکس امام را پاره کردند‪ ،‬پرچم امام حسین‌‌(ع) را آتش‬ ‫زدند و کردند آنچه از اهانت علیه مقدسات در این هشت ماه‬ ‫انجام شد‪».‬‬ ‫آیت‌اهلل علم‌الهدی گفت‪« :‬زوایه دیگر فتنه بسترسازی‬ ‫ب رای فتنه بود‪ .‬بس��تر فتنه را آقایان فرصت‌طلبی تشکیل‬ ‫دادند ک��ه در آرزوی به دس��ت آوردن مقام و ق��درت در این‬ ‫کشور بودند‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬این افراد بس��تری ب��رای تحقق این فتنه‬ ‫شدند‪ .‬به عبارت دیگر اگر اینها وس��یله و بستر نم ی‌شدند‪،‬‬ ‫طرح و برنامه‌ری��زی آمریکا و انگلیس هم ام��کان اجرا پیدا‬ ‫نم ی‌کرد و عوامل اجرایی ضدانقالب نیز نم ی‌توانستند‪ ،‬این‬ ‫طرح را پیاده کنند‪».‬‬ ‫وقت‌شناسي و دشمن شناسي‬ ‫محمدباق��ر قالیباف‪ ،‬ش��هردار ته ران یک��ی دیگر از‬
‫آيت اهلل عل م‌الهدي از «باغی» بودن سران داخلی فتنه‬ ‫و لزوم محاکمه آنها بر مبنای احکام بغی و خروج بر حکومت‬ ‫اسالمی سخن گفت و اعالم کرد گناه بست ر‌سازان داخلی فتنه‬ ‫بیش از طراحان و مجریان خارجی و ضدانقالب بوده است‪.‬‬ ‫فرياد زينب‌وار ملت ايران‬ ‫س��ردار محمدرضا نق��دی‪ ،‬رئیس س��ازمان بس��یج‬ ‫مستضعفین که در ماه‌های میانی سال ‪ 88‬فرماندهی بسیج‬ ‫را برعهده گرف��ت‪ ،‬حاال تجربیات و خاط��رات فراوانی از آن‬ ‫دوران دارد‪ .‬او در سومین یادواره شهدای ورزشکار که به یاد‬ ‫استاد شهیدمحمد قورچانی در هتل المپیک ته ران برگزار‬ ‫شد‪ ،‬با اشاره به فتنه ‪ 88‬و ایس��تادگی ملت ای ران تاکید کرد‪:‬‬ ‫«‪ 9‬دی در حقیقت فریاد زینب‌وار ملت ای ران علیه بن ی‌امیه و‬ ‫جمل دوران بود‪».‬‬ ‫اصحاب ِ‬ ‫نقدی به واکنش ملت ای ران علیه فتنه‌گران اشاره کرد‬ ‫و ادامه داد‪ 9« :‬دی واکنش ملت به توهین علیه عاشورا بود‬ ‫چراکه انقالب ما با نام سی د‌الش��هدا آغاز شده و در استمرار و‬ ‫ماندگاری‌اش نیز مدیون خون آن امام عزیز است‪».‬‬ ‫رئیس سازمان بسیج مستضعفین شهیدان را یاریگر‬ ‫مردم در خلق حماس��ه ‪ 9‬دی دانس��ت و گفت‪« :‬ملت ای ران‬ ‫فتنه‌گران را رسوا کرد و مشت محکم ی‌ به مدعیان آزادی و‬ ‫حقوق بشر زد‪».‬‬ ‫نق��دی در اظهارنظری دیگ��ر در س��خنرانی پیش از‬ ‫تودهني مردم به فتنه‌گران‬ ‫حمید رس��ایی‪ ،‬نماینده ته ران که ای��ن روزها به دلیل‬ ‫موضع‌گیری‌های تن��د علیه هاشم ی‌رفس��نجانی بیش از‬ ‫گذشته مورد توجه رسانه‌ها قرار م ی‌گیرد در همایش ‪‌9‬دی ماه‬ ‫که در تاالر فرهنگس رای اداره فرهنگ و ارشاد اسالمی توسط‬ ‫معاون فرهنگی و خانواده سپاه شهرستان دشتی برگزار شد‪،‬‬ ‫به فتنه ‪ 88‬اش��اره کرد و مدعی شد‪« :‬هاش��می قبل از نامه‬ ‫جنجالی استعفا کرده بود‪».‬‬ ‫او در ادامه گفت‪« :‬حادثه ‪ 9‬دی هرچند سه سال است از‬ ‫وقوع آن م ی‌گذرد‪ ،‬اما این حادثه در دل و باور مردم وجود دارد و‬ ‫آن بصیرتی که سه سال پیش مردم را به خیابان‌ها کشاند‪ ،‬در‬ ‫تمام شهرستان‌ها و شهرهای کشور آن حالت همچنان وجود‬ ‫دارد و اگر الزم باشد حادثه ‪ 9‬دی دیگری خلق خواهد شد‪».‬‬ ‫رسایی با طرح این سوال که چرا رهبر انقالب ‪ 9‬دی را‬ ‫یوم‌اهلل نامید‪ ،‬خاطرنشان کرد‪« :‬فرق ‪ 9‬دی با روزهای دیگر‬ ‫در این است که در این روز حادثه‌ای اتفاق افتاد و مردم کشور‬ ‫اس�لامی اوج عصبانیت و انزجار خود را س��ه سال پیش در‬ ‫چنین روزی به نمایش گذاشتند‪».‬‬ ‫عضو سابق جبهه پایداری افزود‪« :‬چون حضور مردم در‬ ‫‪‌9‬دی ماه حضوری آگاهانه‪ ،‬همراه با اعالم ب رائت از دشمنان‬ ‫این انقالب و اس�لام بود‪ ،‬رهبر انقالب به ای��ن روز یوم اهلل‬ ‫گفتند‪».‬‬ ‫نماینده ته ران در مجلس با اشاره به اینکه عظمت در‬ ‫دل‌های شما مردم اس��ت‪ ،‬افزود‪« :‬در ‪ 9‬دی هیچ نقطه‌ای از‬ ‫کشور نبود که مردم تجمع میلیونی نداشته باشند و عظمت‬ ‫صداو‌سیما نم ی‌تواند به نمایش بگذارد‪».‬‬ ‫روز ‪‌9‬دی را ‌‌‬ ‫رسایی اضافه کرد‪« :‬مردم در روز ‪‌9‬دی ماه با حضور در‬ ‫خیابان‌ها سیلی را به صورت فتنه‌گران و راس فتنه زدند‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬مردم ی‌که در ‪ 9‬دی به فتنه‌گران «تو‌دهنی»‬ ‫زدند در انتخابات آینده هم اگر ببینند کسی با شعار انتخابات‬ ‫آزاد مقدمه یک آشوب و اغتشاش را فراهم م ی‌کند بازهم در‬ ‫دهانش م ی‌زنند‪».‬‬ ‫عضو سابق جبهه پایداری خاطرنشان کرد‪« :‬مردم در‬ ‫‪‌9‬دی ماه ثابت کردند که از آقایان اس��م و رسم‌دار که شش‬ ‫محافظ دارند بیش��تر م ی‌فهمند زی را بعضی از اینها سکوت‬ ‫کردند و اینها کاسبین فتنه بودند‪g ».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫اساس��ی فعالیت سیاس��ی دارند‪ ،‬گفت‪« :‬ب راندازان فتنه‌گر‪،‬‬ ‫اقلیتی کوچک بوده و هستند که همواره از سوی ملت ای ران‬ ‫و جریا‌ن‌‌ه��ای سیاس��ی درون نظام حذف و طرد ش��ده‌اند‪.‬‬ ‫واقعه عاش��ورای ‪ 88‬ماهیت و چهره واقعی ضددینی و ضد‬ ‫میهنی این اقلیت مزدور را ب رای همه ملت آشکار ساخت و‬ ‫در حماسه ‪ 9‬دی نیز اکثریت قاطع ملت ای ران و جریا‌ن‌‌های‬ ‫سیاسی نشان دادند که هیچ نسبتی با این فتنه‌گران ندارند‪.‬‬ ‫ب ی‌تردید ب راندازان فتنه‌گر نزد همه ملت ای ران و جریا‌ن‌‌های‬ ‫سیاسی ما محکوم و مطرودند‪ .‬آنها مطمئنا هم در پیشگاه‬ ‫خداوند و هم در پیشگاه قانون و مردم‪ ،‬گناهکار و مجرمند‪.‬‬ ‫بدیهی است امکان بازگشت به قدرت و فعالیت سیاسی ب رای‬ ‫مجرمین ب رانداز وجود ندارد و باید پاسخگوی اعمال و رفتار‬ ‫خود باش��ند‪ .‬اما به همان اندازه که باید پیگیر برخورد شدید‬ ‫قانونی با ب راندازان فتنه‌گر بود‪ ،‬به همان اندازه هم باید حساب‬ ‫این اقلیت معدود را از جریا‌ن‌‌ها و چهره‌های سیاس��ی درون‬ ‫نظام جدا کرد‪ .‬ما پیرو آن دینی هس��تیم که از ما م ی‌خواهد‬ ‫«اشداء علی الکفار رحماء بینهم» باشیم‪ .‬به همان اندازه که‬ ‫باید در ب رابر دشمنان و ب راندازان و معاندان سرسخت و مصمم‬ ‫باشیم‪ ،‬به همان اندازه هم باید به‌دنبال ایجاد وحدت و همدلی‬ ‫میان نیروهای درون نظام باشیم و با دست خودمان نیروهای‬ ‫خودی را به جبهه دشمن نفرستیم‪ .‬نباید با رفتار خود دشمن‬ ‫را از اینکه موفق به یارگیری از درون جبهه انقالب شده است‪،‬‬ ‫خوشحال کنیم‪».‬‬ ‫خطب ه‌های نماز جمعه همدان هم حماسه مردمی‌‪‌9‬دی ماه را‬ ‫مولود بصیرت باالی ملت در تبعیت از رهبری دانست و اظهار‬ ‫داش��ت‪« :‬ملت قهرمان ای ران‌زمین زینب‌وار علیه اصحاب‬ ‫کفر دوران خروشیدند و حماسه بزرگ و جاودان ‪ 9‬دی را ب رای‬ ‫همیشه در تاریخ انقالب اسالمی خلق کردند‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫چهره‌هایی بود که به بیان مواضع خود درباره حماسه ‪‌9‬دی‬ ‫پرداخت‪.‬صحب ت‌هاي از اين جه��ت داراي اهميت بود كه از‬ ‫س��وي برخي جريان‌هاي اصولگرا متهم م ي‌شد كه پس از‬ ‫فتنه ‪ 88‬مواضع روشن و شفافي نداشته است‪ .‬او درباره اين‬ ‫روز گفت‪« :‬یکی از مهم‌ترین ویژگ ی‌های ‪ 9‬دی این است که‬ ‫در کنار وقت‌شناسی و دشمن‌شناسی‪ ،‬یک مناسک سیاسی‬ ‫ب رای داعی ه‌داران انقالب اسالمی است‪».‬‬ ‫او که در مراس��م میثاق ام��ت با والیت در ب��اغ موزه‬ ‫دفاع‌مقدس سخن م ی‌گفت با اشاره به واقعه عاشورا گفت‪:‬‬ ‫«امروز هم باید بدانیم که همان منحرفی��ن و فتنه‌گرها با‬ ‫روش‌های مختلف و ابزار مختلف به‌دنبال این هس��تند که‬ ‫بیایند عقالنیت‪ ،‬دیانت و والیت م��ا را از ما بگیرند و اگر این‬ ‫فتنه‌گران عقالنی��ت‪ ،‬دیانت و والیت م��ا را بگیرند و بر این‬ ‫موضوعات فائق آیند‪ ،‬به اهداف خود دست م ی‌یابند‪».‬‬ ‫شهردار ته ران سپس به بیان دیدگاه خود درباره ‪‌9‬دی‬ ‫پرداخت؛ آنجا که گف��ت‪« :‬به نظر من یک��ی از مهم‌ترین‬ ‫ویژگ ی‌های ‪ 9‬دی که نباید آن را در تاریخ انقالب‌مان فراموش‬ ‫کنیم این اس��ت که در کنار وقت‌شناسی و دشمن‌شناسی‬ ‫م ی‌توان گفت ‪ 9‬دی یک مناسک سیاسی ب رای داعی ه‌داران‬ ‫انقالب اسالمی است‪.‬‬ ‫با این موضوع نباید شعاری برخورد کرد؛ نه اینکه شعار‬ ‫خوب نیست‪ ،‬حتما شعار مهم اس��ت و ما در جبهه از شعار‪،‬‬ ‫روحیه حماسی و عاطفی بهره م ی‌جس��تیم‪ ،‬اما در کنارش‬ ‫عقالنیت‪ ،‬تدبیر‪ ،‬گذشت‪ ،‬ایثار‪ ،‬مه ربانی و توکل هم بود‪ .‬تنها‬ ‫با شعار نم ی‌شود کارها را درست کرد‪».‬‬ ‫قالیب��اف همچنین گفت‪« :‬امروز بعد از س��ه س��ال‬ ‫وقتی بر م ی‌گردیم و به حوادث س��ال ‪ 88‬ن��گاه م ی‌کنیم‪،‬‬ ‫م ی‌بینیم که چه کسانی مکر سیاس��ی کردند‪ ،‬چه کسانی‬ ‫بده‌بستان سیاسی کردند‪ .‬ش��اید حتی در سالگرد اول ‪ 9‬دی‬ ‫هم این مسائل اینگونه که امروز باز شده است باز نشده بود‬ ‫و نم ی‌توانستیم مثل امروز با صراحت به جامعه نگاه کنیم؛‬ ‫چون امروز آن حوادث طی شده است‪.‬‬ ‫امروز ما در یک مقطع حس��اس هس��تیم و مطمئن‬ ‫باش��ید این فتنه‌ها تمام‌ش��دنی نیس��ت تا زمانی که ما در‬ ‫مسیر عاشورا حرکت م ی‌کنیم‪ ،‬فتنه سایه به سایه همراه ما‬ ‫م ی‌آید و روزی دشمنان ما دس��ت از سر ما برم ی‌دارند که در‬ ‫مسیر عاشورا حرکت نکنیم و به تعبیر حضرت امام(ره) که‬ ‫فرمودند هنگامی‌در کارهایتان شک کنید‪ ،‬که مورد حمایت‬ ‫دشمنانتان قرار گرفته‌اید‪».‬‬ ‫او همچنین در مراس��م ی‌ دیگر در جم��ع گروهی از‬ ‫مدی ران ش��هری با اشاره به سومین س��الگرد حماسه ‪ 9‬دی‬ ‫درخصوص تفاوت فتنه‌گران و کسانی که در چارچوب قانون‬ ‫محمدباقر قاليباف گفت ‪« :‬بران�دازان فتنه‌گر نزد همه‬ ‫محکوم و مطرودند‪ .‬آنها مطمئنا هم در پیشگاه خداوند و هم‬ ‫در پیشگاه قانون و مردم‪ ،‬گناهکار و مجرمند‪ .‬امکان بازگشت‬ ‫به قدرت و فعالیت سیاسی ب رای مجرمین ب رانداز وجود ندارد‪».‬‬ ‫غالمعلي حداد ع�ادل‪ ،‬رئيس فدراس�يون اصولگرايان‬ ‫گفت ‪« :‬طبعا همه کسانی که آن روز از مردم پاسخ دندان‌شکن‬ ‫شنیدند‪ ،‬نه از اصل آن واقعه و نه از خاطره آن دل خوشی ندارند و‬ ‫دوست دارند‪ 9‬دی به ف راموشی کشانده شود‪».‬‬ ‫‪25‬‬
‫گزارش‬ ‫خداحافظي با خانم وزير‬ ‫آيا تغييرات دولت ادامه مي‌يابد؟‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪26‬‬
‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫تنها ‪ ٨‬م��اه مانده به پايان دولت دهم وزير بهداش��ت‬ ‫بركنار ش��د تا عمر وزارت اولين وزير زن جمهوري اسالم ي‌‬ ‫به كمتر از چهار س��ال برس��د‪ .‬اگرچه پيش از اين و پس از‬ ‫انتقاد وزير بهداش��ت از نحوه تخصي��ص ارز واردات دارو و‬ ‫كاالهاي پزش��كي زمزمه‌هاي بركناري‌اش از اين وزارتخانه‬ ‫شنيده م ي‌ش��د‪ ،‬اما باالخره با كش‌و‌قوس‌هاي فراوان وی‬ ‫توس��ط رئيس دولت بركنار ش��د‪ .‬مرضيه وحي د‌دستجردي‬ ‫كه در ابتداي كار دولت دوم محم��ود احمدي‌نژاد به‌عنوان‬ ‫ي‌به مجلس معرفي شد‪،‬‬ ‫اولين وزير زن تاريخ انقالب اسالم ‌‬ ‫توانست راي اعتماد مجلس را ب راي احراز اين پست كسب‬ ‫كند‪ .‬او در نهايت دوران مسئوليت خود را به‌طور ناخواسته‬ ‫به پايان رساند‪.‬‬ ‫بركناري وزير بهداش��ت در حال��ي رخ داد كه تنها دو‬ ‫هفته پيش محمدرضا رحيم ي‌ در اظهار‌نظري در جلس ه‌اي‬ ‫با حضور وزير بهداش��ت گف��ت‪« :‬تا وقتي ك��ه من و آقاي‬ ‫احمدي‌نژاد هستيم‪ ،‬خانم وزير نيز هست‪».‬‬ ‫اولين بار ‪ ٢٤‬آبان‌ماه بود كه شايعه بركناري دستجردي‪،‬‬ ‫به دليل عدم بركناري دكتر باقر‌الريجاني از رياست دانشگاه‬ ‫علوم پزشكي ته ران بر س��ر زبان‌ها افتاد‪ .‬خانم وزير همان‬ ‫وقت در پاسخ به اين پرس��ش خبرنگاران و خطاب‌ به آنها‬ ‫گفته بود‪« :‬ش��ما خبرنگاران كار و زندگي نداريد؟» و افزوده‬ ‫بود‪« :‬هر آمدني يك رفتني دارد و همه م��ا دير يا زود بايد‬ ‫برويم‪ .‬مهم اين اس��ت كه آمدن و رفتن ما چ��ه تاثيري در‬ ‫زندگي ديگران داشته باشد‪».‬‬ ‫بار ديگر س��ه هفته پيش خبر بركناري وزير بهداشت‬ ‫ش��نيده ش��د؛ اينبار به عل��ت انتق��اد از دول��ت‪ 26 .‬آذرماه‬ ‫قاض ي‌پور‪ ،‬نماين��ده مجل��س در جلس��ه‌ای علني گفت‪:‬‬ ‫«شنيده‌ايم كه دولت م ي‌خواهد وزير بهداشت را بركنار كند‬ ‫چرا كه او گفته دولت ارز مرجع را ب راي واردات لوازم آرايشي‬ ‫اختصاص داده‪ ،‬اما ما نمي‌‌گذاريم كه اين اتفاق بيفتد‪ ».‬اين‬ ‫اظهارنظر بار ديگر بركناري وزير بهداشت را در كانون توجه‌‬ ‫قرار داد‪ .‬يك هفته پيش از آن وزير بهداشت از «تعلل» بانك‬ ‫مركزي كشور در تخصيص ارز ب راي دارو انتقاد كرده و از اين‬ ‫بانك خواسته بود كه به «تعهدات» خود عمل كند‪.‬‬ ‫خانم وحي د‌دستجردي گفته بود‪« :‬بانك مركزي تعلل‬ ‫در اختصاص ارز دارو را جب ران كن��د‪ ،‬زي را نقل و انتقال ارز در‬ ‫خارج از كشور را از طرق غيررسمي‌‌م ي‌توانيم دور بزنيم ولي‬ ‫مشكل تخصيص ارز توسط بانك مركزي در داخل كشور را‬ ‫نم ي‌توانيم دور بزنيم‪ .‬با دارو كه وابسته به جان مردم است‬ ‫نم ي‌توان شوخي كرد‪ ،‬ما به هر طريقي كه شده داروي مردم‬ ‫را تامين م ي‌كنيم‪».‬‬ ‫وي افزوده بود‪« :‬مشكل ما مش��كل نقل و انتقال ارز‬ ‫در خارج از كش��ور و تخصيص ارز در داخل كشور است كه‬ ‫بايد از طريق بانك مركزي حل ش��ود‪ .‬ما نقل و انتقال ارز را‬ ‫در خارج از كشور دور م ي‌زنيم‪ ،‬ولي تخصيص ارز در داخل را‬ ‫نم ي‌توانيم دور بزنيم‪ .‬بناب راين بايد مسئوالن بانك مركزي‬ ‫به تعهدات خود عمل كرده و تعلل‌ه��اي صورت گرفته در‬ ‫تخصي��ص ارز دارو را از اين پس جب ران كنن��د‪ .‬البته بانك‬ ‫مركزي به‌تازگي اقدامات خوبي در تخصيص ارز دارو انجام‬ ‫داده است كه اميدواريم اين روند ادامه داشته باشد تا بتوانيم‬ ‫داروي مردم را كه ب رايشان از نان ش��ب هم واجب‌تر است‪،‬‬ ‫تامين كنيم‪».‬‬ ‫وزير بهداش��ت اظهار كرده بود‪« :‬اگر خداي نكرده در‬ ‫اين زمينه تعللي صورت بگيرد و زمان را از دست بدهيم در‬ ‫آينده دچار مشكالت بيشتري خواهيم شد و اميدوارم بانك‬ ‫مركزي به آنچه تعهد كرده‪ ،‬عمل كند‪ .‬مي زان ارز مورد نياز‬ ‫ب راي تامين دارو ب راي امس��ال ‪ 2/5‬ميليارد دالر اس��ت كه‬ ‫بانك مركزي تاكنون ‪ ۶۰۰‬ميلي��ون دالر ارز به واردكنندگان‬ ‫دارو اختصاص داده است‪».‬‬ ‫س��خنان وزير بهداش��ت با واكنش مس��تقيم بانك‬ ‫مرك��زي و وزارت اقتصاد روبه رو نش��د‪ ،‬ام��ا در راهروهاي‬ ‫مجلس زمزمه‌هاي بركناري خانم وزير به گوش م ي‌رسيد‪.‬‬ ‫چند روز بعد حسين عل ي‌حاجي از اعضاي كميسيون برنامه‬ ‫و بودجه از جلس��ه اين كميس��يون و رئيس بانك مركزي‬ ‫خبر داد‪ .‬او درب��اره اينك��ه در اين جلس��ه از بهمني درباره‬ ‫عدم اختصاص ارز به دارو توضيحي خواست يا خير؟ گفت‪:‬‬ ‫«اتفاقا اين موضوع هم در جلس��ه مطرح شد‪ ،‬اما از آنجايي‬ ‫كه دستور‌كار كميسيون نبود آنطور كه بايد پيگيري صورت‬ ‫نگرفت‪ ».‬حاجي تاكيد كرد‪« :‬بهمني در جلسه رقم بسيار‬ ‫س��نگيني را اعالم كردند كه تاكنون ب��راي واردات دارو به‬ ‫وزارت بهداشت اختصاص داده اس��ت؛ اما رئيس كل بانك‬ ‫مركزي در همين ارتباط گفت‪ ،‬ارزي را كه ب راي واردات دارو‬ ‫اختصاص داده بوديم ب��ه جاي واردات دارو دوس��تان لوازم‬ ‫آرايشي وارد كشور كرده‌اند‪».‬‬ ‫اما پس از اين ش��ايعات بود ك��ه محمدرضا رحيمي‬ ‫‌در جلس ه‌اي در پاسخ به اين ش��ايعات گفت‪« :‬دولت همه‬ ‫را حمايت م ي‌كن��د‪ ،‬ولي خان��م وحي د‌دس��تجردي را ويژه‬ ‫حمايت م ي‌كند چون ايش��ان اولين وزير خانم ي‌ است كه‬ ‫وارد وزارتخانه ش��ده و موفق عمل كرده و من نمره بااليي‬ ‫به ايشان م ي‌دهم‪ .‬ايش��ان و همكارانشان گام‌هاي اساسي‬ ‫در وزارت بهداشت برداشتند و يك بانوي مومن و غيرتمند‬ ‫هستند كه وزارت بهداشت را به حركت درآورده است‪».‬‬ ‫مع��اون اول رئي س‌جمهور در حاش��يه س��يزدهمين‬ ‫جشنواره پژوهشي دانشگاه علوم‌پزش��كي شهيد بهشتي‬ ‫در جمع خبرنگاران در مورد تحريم‌ه��ا و گراني دارو گفت‪:‬‬ ‫«اولويت دارو ب راي ما خيلي مهم است و اين هم ربطی به‬ ‫گراني ندارد‪ .‬كشورهاي استكباري ما را تحريم كردند و نفت‬ ‫ما و بانك مركزي را نيز در اين تحريم‌ها قرار داده‌اند كه يك‬ ‫زحمت مضاعف ب راي ما ايجاد شد‪ .‬در ابتدا كارهايمان را كند‬ ‫كردند و تا زمان��ي كه مانند تحريم‌هاي قبل��ي تجربه پيدا‬ ‫كنيم و تحريم‌ها را دور بزنيم كمي‌زمان م ي‌برد‪».‬‬ ‫او با اش��اره به اينكه ب��ا افزايش قيمت ارز در كش��ور‬ ‫قيمت‌ها باال رفت و گراني پيش آمد افزود‪« :‬اما نبايد نگران‬ ‫بود چرا كه ‪ 97‬درصد داروها را خودمان توليد م ي‌كنيم و تنها‬ ‫سه درصد داروهاي ويژه و خاص وارداتي است‪.‬در اين راستا‬ ‫وزير بهداشت ب راي تهيه آن با قدري مشكل مواجه شد كه‬ ‫من در حضور ايشان قول م ي‌دهم كه در آينده اين مشكل را‬ ‫ي‌تصريح كرد‪« :‬آن چيزي كه برخي‬ ‫نخواهيم داشت‪ ».‬رحيم ‌‬ ‫افراد ب ي‌اطالع درباره اولويت‌بندي دارو م ي‌گويند واقعيت ندارد و‬ ‫مطمئن باشيد دولت با تمام همت وارد عرصه شده است‪ .‬بايد‬ ‫قبول كنيم كه مشكل داريم‪ 33.‬سال است از سوي قدرت‌هاي‬ ‫ظالم مدام تحريم م ي‌شويم و اين تحريم شديد‌ترين آنهاست‪.‬‬ ‫به تمام بيماران نيازمند و وزير بهداشت اطمينان م ي‌دهم كه‬ ‫كندي در كار وجود دارد ولي كمبود ارز وجود ندارد‪ ».‬او در پايان به‬ ‫شايع ه‌اي نيز اشاره كرد و افزود‪« :‬دولت و رئي س‌جمهوري تالش‬ ‫خود را در حمايت از خانم دستجردي دريغ نخواهد كرد و نبايد‬ ‫به شايعات توجه كرد‪ .‬خود من هنوز نيامده گفتند فالني رفت‬ ‫در صورتي كه من گفتم تا آقاي احمدي‌نژاد هست من هستم‬ ‫و اكنون م ي‌گويم تا آقاي احمدي‌نژاد هست خانم دستجردي‬ ‫هم هست‪».‬‬ ‫با اي��ن حال خانم وزير ب��ار ديگر تاكيد ك��رد كه «به‬ ‫هيچ‌وج��ه نگران��ي از رفتن ن��دارم و تا زماني كه هس��تم‪،‬‬ ‫دغدغه‌ام سالمت مردم است»‪ .‬و بار ديگر انتقاداتش را تكرار‬ ‫كرد و گفت‪« :‬با‌توجه به تغيي رات نرخ ارز بايد يا ارز مرجع را‬ ‫در اختيار توليدكنندگان قرار دهيم كه بتوانند قطعات الزم‬ ‫را ب راي س��اخت تجهي زات‌ وارد كنند يا اينكه اين موارد را در‬ ‫قيمت‌گذاري لحاظ كنيم تا شركت‌ها بتوانند روي پاي خود‬ ‫بايستند و كار توليد را ادامه دهند‪».‬‬ ‫وزير بهداشت همچنين در پاس��خ به پرسشي مبني‬ ‫بر روند تخصيص ارز به كاالهاي تجهي زات دندانپزش��كي‬ ‫گفت‪« :‬بايد به سمتي حركت كنيم كه ببينيم آيا ب راي بانك‬ ‫مركزي اين امكان وجود دارد كه ارز تخصيص دهد يا خير؟‬ ‫ضمن اينكه اولويت‌بندي اقالم ب��راي دريافت ارز هم بارها‬ ‫وي رايش شده‪».‬‬ ‫خانم دس��تجردي ادامه داد‪« :‬كاري كه بن��ا داريم در‬ ‫اين خصوص انجام دهيم‪ ،‬اين اس��ت كه يا ب راي گرفتن ارز‬ ‫مرجع تالش كنيم‪ ،‬يا قيمت‌گذاري مناسب بر اساس ارزي‬ ‫كه قرار اس��ت با آن اين تجهي زات وارد شود‪ ،‬صورت پذيرد‪.‬‬ ‫درهر صورت در يكي از اين دو مسير كار را ادامه م ي‌دهيم‬ ‫تا شركت‌ها بتوانند ارتقا پيدا كنند‪».‬‬ ‫س دولت از انتقادات وزير بهداشت‬ ‫اما مشخص بود رئي ‌‬ ‫ناراضي است‪ .‬او در گفت‌‌وگوي ويژه خود در دو هفته گذشته‬ ‫صحب ت‌هاي وزير بهداش��ت خود را رد كرد و گفت‪« :‬زماني‬ ‫كه شرايط عادي اس��ت كس��ي اعتراض نم ي‌كند‪ ،‬اما اگر‬ ‫مشكلي ايجاد شود همه به دنبال س��هم بيشتر هستند و‬ ‫ب راي گرفتن سهم بيشتر بقيه را نقد م ي‌كنند‪».‬‬ ‫احمدي‌نژاد افزود‪« :‬در دولت در خصوص واردات دارو‬ ‫نيز به‌طور كامل بحث كرديم‪ ،‬س��ال پي��ش دارو با دو ارز‬ ‫واردكنندگان و بانك مركزي وارد م ي‌شد و ارز بانك مركزي‬ ‫در سال جاري بيش از سال گذشته است و طي ‪ ۹‬ماه گذشته‬ ‫با ارز سابق ب رابري م ي‌كند‪ .‬حاال اگر در آنجا صرف نشده يا‬ ‫به جاي ديگر رفته بايد رسيدگي ش��ود‪ .‬من از همي ن‌جا به‬ ‫مردم عزيز اعالم م ي‌كنم احدي به بهانه نبود ارز حق ندارد‬ ‫قيمت را باال ببرد‪».‬‬ ‫رئي س‌جمه��ور ادام��ه داد‪« ‌:‬دول��ت ارز را ارائه كرده و‬ ‫من آمار شركت‌ها را دارم و كدام ش��ركت ارز ‪ ۱۲۲۶‬توماني‬ ‫گرفته است‪ .‬قيمت ارز ب راي دارو و تجهي زات پزشكي هيچ‬ ‫تفاوتي نكرده اس��ت‪ .‬ب راي دارو تغيير ن��رخ ارزي نداريم كه‬ ‫كسي بخواهد آن را اضافه كند و خود وزارت بهداشت آن را‬ ‫كنترل كند و اجازه ندهد چند نفر چهره بهداشت و درمان را‬ ‫مخدوش كند‪ .‬دولت به اين شكل نيست كه بتواند دو هزار‬ ‫و ‪ ۴۰۰‬قلم كاال را كنترل كند‪ .‬دولت به تمام شركت‌هايي كه‬ ‫واردكننده دارو يا سازنده آن با مواد اوليه خارجي بودند ارز ارائه‬ ‫داده است و‌ترتيب آن را نيز م ي‌دانيم‪».‬‬ ‫به دنبال اين اظهار‌نظر‪ ،‬بار ديگ��ر خانم وزير در جمع‬ ‫روساي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور عنوان داشت كه‬ ‫حرف ما همان گفته‌هاي قبلي است و تنها يك سوم از ارز‬ ‫دارو تامين شده است‪ .‬اين درحالي بود كه روزنامه اي ران طي‬ ‫چند روز با ارائه گزارشاتي به انتقاد شديد از عملكرد تنها وزير‬ ‫زن دولت احمدي‌نژاد م ي‌پرداخت‪.‬‬ ‫ي��ك هفت��ه پ��س از آن هفت��م دي‌م��اه ب��ود كه‬ ‫رئي س‌جمه��ور در حكم��ي‌محمد‌حس��ن طريقت‌منفرد‬ ‫را ب��ه عن��وان «سرپرس��ت وزارت بهداش��ت‪ ،‬درم��ان و‬ ‫آموزش پزش��كي» منصوب كرد و به اي��ن‌ترتيب مرضيه‬ ‫وحي د‌دستجردي از سمت خود بركنار شد‪.‬‬ ‫روزنامه اي ران نيز در تيتري با عنوان «داليل بركناري‬ ‫وزير بهداش��ت و درمان» به ارزيابي داليل اي��ن بركناري از‬ ‫ديدگاه دس��تجردي پرداخته و عنوان داش��ته وزير سابق با‬ ‫يادداش��ت‌هايي كه نوش��ته است‪ ،‬خواس��ته چنين وانمود‬ ‫كند كه دليل بركناري او از وزارت بهداش��ت‪ ،‬عدم بركناري‬ ‫رئيس دانش��گاه علوم پزش��كي ته ران بوده است‪ .‬روزنامه‬ ‫اي ران‪ ،‬مواردي غير از اين موض��وع را در بركناري خانم وزير‬ ‫موثر خوانده كه از جمله آنه��ا مصاحبه عليه بانك مركزي‬ ‫و سياست‌هاي ارزي كشور بوده اس��ت‪ .‬همچنين روزنامه‬ ‫اي ران وجود مافياي دارويي در وزارت بهداشت را يكي ديگر‬ ‫از داليل بركناري دستجردي عنوان كرده است‪ .‬روزنامه‌هاي‬ ‫داخلي نيز با تيترهاي «خداحافظي خاتون سالمت»‏‪« ،‬وزير‬ ‫بيست ديگر نيست»‪« ،‬احمدي‌نژاد وزير نمره ‪ 20‬خود را عزل‬ ‫كرد» و «نخس��تين وزير زن به خط پايان نرسيد» واكنش‬ ‫نشان دادند‪ .‬همچنين اين اتفاق در مطبوعات خارجي نيز‬ ‫بازتاب‌هاي زيادي داش��ت‪ .‬روزنامه‌هاي «نيويورك‌تايمز»‪،‬‬ ‫«گاردي��ن» و «ديل ي‌تلگ��راف» و «دويچه ول��ه» آلمان با‬ ‫مواضعي مش��ابه‪ ،‬با پرداختن به خبر عزل وزير بهداش��ت‬ ‫‪27‬‬
‫جمهوري اسالم ي‌ اي ران نوش��تند‪« :‬اين وزير كه تنها وزير‬ ‫زن اي راني از اول انقالب اسالم ي‌ تاكنون بوده است‪ ،‬پس از‬ ‫اعتراض به كمبود دارو در كشور توسط رئي س‌جمهور اي ران‬ ‫بركنار شد‪».‬‬ ‫خداحافظي باقر الريجاني‬ ‫خبرنامه‬ ‫در ماج��راي بركناري وزير بهداش��ت گفته م ي‌ش��د‬ ‫مخالفت وي با بركناري باقر الريجاني نقش مهمي در این‬ ‫امر‌داشته است‪ .‬پس از بركناري وزير بهداشت در خبري كه‬ ‫دانشگاه علوم پزشكي ته ران در اين باره منتشر كرده‪ ،‬نشان‬ ‫داد باقرالريجاني چند هفته پيش از رياس��ت دانشگاه علوم‬ ‫پزشكي ته ران‪ ،‬شوراي سياس��ت‌گذاري وزارت بهداشت و‬ ‫قائم‌مقامي‌وزير خداحافظي كرده است‪ .‬در اين خبر آمده‪« :‬او‬ ‫چند هفته قبل در خصوص نحوه ادامه كار در دانشگاه علوم‬ ‫پزشكي ته ران و شوراي سياس��ت‌گذاري وزارت بهداشت‪،‬‬ ‫درمان و آموزش پزشكي با وزير بهداشت مكاتبه كرده بود‪.‬‬ ‫متعاقب مكاتبه دكتر الريجاني در اين مورد‪ ،‬دكتر دستجردي‬ ‫نيز ضمن مخالفت با تقاضاي دكتر الريجاني از وي خواسته‬ ‫بود تا انتهاي دوران مسئوليت وي به كار خود ادامه دهد‪».‬‬ ‫دانشگاه علوم پزش��كي ته ران همچنين تصوير‌نامه را به‬ ‫همراه اين خبر منتشر كرد‪.‬‬ ‫اما مرضيه وحي د‌دس��تجردي هم پاس��خ او را چنين‬ ‫داده بود‪:‬‬ ‫«بسمه‌تعالي‬ ‫ب رادر گرانقدر جناب آقاي دكتر الريجاني‬ ‫با سالم و احترام‬ ‫دس��تاوردهاي س��ال‌هاي اخي��ر وزارت بهداش��ت‬ ‫در عرصه‌ه��اي مختلف محص��ول همدل��ي‪ ،‬هماهنگي‬ ‫و همكاري مدي ران مجموعه بوده اس��ت‪ .‬بن��ده اصرار دارم‬ ‫كه اي��ن مجموعه مدي��ران باالخص حضرتعال��ي تا پايان‬ ‫مس��ئوليت اينجانب با وزارت بهداش��ت همكاري نماييد‪.‬‬ ‫اينجانب فش��ارهاي وارده از جانب مديريت اجرايي كش��ور‬ ‫ب راي تغيير رياست دانشگاه علوم پزش��كي ته ران را كه به‬ ‫تعبير مقام معظم رهبري نماد آموزش عالي كشور است‪ ،‬به‬ ‫مصلحت نظام سالمت نم ي‌دانم و بر اساس شناخت بيش‬ ‫از سه دهه از جنابعالي اطمينان دارم كه سكان كشتي علم‬ ‫و دانش به‌دست ش��خصيتي مدير‪ ،‬دانشمند و امين سپرده‬ ‫شده است‪ .‬بر اين اساس از جنابعالي م ي‌خواهم به همكاري‬ ‫خود تا پايان دوران مسئوليت اينجانب ادامه داده و رسالت‬ ‫خطير هدايت عرصه دانشگاه را همچنان تقبل فرماييد‪.‬‬ ‫دكتر وحيد دستجردي»‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫واكنش تند رئيس كميسيون بهداشت‬ ‫به دنبال بركناري مرضيه وحيددس��تجردي واكنش‌ها‬ ‫و اعتراضات به اي��ن تصميم رئي س‌جمهور آغاز ش��د‪ .‬رئيس‬ ‫‌كميسيون بهداشت مجلس گفت‪« :‬بركناري وزير بهداشت جز‬ ‫هواي نفس و مسائل شخصي چيز ديگري نيست و اميدوارم‬ ‫رئي س‌جمهورشهامتاينراداشتهباشدكهعلتاينجا‌به‌جايي‬ ‫را توضيح دهد‪ ».‬حسينعلي ش��هرياري افزود‪« :‬بركناري وزير‬ ‫بهداش��ت گر‌چه از اختيارات رئي س‌جمهوري اس��ت‪ ،‬اما كار‬ ‫عاقالنه‌اي نبود و هيچ منطق قابل قب ولي ندارد‪».‬‬ ‫رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس ادامه داد‪:‬‬ ‫«چطور است كه آقاي رئي س‌جمهوري يك‌ماه و نيم پيش‬ ‫گفت نمره وزير بهداش��ت ‪ ۲۰‬است و معاون او ‪ ۱۰‬روز پيش‬ ‫گفت تا زماني كه آقاي احمدي‌نژاد هس��ت من هستم و تا‬ ‫زماني كه من هستم وزير بهداش��ت هم هست‪ ،‬اما در اين‬ ‫‪ ۱۰‬روز چه اتفاقي افتاده است كه آقاي رئي س‌جمهور چنين‬ ‫تصميمي‌‌م ي‌گيرد‪».‬‬ ‫روش تحقير‌‌آميز عزل‬ ‫احمد توكل��ي ني��ز در گفت‌وگويي با اش��اره به روند‬ ‫‪28‬‬ ‫بركناري وزي ران در ماه‌هاي پايان��ي عمر دولت دهم گفت‪:‬‬ ‫«اين كار آقاي احمدي‌نژاد كه ه ر‌چه به پايان دوره نزديك‌تر‬ ‫م ي‌شويم مصاديق بيشتري پيدا م ي‌كند‪ ،‬از لحاظ مديريتي‪،‬‬ ‫سياس��ي‪ ،‬اقتصادي‪ ،‬فرهنگي با منافع ملي و زندگي مردم‬ ‫ناس��ازگار اس��ت‪ ».‬توكل ي‌ افزود‪« ‌:‬روش تحقير آميز عزل‬ ‫بس��يار مخرب اس��ت؛ گرچه در اين روش زشت خانم دكتر‬ ‫دس��تجردي با دف��اع از حقوق م��ردم در اعم��ال مديريت‬ ‫ارزي‪ ،‬عزت يافت‪ ،‬ول��ي اين نتيجه چيزي از زش��تي رفتار‬ ‫رئي س‌جمهور نم ي‌كاه��د‪ .‬روش اين فرد چنان اس��ت كه‬ ‫افراد را حتي به شكل غلو‌آميز م ي‌ستايد‪ ،‬ولي وقتي از آنان‬ ‫ناخرسند شد‪ ،‬به طرز بسيار بدي آنان را كنار م ي‌گذارد‪».‬‬ ‫وي ياد‌آور شد‪« :‬در همين مورد‪ ،‬همين چندي پيش‬ ‫بود كه آقاي احمدي‌نژاد در دفاع از خانم دكتر دس��تجردي‬ ‫گفت كه من نم��ره ‪ 20‬به وي م ي‌دهم‪ ،‬ح��اال بدون ذكري‬ ‫از وي حكم سرپرس��تي م ي‌زن��د‪ ،‬آن‌هم بع��د از آنكه وزير‬ ‫به اقتضاي مس��ئوليتش به مردم خبر داد ك��ه دولت ب راي‬ ‫اتومبيل ميلياردي پورش��ه ارز داده ولي ب��راي دارو نداده و‬ ‫الاقل سياس��يون مطلع ش��ده‌اند كه رئي س‌جمهور فش��ار‬ ‫آورده كه وزير كسي از منصوبان خودش را بردارد و او صالح‬ ‫نديده است‪».‬‬ ‫تكرار تجربه تلخ‬ ‫همچنين باقري‌لنكراني پس از عزل وزير بهداش��ت‬ ‫با انتش��ار نامه‌اي با اشاره به پيش��ينه اين موضوع در سال‬ ‫‪ ٨٨‬كه منجر به جدایی او از كابينه ش��د‪ ،‬نوشت‪« :‬اين رويه‬ ‫در بس��ياري از تغيير و تحوالت گذشته از جمله در ماه‌هاي‬ ‫پاياني س��ال ‪ ۸۸‬و پس از آن فرصت‌هاي مهم ي‌ را از نظام‬ ‫س�لامت گرفت‪ .‬تكرار اين تجربه تلخ چيزي جز هدر‌رفت‬ ‫وقت خدمتگزاري به ارمغان نم ي‌آورد‪ .‬هر سازماني به حافظه‬ ‫سازماني خود پويا و ماندگار م ي‌ماند‪ .‬ه ر‌چند تغيير مديريتي‬ ‫در ماه‌های آخر عمر دولت را چندان مناسب نم ي‌بينم‪ ،‬ولي‬ ‫همه بايد طبق قان��ون به انتخ��اب و راي رئي س‌جمهوري‬ ‫محترم‪ ،‬احترام بگذاريم‪».‬‬ ‫گز‬ ‫اظهار تاسف حداد عادل‬ ‫غالمعلي حدادعادل نيز درباره خبر عزل وزير بهداشت‬ ‫واكنش نشان داد و آن را مايه تاس��ف خواند و گفت‪« :‬خبر‬ ‫عزل وزير بهداش��ت‪ ،‬درمان و آموزش پزشكي خبر خوبي‬ ‫نبود و از دو جهت مايه تأسف شد‪».‬‬ ‫نماينده مردم ته��ران در مجلس تصريح كرد‪« :‬يكي‬ ‫از اين جهت كه خانم دس��تجردي نخستين زني بود كه در‬ ‫جمهوري اسالم ي‌ به وزارت رسيد و كاش تا پايان اين دوره‬ ‫به خدمت خود ادامه م ي‌داد چرا‌كه عزل وي م ي‌تواند يك اثر‬ ‫منفي به ويژه در ذهن خانم‌هايي كه در دانشگاه‌ها هستند‬ ‫و هنگام انتخاب وي به وزارت خوشحال شده بودند داشته‬ ‫باش��د‪ ».‬وي افزود‪« :‬همچنين با توجه به اينكه چند ماهي‬ ‫بيشتر از اين دولت باقي نمانده است هر فرد ديگري انتخاب‬ ‫شود فرصتي ب راي تحول ندارد‪».‬‬ ‫برخي حت��ي بركناري وزي��ر را ب ي‌ارتب��اط با جريان‬ ‫انحراف��ي ندانس��تند‪ .‬از آن جمل��ه ج��واد جهانگي��رزاده‬ ‫در گفت‌وگوي��ي گفت‪« :‬با توج��ه به رفتاره��ا و گفتارهاي‬ ‫رئي س‌جمهور چنين اتفاق��ي قابل انتظار بود و واقعيت اين‬ ‫است كه دولت دهم توانمندترين وزير خود را از دست داد‪».‬‬ ‫نماين��ده مردم اروميه در مجلس ش��وراي اس�لام ي‌‬ ‫تصريح كرد‪« :‬ب ‌هراحتي م ي‌توان ردپاي جريان انحرافي را در‬ ‫صدور اين بركناري مشاهده كرد چرا‌كه وزير بهداشت همواره‬ ‫مخالف اين جريان و نفوذ آن در درون دولت بو د‪».‬‬ ‫او همچني��ن گفت‪« :‬يك��ي از داليل ع��زل مرضيه‬ ‫وحيددس��تجردي در واقع تاكيد وي بر لزوم توانمند‌سازي‬ ‫بخش بهداش��ت و درمان و عدم سرسپردگي به برخي افراد‬ ‫خاص در درون دولت بود‪g ».‬‬ ‫وزرايي‬ ‫كه رفتند‬ ‫كابينه دهم باز هم تغيير كرد‬ ‫در فاصله زماني كمتر از دو ماه‪ ،‬محمود احمدي‌نژاد با‬ ‫بركناري دو وزير ارتباطات و بهداشت كابينه دهم‪ ،‬بار ديگر‬ ‫توجه همه را به س��وي تغيير و تحوالت در ح��وزه مدي ران‬ ‫ارشد دولتي جلب كرد‪ .‬از روزي كه او در سال ‪ 84‬بر صندلي‬ ‫رياست‌جمهوري تكيه زد‪ ،‬تا امروز بيشتر حجم تغيي رات در‬
‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫حوزه وزي ران را در طول تاريخ انقالب اسالمي‌رقم زده است؛‬ ‫بركناري‌هايي كه عموما با حاشي ه‌هاي فراواني همراه بوده‬ ‫و جداشدگان از قطار دولت را در مس��يري متفاوت و بيشتر‬ ‫رودر‌روي دولت قرار داده است‪.‬‬ ‫تقريب��ا ب��دون اغ��راق م ي‌ت��وان گفت ك��ه عموم‬ ‫اخ راج ي‌ه��اي كاروان دولت از منتقدان بودند؛ كس��اني كه‬ ‫اعتراضات��ي در حوزه كاري خود نس��بت ب��ه عملكردهاي‬ ‫دولت داشتند‪.‬‬ ‫جنجال‌ب رانگي ز‌ترين اين بركناري‌ها‪ ،‬ماجراي بركناري‬ ‫هم زمان سه وزير در روزهاي پاياني دولت نهم بود‪ .‬آنجا كه‬ ‫ي به حكم‬ ‫ت و فرهنگ و ارشاد اسالم ‌‬ ‫وزرای اطالعات‪ ،‬بهداش ‌‬ ‫انتصاب رحيم‌مش��ايي به عنوان معاون اول دولت اعتراض‬ ‫كردند‪ .‬دولت اين اعتراض را نپذيرف��ت‪ ،‬اما تنها به خاطر از‬ ‫اكثريت نيفتادن دولت كه منجر به راي اعتماد دوباره كابينه‬ ‫م ي‌شد‪ ،‬حكم به اخ راج وزير اطالعات داد‪ .‬همچنين بركناري‬ ‫وزير امورخارجه درحالي كه در يك سفر ماموريتي در خارج‬ ‫از كشور به سر م ي‌برد‪ ،‬نه تنها در داخل كه در خارج از اي ران‬ ‫هم بازتاب‌هاي فراواني داشت‪ .‬ادغام‌وزارتخانه‌ها و استعفا‬ ‫در پي بروز اختالف از ديگر شيوه‌هاي بركناري در دو دولت‬ ‫محمود احمدي‌نژاد بود‪.‬‬ ‫هنوز دو بركناري اخير اتفاق نيفتاده بود كه حبي ب‌اهلل‬ ‫عسگراوالدي طي يك مصاحب ه‌ با اشاره به بركناري‌ وزراي‬ ‫موفق دولت هش��دار داد‪« :‬در انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫آينده بايد مواظب باش��يم تا رئي س‌جمهور ريشه اجتماعي‬ ‫و تشكيالتي داشته باشد‪ ،‬زي را در غير اين صورت هر كس‬ ‫كه م ي‌آيد رشد پيدا كند كنار‌زده م ي‌شود‪ .‬تعداد وزرايي كه‬ ‫احمدي‌نژاد كنار زده كم نيستند و همين كه در كارشان در‬ ‫حال توفيق بودند كنار گذاشته شدند‪».‬‬ ‫يكي از ش��يوه‌هاي احمدي‌نژاد ب راي بركناري وزراي‬ ‫كابينه خود ادغام وزارتخانه‌هاس��ت‪ .‬در آخرين مورد كمتر‬ ‫از دو ماه پيش وزير ارتباطات و فن��اوري به‌علت ادغام اين‬ ‫وزارتخانه با وزارت راه‌‪ ،‬مس��كن و شهرسازي بركنار و جاي‬ ‫خبرنامه‬ ‫زارش دستجردي‬ ‫خود را به وزير پركار كابينه‪ ،‬يعني نيكزاد داد‪.‬‬ ‫وزير ارتباطات‬ ‫يازدهم آذر رئيس دولت در حالي‬ ‫كه چند ماه بيش��تر به عمر دولت‬ ‫دومش باقي نمانده‪ ،‬طي حكم ي‌‬ ‫دكتر تق ي‌پور را از وزارت ارتباطات‬ ‫بركنار و س��مت مش��اور به او داد‪.‬‬ ‫همچني��ن در حكم ي‌جداگان��ه‬ ‫سرپرس��تي وزارت ارتباطات را به‬ ‫مهندس نيكزاد سپرد‪ .‬او در حكمش به نيكزاد نوشت‪« :‬نظر‬ ‫به تعهد و دان��ش و تجربيات ارزنده و به اس��تناد اصل ‪135‬‬ ‫قانون‌اساسي جمهوري اسالمي‌ايران و ب ر‌اساس اين حكم‬ ‫با حفظ سمت به‌عنوان سرپرست وزارت ارتباطات و فناوري‬ ‫اطالعات منصوب م ي‌گرديد‪ .‬اميد است با استعانت از خداوند‬ ‫متعال در انجام وظايف محوله موفق و مويد باشيد‪ ».‬با اين‬ ‫‪29‬‬
‫وجود تق ي‌پور به مراسم توديع و معارفه خود نرفت و در پاسخ‬ ‫به سوال يك خب رنگار كه از وي در مورد موضوع بركناري‌اش‬ ‫پرسیده بود‪ ،‬گفت‪« :‬موضوع آن مفصل است و قصد پاسخ‬ ‫نداردم» و تا امروز نيز در مورد اختالفات سخني نگفته است‪.‬‬ ‫پرويز كاظمي‌‬ ‫خبرنامه‬ ‫پرويز كاظم��ي‌اولين وزير كابينه‬ ‫بود كه توسط محمود احمدي‌نژاد‬ ‫در مهرماه س��ال ‪ 85‬بركنار ش��د‪.‬‬ ‫هرچن��د احمدي‌نژاد هن��گام راي‬ ‫اعتماد به پرويز كاظمي‪ ،‬وزير رفاه‬ ‫دولت نهم گفته بود كاظمي‌را خدا‬ ‫به او معرفي كرده‪ .‬وي البته پس از‬ ‫بركناري به مديرعاملي شركت گس��ترش و سرمايه‌گذاري‬ ‫اي ران‌خودرو منصوب شد؛ جايي كه س��عيدلو‪ ،‬معاون وقت‬ ‫احمدي‌نژاد آن را يك پس��ت مهم صنعتي دانس��ت‪ .‬او در‬ ‫ابت��داي دوران وزارت خود با مددي‪ ،‬رئيس س��ازمان تامين‬ ‫اجتماعي دچار اختالف شد و وي را به دليل عدم تمكين در‬ ‫ب رابر دستورات بركنار كرد‪ .‬يك روز بعد كاظمي‌وي را مجددا‬ ‫منصوب كرده و گفت كه اختالفات در حال حل شدن است‬ ‫و گفته م ي‌ش��د كه انتصاب مجدد به دس��تور رئيس دولت‬ ‫انجام گرفت‪.‬‬ ‫چند روز بعد جهانديده‪ ،‬معاون اطالع‌رس��اني دولت از‬ ‫زحمات يكساله وزير رفاه تش��كر و قدرداني كرد و در ادامه‬ ‫گفت‪« :‬رئيس دولت گفت كه كاظمي‌در يكي از بخش‌هاي‬ ‫صنعت كشور مشغول به كار خواهد شد‪ ».‬او افزود‪« :‬البته‬ ‫اعضاي هيات دولت تاكيد داش��تند كه بركناري كاظمي‌به‬ ‫معناي عدم لياقت وي نيس��ت و مجموعه دولت تصميم‬ ‫گرفته فرد ديگري را جايگزين كند‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫وزيري‌هامانه‬ ‫او كه چهار ماه بعد از ساير وزرا كار‬ ‫خود را ب��ا گرفت��ن راي اعتماد از‬ ‫مجلس آغ��از ك��رده ب��ود بعد از‬ ‫گذشت يك سال و نيم مرداد ‪86‬‬ ‫توسط دولت بركنار شد‪ .‬وزيري در‬ ‫حاشيه مراسم توديع و معارفه‌اش‬ ‫گفت‪« :‬من اصال استعفا نكردم زي را‬ ‫هنوز از توان الزم ب راي كار برخوردار هس��تم و خواهم بود و‬ ‫كس��ي كه از توان الزم ب راي كار برخوردار اس��ت‪ ،‬اس��تعفا‬ ‫نم ي‌دهد‪ .‬بركناري من از پست وزارت‪ ،‬نظر رئي س‌جمهوري‬ ‫بوده و من تابع نظر ايشان هستم‪».‬‬ ‫برخي از ناظ ران معتقد بودند که «مخالفت وي با ارائه‬ ‫كامل درآمد نفتي كشور به دولت است»‪ .‬همچنين يكي از‬ ‫برنامه‌هاي دولت احمدي‌نژاد از بين بردن مافياي نفتي بود؛‬ ‫امري كه وزيری‌هامانه وجود آن را انكار م ي‌كرد‪.‬‬ ‫ناظمي‌اردكاني‬ ‫محمود احمدي‌نژاد ‪ ۶‬آبان‌ماه ‪86‬‬ ‫از بركناري ناظم ي‌اردكاني خبر داد‪.‬‬ ‫رئيس دولت دلي��ل خاصي براي‬ ‫بركناري وي بي��ان نكرد و ضمن‬ ‫تقدير از عملك��رد او گفت كه قرار‬ ‫اس��ت از وي در پس��ت ديگ��ري‬ ‫استفاده ش��ود‪ .‬او دومين تغيير در‬ ‫كابينه دولت بود و برخالف پرويز كاظم��ي‌كه‌ترجيح داد‬ ‫ب ي‌دردسر از س��مت خود كنار برود «خواهان شنيدن داليل‬ ‫منطقي ب راي كناره‌گيري خود» شده بود‪.‬‬ ‫برخي رس��انه‌ها تاييد كردند كه او حاضر به اس��تعفا‬ ‫‪30‬‬ ‫نشده و گفته كه عملكردش ضعفي نداشته تا استعفا دهد‪.‬‬ ‫نهايتا احمدي‌نژاد وي را طي حكمي‌بركنار كرد‪ .‬احمدي‌نژاد‬ ‫پ��س از بركناري وی تنها ب��ه اين توضيح بس��نده كرد كه‬ ‫«تغييرات كابينه در راستاي خدمت‌رس��اني بهتر به مردم‬ ‫است»‪ .‬ناظمي‌‌اردكاني اندكي بعد به پست رياست موسسه‬ ‫استاندارد منصوب شد‪.‬‬ ‫داوود دانش‌جعفري‬ ‫محمود احمدي‌نژاد ‪ ۲۳‬مرداد ‪۱۳۸۴‬‬ ‫دانش‌جعف��ري را ب��راي تص��دي‬ ‫وزارت ام��ور اقتص��اد و دارايي به‬ ‫مجلس معرفي ك��رد‪ .‬وي با ‪۲۱۶‬‬ ‫راي به سمت وزارت اقتصاد دولت‬ ‫احمدي‌نژاد رسيد‪.‬‬ ‫زمزم��ه جداي��ي او از دولت‬ ‫همراه با پور‌محمدي وزير كش��ور در اوايل س��ال ‪ ۱۳۸۷‬به‬ ‫گوش رسيد؛ در ش��رايطي كه صندوق بي ن‌المللي پول در‬ ‫گزارش خود اعالم كرد كه اي ران رتبه اول خاورميانه از لحاظ‬ ‫تورم را دارد و رتبه پنجم در جهان است‪.‬‬ ‫نشريه اكونوميس��ت هم از كاهش رش��د اقتصادي‬ ‫اي ران ب��ه ‪ ۴/۵‬درصد خبر داد‪ .‬گرچه غالمحس��ين الهام در‬ ‫اولين مصاحبه مطبوعاتي خود در سال ‪ ۱۳۸۷‬خبر تغيير در‬ ‫كابينه را دروغ سيزده دانسته‌بود كه توسط مطبوعات كمي‬ ‫‌ديرتر منتشر شد‪ ،‬با اين حال دانش‌جعفري با نوشتن نامه‌اي‬ ‫انتقادي به رئي س‌جمهور نسبت به سياست‌هاي اقتصادي‬ ‫دولت مدتي بر سركار خود حاضر نشد و پس از بركناري‪ ،‬به‬ ‫جاي او حس��ين صمصامي‌به‌طور موقت سرپرس��تي اين‬ ‫وزارتخانه را برعهده گرفت‪.‬‬ ‫تا س��رانجام ‪ ۱۶‬مرداد ‪ ۱۳۸۷‬ب��ا راي اعتماد مجلس‬ ‫شوراي اسالمي‌به سي د‌شم س‌الدين حسيني‪ ،‬دانش‌جعفري‬ ‫رسما جاي خود را به او داد‪.‬‬ ‫مصطفي پورمحمدي‬ ‫ب��ا روي كار آم��دن دول��ت نهم‬ ‫مصطفي پورمحم��دي به عنوان‬ ‫وزير كشور به مجلس معرفي شد‪.‬‬ ‫مصطف��ي پورمحم��دي در‬ ‫ارديبهشت ‪ ٨٧‬يك هفته پيش از‬ ‫افتتاحيه مجلس هشتم‪ ،‬از سمت‬ ‫خود بركنار و به‌جاي او علي كردان‬ ‫به مقام مدیریت وزارتخانه كليدي كشور رسيد‪.‬‬ ‫روز چه��ارم ارديبهش��ت ‪ 87‬و در ش��ب برگ��زاري دور دوم‬ ‫انتخابات‪ ،‬معاون اجرايي رئي س‌جمهور اعالم كرد كه حكم‬ ‫محمدرضا رحيمي‌به عنوان سرپرس��ت وزارت كشور امضا‬ ‫شده اس��ت‪ .‬پورمحمدي نيز اذعان داشت كه پيش از آن و‬ ‫در فروردين ماه احمدي‌نژاد ب��ه او گفته بود كه «ديگر وزير‬ ‫نيست»‪.‬‬ ‫بعدها رئي س‌جمهور در ديدار با دانش��جويان گفت که «از‬ ‫آذر‌ماه ‪ ٨5‬و بعد از برگزاري انتخابات شوراها قصد بركناري او‬ ‫را داشته‪ ،‬اما شرايط سياسي باعث شده اجراي اين تصميم‬ ‫‪ 16‬ماه به تعويق بيفتد‪».‬‬ ‫چندي بع��د احمدي‌نژاد در حض��ور مردم ش��هر قم دليل‬ ‫بركناري‌هاي مقامات دولت��ي را«كوتاهي در انجام وظايف‬ ‫خود يا همراهي با برخي باندها» بيان داشت‪.‬‬ ‫پورمحم��دي درباره نظر مقام معظ��م رهبري با جابه‬ ‫جايي خود از وزارت‌كشور بعدها گفت‪« :‬در مورد جابه‌جايي‬ ‫بنده نيز ظاه را نظر رهبري گرفته نش��ده بود و چون قضيه‬ ‫علني ش��ده بود‪ ،‬حضرت آقا نيز در اين رابطه اظهار‌نظري‬ ‫نكردند‪ ».‬همچنين وی گفت‪« :‬از من خواسته شد كه استعفا‬ ‫بدهم‪ .‬اين پيغ��ام را دكتر «الهام» از س��وي رئي س‌جمهور‬ ‫به م��ن داد‪ .‬من هم گفتم كه اهل اس��تعفا دادن نيس��تم‪،‬‬ ‫البته اصراري هم به ماندن ندارم‪ .‬من از كس��ي درخواست‬ ‫مس��ئوليت نكرده‌ام و االن هم حاضر به اس��تعفا نيستم»‪.‬‬ ‫ماجراي بركناري پورمحمدي از پرس��روصداترين تغيي رات‬ ‫كابينه بود و او را به يكي از منتقدان دولت بدل كرد‪.‬‬ ‫بركناري سه وزير‬ ‫در ارديبهشت ماه ‪ 90‬احمدي‌نژاد‬ ‫در راس��تاي اجراي اجراي ماده ‪53‬‬ ‫قان��ون برنام��ه پنج��م مصوب‬ ‫مجلس شوراي اسالمي‌اقدام به‬ ‫ادغام س��ه وزارتخانه ك��رد و طي‬ ‫نامه‌‌هاي جداگانه پايان مسئوليت‬ ‫ص��ادق محصول��ي‪ ،‬عل ي‌اكب��ر‬ ‫محرابيان و مسعود ميركاظمي‌را اعالم كرده و از خدمات و‬ ‫تالش‌ه��اي آنان قدردان��ي ك��رد؛ اتفاقي كه ب��ا انتقادات‬ ‫مجلسيان همراه بود‪ .‬مجلس معتقد بود كه اين امر بايد با‬ ‫هماهنگي آنها صورت بگيرد‪ .‬همچنين شوراي‌نگهبان با‬ ‫اين تفسير دولت از قانون موافق نبود‪ .‬كدخدايي‪ ،‬سخنگوي‬ ‫ش��وراي نگهبان در اين رابطه گفته ب��ود‪« :‬قطعا ب راي هر‬ ‫تغيير بايد ابتدا از مجلس مجوز دريافت ش��ود و اليحه به‬ ‫مجلس ارائه و پس از تصويب مجلس ادغام انجام شود‪».‬‬ ‫اما دولت بدون توجه به اي��ن انتقادات وزارتخانه‌ها را در هم‬ ‫ادغام و سه وزير خود را بركنار كرد‪.‬‬ ‫مسعود ميركاظمي‌‬ ‫از ميان سه وزارتخانه‌اي كه با طرح‬ ‫ادغ��ام‪ ،‬وزير آنه��ا بركنار ش��دند‬ ‫وزارتخانه نفت از همه مهمتر بود‪.‬‬ ‫رئي س‌جمهور در نامه‌اي جداگانه‬ ‫پاي��ان مس��ئوليت سيدمس��عود‬ ‫ميركاظم��ي‌ را اعالم ك��رده بود و‬ ‫شخصا مسئوليت اين وزارتخانه را‬ ‫به‌عنوان سرپرس��ت پذيرفت‪ .‬رئيس كابينه دولت دهم در‬ ‫مجم��وع ‪ 18‬روز به عن��وان سرپرس��ت وزارت نفت به‌طور‬ ‫مستقيم فعالي ت‌هاي اين بنگاه اقتصادي را بر عهده گرفت‪،‬‬ ‫در نهايت در آخرين ساعات اداري پنجشنبه ‪ 12‬خرداد‌ماه و‬ ‫همزمان با افزايش تذكرات قانوني دس��تگاه‌هاي مختلف‬ ‫همچون مجلس ش��وراي اس�لامي‪ ،‬محمدعلي آبادي را‬ ‫به‌عنوان سرپرست جديد وزارتخانه نفت معرفي كرد‪.‬‬ ‫گفته م ي‌شد كه ميركاظمي‌در ديداري با رئي س‌جمهور‬ ‫به انتق��اد از عملكرد برخ��ي ازاط رافي��ان و نزديكان دولت‬ ‫پرداخته بود‪ .‬موضوعي که واكن��ش احمدي‌نژاد را به دنبال‬ ‫داش��ته و به بهانه ادغام وزارتخانه‌هاي نفت و نيرو كاظمي‬ ‫‌بركنار ش��د؛ ادغام ي‌ كه به مرور رنگ باخ��ت و هرگز دنبال‬ ‫نشد‪ .‬روزنامه خ راسان نيز همان موقع در مورد علت بركناري‬ ‫ميركاظمي‌نوشت‪« ‌:‬دليل اصلي بركناري ميركاظمي‪‌،‬وزير‬ ‫نفت از سمت خود گزارشي بوده كه وي از نحوه هزينه‌كرد‬ ‫مبال��غ ف��روش اوراق مش��اركت پارس‌جنوبي ب��ه يكي از‬ ‫مسئوالن عالي نظام ارائه كرده است‪».‬‬ ‫غالمحسين‌اژه‌اي‬ ‫در روزهاي پاياني دولت نهم و بعد‬ ‫از انتخ��اب دوب��اره محم��ود‬ ‫احمدي‌نژاد‪ ،‬جنجال بركناري سه‬ ‫وزير همزمان از كابينه دولت همه‬ ‫را شگفت‌زده كرد‪ .‬اين اتفاق پس از‬ ‫آنك��ه رئي س‌دول��ت اس��فنديار‬
‫رحيم‌مشايي را به سمت معاون اولي خود منصوب كرد‪ ،‬رخ‬ ‫داد‪ .‬در جريان جلسه هيات دولت تعدادي از وزرا با اشاره به‬ ‫نظر مقام‌معظم‌رهبري در مورد معاون اولي مشايي‪ ،‬مخالفت‬ ‫خ��ود را اع�لام كردن��د‪ .‬ب راس��اس اخبار حجت‌االس�لام‬ ‫غالمحسين محس��ن ي‌اژه‌اي وزير اطالعات‪ ،‬صفارهرندي‬ ‫وزير ارش��اد‌ و باقري‌لنكراني وزير بهداش��ت جزو منتقدان‬ ‫بودند‪.‬‬ ‫به دنبال اين موضوع شايعات بركناري برخي از اعضاي‬ ‫كابينه توسط رئي س‌جمهور منتشر شد و اين شايعات موجب‬ ‫ش��د برخي رس��انه‌ها و افراد با اس��تناد به اصل ‪ 136‬قانون‬ ‫اساسي‪ ،‬دولت نهم را ب راي ادامه فعاليت محتاج كسب راي‬ ‫اعتماد مجدد از مجلس بدانند‪.‬‬ ‫به‌رغم اخبار رسانه‌اي مبن ي‌بر تغيير وزيران اطالعات‪،‬‬ ‫فرهنگ و ارشاد اسالمي‪ ،‬بهداشت درمان و آموزش پزشكي‬ ‫و كار و امور اجتماع��ي‪ ،‬دفتر رئي س‌جمه��ور تنها بركناري‬ ‫محسن ي‌اژه‌اي از وزارت‌اطالعات را تاييد كرد‪.‬‬ ‫اژه‌اي بعدها گفت كه خبر عزلش را از معاونش شنيده‬ ‫و بسياري از مقامات در جريان عزل وي قرار نداشتند‪ .‬اگرچه‬ ‫صفارهرندي تا پايان عمر دولت اول محمود احمدي‌نژاد به‬ ‫گفته خودش «به عنوان يك عدد ب راي از رسميت نيفتادن‬ ‫دولت» باقي ماند‪ ،‬اما هميش��ه خود را جزو پياده‌شدگان از‬ ‫قطار دولت نهم م ي‌داند‪.‬‬ ‫منوچهر متكي‬ ‫خبرنامه‬ ‫طهماسب مظاهري‬ ‫طهماسب مظاهري روز ‪ ۱۴‬شهريور‬ ‫‪ ۱۳۸۶‬به‌دنبال اس��تعفاي اب راهيم‬ ‫شيباني از رياست‌كل بانك مركزي‬ ‫ي و با حضور محمود‬ ‫طي مراس��م ‌‬ ‫احمدي‌ن��ژاد‪ ،‬رئي س‌جمهور اي ران‪،‬‬ ‫به‌عنوان رئيس كل بانك مركزي‬ ‫اي��ران معرف��ي ش��د‪.‬اما پ��س از‬ ‫اختالف‌نظر با احمدي‌نژاد در مورد افزايش نقدينگي و مخالفت‬ ‫با سياست‌هاي بانكي احمدي‌نژاد و تقاضاهاي متعدد وزير كار‬ ‫دولت نه��م در تزريق نقدينگي به‌ص��ورت وام به بنگاه‌هاي‬ ‫زودبازده و همچني��ن مخالفت با كاهش ن��رخ بهره بانكي‬ ‫ي كه تورم بيش از ‪ ۲۹‬درصد بود‪ ،‬بركنار شد‪ .‬مهمترين‬ ‫هنگام ‌‬ ‫عامل بركناري طهماسب مظاهري اختالف با جهرمي‪ ،‬وزيركار‬ ‫و امور اجتماعي بود‪ .‬در نهايت اين تنه��ا مظاهري بود كه از‬ ‫كابينه كنار گذاشته شد و جهرمي‌تا پايان دولت نهم در سمت‬ ‫خود باقي ماند‪.‬‬ ‫فرهاد رهبر‬ ‫‪ ۲۴‬آبان ‪ 1385‬پس از باال گرفتن‬ ‫اختالفات ميان احمدي‌نژاد و فرهاد‬ ‫رهبر بر سر انحالل سازمان برنامه‬ ‫و بودج��ه وي بركن��ار ش��د و‬ ‫احمدي‌نژاد امي ر‌منصور برقعي را به‬ ‫عنوان رئيس جديد اين س��ازمان‬ ‫معرفي ك��رد‪ ،‬درحال��ي كه صبح‬ ‫همان روز روابط عموم ي‌سازمان مديريت و برنامه‌ريزي خبر‬ ‫اس��تعفاي رهبر را تكذيب كرده بود‪ .‬او نيز همچون برخي‬ ‫مقامات حاضر به پذيرش استعفا نشده بود‪.‬‬ ‫پي ش‌تر فرهاد رهبر در نام��ه‌اي به احمدي‌نژاد ضمن‬ ‫اعتراض به تغيي رات موردنظر احمدي‌نژاد در سازمان برنامه‬ ‫از استعفاي سه تن از معاونان و ‪ ۴۰‬نفر از كارشناسان سازمان‬ ‫در اعتراض به اين طرح خبر داه بود‪ .‬او همچنين پيش��نهاد‬ ‫رئي س‌جمهور ب راي پذيرش پس��ت معاونت در اجراي اصل‬ ‫‪ ۴۴‬نظام را نپذيرفت‪ .‬مدتي پس از بركناري‌اش‪ ،‬احمدي‌نژاد‬ ‫سازمان مديريت و برنامه‌ريزي را نيز منحل كرد‪ .‬فرهاد رهبر‬ ‫پس از آن به دانش��گاه ته ران رفت و رياس��ت آن را تا امروز‬ ‫برعهده گرفته است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫منوچهر متكي با پنج سال و چهار‬ ‫ماه طوالن ي‌ترين سابقه وزارت در‬ ‫دو دولت احمدي‌نژاد را دارد‪ .‬متكي‬ ‫در ‪ 22‬آذر ماه ‪ ۱۳۸۹‬در حالي كه به‬ ‫منظ��ور اب�لاغ پي��ام محم��ود‬ ‫احمدي‌ن��ژاد در س��نگال به س��ر‬ ‫م ي‌برد‪ ،‬از س��مت خود بركنار شد‪.‬‬ ‫متكي حين مذاكره و توس��ط رئي س‌جمهور سنگال از عزل‬ ‫خود باخبر شد‪.‬‬ ‫متعاقبا دولت س��نگال اين اقدام را توهي ن‌آميز تلقي كرده‪،‬‬ ‫سفير خود را از ته ران فراخواند‪.‬‬ ‫ع��زل وي آغ��ازي ب��ر ش��كل‌گيري انتق��ادات ب��ر‬ ‫رئي س‌جمهور در خصوص تصميمات حلقه‌اي موس��وم به‬ ‫حلقه انحرافي شد كه در بس��ياري از بركناري‌ها موثر بود‪.‬‬ ‫مجلس در اين باره از دولت توضيح خواست كه احمدی‌نژاد‬ ‫در پاس��خ اظهار داش��ت که ايش��ان را من ب راي ماموريت‬ ‫نفرستاده بودم‪.‬‬ ‫يك��ي از م��وارد اخت�لاف متك��ي ب��ا رئي س‌دولت‬ ‫سياس��ت‌هاي موازي‌كارانه در حوزه وزارت خارجه بود كه با‬ ‫انتقاد صريح رهبري نيز روبه‌رو شده بود‪.‬‬ ‫رئي س‌جمه��ور با تعيي��ن «نماين��دگان وي��ژه» در‬ ‫حوزه‌هاي مختلف جغ رافيايي برنام��ه ديگري را به موازات‬ ‫دستگاه ديپلماسي رسمي‌كش��ور آغاز كرده بود كه پس از‬ ‫انتقاد رهبري از بين رفت‪.‬‬ ‫منوچهر متكي در اعتراضي تلويحي به مراسم توديع‬ ‫غيرمتعارف و ش��تابزده‌اي ك��ه ب راي وي‌ترتيب داده ش��د‪،‬‬ ‫حاضر نشد‪.‬‬ ‫محمدرض��ا رحيمي‪ ‌،‬مع��اون اول احمدي‌نژاد در اين‬ ‫مراس��م گفت متكي قبال در جريان عزل خود قرار گرفته و‬ ‫حتي از تاريخ مراسم توديع نيز اطالع داشته‌است‪.‬‬ ‫عل��ي الريجاني در هم��ان موقع در آغاز نشس��ت‬ ‫علني مجلس با انتقاد از نحوه بركناري متكي گفته بود‪:‬‬ ‫«حق اين بود كه چنانچ��ه قصد بر جا ب��ه جايي بود‪ ،‬با‬ ‫حفظ حرمت انجام گيرد‪ ،‬نه حين س��فر وزير امور خارجه‬ ‫در خارج از كشور‪».‬‬ ‫تغيير نيمه‌تمام مصلحي‬ ‫حجت‌السالم حيدر مصلحي كه‬ ‫با آغاز به كار دولت دهم در پست‬ ‫وزارت كليدي اطالعات قرار گرفته‬ ‫بود‪ ،‬در فروردين ماه ‪ ٩٠‬تا آس��تانه‬ ‫جداي��ي از دولت پي��ش رفت‪ .‬در‬ ‫آخرين س��اعات كاري ش��ب ‪29‬‬ ‫فروردين خبري روي تلكس‌هاي‬ ‫خبري مبن ي‌بر بركناري وزير اطالعات منتش��ر ش��د‪ ،‬اما با‬ ‫فاصله اندكي خبرگزاري‌هاي رسمي‌در گزارش‌هاي تكميلي‬ ‫خود از استعفاي مصلحي و پذيرش آن از سوي احمدي‌نژاد‬ ‫و انتصاب وي به س��مت «مش��اور رئي س‌جمه��ور در امور‬ ‫اطالعاتي» خبر دادند‪.‬‬ ‫اين خبر با گذش��ت كمتر از يك س��اعت از خروجي‬ ‫خبرگزاري‌ها حذف شد و دقايقي بعد خبرگزاري‌ها در خبري‬ ‫متحد‌الشكل اعالم كردند حجت‌االس�لام حيدر مصلحي‬ ‫به دليل مخالف��ت رهبر معظم انقالب ب��ا كناره‌گيري‌اش‬ ‫در وزارت اطالع��ات ماندني ش��د‪ ،‬در حالي ك��ه خبرگزاري‬ ‫جمهوري اسالمي‌اي ران تا ساعت ‪ 22:30‬هنوز خبر استعفاي‬ ‫مصلحي را روي خروجي خود قرار داده و آن را حذف نكرد‪.‬‬ ‫فرداي آن روز رهبري طي نامه‌اي به حجت‌االس�لام‬ ‫مصلحي نوشت‪:‬‬ ‫«حجت‌االسالم جناب آقاي مصلحي دام توفيقه‬ ‫وزير محترم اطالعات‬ ‫استحكام و انسجام و روزآمد بودن دستگاه اطالعاتي‬ ‫كش��ور يكي از پايه‌هاي مهم اقتدار نظام اس�لامي‌است‪،‬‬ ‫بناب راي��ن از ش��ما م ي‌خواه��م بي��ش از پي��ش در انجام‬ ‫ماموريت‌ه��اي مه��م داخل��ي و خارج��ي وزارت اطالعات‬ ‫اهتمام به خرج داده و با سرمايه عظيمي‌كه آن وزارتخانه از‬ ‫نيروي انساني توانمند و انقالبي و متدين و فناوري‌هاي روز‬ ‫برخوردار است و با حمايت دولت خدمتگزار و همكاري ساير‬ ‫نهادهاي اطالعاتي اجازه ندهيد كوچكترين فترت و سستي‬ ‫در انجام وظایف قانوني آن دستگاه مهم پيش آيد‪.‬‬ ‫ب راي شما و معاونان و مدي ران محترم و همه‌ فرزندان‬ ‫عزيز انقالب��ي‌ام در وزارت اطالعات دع��ا م ي‌كنم‪ .‬موفق و‬ ‫مويد باشد‪.‬‬ ‫سيدعلي خامنه‌اي‪/30‬فروردين‪»1390/‬‬ ‫اين اتف��اق باع��ث مان��دگاري مصلح��ي در وزارت‬ ‫اطالعات ش��د‪ ،‬اما اين واقعه نقطه عطف��ي در تاريخ دولت‬ ‫دوم احمدي‌ن��ژاد بود؛ جايي ك��ه بعدها ب��ه «دوركاري» يا‬ ‫«خانه‌نشيني يازده‌روز» رئي س‌جمهور معروف شد‪.‬‬ ‫داوود احمدي‌نژاد‬ ‫در دولت احمدي‌نژاد بركناري‌ها تنها‬ ‫ش��امل اف��راد دور نب��ود‪ .‬داوود‬ ‫احمدي‌ن��ژاد‪ ،‬ب��رادر بزرگت��ر‬ ‫رئي س‌جمهور ك��ه در دولت اول در‬ ‫پست رياست‌بازرسي رئي س‌جمهور‬ ‫منصوب شده بود‪ ،‬در مرداد ‪ 87‬بركنار‬ ‫ش��د‪ .‬علت اين بركناري بنا به گفته‌‬ ‫رسانه‌ها اختالف با ب رادر كوچكتر بر سر انتصاب علي كردان به‬ ‫عنوان وزير كشور بود؛ اختالفي كه خود او بعدها نيز آن را تاييد‬ ‫كرد‪ .‬پس از آن وي از س��وي رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح‬ ‫يپدافندغيرعاملمنصوبشد‪.‬‬ ‫به‌عنواندبيرجديد كميتهدائم ‌‬ ‫وی تا مدت‌ها به يك��ي از منتقدان اصلي جريان موس��وم به‬ ‫انحرافي تبديل شده بود‪.‬‬ ‫مرضيه وحيد‌دستجردي‬ ‫در آخرين تغيي��رات رئيس دولت‬ ‫دهم‪ ،‬مرضيه وحي د‌دستجردي وزير‬ ‫بهداشت را از س��مت خود بركنار‬ ‫ك��رد‪ .‬احمدي‌ن��ژاد ب��ا معرف��ي‬ ‫دس��تجردي به مجلس به عنوان‬ ‫وزير پيشنهادي بهداشت‪ ،‬درمان و‬ ‫آموزش پزشكي ب راي اولين بار پاي‬ ‫زنان را به كابينه باز كرد‪ .‬اما كمتر از يك سال مانده به پايان‬ ‫عمر دولت ده��م‪ ،‬تنها وزي��ر زن پس از انق�لاب‪ ،‬به علت‬ ‫اختالفات ناشي از تامين ارز ب راي واردات دارو‪ ،‬از سمت خود‬ ‫بركنار شد‪ .‬اگرچه پيش از اين گفته مي‌‌شد اختالف دولت و‬ ‫وزير بهداشت بر سر تغيير باقر‌الريجاني (ب رادر روساي قواي‬ ‫مقننه و قضائيه) اس��ت‪ ،‬اما انتقاد اخير او از عدم تخصيص‬ ‫ارز‪ ،‬ب��راي واردات دارو نش��ان داد كه موض��وع بركناري‌اش‬ ‫مساله مهمتري است‪.‬‬ ‫لو‌انتقال‬ ‫دستجردي در يك اظهارنظر گفته بود‪« :‬ما نق ‌‬ ‫ارز را در خارج از كش��ور دور م ي‌زنيم‪ ،‬ولي تخصيص ارز در‬ ‫داخل را نم ي‌توانيم دور بزنيم‪ .‬بناب راين بايد مسئوالن بانك‬ ‫مركزي به تعهدات خ��ود عمل ك��رده و تعلل‌هاي صورت‬ ‫گرفته در تخصي��ص ارز دارو را از اين پ��س جب ران كنند‪».‬‬ ‫همين انتقادات سبب شد تا رئي س‌جمهور نتواند او را تا پايان‬ ‫عمر دولت تحمل كند و از كار بركنار شد‪g .‬‬ ‫‪31‬‬
‫عكس ‌هاي خبري‬ ‫چهر ه ‌ها‬ ‫ديدار اعضاي مجمع خيرين‬ ‫سالمتبارهبرمعظمانقالب‬ ‫خروج از دولت؟‬ ‫محمدرضا رحیمی‬ ‫گفته م ی‌شود احتمال رفتن معاون اول رئی س‌جمهور‬ ‫از پاس��تور قوت گرفته تا جایی که با برخ��ی افراد نیز ب رای‬ ‫تصدی این پست گفت‌وگو شده اس��ت‪ .‬از جمله این افراد‪،‬‬ ‫رئیس یکی از مجموعه‌های بزرگ اقتصادی است که البته‬ ‫پاسخ وی منفی بوده است‪ .‬گفتنی اس��ت؛ از سال گذشته‬ ‫برکناری آقای‌رحیمی‌کلید زده ش��د تا جایی که رسانه‌های‬ ‫وابسته به جریان انحرافی خبر از انتخاب محمود صالحی‪،‬‬ ‫استاندار خ راس��ان رضوی به جای او دادند‪ .‬برخی اتهامات‬ ‫مانور نيروي دريايي ارتش‬ ‫تغييروضعيت‬ ‫فائزه هاشمي‬ ‫خبرنامه‬ ‫غالمحسین اس��ماعیلی‪ ،‬رئیس س��ازمان زندان‌ها‪،‬‬ ‫اقدامات تامینی و تربیتی کشور با بیان اینکه فائزه هاشمی‬ ‫با دس��تور مقامات قضایی ب��ه انف رادی اوین منتقل ش��ده‬ ‫اس��ت‪ ،‬گفت که بازگش��ت او به محل س��ابقش‪ ،‬بستگی‬ ‫به رفت��ار خ��ودش دارد‪ .‬وی همچنین گفته اس��ت‪« :‬فائزه‬ ‫هاش��می قوانین و مقررات زن��دان را مکررا زیر پا گذاش��ته‬ ‫بود و متاس��فانه تذکرات تاثی��ری بر رفتارهایش نداش��ت‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫اربعين در كربال‬ ‫دانشگاه آزاد و انتخابات‬ ‫فرهاد دانشجو‬ ‫فرهاد دانشجو هفته گذشته در گفت‌وگویی تفصیلی‬ ‫با خبرگزاری مهر به موضوعات گوناگونی پرداخت که پس‬ ‫از انتصابش به ریاست دانش��گاه آزاد ب رای اولین بار بود که‬ ‫درباره آنها س��خن م ی‌گف��ت‪ .‬وی در خص��وص انتخابات‬ ‫آتی سه سیاست کلی را ب رای تش��کل‌های دانشجویی این‬ ‫دانش��گاه تبیین كرد و با بیان اینکه فلس��فه اصلی تبیین‬ ‫ش��اخ ص‌های اصلی یک رئی س‌جمهور در نظام جمهوری‬ ‫تركيب جديد هيات دولت‬ ‫انتصابدیپلماتیک؟‬ ‫حميد بقايي‬ ‫روابط عموم��ی معاونت اجرایی ریاس��ت‌جمهوری با‬ ‫صدور اطالعی ه‌ای نس��بت به خبر انتصاب حمید بقایی به‬ ‫یک سمت دیپلماتیک و سفر وی به خارج از کشور واکنش‬ ‫نشان داد و این موضوع را تکذیب کرد‪ .‬این اطالعیه پس از آن‬ ‫منتشر شد که برخی حرف و حدیث‌هایی درباره پست جدید‬ ‫معاون اجرایی رئی س‌جمهور در رس��انه‌ها مطرح ش��ده بود‪.‬‬ ‫در این اطالعیه همچنین آمده اس��ت‪« :‬باتوجه به مصاحبه‬ ‫‪32‬‬
‫اسالمی ای ران‪ ،‬از جمله این ش��اخ ص‌های مهم است‪ ،‬ادامه‬ ‫داده‪« :‬این ش��اخ ص‌ها باید در دانشگاه‪ ،‬علمی‌تبیین شوند‬ ‫به‌عنوان مثال شاخص ظرفیت پذیرش باخت یا پیروز شدن‬ ‫را کاندیداها باید داشته باشند و یک کاندیدا تا پیروز شد نباید‬ ‫فکر کند همه امکانات و ظرفی ت‌های کشور باید در اختیارش‬ ‫قرار گیرد‪ .‬گاهی اوق��ات هم ظرفیت باختم��ان خیلی کم‬ ‫است‪ ».‬وی همچنین تصریح کرده‪« :‬چارچوب فعالیت افراد‬ ‫رعایت چارچوب نظام جمهوری است و ما بلندگویمان را به‬ ‫کسی نم ی‌دهیم که تمام نظام جمهوری اسالمی را زیر سوال‬ ‫ببرد‪ .‬هیچ جای دنیا كسي با دست خودش‪ ،‬خودش را زمین‬ ‫نم ی‌زند‪ .‬ما فضا را باز گذاشتیم که اگر کسی تبیین عقیده‬ ‫دارد بتواند به صورت غیرژورنالیس��تی در چارچوب مباحث‬ ‫علمی‌آن را ارائه کند‪».‬‬ ‫دانش��جو متولد ‪ 1336‬در دامغان اس��ت‪ .‬در تاریخ ‪۲۷‬‬ ‫دی‌ماه ‪ ۱۳۹۰‬جلس��ه هیات امنای دانشگاه آزاد ب رای تعیین‬ ‫رئیس این دانشگاه برگزار شد و هاشم ی‌رفسنجانی خواستار‬ ‫ارائه برنامه از س��وی کاندیداهای ریاست و سپس رای‌گیری‬ ‫بود‪ ،‬اما طیف مقابل لزومی‌به ارائه ب رنامه ندیده و اعالم کردند‬ ‫که به ریاست فرهاد دانشجو رای مثبت م ی‌دهند‪ .‬پس از پایان‬ ‫جلسه بیش از نیمی‌از اعضای هیات امنا ریاست دانشجو بر‬ ‫دانشگاه آزاد را اعالم کردند و در مقابل دبیرخانه هیات امنای‬ ‫دانشگاه با صدور بیانی ه‌ای انتخاب وی را رد کرد و گفت که‬ ‫ریاست جلس��ه با هاشم ی‌رفس��نجانی بوده و از سوی وی‬ ‫رای‌گیری انجام نشده‌اس��ت‪ .‬پس از مدتی و در پی مالقات‬ ‫رئیس جدید با هاشم ی‌رفسنجانی رئیس هیات امنا‪ ،‬ریاست‬ ‫دانشجو بر دانشگاه آزاد تثبیت شد‪g .‬‬ ‫وزیر اس��بق کار با ی��ک هفته‌نامه تخصص��ی اقتصادی و‬ ‫انتساب نقل و قول و مطالب تحریف ش��ده و ساختگی در‬ ‫آن ب��ه عال ی‌ترین مقام اجرایی کش��ور و مجموعه دولت به‬ ‫اطالع م ی‌رساند که این مطالب کذب محض بوده و بعضی‬ ‫موارد آن کاملا وارونه مطرح شده است‪ .‬با کمال تاسف روند‬ ‫ناصواب و مخرب انتشار اتهامات جهت‌دار و مطالب کذب با‬ ‫هدف تخریب دولت خدمتگزار تشدید شده و کمترین انتظار‬ ‫از دستگاه قضایی این اس��ت که از گسترش بداخالق ی‌ها و‬ ‫انتشار مطالب مغرضانه و دروغین در سطح جامعه جلوگیری‬ ‫نماید‪».‬‬ ‫بقایی متولد ‪ 17‬فروردین ‪ 1348‬در همدان اس��ت‪ .‬وی‬ ‫رئیس سابق سازمان می راث فرهنگی و گردشگری (از سال‬ ‫‪ ۱۳۸۸‬تا ‪ )۱۳۹۰‬و همچنین دبیر سابق «شورای عالی مناطق‬ ‫آزاد کش��ور و ویژه اقتصادی» ای ران اس��ت‪ .‬او دارای مدرک‬ ‫تحصیلی لیسانس در زمینه‌ آی‌تی اس��ت‪ .‬بقایی در تاریخ‬ ‫‪ ۲۰‬فروردین ‪ ۱۳۹۰‬با حفظ سمت از سوی محمود احمدی‌نژاد‬ ‫به‌عنوان معاون اجرایی و سرپرس��ت نهاد ریاست‌جمهوری‬ ‫برگزیده شد‪ .‬وی در سال‌های پایانی جنگ تحمیلی در وزارت‬ ‫اطالعات و در اداره کل تحت مدیریت اسفندیار رحیم‌مشایی‬ ‫فعالیت داشته است‪ .‬بقایی اواخر اردیبهشت ‪ ۱۳۹۰‬به حکم‬ ‫دیوان عدالت اداری‪ ،‬به علت ارتکاب برخی تخلفات در سمت‬ ‫ریاست س��ازمان گردشگری به مدت چهار س��ال از هرگونه‬ ‫خدمت دولتی منفصل ش��د‪ ،‬ولي پ��س از مدتی این حکم‬ ‫توسط قضات دیوان نقض شد‪g .‬‬ ‫گفت‌وگوي‬ ‫اعتماد با‬ ‫غالمحسين‬ ‫كرباسچي‬ ‫خبرنامه‬ ‫بناب راین تخلفاتش به دادس��رای شهیدمقدس منتقل شد و‬ ‫مقامات قضایی نیز دس��تور دادند که وی به سلول انف رادی‬ ‫منتقل شود‪».‬‬ ‫محسن ی‌اژه‌ای‪ ،‬سخنگوی قوه‌قضائیه نیز در نشست‬ ‫خبری هفته پیش خ��ود با نمایندگان رس��انه‌های گروهی‬ ‫در این‌ب��اره گفته بود که «زندان یک‌س��ری مقرراتی دارد و‬ ‫اگرچنانچه آن مقررات زیرپا گذاشته شود‪ ،‬اقداماتی تنبیهی‬ ‫وجود دارد که توسط خود زندان انجام م ی‌شود‪ .‬ب راساس آن‬ ‫چیزی که من ش��نیده‌ام‪ ،‬ایشان (فائزه‌هاش��می) اقداماتی‬ ‫داش��ته‌اند که به لحاظ همان مس��ائل تنبیهی از س��ه روز‬ ‫پیش به انف رادی رفته‌ان��د‪ ».‬فائزه هاش��می متولد ‪ 17‬دی‬ ‫ماه ‪ 1341‬در قم و فرزند اکبر هاشم ی‌رفس��نجانی است‪ .‬او‬ ‫مدیرمسئول سابق روزنامه زن و نماینده ته ران در مجلس‬ ‫پنجم بوده اس��ت‪ .‬نطق‌های انتخاباتی فائزه هاش��می در‬ ‫جریان انتخابات ریاست‌جمهوری دهم بیش از آنکه حمایت‬ ‫از کاندیدای موردنظر او باش��د‪ ،‬حاوی تخریب و توهین به‬ ‫رئی س‌جمهور بود‪ .‬س��اماندهی دختران فیروزه‌ای به‌عنوان‬ ‫ابتکار وی ش��اید نقطه‌عطف فعالی ت‌ه��ای تبلیغاتی فائزه‬ ‫ب رای ستاد موس��وی بود که ظهور و بروز بس��یاری یافت‪.‬‬ ‫برخ��ی معتقدند وی نقش وی��ژه‌ای در اغتشاش��ات پس از‬ ‫انتخابات ‪ 1388‬داشته اس��ت‪ .‬وی از سوی شعبه ‪ 15‬دادگاه‬ ‫انقالب اسالمی ته ران به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام‬ ‫به شش ماه حبس محکوم شده که در حال گذراندن دوران‬ ‫محکومیت خود است‪g .‬‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫پنجره درباره‬ ‫مظفر بقايي‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫مالی به رحیمی‌وارد شده اس��ت‪ .‬رئی س‌جمهور در یکی از‬ ‫کنف ران س‌های خبری خود به خبرنگاری ک��ه پرونده مالی‬ ‫محمدرضا رحیمی‌را دستمایه به چالش کشیدن شعار مبارزه‬ ‫با مفاسد اقتصادی دولت قرار داده بود‪ ،‬گفت‪« :‬از اینکه قوه‬ ‫قضائیه مصمم به مقابله با فس��اد است استقبال م ی‌کنیم‬ ‫و انتظار داریم این مقوله در عمل نیز محقق ش��ود‪ ».‬او در‬ ‫ادامه با اعالم پش��تیبانی دولت از اجرای عدالت توسط قوه‬ ‫قضائیه اذعان کرد‪« :‬در این زمینه محدودیتی ب رای کسی‬ ‫ی متولد ‪ 1327‬در قروه کردستان‪ ،‬در سه دوره‬ ‫نیست‪ ».‬رحیم ‌‬ ‫اول مجلس شورای اس�لامی نماینده استان کردستان و از‬ ‫‪ ۱۳۷۲‬تا ‪ ۱۳۷۶‬استاندار کردس��تان بود‪ .‬او در مجلس هفتم‬ ‫ریاست دیوان محاسبات کشور را برعهده داشت و در دولت‬ ‫نهم معاون حقوقی پارلمانی رئی س‌جمهور بود‪ .‬رحیمی‌در‬ ‫تاریخ ‪۲۲‬شهریور ماه ‪ ۱۳۸۸‬توس��ط محمود احمدی‌نژاد به‬ ‫سمت معاون اولی ریاست‌جمهور منصوب شد‪ .‬رحیمی‌در‬ ‫مراسم افتتاح هفته هنر استان کردستان که در فرهنگس رای‬ ‫نیاوران ته ران برگزار شد‪ ،‬بر کرد بودن خود تاکید کرده است‪.‬‬ ‫او سابقه دادستانی در قروه و س��نندج‪ ،‬ریاست انجمن شهر‬ ‫سنندج و ریاست دانشکده حقوق واحد ته ران مرکز دانشگاه‬ ‫آزاد را هم داشته‌اس��ت‪ .‬وی در دولت هاشم ی‌رفس��نجانی‬ ‫استاندار کردس��تان بود‪ .‬رحیمی‌برخالف س��ه معاون اول‬ ‫سابق رئی س‌جمهور ای ران (حسن حبیبی‪ ،‬محمدرضا عارف‬ ‫و پروی��ز داوودی) حاش��ی ه‌هاای زیادی داش��ته و مخالفان‬ ‫متع��ددی دارد‪ .‬به‌عنوان مثال الیاس ن��ادران هفتم دی‌ماه‬ ‫‪ ۱۳۸۹‬ادعا کرد که محمدرضا رحیمی‌در اواخر دوره مجلس‬ ‫هفتم در حالی که رئیس وقت دیوان محاسبات اداری بوده‬ ‫صدها میلیون تومان پول بدون داش��تن منبع مالی توزیع‬ ‫کرده است‪g .‬‬ ‫دكه‬ ‫روزنامه‬ ‫شرق به تغيير‬ ‫و تحوالت‬ ‫در وزارت‬ ‫بهداشت‬ ‫پرداخته‬ ‫است‬ ‫مهرنامه‬ ‫گفت‌وگويي‬ ‫را با‬ ‫سعيد حجاريان‬ ‫انجام داده‬ ‫است‬ ‫‪33‬‬
‫نقد‌و‌نظر‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی در انتخابات سال ‪ 1392‬چه خواهد کرد؟‬ ‫حمایت غیر‌مستقیم‬ ‫فرشادمهدي‌پور‪/‬دانشجويدكترايسياست‌گذاريفرهنگي‬ ‫هنگام ي‌ كه يك رس��انه ش��خصي از عبارت «پايان‬ ‫عمر سياسي» براي چهره مورد‌نظرش اس��تفاده م ي‌كند‪،‬‬ ‫اين س��خن را به چند گونه م ي‌توان تحليل كرد‪ .‬وجه اوليه‬ ‫و بديهي آن به پذي��رش اين واقعيت از س��وي هواداران و‬ ‫هواخواهانش باز‌م ي‌گردد كه از منظر اقبال عمومي و توان‬ ‫فردي‪ ،‬تاريخ حضور ش��خصيت متبوع‌ش��ان در مناقشات‬ ‫سياس��ي را به پايان آمده و تمام ش��ده تصور م ي‌كنند‪ .‬اما‬ ‫‪34‬‬ ‫اگر اي��ن اتفاق (پايان عمر فعاليت سياس��ي) مش��روط به‬ ‫نقش‌آفريني متمايزي در فضاي سياس��ي كش��ور باش��د‪،‬‬ ‫م ي‌ت��وان آن را ايجاد زمينه ب��راي انج��ام مجموعه‌اي از‬ ‫اقدام��ات پردامنه‪ ،‬متن��وع و متكثر توصيف ك��رد كه وجه‬ ‫مشخصي از آن‪ ،‬در مخالفت با رويه جاري اداره جامعه خود‬ ‫را بروز خواهد داد‪ .‬يعني آن‌چه مكررا از سوي رئيس مجمع‬ ‫تشخيص مصلحت نظام در پانزده ساله اخير تكرار شده و‬ ‫او را واداش��ته تا در س��ه جايگاه مختلف‪ ،‬بخت مجدد خود‬ ‫را ب راي فعاليت در اداره كش��ور بيازمايد‪ :‬انتخابات مجلس‬ ‫ششم كه به تير غيب هواداران امروز و مخالفان آن روزش‪،‬‬ ‫نفر س ي‌ام ته ران شد؛ دوم ي‌ رياست‌جمهوري نهم كه حتي‬ ‫شعار «هاشم ي‌‪ »2004‬هم نتوانست كاري در آن پيش ببرد‬ ‫و او نتيجه الزم را به‌دست نياورد و پيروزي اوليه در انتخابات‬ ‫خبرگان از ته ران و رياس��ت ب��ر اين مجلس و س��رانجام‬ ‫انتخاب‌نش��دن مجدد بدين سمت در س��ال ‪ .89‬يعني در‬ ‫تمامي‌مواردي كه وي تالش داشته به‌شكلي مستقيم به‬ ‫صحنه سياست بازگردد يا در مرحله اول (به راي مردم) يا در‬ ‫مراحل ديگر‪ ،‬از ادامه حركت بازمانده و تنها سمتي كه وي در‬ ‫همه اين پانزده ساله بر آن تكيه زده‪ ،‬همانا رياست شوراي‬ ‫مشورت ي‌ است كه با حكم چندين باره رهبري انقالب‪ ،‬بدان‬ ‫منصوب شده است‪.‬‬ ‫تجرب��ه حماي��ت غيررس��مي از نام��زد اصل��ي‬ ‫شكس��ت‌خورده در انتخاب��ات ‪ 88‬يا برخي فهرس��ت‌هاي‬ ‫ديگر انتخابات مجلس نيز‪ ،‬يادآور همين بازگشت ناموفق‬
‫سال سقوط پادشاه اردن‬ ‫محمد انور مخدوم‪ /‬روزنامه‌نگار پاکستانی‬ ‫نـقدونظر‬ ‫کارشناسان غربی پی ش‌بینی م ی‌کنند در سال ‪2013‬‬ ‫شاهد وقوع رویدادهای سیاسی برجسته‌ای خواهیم بود که‬ ‫اهمیت آن از رویدادهای س��ال ‪2012‬کمت��ر نخواهد بود؛ از‬ ‫جمله سرنگونی رژیم پادش��اهی اردن و فراهم‌آمدن سقوط‬ ‫رژیم‌های بحرین و عربستان‪.‬‬ ‫به عقیده کارشناس��ان غربی‪ ،‬سیاست خاورمیانه‌ای‬ ‫آمریکا از جمله عقب‌نش��ینی از ع��راق و موضعگیری در‬ ‫ب رابر مب��ارک تحوالتی را به وجود خواه��د آورد که یکی از‬ ‫پیامدهای آن برتری‌یافتن نقش ای ران در منطقه به‌گونه‌ای‬ ‫اس��ت که نقش کش��ورهای عربی را پوش��ش خواهد داد‪.‬‬ ‫هم‌اکنون هیچ‌یک از س��ردمداران ع��رب در ب رابر تحوالت‬ ‫عربی مصونیت ندارند‪ ،‬اگر‌چه آغاز آنها در تونس بن‌علی را‬ ‫سرنگون کرد و در مصر به سقوط مبارک انجامید‪ ،‬در حال‬ ‫حاضر رژیم‌های س��لطنتی دیگری از جمله اردن‪ ،‬بحرین و‬ ‫عربستان و نیز مغرب با خطر سقوط روبه‌رو هستند‪.‬‬ ‫شاید شاه اردن توانست با بعضی اقدامات هوشمندانه‬ ‫خود در سال ‪ 2012‬در ب رابر انقالب مردم مقاومت نماید‪ ،‬اما‬ ‫بازتاب‌های انقالب عربی همچنان بر این کشور تاثی ر‌گذار‬ ‫هس��تند و در نتیجه پی ش‌بینی م ی‌گردد شاه اردن در سال‬ ‫‪ 2013‬ناچار به کناره‌گیری یا به اصطالح فرار شود‪ .‬همچنین‬ ‫پی ش‌بینی م ی‌ش��ود همین وضعیت در مغ��رب نیز تکرار‬ ‫گردد‪.‬‬ ‫رویداده��ای کنون��ی مصر نوعی آزم��ون ب رای‬ ‫انقالب‌های عربی به‌شمار م ی‌آید‪ ،‬چون این کشور‬ ‫هم��واره زمینه آزم��ون تحوالت منطق��ه بوده‪،‬‬ ‫به‌گونه‌ای كه موجودیت اسرائیل با خطر روبه‌رو‬ ‫خواهد شد و ترکیه نیز دچار سرخوردگی خواهد‬ ‫شد‪ .‬در این میان کشورهای عرب خلی ج‌فارس از‬ ‫جمله عربستان شاهد نا‌آرام ی‌هایی خواهند شد‬ ‫چون سردمداران این کشور عقیده دارند پیروزی‬ ‫و به‌ثمر نشس��تن هریک از انقالب‌های عربی‬ ‫به فروپاش��ی رژیم‌های س��لطنتی خلی ج‌فارس‬ ‫سرعت خواهد بخشید و در نتیجه روند قرارگرفتن‬ ‫اسرائیل در سراشیبی س��قوط شدید‌تر خواهد گشت‪،‬‬ ‫چون س��ردمداران عرب خلی ج‌فارس‪ ،‬اکن��ون هم‌پیمانان‬ ‫جدید تل‌آویو می‌‌باشند‪ .‬از س��وی دیگر اکنون ثابت شد که‬ ‫آمریکاي ی‌ها دچار اشتباه شده‌اند و انقالب ع ربی به همسویی‬ ‫کشورهای عربی با غرب نخواهد انجامید و امیدهای اوباما‬ ‫ب رای روی‌آوردن اع راب به‌س��وی واشنگتن تنها یک رویای‬ ‫پیچیده است‪.‬‬ ‫ملت‌های منطقه اکنون چنان بازیگر تحوالت شده‌اند‬ ‫که آمریکا دچار سردرگمی‌شدیدی شده که در نتیجه نقش‬ ‫ایران تقوی��ت خواهد ش��د‪ ،‬در حال ی‌که ترکی��ه و اردوغان‬ ‫کوشش دارد جای آمریکا را اشغال نماید‪ ،‬اما به‌نظر نم ی‌رسد‬ ‫کشورهای منطقه با کوشش‌های ترکیه موافق باشند‪ ،‬چون‬ ‫اردوغان را بازیگر کاخ‌سفید م ی‌دانند‪ .‬اردوغان کوشش کرد‬ ‫نقش برجس��ته‌ای در بح��ران خاورمیانه برعه��ده بگیرد و‬ ‫خود را ب رای اع راب یک امید نجات‌بخش در ب رابر اسرائیل‬ ‫جلوه دهد‪ ،‬اما عرب‌ها هیچ‌گاه دلخوشی از ترکیه عثمانی‬ ‫نداش��ته‌اند و اکنون اردوغان را نمونه دیگری از س�لاطین‬ ‫عثمانی م ی‌دانند‪ .‬در عین حال تحوالت اخیر مصر و امیدهای‬ ‫آمریکا و اسرائیل ب رای برعهده گرفتن نقش عمده در اقتصاد‬ ‫مصر‪ ،‬ثابت کرد پی ش‌بین ی‌های واشنگتن و تل‌آویو ممکن‬ ‫است نتیجه‌بخش باشد‪ ،‬مش��روط بر اینکه این کوشش‌ها‬ ‫جدی‌ت��ر و پیگی ر‌تر صورت بگیرد‪ ،‬به‌خص��وص که اقتصاد‬ ‫کنونی مص��ر بهترین فرصت ب��رای حض��ور آمریکاییان و‬ ‫اسرائیل ی‌هاست‪ .‬از سوی دیگر پرزیدنت المرسی به این نتیجه‬ ‫رسیده که پشتیبانی مردم مصر از وی تنها به‌علت سرکوبی‬ ‫است که ملت در دوران مبارک با آن روبه‌رو بوده‬ ‫و نه طرفداری از اخ وان‌المسلمین‪.‬‬ ‫المرسیباسرمایه‌گذاری‌های‬ ‫خارجی که بتواند اقتصاد‬ ‫مصررازندهکندمخالفت‬ ‫نخ واهدکرد‪،‬به‌خصوص‬ ‫که قرارداد «کویز» میان‬ ‫مص��ر و اس��رائیل‬ ‫همچنانپابرجاست‬ ‫م ی‌توان��د‬ ‫و‬ ‫تکنولوزی اسرائیل را‬ ‫وارد بازار مصر گرداند‪.‬‬ ‫‪g‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫اس��ت و با اين وجود‪ ،‬باز هم برخي اصرار ب��ه تكرار چنين‬ ‫س��ناريوي‌هايي دارند‪ .‬چرا؟ چون اوال نام هاشمي با انقالب‬ ‫گره خ��ورده و نم ي‌ش��ود او را در فرآيندهاي ش��كل‌گيري‬ ‫جمهوري اس�لامي ناديده گرفت و فراموش كرد‪ .‬شكست‬ ‫مكرر اين چهره مهم تاريخي كه متاس��فانه با اتخاذ برخي‬ ‫راهبردهاي اش��تباه در اين مس��ير نيز گام برداشته است‪،‬‬ ‫موجب خواهد ش��د ك��ه در نهايت يكي از مش��هورترين و‬ ‫شناخته‌شده‌ترين ش��خصي ت‌هاي سياس��ي ايران و بلكه‬ ‫خاورميانه جديد‪ ،‬در عمل وجاهت سياس ي‌اش را به‌كلي از‬ ‫دس��ت دهد و از آنجا كه ايجاد رابطه مستقيم ميان هويت‬ ‫كش��ورها با افراد از س��وي غرب‪ ،‬ب راي تخطئ��ه يا‌ ترغيب‬ ‫مفاهيم در قبال كش��ور مورد‌نظر‪ ،‬روش��ي شناخته‌شده در‬ ‫عمليات رواني به‌شمار م ي‌رود‪ ،‬بدين‌گونه طومار فرد مذكور‬ ‫و همه افكار و اعمال مرتبط يا منتس��ب ب��ه او نيز در هم‬ ‫پيچيده خواهد شد‪.‬‬ ‫ثانيا در اي��ن فراگرد حض��ور دوب��اره‪ ،‬تمايزياب ي‌ها و‬ ‫تش��خ ص‌طلب ي‌هاي مورد ني��از‪ ،‬خط جداي��ي و افتراق در‬ ‫حاكميت را تاييد و تداعي م ي‌كند كه نمونه‌هاي متعددي‬ ‫از آن را با وجود بح��ث از رفاقت شصت‌س��اله در قضاياي‬ ‫ريز و درش��ت داخلي و خارجي م ي‌توان دي��د‪ ،‬اين اختالف‬ ‫اگر با درايت و خبرگي (چنا‌نچه تا امروز ش��ده) مهار نشود‪،‬‬ ‫م ي‌تواند پيامدهاي سهمگيني ب راي نظام سياسي مستقر‬ ‫داش��ته باش��د‪ ‌،‬چرا‌كه به‌علت باالبودن مي زان چسبندگي‪،‬‬ ‫حتما ب��ر اركان بس��ياري اث��ر گذاش��ته و آنه��ا را متزلزل‬ ‫خواهد كرد‪ .‬پس س��ود حداكثري در آن اس��ت كه حضور‬ ‫مجدد با ش��عارهايي كام�لا متمايز همراه ش��ود تا در هر‬ ‫صورت (پيروزي يا شكس��ت) بت��وان اهداف بيش��تري را‬ ‫محقق كرد‪.‬‬ ‫يك سوي ديگر اين تحليل آن است كه دولت پس از‬ ‫جنگ‪ ،‬دولتي رويايي و ايده‌آل اس��ت و بايد آن را به صحنه‬ ‫بازگرداند و حافظه همه ملت نيز درباره ناماليمات آن دوره‬ ‫به هيچ گرفته م ي‌ش��ود‪ .‬دولتي كه هم در رس��م و هم به‬ ‫اسم‪ ،‬عملگرا بود و متناس��ب نيات و رفتارها و انديشه‌‌هاي‬ ‫عملگراي��ان گام برم ي‌داش��ت و همين‌كه توس��عه‪ ،‬مركز‬ ‫تمامي‌برنامه‌ريزي‌ها و سياس��ت‌گذاري‌هايش قرار گرفت‪،‬‬ ‫وجهي نظري در پيوند با اين ايده داشت؛ عمل بدون فلسفه‬ ‫كه صرفا تامين و تدارك جهان امروز را مورد‌نظر دارد و مدام‬ ‫پتك عين ي‌گرايي را بر سر آرمان‌خواهي بكوبد‪ .‬همين هم‬ ‫بود كه چه چپگرايان آن روز (و دوم‌خردادي‌هاي سال‌هاي‬ ‫بعد و اصالح‌طلبان امروز) را در مخالفت با خود م ي‌ديد و هم‬ ‫سنت ي‌ها و راست ي‌هاي گذشته (و اصولگرايان امروزين) را‪.‬‬ ‫اصل ي‌تري��ن جلوه‌ه��اي اي��ن مخالف��ت را م ي‌توان‬ ‫در اعتراضات مداوم انجمن‌هاي اس�لامي دانش��جويي و‬ ‫نيروهاي مش��هور به عناصر حزب‌اهلل ديد كه معموال نيز با‬ ‫برخوردهاي سخت و سنگين مواجه م ي‌شدند‪ .‬اين برنامه‌ها‬ ‫نتيجه خود را در شورش‌هاي سال‌ ‪ 71‬نشان داد (كه تقريبا‬ ‫هيچ مس��تندنگاري‌‌اي نيز درب��اره آنها ص��ورت نگرفته و‬ ‫همه تحليلگران ب��ر اين باورند كه ريش��ه‌هايش را بايد در‬ ‫خواسته‌هاي اقتصادي تظاهركنندگان غي ر‌سازمان‌يافته‌اش‬ ‫جس��ت‌وجو كرد) و بعد از آن‪ ،‬اجراي سياس��ت موس��وم به‬ ‫تعديل اقتصادي و اص�لاح هدف‌گذاري‌ه��اي برنامه دوم‬ ‫توسعه‪.‬‬ ‫آنچه بعيد به نظر م ي‌رسد آن است‌كه شخصيت مورد‬ ‫نظر‪ ،‬بناي نامزدي مستقيم را ندارد‪ ،‬اما حتما از برخي نامزدها‬ ‫و جريان‌ها حمايت م ي‌كند تا شب ه‌گفتمان مورد‌نظرش را با‬ ‫استفاده از آنها بسط و رونق دهد‪ .‬اين اتفاق روي دو سازه بنا‬ ‫خواهد شد‪ :‬اول نقد آنچه در ‪ 7-8‬ساله اخير گذشته و‌ترغيب‬ ‫به هشت‌ساله پس از جنگ‪ .‬نقدهايي كه گوش‌ها‪ ،‬خسته‬ ‫از شنيدن‌شان است و وعده بهش��ت شدادي كه از آن طعم‬ ‫تلخ فضاي بسته سياسي و فرهنگي و فشارهاي اقتصادي‬ ‫بر جا مانده‪g .‬‬ ‫آنچه در سال ‪ 2013‬رخ می‌دهد‬ ‫‪35‬‬
‫نقدگفتمان جاويد‌انگاري‬ ‫ت ملي‬ ‫تاملی در دیدگاه‌های مختلف در باب هوی ‌‬ ‫شاپور سليمي ‪ /‬دانشجوي دكتراي علوم سياسي‬ ‫نـقدونظر‬ ‫با رج��وع ب��ه فرهنگ لغ��ات انگلیس��ی آکس��فورد‬ ‫در‌م ی‌یابیم که واژه هویت یا ‪ Identity‬ریشه در زبان التین‬ ‫دارد (‪ identitas‬که از ‪ idem‬یعنی «مشابه و یکسان»‬ ‫ریش��ه م ی‌گیرد) و دو معنای اصل��ی دارد؛ اولین معنای آن‪،‬‬ ‫بیانگر تشابه مطلق است؛ یعني این با آن مشابه است‪ .‬معنای‬ ‫دوم آن‪ ،‬به مفهوم تمایزات است که با مرور زمان‪ ،‬سازگاری و‬ ‫تداوم را فرض م ی‌گیرد به این ترتیب‪ ،‬به مفهوم شباهت از‬ ‫دو زاویه مختلف راه م ی‌یابد و مفهوم هویت به‌طور همزمان‬ ‫میان افراد یا اشیا دو نسبت محتمل برقرار م ی‌سازد؛ از یک‬ ‫طرف شباهت و از طرف دیگر تفاوت(‪.)1‬‬ ‫هویت در پاسخ به مساله کیس��تی بودن فرد یا افراد‬ ‫مطرح م ی‌شود و این کیستی بودن نیز‪ ،‬در تقابل با دیگران‬ ‫مفهوم م ی‌یاب��د؛ برخی ویژگ ی‌ها و جنب ه‌های اساس��ی آن‪،‬‬ ‫ملموس و برخی نیز ناملموس است‪ .‬همچنان‌که زیگموند‬ ‫باومن بحث م ی‌کند‪ ،‬مساله هویت‪ ،‬چیز جدیدی نیست؛ اما‬ ‫مساله هویت مدرن‪ ،‬متمایز از عصر پیشامدرن است‪ ،‬این به‬ ‫آن مفهوم نیس��ت که قبل از قرن هجدهم‪ ،‬افراد مفهومی‬ ‫‌از خودش��ان نداش��ته‌اند‪ ،‬بلکه هویت به‌مثابه یک مس��اله‬ ‫اجتماعی‪ ،‬در عصر مدرنیته پدیدار م ی‌ش��ود؛ در این زمینه‪،‬‬ ‫درگذار به شرایط پس ت‌مدرن‪ ،‬تغیی رات عمده‌ای بعد از سال‬ ‫‪ 1970‬به وقوع پیوسته است(‪.)2‬‬ ‫م ی‌توان گفت‪ ،‬پدیده هویت ف��ردی و هویت به مثابه‬ ‫یک پدیده سیاس��ی و اجتماعی‪ ،‬محص��ول عصر جدید و‬ ‫به‌عنوان یک مفهوم علمی‪ ،‬بر ساخته علوم اجتماعی نوین‬ ‫است‪ .‬عالوه بر هویت فردی‪ ،‬هویت اجتماعی نیز‪ ،‬به فرآیندی‬ ‫که به واسطه آن افراد و جماعت‌ها در روابط اجتماعی‪ ،‬خود‬ ‫را از افراد و جماعت‌های دیگر متمایز م ی‌کنند‪ ،‬و برقراری و‬ ‫متمایز ساختن نسب ت‌های ش��باهت و نیز به تفاوت میان‬ ‫آنها اشاره دارد (‪.)3‬‬ ‫هویت اجتماعی‪ ،‬درک ما از این مطلب اس��ت که چه‬ ‫کسی هستیم و دیگران کیستند و از آن طرف‪ ،‬درک دیگران‬ ‫از خودش��ان و افراد دیگر (از جمله خود ما) چیست‪ .‬از این‌رو‬ ‫هویت اجتماعی نیز‪ ،‬همانند معنا ذاتی نیس��ت و محصول‬ ‫توافق و عدم توافق است‪ ،‬ولی م ی‌توان در باب آن به چون‬ ‫و چرا پرداخت(‪.)4‬‬ ‫هویت سرچشمه معنا و تجربه مردم است‪ .‬همان‌طور‬ ‫ی نم ی‌شناسیم‪،‬‬ ‫که کالهن م ی‌نویسد‪« :‬ما هیچ مردم‌ب ی‌نام ‌‬ ‫هیچ زبان یا فرهنگی س��راغ نداریم‪ ،‬که بین خود و دیگری‪،‬‬ ‫ما و آنها تمایز برقرار نساخته باشد‪ ...‬شناسایی خویشتن‪ ،‬که‬ ‫همواره نوعی بر ساختن محسوب م ی‌ش��ود‪ ،‬صرف‌نظر از‬ ‫اینکه تا چه حد همچون یک کشف احساس شود‪ ،‬هرگز از‬ ‫داعی ه‌های شناخته شدن به طرف خاص به وسیله دیگران‬ ‫جداناپذیر نیست‪ ».‬هویت‪ ،‬در صورتی‌که سخن از کنشگران‬ ‫اجتماعی باشد‪ ،‬عبارت اس��ت از فرآیند معناسازی ب ر‌اساس‬ ‫یک ویژگی فرهنگی یا مجموعه مهم به‌هم پیوس��ته‌ای از‬ ‫ویژگ ی‌های فرهنگی که بر منابع معنایی دیگر اولویت داده‬ ‫م ی‌ش��ود‪ .‬ب رای هر فرد خاص یا ب رای هر کنش��گر جمعی‪،‬‬ ‫ممکن است چندین هویت وجود داشته باشد‪ ،‬اما این کثرت‬ ‫ب رای خود باز‌نمای��ی و کنش اجتماعی سرچش��مه تنش و‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪36‬‬ ‫تناقض است(‪.)5‬‬ ‫در بعد هویت جمعی نی ز‪ ،‬مقوالت مختلفی تعیی ن‌کننده‬ ‫الیه‌های متنوع هویت جمعی انسان‌ها م ی‌باشند که م ی‌توان‬ ‫به عناصر منطقه‌ای‪ ،‬دینی یا مذهبی‪ ،‬نژادی‪ ،‬زبانی و‪ ...‬اشاره‬ ‫کرد که م ی‌توانند خلق کننده احس��اس تعلق مردم به آنها‬ ‫در مناطق مختلف جهان باش��ند(‪ .)6‬اما یکی از ابعاد هویت‬ ‫جمعی‪ ،‬که الیه کالن و قابل توجه آن نیز هس��ت‪ ،‬هویت‬ ‫ملی اس��ت که نقش مهم��ی‌در دوره مدرن به‌ط��ور اعم و‬ ‫امروزه به‌طور خاص ایفا م ی‌کند‪ .‬هویت ملی در واقع نوعی‬ ‫احساس تعلق به ملتی خاص است که ممکن است دارای‬ ‫سرزمین‪ ،‬تاریخ‪ ،‬فرهنگ‪ ،‬آداب و رسوم مشترک یا عناصری‬ ‫از آنها باشد‪ .‬هویت ملی روی مرزهای سیاسی و خود‌مختار‪،‬‬ ‫اغلب با اس��تدالل‌هایی که محورش روی می راث فرهنگی‬ ‫مشترک است‪ ،‬توجیه و‌ ترویج م ی‌ش��ود؛ اما در اغلب جاها‬ ‫عناصر قوم��ی‪ ،‬مولفه‌ه��ای اجتناب‌ناپذیر هس��تند(‪ .)7‬در‬ ‫خصوص منشا این پدیده‪ ،‬بین صاحب نظ ران علوم اجتماعی‬ ‫اختالف‌نظرهای عمده‌ای وجود دارد‪ .‬در این زمینه نظریات‬ ‫مختلفی ب رای بحث در خصوص مسائلی چون ملت‪ ،‬هویت‬ ‫ملی‪ ،‬ناسیونالیسم و‪ ...‬مطرح شده‌اند که کمک زیادی به فهم‬ ‫ما از این پدیده‌ها م ی‌نمایند‪ .‬پژوهش��گران مختلف هریک‬ ‫دسته‌بندی‌های متفاوتی از این نظریات ارائه کرده‌اند؛ اما در‬ ‫این مقاله‪ ،‬ما دسته‌بندی اسمیت را‪ ،‬که نظریات مختلف را در‬ ‫قالب سه پارادایم ازل ی‌انگاری‪ ،‬مدرنیسم و نماد‌پردازی قومی‬ ‫‌تقسیم‌بندی کرده اس��ت‪ ،‬مد نظر قرار داده‌ایم؛ در چارچوب‬ ‫هر‌یک از این پارادایم‌ها‪ ،‬رویکردها و نظریات مختلفی قرار‬ ‫دارند و این رویکردها و نظریات مختل��ف باتوجه به تفاوتی‬ ‫که با هم دارند‪ ،‬نقطه‌نظرهای مشترکی به شکل عام نیز با‬ ‫همدیگر دارند(‪.)8‬‬ ‫چار‌چوب نظری‪:‬پارادایم ازلی‌انگاری‬ ‫اصطالح ازلی و تقری ر‌های مبتن ی‌بر ازل ی‌انگاری‪ ،‬ابتدا‬ ‫با هدف تبيين ریشه‌ها‪ ،‬سرش��ت و قوت هویت‌های قومی‬ ‫‌تدوین و ارائه شده‌اند و اولین کس��انی هم که این اصطالح‬ ‫و مباحث را مط��رح کرده‌اند‪ ،‬ادوارد ش��یلز و کلیفورد گیرتز‬ ‫بودند که از آنها‪ ،‬جهت توصیف ماهیت تعلقات قومی‌بهره‬ ‫برده‌اند(‪ .)9‬اما در پیوند با تبیین منش��ا و ماهیت پدیده‌های‬ ‫ملت و هویت‌های ملی نیز از آن بهره گرفته ش��ده اس��ت‪.‬‬ ‫ازل ی‌انگاری‪ ،‬اصطالحی عام‪ ،‬ب رای توصیف محققانی است‬ ‫که معتقدند ملیت جزئ��ی فطری از آدمیان اس��ت‪ ،‬فطری‬ ‫همچون س��خن گفتن‪ ،‬دیدن یا بوییدن و اینکه ملت‌ها از‬ ‫ازل وجود داش��ته‌اند(‪ .)10‬ملتی که شخص بدان تعلق دارد از‬ ‫پیش تعیین شده و به‌طور طبیعی معین است؛ به بیان دیگر‬ ‫شخص در یک ملت متولد م ی‌شود‪ ،‬درست همان‌گونه که‬ ‫در خانواده‌ای متولد م ی‌شود‪ .‬تقس��یم آدمیان به گروه‌های‬ ‫متفاوت با خصوصی��ات فرهنگی مختلف جزئ��ی از نظم‬ ‫طبیعی است و این گروه‌ها دافع یکدیگرند(‪.)11‬‬ ‫این رویکرد طبیعت‌گرا در قال��ب پارادایم ازل ی‌انگاری‪،‬‬ ‫دارای قرائت‌ها ی��ا روای��ت معتدل‌تری که اس��میت از آن‬ ‫جاوید‌انگاری یاد م ی‌کند‪ ،‬است؛ اسمیت آن را به جاوید‌انگاری‬ ‫پیوسته و جاویدانگاری تکرار‌شونده تقسیم م ی‌کند‪.‬‬ ‫جاوید‌انگاری‪ ،‬در حین اینکه طبیعی و تغیی ر‌ناپذیری‬ ‫ی یا ملی را نم ی‌پذیرد‪ ،‬اما به قدمت ملت و هویت‬ ‫هویت قوم ‌‬ ‫ملی معتقد است؛ مطابق این نظر گاهی به ملت‌هایی در قرن‬ ‫میانه و حتی عصر باستان بر‌‌خورد م ی‌کنیم‪ .‬ملت‌ها ادواری‬ ‫از انحطاط یا فطرت را در جریان س��یر تاریخی خود ش��اهد‬ ‫هستند‪ ،‬اما اقبال بد نم ی‌تواند جوهر ملی را تخریب کند(‪.)12‬‬ ‫جاوید‌انگاری پیوسته‪ ،‬تصریح م ی‌کند ملت‌های خاصی دارای‬ ‫یک تاریخ طوالنی و مستمر هستند که م ی‌توان ریشه‌شان‬ ‫را تا قرون وسطی و حتی دوره باس��تان دنبال کرد؛ در اینجا‬ ‫بر تداوم و استمرار تاکید م ی‌ش��ود‪ ،‬در حالی که گسس ت‌ها‬ ‫و ناپیوس��تگ ی‌ها نادیده گرفته نم ی‌ش��ود‪ ،‬آنها با تاکید بر‬ ‫آهنگ‌های کند هویت فرهنگی جمعی نسبی م ی‌شوند(‪.)13‬‬ ‫مثال به‌رغم تغیی رات قابل توجه در یونان و مصر جدید‪ ،‬منشا‬ ‫آنها را به مثابه ملت‌ها‪ ،‬م ی‌توان به یونان کالسیک و مصر‬ ‫باستان بازگردانید؛ به‌رغم اینکه هر دو کشور‪ ،‬قرن‌ها متحمل‬ ‫تهاجمات‪ ،‬مهاجرت‌ها و دگرگون ی‌های فرهنگی در س��طح‬ ‫گسترده شده‌اند‪ ،‬اما هویت ملی ایشان عمدتا دست‌نخورده‬ ‫باقی مانده است(‪.)14‬‬ ‫عالوه بر رویکرد طبیعت‌گرا و رویکردهای دیگری چون‬ ‫زیست شناس��ی اجتماعی و فرهنگ‌محور‪ ،‬در قالب رویکرد‬ ‫ازل ی‌انگاری هویت قوم ی‌ قرار م ی‌گیرن��د که خارج از بحث‬ ‫این مقاله هستند‪.‬‬ ‫پارادایم مدرنیسم‬ ‫پارادایم مدرنیسم که منتقد عمده پارادایم ازل ی‌انگاری‬ ‫است‪ ،‬عمدتا در اوایل دهه ‪ 70‬پدیدار گشت و در مدت کوتاهی‬ ‫تا اواخر دهه‪ ،80‬به رهیافت مس��لط در تحقیقات مربوط به‬ ‫مساله ناسیونالیس��م و ملت‌ها تبدیل گشت؛ عقیده غالب‬ ‫پارادایم مدرنیستی که نظریه‌پردازان گوناگون را در چارچوب‬ ‫پارادایم فوق به یکدیگر پیوند م ی‌زد‪ ،‬اعتقاد به مدرن بودن‬ ‫ملت‌ها و ناسیونالیسم اس��ت؛ مدرنیس ت‌ها تحوالت اواخر‬ ‫قرن هجدهم‪ ،‬به‌طور خاص انقالب ‪ 1776‬آمریکا و انقالب‬ ‫فرانسه در ‪1789‬را‪ ،‬سر آغاز تاس��یس ملت به مفهوم مدرن‬ ‫همچون یک واقعیت سیاس��ی تعیی ن‌کننده ب ر‌م ی‌شمارند‬ ‫و بحث از ش��کل‌گیری ای��ن پدیده‌ها‪ ،‬در ‪ 250‬س��ال اخیر‬ ‫م ی‌نمایند(‪.)15‬‬ ‫آنتونی اس��میت در ای��ن زمینه م ی‌نویس��د‪« :‬امروزه‬ ‫مدرنیس��م تبدیل به دیدگاه غالب در این حوزه ش��ده است؛‬ ‫مطابق نظر مدرنیس��ت‌ها‪ ،‬مل��ت و ناسیونالیس��م هر دو‬ ‫به‌نوعی محص��ول تحوالت اخیرند؛ پدی��ده ملت یک ابداع‬ ‫و سازه عصر مدرن اس��ت‪ ،‬که از اواخر قرن هجدهم‪ ،‬در اثر‬ ‫گسترش یک پروسه تاریخی نو‪ ،‬ازقبیل روند مدرنی زاسیون‪،‬‬ ‫س��رمایه‌داری‪ ،‬صنعت ی‌ش��دن‪ ،‬شه ر‌نشینی س��ریع‪ ،‬دولت‬ ‫بروکراتیک (دیوان‌ساالر)‪ ،‬دموکراسی توده‌ای‪ ،‬آموزش عمومی‬ ‫و سکوالریزاس��یون که بر حیات جوامع غربی غلبه یافت‪،‬‬ ‫به‌وجود آمده است(‪.)16‬‬ ‫مدرنیس��ت‌ها‪ ،‬عمدتا بر این نظرند که فضایی ب رای‬ ‫ملت‌ها و ناسیونالیس��م در روزگار قبل مدرن وجود نداشت‪.‬‬ ‫به‌طور خالصه‪ ،‬ناسیونالیسم مقدم بر ملت‌هاست‪ .‬ملت‌ها‪،‬‬ ‫دولت‌ها و ناسیونالیسم را نم ی‌سازند‪ ،‬بلکه ب ر‌عکس است(‪.)17‬‬ ‫گذشته از این اعتقاد اساس��ی‪ ،‬نظریات مدرنیستی شباهت‬ ‫اندکی با یکدیگر دارند‪ ،‬هر‌یک از آنه��ا اولویت را به عوامل‬ ‫خاص��ی در پیدای��ش ملت‪ ،‬هوی��ت ملی و ناسیونالیس��م‬ ‫م ی‌دهند؛ مثال تام نیرن‪ ،‬محقق نو مارکسیست اسکاتلندی‪،‬‬ ‫متأثر از نظریه‌های مکتب وابس��تگی‪ ،‬ب��ر مولفه اقتصادی‬ ‫اولویت م ی‌دهد؛ از منظر او ظهور ناسیونالیس��م‪ ،‬ریش��ه در‬ ‫ظهور س��رمایه‌داری در جهان و پیدایش توس��عه نامتوازن‬ ‫بین مرکز پیشرفته و پی رامون توسع ه‌نیافته که با گرایشات‬ ‫امپریالیستی و کلینالیس��م مرکز همراه بود‪ ،‬زمینه را ب رای‬ ‫ظهور ناسیونالیسم در مناطق پی رامونی فراهم ساخت‪.‬‬ ‫از منظر ارنس��ت گلن��ر‪ ،‬ناسیونالیس��م و ملت‌ها به‬ ‫لح��اظ جامع ه‌ش��ناختی‪ ،‬پدیده‌های ض��روری عصر مدرن‬
‫روش��نفکران ای رانی نیز مانند روشنفکران کشورهای‬ ‫دیگر‪ ،‬به‌ویژه آنان که گرایش��ات ناسیونالیس��تی داشته‌اند‪،‬‬ ‫س��هم عمده‌ای درتروی��ج رویک��رد ازل��ی – جاوید‌انگارانه‬ ‫نس��بت به هویت ای ران��ی داش��ته‌اند؛ رویکرد ف��وق میان‬ ‫ناسیونالیس��ت‌های افراط��ی ملل مختلف رایج و مرس��وم‬ ‫بوده اس��ت؛ این رویکرد از دوران مش��روطه تا همین اواخر‬ ‫نیز در ای ران رویکرد مس��لط بوده و هس��ت‪ .‬می��رزا آقا‌خان‬ ‫کرمان��ی‪ ،‬از روش��نفکران ناسیونالیس��ت دوره مش��روطه‪،‬‬ ‫در رس��اله «س��ه مکتوب» که بخش��ی از آن رونویسی از‬ ‫«مکتوبات کمال‌الدوله» فتحعلی آخوند‌زاده است‪ ،‬آنجا که‬ ‫به تمجید از ایران باستان به مثابه «عصر طالیی» م ی‌پردازد‬ ‫و ریش��ه وضعیت نامطلوب ای ران تا نیمه دوم قرن نوزدهم‬ ‫را‪ ،‬نتیجه حمله اع راب به ای��ران م ی‌داند و با رويكرد افراطي‬ ‫گرایشات شدید عرب‌ستیزی از خود بروز م ی‌دهد‪ ،‬مروج چنین‬ ‫رویکردی به هویت ای رانی اس��ت‪ .‬مثال مطرح کرده اس��ت‪:‬‬ ‫«‪ ...‬مختصر اینکه به وعده‌های‌ب ی‌اساس و‪ ...‬دولت با‌شکوه‬ ‫و ملت با غیرت و علم‪ ،‬مدنیت ایران را بر باد دادند و تخت و‬ ‫تاج کیان را تاراج کردند‪ ».)23( ..‬همچنین در آیینه سکندری‪،‬‬ ‫که در زمره اولین تالش‌های روش��نفکران ناسیونالیس��ت‬ ‫ای رانی‪ ،‬جهت پ ی‌ریزی و تالیف تاریخ ای ران‪ ،‬به مثابه یک کل‬ ‫به‌هم‌پیوسته و منسجم‪ ،‬به‌شکل تاریخ و تاریخ‌نگاری ملی‬ ‫در غرب محس��وب م ی‌شود‪ ،‬آمده اس��ت که عظمت تاریخ‬ ‫ای ران با هخامنش��یان آغاز ش��د و کورش «موسس شوکت‬ ‫فريدون آدميت و‌آقاخان كرماني‬ ‫ازمروجانناسوناليسمجهانس‬ ‫بودند‬ ‫نـقدونظر‬ ‫روش�نفکران ایران�ی و رویک�رد جاوید‌ان�گاری به‬ ‫هویت ایرانی‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫و صنعتی هس��تند که در گذار به «مدرنی زاس��یون» ظاهر‬ ‫م ی‌شوند؛ ملت‌ها تجلیات «فرهنگ عالی» تحصیلکردگان‬ ‫و انتقال‌یافته از طریق مدرسه هستند که از سوی متخصصان‬ ‫و با آم��وزش همگانی‪ ،‬توده‌ای اس��تاندارد و اجب��اری مورد‬ ‫حمایت قرار م ی‌گی رند‪ .‬ملت‌ها با آموزش نیروی کار با‌سواد و‬ ‫انعطاف‌پذیر‪ ،‬به نوبه خود از نظام صنعتی حمایت م ی‌کنند‬ ‫و دقیقا به همین صورت نظام صنعتی نیز ناسیونالیس��م را‌‬ ‫ترویج م ی‌كند(‪.)18‬‬ ‫اری��ک‌هاب��ز ب��اوم و بندکی��ت اندرس��ون از دیگ��ر‬ ‫نظریه‌پردازان س��اختارگرا و تاثیرگذار در چارچ��وب پارادایم‬ ‫مدرنیس��تی هس��تند که بر خصلت‪ ،‬به‌لح��اظ اجتماعی‬ ‫ساخته‌ش��ده ملت‌ها و هویت ملی تاکید دارن��د‪ .‬به عقیده‌‬ ‫هابز باوم‪ ،‬ملت‌ها بیش��تر مرهون «س��نت‌های ابداعی» و‬ ‫محصوالت مهندسی اجتماعی هستند و اساسا ب رای تامین‬ ‫عالیق و منافع نخبگان حاکم از طریق هدایت کردن انرژی‬ ‫توده‌های تازه‌حق رای یافته‪ ،‬ایجاد شده‌اند(‪ .)19‬او سه نوآوری را‬ ‫به‌طور خاص که در قالب ابداع سنت قرارم ی‌گی رند‪ ،‬این‌گونه‬ ‫ب ر‌م ی‌ش��مارد‪)1 :‬ش��کل‌گیری یک هم‌تراز س��کوالر ب رای‬ ‫آموزش ابتدایی کلیس��ایی‪ ،‬که از اصول و محتوای انقالبی‬ ‫و جمهوریخواهانه ب ر‌خوردار بود ‪)2‬ابداع آیی ن‌های عمومی‬ ‫‪)3‬تولید انبوه بناهای یادبود ملی(‪.)20‬‬ ‫اندرس��ون نیز‪ ،‬ملت‌ه��ا را به‌عنوان اجتماع سیاس��ی‬ ‫تصوری م ی‌بیند ک��ه خالیی را پر م ی‌کنند ک��ه بر اثر افول‬ ‫مذاهب کیهانی و نظام‌های س��لطنتی به‌وجود آمده است‪،‬‬ ‫برداشت‌های جدید از زمان و س��رمایه‌داری مبتن ی‌بر چاپ‪،‬‬ ‫تصور ملت‌هایی که یک زمان خطی طی کرده‌اند را ممکن‬ ‫ساخته اس��ت(‪ .)21‬این اجتماع سیاس��ی‪ ،‬تصوری (تخیلی) و‬ ‫دارای حاکمیت‪ ،‬که سرحدات آن میان اعضایش مشخص‬ ‫است‪ ،‬بدین خاطر‪ ،‬تصوری است‪ ،‬چون اعضای کوچکترین‬ ‫ملت‪ ،‬هرگز بیشتر هموطنان خود را نم ی‌شناسند‪ ،‬مالقاتشان‬ ‫نم ی‌کنند یا چیزی درباره آنها نم ی‌دانند‪ ،‬اما در اذهان هریک‬ ‫از آنها‪ ،‬تصوری از اجتماع ک��ه در آن زندگی م ی‌کنند‪ ،‬وجود‬ ‫دارد(‪ .)22‬تاکید اندرس��ون بر تصوری (تخیلی) بودن ملت‌ها‪،‬‬ ‫مستلزم کذب‌بودن آنها نیست؛ البته همین مساله اسباب‬ ‫بد‌فهمی‌را از نظریه او ایجاد کرده است‪.‬‬ ‫حقیقی ای ران» است؛ بزرگواری موسس هخامنشیان‪ ،‬در این‬ ‫است که از میان ملت کوچک پارس برخاست و با دا‌نشوری‌ها‬ ‫و مردم ی‌ها بود ک��ه دل‌های اهالی ای��ران را ربود و همگان‬ ‫را رهین س��نت خود کرد(‪ .)24‬او همچنین آورده اس��ت‪« :‬در‬ ‫نهاد ملت ای ران خصوصیاتی پدید آمده‪ ،‬که در ب رابر س��یل‬ ‫حادثه‌ها و صاعقه‌های تاریخ همیش��ه توانس��ت «ملیت‪،‬‬ ‫قومیت و جنس��یت» خود را حفظ کند و به‌دنبال هر مرحله‬ ‫فترت و شکست‪ ،‬اس��تقالل خود را تجدید کند و مهمتر از‬ ‫آن فاتحان را مغروق فرهنگ خود گرداند؛ از این‌رو‌س��ت که‬ ‫م ی‌بینیم‪ ،‬دوران حکومت مقدونیان زود سپری شد و نیز با‬ ‫یورش تازیان‪ ،‬ملت ای ران ب ر‌خالف ملل دیگر منقرض نگشت‬ ‫و هنوز هشتاد س��ال از حمله عرب نگذ شته بود که ای رانیان‬ ‫سلطنت امویان را ب ر‌انداختند و نه‌فقط «حیات ملی» خود را‬ ‫تجدید کردند‪ ،‬بلکه دین اسالم به دست آنان «راست و بر پا»‬ ‫شد‪ .‬از یک سو‪ ،‬زمینه تاسیس سلطنت‌های مستقل ای رانی‬ ‫آماده شد و از سوی دیگر قوانین سیاست و علم و ادب ای ران در‬ ‫عصر عباسیان فائق آمد و در دانش و هنر بزرگان ای ران ممتاز‬ ‫شدند؛ بر همین قیاس اقوام ترک و تاتار مقهور فرهنگ ای ران‬ ‫شدند و حتی عثمانیان به آداب و قواعد حکومت ای رانیان اقتدا‬ ‫کردند(‪ ».)25‬این سطور به ش��کل عیانی‪ ،‬حکایت از رویکرد‬ ‫جاوید‌انگارانه آقاخان به هویت مل��ی ای رانی دارد و او در این‬ ‫خصوص‪ ،‬در جرگه پی ش‌آهنگان این رویکرد قرار دارد‪.‬‬ ‫میرزا فتحعل��ی آخون��د‌زاده نیز ازجمله روش��نفکران‬ ‫ناسیونالیست دوره مشروطه است که حامل چنین رویکردی‬ ‫به هوی��ت ایرانی ب��وده اس��ت؛ او در اثرش تح��ت عنوان‬ ‫«مکتوبات» نوشته است‪« :‬ای ای ران‪ ،‬زمانی که سالطین تو‬ ‫به پیمان فرهنگ عمل م ی‌کردند‪ ،‬چند هزار سال در صفحه‬ ‫ارم مثال دنیا به عظمت و سعادت کامران م ی‌بودند و مردم‬ ‫در زیر سایه سلطنت ایشان از نعمات الهی بهره‌یاب شده‪،‬در‬ ‫عزت و آسایش زندگانی م ی‌کردند‪ ،‬ب ی‌چیزی نم ی‌داشتند و‬ ‫گدایی نم ی‌دانستند‪ ،‬در داخل مملکت و در خارج آن محترم‬ ‫م ی‌بودند و ش��هرت و عظمت س�لاطین ای ران کل آفاق را‬ ‫فراگرفته بود‪ ،‬چنان که در این خصوص ش��هادت م ی‌دهد‬ ‫تواریخ ملت یونان نه اخب��ار ملت ای ران‪ ،‬به س��بب آنکه در‬ ‫میان ای رانیان آثار س�لاطین ای ران و کتب و قوانین ایش��ان‬ ‫نمانده اس��ت(‪ ».)26‬یا در جایی دیگر از همین کتاب‪ ،‬بعد از‬ ‫اب راز گرایشات شدید عرب‌س��تیزی‪ ،‬م ی‌نویسد‪ ...« :‬ترجیح‬ ‫من به آن است که انسان در این دنیا نیک‌بخت و آزاد تواند‬ ‫باشد‪ .‬حاال تو به من جواب بده‪ ،‬که آیا در مدت این یک هزار و‬ ‫دویست و هشتاد سال‪ ،‬ظهور این همه سلسله‌های سالطین‬ ‫ب رای ملت چه فایده داشته و ملت چرا باید این قدر ناتوان باشد‬ ‫که هر دد و دام از گوشه و کنار سربلندکرده‪ ،‬ملت ای ران را دچار‬ ‫اینگونه بلیات نماید(‪».)27‬‬ ‫فریدون آدمیت نیز از جمله روش��نفکران دوره پهلوی‬ ‫دوم اس��ت که به باز‌تولید چنین رویکردی نسبت به هویت‬ ‫ای رانی پرداخته است؛ چنانکه در بحث از ناسیونالیسم مطرح‬ ‫م ی‌سازد‪« :‬فرهنگ سیاسی گذشته ما‪ ،‬آمادگی ذهنی خاصی‬ ‫را ب رای رشد س��ریع فکر ناسیونالیس��م فراهم م ی‌ساخت؛‬ ‫بدین معنی که برخی از عناصر و مواد اصلی ناسیونالیس��م‬ ‫مانند تصور ای ران‌زمین‪ ،‬ملت ای ران‪ ،‬زبان و فرهنگ فارسی‪،‬‬ ‫دلبستگی به پیوند‌های کهن تاریخی(حتی پیش از ظهور‬ ‫ناسیونالیس��م اروپایی) وجود داش��تند که در مجموع بدون‬ ‫مبالغه‪ ،‬نوعی هوشیاری تاریخی م ی‌بخشید(‪».)28‬‬ ‫آدمی��ت در اثر دیگرش آورده اس��ت‪« :‬مفه��وم واحد‬ ‫سیاس��ی و جغ رافیای ای ران‌زمین‪ ،‬تصور ق��وم آریایی‪ ،‬غرور‬ ‫نژادی (و حتی غرور برت��ری نژادی)‪ ،‬زبان و کیش و س��نن‬ ‫مشترک‪ ،‬دید فکر خاص ای رانی و از همه مهمتر هوشیاری‬ ‫تاریخی و تصور حاکمی��ت واحد‪ ،‬هم��ه در فرهنگ کهن‬ ‫ای ران وجود عینی داش��تند‪ .‬به عبارت دیگ��ر ملیت ای رانی‪،‬‬ ‫پیوس��تگی ایلی و قبایل��ی نبود‪ ،‬بلکه کردار ملت‌پرس��تی‬ ‫خاص ای رانی بود و وجود همان تصور حاکمیت سیاس��ی و‬ ‫‪37‬‬
‫ملیت واحد بود که حتی در ادوار فترت و ناتوانی کش��ور‪ ،‬هر‬ ‫فرمانروایی که بر‌‌خاس��ت‪ ،‬هدفش تاسیس دولت متشکلی‬ ‫بود که بر سرتا‌سر خاک ای ران به مفهوم جغ رافیای سیاسی‬ ‫آن حکمران��ی کن��د(‪ ».)29‬او همچنی��ن ادع��ای آخوندزاده‬ ‫را‪ ،‬مبن��ی‌بر اینک��ه دولت صفوی��ان نماین��ده وحدت ملی‬ ‫و موس��س نخس��تین دولت ملی در این دوره تاریخ است‪،‬‬ ‫تایید م ی‌کند(‪.)30‬‬ ‫امروزه نیز نویسندگان مختلفی‪ ،‬علي رغم غير علمي‬ ‫بودن و آش��كار ش��دن نقطه ضعف هاي چني��ن رويكرد‪،‬‬ ‫همچنان به باز‌تولید آن پرداخته و م ی‌پردازند؛ و متاسفانه در‬ ‫ميان اكثر نويس��ندگان تاريخ و بحث هويت پارادايم مسلط‬ ‫مي باشد‪.‬‬ ‫پارادای�م مدرنیس�م و رویکرد جدید روش�نفکران‬ ‫ایرانی به هویت ایرانی‬ ‫نـقدونظر‬ ‫ب��ا مط��رح ش��دن پارادای��م مدرنیس��م در مطالعات‬ ‫مربوط به هوی��ت و ناسیونالیس��م در خالل ده��ه ‪ 1970‬و‬ ‫نق��د پارادایم ازل��ی – جاویدانگاری و نمایان س��اختن نقاط‬ ‫ضع��ف و غی ر‌علم ی‌ آن‪ ،‬برخ��ی از روش��نفکران ای رانی نیز‬ ‫متاث��ر از رهیافت فوق‪ ،‬ب��ه باز‌اندیش��ی در رویکرد معمول‬ ‫(ازلی ـ جاوید‌انگاری) نس��بت به هویت ای رانی پرداخته‌اند‪.‬‬ ‫اين��ان متاثر از نظریات مدرنیس��ت‌ها از جمل��ه‌هابز باوم و‬ ‫اندرس��ون و رویکرد نظریه‌‌پردازان پس��ت‌مدرن ب��ه تاریخ‪،‬‬ ‫به نقد رویک��رد افراط��ی روش��نفکران ایران��ی در رابطه با‬ ‫هویت مل��ی و تعبیره��ای مل ی‌گرایان��ه از آن پرداخته اند؛‬ ‫بر همی��ن اس��اس‪ ،‬متاثر از همی��ن نظریه‌‌پ��ردازان مطرح‬ ‫م ی‌کنند ک��ه پدیده ملت نه طبیعی اس��ت و ن��ه جاودانه؛‬ ‫هویت مل��ی مورد بحث‪ ،‬چیزی نیس��ت ج��ز مجموعه‌ای‬ ‫از آداب و رس��وم ابداع��ی‪ .‬ملی‌‌گرای��ی نیز چی��زی بیش از‬ ‫مصنوع فرهنگی حاصل از تخیل نیس��ت و ملیت بیش��تر‬ ‫در باورهای ذهنی ریش��ه دارد تا در واقعی ت‌های عینی‪ .‬و يا‬ ‫متاثر از دیدگاه پس ت‌مدرنیس��ت‌ها‪ ،‬اب راز می دارند که مدل‬ ‫سنتی تاریخ به مثابه مطالعه گذشته آنگونه که بوده است‪،‬‬ ‫امروز مناقشه‌ب ر‌انگیز است‪ .‬اس��تدالل پس ت‌مدرنیس ت‌ها‬ ‫این است که مفروضات اساس��ی تاریخ‌دانان درباره گذشته‬ ‫بیشتر تعابیری ایدئولوژیک است؛ تاریخ‌دانان نیز در حصار‬ ‫هویت فرهنگی خ��ود قرار دارند؛ تاریخ ماهیتی ناپیوس��ته‬ ‫دارد و باالخ��ره اینکه دان��ش تاریخی ش��کلی از گفتمان‬ ‫اس��ت‪ .‬به‌عالوه‪ ،‬آنها ادعا م ی‌کنند هوی��ت امري ذهنی و‬ ‫خودش افسانه‌ای است برخاسته از زبان و جامعه؛ به عبارت‬ ‫دیگر‪ ،‬هوی��ت ملی و آگاهی ملی نه ماهیت ذاتی زیس��تی‬ ‫دارد و نه ماهیت فوق‌طبیعی‪ ،‬بلکه کاملا س��اختگی است‬ ‫‪ .‬بر همین اساس‪ ،‬چنين روش��نفكراني در نقد رویکردهای‬ ‫مل ی‌گرایان به هوی��ت ای رانی مطرح م ی‌س��ازند که‪ ،‬آنان‬ ‫قربانی تعریفی غی ر‌تاریخی از هویت اصیل ای رانی بوده‌‌اند‬ ‫و مفهوم مورد‌نظ��ر خود از هویت را ب��ر قالب‌هایی از زبان‪،‬‬ ‫تاریخ‌نگاری گزینش��ی و مل ی‌گرایی قومی‌قرار داده‌اند که‬ ‫پاس��خگوی جامعه ناهمگون یا چند‌قوم��ی‌ایرانی نبوده‬ ‫و نیست‪.‬‬ ‫مصطفی وزیری از نخس��تين روش��نفكران پيشگام‬ ‫در اين زمين��ه‪ ،‬در کتابش به بحث از ظهور ناسیونالیس��م‬ ‫و هویت ملی در اروپ��ا‪ ،‬متاثر از نظریه‌پردازان مدرنیس��ت‬ ‫از جمله بندیکت اندرس��ون و اریک‌هابزب��اوم م ی‌پردازد؛ او‬ ‫مطرح م ی‌کند که این پدیده‌ها بر کشورهای مختلف شرقی‬ ‫از جمله ای ران‪ ،‬به‌واسطه آش��نایی با تمدن مدرن و گفتمان‬ ‫شرق‌شناسی تاثیر گذاش��ت؛ به‌طوریکه آثار شرق‌شناسی‬ ‫نقش مهم ی‌ در ساخت هویت ای رانی ایفا کرد‪ .‬وزیری در این‬ ‫کتاب به نقد رویکردهای شرق‌شناسان و پژوهش‌های ای رانی‬ ‫در خصوص هویت ای رانی م ی‌پردازد و عناصری چون زبان و‬ ‫شکل تاریخ‌نگاری که در پیوند با آن‪ ،‬در ای ران رواج پیدا کرد‬ ‫رامحصول تالش‌های شرق‌شناسان و روشنفکران ای رانی از‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪38‬‬ ‫دوره مش��روطه به بعد م ی‌داند‪ .‬او هویت ای رانی را پدیده‌ای‬ ‫نو ب ر‌م ی‌شمارد که بعد از دوره مش��روطیت و ظهور دولت‬ ‫رضاشاه شکل گرفته است(‪.)32‬‬ ‫وزیری ب��ا بحث در م��ورد آث��ار اولیه شرق‌شناس��ان‬ ‫(پژوهش‌ه��ای متاث��ر از کش��فیات باستان‌شناس��ان و‬ ‫زبان‌شناسی) معتقد اس��ت که تالش‌های آنها در خصوص‬ ‫ساخت تاریخ ملی (اتصال سلسله‌ها و پیوند زبان فارسی با‬ ‫آن)‪ ،‬بحث سلسله‌های محلی و برداشت استقالل و مقاومت‬ ‫ملی از آن‪ ،‬تئوری آریایی‪ ،‬همگونی فرهنگی و تداوم تاریخی‪،‬‬ ‫نقش مهمی در س��اخت هویت ای رانی از لح��اظ تئوریک و‬ ‫عملی داش��ته‌اند‪ .‬او ضم��ن نقد رهیافت شرق‌شناس��ان و‬ ‫نادرس��ت قلمداد کردن کاربس��ت منطق تاریخ اروپا‪ ،‬جهت‬ ‫تبيین و فهم تاریخ فالت ای ران و دی��دگاه جاویدانگارانه آنها‬ ‫نسبت به هویت ملی ای رانی اب راز م ی‌دارد که‪« :‬هویت ملی‬ ‫و ناسیونالیس��م کاملا گرایشات جدیدی هس��تند؛ مربوط‬ ‫ساختن آنها با گذشته اشتباه بزرگی است؛ بحث ابداع سنت‬ ‫اریک‌هابزباوم‪ ،‬نقطه‌نظری مناس��ب با این بحث اس��ت‪ ،‬تا‬ ‫به‌جای‪ ،‬رهیافت نادرست شرق‌شناس��ان نسبت به هویت‬ ‫ملی و ناسیونالیسم و رابطه آن با فرآیند پیچیده تاریخ فالت‬ ‫ای ران به‌کار رود(‪».)33‬‬ ‫نتیجه‌گیری‬ ‫درخصوص منش��ا پدیده‌هایی همچون ملت‪ ،‬هویت‬ ‫ملی و ناسیونالیس��م پارادایم‌ها و نظری��ات مختلفی بعد از‬ ‫‪ 1970‬مطرح شده است که تا به امروز نیز این مباحثات ادامه‬ ‫دارد‪ .‬آنتونی اسمیت با قرار دادن نظریات مختلف در چارچوب‬ ‫سه پارادایم‪ ،‬آنها را دس��ته‌بندی کرده اس��ت‪ .‬در این مقاله‪،‬‬ ‫ما به بحث در خص��وص پارادایم ازل ی‌انگاری و مدرنیس��م‬ ‫پرداخته و به شکل فشرده به رویکردها و نظریات مختلف در‬ ‫چارچوب آنها اشاره کردیم‪ .‬سپس به بحث درخصوص آثار‬ ‫روشنفکران ای رانی‪ ،‬که هویت ای رانی را از منظر دو پارادایم فوق‬ ‫نگریسته‌اند‪ ،‬پرداختیم‪ .‬بسیاری از روشنفکران ای رانی تا همین‬ ‫اواخر‪ ،‬به دالیل مختلف‪ ،‬پدیده هویت ملی را بیشتر از منظر‬ ‫ازلی ـ جاویدانگاری که رویکردی افراطی و غیرعلمی است‬ ‫‌و عمدتا در میان ناسیونالیس ت‌های ملل مختلف رایج بوده‪،‬‬ ‫نگریسته‌اند؛ اما برخی روش��نفکران در خالل دو دهه اخیر‪،‬‬ ‫باتوجه به نظریه‌پردازی جدید در این حوزه (متاثر از پارادایم‬ ‫مدرنیسم و آرای پس ت‌مدرنیس ت‌ها) به بازنگری در رویکرد‬ ‫معمول به هویت ای رانی پرداخته‌اند‪.‬‬ ‫یادداشت‌ها‬ ‫‪1‬ـ جنکینز‪ ،‬ریچ��ارد‪ ،‬هوی��ت اجتماعی‪‌،‬ترجمه تورج‬ ‫یاراحمدی‪ ،‬ته ران‪ ،‬انتشارات شی رازه‪،1381 ،‬ص ‪.5‬‬ ‫‪2- Isin ,Engin. F and wood, patricia. k.,‬‬ ‫‪citizenship and Identity, London:Sage‬‬ ‫‪Publication,1999, p.14.‬‬ ‫‪3‬ـ جنکینز‪ ،‬ریچارد‪ ،‬پیشین‪ ،‬ص‪.7‬‬ ‫‪4‬ـ همان‪ ،‬صص ‪7-8‬‬ ‫‪5‬ـ کاس��تلز‪ ،‬مانوئل‪ ،‬عصراطالع��ات‪ :‬اقتصاد‪ ،‬جامعه‬ ‫و فرهنگ‪ ،‬ترجمه اح��د علیقلیان‪ ،‬افش��ین خاکباز‪ ،‬ته ران‪،‬‬ ‫انتشارات طرح نو‪ ،1380 ،‬صص ‪23‬ـ‪. 22‬‬ ‫‪6 -Fullerton Joireman, Sandra, Nation‬‬‫‪alism and Political Identity,London:New‬‬ ‫‪York,continuum, 2003.p.2.‬‬ ‫‪7 -Joseph, John.E, Language and Iden‬‬‫‪tity.national.Ethnic.Religious, palgrave‬‬ ‫‪Macmillan,2004, p.163.‬‬ ‫همچنین ب رای بحث درخصوص ماهیت هویت‌های‬ ‫‪Ibid , pp92 -94.‬‬ ‫ملی ن ک به‪:‬‬ ‫‪8‬ـ در ای��ن خصوص ن ک به‪ :‬اس��میت‪ ،‬آنتونی‪ .‬دی‪،‬‬ ‫ناسیونالیسم‌‪ ،‬ترجمه منصور انصاری‪ ،‬ته ران‪ ،‬انتشارات تمدن‬ ‫ای رانی‪ ،1383،‬صص ‪90‬ـ‪. 67‬‬ ‫‪9‬ـ اوزکریملی‪ ،‬اوم��وت‪ ،‬نظریه‌های ناسیونالیس��م‌‪،‬‬ ‫ترجمه محمد علی قاسمی‪،‬ته ران‪ ،‬انتشارات تمدن ای رانی‪،‬‬ ‫‪،1383‬ص ‪. 87‬‬ ‫همچنین ب��راي بحث در خص��وص ماهیت تعلقات‬ ‫قوم ی‌ و قومیت از منظر رهیافت ازل ی‌انگاری و قرائت‌های‬ ‫مختلف و انتقاداتی که بدان وارد شده است‪ ،‬ن ک به‪:‬‬ ‫‪- Fullerton. Joireman, Sandra,op.cit, pp.‬‬ ‫‪19-34. and see also: Horowitz, Donald. L,‬‬ ‫‪The Primordialists,in Walker connor and‬‬ ‫‪the Study of Nationalism, Ethnonational‬‬‫‪ism in the Contemporary World, London‬‬ ‫‪and NewYork, Routledge, 2004, pp.72-82.‬‬ ‫ب رای مباحثه‌های ت��ازه ازل ی‌انگاران و س��اختارگرایان‬ ‫درخصوص ماهیت پیوند زبان و قومیت ن ک به ‪:‬‬ ‫‪-Fishman, Joshua. A ,The Primordial‬‬‫‪ist – Constructivist Debate Today. The‬‬ ‫‪Language – Ethenicity Link in Academic‬‬ ‫‪and in every day Life Perspective , in Walker‬‬ ‫‪Connor ,Ethnonationalism in the Con‬‬‫‪temporary World,London and NewYork‬‬ ‫‪,Routledge,2004,pp.83-90.‬‬ ‫‪10‬ـ اوزکریملی‪ ،‬اوموت‪ ،‬پیشین‪ ،‬ص ‪.85‬‬ ‫‪11‬ـ همان‪ ،‬ص ‪.88‬‬ ‫‪12‬ـ همان‪ ،‬ص‪..90‬‬ ‫‪13‬ـ اسمیت‪ ،‬آنتونی‪ .‬دی‪ ،‬پیشین‪ ،‬ص‪.75‬‬ ‫‪14-AnthonyD.Smith,Dating the Nation,‬‬ ‫‪in Walker Connor, Ethnonationalism in‬‬ ‫‪the Contemporary World, London and‬‬ ‫‪NewYork: Routledge, 2004, p.53.‬‬ ‫‪15-Joseph, op.cit, p.15.‬‬ ‫‪16-Smith, op.cit, p.54.‬‬ ‫‪17‬ـ اوزکریملی‪ ،‬اوموت‪ ،‬پیشین‪ ،‬ص ‪.109‬‬ ‫‪18‬ـ اسمیت‪،‬آنتونی‪.‬دی‪ ،‬پیشین‪ ،‬ص ‪.72‬‬ ‫‪19‬ـ همان‪ ،‬ص ‪.72‬‬ ‫‪20‬ـ‌ هابزباوم‪ ،‬اریک‪ ،‬ملت به‌عنوان سنت‌های ابداعی‪،‬‬ ‫در هاچینسون و آنتونی‪ .‬دی‌اس��میت‪ ،‬مل ی‌گرایی‪ ‌،‬ترجمه‬ ‫یزاد‪ ،‬ته ران‪ ،‬پژوهشکده مطالعات‬ ‫مصطفی یونسی و مرشد ‌‬ ‫راهبردی‪ ،1386 ،‬صص ‪129‬ـ‪.128‬‬ ‫‪21‬ـ اسمیت‪ ،‬آنتونی‪ .‬دی‪ ،‬پیشین‪ ،‬ص ‪.72‬‬ ‫‪.Joseph,op.cit.,p .115 -22‬‬ ‫‪23‬ـ کرمانی‪ ،‬میرزا‌آقاخان‪ ،‬سه مکتوب‪ ،‬به کوشش و‬ ‫وی رایش به رام چوبینه‪ ،‬ص ‪.139‬‬ ‫‪24‬ـ آدمیت‪ ،‬فریدون‪ ،‬اندیشه‌های میرزا‌آقاخان کرمانی‪،‬‬ ‫ته ران‪ ،‬انتشارات پیام‪ ،1357 ،‬ص ‪.166‬‬ ‫‪25‬ـ همان‪ ،‬ص ‪.175‬‬ ‫‪26‬ـ آخوندزاده‪ ،‬میرزا‌فتحعلی‪ ،‬مکتوبات‪ ،‬تهی ه‌ش��ده‬ ‫ب راس��اس نس��خه انتش��اریافته‪ ،‬از انتش��ارات مرد‌ام��روز‪،‬‬ ‫خرداد‪،1364‬ص ‪.10‬‬ ‫‪27‬ـ همان‪ ،‬ص ‪.15‬‬ ‫‪28‬ـ آدمیت‪ ،‬فریدون‪ ،‬اندیش��ه‌های طالبوف تبریزی‪،‬‬ ‫انتشارات دماوند‪ ،‬صص ‪90‬ـ‪.89‬‬ ‫‪29‬ـ آدمی��ت‪ ،‬فری��دون‪ ،‬اندیش��ه‌های میرزا‌فتحعلی‬ ‫آخوندزاده‪ ،‬ته ران‪ ،‬انتشارات خوارزمی‪ ،‬تیرماه ‪ ،1349‬صص‬ ‫‪114‬ـ‪.113‬‬ ‫‪30‬ـ همان‪ ،‬صص ‪135‬ـ‪.134‬‬ ‫‪31 -Vaziri. Mostafa, Iran as Imagined‬‬ ‫‪Nation.The Construction of National‬‬ ‫‪Identity, New York: Paragon House, 1993,‬‬ ‫‪pp.169-202.‬‬ ‫‪32-Ibid, p.101. g‬‬
‫مذاكرات سري‬ ‫آيا طالبان و كرزاي به يك‌ديگر نزديك مي شوند؟‬ ‫پیرمحمد مالزهی‪/‬کارشناس مسائل افغانستان‬ ‫‪3‬‬ ‫از طريق كشاندن طالبان به ميز مذاكره حل و‬ ‫فصل كند‬ ‫قرار دهند‪ ،‬ش��اید بتوان از طریق مذاکره ب��ه راه حلی‬ ‫دست‌یافت‪ .‬همچنین اخی را اعالم شد که دولت کرزای‬ ‫با تاسیس دفتر نمایندگی طالبان در قطر موافقت کرده‬ ‫است‪ .‬تاس��یس دفتر نمایندگی طالبان در دوحه قطر‬ ‫از جانب آمریکای ی‌ها طرح‌ریزی ش��ده است‪ .‬از چندی‬ ‫پیش آمریکای ی‌ها به‌دنبال مذاکره ب��ا طالبان بودند و‬ ‫مذاکراتشان در مرحله اول شکس��ت خورد؛ به‌هرحال‬ ‫طالب��ان اکنون در موقعیت��ی قرار دارند ک��ه به جایی‬ ‫به‌عنوان دفتر سیاسی با آدرس و نام و نشان مشخص‪،‬‬ ‫نیاز دارند‪ .‬کرزای نیز این نی��از را حس کرده و اینگونه‬ ‫تحلیل کرده که اگر قرار اس��ت با طالبان مذاکره کنند‬ ‫با چه کسی طرف هستند‪ .‬اکنون اصال مکان طالبان‬ ‫مشخص نیس��ت و هیچ کس نم ی‌داند که مالمحمد‬ ‫عمر در کجا به‌س��ر م ی‌برد‪ .‬بنابراین این مس��اله که‬ ‫طالبان در قطر یک دفتر نمایندگی و آدرس مشخص‬ ‫داشته باشد به نفع دولت کرزای خواهد بود‪ ،‬ولی در این‬ ‫مساله که از کانال قطر این مذاکرات بخواهد به نتیجه‬ ‫برس��د‪ ،‬کمی باید‌تردید کرد‪ ،‬چرا که در این داس��تان‬ ‫قطعا آمریکای ی‌ها نقش اصلی را دارند‪ .‬همچنین باید‬ ‫توجه داشت که طالبان در قطر دفتر نم ی‌زند تا با دولت‬ ‫کرزای وارد مذاکره ش��ود‪ ،‬بلکه آنها هدفشان دور زدن‬ ‫دولت کرزای و مذاکره با آمریکاست‪ .‬زی را طالبان معتقد‬ ‫است که مشکل آنها کرزای نیست و اصال کرزای را به‬ ‫حساب نم ی‌آورند‪ .‬مش��کل اصلی آنها آمریکا و خروج‬ ‫نیروهای آمریکایی از افغانس��تان است‪ .‬مساله حضور‬ ‫نظامی آمریکا در افغانس��تان و اینکه آمریکای ی‌ها در‬ ‫س��ال ‪ 2014‬به چه شکلی از افغانس��تان خارج خواهند‬ ‫ش��د‪ ،‬اکنون مس��ائل مهم ی‌ اس��ت؛ آیا آمریکای ی‌ها‬ ‫تمامی‌نیروهای‌ش��ان را خارج خواهند ک��رد یا اینکه‬ ‫پایگاه نظامی تاس��یس م ی‌کنند و به ش��کل دیگری‬ ‫باقی م ی‌مانند؟‬ ‫با در نظر گرفتن هر یک از این دو حالت‪ ،‬وضعیت‬ ‫تغییر خواهد کرد‪ .‬در هر حال آنچ��ه قابل پی ش‌بینی‬ ‫اس��ت‪ ،‬این که در نهایت آمریکای ی‌ه��ا‪ ،‬پایگاه نظامی‬ ‫در افغانس��تان تاس��یس م ی‌کنند و طالب��ان با دولت‬ ‫کرزای کنار نخواهند آمد‪ .‬باتوجه ب��ه اینکه انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری در سال ‪ 2013‬برگزار م ی‌شود‪ ،‬شاید در‬ ‫دولت بعدی‪ ،‬فردی روی کار بیاید که مورد قبول اکثریت‬ ‫قرار بگی��رد؛ در این صورت طالب��ان م ی‌تواند با دولت‬ ‫جدید بر سر چگونگی شراکت قدرت و تبدیل شدن به‬ ‫یک حزب سیاسی وارد گفت‌وگو شود؛ البته این مساله‬ ‫نیز دشواری‌های خودش را دارد‪g .‬‬ ‫نـقدونظر‬ ‫خودشان برداش��ت م ی‌کنند‪ ،‬تغییر دهند‪ .‬طالبان در پی آن‬ ‫هستند در افغانستان یک امارت اس�لامی تشکیل دهند‪.‬‬ ‫اکنون مش��کلی که وجود دارد این اس��ت که از یک طرف‬ ‫طالبان‪ ،‬قانون‌اساسی را رد کرده‌اند و از طرف دیگر کرزای و‬ ‫دولتش‪ ،‬پذیرش قانون‌اساس��ی از طرف طالبان را به‌عنوان‬ ‫یک شرط قرار داده‌اند‪ .‬این مش��کل تنها در سایه مذاکرات‬ ‫حل و فصل خواهد ش��د‪ .‬حداقلش این است که در پاریس‬ ‫تمام کسانی که حضور داشتند به یک تفاهم رسیدند و آن‪،‬‬ ‫این بود که راه‌حل نظامی ب رای مش��کل افغانس��تان وجود‬ ‫ندارد‪ .‬این نقطه‌ای اس��ت ک��ه اگر هم دولت ک��رزای‪ ،‬هم‬ ‫مخالفان سیاس ی‌اش و هم مخالفان نظام ی‌اش به‌صورت‬ ‫واقع‌بینانه به تفاهم برسند که راه‌حل سیاسی را مورد توجه‬ ‫غرب تصميم گرفته‌است جنگ افغانستان را‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫صحب ت‌ها و اخباری ک��ه از دس��تاورد مذاکرات‬ ‫پاریس مطرح م ی‌شود‪ ،‬شاید خیلی با واقعی ت‌هایی که‬ ‫در آنجا گذشت‪ ،‬همخوانی نداش��ته باشد‪ .‬فقط از یک‬ ‫زاویه م ی‌توان گفت این مذاکرات دستاورد داشته و آن‪،‬‬ ‫این است که ب رای نخستین بار گروه طالبان با مخالفان‬ ‫سیاس��ی دولت حامد کرزای‪ ،‬پشت یک میز نشستند‪.‬‬ ‫باید توجه داش��ت می��ان مخالفان سیاس��ی کرزای و‬ ‫مخالفان نظام ی‌اش یعنی طالبان‪ ،‬تضادهای جدی به‬ ‫چشم م ی‌خورد‪ .‬از لحاظ تاریخی‪ ،‬جبهه ملی و ائتالف‬ ‫ملی عمدتا نیروهای ش��مالی هس��تند و ش��مال ی‌ها‪،‬‬ ‫کسانی هستند که با نیروهای ناتو و نیروهای آمریکایی‬ ‫همکاری کردن��د تا طالب��ان را از قدرت ح��ذف کنند‪.‬‬ ‫بناب رای��ن از این زاوی��ه م ی‌توان گفت‪ ،‬نشس��ت اخیر‬ ‫دستاوردهایی داشته است‪ .‬یعنی کمترین دستاوردش‬ ‫این است که طرفین دعوا‪ ،‬حرف‪‎‬های یکدیگر را شنیدند‬ ‫و به‌مواضع یکدیگر به صورت مستقیم گوش کردند‪.‬‬ ‫ولی حقیقت این است از جمله شروطی که طالبان در‬ ‫این نشست خواستار ش��دند‪ ،‬این بود که قانون‌اساسی‬ ‫تغییر کند و کاملا اسالمی باشد‪ .‬استدالل‌شان نیز این‬ ‫بود که این قانون‌اساسی زیر نظر آمریکاییان تصویب‬ ‫شده است‪ .‬این در حالی اس��ت که دولت کرزای‪ ،‬روی‬ ‫قانون‌اساس��ی تاکید جدی دارد و پی ش‌ش��رطش این‬ ‫است که طالبان نیز این قانون‌اساسی را بپذیرند‪ .‬البته‬ ‫تعدیل یا اصالح قانون‌اساسی را طبق سازوکارهایی که‬ ‫پی ش‌بینی ش��ده‪ ،‬م ی‌پذیرند‪ .‬اما طالبان‪ ،‬اساس کار را‬ ‫نپذیرفته‌اند و بر این اساس نم ی‌توان گفت که اجالس‬ ‫پاریس موفقیت ش��ایانی به همراه داشته است‪ .‬با این‬ ‫حال طالبان‪ ،‬در ای��ن اجالس نش��انه‌هایی بروز دادند‬ ‫که شاید برخی‪ ،‬این نش��انه‌ها را دلیلی ب رای موفقیت‬ ‫اجالس پاریس م ی‌دانند‪ ،‬از جمل��ه اینکه حقوق تمام‬ ‫اقوام و مذاه��ب را در پاریس مورد تاکید ق��رار دادند و‬ ‫گفتند قانون‌اساسی باید به‌گونه‌ای تدوین شود که اوال‬ ‫اسالمی باشد و ثانیا حقوق اقوام و مذاهب را نیز محترم‬ ‫ش��مارد‪ .‬از این زاویه ش��اید ب رای جبهه ملی و ائتالف‬ ‫ملی این امی��دواری به وجود بیاید اکن��ون که طالبان‬ ‫حاضر نیستند با دولت کرزای کنار بیایند شاید در دوره‬ ‫بعدی با آنها کنار بیایند‪ .‬در واقع اگر بعد از دوره کرزای‬ ‫و انتخابات س��ال ‪ ،2013‬این دو گروه بتوانند به قدرت‬ ‫برسند‪ ،‬م ی‌توان فکری کرد تا طالبان در قدرت شریک‬ ‫شوند و مشکالت افغانستان پایان یابد‪ .‬اکنون مخالفان‬ ‫سیاسی و نظامی کرزای روی یک نقطه‌نظر به تفاهم‬ ‫رسیده‌اند و آن این اس��ت که دولت فعلی کارآیی ندارد‬ ‫و نم ی‌تواند مش��کل صلح را حل‌و‌فصل کند‪ .‬بناب راین‬ ‫دولت بعدی باید یک دولت شراکتی باشد میان طالبان‬ ‫و مخالفان سیاس��ی کرزای؛ تا هم جنبه قوم ی‌ مساله‬ ‫و هم جنبه سیاس��ی آن رفع ش��ود‪ .‬وقتی صحبت از‬ ‫شراکت م ی‌شود‪ ،‬این شراکت باید به‌گونه‌ای باشد که‬ ‫هم پشتون‌ها و طالبان در آن نقش داشته باشند و هم‬ ‫نیروهای شمال‪ .‬اکنون این سوال مطرح م ی‌شود که آیا‬ ‫ممکن است قانون‌اساسی افغانستان به‌گونه‌ای تغییر‬ ‫یابد که شریعت اسالمی را شامل شود؟‬ ‫در این مس��اله که جامعه افغانستان یک جامعه‬ ‫مسلمان است‪ ،‬هیچ‌ تردیدی نیست‪ ،‬ولی تلقی و برداشت‬ ‫از اس�لام در بین گروه‌های مختلف فرق م ی‌کند‪ .‬به‌عنوان‬ ‫نمونه برداشت طالبان از اسالم‪ ،‬یک برداشت رادیکال است‬ ‫و به نظر نم ی‌آید باقی گروه‌های سیاسی‪ ،‬اجتماعی و قومی‬ ‫‌با این رویکرد موافقت کنند‪ .‬اسالم سختگی رانه‌ای که طالبان‬ ‫در دوران حکومتداری‌ش��ان در کابل اجرا کردند‪ ،‬با واکنش‬ ‫منفی بسیاری روبه‌رو است‪ .‬اما یک نوع اسالم دیگر نیز در‬ ‫افغانستان وجود دارد و آن اس�لام میانه‌رو است‪ .‬شمال ی‌ها‬ ‫از جمله «برهان‌الدین ربانی» و جمعیت اس�لامی این نوع‬ ‫اسالم را مدنظر دارند‪ .‬این اسالم در قانون‌اساسی توسط همه‬ ‫پذیرفته خواهد شد‪ .‬بناب راین برداشت‌های متفاوتی از اسالم‬ ‫وجود دارد و همین قرائت متفاوت برخی دشواری‌ها را ایجاد‬ ‫کرده است‪ .‬اما اصل مس��اله که قوانین اسالمی در کشور‬ ‫مسلمان‌نشین افغانستان اجرا شود‪ ،‬مشکلی نخواهد داشت‪.‬‬ ‫همچنین بای��د توجه داش��ت تغییر قانون‌اساس��ی‬ ‫یک بحث اس��ت و اصالح قانون‌اساس��ی یک بحث دیگر‪.‬‬ ‫در این راس��تا باید گفت طالبان خواهان اصالح نیس��تند‪،‬‬ ‫بلکه خواهان این اس��ت که کل قانون‌اساسی را آنطور که‬ ‫چان ‌هزني با راديكال‌ها‬ ‫‪39‬‬
‫سياست‌‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪40‬‬ ‫گفت‌وگو‬
‫با تكثرنامزدها مخالفم‬ ‫گفت‌و‌گوي مثلث با محمد‌رضاعارف‬ ‫برای اینکه قواعد بازی رعایت شود علی‌االصول باید با حمایت اصالح‌طلبان بیایم‬ ‫مردم را نباید مقابل نامزدهای متعدد قرار داد‬ ‫صادقانه می‌گویم دوست دارم انتخابات یک مرحله‌ای باشد‬ ‫نظام ما‪ ،‬نظام شرط‌پذیری نیست و باید طبق قانون جلو برویم‪ .‬برهمین اساس شرط نمی‌گذارم‬ ‫هنوز فضای سیاسی کشور به‌خصوص دانشگاه‌ها انتخاباتی نشده است‬ ‫‪ l‬برخی از بنده تصور سیاس��ی دارند‪ .‬چندان مایل‬ ‫نیستم فقط از دریچه سیاست شناخته شوم‪.‬‬ ‫پس اگ�ر مایلید ب�ا این س�وال ش�روع کنیم؛ از‬ ‫خودتان چه تصویری در ذهن دارید؟‬ ‫‪ l‬در تصویری ک��ه از خودم دارم‪،‬خود را همیش��ه‬ ‫دانش‌آموز یا دانش��جو می‌دانم و همیش��ه ب��ه این جایگاه‬ ‫افتخار کرده‌ام‪ .‬از دوران نوجوانی احساسم این بود که این‬ ‫جایگاه ارزش��مند است‪ ،‬بنابراین س��عی کردم خوب درس‬ ‫بخوانم‪ .‬در تمام طول تحصیلم ‪ -‬چ��ه در ایران و چه خارج‬ ‫از کشور‪ -‬ش��اگرد اول بودم‪ .‬حتی در بهترین دانشگاه دنیا‬ ‫یعنی استنفورد که ‪ PhD‬گرفتم‪ ،‬آنجا هم شاگرد اول بودم‪.‬‬ ‫به علت اینکه انگیزه معنوی داشتم‪ ،‬احساس می‌کردم اجر‬ ‫خوب درس خواندن کمتر از نماز مستحبی خواندن یا سایر‬ ‫عبادات نیست؛ با این نگاه درس می‌خواندم‪ .‬به هر حال بنا‬ ‫به ضرورت‌هایی از اول انقالب به ح��وزه کارهای اجرایی‬ ‫آمدم‪ ،‬البته فقط به خاطر ضرورت وارد اجرائیات شدم‪ ،‬وگرنه‌‬ ‫ترجیحم کارهای علمی‌بود‪ ،‬ولی فراموش نکردم که یک‬ ‫دانشجو هستم‪ ،‬بنابراین هیچ وقت ارتباطم را با دانشگاه قطع‬ ‫نکردم‪ .‬یعنی مستقل از سمت اجرایی‪ ،‬همیشه در دانشگاه‬ ‫درس دادم و حضور داشتم‪ .‬همیشه دانشجو داشتم‪.‬‬ ‫یعنی حتی وقتی مع��اون اول رئیس‌جمه��ور بودم و‬ ‫سياست‬ ‫آقای دکتر! س�واالت م�ا در دو بخ�ش؛ یکی به‬ ‫مباح�ث سیاس�ی مخصوص�ا ب�ه اصالح‌طلبان‬ ‫مربوط می‌ش�ود و یکی هم معطوف به ش�خص‬ ‫شما و حضورتان در مباحث سیاسی است‪.‬‬ ‫مسائل امنیتی جدی‌تر مطرح بود‪ ،‬آن‌موقع هم درس را رها‬ ‫نکردم و کالس‌هایم را در دانشگاه تش��کیل می‌دادم‪ .‬من‬ ‫تمام کالس‌هایم به موقع در دانش��گاه تشکیل می‌شد‪ .‬در‬ ‫بخش‌های مختلف از اول انقالب مسئولیت داشتم‪ ،‬اما اگر‬ ‫از من سوال ش��ود بهترین ایام کار اجرایی که به آن عشق‬ ‫ورزیدی در چه مقطعی و کجا ب��ود؟ می‌گویم به‌رغم اینکه‬ ‫خدمتگزاری در ی��ک حکومت الهی در همه س��طوح و در‬ ‫هر جا یک افتخار است و هیچ فرقی نمی‌کند کجا باشد‪ ،‬اما‬ ‫من دانشگاه تهران را می‌گویم‪.‬‬ ‫سه سالی که در دانش��گاه تهران رئیس بودم به‌رغم‬ ‫مشکالتی که داش��ت‪ -‬در دعواهای عجیب و غریب چپ‬ ‫و راست‪ -‬جزو خاطرات ارزش��مندم است‪ .‬اینکه چرا بیشتر‬ ‫دوس��ت دارم در فعالیت‌های علمی‌باش��م احساس��م این‬ ‫اس��ت که اگر بخواهیم آرمان‌های انق�لاب را جلو ببریم و‬ ‫برنامه‌های توسعه و پیشرفت کش��ور را عملیاتی کنیم باید‬ ‫به توس��عه علمی‌ بها بدهیم و برای آن اولویت باالیی قائل‬ ‫باشیم‪ ،‬در این راستا برای انجمن‌های علمی‌و تشکل‌های‬ ‫غیر‌دولتی اهمیت خاصی قائل بودم‪ ،‬سهم اینگونه تشکل‌ها‬ ‫در تولید علم و تبدی��ل علم به فناوری و ث��روت و تجاری‬ ‫سازی علم در دنیا باالست‪ .‬با این نگاه و با همکاری جمعی از‬ ‫اساتید برجسته و کارشناسان مجرب در سال ‪1378‬انجمن‬ ‫علمی‌ «رمز» ایران را راه‌اندازی کردیم‪ .‬اس��تقبال خوبی از‬ ‫طرف دانش��گاهیان متعهد و نهادهای حاکمیتی‪ ،‬اجرایی و‬ ‫خدماتی از این انجمن شد؛ یک انجمن قوی و فعال شکل‬ ‫گرفت که خوشبختانه االن در فضای تبادل اطالعات کشور‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪1‬‬ ‫دكتر محمدرضا عارف اگرچه مي‌گويد كه دوست ندارد او را فقط با وجهه سياسي‌اش بشناسند اما‬ ‫بدون شك نمي‌توان حاال كه او در فهرست كانديداهاي احتمالي انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم قرار‬ ‫دارد‪‌،‬كاراكتر سياسي‌اش را ناديده گرفت‪ .‬محمدرضا عارف اكنون كه ‪4‬ماه به ثبت‌نام در انتخابات زمان‬ ‫مانده مي‌گويد اگر كانديداي انتخابات شود براي «‌برد»‌مي‌آيد‪ .‬به سراغ او رفتيم و درباره مسائل مختلف‬ ‫به گفت‌وگو پرداختيم‪.‬‬ ‫نقش‌آفرین اس��ت و در بخش دفاع س��ایبری یک انجمن‬ ‫علمی‌است‪.‬‬ ‫عموما رئیس و خدمتگ��زار این انجمن ب��ودم‪ ،‬ولی‬ ‫به هیچ‌وجه اجازه ورود مس��ائل سیاس��ی را به این انجمن‬ ‫ندادم‪ .‬درباره ریاس��ت انجمن هم باید بگویم در اساسنامه‬ ‫انجمن مقرر کردیم که هیچ فردی بیشتر از سه دوره متوالی‬ ‫نتواند عضو شورای اجرایی باش��د‪ .‬بعد از سه دوره باید برود‬ ‫کنار‪ ،‬حداقل برای یک دوره‪ ،‬بنابرای��ن من این دوره رفتم‬ ‫کنار چون س��ه دوره‌ام تمام ش��د‪ ،‬ولی الحمدهلل االن یک‬ ‫شورای اجرایی بسیار قوی توسط مجمع انتخاب شده است‪.‬‬ ‫در دوره جدید اگرچه عضو ش��ورا نیستم اما در فعالیت‌های‬ ‫انجمن حضور دارم‪ .‬در زمین��ه مدیریت علمی‌ فرماندهی و‬ ‫کنترل یک انجمن علمی‌ در بخش دفاعی در س��ال ‪1380‬‬ ‫تشکیل شده بود‪ .‬با رایزنی بعضی اساتید دانشگاه و اعضای‬ ‫برجسته این انجمن را در سال ‪ 1384‬تحت عنوان «انجمن‬ ‫علمی‌فرمانده��ی و کنترل ای��ران» به ثبت رس��اندیم که‬ ‫بحثش ن��گاه علمی‌به مقول��ه فرماندهی و کنترل اس��ت‪،‬‬ ‫مثال اگر ای��ن علم را در زم��ان زلزله بم داش��تیم‪ ،‬قطعا در‬ ‫سرویس‌دهی بهتر و کاهش تلفات موثرتر عمل می‌کردیم‪.‬‬ ‫االن در انجمن‪ ،‬اساتید برجسته و کارشناسان و مهندسان‬ ‫برجس��ته از بخش‌های مختلف حضور دارن��د‪ .‬در کل یک‬ ‫انجمن خیلی ارزن��ده و خوب را راه‌انداختیم و یک س��ری‬ ‫ی در دانشگاه‌ها انجام دادیم‪.‬‬ ‫کارهای علم ‌‬ ‫تاکنون شش کنفرانس در دانشگاه‌های مالک اشتر‪،‬‬ ‫صنعتی ش��ریف‪ ،‬دانشگاه تهران و دانش��گاه شهید‌بهشتی‬ ‫برگزار کردیم؛ هر یک با یک جهت‌گیری و رویکرد خاص‬ ‫برای پاسخگویی به نیازهای کشور‪ .‬مسئولیت این انجمن‬ ‫هم با من است‪ .‬بحث شبکه‌های هوشمند یکی از مباحث و‬ ‫اولویت‌های روز کشور‌های پیشرفته است‪ .‬اینکه از راه دور‬ ‫بتوان هر چیزی را در منزل کنترل کرد و منزل و هر مکان‬ ‫دیگر را به‌صورت هوشمند و امن اداره کرد‪ ،‬در مصرف انرژی‬ ‫با نهایت صرفه‌جویی و کاهش هزینه عمل کرد و بهره‌وری‬ ‫‪41‬‬
‫سياست‬ ‫از امکانات را باال برد از مباحث مربوط به ش��بکه هوشمند‬ ‫است‪ .‬سال گذش��ته انجمن جدیدی به نام «انجمن علمی‌‬ ‫شبکه‌های هوش��مند انرژی ایران» را با کمک تعدادی از‬ ‫اساتید دانشگاه و مهندس��ان برجس��ته صنعت راه‌اندازی‬ ‫کردیم که مسئولیت این انجمن نیز با بنده است‪ .‬اگرچه در‬ ‫این انجمن بزرگان زیادی حض��ور دارند‪ ،‬اما لطف کردند و‬ ‫من را انتخاب کردند‪ .‬همچنین بنیادی به نام «بنیاد پیشبرد‬ ‫علم و فناوری ایران» را راه‌ان��دازی کردیم‪ .‬می‌دانید که ما‬ ‫در تولید علم مشکلی نداریم و وضعیت مان خوب است‪ .‬در‬ ‫منطقه اول هستیم و رتبه ‪ 18‬در دنیا را داریم‪ ،‬اما در مرحله‬ ‫بعد که این علم باید به فناوری تبدیل شود و ارزش افزوده آن‬ ‫را داشته باشیم‪ -‬در حقیقت در تجاری‌سازی علم‪ -‬مشکل‬ ‫داریم‪ .‬تبدیل علم به فناوری با وجود اولویت داشتن در سند‬ ‫چش��م‌انداز هنوز آنطور که باید محقق نشده و جدی گرفته‬ ‫نشده است‪ .‬سال ‪1384‬که از امور اجرایی فارغ شدم به همراه‬ ‫جمعی از برجستگان علمی‌و فناوران کشور بنیاد «پیشبرد‬ ‫علم و فن��اوری» را‪ -‬ک��ه یک ‪ NGO‬اس��ت‪ -‬راه‌اندازی‬ ‫کردیم؛ ب��ا این نگاه ک��ه جهت‌گیری اصلی روی توس��عه‬ ‫فناوری‌ها باش��د‪ .‬خوش��بختانه گام‌های خوبی برداشتیم‪.‬‬ ‫االن یک نشریه علمی‪ -‬ترویجی به نام «نشاء علم» داریم‬ ‫كه چهار‪ ،‬پنج شماره منتش��ر شده است و جهت‌‌گیری‌های‬ ‫خوبی دارد‪ .‬مج��وزی هم برای راه‌اندازی یک دانش��گاه از‬ ‫وزارت علوم گرفته‌ایم‪ ،‬اما به دلیل مشکالت مالی تاکنون‬ ‫نتوانس��ته‌ایم این دانش��گاه را راه‌اندازی کنیم‪ .‬بنای هیات‬ ‫موسس این است که یک دانشگاه کیفی و پژوهشی‌محور‬ ‫راه‌اندازی شود‪.‬‬ ‫اگر مش��کل مالی حل ش��ود‪ ،‬انش��اء‌اهلل دانش��گاه را‬ ‫راه‌می‌اندازیم‪ .‬در حال حاضر مسئولیت قطب علمی‌ کشور‬ ‫که در دانشگاه صنعتی شریف تش��کیل شده را نیز برعهده‬ ‫دارم‪ .‬عضو پیوسته فرهنگس��تان علوم و رئیس گروه علوم‬ ‫مهندسی فرهنگس��تان نیز هس��تم‪ .‬بنابراین طبیعی است‬ ‫باتوجه به عالقه و اعتقادی ک��ه به علم و فناوری دارم امور‬ ‫علمی‌ را در اولوی��ت قرار دهم و همانطور که اش��اره کردم‬ ‫مزیت اصلی کش��ورمان را منابع انس��انی و تولید «علم و‬ ‫فناوری» می‌دانم و اطمین��ان دارم برای پاس��خگویی به‬ ‫نیازهای م��ردم و ارتقای ش��اخص‌ها در هم��ه زمینه‌های‬ ‫اقتص��ادی و اجتماعی و فرهنگ��ی باید رویک��رد دانایی و‬ ‫علم‌محور را در همه برنامه‌های توس��عه و پیشرفت مدنظر‬ ‫قرار دهیم‪ .‬تجاری سازی علم نه تنها جایگاه ما را در منطقه‬ ‫و جهان باال می‌ب��رد بلکه رفاه و تعالی کش��ور را نیز نتیجه‬ ‫می‌دهد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫خیل�ی از کس�انی ک�ه در مظ�ان نام�زدی برای‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری قرار دارند به صراحت‬ ‫اعالم کاندیدات�وری نکردند‪ ،‬در واقع ش�ما نیز‬ ‫می‌خواهید همچنان جزو همین دسته باشید؟‬ ‫‪ l‬من هم تقریبا جزو همین افراد هستم‪.‬‬ ‫نمی‌خواهید با صراحت اعالم کنید؟‬ ‫‪ l‬خیر‪.‬‬ ‫دلیلش چیست؟‬ ‫‪ l‬فکر کنم در صحبت‌های قبلی‌ام اشاره کرده‌ام که‬ ‫در طول این ‪ 34‬سال بعد از انقالب برای هیچ کاری کاندیدا‬ ‫نشدم‪ ،‬ولی وقتی مسئولیتی به بنده پیشنهاد می‌شد و فکر‬ ‫می‌کردم توانایی اج��رای آن را دارم جواب منفی نمی‌دادم‪.‬‬ ‫بر همین اساس در شرایط فعلی کشور تکلیف می‌دانم که‬ ‫جلو بیایم‪ .‬ش��رایط منطقه و کشور‪ ،‬برگزاری یک انتخابات‬ ‫پرش��ور با مش��ارکت حداکثری را برای ما الزامی‌می‌کند‪.‬‬ ‫بنابراین هم��ه افرادی ک��ه در خود توانایی اداره کش��ور را‬ ‫می‌بینند باید در این حرکت ملی سهیم باشند و به صورتی‬ ‫مشارکت داشته باشند‪ .‬تجربه ناموفق اجرایی در بخش‌هایی‬ ‫مختلف ک��ه کار کردم‪ ،‬ندارم‪ .‬مش��کالت کش��ور را خوب‬ ‫می‌شناس��م و می‌دانم کش��ور در بخش‌ه��ای مختلفی با‬ ‫‪42‬‬ ‫مشکالت متعددی رو به‌روس��ت‪ .‬بنابراین طرح موضوع را‬ ‫ضروری می‌دانم‪ ،‬ام��ا برای خودم معیارهایی گذاش��تم‪ ،‬از‬ ‫جمله اینکه اگر فضای انتخاباتی بیانگر حضور پرشور مردم‬ ‫شد و امکانات الزم برای بیان نقطه‌نظرات و ارائه برنامه‌ها در‬ ‫اختیار قرار گرفت و در تحلیل‌ها شانس باالیی برای پیروزی‬ ‫داشتم اعالم نامزدی کنم‪ ،‬وگرنه همان کارهایی که از قبل‬ ‫انجام می‌دادم را ادامه می‌دهم‪.‬‬ ‫خود شما االن چه برداش�تی از فضاي سیاسی و‬ ‫گرایشات مردم دارید؟‬ ‫‪ l‬هنوز فضای سیاسی کشور به‌خصوص دانشگاه‌ها‬ ‫انتخاباتی نشده است‪.‬دانشگاه‌ها را با دوره‌های قبل مقایسه‬ ‫کنید‪ .‬االن باید در دانشگاه یک شور باالی انتخاباتی باشد‪،‬‬ ‫از دعواها و چالش‌های دانشجویی‪ ،‬حضور افراد و خبرگان‪،‬‬ ‫تحلی��ل درباره اوضاع کش��ور‪ ،‬تحلیل فض��ای انتخابات و‬ ‫مسائل دیگر خبری نیس��ت‪ .‬بنابراین هنوز برداشتی روشن‬ ‫از انتخاباتی ش��دن فضای کشور احس��اس نمی‌شود‪ .‬من‬ ‫نگران هستم که فضا به سمت مش��ارکت حداکثری نرود‬ ‫و این برای کش��ور نامطلوب اس��ت‪ .‬در این مرحله حضور‬ ‫کاندیداهای مختلف مفید است‪ .‬باالخره هر کسی عقبه‌ای‬ ‫دارد‪ .‬در زمین��ه‌ای کار می‌کن��د و ممکن اس��ت کمکی به‬ ‫فضای انتخاباتی کند بنابرای��ن از تکثر نامزدها در دو جناح‬ ‫اصلی نگران نیس��تم و فکر می‌کنم کار خوبی است اما باید‬ ‫در نهایت به س��مت معقولی برود با تعداد محدودي نامزد‪.‬‬ ‫مردم برای تصمیم‌گیری نهایی باید کمک شوند‪ ،‬به عبارت‬ ‫دیگر با مکانیزم‌هایی‌که فعاالن سیاسی و گروه‌ها و احزاب‬ ‫انتخاب می‌کنند باید به سمت یک تعداد محدود نامزد رفت‪.‬‬ ‫یعنی ش�ما در نهایت با حضور تع�داد محدودی‬ ‫کاندیدا موافق هستید؟‬ ‫‪ l‬به نظرم مردم را نباید مقاب��ل نامزدهای متعدد‬ ‫قرار داد‪ .‬ما رئیس‌جمهوری با رای باالی مردم می‌خواهیم‬ ‫و صادقانه می‌گویم دوس��ت دارم انتخابات یک مرحله‌ای‬ ‫باش��د‪ .‬این مطلوب اس��ت‪ .‬بنابراین برای ای��ن اتفاق‪ ،‬باید‬ ‫فضای کشور انتخاباتی ش��ود و مردم احساس کنند که به‬ ‫حضورشان بها داده می‌شود‪ ،‬احس��اس کنند مشارکت آنها‬ ‫ضرورت دارد‪ .‬ایجاد این حس بخش��ی با نخبگان و مردم‬ ‫است‪ ،‬بخشی با جریانات سیاسی‪ ،‬بخشی با دست‌اندرکاران‬ ‫انتخابات و بخشی هم با گروه‌های مرجع به‌ویژه دانشگاه‌ها‬ ‫و مراکز فرهنگی‪.‬‬ ‫هم‌اکنون فضای دانشگاه‌ها انتخاباتی نیست‪ ،‬دانشجو‬ ‫و اس��تاد انگیزه ندارند‪ .‬نه تنها انگیزه ندارند‪ ،‬بلکه احساس‬ ‫می‌کنند حضورش��ان در صحنه‌های سیاس��ی هزینه‌بردار‬ ‫است؛ برخوردهایی که ‪ 3 ،2‬س��ال اخیر با دانشجویان شد ‪،‬‬ ‫آنها را به سوی س��ردی و‌بی‌تفاوتی هدایت کرد‪ .‬از این رو‬ ‫همه باید کم��ک کنند تا فضا اصالح ش��ود‪ ،‬این مهمترین‬ ‫رسالت رس��انه‌ها اس��ت که کمک کنند فضای دانشگاه‌ها‬ ‫و کشور انتخاباتی ش��ود‪ -‬البته فضای کش��ور در ‪ 3 ،2‬ماه‬ ‫آخربه‌طور طبیعی انتخاباتی می‌شود‪ -‬اما مکان‌هایی مثل‬ ‫دانشگاه که س��هم باالیی در ایجاد انگیزه برای مشارکت‬ ‫مردم دارن��د باید از هم‌اکنون در این مس��یر ق��رار بگیرند‪.‬‬ ‫استمرار فضای امنیتی و سرد بر دانشگاه‌ها و عدم‌مشارکت‬ ‫فعال دانشجو و اس��تاد در این امر مهم ملی به هیچ‌وجه به‬ ‫صالح کشور نیست‪.‬‬ ‫اگ�ر بخواهی�د وارد عرص�ه انتخاب�ات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری ش�وید به‌عنوان اصالح‌طلب‬ ‫می‌آیید یا مس�تقل؟ چ�ون این بح�ث را قبال در‬ ‫خ�ود مجل�ه مثلث هم داش�تیم ک�ه ای�ده‌ای در‬ ‫بی�ن اصال ح‌طلب�ان اس�ت ک�ه در ای�ن دوره‬ ‫تکنوکرات‌های مای�ل به اصالح‌طلب�ان به جای‬ ‫سیاس�یون وارد ش�وند یا به تعبیری نس�ل دوم‬ ‫جای نسل اول اصالح‌طلبان را بگیرند‪ ،‬نظر شما‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬هنوز کمی زود اس��ت به این مس��اله بپردازم و‬ ‫خاس��تگاه حضور در انتخابات را بیان کنم‪ ،‬اما در کشور دو‬ ‫جناح اصلی (اصالحات و اصولگرا یا چپ و راس��ت) وجود‬ ‫دارد و من به‌هرحال به جریان اصالح‌طلب وابسته هستم‪.‬‬ ‫بنابراین فکر می‌کنم برای اینکه قواعد بازی رعایت ش��ود‬ ‫علی‌االصول باید با حمایت ای��ن اردوگاه بیایم‪ ،‬منتها االن‬ ‫نمی‌خواهم بگویم که با چه برنامه‌ای این کار را می‌کنم‪.‬‬ ‫با این حال آیا ممکن اس�ت به‌عن�وان کاندیدای‬ ‫مس�تقل بیایی�د؟ حض�ور ش�ما در انتخاب�ات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری یازدهم به چه چیزی بستگی‬ ‫دارد؟‬ ‫‪ l‬من همیشه س��عی کرده‌ام در موضع اعتدال در‬ ‫جریانات سیاسی قرار بگیرم‪ .‬به‌نظرم همواره نیاز به اعتدالی‬ ‫در موضع‌گیری‌ها و برخوردها داریم‪ ،‬به همین دلیل زمانی‬ ‫که یک جریان سیاس��ی حاکم بود‪ ،‬من را متهم به جریان‬ ‫رقیب می‌کردند‪ ،‬ولی هیچ گاه جواب نمی‌دادم‪ .‬در کل تفکر‬ ‫اصالح‌طلبی را قبول دارم که آقای خاتمی آن را نمایندگی‬ ‫می‌کرد و منجر به دوم خرداد ‪ 76‬شد‪.‬اصالح‌طلبی در داخل‬ ‫نظام و برای پاسداری از ارزش‌ها و آرمان‌ها و اجرای کامل‬ ‫قانون اساسی است‪.‬‬ ‫البته اصالح‌طلبان مثل همه جریانات سیاسی ممکن‬ ‫است مشکالتی در تندروی داشته باشند‪ .‬اگر تندروی را در‬ ‫هر دو جناح کنار بگذاریم‪ ،‬دو جریان را اصیل و ریش��ه دار‬ ‫در انقالب می‌دانم که در پیروزی و تثبیت انقالب س��هیم‬ ‫بودند‪ .‬بارها هم مطرح کرده‌ام؛ اشتباه است که یکی از این‬ ‫دو جریان فکر کند می‌تواند جری��ان دیگری را حذف کند‪.‬‬ ‫این مس��اله امکان ندارد‪ ،‬بنابراین بهتر است به جای تفکر‬ ‫حذف و نگاه کوتاه‌مدت‪ ،‬بیاییم واقعا در یک فضای س��الم‬ ‫رقابت کنیم و بعد از رقابت و پی��روزی‪ ،‬رفاقت کنیم‪ .‬یعنی‬ ‫در زمان انتخابات هیچ اشکال ندارد به صورت جدی با هم‬ ‫رقیب باشیم‪ ،‬اما بعد از انتخابات تا دور بعد رفیق باشیم و با‬ ‫هم همکاری کنیم‪ .‬همیش��ه این نگاه را داشته‌ام‪ .‬مشکل‬ ‫برخوردهای حذفی که وجود دارد را باید خود این جریان‌های‬ ‫سیاسی حل کنند‪ .‬متاسفانه بعد از پیروزی یک جریان‪ ،‬تازه‬ ‫تسویه‌حساب‌ها شروع می‌شود‪ .‬این مس��اله حکایت از آن‬
‫‪ l‬من هیچ محدودیتی نمی‌بینم‪ .‬شعاری می‌دهم‬ ‫که بتوانم عمل کن��م‪ ،‬منش من حت��ی در کارهای علمی‌‬ ‫همیش��ه همین بوده‪ .‬هرچه گفتم س��عی کردم چند درصد‬ ‫باالتر آن را اجرایی کنم‪ ،‬باید شعاری داد و به مردم وعده‌ای‬ ‫داد که عملی شود و با عملی شدن آن مردم را نسبت به آینده‬ ‫امیدوارتر و دلگرم‌تر کرد‪.‬‬ ‫منظور شعارهایی اس�ت که گروه هاي تندرو آن‬ ‫را پیگیری می‌کند؟‬ ‫‪ l‬معیش��ت مش��کل مردم اس��ت و مطلوب همه‬ ‫بخش‌ها از جمله اصالح‌طلبان‪.‬‬ ‫پس به اصالح اقتصادی نظر دارید؟‬ ‫‪ l‬ما در دولت اصالحات به آن عمل کردیم‪ .‬اولویت‬ ‫کشور در حال حاضر حل مشکالت اقتصادی است‪ .‬در کنار‬ ‫اصالح اقتصادی منزلت اجتماعی بسیار مهم است‪ ،‬وفاداری‬ ‫به آرمان‌های انقالب و قانون اساسی جزو منش انتخاباتی‬ ‫باید باشد‪ .‬ما کسی را اصالح‌طلب می‌دانیم که نظام را قبول‬ ‫دارد و به آرمان‌های انقالب وفادار است‪.‬‬ ‫ول�ی بخش�ی از اصالح‌طلب�ان در ای�ن موضوع‬ ‫اختالف‌نظر دارند؟‬ ‫‪ l‬طبیعی است در هر جریان سیاسی اختالف‌نظرها‬ ‫و تندروی‌هایی وجود دارد‪ .‬نمی‌شود اگر یکی تندروی کرد‬ ‫یا از خط قرمز عبور کرد بقیه را هم به خاطر او محکوم کنیم‪.‬‬ ‫گرفتاری ما این اس��ت که جریان حاکم به‌خصوص چون‬ ‫همه‌تریبون‌ه��ا در اختیارش بوده هر تهم��ت و هر حرفی‬ ‫خواسته علیه جریان اصالح‌طلب زده است‪ .‬ما اصالح‌طلبی‬ ‫را خط‌امام و پایبندی به قانون اساسی و ارزش‌ها می‌دانیم‪،‬‬ ‫برهمین اساس اگر کسی بگوید من اصالح‌طلب هستم ولی‬ ‫دنبال براندازی باشد را اصالح‌طلب نمی‌دانیم‪.‬‬ ‫بین سال‌های ‪ 84‬تا ‪ 88‬طبیعی بود که وقتی یک‬ ‫گروه قدرت گرفت به گروه قبل انتقاد کند ولی از‬ ‫سال ‪ 88‬به بعد فضا متفاوت ش�د و یک تفکیک‬ ‫سياست‬ ‫ورود ش�ما به عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫ش�اید دو محدودیت داش�ته باش�د؛ یکی اینکه‬ ‫اگر شما بخواهید به سمت ش�عارهای رادیکال‬ ‫بروید هم با مش�ی ش�ما نمی‌س�ازد و هم اینکه‬ ‫اعتماد حاکمیت سلب می‌ش�ود‪ .‬از سویی دیگر‬ ‫اگر شعارهای اصالح‌طلبانه ندهید در جذب رای‬ ‫بدنه اصالح‌طلب به مشکل برمی‌خورید‪ ،‬با این دو‬ ‫محدودیت چگونه کنار می‌آیید؟‬ ‫این شعارها که می‌فرمایید‪ ،‬مطلوب کدام بخش‬ ‫اصالح‌طلبان است؟‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫می‌کند که ما به بلوغ سیاسی نرسیده‌ایم و اخالق انتخاباتی‬ ‫را رعایت نمی‌کنیم‪ ،‬حال آنکه فرات��ر از آن‪ ،‬ما در چارچوب‬ ‫یک نظام اسالمی مشغول کار هستیم‪.‬‬ ‫بنابرای��ن باید اخ�لاق اس�لامی را رعای��ت کنیم و‬ ‫ویژگی‌های یک مسلمان متعهد را داشته باشیم‪ .‬باید بعد از‬ ‫انتخابات مسائل تمام شود و همه وارد فاز رفاقت و همکاری‬ ‫ش��وند‪ .‬متأس��فانه فضای دانش��گاه هم همین طور است‪.‬‬ ‫دانشجو احساس می‌کند در انتخابات سال ‪ 88‬تالش کرده‪،‬‬ ‫وقت گذاشته و حتی نمره درسش به دلیل عدم فرصت برای‬ ‫مطالعه بد ش��ده‪ ،‬اما بعد هزینه داده و بعضا با برخوردهای‬ ‫انضباطی رو‌به‌رو شده اس��ت‪ .‬برخی از آنها می‌گویند دیگر‬ ‫نمی‌آییم‪ .‬برای چه هزینه بدهیم‪ ،‬این رویگردانی به علت آن‬ ‫است که وقتی به یک کاندیدای غیر پیروز رای داده‪ ،‬بعد از‬ ‫انتخابات با او تسویه‌حساب شده‪ ،‬این بد است و باید اصالح‬ ‫شود‪ .‬گاهی در گزینش‌ها سوال می‌شود که در انتخابات ‪88‬‬ ‫به چه کس��ی رای داده‌اید؟ این کار خطرناکی است‪.‬به نظر‬ ‫من هر کس به کاندیدای مورد تایید ش��ورای نگهبان رای‬ ‫داد‪ ،‬باید از وی تقدیر شود و مورد سرزنش و عتاب و خطاب‬ ‫قرار نگیرد‪.‬‬ ‫‪ l‬من ش��عار خودم را می‌دهم‪ .‬به تفکر اصالحات‬ ‫همانطور که گفتم اعتق��اد دارم‪ .‬تفکر اصالحات با عملکرد‬ ‫اصالح��ات متف��اوت اس��ت‪ .‬اصالح‌طلبان ه��م باالخره‬ ‫بعد از هش��ت س��ال که در حکومت بودند ب��ا نقدهایی در‬ ‫عملکرد روبه‌رو هستند‪ .‬اما بحث درباره آن در این مصاحبه‬ ‫نمی‌گنجد‪ .‬من شعارهای عملیاتی می‌دهم‪ .‬بنابراین حتما‬ ‫حل مشکل مردم به‌خصوص مشکل معیشت در شعارها در‬ ‫اولویت قرار می‌گیرد‪ ،‬نباید ش��عارهای رای‌آور داد و وعده‬ ‫کارهایی را داد که روشن است به نتیجه نمی‌رسد یا امکان‬ ‫اجرای آن را نداریم‪.‬‬ ‫را بین اصالح‌طلبان شاهد بودیم‪ ،‬یک گروه کاملا‬ ‫با نامزد معترض بعد از انتخابات همراه شدند تا‬ ‫آخرش هم رفتند و با فتنه همراه شدند و هنوز بر‬ ‫همان اعتقاد هستند‪ ،‬اما یک گروه اصالح‌طلبان‬ ‫این‌طور نبودن�د و باالخره تفاوت داش�تند با آن‬ ‫گروه تن�درو‪ .‬فکر می‌کنم ش�ما جزو گ�روه دوم‬ ‫هس�تید‪ ،‬آیا از این می‌توان تعبیر به یک تفکیک‬ ‫میان اصالح‌طلبان کرد؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬رویکردها متفاوت است و هر کس بر‌اساس‬ ‫تحلیل خود از اوضاع و شرایط تصمیم‌گیری می‌کند‪.‬‬ ‫اختالف‌ها وسیع‌تر از رویکرد است آقای دکتر‪...‬‬ ‫‪ l‬من نمی‌خواهم وارد انشعاب و چند‌دستگی شوم‪.‬‬ ‫اگر این ش��ود گرفتاری پیش می‌آید‪ ،‬ضم��ن آنکه همین‬ ‫اتهام‌ها را می‌توان به اصولگراها هم زد‪ .‬باالخره امام (ره) با‬ ‫عده‌ای از راست‌ها در مجلس شورای اسالمی برخورد شدید‬ ‫کردند‪ ،‬آیا می‌توان به آنها ضدوالیت فقیه گفت؟ من هیچ‬ ‫وقت برچس��ب نمی‌زنم‪ ،‬آنها در مقطع��ی موضعی گرفتند‪.‬‬ ‫امام‌(ره) هم برخورد کردند و تمام شد‪ .‬به عبارت دیگر اینکه‬ ‫یک خطایی انجام شد بیاییم انشعابی را دنبال کنیم یا همه‬ ‫جریان را محکوم کنیم کار درستی نیست‪ .‬تعریف خودم از‬ ‫اصالح‌طلبان را گفتم؛ آنها پیرو تفکر خط‌امام (ره) هستند‪،‬‬ ‫آقای خاتمی این تفکر را نمایندگی کرد و طی هشت سال‬ ‫هم دستاورد ارزشمندی برای کش��ور داشت‪ .‬هرکس این‬ ‫تفکر را در چارچ��وب ارزش‌ها و قانون‌اساس��ی قبول دارد‬ ‫اصالح‌طلب است‪.‬‬ ‫با این تعریف شما هم آنها را اصالح‌طلب واقعی‬ ‫نمی‌دانید؟‬ ‫‪ l‬م��ن نمی‌خواهم از این تقس��یم‌بندی‌های نظیر‬ ‫اصالح‌طلب بدلی یا امثال اینها استفاده کنم‪.‬‬ ‫از حرف‌های آقای خوئینی‌ها اس�تنباط می‌ش�ود‬ ‫که ش�ما و دیگر دوس�تان‌تان را به‌عنوان نامزد‬ ‫اصالح‌طلبان قبول ندارند‪ .‬پاس�خی برای‌ش�ان‬ ‫ندارید؟‬ ‫‪ l‬به این‌گونه صحبت‌ها پاس��خی ن��دارم‪ .‬یکی‬ ‫از شعارهای ما آزادی بیان اس��ت‪ .‬اگر آزادی بیان برای‬ ‫‪43‬‬
‫افراد نخبه و کس��انی که در حاکمیت نقش داشتند‪ ،‬قائل‬ ‫نباش��یم که دیگر وای به حالمان اس��ت‪ .‬م��ردم دنبال‬ ‫آزادی هستند پس باید به حقو ق‌ش��ان احترام بگذاریم‪.‬‬ ‫وقتی ش��عار دموکراس��ی و آزادی می‌دهی��م نمی‌توان‬ ‫نظر یک اصالح‌طلبی را که مخالف‌مان اس��ت را تحمل‬ ‫نکنیم‪ .‬خیر‪ ،‬م��ن هیچ‌وقت پاس��خ نخواه��م داد‪ .‬آقای‬ ‫موسوی‌خوئینی‌ها جایگاه ویژه‌ای در اصالح‌طلبان دارد‪.‬‬ ‫از چهر ه‌های ش��اخص قبل و بعد از انقالب است‪ .‬وقتی‬ ‫ایشان در مس��جد نیاوران قبل از انقالب نماز می‌خواند‬ ‫به ایشان ارادت داش��تم و گاهی در نماز جماعت ایشان‬ ‫ش��رکت می‌کردم‪ ،‬البته هیچ‌گاه با هم همکاری نزدیک‬ ‫نداشتیم‪ ،‬ولی بنا نیست که به محض اینکه یک عزیزی‪،‬‬ ‫بزرگ��ی یا فردی نظری خ�لاف من بدهد ب��ا او برخورد‬ ‫کنی��م و عکس‌العمل نش��ان دهیم‪ .‬گرفتاری کش��ور را‬ ‫ناش��ی از این روش می‌دانم که به محض اینکه کس��ی‬ ‫حرفی زد به او حمله شود‪.‬‬ ‫یک‌س�ری ش�ایعات درباره رابطه ش�ما و آقای‬ ‫خاتمی و برخی نقل قول‌ها در سایت‌های مختلف‬ ‫مطرح می‌شود‪ .‬ش�ما هم آنها را تکذیب کردید‪،‬‬ ‫واقعیت چیس�ت؟ آقای خاتمی چه نظری درباره‬ ‫نامزدی شما دارند؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬نقل قولی از م��ن درباره آق��ای خاتمی عنوان‬ ‫کردند که به هیچ عنوان صحت نداشت‪ .‬رابطه من و آقای‬ ‫خاتمی همیش��ه باالتر از رابطه میان دو همشهری است‪.‬‬ ‫من از قبل انقالب ارادت خاصی نسبت به آیت‌اهلل خاتمی‬ ‫(پدر آقای خاتمی) داش��تم‪ ،‬چون ایشان را جزو روحانیون‬ ‫روشنفکر می‌دانستم‪ .‬البته بیش از دو بار قبل از انقالب به‬ ‫دیدار ایشان موفق نشدم‪ .‬در کل آیت‌اهلل خاتمی را دوست‬ ‫داشتم و بعد به پسر ایش��ان (محمدآقا) ارادت پیدا کردم‪.‬‬ ‫زمانی که آقای خاتمی وزیر ارش��اد بود‪ ،‬م��ن هم معاون‬ ‫وزیر علوم بودم و طبعا همدیگ��ر را می‌دیدیم‪ .‬از آن زمان‬ ‫کوچکترین مساله‌ای بین ما تاکنون نبوده است‪ .‬جلساتی‬ ‫با هم داری��م و مرتب همدیگر را می‌بینی��م‪ .‬زمانی که آن‬ ‫صحبت در رسانه‌ها آمد‪ ،‬مش��غله‌های من طوری بود که‬ ‫سه‪ ،‬چهار هفته‌ای اصال همدیگر را ندیده بودیم‪ .‬آن زمان‬ ‫این نقل قول‌ها شایع ش��د‪ .‬کسی نمی‌تواند رابطه بین من‬ ‫و ايشان را به هم بزند‪ .‬ممکن است من و آقای خاتمی در‬ ‫برخی مس��ائل اختالف‌نظر داشته باش��یم که این طبیعی‬ ‫اس��ت‪ .‬من برای اختالف‌نظر ارزش قائل��م‪ ،‬چون حرکت‬ ‫ایجاد می‌کند ول��ی اختالف‌نظر هیچ ربط��ی به رفاقت و‬ ‫صمیمیت ندارد‪ .‬بنابراین گاهی حرف‌هایی زده می‌ش��ود‬ ‫و نقل می‌کنند که هم ایش��ان به آن نقل قول‌ها می‌خندد‬ ‫و هم من و هیچ‌کدام از ما بنا نداریم حتی االمکان به این‬ ‫قبیل صحبت‌های دروغ و دور از اخالق اس�لامی جواب‬ ‫دهیم‪ .‬مردم هم بداخالقی‌ها و اخبار و ش��ایعات کذب را‬ ‫باور نمی‌کنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫درباره نامزدی با ايشان مشورت کردید یا خیر؟‬ ‫‪ l‬هنوز ب��ا هیچ‌ی��ک از ب��زرگان و بزرگوارانی که‬ ‫طی ‪ 30‬سال گذش��ته مورد مش��ورت من قرار می‌گرفتند‬ ‫مش��ورت رس��می نداش��ته‌ام‪ .‬قاعدتا باید این کار را بکنم‬ ‫ولی خ��ودم هنوز ب��ه یک جمع‌بندی روش��ن نرس��یده‌ام‪.‬‬ ‫احس��اس می‌کنم هم‌اکنون در یک ش��رایط خاکس��تری‬ ‫حرکت می‌کنم‪ ،‬امیدوارم ش��رایط کمی روش��ن‌تر ش��ود‬ ‫ک��ه در ای��ن ص��ورت رایزنی‌ه��ا و مش��ورت‌ها را دنبال‬ ‫خواهم کرد‪.‬‬ ‫در نهای�ت تحلی�ل ش�ما از جری�ان اصالح�ات‬ ‫چیس�ت؟ آی�ا حض�ور آنه�ا در انتخاب�ات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری مث�ل انتخاب�ات مجلس نهم‬ ‫خواهد بود که در حد رای دادن به صحنه آمدند؟‬ ‫‪ l‬روشن نیست‪ .‬همان‌طور که عنوان شد جریان‬ ‫اصالحات جری��ان تک‌صدای��ی نیس��ت و هرکس نظر‬ ‫‪44‬‬ ‫محمدرضا عارف مي‌گويد‪ :‬شرکت در انتخابات‬ ‫هم وظیفه و هم حق است‪ .‬بنابراین باید وظیفه‌مان را‬ ‫انجام دهیم‪ .‬ضمن آنکه حق ما هم هست که این کار‬ ‫را بکنیم‬ ‫و صدای��ی دارد‪ .‬در ای��ن ش��رایط ک��ه محدودیت‌های‬ ‫مختلف از جمله رس��انه برای پوش��ش خبری‌شان دارند‬ ‫اگ��ر بخواهند موفق ش��وند باید به س��مت اجماع بروند‪.‬‬ ‫فع�لا اردوگاه رقیب اردوگاه ب��ه هم ریخته‌ای اس��ت‪.‬‬ ‫کاندیداه��ای مختل��ف در بخش‌ه��ای مختل��ف حاضر‬ ‫هستند و این طبیعی اس��ت‪ .‬برای اصال ح‌طلبان هم این‬ ‫وضعیت در س��ال ‪ 84‬پیش آمد‪ .‬به عبارت دیگر جریانی‬ ‫که در حاکمیت است تعداد نامزدهای بیشتری دارد‪ .‬االن‬ ‫چون اصالح‌طلبان در حاکمیت نیس��تند به نظرم فرصت‬ ‫خوبی است تا روی یک سازوکار روشن به اجماع برسند‪،‬‬ ‫اگر آنها با ی��ک نامزد بیایند‪ ،‬ش��انس موفقیت را خواهند‬ ‫داشت‪ .‬در هشت سال گذش��ته مدیریت کشور به‌صورت‬ ‫یکپارچه در اختی��ار اصولگرایان ب��ود‪ .‬البته اصولگرایان‬ ‫هم‌اکنون می‌خواهند حساب خود را از دولت جدا کنند و‬ ‫این امکان ندارد که بگویند دولت اصولگرا نبوده اس��ت‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان طی هشت‌سال گذشته کمترین انتقاد را به‬ ‫دولت به وی‍ژه در چهار س��ال اول کردند‪ ،‬تمام‌ تریبون‌ها‬ ‫با سیاست‌های دولت همراهی کردند‪ ،‬این کار خوبی بود‬ ‫و من آن را نف��ی نمی‌کنم‪ ،‬اما در عملکرد با مش��کالتی‬ ‫رو به رو شدند‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان سال ‪ 77‬با نفت هش��ت دالر کشور را‬ ‫اداره کردن��د‪ .‬هزینه‌ای ک��ه ما برای تک‌نرخ��ی کردن ارز‬ ‫دادیم هزینه خیلی باالیی بود‪ ،‬سال ‪ 80‬که من در سازمان‬ ‫مدیریت بودم بحث تک نرخی کردن ارز را با مرحوم آقای‬ ‫دکتر نوربخش (خدا رحمتش کند) مطرح کردیم‪ .‬او گفت؛‬ ‫برای آنکه تک‌نرخی کردن پایدار بمان��د دولت باید حدود‬ ‫ش��ش میلیارد دالر برای ما تفاوت ال‌سی‌های بخش‌های‬ ‫دولتی و خصوصی هزینه کند و ما آن را دو س��ال در بودجه‬ ‫لحاظ کردیم و پرداختیم و ارز تک‌نرخی شد‪ ،‬از آن تاریخ به‬ ‫بعد مردم برای چند سال به جای آنکه از بانک ارز بخرند از‬ ‫صرافی می‌خریدند‪ .‬حت��ی ارز در صرافی‌ها گاهی یکی‪ ،‬دو‬ ‫تومان ارزان‌تر بود‪.‬‬ ‫این دستاورد اصالح‌طلبان بود‪ ،‬اصالحات ساختاری‬ ‫در حوزه اقتصادی و دیگر بخش‌ها‪ ،‬حساب ذخیره ارزی که‬ ‫بعدا به صندوق توس��عه ملی تبدیل شد نیز دستاورد بزرگی‬ ‫بود‪ ،‬چون درآمد نفت درآمد دولت نیست‪ ،‬درآمد ملی و متعلق‬ ‫به نسل‌های آینده هم اس��ت‪ .‬ما حق داریم بخشی از آن را‬ ‫تبدیل به سرمایه‌های دیگر کنیم‪ .‬برهمین اساس در برنامه‬ ‫سوم دیده شد که وابستگی بودجه جاری کشور به نفت سال‬ ‫به سال کمتر شود تا این حساب ذخیره وضعیتش بهتر شود‬ ‫و بخش خصوصی بیشتر بتواند از این حساب استفاده کند‪.‬‬ ‫‪ l‬من در این‌باره به‌صورت رسمی صحبت نکرده‌ام‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬شرکت در انتخابات هم وظیفه و هم حق‬ ‫است‪ .‬بنابراین باید وظیفه‌مان را انجام دهیم‪ .‬ضمن آنکه‬ ‫‪ l‬رابطه من با آقای خاتمی‪ ،‬رابطه‌ای نیس��ت که‬ ‫کتمان کن��م و اتفاقا هم این ‪ 4 ،3‬س��ال اخیر من به دالیل‬ ‫مختلفی که به اخالق فردی برمی‌گردد‪ ،‬سعی کردم ارتباطم‬ ‫را با آقای خاتمی بیشتر کنم؛ مثال اگر زمانی در عید غدیر به‬ ‫پس توصیه ش�ما به اصالح‌طلبان این است که‬ ‫حتما در انتخابات شرکت کنند و با یک گزینه هم‬ ‫به صحنه رقابت بیایند؟‬ ‫حق ما هم هست که این کار را بکنیم‪ .‬اصالحات یکی از‬ ‫جریان‌های اصیل انقالب اس��ت‪ .‬شاید اصالح‌طلبان در‬ ‫مقطعی براساس تش��خیص خود برای انتخابات کاندیدا‬ ‫معرفی نکنن��د‪ ،‬اما حض��ور در صحنه انتخاب��ات را یک‬ ‫ضرورت می‌دانم؛ البته باید ش��رایط برای مشارکت همه‬ ‫گروه‌ها از جمله اصالح‌طلبان فراهم شود‪ ،‬بخشی از این‬ ‫نگرانی را باید جناح حاکم رفع کند‪ .‬باید‌تریبون‌هایی در‬ ‫اختیار اصال ح‌طلبان قرار بگیرد‪ .‬با نگاهی به برنامه‌های‬ ‫تلویزیون و سایر رس��انه‌های ملی می‌توان قضاوت کرد‬ ‫که آیا برای کسانی که در مظان کاندیداتوری انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری هستند‪ ،‬ش��رایط حضور یکسان است؟‬ ‫با چ��ه بهانه‌های��ی در برنامه‌ه��ای مختلف ب��ه عده‌ای‌‬ ‫تریبون می‌دهند؟ این ش��رایط برابری نیس��ت‪ .‬حاال از‬ ‫ش��رایط برابری که بگذریم ش��رایط حداقلی باید فراهم‬ ‫ش��ود‪ .‬در مورد ی��ک گزینه ه��م هما ن‌طور که اش��اره‬ ‫کردم رس��یدن به اجماع زمینه پی��روزی در انتخابات را‬ ‫هموارتر می‌کند‪.‬‬ ‫شما گفتید‪ ،‬شرط گذاشتن برای آزادی زندانیان‬ ‫سیاسی به هم زدن قواعد بازی است؟‬ ‫‪ l‬من معتقدم نظام ما‪ ،‬نظام ش��رط‌پذیری نیست‬ ‫و باید طب��ق قانون جل��و برویم‪ .‬برهمین اس��اس ش��رط‬ ‫نمی‌گذارم؛ به هر حال این ذهنیت و فضا باید اصالح شود‬ ‫چون اتهام‌زدن‌ها هیچ نتیجه و فایده‌ای در دراز‌مدت ندارد‪.‬‬ ‫نمی‌خواهی��م چهار س��ال حکومت کنیم بع��د برویم کنار‪،‬‬ ‫معتقدیم این حکومت باید به حکومت حضرت مهدی(عج)‬ ‫وصل شود‪ .‬پس باید به جای ایجاد کدورت و تسویه‌حساب با‬ ‫نگاه مثبت کار کرد‪ ،‬یعنی یک مقدار نگاهمان به آینده و حل‬ ‫مسائل باشد‪ .‬ش��رط نمی‌گذاریم‪ ،‬اما امیدواریم حل مسائل‬ ‫ش��امل کاهش کدورت‌ها و حتی‌االمکان آزادی زندانیان‬ ‫سیاسی باشد‪ .‬برخی از این زندانیان را من می‌شناسم و افراد‬ ‫متدین و وفادار به آرمان‌ها و انقالب هستند که ممکن است‬ ‫خطایی انجام داده باش��ند‪ ،‬ولی باید با نگاه به آینده و برای‬ ‫رسیدن به یک همدلی و همراهی همه نیروهای وفادار به‬ ‫نظام و دلسوز برای پیشرفت و توسعه کشور و برای رسیدن‬ ‫به یک فضای شاداب در انتخابات‪ ،‬مسائل جاری به‌صورتی‬ ‫مطلوب حل و فصل گردد‪ .‬امیدوارم انتخابات آینده پر‌شور‬ ‫برگزار شود‪.‬‬ ‫اگر صادقان�ه بگویم این ب�اور که ش�ما تاکنون‬ ‫درب�اره نامزدی خ�ود با آق�ای خاتم�ی صحبت‬ ‫نکردید‪ ،‬سخت است‌‪ ،‬بیشتر توضیح می‌دهید؟‬ ‫همان غیررسمی را بفرمایید؟‬
‫دیدار وی نمی‌رفتم حاال اصرار بر این کار دارم چون این را‬ ‫اخالق اسالمی می‌دانم‪ .‬اگر جلسات ماهانه بنیاد‌باران زمانی‬ ‫با جلسات شورایعالی انقالب فرهنگی برخورد می‌کرد و به‬ ‫آنجا نمی‌رفتم االن سعی می‌کنم حضور بیشتری در جلسات‬ ‫ماهانه بنیاد باران داشته باشم‪ .‬اخالق اسالمی این را حکم‬ ‫می‌کند و ربطی به اختالف س��لیقه ندارد و بنابراین طبیعی‬ ‫است صحبت‌هایی با هم داشته باشیم‪.‬‬ ‫آقای دکتر! ش�ش ماه تا انتخابات بیشتر نمانده‬ ‫اس�ت‪ ،‬چه زمانی برای صحبت رس�می تصمیم‬ ‫می‌گیرید؟‬ ‫‪l‬هنوز زود است‪ .‬در این فضای سرد و به هم ریخته‬ ‫نمی‌توان تصمیم‌گیری کرد‪.‬‬ ‫درباره عملکرد بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫‪ 88‬آقای خاتمی‪ ،‬شاید مجموعه حاکمیت انتظار‬ ‫داش�ت ک�ه آن انتقاداتی ک�ه ایش�ان در خفا به‬ ‫دوستان خود گفت‪ ،‬علنی کند‪.‬‬ ‫‪l‬اوال که من نماینده ایشان نیستم تا از سوی ایشان‬ ‫صحبت کنم‪ .‬انتقاد ایشان به جناح حاکم بود‪ .‬وقتی روز بعد‬ ‫از انتخابات به معترضان و مردم خس‌و‌خاش��اک لقب داده‬ ‫می‌ش��ود‪ ،‬چه کار باید کرد و چه باید گفت؟ من به دالیلی‬ ‫نخواس��تم به میدان بیایم ولی آدم عذاب می‌کشد از اینکه‬ ‫جریان پیروز به ج��ای آنکه تقدیر کند از م��ردم و از رقبای‬ ‫شکست‌خورده دلجویی کند‪ ،‬به آنها این‌طور می‌گوید‪ .‬حاال‬ ‫آقای خاتمی و امثال ایشان چه موضعی باید می‌گرفتند؟‬ ‫حداقل یک جاهایی تایید شد که ایشان با رهبری‬ ‫نامه‌نگاری کرده و مس�ائلی را مطرح کردند و از‬ ‫تند‌روی برخی اصالح‌طلبان هم انتقاد کردند‪.‬‬ ‫‪ l‬حتما ای��ن کار را می‌کن��م و به رقی��ب پیروز در‬ ‫انتخابات تبریک می‌گویم‪.‬‬ ‫اگر بخواهید وارد انتخابات ش�وید رقیب اصلی‬ ‫خود را کدام یک از طیف‌های اصولگرا می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬بخشی اصولگرایان سنتی هستند و در انتخابات‬ ‫نهمین دوره مجلس ش��ورای اس�لامی هم تالش کردند‬ ‫محور باشند‪ ،‬اما جبهه پایداری تش��کیل شد‪ .‬قطعا جریان‬ ‫حامی‌دولت نامزد معرفی می‌کند‪ ،‬ضمن آنکه تجربه گذشته‬ ‫نشان می‌دهد که ممکن است عده‌ای از اصولگرایان با یک‬ ‫اسم نوظهور پا به عرصه بگذارند‪.‬‬ ‫همان کاری که مثال به اس��م آبادگران در دوره‌های‬ ‫قبل انجام دادند‪ .‬به عبارت دیگر غیر از سه جریان یادشده‬ ‫یک جریان چهارم هم ممکن اس��ت ایجاد‌شود‪ .‬خوشحال‬ ‫می‌ش��وم اصولگرایان بتوانند با ائتالف و با حداقل کاندیدا‬ ‫وارد صحنه رقابت شوند که سازوکار آن را خودشان تعریف‬ ‫می‌کنند‪ ،‬ولی تحلیل‌ها این است که اصولگرایان قرار نیست‬ ‫با هم کنار بیایند‪.‬‬ ‫درباره مثلثی که تشکیل ش��ده هم خوشبینی وجود‬ ‫ندارد که تا آخر ادامه پیدا کند‪ ،‬غیر از س��ه کاندیدایی که در‬ ‫مثلث یاد‌ش��ده قرار دارند افراد دیگری هم هستند‪ .‬باالخره‬ ‫آنها سازوکارهایی دارند و فعال هستند‪.‬‬ ‫همان‌طور که گفتم جریان سنتی اصولگرا فعال است‪،‬‬ ‫ائتالف سه‌نفره بینابین عمل می‌کند و طیف دولت و حامیان‬ ‫آن‪ ،‬جبه��ه پایداری ‪ -‬که بخش��ی از آن خود را همس��وی‬ ‫دولت می‌داند‪ .‬امیدوارم نظری ک��ه در مورد اصالح‌طلبان‬ ‫برای اجماع دارم ب��رای اصولگرایان ه��م رخ دهد‪ ،‬اگر دو‬ ‫جناح اصلی هر کدام یک نف��ر را معرفی کنند مردم در مقام‬ ‫انتخاب براساس برنامه اقدام خواهند کرد و انتخابات پرشور‬ ‫می‌ش��ود‪ .‬با اين حال برخی اصولگرایان تحلیل‌ش��ان این‬ ‫ت ترجیح می‌دهند تا تکثر کاندیداها‬ ‫است که طرفداران دول ‌‬ ‫‪ l‬خی��ر‪ ،‬من معم��وال در م��ورد تصمیم��ات مهم‬ ‫رایزنی می‌کنم و اهل رایزنی هستم‪ .‬این روحیه را در قبول‬ ‫مس��ئولیت‌هایی که پس از انقالب داش��تم نشان دادم که‬ ‫بدون مش��ورت بزرگان آنها را قبول نکردم‪ .‬عده‌ای از این‬ ‫بزرگان را از قبل از انقالب می‌شناختم و به آنها از قبل ارادت‬ ‫داشتم‪ ،‬مس��تقل از دیدگاه‌های سیاسی‌شان حتما با آنها در‬ ‫کارها مش��ورت می‌کردم‪ ،‬اما برای نام��زدی در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬وضعیت خودم را خاکستری می‌دانم و‬ ‫نمی‌خواهم فعال به آنها زحمت بدهم‪ .‬طبیعی اس��ت بعد از‬ ‫رسیدن به یک جمع‌بندی روشن‌تر‪ ،‬این کار خواهم کرد‪.‬‬ ‫در م�ورد احتم�ال کاندیدات�وری آق�ای خاتمی‬ ‫خودتان چه حدسی می‌زنید؟‬ ‫‪ l‬هیچ اطالعی ن��دارم‪ ،‬اما موضع خ��ودم را قبال‬ ‫در مورد روس��ای جمهور س��ابق مطرح ک��رد‌ه‌ام‪ .‬معتقدم‬ ‫روس��ای جمهور گذش��ته باید در میانجی‌گری‌ها و هدایت‬ ‫جریانات داخل و نمایندگی غیررس��می کش��ور در مجامع‬ ‫بین‌المللی نقش داشته باشند که این جایگاه باالتر و فراتر از‬ ‫ریاست‌جمهوری است‪ .‬زمانی که نظام به مشکل می‌خورد‪،‬‬ ‫مثال رابطه ایران با یک کشوری به سردی می‌گراید‪ ،‬اینها‬ ‫می‌توانند نقش‌آفرینی کنند یا‌ در داخل کشور بین نهادهای‬ ‫مختلف میانجی‌گری کنند و در حقیقت نقش راهبری کالن‬ ‫و آشتی‌جویانه در کشور و انتقال تجربیات گذشته و‪ ...‬برای‬ ‫آنان قائل هستم‪.‬‬ ‫نظر شما درباره دولت وحدت ملی چیست؟‬ ‫‪ l‬در مصاحب��ه‌ای گفتم اگ��ر این اتف��اق بیفتد‬ ‫خیلی خوب است‪ ،‬اما به هیچ‌وجه آن را عملی نمی‌دانم‪.‬‬ ‫من بحثم دول��ت ائتالفی ‪ 51‬درصدی اس��ت که عملی‬ ‫باش��د‪‌.‬واقعا بین دلس��وزان اصال ح‌طل��ب و اصولگرای‬ ‫انقالب اختالفی در اصول وجود ن��دارد‪ ،‬بلکه تفاوت در‬ ‫تاکتیک‌ها و روش‌هاست‪ .‬بنابراین اگر تفاهم بیش از ‪50‬‬ ‫درصد را مبنا قرار دهیم عملی اس��ت و می‌تواند به دولت‬ ‫وحدت ملی هم ختم شود‪.‬‬ ‫درباره صحب�ت جدیدی که آق�ای خاتمی گفتند‬ ‫باید به‌دنب�ال تعامل ب�ا اصولگرای�ان برویم آیا‬ ‫ایشان هم دنبال دولت وحدت ملی است؟‬ ‫‪ l‬قبال مطالب را خدمت ش��ما عرض کردم و عین‬ ‫حقیقت بود‪ .‬در تمام عمرم یک کلم��ه دروغ نگفته‌ام و یاد‬ ‫نگرفته‌ام وارد بازی باخت شوم‪ .‬من همه بازی‌هایی که در‬ ‫آن شرکت کردم بازی برد‪-‬برد بوده‪ ،‬یعنی اگر آقای خاتمی‬ ‫و دیگران بگویند بیا اما تحلیلم این باشد که اگر بیایم به هر‬ ‫دلیلی رای نمی‌آورم‪ ،‬نمی‌آیم‪ .‬ضمن آنکه آقای خاتمی در‬ ‫این زمینه با من تاکنون صحبت نکرده و قطعا مرا از آمدن‬ ‫منع نکرده‪ ،‬چون اصوال ایشان آدم منفی‌باف و منفی‌گویی‬ ‫نیست‪.‬‬ ‫با این جواب روشن تکلیف تحلیل‌هایی که در این‬ ‫رابطه بیان می‌شد مشخص شد‪...‬‬ ‫‪ l‬امیدوارم چنین باشد‪.‬‬ ‫یک سوال دیگر این است که می‌گویند حاکمیت‬ ‫از شما خواسته که کاندیدا ش�وید‪ ،‬توضیح شما‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬تا به‌‌ح��ال با هی��چ مقامی‌در این‌ب��اره صحبت‬ ‫نکرده‌ام‪ ،‬البته با دوستان در شورایعالی انقالب فرهنگی یا‬ ‫در مجمع تش��خیص گعده می‌کنیم‪ ،‬ولی هنوز با هیچ مقام‬ ‫رسمی در هیچ سطحی از حاکمیت درباره انتخابات صحبتی‬ ‫نکرده‌ام و این را با صراحت می‌گویم‪.‬‬ ‫چه زمانی رئیس دانشگاه تهران بودید؟‬ ‫‪ l‬س��ال ‪ 1373‬ت��ا ‪ 1376‬در این مس��ئولیت بودم‬ ‫که س��ال ‪ 1373‬اوج بحران‌ها و دعواهای چپ و راست در‬ ‫دانشگاه بود‪.‬‬ ‫به فرض که امروز انتخابات با پیروزی شما تمام‬ ‫شود‪ ،‬مسائل مربوط به تحریم‌های بین‌المللی و‬ ‫بحث هسته‌ای را چگونه حل می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬در چارچوب منافع ملی و باتوجه به اصول عزت‪،‬‬ ‫حکمت‪ ،‬مصلحت و با تعامل بیش��تر س��عی می‌کنم از یک‬ ‫طرف از حقوق قانونی و بحق کش��ور دفاع کنم و از طرفی‬ ‫با ارتباط بیشتر با کش��ورهای مختلف و به‌ویژه کشورهای‬ ‫منطقه و اس�لامی و برخی کش��ورهای بزرگ و نهادهای‬ ‫بین‌الملل��ی‪ ،‬کاهش فش��ارها و تعدیل آث��ار تحریم‌ها را تا‬ ‫حذف آنها پیگیری کنم‪ .‬استفاده از فناوری‌های پیشرفته را‬ ‫حق همه کشورها از جمله کشور خودمان می‌دانم‪ .‬بنابراین‬ ‫استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را حق مسلم کشورمان‬ ‫می‌دان��م و برای رس��یدن به ای��ن حق باید ت�لاش کرد و‬ ‫اعتمادسازی الزم انجام شود‪.‬‬ ‫‪ l‬این منش آقای خاتمی بوده‪ ،‬ایشان رابطه‌اش با‬ ‫اصولگرایان قطع نش��ده‪ ،‬اینکه می‌گویند اینها بیرون دعوا‬ ‫می‌کنند‪ ،‬اما در افطاری‌ها و عروس��ی با هم هس��تند واقعا‬ ‫همین اس��ت‪ ،‬ما با هم رفیقیم‪ ،‬چون روی اصول مش��کلی‬ ‫نداریم‪ ،‬اصال گرفتاری کشور همین اس��ت‪ .‬کسانی که در‬ ‫اصول با هم اختالف ندارند در می��دان عمل گاهی از روی‬ ‫اختالف‌سلیقه‌ها یا خودخواهی‌ها و منیت‌ها وارد دعواهایی‬ ‫می‌شوند که جز ضرر چیزی ندارد‪.‬‬ ‫‪ l‬دولت شایسته‌س��االر اس��ت‪ .‬برجس��ته‌ترین‌ها‬ ‫باید در آن حضور داشته باش��ند‪ .‬همان‌طور که در مدیریت‬ ‫دستگاه‌های اجرایی تحت مس��ئولیتم این رویکرد را اجرا‬ ‫کردم‪.‬‬ ‫ن هم کم‌لطفی یکی‬ ‫‪ l‬من به این صورت نگفتم‪ .‬ای ‌‬ ‫از رس��انه‌ها بود‪ .‬در یک جلس��ه خودمانی دانشجویی‪ -‬که‬ ‫معموال در این قبیل جلس��ات راحت‌تر حرف زده می‌شود‪-‬‬ ‫بحثم این بود که اگر حضور من‪ ‌،‬ن��ه در مقام نامزدی بلکه‬ ‫فعالی��ت در عرصه سیاس��ی باعث افزای��ش ‪ 10‬درصدی‬ ‫مشارکت مردم ش��ود‪ ،‬وظیفه‌ام را انجام داده‌ام‪ ،‬وگرنه من‬ ‫همواره گفته‌ام اگر بیایم به قصد پیروزی می‌آیم‪ .‬حاال اگر‬ ‫آن گفته اول صحت داشته باش��د این دو با هم در تناقض‬ ‫‪ l‬مس��اله سلس��له مراتب در اصول قانون اساسی‬ ‫مشخص است‪ .‬به آن اعتقاد دارم‪ .‬ضمن آنکه همیشه در هر‬ ‫سمتی بودم با مافوقم مشورت می‌کردم‪ ،‬نگاهم نگاه حرکت‬ ‫جمعی بوده است‪ ،‬چون می‌خواهیم کش��ور پیشرفت کند‪،‬‬ ‫می‌خواهیم برنامه‌ها اجرا شوند‪ .‬دولت به‌تنهایی نمی‌تواند‬ ‫کارها را انجام دهد‪ .‬باید همه قوا و همه نهادها پشت برنامه‬ ‫دولت قرار گیرند و در رأس این نهادها مقام معظم رهبری‬ ‫هس��تند‪ .‬بنابراین همراهی و تفاهم یک امر بدیهی و یک‬ ‫اصل است‪g .‬‬ ‫یک جایی شما گفتید که اگر ‪ 10‬درصد حضورم‬ ‫به مش�ارکت مردم کم�ک کند ب�رای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری نامزد می‌شوم‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫آیا ش�ما در صورت حضور در انتخابات به نتیجه‬ ‫آن تمکین می‌کنید؟‬ ‫با مجموعه حاکمیت و مقامات ارش�د نظام برای‬ ‫نام�زدی انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری صحبتی‬ ‫کردید؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬با خود آقای خاتمی قرار مصاحب��ه بگذارید و از‬ ‫خود ایشان بپرسید تا جزئیات را برایتان بازگو کنند‪.‬‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری رخ دهد‪ ،‬چون در این شرایط‬ ‫رقابت به دور دوم کشیده می‌ش��ود و چون امکانات رسانه‪،‬‬ ‫مالی و تش��کیالتی در اختیار دولت اس��ت‪ ،‬در این صورت‬ ‫شانس پیروزی کاندیدای طرفدار دولت بیشتر می‌شود‪.‬‬ ‫قرار می‌گیرد‪.‬‬ ‫اینکه برخی خبرهای رس�می و غیررسمی روی‬ ‫حدس نوشته می‌شوند ش�کی نیست‪ ،‬اما سوال‬ ‫این اس�ت که آیا واقعا تاکنون آق�ای خاتمی به‬ ‫ش�ما گفتند ک�ه در انتخابات ریاس�ت‌جمهوری‬ ‫کاندیدا نشوید؟‬ ‫دولت ش�ما دولت اصالح‌طلب اس�ت ی�ا دولت‬ ‫وحدت ملی؟‬ ‫رابطه شما در مقام ریاس�ت‌جمهوری با رهبری‬ ‫چگونه خواهد بود؟‬ ‫‪45‬‬
‫سياست‌‬ ‫كدام‌يك كانديدا مي‌شوند؟‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫تصميم دو شيخ‬ ‫نظرسنجي سايت ناطق نوري درباره نامزدي در انتخابات‬ ‫به‌عالوه تمايل تلويحي حسن روحاني به كانديداتوري‪ ،‬طرح‬ ‫دولت وحدت ملي را در شرايط جديدي قرار داد‬ ‫‪46‬‬
‫‪1‬‬ ‫حس��ن روحانی می‌گوید‪« :‬کاندیداتوری در انتخابات‬ ‫آینده را نف��ی نمی‌کن��م» و علی‌اکبر ناطق‌ن��وری هم که‬ ‫هر‌گونه حضور در انتخابات را رسما رد کرده بود حاال رسانه‬ ‫نزدیک به او نظرسنجی برای کاندیداتوری‌اش را آغاز کرده‬ ‫است‪ .‬اگر این دو تحول مهم را در کنار سخنان اخیر معاون‬ ‫پارلمانی مرکز تحقیقات اس��تراتژیک مجمع تش��خیص‬ ‫مصلحت نظام قرار دهیم که گفته اس��ت‪‌« :‬هاشمی نیاید‪،‬‬ ‫ناطق ی��ا روحانی کاندیدا می‌ش��وند»به خوب��ی می‌توانیم‬ ‫به این نتیجه برس��یم که ضلع جدی��دی در فضای رقابت‬ ‫انتخاباتي س��ال ‪ 92‬ایجاد ش��ده اس��ت؛ ضلعی ک��ه البته‬ ‫می‌توان��د تداعی‌کننده ت�لاش برای تحقق ط��رح دولت‬ ‫وحدت ملی باشد‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫ناطق‌نوری می‌آید؟‬ ‫اگرچه در آغ��از گمانه‌زنی‌ها برای حض��ور علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری در انتخابات سال ‪ 92‬وي‌ترجیح داد سکوت را‬ ‫در برابر سواالت انتخاباتی پیشه کند‪ ،‬اما شاید موج انتقادات‬ ‫و واکنش‌ها ب��ه او پ��س از مصاحبه‌اش با ی��ک هفته‌نامه‬ ‫و س��خنرانی در صحن حرم رض��وی و البت��ه رایزنی‌های‬ ‫انتخاباتی موجب شد تا او به این نتیجه برسد که باید رسما‬ ‫حضورش را در ای��ن انتخابات نفی کند‪.‬چنین ش��د که در‬ ‫چند مرحله متوالی از سوی دفترش اعالم شد او کاندیدای‬ ‫انتخابات نیست‪.‬‬ ‫در آخرین م��ورد در این خصوص در پ��ی درج برخی‬ ‫تحلیل‌ها و اخبار در برخی رسانه‌ها مبنی بر اعالم شرط رفع‬ ‫حصر از موسوی و کروبی از سوی ناطق‌نوری برای حضور‬ ‫در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬مس��ئول دفتر وی‪ ،‬شرط‬ ‫اعالم شده را به‌شدت تکذیب کرد‪.‬‬ ‫مسئول دفتر علی‌اکبر ناطق‌نوری به سایت سفیر گفته‬ ‫بود‪« :‬جناب آقای ناطق‌ن��وری در این رابطه هیچ صحبتی‬ ‫انجام نداده و جمله نقل شده از اساس نادرست است‪».‬‬ ‫شیخ و اصولگرایان‬ ‫صرف نظر از اینکه آیا علی‌اکبر ناطق‌‌نوری در صورت‬ ‫کاندیداتوری احتمالی نامزد مطل��وب و مورد حمایت اکبر‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی خواهد بود یا اینکه آیا او همان گزینه‌ای‬ ‫اس��ت که بناس��ت در کاراکتر نامزد دولت وحدت ملی قرار‬ ‫گیرد‪ ،‬باید به ای��ن نکته توجه کرد که اصولگرایان س��نتی‬ ‫که او نزدیکی بیش��تری به آنان دارد چه رویکردی در قبال‬ ‫کاندیداتوری او خواهند داش��ت؟ هفته‌نامه مثلث در شماره‬ ‫پیشین خود نوشته بود که حبیب‌اهلل عسگراوالدی در جلسه‬ ‫اخیر حزب موتلفه گفته است‪« :‬بنا دارم در جلسه‌ای اعالم‬ ‫کنم نظر ما سنتی‌ها این است که آقای ناطق‌نوری بازگردد‬ ‫و چنانچه نظرها روی ایشان مثبت بود‪ ،‬برای انتخابات آینده‬ ‫روی ایشان سرمایه‌گذاری کنیم‪ .‬خود آقای ناطق هم گفته‬ ‫است که اگر نشانه‌های مثبتی ببینم می‌آیم‪ ».‬این خبر البته‬ ‫هنوز از سوی وی به صورت رسمی تایید نشده است‪.‬‬ ‫عسگراوالدی هفته گذشته نیز در جلسه جبهه پیروان‬ ‫با بیان اینکه در شرایط کنونی نباید خط ضدهاشمی یا خط‬ ‫ضدناطق‌نوری باز کنیم‪ ،‬گفته بود‪« :‬این‌چنین مس��ائلی را‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫داستان یک طرح انتخاباتی‬ ‫همین چن��د ماه پیش ب��ود که با مطرح ش��دن طرح‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی برای تش��کیل آنچه نام��ش را دولت‬ ‫وحدت ملی گذاش��ته بود‪ ،‬نام علی‌اکب��ر ناطق‌نوری نیز به‬ ‫میان آمد‪.‬‬ ‫حال آنکه او خود چند س��ال پیش مبدع این ایده بود‬ ‫و البته رایزنی‌هایی نیز در این ب��اب انجام داده بود‪ .‬اگرچه‬ ‫در آن برهه بنا بر رسانه‌ای شدن ایده رئیس مجلس پنجم‬ ‫برای انتخابات سال‪ 88‬نبود‪ ،‬اما شاید درز خبر این ماجرا به‬ ‫رسانه‌ها کاتالیزوری بود برای ناکام ماندن این تالش شیخ‬ ‫علی‌اکبر ناطق‌نوری‪.‬‬ ‫چن��د س��ال پ��س از آن ماج��را ح��اال ای��ن اکب��ر‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی است که بار دیگر بنا بر احیای این طرح‬ ‫دارد‪ .‬هر چق��در هم که علی‌اکبر ناطق‌ن��وری در آن دوران‬ ‫تالش داش��ت تا قبل از عملی ش��دن طرحش از رسانه‌ای‬ ‫شدن پرهیز ش��ود‪ ،‬اما اکبر هاشمی‌رفس��نجانی گویا تمام‬ ‫تالشش بر این است که قبل از مهیا شدن مقدمات طرحش‬ ‫با رسانه‌ها در این مورد صحبت کند‪.‬‬ ‫بی‌شک چنین است که او در هر جلسه‌ای که تشکیل‬ ‫می‌دهد در این مورد صحبت می‌کند و از علل تالشش برای‬ ‫تحقق چنین دولتی سخن به میان می‌آورد‪.‬‬ ‫ح��اال س��وال اولی��ه و مه��م ای��ن اس��ت ک��ه‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی به چه گزینه یا گزینه‌هایی برای تحقق‬ ‫دولت وحدت‌ملی می‌اندیشد؟‬ ‫علی‌اکبر ناطق‌نوری‪ ،‬حسن روحانی‪ ،‬علی‌اکبر والیتی‬ ‫و اخیرا علی الریجانی سیاسیونی هستند که مورد گمانه‌زنی‬ ‫رس��انه‌ها در این مورد ق��رار گرفته‌اند‪ ،‬اف��رادی که از دید‬ ‫رس��انه‌ها ممکن اس��ت در کاراکتر کاندیدای نهایی طرح‬ ‫دولت وحدت ملی قرار گیرند‪.‬‬ ‫وی در مورد حضور یا عدم‌حضور ناطق‌نوری به‌عنوان‬ ‫کاندیدا در انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو اظهار داشت‪:‬‬ ‫«از ماه‌ه��ا پیش مراجع��ات مکرری برای دع��وت از آقای‬ ‫ناطق‌نوری ب��رای کاندیداتوری به ایش��ان صورت گرفته‪،‬‬ ‫اما آقای ناطق‌نوری همچنان معتقد است که برای حضور‬ ‫در انتخابات به‌عنوان کاندیدا احساس تکلیف نمی‌کند‪».‬‬ ‫اما یک رویداد جدید پیرامون او موجب شده تا بار دیگر‬ ‫بازار گمانه‌زنی‌ها در مورد کاندیداتوری‌اش داغ شود‪.‬‬ ‫سایت س��فیر نیز که منس��وب به رس��انه نزدیک به‬ ‫اوست یک نظر‌سنجی انتخاباتی را روی خروجی خود قرار‬ ‫داد؛ یک نظرسنجی که البته س��والش این بود‪« :‬باتوجه به‬ ‫شرایط سیاسی و اقتصادی کش��ور و نزدیک شدن به زمان‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری‪ ،‬شما باتوجه به گرایش سیاسی‬ ‫خود موافق حضور حجت‌االس�لام والمس��لمین علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری به‌عنوان کاندیدا در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫یازدهم هستید؟»سایت سفیر در توضیح این اقدامش نوشته‬ ‫بود‪« :‬نام حجت‌االسالم‌و‌المس��لمین علی‌اکبر ناطق‌نوری‬ ‫در ماه‌های اخی��ر به‌عنوان یکی از کاندیداه��ای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم مطرح شده است‪».‬‬ ‫به گ��زارش خبرگزاری آریا؛ گرچ��ه ناطق‌نوری عدم‬ ‫کاندیداتوری خود را در انتخاب��ات ردنکرده‪ ،‬اما تاکید کرده‬ ‫که برای حضور در انتخابات به‌عنوان کاندیدا هنوز احساس‬ ‫تکلیف نکرده است‪ ،‬از همین رو باتوجه به شرایط سیاسی‪،‬‬ ‫اقتصادی و اجتماعی کش��ور‪ ،‬پایگاه خبری س��فیر درباره‬ ‫تمایل یا عدم‌تمایل مردم با گرایش‌های سیاس��ی مختلف‬ ‫نس��بت به کاندیداتوری ناطق‌ن��وری در انتخابات پیش‌‌رو‬ ‫اين نظرس��نجي را برگزار می‌کند‪ .‬کاربران و عالقه‌مندان‬ ‫به ش��رکت در این نظرس��نجی می‌توانند به صفحه اصلی‬ ‫پایگاه خبری س��فیر مراجعه نمایند و در این نظرس��نجی‬ ‫شرکت کنند‪.‬‬ ‫دشمن می‌خواهد‪ ».‬حسن غفوری‌فرد نیز پیش از این گفته‬ ‫بود‪« :‬احتمال نامزدی ایش��ان هم نزدیک به صفر اس��ت‪.‬‬ ‫ایشان هم مثل من معتقدند که نوبت حضورشان در عرصه‬ ‫سیاست تمام شده و از این پس باید به‌عنوان مشاور در این‬ ‫عرصه باش��ند‪ ،‬مگر آنکه ش��رایطی خاص به وجود بیاید‪.‬‬ ‫مثال اینکه ایش��ان بفهمند که مقام معظم رهبری دلشان‬ ‫می‌خواهد که او کاندیدا شود‪ .‬البته مقام معظم رهبری قطعا‬ ‫و یقینا دخالتی در امر انتخابات نخواهند داشت‪».‬‬ ‫اما مجموع تحوالت سیاس��ی نش��ان می‌دهد اراده‬ ‫فراوانی میان برخی سیاسیون برای دعوت از علی‌اکبر‌وری‬ ‫از ماه‌ها پیش وجود داشته است‪.‬‬ ‫چنان که اکبر هاشمی‌رفس��نجانی مهرم��اه در یک‬ ‫مصاحبه مکتوب گفته بود‪« :‬آقای ناطق‌نوری همیشه جلسه‬ ‫داریم‪ .‬بعد از جلسه مجمع‪ ،‬معموال چهار‪ ،‬پنج نفر از دوستان‬ ‫می‌مانند و با هم ناهار می‌خوریم و مسائل کشور و راهکارها‬ ‫را مطرح و بحث می‌کنیم‪ .‬این حرف را هم من به آقای ناطق‬ ‫زدم و هم ایشان به من زدند‪ .‬گفتم‪ :‬هنوز وضع جسمی و سن‬ ‫شما بهتر از من است و بیایید‪ .‬ایش��ان هم برعکس به من‬ ‫می‌گفت‪ .‬اما همه حرف بود‪ .‬گفتم که دیگر نمی‌توانم بیایم‬ ‫و آقای ناطق هم عذرهایی داشت‪».‬‬ ‫و پس از آن نیز اخیرا محمد‌رضا باهنر‪ ،‬دبیرکل جامعه‬ ‫اس�لامی مهندس��ین به خبرنگاران درب��اره کاندیداتوری‬ ‫ناطق‌ن��وری و روحان��ی ب��رای طرح وح��دت مل��ی ابراز‬ ‫بی‌اطالعی کرد و در عین حال از مالقات خود با ناطق‌نوری‬ ‫خبر داده و افزوده است‪« :‬بنده دوبار با ناطق‌نوری صحبت‬ ‫کردم و او گفت که نامزد نمی‌ش��وم و این مساله را تکذیب‬ ‫کرد‪ ،‬اما در عالم سیاست هیچ احتمالی منتفی نیست‪».‬‬ ‫مرتض��ی نبوی‪ ،‬عض��و مجمع تش��خیص مصلحت‬ ‫نظام نیز چن��دی پیش در پاس��خ به س��والی در خصوص‬ ‫مطرح‌شدن علی‌اکبر والیتی و علی‌اکبر ناطق‌نوری به‌عنوان‬ ‫کاندیداهای ریاست‌جمهوری یازدهم گفت‪« :‬ظاهرا آقای‬ ‫ناطق از نام��زدی در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری منصرف‬ ‫شده‌اند اما آقای والیتی مطرح هستند‪».‬‬ ‫رایزنی‌ها البته گاهی با پاس��خ نزدی��کان ناطق‌نوری‬ ‫مبنی‌بر نیامدن او مواجه می‌ش��د و چند بار با پاسخ مستقیم‬ ‫خود علی‌اکبر ناطق‌نوری‪.‬‬ ‫او حتی یک‌بار در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا در‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم کاندیدا خواهید شد یا‬ ‫خیر‪ ،‬تاکید کرد که در انتخابات کاندیدا نخواهد شد‪.‬‬ ‫این عضو مجمع تش��خیص مصلحت نظ��ام درباره‬ ‫شایعاتی که راجع به کاندیداتوری وی در رسانه‌ها و محافل‬ ‫سیاس��ی مطرح ش��ده بود نیز گفت که در آینده درباره این‬ ‫ش��ایعات و همچنین موضوع انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫یازدهم صحبت خواهد کرد‪.‬‬ ‫عباس عبدی ه��م پیش از این درب��اره کاندیداتوری‬ ‫علی اکبر ناطق‌ن��وری گفته بود‪« :‬ناطق‌نوری با س��ال ‪76‬‬ ‫خیلی فرق کرده؛ اگر کاندیدا ش��ود‪ ،‬هاش��می از او حمایت‬ ‫می‌کند‪ ،‬اگر آقای ناطق‌نوري بتواند به اصالح‌طلبان ضمانت‬ ‫کافی در تحقق این هدف بدهد‪ ،‬می‌تواند روی حمایت آنها‬ ‫صرف نظر از اینکه آیا علی‌اکبر ناطق‌‌نوری در صورت‬ ‫کاندیداتوری احتمالی نامزد مطلوب و مورد حمایت‬ ‫اکبر هاشمی‌رفسنجانی خواهد بود یا خير‪ ،‬باید به این نکته‬ ‫توجه کرد که اصولگرایان سنتی که او نزدیکی بیشتری‬ ‫به آنان دارد چه رویکردی در قبال کاندیداتوری او خواهند‬ ‫داشت؟‬ ‫‪47‬‬
‫حس��اب کند‪ .‬یعنی اینکه قبل از ریاس��ت‌جمهوری ناطق‪،‬‬ ‫اصالح‌طلبان امکان فعالیت پیدا کنند‪ ،‬محدودیت‌ها کمتر‬ ‫شود و ناطق‌نوری بتواند نقش رابط حاکمیت و اصالح‌طلبان‬ ‫را برای تامین حداقل‌های ضروری بازی کند‪».‬‬ ‫آنچه پیداس��ت چه از ش��نیده‌های غیررسمی و چه‬ ‫از اخبار رس��می همه و همه می‌تواند روایتگر این باشد که‬ ‫علی‌اکبر ناطق‌نوری در صورت کاندیداتوری گزینه مطلوب‬ ‫راست سنتی خواهد بود؛ گزینه‌ای که البته شاید طرفدارانی‬ ‫هم در میان سایر طیف‌های اصولگرا داشته باشد‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫حسن روحانی می‌آید؟‬ ‫اگر چه در ادوار گذش��ته انتخابات همواره نام حس��ن‬ ‫روحان��ی به‌عنوان ی��ک گزین��ه محتم��ل در تحلیل‌های‬ ‫انتخاباتی ق��رار می‌گرفته اما گویا این ب��ار این گمانه قوت‬ ‫بیشتری یافته اس��ت‪ .‬چرا که این بار برخالف ادوار پیشین‬ ‫س��کوت تنها گزینه حس��ن روحانی در برابر س��وال‌های‬ ‫انتخابات��ی نبوده و حتی هفته گذش��ته او‌ترجی��ح داد تا به‬ ‫خبرنگاران بگوی��د‪« :‬حضورم را در عرص��ه انتخابات نفی‬ ‫نمی‌کنم‪».‬‬ ‫این جمله به‌ع�لاوه این گفته‌اش‪« :‬قطعا هر کس��ی‬ ‫برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری کاندیدا شود باید‬ ‫برنامه داشته باشد بنده هم اگر تصمیم نهایی برای حضور‬ ‫در انتخابات ریاست جمهوری آینده را اتخاذ کنم برای تغییر‬ ‫وضعیت موجود برنامه خواهم داشت»‪ ،‬به خوبی روایت‌گر‬ ‫آغاز رایزنی‌های در سطح باال برای کاندیداتوری این مدیر‬ ‫تکنوکرات است‪.‬‬ ‫او البته چند ماه پيش در یک اظهارنظر ش��دیداللحن‬ ‫بر اقدامات دولت محمود احمدی‌ن��ژاد تاخت؛ اعتراضاتی‬ ‫که از س��وی تحلیلگران نش��انه‌ای از تمایل حضور وي در‬ ‫انتخابات سال ‪ 92‬بود‪ .‬وي آن زمان در نقد سیاست خارجی‬ ‫احمدی‌نژاد گفته بود‪« :‬نحوه ارتباط ما با کشورها مشخص‬ ‫نیست‪ .‬امروز با بعضی از کشورها دوست صمیمی هستیم‪،‬‬ ‫فردا رقیب و پس از آن متخاصم و دش��من می‌شویم‪ .‬مگر‬ ‫رابطه با دنیا هوس است که هر ساعت به یک سمت و سو‬ ‫حرکت کنیم‪ .‬حقیقتا سیاست خارجی نیاز به علم و هنر دارد‬ ‫و دیپلماسی سلیقه و شعار نیست‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫سايت سفي ‌ر كه‬ ‫رسان ‌ه نزديك به‬ ‫علي‌اكبر ناطق نوري‬ ‫به‌شمار مي‌آيد‬ ‫هفته گذشته يك‬ ‫نظرسنجي انتخاباتي‬ ‫درباره او روي‬ ‫خروجي خود قرار‬ ‫داد‬ ‫‪48‬‬ ‫او همچنین سیاس��ت‌های اقتصادی دولت را هم نقد‬ ‫کرده و گفته بود‪« :‬سخنرانی راه‌حل نمی‌شود‪ .‬اداره کشور‬ ‫نصیحت نمی‌خواهد‪ ،‬باید کار کرد‪ .‬همه باید به سمت تولید‬ ‫حرکت کنیم‪ ،‬باید کاری صورت گیرد ت��ا تولید به صرفه و‬ ‫با امنیت باشد‪ .‬اگر این اقدام صورت گیرد مردم خود به‌دنبال‬ ‫تولید می‌روند و دیگر نیاز به ش��عار نیست‪ .‬باید موانع تولید‬ ‫را برطرف کنیم تا محیط مناسب برای تولیدکنندگان آماده‬ ‫شود‪ .‬مشکل ما در نحوه اجراست‪ ،‬مگر کسی با اجرای قانون‬ ‫یارانه‌ها مخالف بود؟ همه با اجرای این قانون موافق بودند‬ ‫اما قانون یارانه‌ها چگونه اجرا شد؟» تندترین بخش سخنان‬ ‫وی هم آنجا بود که گفت‪« :‬مردم دالر نمی‌خواهند‪ ،‬صداقت‬ ‫و برنامه می‌خواهند‪ .‬ما نیاز به نوکر نداریم نیاز به مدیر داریم‪.‬‬ ‫ما نیاز به نوکر مدیر داریم‪ ،‬نه نوک��ر خالی‪ .‬تنها نوکر بودن‬ ‫کافی نیست‪».‬‬ ‫هر چه هس��ت حاال گویا بای��د با قوت بیش��تری در‬ ‫تحلیل‌ه��ای رس��انه‌ای از حس��ن روحانی به‌عن��وان یک‬ ‫کاندیدای احتمالی نام برد‪.‬علی عسگری؛ معاون پارلمانی‬ ‫مرکز تحقیقات اس��تراتژیک مجمع تش��خیص مصلحت‬ ‫نظام نیز اخیرا در مورد کانديداتوری احتمالی حسن روحانی‬ ‫گفته اس��ت‪« :‬آقای روحانی هیچ‌گاه کاندیداتوری خود در‬ ‫انتخابات ریاست جمهوری آینده را نفی نکرده است‪ ،‬بلکه‬ ‫در حال مصلحت‌اندیشی است تا ببیند شرایط نظام چگونه‬ ‫می‌شود‪».‬‬ ‫اگرچه حس��ن روحانی عضو جامع��ه روحانیت مبارز‬ ‫به ش��مار می‌آید‪ ،‬اما همانگونه که خودش گفته گویا هنوز‬ ‫هیچ رايزنی در این مورد با جامعه روحانیت صورت نگرفته‬ ‫است‪.‬‬ ‫حس��ین ابراهیمی‪‌،‬عضو ارش��د جامعه روحانیت نیز‬ ‫در مورد کاندیداتوری حس��ن روحانی گفته است‪« :‬حسن‬ ‫روحان��ی جزو جامع��ه روحانیت مبارز اس��ت‪ ،‬ام��ا در حال‬ ‫حاضر ما مواض��ع خودم��ان را در خص��وص کاندیداهای‬ ‫ریاست‌جمهوری اعالم نمی‌کنیم‪.‬‬ ‫بارها گفت��ه‌ام بنده نمی‌دانم منظور از طرح تش��کیل‬ ‫دولت وحدت ملی چیست؟ در واقع سوال این است مگر ما‬ ‫در حال حاضر وحدت ملی نداریم‪ .‬وحدت ملی حول دولت‬ ‫ش��کل نمی‌گیرد بلکه حول رهبری اس��ت که االن چنین‬ ‫وحدتی شکل گرفته است‪».‬‬ ‫البت��ه رویک��رد متف��اوت اصالح‌طلب��ان در م��ورد‬ ‫کاندیداتوری حس��ن روحانی نیز قابل توجه اس��ت‪ .‬مجید‬ ‫محتشمی‌‪ ،‬سخنگوی جبهه اصالح‌طلبان در این مورد گفته‬ ‫است‪« :‬حسن روحانی نمی‌تواند نمادی برای تشکیل دولت‬ ‫وحدت ملی باش��د‪ .‬با توجه به تجربیاتی که حسن روحانی‬ ‫داشته از جمله افرادی است که خارج از جبهه اصالح‌طلبی‬ ‫و حتی جبهه اصولگرایی قرار دارد‪ ،‬البته نزدیکی ایشان به‬ ‫جریان اصولگرایی نس��بت به جبهه اصالح‌طلبان بیش��تر‬ ‫است‪ .‬همانطور که اشاره کردم باتوجه به تجربیات بین‌المللی‬ ‫که حسن روحانی در طول خدماتش��ان داشته‌اند می‌توانند‬ ‫به‌عنوان ی��ک کاندیدای مس��تقل و منف��رد و نزدیک به‬ ‫جریان اصولگرایی اعالم کاندیدات��وری کنند‪ .‬در واقع هر‬ ‫چه جناح‌های مختلف بتوانند حضور بیشتری در انتخابات‬ ‫آتی داشته باش��ند‪ ،‬در باش��کوه‌تر برگزار ش��دن انتخابات‬ ‫یازدهم تاثیرگذار خواهند بود و آقای روحانی نیز از این جنبه‬ ‫برخورداراست‪».‬‬ ‫در موضعی متف��اوت داریوش قنب��ری از نمایندگان‬ ‫اصالح‌طلب مجلس هشتم گفته است‪« :‬اگر خاتمی قبول‬ ‫کند اصالح‌طلبان از حسن روحانی حمایت خواهند کرد‪».‬‬ ‫علی عسگری هفته گذشته گفته بود‪ 200« :‬محقق و‬ ‫چهره‌های شناخته‌شده دانشگاهی و نمایندگان ادوار مجلس‬ ‫از حسن روحانی‌برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫دعوت کرده‌اند‪ .‬عمده این افراد پژوهشگر و محقق هستند‬ ‫و به واسطه همکاری با مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع‬ ‫تشخیص مصلحت نظام با س��بک مدیریتی آقای روحانی‬ ‫آشنا هستند‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه از حوزه علمیه قم نیز دعوت‌هایی از‬ ‫آقای روحانی صورت گرفته است‪ ،‬ادامه داده بود‪« :‬کماکان‬ ‫آقای روحانی موضع‌گی��ری درباره نام��زدی در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری را به بعد موکول می‌کنند و به‌دنبال ارزیابی‬ ‫شرایط هستند‪».‬‬ ‫به هر روی گویا با این اخبار و مواض��ع باید در انتظار‬ ‫تحقق پیش‌بینی علی عسگری باشیم‪ .‬آنجا که گفت‪« :‬اگر‬ ‫هاش��می نیايد از میان ناطق نوری و حس��ن روحانی یکی‬ ‫کاندیدا می‌شود‪g ».‬‬
‫علي عسگري‬ ‫مي‌گويد‪ :‬هاشمي‬ ‫تالش خواهد كرد‬ ‫كه چهره‌ها و افراد‬ ‫توانمند را به نحوي‬ ‫براي ورود به عرصه‬ ‫انتخابات تشويق‬ ‫كند‬ ‫‪2‬‬ ‫علي عسگري‪ ،‬رابط پارلماني مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام در گفت‌وگو با نشريه مثلث‬ ‫درباره وضعيت طرح تشكيل دولت وحدت‌‌ملي و فردي كه مي‌خواهد اين گفتمان را نمايندگي كند چنین سخن مي‌گويد‪.‬‬ ‫اميد كرماني‌ها‬ ‫آقای عسگری! هر روز كه م ي‌گذرد‪ ،‬معادالت براي‬ ‫ورود جريان‌ه�اي سياس�ي به عرص�ه انتخابات‬ ‫روش�ن‌تر م ي‌ش�ود‪ .‬از آنجا كه تقريبا پنج ماه تا‬ ‫زمان اين رقابت سياس�ي پي ش‌رو باقي اس�ت‪،‬‬ ‫بفرماييد گفتم�ان وحدت ملي در چ�ه وضعيتي‬ ‫قرار دارد؟‬ ‫‪ l‬در فصل نهم قانون اساسي وظايف رئي س‌جمهور‬ ‫و دولت مورد توجه قرار گرفته است‪ .‬در يكي از اصول همين‬ ‫س از مقا ‏م معظم رهبري‏‪،‬‬ ‫فصل قانون اساسي تاكيد شده كه پ ‏‬ ‫ت‬ ‫ت و مسئولي ‏‬ ‫ن مقا ‏م رسمي كشور اس ‏‬ ‫رئي س‏جمهور عال ي‌تري ‏‬ ‫ي ك ‏ه‬ ‫ت قو ‏ه مجري ‏ه را جز در امور ‏‬ ‫ي و رياس ‏‬ ‫ن اساس ‏‬ ‫ي قانو ‏‬ ‫اجرا ‏‬ ‫ي مربوط م ي‏ش��ود‪ ،‬برعهد ‏ه دارد‪ .‬در اصل‬ ‫مستقيما ب ‏ه رهبر ‏‬ ‫ن‬ ‫‪ 115‬قانون اساسي نيز آمده است‪« :‬رئي س‏جمهور بايد از ميا ‏‬ ‫رجال‏ مذهب ي‏ و سياس ي‏ كه‏ واجد شرايط اي ران ي‏االصل‏‪ ،‬تابع‬ ‫ن‬ ‫ت و تقوا‏‪ ،‬موم ‏‬ ‫ي حسن‏‌سابق ‏ه و امان ‏‬ ‫اي ران‏‪ ،‬مدير و مدبر‪ ،‬دارا ‏‬ ‫ب رسمي‬ ‫ن و مذه ‏‬ ‫ي اس�لامي اي را ‏‬ ‫ي جمهور ‏‬ ‫و معتقد ب ‏ه مبان ‏‬ ‫كشور انتخاب شود‪.‬‬ ‫همچني��ن در اص��ل ‪ 121‬قانون اساس��ي نيز قس��م‬ ‫ي اس�لامي با حضور‬ ‫س ش��ورا ‏‬ ‫رئي س‏جمهور ك��ه در مجل ‏‬ ‫ن انجام م ي‌شود و‬ ‫ي شوراي‏‌نگهبا ‏‬ ‫س قو‏ه قضائي ‏ه و اعضا ‏‬ ‫رئي ‏‬ ‫ن‬ ‫ن ب ‏ه عنوا ‏‬ ‫قسم‌نامه را در حضور آنان امضا م ي‏كند‪ ،‬آمده‪« ،‬م ‏‬ ‫رئي س‏جمهور در پيشگاه‏ قرآن‏ كري ‏م و در ب رابر ملت‏ اي ران‏ به‏‬ ‫ب رسمي‬ ‫خداوند قادر متعا ‏ل سوگند ياد م ي‏كن ‏م ك ‏ه پاسدار مذه ‏‬ ‫ي كشور باش ‏م و هم ‏ه‬ ‫ن اساس ‏‬ ‫ي اسالمي و قانو ‏‬ ‫و نظا ‏م جمهور ‏‬ ‫ي‬ ‫ي مسئولي ت‌هاي ‏‬ ‫ش را در را ‏ه ايفا ‏‬ ‫ت خوي ‏‬ ‫اس��تعداد و صالحي ‏‬ ‫كه‏ برعهده‏ گرفته‏ام‏ ب��ه‏كار گيرم‏ و خود را وق��ف‏ خدمت‏ به‏‬ ‫ق‬ ‫ي از ح ‏‬ ‫ن و اخالق‏‪ ،‬پشتيبان ‏‬ ‫ج دي ‏‬ ‫ي كشور‌‪ ،‬تروي ‏‬ ‫مرد ‏م و اعتال ‏‬ ‫ي بپرهيز ‏م‬ ‫ت س��از ‏م و از هرگون ‏ه خودكامگ ‏‬ ‫ش عدال ‏‬ ‫و گس��تر ‏‬ ‫ي‬ ‫ن اساس�� ‏‬ ‫ي ك ‏ه قانو ‏‬ ‫ص و حقوق ‏‬ ‫ت اش��خا ‏‬ ‫ي و حرم ‏‬ ‫و از آزاد ‏‬ ‫ت از مرزها و‬ ‫ت كنم‏‪ .‬در حراس ‏‬ ‫ت شناخت ‏ه است‏‪ ،‬حماي ‏‬ ‫ي مل ‏‬ ‫ب را ‏‬ ‫ي كشور از هي ‏چ اقدام ي‌‬ ‫ي و فرهنگ ‏‬ ‫ي و اقتصاد ‏‬ ‫استقال ‏ل سياس ‏‬ ‫دريغ نورزم‏ و با استعانت‏ از خداوند و پيروي‏ از پيامبر اسالم‏ و‬ ‫ن امانت ي‏‬ ‫ائمه‏ اطهار عليهم‏السالم‏ قدرت ي‏ را كه‏ ملت‏ به‏عنوا ‏‬ ‫ي پارسا و فداكار نگاهدار‬ ‫ن امين ‏‬ ‫ن سپرد‏ه‏ همچو ‏‬ ‫س ب ‏ه م ‏‬ ‫مقد ‏‬ ‫س از خود بسپارم‏‪ ».‬اين قبيل‬ ‫تپ ‏‬ ‫ب مل ‏‬ ‫ن را ب ‏ه منتخ ‏‬ ‫باش ‏م و آ ‏‬ ‫از مسئولي ت‌ها و وظايفي كه در قسم‌نامه آقاي رئي س‌جمهور‬ ‫به آن تاكيد شده و همچنين در نظر گرفتن تجربه دوره دهم‬ ‫رياست‌جمهوري كه در آن قرار داريم‪ ،‬ما را بر آن داشته كه با‬ ‫نگاه به گذشته و حال تمركز و توجه‌مان به دولتي باشد كه از‬ ‫آن به عنوان دولت وحدت ملي ياد م ي‌شود‪.‬‬ ‫دولتي كه رفتار فراجناحي و غي ر‌باندي داش��ته باش��د‪،‬‬ ‫از تصميم‌هاي ش��تابزده و خلق‌الس��اعه بپرهيزد‪ ،‬در مسير‬ ‫قانون حركت كند و داراي ب رنامه ب راي پيش��رفت و رفاه ملت‬ ‫باشد‪ .‬چنين دولتي پس از سه دهه از نظام جمهوري اسالمي‬ ‫به‌طور قطع با مش��اركت همه نخبگان و افراد داراي تجربه‬ ‫ي س�لايق و جناح‌هاي‬ ‫و صاحب صالحي��ت فكري‪ ،‬از تمام ‌‬ ‫سياست‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با علي عسگري‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫برنامه هاشمي براي انتخابات ‪92‬‬ ‫وفادار به نظام و رهبري امكان تحقق دارد‪ .‬طبيعي است كه‬ ‫محور وحدت ملي رهبري و ميثاق ملي مردم و كشور يعني‬ ‫قانون اساسي بايد باشد و ما بر اين باوريم كه اگر چنين دولتي‬ ‫شكل گيرد كار اصلي آن در مسير تنش‌زدايي‪ ،‬حفظ وحدت‪،‬‬ ‫توسعه نهادهاي مدني‪ ،‬حمايت از بخش خصوصي و تعاوني‪،‬‬ ‫مهار تورم‪ ،‬افزايش ارزش پول ملي‪ ،‬قدرت خريد مردم‪ ،‬ارتقاي‬ ‫مشاركت قومي ت‌ها و احزاب سياسي‪ ،‬تقويت آزادي‌بيان‪ ،‬دفاع‬ ‫موثر و عملي از حقوق بشر در چارچوب قانون اساسي‪ ،‬تامين‬ ‫اجتماعي مطلوب‪ ،‬حل مش��كالت مربوط به جوانان و حل‬ ‫مشكل اقتصادي كشور و نظام خواهد بود‪ .‬در حوزه سياست‬ ‫خارجي هم ضمن آنكه تنش‌زدايي به حداقل م ي‌رسد ب راساس‬ ‫س��ه اصل عزت‪ ،‬حكمت و مصلحت در جهت توسعه روابط‬ ‫همه‌جانبه با كشورهاي اسالمي و جذب سرمايه‌هاي خارجي‬ ‫به‌ويژه سرمايه‌هاي اي رانيان خارج كشور ب راي توسعه اقتصادي‬ ‫و نيل به اقتصاد مولد پايدار حركت م ي‌شود‪ .‬دولت وحدت ملي‬ ‫ب رنامه‌اي آرمان‌گرايانه و واقع‌بينان��ه ارائه خواهد داد كه ب راي‬ ‫توجه به سرمايه انساني كشور و نظام به عنوان يك ضرورت‪،‬‬ ‫بانك اطالعات جامع فراگير نيروي انساني تشكيل م ي‌دهد‬ ‫و سرمايه‌هاي انساني كشور و نظام را شناسايي و بنا به تعهد‬ ‫و تخصص آنها به ش��كل فراجناحي در دولت و قوه مجريه‬ ‫چيدمان نيرو م ي‌كن��د‪ .‬چون اين دولت برآمده از مش��اركت‬ ‫نخبگان و س�لايق مختلف خواهد بود‪ ،‬فرد‌گرايي و استبداد‬ ‫راي در آن به حداقل م ي‌رسد و به معناي واقعي كلمه گفتمان‬ ‫فراجناحي وحدت ملي شكل خواهد گرفت كه اين جدال بر‬ ‫س��ر قدرت كه هم‌اكنون به شكل جنگ حيدري‪ -‬نعمتي در‬ ‫كشور به وجود آمده كمرنگ م ي‌شود‪.‬‬ ‫در عين حال ما برداشت‌مان اين است که چون انتخابات‬ ‫شوراهاي شهر و روس��تا و انتخابات رياست‌جمهوري در ‪24‬‬ ‫خرداد ‪ 92‬با هم انجام م ي‌ش��ود‪ ،‬بناب راي��ن انتخابات ماهيت‬ ‫محلي و ملي پيدا م ي‌كن��د و انتخاب م��ردم از صفر تا صد‬ ‫در حوزه اجرا مبناي نظر قرار م ي‌گيرد‪ .‬ما فكر م ي‌كنيم اين‬ ‫انتخابات از نظر نوع و شكل خود م ي‌تواند بسترساز گفتمان‬ ‫وحدت ملي و دولت فراگير و فراجناحي وحدت ملي باشد‪ .‬االن‬ ‫‪49‬‬
‫نخبگان زيادي از جمله آيت‌اهلل هاشم ي‌رفس��نجاني‪ ،‬آقاي‬ ‫ناطق‌نوري‪ ،‬دكتر حس��ن روحاني و ديگر چهره‌هاي شناخته‬ ‫شده منتظر هستند ببينند سياست كلي نظام در امر انتخابات‬ ‫به چه شكل ط راحي م ي‌شود‪.‬‬ ‫ما برداش��ت مان اين اس��ت كه چهره‌هاي برخوردار از‬ ‫عقالنيت و تدبير در كشور كم نيستند و قحط‌الرجال وجود‬ ‫ندارد‪ ،‬اما همه نگاه‌ها االن معطوف است به استراتژي برگزاري‬ ‫انتخابات و اينكه آيا مقابله و مهار جريان افراط كه در انتخابات‬ ‫گذشته التهاب‌آفرين بود مورد نظ ‌ر قرار خواهد گرفت يا خي ر‪ ،‬به‬ ‫خاطر آنكه جريان افراط‪ ،‬ريشه نابساماني و مديريت قانون‌گريز‬ ‫و غير پاس��خگوي فعلي را به نوعي با خود ب��ه همراه دارد و‬ ‫فرسنگ‌ها اين جريان از مديريت علمي‪ ،‬شاخ ص‌ها و اصول‬ ‫مديريت كارآمد‪ ،‬اعتمادآفرين و مش��اركت‌جو فاصله دارد‪ .‬بر‬ ‫همين اساس بايد ديد از باب صالح مملكت خويش خسروان‬ ‫دانند‪ ،‬مسئوالن دست‌اندركار و تصميم‌ساز در موضوع مربوط‬ ‫به انتخابات‪ ،‬چگون��ه از وضعيت فعلي و نابس��امان ي‌هاي‬ ‫جاري‪ ،‬كش��ور و نظام را به نحوي عب��ور م ي‌دهند‪ .‬در عين‬ ‫حال دولت وحدت ملي يا گفتمان وح��دت ملي كه از ناحيه‬ ‫آيت‌اهلل هاشم ي‌رفس��نجاني مطرح ش��ده‪ ،‬به واقعي ت‌هاي‬ ‫عيني «كشور و نظام»‪« ،‬منطقه و جهان خارج» و «نوع تصادم‬ ‫و تقابل دش��منان با نظام جمهوري اس�لامي» توجه دارد و‬ ‫شرايط به‌گونه‌اي است كه همانند اول انقالب همه دلسوزان‬ ‫نظام و همه كساني كه به اس�لام‪ ،‬انقالب‪ ،‬نظام و راه امام و‬ ‫رهبري معتقد هستند بايد در يك گفتمان اثرگذار‪ ،‬فراجناحي‬ ‫و وحدت‌ملي به ميدان عمل پا گذارند و به حوزه سياست در‬ ‫امر انتخابات ورود كنند‪.‬‬ ‫واكنش‌ها نسبت به گفتمان وحدت ملي چگونه‬ ‫بوده است؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬واكنش‌ها به پيشنهاد تشكيل دولت وحدت ملي‬ ‫خيلي متفاوت بود‪ .‬بعض ي‌ها آن را چيزي شبيه شوخي تعبير‬ ‫كردند‪ ،‬بعض ي‌ها خيلي مقابله منف ي‌تري با آن داشتند و گفتند‬ ‫اينجا نه سوريه و نه ع راق است و تاكيد كردند گفتمان وحدت‬ ‫ملي را فقط مربوط به دوره‌اي م ي‌دانند كه يك جنگ داخلي‬ ‫تمام‌عيار در كشور شكل گيرد‪ .‬در حالي كه واقعيت مساله‬ ‫اين نيست‪ ،‬جنگ سياسي و جنگ قدرت در كشور وجود دارد‬ ‫و افراط‌گرايان اصالحات در گذشته و هم اكنون افراط‌گرايان‬ ‫اصولگرا عرصه را ب راي بسياري از دلسوزان نظام تنگ كردند‬ ‫و نتيجه رفتاري آنها اين شد كه فرصت‌سوزي در كشور پيش‬ ‫آمد؛ بس��ياري از فرصت‌ها را در حوزه‌ه��اي مديريتي به ويژه‬ ‫اقتصادي از دست داديم و به‌رغم سرمايه انساني زياد و مواهب‬ ‫خدادادي بس��يار حاصل از فروش نفت‪ ،‬شرايط مطلوب كه‬ ‫نيست بلكه نگران‌كننده هم هست‪.‬‬ ‫در عين حال فكر م ي‌كنم چون قانون بايد مبناي عمل‬ ‫قرار بگيرد و همه بايد در چارچوب قانون اساسي و ميثاق ملي‬ ‫در انتخابات حركت كنيم‪ ،‬در فرص��ت و زمان باقيمانده بايد‬ ‫يك گفتمان آزاد و ش��فافي را نخبگان پيش روي خود قرار‬ ‫دهند و اثرگذارانه مباحث و مسائل و چالش‌هاي كشور و نظام‬ ‫را بحث و آسي ب‌شناسي كنند و ب راي برون‌رفت از اين وضعيت‬ ‫راهكار و ب رنامه دهند‪ .‬برداشتم اين است كه با گفتمان دولت‬ ‫وحدت ملي م ي‌توان با ارائه ب رنامه از طريق روش‌هاي مناسب‬ ‫و مطلوب با ايجاد يك بانك اطالعات نيروي انس��اني ب راي‬ ‫ي افراد كارآمد و دلس��وز‪ -‬كه امروز بسياري‬ ‫شناس��ايي تمام ‌‬ ‫خانه‌نشين ش��دند‪ -‬گام‌هاي موثرتري ب راي پيشرفت آينده‬ ‫كشور و نظام برداشت‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫نگاه جامعه به چنين ايده‌اي چيست؟ آيا ارزيابي‬ ‫داش�تيد؟ اقبال عمومي به اين پيشنهاد چگونه‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬از نظر جامع ه‌شناس��ي‪ ،‬روان‌شناسي اجتماعي و‬ ‫تبليغي‪ ،‬در موضوع انتخابات و مس��ائل سياسي نم ي‌شود‬ ‫كليشه‌اي برخورد كرد‪ .‬در همين رابطه هم اصالح‌طلبان و هم‬ ‫اصولگرايان امتحان خود را پس دادند‪ .‬بسياري از نخبگان بر‬ ‫‪50‬‬ ‫اين باور هستند كه كشور را نم ي‌شود به شكل جناحي و باندي‬ ‫اداره كرد و سياستگذاري دقيق الزمه اداره كشور و نظام است‬ ‫كه معتقديم سياستگذاري در قالب س��ند چشم‌انداز‪ ،‬برنامه‬ ‫توسعه‪ ،‬سياست‌هاي اصل ‪ 44‬قانون اساسي از سوي مجمع‬ ‫مورد نظر قرار گرفت و به تاييد رهبر معظم انقالب رس��يد‪،‬‬ ‫اما امروز مهمترين چالش كش��ور در قوه مجريه اين اس��ت‬ ‫كه از برنامه توسعه‪ ،‬چش��م‌انداز‪ ،‬سياست‌هاي كلي ابالغي‬ ‫يا غفلت كرده يا ناتوان از اجرا و عمل ب��وده‪ ،‬در نتيجه مردم‬ ‫به يك معنا از اصالح‌طلبي و اصولگرايي به ويژه از ش��كل و‬ ‫نوع افراطي و باندي آن عبور كردند و گرايش جدي مردم به‬ ‫ويژه نخبگان به دولت فراگير‪ ،‬فراجناحي و كارآمد است‪ .‬بنا به‬ ‫تجربه و سابقه‌اي كه مردم در ش��كل مديريت‌هاي كالن از‬ ‫آيت‌اهلل هاشم ي‌رفسنجاني در دوران جنگ‪ ،‬دولت سازندگي‬ ‫و رياست مجمع تش��خيص مصلحت نظام سراغ دارند‪ ،‬تيم‬ ‫همراه ايش��ان را‪ -‬كه هم‌اكنون عمدتا در مجمع تشخيص‬ ‫حضور دارند‪ -‬در سياست‌گذاري و آينده‌نگري‪ ،‬كارآمد م ي‌دانند‪.‬‬ ‫ما فكر م ي‌كنيم كه ارزيابي مردم و بيشتر نخبگان و دلسوزان‬ ‫اعم از نخبگان دانش��گاه و حوزه نس��بت به اين پيشنهاد و‬ ‫گفتمان مثبت است و بيشتر كساني با آن مخالفت م ي‌كنند‬ ‫كه نان خود را در دعوا ديدند و از راه التهاب‌آفريني و تخريب و‬ ‫تمسك به رويه‌هاي افراطي سعي م ي‌كنند خود را به قدرت‬ ‫برسانند يا تالش دارند خود را در قدرت حفظ كنند‪.‬‬ ‫اينها يك اقليت محدود و قدرت‌طلب و جوساز بيش‬ ‫نيستند‪ .‬برداشتم اين اس��ت كه اگر فضاي انتخابات سالم و‬ ‫رقابتي باشد‪ ،‬فضايي باشد كه ش��انتاژ‪ ،‬دروغ و تهمت در آن‬ ‫اصل قرار داده نشود‪ ،‬در واقع يك شرايط سالم و اخالق‌مدارانه‬ ‫و دلسوزانه بر فضاي تبليغات انتخاباتي حاكم باشد به ويژه‬ ‫رس��انه ملي‪ ،‬اصحاب رس��انه و‌تريبون‌هاي رس��مي كشور‬ ‫شرايط را تعديل كنند‪ ،‬مسائل از روي انصاف پيش رود‪ .‬من‬ ‫فكر م ي‌كنم به خودي خود گفتمان وحدت ملي م ي‌تواند هم‬ ‫در تبليغ ب رنامه و هم در عمل حرفي ب راي گفتن داشته باشد‪.‬‬ ‫درب�اره مصادي�ق آن كس�اني ك�ه م ي‌توانن�د‬ ‫اي�ن گفتم�ان را نمايندگ�ي كنن�د از آقاي�ان‬ ‫هاشم ي‌رفسنجاني‪ ،‬ناطق‌نوري و حسن روحاني‬ ‫نام م ي‌برديد‪ ،‬آيا افراد ديگري هستند كه بتوانند‬ ‫در مقام نمايندگي اين گفتمان وارد صحنه شوند؟‬ ‫‪ l‬شخص آقاي هاشمي تا به حال از فرد يا شخصي‬ ‫نام نبرده و حمايت نكرده ولي نظر به دلس��وزي كه شخص‬ ‫ايشان نسبت به نظام و انقالب و رهبري و مردم دارند و اصوال‬ ‫خط قرمز ايشان‪ ،‬نظام و رهبري و پيشرفت و توسعه و اعتالي‬ ‫آينده كش��ور اس��ت‪ ،‬عل ي‌القاعده ب ي‌تفاوت نخواهند بود و‬ ‫به نظر م ي‌رس��د درصدد برآيند كه همه دلسوزان نظام را به‬ ‫نحوي تشويق به حضور گرم و گي را در انتخابات پيش رو كنند‪.‬‬ ‫البته يك طرف قضيه آقاي هاش��مي اس��ت و طرف‬ ‫ديگر بستگي به سياستگذاري مسئوالن نظام دارد‪ ،‬من فكر‬ ‫م ي‌كنم ايشان اگر شرايط و فضا را مناسب بعضي از چهره‌هاي‬ ‫نزديك خودش��ان بدانند از آنها حمايت خواهند كرد‪ .‬آقایان‬ ‫روحاني و ناطق و تع داد ديگري از اعضاي تشخيص مصلحت‬ ‫نظام در واقع كساني هستند كه به ايش��ان از نظر سبك و‬ ‫سليقه و ب رنامه فكري و مديريت خيلي نزديك هستند‪.‬‬ ‫معتقدم به جهتي كه مجمع تشخيص مصلحت نظام‬ ‫نهاد مستشار رهبري است و اتاق فكر نظام محسوب م ي‌شود‬ ‫آقاي هاشمي تالش خواهند كرد كه چهره‌ها و افراد توانمند‬ ‫را به نحوي ب راي ورود به عرصه انتخابات تش��ويق كنند و به‬ ‫عنوان دولت در س��ايه و تفكر كارآمد و برنامه‌ريز و آينده‌نگر‬ ‫عل ي‌القاعده در چيدمان نيرو و مشورت دادن كمك حال آنها‬ ‫خواهند بود‪ ،‬اگر چنين اتفاقي رخ دهد قطعا يك اتفاق ميمون‬ ‫و مباركي ب راي آينده كشور و نظام خواهد بود‪.‬‬ ‫هس��تند بس��ياري كه م ي‌گويند كاش دولت فعلي و‬ ‫آقاي احمدي‌نژاد به جهت پيشبرد ب رنامه‌هاي كاري و تحقق‬ ‫سياس��ت‌هاي كلي ‪-‬كه در مجمع تصويب شده و به تأييد‬ ‫رهبري رسيده‪ -‬از پتانسيل مجمع تشخيص مصلحت نظام‬ ‫و شخص آيت‌اهلل هاشم ي‌رفس��نجاني استفاده م ي‌كردند و‬ ‫تهاجم عليه ايشان نم ي‌شد چون ضرر آن مستقيما به نظام و‬ ‫انقالب برمي گردد‪ ،‬من بارها گفتم يكي از داليل عدم توفيق‬ ‫دولت اين بود كه آقاي احمدي‌نژاد دولت را در چيدمان نيروي‬ ‫انساني با ش��هرداري اش��تباه گرفت؛ البته يا نخواست اين‬ ‫حقيقت را بپذيرد يا از آن غفلت كرد؛ هم‌اكنون دولت در بحث‬ ‫كاهش ارزش پول ملي‪ ،‬گراني‪ ،‬تورم‪ ،‬رفاه و معيشت مردم با‬ ‫چالش جدي رو‌به‌روست كه همين چالش‌هاي موجود را اگر‬ ‫بخواهيم در آينده از سر راه نظام برداريم حتما الزم است كه‬ ‫رويه سياسي و مديريتي كشور تغيير كند و شكل فراجناحي و‬ ‫مديريت فراگير به خود گيرد‪.‬‬ ‫از صحب ت‌ه�اي ش�ما برم ي‌آي�د كه اگ�ر آقايان‬ ‫‌هاشمي‪ ،‬ناطق‌نوري و حس�ن روحاني به صحنه‬ ‫نيايند‪ ،‬فرد ديگري نيست كه گفتمان وحدت ملي‬ ‫را نمايندگي كند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬فعال كس��اني كه مطرح هستند همين سه‬ ‫نف رند‪ ،‬اما من فكر م ي‌كنم تجربه مديريتي آقاي احمدي‌نژاد‬ ‫هم تا حدودي به نفع روحانيت دلسوز و چهره‌هاي امين امام و‬ ‫رهبري قرار گرفته است‪ .‬يعني هرچند تخريب عليه روحانيت‬ ‫و ش��خص آقاي هاش��مي و چهره‌هاي روحاني ديگري كه‬ ‫اط راف ايش��ان بوده‪ ،‬زياد بود‪ ،‬ام��ا تخريب‌ها نتيجه عكس‬ ‫داده است‪.‬‬ ‫آق�اي ناطق نگاه‌ش�ان ب�ه گفتمان وح�دت ملي‬ ‫چيست؟‬ ‫‪ l‬من در مش��هد‪ -‬در آن اتفاقي كه ‪ 23‬ماه رمضان‬ ‫افراط گرايان ب راي او پي��ش آوردند‪ -‬و مواق��ع ديگر با آقاي‬ ‫ناطق‌نوري صحبت داشتم‪ ،‬ايشان چهره‌اي است كه در واقع‬ ‫تجربه گران‌سنگي از مديريت سياسي و اجرايي و تقنيني دارد‬ ‫و دو دوره رئيس مجلس ش��وراي اسالمي بوده‪ ،‬همچنین از‬ ‫نظر شرايط و روحيه كاري بس��يار اخالقمدار هستند؛ همان‬ ‫رفتار ارزش��مندي كه ب��ه رقيب خود‪ ،‬آق��اي خاتمي‌تبريك‬ ‫گفتند نمونه اين مدعا است‪ ،‬من فكر م ي‌كنم آقاي ناطق اگر‬ ‫خود كانديدا نشود‪ ،‬حتما كس��ي را مد‌نظر قرار خواهد داد كه‬ ‫فراجناحي باشد و به منافع كالن كشور و گشايش در كار مردم‬ ‫توجه و به معناي واقعي كلمه ب راي برون‌رفت از وضع اقتصادي‬ ‫فعلي با ب رنامه عمل كند‪ .‬اصوال آقاي ناطق برعكس بسياري‬ ‫از چهره‌هاي جنجالي ديگر يك آدم تش��كيالتي و با‌برنامه‬ ‫است و همه مس��اعي و تالش او بر اين بوده كه ريزش‌ها در‬ ‫نظام كم و رويش‌ها زياد شود‪ .‬همه تالش وي اين بود كه افراط‬ ‫را مهار كند چون افراط‌گري را سم مهلك ب راي نظام م ي‌داند‬ ‫و در عين حال با روحيه تش��كيالتي ك��ه دارد‪ ،‬هر وقت وارد‬ ‫عرصه شود كارساز و نقش‌آفرين خواهد بود‪ .‬در همان شوراي‬ ‫هماهنگي نيروهاي انقالب كه ايشان در رأس آن قرار داشتند‬ ‫اگر برخي گرايش ها نبود‪ -‬كه به نحوي خود ايش��ان را هم‬ ‫منكوب و از وي عبور كردند‪ -‬م ي‌توانستند مديريت سياسي و‬ ‫رهبري تشكيالتي اصولگرايان را خيلي بهتر از آن چيزي كه‬ ‫اتفاق افتاد به پيش بب رند‪.‬‬ ‫اما آقاي باهنر م ي‌گويند حضور آقاي ناطق نوري در‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم منتفي است‪،‬‬ ‫آیا اين مساله صحت دارد؟‬ ‫‪ l‬آق��اي ناطق و هر ف��رد ديگري ك��ه بخواهد وارد‬ ‫عرصه انتخابات ش��ود معادالت را م ي‌سنجد‪ ،‬اينطور نيست‬ ‫كه ب ي‌گدار به آب بزند و خلق الساعه تصميم بگيرد‪ .‬معادالت‬ ‫فعلي در‌واقع اين اميدواري را نه تنها در ايشان بلكه نزد بسياري‬ ‫از چهره‌هاي ديگ��ر هنوز ايجاد نكرده كه م��ا يك انتخابات‬ ‫با‌نشاط‪ ،‬اخالقمدار و رقابتي خواهيم داشت‪ ،‬چون در عين حال‬ ‫اثرگذاري برخي نهادهاي قدرت در انتخابات گذشته مسائلي‬ ‫را نش��ان داد و كدهايي از خود باقي گذاشت كه چهره‌هايي‬ ‫همچون آقاي ناطق در جريان مسائل هستند و نقاط ضعف‬ ‫را م ي‌دانند و درست هم آسي ب‌شناسي كردند و دلسوزانه هم‬
‫مباحث را به مسئوالن نظام منتقل كردند‪ .‬در واقع شايد هنوز‬ ‫هم‌ترديد آقاي ناطق‌نوري اين است كه در اتاق فكر و اندروني‬ ‫نظام حضور داشته باشند و اثرگذاري‌شان شكل علني و آشكار‬ ‫به خود نگيرد‪.‬‬ ‫آقای روحاني چه نگاهي به طرح تش�كيل دولت‬ ‫وحدت ملي دارد؟‬ ‫‪ l‬ايشان در صحب ت‌هايي كه دارد بحث دولت فراگير‬ ‫و فراجناحي را مطرح كرده و م ي‌كند و معتقد اس��ت كه نظام‬ ‫از افراد كارآمد زيادي ب راي پيش��برد اهدافش در عرصه‌هاي‬ ‫خارجي و داخلي برخوردار است كه بايد زمينه و بستر الزم ب راي‬ ‫بازگشت و حضور همه آنها به عرصه‌هاي مديريتي سياسي‪،‬‬ ‫اقتصادي و فرهنگي فراهم شود‪.‬‬ ‫آيا حاضرند اين گفتمان را نمايندگي كنند؟‬ ‫‪ l‬اصال ش��اكله‪ ،‬چهره و ش��خصيت ايشان بسيار‬ ‫بر اين گفتمان انطب��اق دارد‪ ،‬از اين رو خيلي خود را محصور‬ ‫و محدود در جريان اصالح��ات يا جريان اصولگ��را نكرده و‬ ‫عمدتا در چارچوب قانون اساس��ي به عنوان نماينده رهبري‬ ‫در ش��وراي‌عالي امني��ت ملي و چه��ره‌اي كه م��ورد وثوق‬ ‫مقام معظم رهبري بوده‪ ،‬ايفاي نقش ك��رد‪ .‬بهترين نمونه‬ ‫و س��ند در اين باره گزارش ‪ 16‬س��ال مس��ئوليت ايشان در‬ ‫ش��وراي‌عالي امنيت ملي به مقام معظم رهبري و بيانات و‬ ‫مطالبي كه معظم‌له در آن ديدار مطرح كردند است‪.‬‬ ‫صري�ح بفرماييد خود آقاي روحان�ي قبول كردند‬ ‫ك�ه نام�زد گفتم�ان وح�دت مل�ي در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري يازدهم شوند؟‬ ‫‪ l‬با اتفاقاتي ك��ه در دولت ب راي آق��اي احمدي‌نژاد‬ ‫و جريان انحراف��ي پيش آمد‪ ،‬به نظر م ي‌رس��د اصولگرايان‬ ‫انتخابات را به صورت دو‌قطبي خواهند داش��ت‪ .‬احمدي‌نژاد‬ ‫هنوز هم خ��ود را در جرگ��ه اصولگرايان م ي‌دان��د‪ ،‬هم او بر‬ ‫اصولگرايان خارج دولت انتقاد دارد و ه��م اصولگرايان خارج‬ ‫دولت به او انتق��اد دارند‪ ،‬كال اي��ن دو مجموعه‪ ،‬ش��رايط را‬ ‫به اين س��مت بردند‪ .‬برهمين اس��اس فكر م ي‌كنم شرايط‬ ‫دو‌قطبي شدن انتخابات متفاوت ش��ده و حالت دوقطبي در‬ ‫طيف اصولگرايان خود‌نمايي م ي‌كند و قطب سوم انتخابات‬ ‫كانديداي مستقل و كانديداي فراجناحي خواهد بود‪.‬‬ ‫م ي‌گويند حاميان طرح دولت وحدت ملي محدود‬ ‫و منحصر در اط رافيان آقاي هاشمي است و طيفي‬ ‫خارج از اين جمع به طرح يادش�ده اقبالي نشان‬ ‫نداده اس�ت‪ ،‬بنابراين نم ي‌توان گفت فراجناحي‬ ‫است‪ ،‬حتي شما هم در مصاحبه گفتيد كه كساني‬ ‫كه در مجمع هس�تند يا قبال س�ابقه همكاري با‬ ‫آقاي هاشمي را داشتند موافق طرح دولت وحدت‬ ‫ملي هستند؛ نظر شما چيست؟‬ ‫‪ l‬مسلما ضرورت و مقتضيات كشور و نظام باعث‬ ‫شده آقاي هاشمي اين ايده را مطرح كنند‪ .‬كساني كه مخالفند‬ ‫سعي م ي‌كنند آن را محدود به هاشمي و كارگزاران جلوه دهند‬ ‫و با عناوين اي��ن ايده را تخريب كنن��د؛ بناب راين تنگ‌نظ رانه‬ ‫درباره آن اظهار‌نظر م ي‌كنند‪ .‬آقاي هاشمي فردي فراجناحي‬ ‫است‪g .‬‬ ‫صادق زیباکالم‪ ،‬استاد دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل سیاسی کاندیداتوری حسن روحانی را تنها‬ ‫در حد گمانه‌زنی می‌داند و از علی‌اکبر والیتی به‌عنوان کاندیدای نهایی اصولگرایان نام می‌برد‪.‬‬ ‫آق�ای دکت�ر! اولی�ن س�وال م�ن در خص�وص‬ ‫کاندیداتوری آقای حس�ن روحانی است؛ همان‬ ‫ط�ور ک�ه در جری�ان هس�تید ایش�ان یک�ی از‬ ‫گزینه‌ه�ای مط�رح ب�رای نام�زدی در انتخابات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری یازدهم هس�تند‪ .‬به نظر شما‬ ‫م ی‌توان از ح�اال آقای روحان�ی را ب ه‌عنوان یکی‬ ‫از کاندیداهای اصلی انتخابات پی ش‌رو دانست؟‬ ‫اگر اوضاع و احوال سیاسی ای ران ظرف شش ماه آینده‬ ‫کم‌وبیش در همین وضعیت فعلی بماند‪ ،‬یعنی ما حداکثر‬ ‫ش��اهد صحب ت‌هایی از آقای احمدی‌نژاد باشیم و دالر فقط‬ ‫‪ 500‬یا ‪1000‬تومان افزایش قیمت داشته باشد و اتفاق خاصی‬ ‫نیفتد‪ ،‬بنده معتقدم دکتر حسن روحانی در انتخابات کاندیدا‬ ‫نخواهند شد و صحب ت‌ها در حد گمان ‌هزنی باقی خواهد ماند‪.‬‬ ‫یعنی شما م ی‌فرمایید اگر اوضاع بر همین منوال‬ ‫باشد ایشان کاندیدا نم ی‌شود؟ دلیل این تحلیل‬ ‫شما چیست؟‬ ‫‪ l‬چون در شرایط فعلی اصالح‌طلبان بنا ندارند در‬ ‫انتخابات شرکت کنند؛ بناب راین از این کانال نم ی‌توان رایی‬ ‫ب رای آقای حسن روحانی متصور بود‪.‬‬ ‫یعنی ش�ما معتقدید س�بد راي آقای روحانی از‬ ‫اصالح‌طلبان خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬اگر ایش��ان کاندی��دا ش��وند عل ی‌القاعده بخش‬ ‫عمده‌ای از س��بد رای ایشان از س��وی اصالح‌طلبان است‪.‬‬ ‫البته بخ��ش دیگری از رای ایش��ان از جان��ب اصولگرایان‬ ‫معتدل م ی‌تواند باش��د‪ .‬در واقع کسانی که قصد حضور در‬ ‫انتخابات را ندارند‪ ،‬قطعا به ایشان رای نخواهند داد‪ .‬از طرفی‬ ‫حس��ن روحانی منتخب اصولگرایان رادی��کال و تندرو هم‬ ‫نخواهد بود‪ .‬بناب راین رای ایشان فقط از ناحیه اصولگرایان‬ ‫معتدل و میانه‌رو و همچنین اصالح‌طلبان معتدل و میانه‌رو‬ ‫است‪ .‬منتها این امر در صورتی تحقق م ی‌پذیرد که بزرگان‬ ‫اصولگرایان با آمدن حسن روحانی موافقت کنند‪ ،‬در غیر این‬ ‫صورت ایشان شانس زیادی ب رای موفقیت نخواهد داشت‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫ي هاشمي‪ -‬احمدي‌نژاد در انتخابات سال‬ ‫دو‌قطب ‌‬ ‫‪ 84‬و ‪ 88‬رخ داد‪ ،‬ه م‌اكنون برخي معتقدند اگر آقاي‬ ‫هاش�مي يا نزديكان ايش�ان در قالب طرح دولت‬ ‫وحدت ملي به صحنه رقابت پي ش‌رو گام بگذارند‪،‬‬ ‫برخي طيف ها از دو جناح م ي‌كوشند كه فضا را به‬ ‫همان شكل دوقطبي كنند‪ ،‬نظر شما چيست؟‬ ‫‪3‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با صادق زيباكالم‬ ‫البته این گونه نیست که وی از سوی ش��ورای نگهبان رد‬ ‫صالحیت شود‪ ،‬اما شايد به اش��کال دیگر از ایشان خواسته‬ ‫شود در انتخابات شرکت نکند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪ l‬ایشان در حال ارزيابي اس��ت‪ .‬مراجعات زيادي از‬ ‫طي ف‌هاي مختلف همچون نخبگان دانشگاهي و حوزوي و‬ ‫نمايندگان ادوار گذشته مجلس م ي‌شود‪ ،‬چون ايشان مدت‌ها‬ ‫نايب‌رئيس مجلس بود و در آنجا ايفاي نقش كرد‪ .‬دوستان‬ ‫قديم و جديدش��ان زياد مراجعه به وي دارند‪ ،‬اما او در مقطع‬ ‫ارزيابي موضوع و مساله است‪.‬‬ ‫شرايط‌كانديداتوري حسن روحاني‬ ‫منظ�ور ش�ما از ب�زرگان اصولگ�را چه کس�انی‬ ‫هستند؟ یعنی چه کسانی از ایشان م ی‌خواهند‬ ‫در انتخابات کاندیدا نشود؟‬ ‫‪ l‬مقص��ودم چهره‌ه��ا و ش��خصی ت‌های بانفوذ‬ ‫اصولگراست که ب رای حضور یا عدم حضور حسن روحانی‬ ‫تعیین تکلی ف‌کننده هستند‪ .‬مسلم است حسن روحانی هر‬ ‫قدر بخواهد در انتخابات شرکت کند و هر قدر هم مورد نظر‬ ‫و تایید آقای هاشم ی‌رفسنجانی قرار گیرد که در انتخابات‬ ‫شرکت کند و حتی موافقت آقای خاتمی را هم کسب کند‪،‬‬ ‫از آنجایی که ایشان سرد و گرم مسائل سیاسی را چشیده‌اند‬ ‫م ی‌دانند که اگر رهبری اصولگرایان با آمدنش موافق نباشند‬ ‫ب رای نامزد شدن و رای آوردن با مش��کل مواجه خواهد شد‬ ‫و حتی اگر رئی س‌جمهور هم ش��ود یقین��ا رئی س‌جمهوری‬ ‫نخواهد ش��د که بتواند کاری از پیش ببرد چون با مخالفت‬ ‫اصولگرایان مواجه م ی‌شود‪ .‬بناب راین طبیعی است در چنین‬ ‫وضعیتی آقای حسن روحانی نامزد نم ی‌شود‪ .‬بناب راین بنده‬ ‫معتقدم اگر اوضاع بر همین منوال باقی بماند کاندیداتوری‬ ‫وی منتفی اس��ت‪ ،‬مگر آنکه تغیی��ر و تحولی در وضعیت‬ ‫سیاسی ای ران به وجود آید‪.‬‬ ‫‪ l‬چ�را آمدن آق�ای حس�ن روحان�ی در میان‬ ‫اصولگرایان طرفدار ندارد؟‬ ‫آق��ای روحانی بی��ن اصولگرای��ان تن��درو و رادیکال‬ ‫جایگاهی ندارند زی را ایشان به جای پیوستن به این بخش از‬ ‫ن ترجیح داده‌اند در کنار آقای هاشم ی‌رفسنجانی‬ ‫اصولگرایا ‌‬ ‫باقی بمان��د‪ .‬یعن��ی دقیقا ب��ه هم��ان دلیلی ک��ه آقای‬ ‫هاشم ی‌رفسنجانی جایی بین اصولگرایان تندرو و رادیکال‬ ‫ندارد‪ ،‬به همان دلیل حس��ن روحانی هم بین این بخش از‬ ‫اصولگرایان جایگاهی ندارند‪.‬‬ ‫اما آقای دکتر! ش�ما پیش از این هم درباره آقای‬ ‫‪51‬‬
‫والیتی همین صحبت را کردید و فرمودید آقای‬ ‫والیتی ب�ه آق�ای هاش�می نزدیک اس�ت‪ ،‬ولی‬ ‫اصولگرایان ایش�ان را قبول دارن�د‪ ،‬پس چطور‬ ‫م ی‌ش�ود حس�ن روحانی را به دلی�ل نزدیکی با‬ ‫هاشمی قبول نداشته باشند؟‬ ‫‪ l‬آقای دکتر والیتی به هاش��می نزدیک است‪ ،‬اما‬ ‫نزدیک بودن ایشان به هاشمی یک نزدیکی سازمان‌یافته‬ ‫و ارگانیزم نیس��ت‪ ،‬یک نزدیکی تش��کیالتی و سیاس��ی‬ ‫هم نیس��ت‪ ،‬بلکه دکتر والیتی یک احت��رام عمیق ب رای‬ ‫هاشم ی‌رفسنجانی قائل اس��ت و این موضوع به سال‌های‬ ‫قبل از انق�لاب‪ ،‬دوران جن��گ و ده��ه اول و دوم انقالب‬ ‫بازم ی‌گ��ردد‪ .‬در حقیقت به‌جز ای��ن احترام چی��ز دیگری‬ ‫آقایان والیتی و هاش��می را به یکدیگر وصل نم ی‌کند‪ .‬در‬ ‫واقع اتص��ال دکتر والیتی ب��ه اصولگرایان اس��ت و ارتباط‬ ‫تشکیالتی و سیاس��ی را دکتر والیتی با اصولگرايان دارند‬ ‫نه با هاشم ی‌رفسنجانی‪ .‬بناب راین آنچه بنده گفتم به نوعی‬ ‫احترامی‌اس��ت که دکتر والیتی ب رای هاشمی قائل است و‬ ‫حاضر نیس��ت همچون اصولگرایان افراطی و رادیکال به‬ ‫آقای هاشمی توهین کند‪.‬‬ ‫همان‌طور که اطالع دارید آقای‌هاشم ی‌رفسنجانی‬ ‫طرح دولت وحدت ملی را ارائه دادند‪ .‬البته شما هم‬ ‫جز اولین کس�انی بودید که بحث تشکیل دولت‬ ‫آش�تی ملی را مطرح کردید‪ .‬به نظر ش�ما آیا آقای‬ ‫روحانی م ی‌تواند گزینه مناسبی ب رای دولت وحدت‬ ‫ملی باشد؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬بنده همان طور که باره��ا گفته‌ام بهترین گزینه‬ ‫ب رای دولت آشتی ملی آقای ناطق‌نوری است البته گزینه دوم‬ ‫و با اختالف زیاد آقای حس��ن روحانی است‪ .‬در واقع از بین‬ ‫نامزدهایی که مطرح هستند مثل آقایان قالیباف‪ ،‬والیتی‪،‬‬ ‫حدادعادل و سعید جلیلی از میان همه اینها حسن روحانی‬ ‫به دلیل صالبت و ریشه‌های سیاس��ی که دارند از شانس‬ ‫بیشتری برخوردار است تا بتواند دولت آشتی‌‌ملی را تشکیل‬ ‫دهند‪ ،‬اما شخصیت اصلی و واقعی که م ی‌تواند دولت آشتی‬ ‫ملی را تحقق ببخش��د قطعا ناطق‌نوری است و بزرگترین‬ ‫مخالف دولت آش��تی ملی اصولگرایان تن��درو و رادیکالی‬ ‫ی قدرت را م ی‌خواهند و حاضر نیستند ب رای‬ ‫هستند که تمام ‌‬ ‫دیگران سهمی‌از قدرت قائل باشند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫آی�ا ش�خص آق�ای هاش�می م ی‌توان�د گزینه‬ ‫مناسبی برای تش�کیل دولت وحدت ملی باشد‬ ‫تا سیاست‌های مورد نظر خود را اعمال کند؟‬ ‫‪ l‬آقای هاش��می قطعا گزیده ایده‌آلی ب رای دولت‬ ‫وحدت ملی خواهد بود‪ ،‬اما مش��کل اساس��ی این است که‬ ‫اصولگرایان به هی چ‌وجه حاضر نیستند آقای هاشمی وارد‬ ‫عرصه قدرت ش��ود و نهایت تالش خود را مبذول خواهند‬ ‫داشت تا هاشمی نتواند وارد قدرت شود‪ .‬قطعا اگر هاشمی‬ ‫نامزد ش��ود اصولگرایان رادیکال و تندرو حاضر نیستند در‬ ‫جهت پیشبرد کشور به سمت و سوی آشتی ملی با ایشان‬ ‫همکاری کنند‪.‬‬ ‫ش�ما فک�ر م ی‌کنی�د رقاب�ت در انتخاب�ات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم میان کدام گزینه‌هاست؟‬ ‫‪ l‬در یک طرف انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم‬ ‫اصولگرایان حضور خواهند داش��ت و در س��وی دیگر آقای‬ ‫احمدی‌نژاد‪ .‬به عقی��ده من اگر اصولگرای��ان بتوانند آقای‬ ‫احمدی‌نژاد را کنار بزنند و ایش��ان دیگر نقشی در انتخابات‬ ‫نداش��ته باش��د این طیف آخرین مانع را هم پش��ت س��ر‬ ‫گذاشته‌اند و خواهند توانست زمینه پیروزی کاندیدای خود‬ ‫که آقای والیتی است را فراهم کنند‪.‬‬ ‫یعنی در صورت حذف کاندیدای دولت‌احمدی‌نژاد‪،‬‬ ‫همه بر س�ر کاندیداتوری آقای والیت�ی به اجماع‬ ‫م ی‌رس�ند و ایش�ان پی�روز نهای�ی انتخاب�ات‬ ‫م ی‌شوند؟‬ ‫‪52‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬بن��ده معتقدم ه��م اصولگرای��ان معتدل و‬ ‫میانه‌رو و هم اصولگرایان تندرو بر س��ر کاندیداتوری آقای‬ ‫والیتی وحدت نظر دارند؛ منتها بنده می زان رای آقای والیتی‬ ‫را در س��طح کش��ور بیش از پنج میلیون رای نم ی‌دانم‪ ،‬اما‬ ‫اصولگرایان م ی‌توانند با اس��تفاده از نیروها و امکاناتی که‬ ‫در اختیار دارند رای ایشان را از پنج میلیون افزایش دهند‪.‬‬ ‫نزدیکی آق�ای والیت�ی به هاشم ی‌رفس�نجانی‬ ‫موج�ب نم ی‌ش�ود اصالح‌طلبان هم به س�مت‬ ‫ایشان گرایش پیدا کنند؟‬ ‫‪ l‬بنده عرض کردم نزدیک��ی آقای والیتی به آقای‬ ‫هاشمی نزدیکی سیاس��ی‪ ،‬تش��کیالتی‪ ،‬خطی و مرام ی‌‬ ‫نیست‪ ،‬بلکه یک نزدیکی اس��ت که م ی‌شود گفت از یک‬ ‫سو ش��بیه به هم هس��تند زی را آقای والیتی همچون آقای‬ ‫هاش��می یک فرد معتدل و میانه‌رو اس��ت و حاضر نیست‬ ‫همچون اصولگرایان تندرو به منتقدین و مخالفین سیاسی‬ ‫توهین کند‪ .‬آقای والیتی ب رای هاشمی احترام قائل است‪،‬‬ ‫اما رابطه تشکیالتی و سیاس��ی با یکدیگر ندارند‪.‬البته اگر‬ ‫آق��ای ناطق‌نوری نامزد ش��وند احتمال اینک��ه درصد قابل‬ ‫توجهی از اصالح‌طلبان راضی ش��وند به آقای ناطق‌نوری‬ ‫رای بدهند‪ ،‬باالی ‪50‬درصد است‪ ،‬اما اگر دکتر والیتی نامزد‬ ‫اصلی انتخابات شود در آن صورت فکر نم ی‌کنم در بهترین‬ ‫حالت ممکن که به اصرار آقای هاش��می فراهم شود بیش‬ ‫از ‪20‬یا‪30‬درصد اصالح‌طلبان حاضر ش��وند به آقای والیتی‬ ‫رای بدهند‪.‬‬ ‫چرا اصالح‌طلبان حاضر نم ی‌ش�وند به فرد مورد‬ ‫حمایت یا مورد تایید آقای هاشمی رای بدهند؟‬ ‫‪ l‬چون آق��ای دکتر والیت��ی را اصالح‌طلبان نامزد‬ ‫اصولگرایان م ی‌دانند و این درصدی ه��م که گفتم حاضر‬ ‫م ی‌شوند به آقای والیتی رای بدهند‪ ،‬بخشی از آن به دلیل‬ ‫حمایت آقای هاشم ی‌رفس��نجانی از والیت��ی خواهد بود و‬ ‫بخش دیگر هم به دلیل معتدل و میانه‌رو بودن آقای والیتی‬ ‫است؛ از این رو ممکن اس��ت این درصد از اصالح‌طلبان به‬ ‫ایشان رای بدهند‪.‬‬ ‫جبه�ه پای�داری یک�ی از مدعی�ان سرس�خت‬ ‫انتخابات ریاس�ت‌جمهوری یازدهم اس�ت‪ ،‬این‬ ‫طیف تاکید دارد نامزدشان یک فرد اصلح از این‬ ‫جبهه خواهد ب�ود؛ فکر نم ی‌کنی�د این موضوع‬ ‫زمینه‌ساز رقابتی همچون انتخابات مجلس نهم‬ ‫بین اصولگرایان م ی‌شود؟‬ ‫‪ l‬بن��ده گفت��م رقاب��ت اصل��ی در انتخاب��ات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازده��م می��ان آق��ای احمدی‌ن��ژاد و‬ ‫اصولگرایان خواهد بود‪.‬‬ ‫یعنی در واقع ش�ما جبهه پایداری را همس�و با‬ ‫دولت م ی‌دانید؟‬ ‫‪ l‬بل��ه؛ دقیق��ا همی��ن طور اس��ت‪ ،‬بن��ده آقايان‬ ‫آقاته ران��ی‪ ،‬روح‌اهلل حس��ینیان و حمی��د رس��ایی را جدا از‬ ‫احمدی‌نژاد نم ی‌دانم و اینها را با احمدی‌نژاد یکی م ی‌دانم؛‬ ‫بناب راین وقتی م ی‌گویم رقابت بین احمدی‌نژاد و اصولگرایان‬ ‫خواهد بود‪ ،‬در حقیقت منظورم از احمدی‌نژاد شامل جبهه‬ ‫پایداری نیز م ی‌ش��ود‪ .‬بناب راین بعید به نظر م ی‌رسد جبهه‬ ‫پایداری و احمدی‌نژاد و دولت حاضر ش��وند از آقای والیتی‬ ‫حمایت کنند‪.‬‬ ‫فکر م ی‌کنید کاندیدای جبه�ه پایداری یا دولت‬ ‫چه کسی باشد؟‬ ‫‪ l‬کاندی��دای اول دولت ی��ا جبهه پای��داری آقای‬ ‫رحیم‌مشایی اس��ت‪ ،‬دوم آیت‌اهلل هاشم ی‌شاهرودی و سوم‬ ‫عل ی‌اکبر صالح��ی خواهد ب��ود‪ .‬به‌نظر اینه��ا نامزدهایی‬ ‫هس��تند که جبهه پایداری و طرف��داران احمدی‌نژاد حاضر‬ ‫خواهن��د بود از اینه��ا حمایت کنن��د‪ .‬درواقع اگ��ر آیت‌اهلل‬ ‫هاشم ی‌شاهرودی بتواند رضایت دیگر اصولگرایان را جلب‬ ‫کند‪ ،‬کاندیداتوری در انتخابات را م ی‌پذیرد‪ ،‬اما دکتر عل ی‌اکبر‬ ‫صالحی همچون عارف تنها چه ‌ره‌اي است که اصولگرایان‬ ‫حاضرند کاندیداتوری وی را بپذیرند‪ ،‬زی را صالحی نشان داده‬ ‫که قواعد بازي را رعايت م ي‌كند‪ ،‬بناب راین آقای صالحی تنها‬ ‫شخصیتی اس��ت که احمدی‌نژاد و اصولگرایان م ی‌توانند‬ ‫روی آن شخص توافق کنند‪.‬‬ ‫غیر از این س��ه گزینه به نظر بنده فرد چهارم ی‌ ب رای‬ ‫نامزدی از سوی دولت وجود ندارد که مورد تایید احمدی‌نژاد‬ ‫و دیگر اصولگرایان باشد‪.‬‬ ‫ب ه‌نظر شما درنهایت اصالح‌طلبان در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم شرکت م ی‌کنند؟‬ ‫‪ l‬از نظر من اصالح‌طلبان غای��ب بزرگ انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازده��م خواهن��د ب��ود و اصولگرایان‬ ‫به هی چ‌وجه اجازه نم ی‌دهند اصالح‌طلب��ان وارد انتخابات‬ ‫‪ 92‬شوند‪.‬‬ ‫پس دیدارهایی که اصالح‌طلبان برگزار م ی‌کنند‬ ‫به چه دلیل است؟‬ ‫‪ l‬این دیدارهایی که برگزار م ی‌کنند در راس��تای‬ ‫تالش در جه��ت حض��ور در انتخابات اس��ت‪ ،‬اما وقتی‬ ‫با حض��ور خاتم��ی در انتخاب��ات مخالفت م ی‌ش��ود و‬ ‫م ی‌گویند ایش��ان باید توب��ه کنند بنابرای��ن دیگر جایی‬ ‫برای اصالح‌طلبان باقی نم ی‌ماند‪ .‬از طرفی اصولگرایان‬ ‫تبلیغ��ات زی��ادی م ی‌کنند که ب��ا مطرح ک��ردن بحث‬ ‫کاندیداتوری آقای��ان کواکبیان‪ ،‬عارف‪ ،‬حس��ین کمالی‬ ‫و ش��ورای هماهنگ��ی اصالح‌طلبان س��عی م ی‌کنند با‬ ‫مانور روی ای��ن افراد وانمود کنند ک��ه اصالح‌طلبان هم‬ ‫در انتخابات حض��ور دارند‪ ،‬ام��ا واقعیت این اس��ت که‬ ‫مردمساالری و شورای هماهنگی اصالحات‪ ،‬آقای تابش‪،‬‬ ‫کواکبیان و مهرعلیزاده نمایندگی از سوی اصالح‌طلبان‬ ‫ندارند‪ ،‬بنابراین همان طور که گفتم اصالح‌طلبان غایب‬ ‫بزرگ انتخابات خواهند بود‪.‬‬ ‫با ای�ن اوصاف ش�ما رئی س‌جمهور آین�ده را چه‬ ‫کسی م ی‌دانید؟‬ ‫‪ l‬اگر از حاال تا ‪24‬خرداد ‪ 92‬تحول خاصی رخ ندهد‪،‬‬ ‫رئی س‌جمهور آینده دکتر عل ی‌اکبر والیتی خواهد بود‪.‬‬ ‫و هم�ه اصولگرایان بر س�ر ایش�ان ب�ه توافق‬ ‫خواهند رسید؟‬ ‫‪ l‬بل��ه؛ هم��ه اصولگرای��ان و حاکمی��ت منهای‬ ‫احمدی‌نژاد و متحدین ایش��ان روی دکتر عل ی‌اکبر والیتی‬ ‫به توافق خواهند رسید‪g .‬‬
‫سياست‌‬ ‫نامه‌هاي تازه‬ ‫نامه‌هاي‬ ‫آقاي عسگراوالدي‬ ‫سنت نامه‌نگاري دبيركل جبهه پيروان تداوم يافته است‬ ‫سياست‬ ‫حبيب‌اهلل عسگراوالدي ا ز چهره‌هاي باسابقه‬ ‫سياسي است‪ .‬مواضع او همواره در ادوار مختلف‬ ‫مورد توجه بوده و البته محل بحث‪ .‬او كه سال‌ها پيش‬ ‫حرف‌هايش را مكتوب و در قالب نامه به اهالي سياست‬ ‫منتقل مي‌كرد حاال بار ديگر دست به قلم شده است‪.‬‬ ‫آغاز نامه‌نگاري و سرمقاله‌نويسي او در روزنامه رسالت‬ ‫كه هر بار به موضوعي مورد بحث درباره مسائل روز‬ ‫مي‌پردازد آنجا اهميت يافته است كه زمان زيادي تا‬ ‫برگزاري انتخابات رياست جمهوري يازدهم باقي‬ ‫نمانده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪1‬‬ ‫«ما باب گفت‌وگ��و با منتق��دان را هیچ‌وقت بس��ته‬ ‫نمی‌بینی��م‪ .‬نامه‌نگاری‌ه��ا ب��ا محمدرضا خاتم��ی برای‬ ‫شفاف‌س��ازی و نق��د مبان��ی تئوریک گردانن��دگان حزب‬ ‫مش��ارکت بود و قطع گفت‌وگو هم از طرف اینجانب نبود‪.‬‬ ‫آنها آخرین نامه بنده را بی‌پاسخ گذاشتند‪».‬‬ ‫این جمل��ه حبی��ب‌اهلل عس��گراوالدی در گفت‌وگو‬ ‫ب��ا روزنام��ه اعتماد تنه��ا بخش��ی از اظه��ارات او درباره‬ ‫نامه‌نگاری‌هایش با سید‌محمدرضا خاتمی‪ ،‬برادر سید‌محمد‬ ‫خاتمی‪ ،‬رئیس‌جمهور س��ابق است؛ نامه‌نگاری‌هایی که به‬ ‫منظور رسیدن به تفاهمی‌در خصوص اداره کشور و نزدیک‬ ‫شدن نظرات حزب مشارکت و جمعیت موتلفه اسالمی در‬ ‫عرصه سیاست انجام گرفت‪.‬‬ ‫حاال مدت‌ه��ا پ��س از آن نامه‌نگاری‌ها‪ ،‬ب��ار دیگر‬ ‫حبیب‌اهلل عس��گراوالدی که ای��ن روزها دبی��رکل جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری است بار دیگر قلم به دست گرفته‬ ‫و جریانات مختلفی از جریان حامیان دولت تا س��ید‌محمد‬ ‫موسوی‌خوئینی‌ها را به نقد می‌کشد‪.‬‬ ‫نامه «پامنبری» به شریعتمداری‬ ‫جدیدترین مکاتبه دبیرکل جبه��ه پیروان خط‌امام و‬ ‫رهبری نامه او به حسین ش��ریعتمداری است‪ .‬او در نامه‌ای‬ ‫به مدیرمس��ئول روزنامه کیهان‪ ،‬ضمن انتقاد از یادداشت‬ ‫وی در روزنامه خواس��تار آن ش��د که به س��خنان آیت‌اهلل‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی با حسن‌ظن نگریسته شود‪.‬‬ ‫عس��گراوالدی به یادداشت شش��م دی‌ماه روزنامه‬ ‫‪53‬‬
‫سياست‬ ‫کیهان با عنوان «این نشانه‌ها دیدنی نبود؟!» واکنش نشان‬ ‫داد؛ یادداشتی که در آن نقدی به برخی سخنان و رفتارهای‬ ‫رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام وارد شده بود‪.‬‬ ‫او در این نامه خود را «پامنبری» حسین شریعتمداری‬ ‫نامید و تاکید کرد که در تعهد و وفاداری مدیرمسئول کیهان‬ ‫به مبانی انقالب اسالمی و راه پرفروغ و ماندگار امام راحل‬ ‫عظیم‌الش��أن و منویات رهبر معظم انق�لاب کوچکترین‬ ‫‌تردیدی ندارد‪« :‬سوابق درخشان شما قبل از انقالب و بعد از‬ ‫انقالب نشانگر دلبستگی و اعتقاد به نظام مقدس جمهوری‬ ‫اسالمی است و همین موجب ارادتم به شماست‪».‬‬ ‫عسگراوالدی در توصیه‌ای به او نوشت‪« :‬شما برادر‬ ‫عزیز‪ ،‬نماینده محترم رهبر معظم انقالب اس�لامی هستید‬ ‫و باید مش��ی پدرانه س��کاندار انقالب و ولی‌امر مس��لمین‬ ‫را س��رلوحه خود قرار دهید و در آرامش‌بخش��ی به فضای‬ ‫سیاسی کشور نقش‌آفرین باشید‪».‬‬ ‫او ب��ا اش��اره ب��ه انتخابات آین��ده در بخش��ی دیگر‬ ‫از نامه خود به ش��ریعتمداری نوش��ت‪« :‬به نظر می‌رس��د‬ ‫جهت‌گیری آیت‌اهلل هاشمی رفسنجانی در آستانه انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم برای جذب و حضور حداکثری‬ ‫مردم و تقویت همبستگی ملی و حضور تمامی‌ افراد جامعه‬ ‫که وفادار به نظام اسالمی هستند می‌تواند بستر مناسبی را‬ ‫برای تحکیم مردم‌‌ساالری دینی فراهم کند و توطئه‌های‬ ‫دشمنان اسالم در القای عدم مقبولیت مردمی‌نظام را خنثی‬ ‫نماید‪ ،‬از این جهت فارغ از هر پیش‌‌داوری باید با حسن‌ظن‬ ‫به دیدگاه ایشان نگاه کرد‪.‬‬ ‫البته شایسته بود هم به لحاظ شخصیت حقیقی و هم‬ ‫شخصیت حقوقی آیت‌اهلل هاشمی رفسنجانی طوری سخن‬ ‫بگویند که ساختار برگزاری انتخابات و ده‌ها هزار از مردان‬ ‫و زنانی که به‌عنوان معتمدین مردم طی س��ه دهه گذشته‬ ‫انتخابات را در سراس��ر کش��ور برگزار می‌کنند‪ ،‬زیر سوال‬ ‫نروند‪ .‬نباید ایشان طوری حرف بزنند که ساز و کار حقوقی‬ ‫در انتخابات را معیوب نشان دهند و احتمال دخل و تصرف‬ ‫در آرای مردم را قوی بدانند‪ .‬این یک توهم است‪ ،‬اهل خرد‬ ‫می‌دانند که این ادعا صحیح نیست‪».‬‬ ‫دبیرکل جبهه پی��روان خط‌امام و رهب��ری در پایان‬ ‫نامه خود نوشت‪« :‬انتخابات طی س��ه دهه گذشته با وجود‬ ‫حاکمیت س�لایق گوناگون در قوه مجریه‪ ،‬به دلیل نظارت‬ ‫جامع ش��ورای محترم نگهبان و حضور شش فقیه عادل و‬ ‫ش��ش حقوقدان برجس��ته منتخب مجلس با هدایت‌های‬ ‫صحیح امام خمین��ی(ره) و مقام معظم رهب��ری دام‌ظله‪،‬‬ ‫بحمدهلل آزاد‪ ،‬ش��فاف و قانونی بوده و دلیل صحت آن هم‬ ‫این است که همواره جریان منتخب مردم از صندوق آرایی‬ ‫بیرون می‌آمدند که مجریان انتخابات از جریان رقیب بودند‪.‬‬ ‫از این‌رو س��خن دو پهلو گفت��ن در م��ورد انتخابات‬ ‫به‌گونه‌ای که بوق‌های استکباری و ضدانقالب از آن بهره‬ ‫ببرند مس��موع نیس��ت‪ .‬این نوع موضع‌گیری‌ها حسن‌ظن‬ ‫نس��بت به دیدگاه‌ه��ای آق��ای هاشمی‌رفس��نجانی و نیز‬ ‫جهت‌گیری‌های خیرخواهانه ایش��ان را می‌تواند خدشه‌دار‬ ‫نماید‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫توصیه عسگراوالدی به «برادر رسایی»‬ ‫نطق جنجالی حمید رس��ایی در انتق��اد علیه خانواده‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی کاف��ی ب��ود تا ب��ار دیگ��ر حبیب‌اهلل‬ ‫عس��گراوالدی دس��ت به قلم گیرد و زبان به انتقاد از این‬ ‫نماینده طیف منتسب به حامیان دولت بپردازد‪ .‬او با نگارش‬ ‫یادداش��تی چنین نوش��ت‪« :‬اینکه ما با ساده‌اندیشی فکر‬ ‫کنیم در اردوگاه ما کسی مفتون فتنه‌گری‌های دشمن نشد‬ ‫و همگی پاک و صالح ماندند‪ ،‬درس��ت ندی��دن کل معادله‬ ‫فتنه است‪ .‬نقشه دش��من این بود که به شکاف رقابت‌های‬ ‫سیاسی وارد شود‪ ،‬آنها را فعال نگه دارد و هر دو را به سمت‬ ‫افراطی‌گری ببرد‪.‬‬ ‫‪54‬‬ ‫آنها بس��تر منازعات را برای نشستن ش��تر فتنه مهیا‬ ‫دیدن��د‪ .‬از غفل��ت‪ ،‬جهل منجر ب��ه لجاج��ت‪ ،‬عصبانیت و‬ ‫خش��م و کینه‌توزی برخی بهره‌ها بردند و ش��د آنچه نباید‬ ‫می‌شد‪‌.‬تردیدی نیس��ت که‌باید با این ش��رارت در دو بعد‬ ‫حقوقی و سیاسی برخورد می‌شد و فتنه‌گران سرجای خود‬ ‫می‌نشستند‪.‬‬ ‫در بعد حقوقی دادگاه‌ها برگزار ش��د و کسانی که اهل‬ ‫فتنه بودند به زندان و مجازات‌های مشخص محکوم شدند‪.‬‬ ‫در بعد سیاسی مردم ش��رارت منافقین‪ ،‬س��لطنت‌طلب‌ها‬ ‫و ضد‌انقالب و غفل��ت‌زدگان را نیز رصد کردن��د و در قیام‬ ‫تاریخی ‪ 9‬دی در برابر آنها ایستادند و کار را یکسره کردند‪.‬‬ ‫دراین معرکه عمارهای تاریخ معاص��ر به میدان آمدند و به‬ ‫ندای تاریخی «اَین عمار»های رهبر معظم انقالب پاسخ‬ ‫دادند و نگذاشتند توطئه دشمن در غلبه نبرد نرم علیه ملت‬ ‫عملی شود‪».‬‬ ‫عسگراوالدی در بخش دیگری از این یادداشت ادامه‬ ‫داد‪« :‬برادر عزیز‪ ،‬آقای رس��ایی! موضوع اصلی جنگ نرم‪،‬‬ ‫سربازگیری از دشمن اس��ت و ما نباید در این جنگ دشمن‬ ‫را در این س��ربازگیری یاری رس��انیم‪ .‬ب��رای پرهیز از این‬ ‫غفلت باید بدانیم در آن س��وی نبرد آمری��کای جنایتکار و‬ ‫رژیم‌صهیونیستی روسیاه و انگلیس مکار قرار دارند و در این‬ ‫سوی نبرد‪ ،‬رهبر مظلوم انقالب هدایت‪ ،‬رهبری و مدیریت‬ ‫نبرد نرم را به عهده دارند‪.‬‬ ‫ما باید گوش به فرمان ایش��ان باش��یم و اگر تندتر از‬ ‫ایش��ان حرکت کنیم هم‌ردی��ف مارقین می‌ش��ویم که در‬ ‫این صورت احتم��ال خروج از دین وج��ود دارد و اگرکندتر‬ ‫از ایشان هم حرکت بکنیم‪ ،‬این فاصله ما را به دره نابودی‬ ‫می‌کشاند و بی‌تردید اگر کس��ی همراه ایشان باشد به حق‬ ‫جبيب‌اهلل عس�گراوالدي‬ ‫در چند س�رمقاله روزنامه‬ ‫رس�الت مواضع�ي را در‬ ‫م�ورد مس�ايل سياس�ي‬ ‫اعالم كرده اس�ت جديد‬ ‫حسين ش�ريعتمداري در‬ ‫روزنامه كيهان نيز واكنش‬ ‫نشان داده است‬ ‫خواهد رسید‪ .‬لحن شما در این دو نطق حکایت از این دارد‬ ‫که ق��درت خارق‌العاده رهبری در مهار نبرد نرم دش��من را‬ ‫دقیق و روشن در محاسبه ندارید‪ .‬نقد شما به مهدی هاشمی‬ ‫یک مساله است و تسری آن به آیت‌اهلل هاشمی‌رفسنجانی‬ ‫و خانواده‌اش که اکنون با حکم رهبری در درون خیمه‌نظام‬ ‫و در مسند ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام نشسته‬ ‫مساله‌ای دیگر‪ .‬این لحن نشان می‌دهد شما از این حضور‬ ‫(در خیمه نظام و رهبری) خشنود نیستید‪ .‬این درست جایی‬ ‫اس��ت که ممکن است در اثر یک غفلت انس��ان در راهبرد‬ ‫دشمن در جنگ نرم عمل کند‪».‬‬ ‫عسگراوالدی همچنین با اشاره به اینکه ما اکنون در‬ ‫پیچ تند وحساس و خطیر تاریخ قرار داریم‪ ،‬ادامه داده است‪:‬‬ ‫« در نقد فتنه و انحراف باید دقت کنیم؛ اولی را مظلوم نکنیم‬ ‫و دوم��ی‌ را تا مرز س��یاه نمایی عملکرد دول��ت و حتی نقد‬ ‫رئیس‌جمهور جلو نبریم‪.‬‬ ‫البته تمام شخصیت‌های نظام در معرض نقد مردم و‬ ‫نخبگان هستند و خود را باید برای پاسخگویی آماده کنند‪.‬‬ ‫اما ما هم باید جانب انصاف و عدال��ت را رعایت کنیم و در‬ ‫نقد آیت‌اهلل هاشمی‌رفسنجانی حریم گفته‌های امام(ره) و‬ ‫رهبری را در مورد ایشان نگاه داریم‪».‬‬ ‫دبیرکل جبهه پیروان خط‌امام و رهبری همچنین به‬ ‫رسایی توصیه کرد که مراقبت در س��خن گفتن و نطق در‬ ‫مجلس به‌عنوان روحانی‪ ،‬نماینده مجلس و عضو کمیسیون‬ ‫اصل ‪ 90‬باید مبتنی بر رعایت دقیق موازین شرعی و قانونی‬ ‫باش��د‪« :‬قبل از محکومیت و رای نهایی دس��تگاه قضایی‬ ‫در مورد فرد متهم س��خن گفتن‪ ،‬مبنای قانونی‪ ،‬انس��انی و‬ ‫اخالقی ندارد و فضای کشور را در آستانه انتخابات ملتهب‬ ‫و متش��نج کردن با اص��ول راهبردی مق��ام معظم رهبری‬ ‫سازگاري ندارد‪.‬‬ ‫همچنین لحن ش��ما در نقد نهاده��ای قانونی نظام‬ ‫در پیگیری فرآین��د حقوقی جرائم مهدی هاش��می نباید‬ ‫به‌گونه‌ای باش��د که دش��منان نظام را ش��اد کند و همان‬ ‫رفتاری را که اش��رار اهل فتنه در نقد دس��تگاه قضایی یا‬ ‫دیگر نهادهای نظام داش��تند در ذهن‌ه��ا تداعی کند‪ .‬ما‬ ‫و ش��ما به نظام و رهبری وفاداریم و این وفاداری باید در‬ ‫موضع‌گیری‌ها و رفتار سیاسی ما و حتی لحن نقدهایمان‬ ‫تجلی داشته باشد‪».‬‬ ‫نامه منتشرنشده به موسوی‌خوئینی‌ها‬ ‫«من یک نامه خصوصی به آقای خوئینی‌ها نوشتم که‬ ‫قصد انتشار آن را ندارم و هر وقت آقای خوئینی‌ها مصلحت‬ ‫بداند منتشر می‌کنم‪ .‬در آن نوشتم که شما می‌گویید کسانی‬ ‫که در خیابان‌ها ریختند از ما نبودند‪ .‬ایشان می‌گوید؛ گفتند‬ ‫از موسوی و کروبی تبری بجویید‪.‬‬ ‫من گفتم چه کسی گفته از موس��وی و کروبی تبری‬ ‫بجوييد؟ نیازی نیست از موسوی و کروبی تبری بجویید‪ ،‬از‬ ‫فتنه تبری بجویید‪ .‬فتنه را آمریکا‪ ،‬انگلیس و اسرائیل به پا‬ ‫کردند و باید از آن تبری بجویید‪».‬‬ ‫این جمالت عسگراوالدی در گفت‌وگو با سایت خبری‬ ‫قانون حکایت از آن دارد که او نامه‌ای به موسوی‌خوئینی‌ها‬ ‫نوش��ته و در آن از او خواس��ته اس��ت که از اقدامات انجام‬ ‫ش��ده در فتنه ‪ 88‬ابراز برائ��ت کند‪ .‬این در‌حالی اس��ت که‬ ‫موسوی‌خوئینی‌ها چندی بعد در اظهارنظری تند اعالم کرد‬ ‫که اصالح‌طلبان به هیچ‌وجه از مواضع خود درباره انتخابات‬ ‫‪ 88‬کوتاه نمی‌آیند‪.‬‬ ‫عسگراوالدی از انحراف می‌گوید‬ ‫با وجود این مواضع آقای دبیرکل‪ ،‬دغدغه این روزهای‬ ‫عسگراوالدی را باید در سرمقاله‌هایش در روزنامه رسالت‬ ‫جست‌وجو کرد‪ .‬او باز هم دست به‏قلم شده تا علیه جریان‬ ‫انحرافی روشنگری کند و توضیح دهد این جریان با خط‌امام‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫و رهبری زاویه جدی دارد‪« :‬به‏آنها توصیه می‌کنیم که به‬ ‫آهنگ والیت توجه کنند چرا‌که معتقدیم انحراف خطوطی‬ ‫است که نظام ما را به بیغوله می‌برد‪».‬‬ ‫عس��گراوالدی ک��ه باره��ا ارادت خ��ود را ب��ه‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی اثبات کرده‪ ،‬به طیفی از کمیس��یون‬ ‫که هاش��می را رقیب اصلی خود می‌دانند به سختی انتقاد‬ ‫می‌کند‪ .‬او در این رابطه می‌نویس��د‪« :‬ام��روز نحوه بعضی‬ ‫از برخوردها با آیت‌اهلل هاش��می قابل قبول نیست؛ اگرچه‬ ‫جمعی از برادران صمیمی‌ما نیز چنین برخوردهایی را‏کرده‬ ‫باشند‪ .‬من با آیت‌اهلل هاشمی در زندان قبل از انقالب بودم‬ ‫و دیدم که هاش��می در زمان غربت اس�لام از هیچ کاری‬ ‫کوتاهی‏نکرد‪.‬‬ ‫آیت‌اهلل هاش��می مجتهدی اس��ت که نظرات خاص‬ ‫خود را دارد‪ .‬من نمی‌پذیرم که هم‌اکنون خطی با عنوان خط‬ ‫ضدهاشمی‌یا‏ناطق‌نوری باز شود‪ .‬اساسا نباید کسانی را که‬ ‫سابقه زیادی در انقالب دارند به راحتی از دست بدهیم‪ .‬ما‬ ‫موسوی و کروبی را س��ران فتنه نمی‌دانیم‪ ،‬اما معتقدیم‏که‬ ‫اهل فتنه دور آنها جمع شده‌اند‪».‬‬ ‫او در بیان برداش��ت خود از س��خنان آیت‌اهلل جنتی‬ ‫هم گفته است‪« :‬آقای جنتی نیز منظورش اهل فتنه بود و‬ ‫اشاره‌ای به اسامی‌ افراد نکرده‏است‪».‎‬‬ ‫عسگراوالدی در یادداش��ت خود در بیان دیدگاه خود‬ ‫از ش��رایط دولت احمدی‌نژاد نوش��ت‪« :‬گاه��ی از خدمات‬ ‫دولت فعلی به‌گونه‌ای س��خن گفته می‌ش��ود که گویی در‬ ‫گذش��ته هیچ کاری صورت نگرفته اس��ت‪ .‬تاریخ انقالب‬ ‫اسالمی مشحون از فداکاری ش��مار زیادی از مسئوالن در‬ ‫دولت‌های پیشین است‪ .‬دولت‌ هش��ت سال دفاع مقدس‪،‬‬ ‫دولت سازندگی و دولت اصالحات هر‌کدام به سهم خود به‬ ‫مردم خدمت کرده‌اند و فصلی از تاریخ پر‌افتخار جمهوری‬ ‫اس�لامی را رقم زده‌اند‪ .‬نقد برخ��ی عملکردهای ناصواب‬ ‫همراهان آنها نباید باعث شود خدمات آنها را نادیده بگیریم‬ ‫و آنها را تخطئه کنیم و خدای ناکرده تصویری سیاه از آنها‬ ‫نشان دهیم‪».‬‬ ‫او در عین حال در بخشی دیگر از این یادداشت ادامه‬ ‫داد‪« :‬یکی از توفیقات دولت نهم و دهم به فضل الهی این‬ ‫بوده که از سال‌های ‪ 84‬تاکنون رقم درآمد نفتی ایران یک‬ ‫رقم فوق‌العاده بوده اس��ت؛ به‌طوری ک��ه از آغاز انقالب تا‬ ‫پایان دولت اصالحات رق��م درآمد نفتی ایران ‪ 383‬میلیارد‬ ‫و ‪ 796‬میلیون دالر بوده اس��ت؛ در حالی ک��ه تنها در طول‬ ‫برنامه پنج‌ساله چهارم درآمد نفتی ایران رقمی‌ بالغ بر ‪465‬‬ ‫میلیارد و ‪ 400‬میلیون دالر بوده است؛ یعنی ما در این دوره‬ ‫بیش از همه دولت‌های گذش��ته به لطف الهی درآمد نفت‬ ‫داشتیم و زیرساخت‌های اقتصادی کشور مهیای یک جهش‬ ‫اقتصادی بوده اس��ت‪ .‬بنابراین حجم خدمات به مردم نباید‬ ‫برخی را مغرور کند و مدام آم��ار و ارقام را به رخ دولت‌های‬ ‫پیشین بکشند‪».‬‬ ‫دبیرکل جبه��ه پیروان خط‌ام��ام و رهبری ب��ا انتقاد‬ ‫از اطرافی��ان رئیس‌جمه��ور تاکی��د کرد‪« :‬جع��ل تئوری‬ ‫مکتب ایرانی و حذف اس�لام در ادبیات گفتاری اطرافیان‬ ‫رئیس‌جمهور و تاکید بیش از حد روی اومانیس��م و اصالت‬ ‫انس��ان و به بهانه‌های گوناگون‪ ،‬ستایش از ایران باستان و‬ ‫تجلیل از کوروش و به رخ کش��یدن منش��ور حقوق بشر او‬ ‫نوعی بازگشت به گذشته است‪ ،‬بی‌آنکه به مردم بگوییم این‬ ‫رویکرد چه جایگاهی در گفتمان امام(ره) و رهبری دارد‪ .‬ما‬ ‫این رویکرد را نوعی انحراف می‌دانیم‪».‬‬ ‫او به نظرات آیت‌اهلل مصباح‌یزدی در خصوص دولت‬ ‫هم اشاره کرد؛ آنجا که نوشت‪« :‬مواضع انحرافی اطرافیان‬ ‫دکتر احمدی‌نژاد‪ ،‬حتی نزدیک‌ترین دوستان رئیس‌جمهور‬ ‫را رنجاند و نقد صریح آیت‌اهلل مصباح‌یزدی به حلقه انحراف‬ ‫و م��وارد انح��راف را اطرافی��ان رئیس‌جمه��ور باید جدی‬ ‫بگیرند‪g ».‬‬ ‫هيات سه‌گانه سنتي‌ها‬ ‫طيف راست اصولگرايان هنوز نتوانسته به راهكار واحدي براي انتخابات برسد‬ ‫‪2‬‬ ‫اگر در ادوار اخیر انتخابات ریاست‌جمهوری و مجلس‪،‬‬ ‫اصولگرایان س��نتی همواره از سیاس��یون بابرنامه به‌شمار‬ ‫می‌آمدند حاال اما گویا اوضاع سیاس��ی در این طیف خیلی‬ ‫مساعد نیست‪.‬‬ ‫کمتر از چهار ماه به ثبت‌نام کاندیداها زمان باقی مانده‬ ‫و آنها هنوز نتوانس��ته‌اند به یک تصمیم واحد برسند‪ .‬اخبار‬ ‫هفته گذشته نیز روایتگر این بود که سه ضلع جبهه پیروان‪،‬‬ ‫جامعه روحانیت و جامعه مدرس��ین به ای��ن راحتی‌ها کنار‬ ‫یکديگر قرار نمی‌گیرند‪ .‬آنجا که اعالم شد جامعه مدرسین‬ ‫با تش��کیل هیات انتخاباتی مش��ترک با جامعه روحانیت و‬ ‫جبهه پیروان مخالفت کرده و جامعه روحانیت اعالم کرد‪:‬‬ ‫«تصمیمی‌برای ائتالف با جبهه پیروان نگرفته‌ایم‪».‬‬ ‫یک همایش مهم‬ ‫ش��اید جدی‌ترین و البت��ه تازه‌ترین اقدام س��نتی‌ها‬ ‫برگزاری همایش��ی انتخاباتی تحت قالب جبهه پیروان در‬ ‫‪55‬‬
‫هفته گذش��ته بود‪ .‬این همایش فرصتی بود که چهره‌های‬ ‫مهم راست س��نتی کنار هم جمع ش��وند و به رایزنی‌های‬ ‫انتخاباتی بپردازند و البته از طرح انتخاباتی‌شان نیز رونمایی‬ ‫کنند‪.‬‬ ‫همچنین در همین مراس��م بود که اعالم شد‪« :‬باهنر‬ ‫به‌عنوان نایب‌رئیس اول‪ ،‬متکی نایب‌رئیس دوم‪ ،‬کوهکن‬ ‫رئیس واحد سیاس��ی‪ ،‬سجادی س��خنگوی جبهه‪ ،‬حبیبی‬ ‫رئیس واحد اس��تان‌ها و ارتباطات‪ ،‬مقصودپیش��ه بازرس‬ ‫ویژه و خانم محمدزاده به‌عنوان بازرس علی‌البدل انتخاب‬ ‫شده‌اند‪».‬‬ ‫دعای انتخاباتی‬ ‫س��خنران میهم��ان ای��ن کمپی��ن انتخابات��ی‬ ‫آیت‌اهلل محمدعلی موحدی‌کرمانی‪ ،‬نماینده مردم تهران در‬ ‫مجلس خبرگان رهبری و امام‌جمعه موقت جدید تهران بود‪.‬‬ ‫او در سخنرانی‌اش خطاب به کاندیداهای ریاست‌جمهوری‬ ‫با بیان اینکه برای رضای خدا‪ ،‬آنهایی که احساس می‌کنند‬ ‫زمینه کمتری برای رای دارند و برادران‌شان زمینه بیشتری‬ ‫دارند کنار بروند‪ ،‬از خدواند خواس��ت تا احساس وظیفه را از‬ ‫این کاندیداهای ریاست‌جمهوری نگيرد‪« :‬شما سعی کنید‬ ‫تعداد کاندیداهایتان را کم کنید چراکه آرا شکسته می‌شود‬ ‫و این خطر است و باید برای رضای خدا‪ ،‬آنهایی که احساس‬ ‫می‌کنند زمینه کمتری برای رای دارند و برادران‌شان زمینه‬ ‫بیش��تری دارند کنار بروند و جبهه پیروان سعی کند به یک‬ ‫نفر برسد چراکه آفت انتخابات همین است‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫سه قطب انتخاباتی‬ ‫آن همای��ش ی��ک س��خنران دیگ��ر هم داش��ت؛‬ ‫«محمدرضا باهنر»‪ .‬دبی��رکل جامعه مهندس��ین که چند‬ ‫هفته‌ای اس��ت زمزمه‌های کاندیداتوری‌اش نقل محافل‬ ‫سیاسی شده اس��ت و او هم البته اخیرا‌ترجیح داده احتمال‬ ‫کاندیدات��وری‌اش را با این جمله که در سیاس��ت هیچ‌چیز‬ ‫محال نیست‪ ،‬نفی نکند‪.‬‬ ‫او در این همایش گف��ت‪« :‬تحلیل ما این اس��ت که‬ ‫انتخابات پیش‌رو سه قطب خواهد داشت‌ که قطب نخست‬ ‫آن اصولگرایان هستند‪ ‌.‬اصالح‌طلبان قطب دیگر انتخابات‬ ‫س��ال آینده ریاس��ت‌جمهوری هس��تند که بارها از سوی‬ ‫مقامات رسمی کش��ور اعالم شده که س��ران فتنه در این‬ ‫انتخابات جایی ندارند چراکه در س��ال ‪ 88‬چراغ سبز‌هایی‬ ‫را به استکبار نشان داده و به‌وحدت امت حمله کرده است؛‬ ‫البته اگر توبه کنند شاید مردم آنها را در حد شهروند عادی‬ ‫بپذیرند‌‪‌.‬اصالح‌طلبانی ک��ه می‌خواهند در چارچوب قانون‬ ‫اساس��ی فعالیت سیاسی داش��ته باش��ند‪ ،‬راه برای آنها باز‬ ‫است که البته آنها نیز باید موضع خود را در برابر سران فتنه‬ ‫مش��خص کرده و تعریفی از عنوان اصالح‌طلبی ارائه کنند‬ ‫چرا‌که اغلب از واژه‌های مبهم زیاد استفاده می‌کنند‌‪»‌.‬‬ ‫باهنر قطب دیگ��ر انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری را‬ ‫احمدی‌نژاد دانس��ت و گفت‌‪« :‬آق��ای رئیس‌جمهور اگرچه‬ ‫می‌گوی��د که ب��رای انتخاب��ات کاری نمی‌کند‪ ،‬ام��ا ما دم‬ ‫خروس را می‌بینی��م که بیرون زده اس��ت و این حرف‌ها را‬ ‫باور نمی‌کنیم‪ .‬البته رئیس‌جمه��ور حقوقی دارد‪ ،‬اما باید به‬ ‫چند خط قرمز نیز توجه کن��د و نباید از موقعیت دولت برای‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری اس��تفاده کند‌‪ ‌.‬امیدواریم آقای‬ ‫رئیس‌جمهور برخی مباحث را که هم‌اکنون مطرح کرده از‬ ‫روی عدم دقت باش��د چراکه در غیر این صورت مساله‌دار‬ ‫می‌شود‌‪»‌.‬‬ ‫باهنر با بیان اینکه امروز ش��اهدیم ک��ه حرف برخی‬ ‫اصالح‌طلبان تندرو و افراطی در حرف‌های احمدی‌نژاد دیده‬ ‫می‌شود‪ ،‬گفت‌‪« :‬حرف‌هایی همچون تاکید بر انتخابات آزاد‬ ‫و اینکه همه باید حق شرکت در انتخابات را داشته باشند و‬ ‫عده‌ای حق اینکه جلوی مردم را بگیرند ندارند و از این قبیل‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪56‬‬ ‫حرف‌ها‪ .‬اگر بحث نظارت اس��تصوابی است باید بگویم که‬ ‫ما با همه مخالفان خود همچ��ون منافقین و توده از ابتدای‬ ‫انقالب این بحث را داشتیم‌‪».‬‬ ‫یک خبر عجیب‬ ‫اس��داهلل بادامچیان در این همایش یک خبر مهم را‬ ‫اعالم کرد‪ .‬خبری ک��ه البته پس از اع�لام آن از چند منبع‬ ‫مختلف تکذیب شد‪ .‬عضو ش��ورای مرکزی حزب موتلفه‬ ‫اس�لامی با اش��اره به رقابت‌های انتخابات��ی و کاندیدای‬ ‫احتمالی اصالح‌طلبان مدعی شده بود خاتمی به مقام معظم‬ ‫رهبری نامه داده که راهی باز ش��ود تا ما به صحنه بیاییم‪.‬‬ ‫به گفته وی‪ ،‬این نامه توس��ط آیت‌اهلل هاش��می به رهبری‬ ‫داده شده بود‪.‬‬ ‫موج تکذیب‌ها آن چنان زیاد بود که اسداهلل بادامچيان‬ ‫مجبور ب��ه ارائه توضی��ح درباره س��خنانش ش��د‪ .‬او چند‬ ‫روز بعد گف��ت‪« :‬در جمع پی��روان خط‌ام��ام‌(ره) و رهبری‬ ‫گروه‌های مختلف در انتخابات آینده را تحلیل می‌کردم و از‬ ‫اصالح‌طلبان هم گفتم که دچار تشتت گوناگونی هستند‪،‬‬ ‫یک گروه از اصالح‌طلبان می‌خواهن��د انتخابات را تحریم‬ ‫کنند و برخی از آنها می‌خواهند اپوزیس��یون را فعال کنند و‬ ‫گروهی دیگر نی��ز می‌خواهند فرد معتدل��ی بیاورند‪ .‬ضمن‬ ‫این تحلیل بیان کردم که گویا آقای خاتمی توس��ط آقای‬ ‫هاش��می پیامی‌برای مقام معظم رهبری فرستاده است و‬ ‫بنابراین اصل بحث من بنا‌بر‌احتمال بوده است و به‌عنوان‬ ‫نقل خبر در اثنای تحلیل و به‌عنوان پیام بیان شده است نه‬ ‫نامه‪ .‬بالفاصله بعد از تحلیل بنده دیدم که برخی س��ایت‌ها‬ ‫نوش��ته‌اند که من گفته‌ام نامه‌ای در کار بوده است و به‌طور‬ ‫قطع هم این موضوع را از قول بنده نق��ل کرده‌اند‪ .‬البته در‬ ‫هم��ان روز من این موض��وع را تصحیح ک��ردم و به نظرم‬ ‫مساله آن چنانی نبود که به این صورت مطرح بشود زیرا در‬ ‫فعالیت‌های سیاسی این چنین مسائل هم اتفاق می‌افتد که‬ ‫افراد پیامی‌ برای شخصیت‌های مختلف می‌فرستند‪ .‬اینکه‬ ‫یک مرتبه این موضوع را به صورت یک هیاهو برای هیچ‬ ‫درآورده‌اند‪ ،‬نش��انگر این اس��ت که در درون اصالح‌طلبان‬ ‫مسائل انتخاباتی به‌شدت مطرح است و خودشان هم هنوز‬ ‫به اجماع سیاسی نرسیده‌اند و اگر بر فرض مثال این نامه هم‬ ‫سیاست یک مجموعه از آنها باشد‪ ،‬مشخص است که خود‬ ‫نامه یک مساله‌ای میان اصالح‌طلبان بوده است؛ ولو اینکه‬ ‫من به‌طور قطعی این مساله را بیان نکردم‪ ،‬اما اصالح‌طلبان‬ ‫در این مسائل اختالف‌نظر زیادی دارند‪ .‬این خبر به صورت‬ ‫شایعه بوده اس��ت و من در تحلیل‌هایی که انجام می‌دهم‬ ‫نقل شایعات هم می‌کنم‪».‬‬ ‫گروه هشت‬ ‫اینکه س��نتی‌ها چگون��ه وارد انتخابات ش��وند یک‬ ‫دس��تورکار مهم برای نشس��ت جبهه پیروان بود‪ .‬منوچهر‬ ‫متک��ی‪ ،‬نایب‌رئیس جبهه پی��روان خط‌ام��ام و رهبری در‬ ‫همین همایش از نظر مثبت آیت‌اهلل مهدوی‌کنی و آیت‌اهلل‬ ‫یزدی نسبت به استراتژی انتخاباتی جبهه پیروان خبر داد و‬ ‫گفت‪« :‬کارهای تشکیالتی برای ایجاد آمادگی برای ورود‬ ‫به انتخابات ریاس��ت‌جمهوری و شوراها یک تکلیف جدی‬ ‫برای جبهه پیروان است‪ .‬از دو ماه قبل نشست‌های شورای‬ ‫مرکزی تشکل‌های عضو جبهه برگزار شد و تصمیماتی در‬ ‫آن نشست اتخاذ و تکالیفی به شورای مرکزی جبهه برای‬ ‫پیگیری واگذار شد‪».‬‬ ‫نایب‌رئیس جبهه پیروان خط‌ام��ام و رهبری با بیان‬ ‫اینکه استراتژی جبهه پیروان تدوین شده است‪ ،‬ادامه داده‬ ‫بود‪« :‬استراتژی و راهبرد دوره یازدهم ریاست‌جمهوری در‬ ‫‪12‬صفحه طراحی شده و سناریوهای مختلف کار انتخاباتی‪،‬‬ ‫نوع ن��گاه‪ ،‬چگونگی رس��یدن ب��ه نامزده��ای موردنظر و‬ ‫چگونگی رسیدن به نامزدهای والیی در آن پیش‌بینی شده‬ ‫و سپس این اس��تراتژی برای نقد و ارزیابی به جامعه معزز‬ ‫روحانیت مبارز و همچنین جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‬ ‫ارائه شد‪».‬‬ ‫متکی با اشاره به دیدار برخی از اعضای جبهه پیروان‬ ‫با آیت‌اهلل مهدوی‌کنی گفت‪« :‬از سوی هیات‌رئیسه جبهه‬ ‫یک کمیته ‪ 9‬نفره انتخاب و به خدمت آیت‌اهلل مهدوی‌کنی‬ ‫رسیدند و این چارچوب تدوین شده در جبهه را که به صورت‬ ‫بسیار ساده‪ ،‬روشن اما جهت‌دار بود را بیان کردند و دیدگاه‬ ‫آن بزرگواران را جویا ش��دند‪ .‬خوش��بختانه مانند همیشه‬ ‫اعضای جبهه پی��روان مورد توجه‪ ،‬تفق��د و تقدیر حضرت‬ ‫آیت‌اهلل مهدوی‌کنی قرار گرفتند و بحث‌های خوبی در این‬ ‫جلسه شد و توصیه‌هایی نیز داشتند که این کمیته ‪ 9‬نفره آن‬ ‫را پیگیری خواهد کرد‪».‬‬ ‫او همچنین با اش��اره به دیدار این کمیت��ه با رئیس و‬ ‫اعضای جامعه مدرس��ین حوزه علمیه قم گف��ت‪« :‬در این‬ ‫جلسه هم آقای عس��گراوالدی گزارش��ی را ارائه کردند و‬ ‫بازتاب مثبت و نگاه سازنده رئیس و اعضای جامعه مدرسین‬ ‫را مشاهده کردیم و قرار شد این همکاری‌ها ادامه پیدا کند‪».‬‬ ‫نایب‌رئیس جبهه پیروان خط‌امام و رهبری در ادامه با بیان‬ ‫اینکه انتخابات ریاست‌جمهوری نباید انتخابات شوراها را‬ ‫تحت‌الش��عاع قرار دهد‪ ،‬گفته بود‪« :‬ما از انتخابات شوراها‬ ‫نباید غفلت کنیم‪ ،‬چراکه زیرساخت‌های جامعه در شوراها‬ ‫شکل می‌گیرد‪ ،‬بنابراین شورایی را نیز برای پیگیری بحث‬ ‫ش��وراها به ریاس��ت بادامچیان انتخاب کردیم و این شورا‬ ‫مکلف شد اس��تراتژی انتخابات ش��ورا و ارتباطات در این‬ ‫رابطه را تنظیم کند‪».‬‬ ‫پس از متک��ی این کمال‌الدین س��جادی بود که خبر‬ ‫دیگری را در اختیار رس��انه‌ها ق��رار داد‪ .‬او گفت‪« :‬هیاتی‬ ‫هشت نفره از جبهه پیروان خط‌امام و رهبری در حال سامان‬ ‫دادن فعالیت‌ه��ای انتخاباتی این جبهه اس��ت‪ .‬این هیات‬ ‫هشت نفره منتخب اعضای شورای مرکزی جبهه پیروان‬ ‫خط‌امام و رهبری است که مساله انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫و مالقات‌هایی که باید در این مسیر با افراد و شخصیت‌های‬ ‫مختلف انجام شود را پیگیری می‌کنند‪».‬‬ ‫وی حبیب‌اهلل عس��گراوالدی‪ ،‬باهنر‪ ‌،‬متکی‪ ،‬حبیبی‪،‬‬ ‫به نظر می‌رسد روزگار سنتی‌ها این بار متفاوت از قبل‬ ‫است‪ .‬آنها هنوز نمی‌دانند چگونه وارد انتخابات شوند‬ ‫چرا كه هنوز نتوانسته اند دو ضلع معنوي و دو تشكل‬ ‫مهم روحاني يعني جامعه مدرسين و جامعه روحانيت را‬ ‫با خود همراه كنند‬
‫کوهکن‪ ،‬صابر‪ ،‬کریمی‌اصفهانی و شخص خودش را هشت‬ ‫نفر عضو این هیات معرفی کرد‪.‬‬ ‫مهمترین خبر همایش جبهه پیروان را هم حبیب‌اهلل‬ ‫عسگراوالدی اعالم کرد و با اش��اره به دیدار جبهه پیروان‬ ‫با آیت‌اهلل ی��زدی و مهدوی‌کنی گفت‪« :‬در ای��ن دیدارها‬ ‫قرار ش��د جامعتین هر یک هیات��ی معرفی کنن��د‪ ،‬ما هم‬ ‫یک هیاتی معرفی کنی��م و به‌دنبال ائت�لاف اصولگرایان‬ ‫باش��یم و از این ائتالف به جانب وحدت حرک��ت کنیم‪ .‬با‬ ‫نشس��ت‌های مش��ترک این هیات‌ها م��دل وحدتی برای‬ ‫رسیدن به کاندیدای واحد ش��کل خواهد گرفت و نهایتا به‬ ‫مصداق مشخص مي‌رسیم و هیچ گروه اصولگرایی از این‬ ‫قاعده مستثنی نیست و ما همه گروه‌ها و همه مستقلین را‬ ‫دعوت به این وحدت می‌کنیم‪».‬‬ ‫ائتالفی که تشکیل نشد‬ ‫اما هرچه زمان می‌گذشت اخبار خوش متکی و سایر‬ ‫سنتی‌ها روی دیگری به خود می‌گرفت‪.‬‬ ‫یک عضو ش��ورای مرک��زی جامعه مدرس��ین حوزه‬ ‫علمیه قم دو روز بعد از همایش جبهه پیروان به خبرنگاران‬ ‫گفت ک��ه تش��کیل هیات‌های س��ه‌گانه از س��وی جامعه‬ ‫روحانیت مبارز‪ ،‬مدرس��ین و جبهه پی��روان برای انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری به تصویب جامعه مدرسین حوزه علمیه‬ ‫قم نرسیده است‪ .‬آیت‌اهلل حس��ن ممدوحی ادامه داده بود‪:‬‬ ‫«ممکن است جامعه مدرسین حوزه علمیه قم همکاری و‬ ‫کمک فکری داشته باش��د‪ ،‬اما نه به صورتی که ما با جبهه‬ ‫پیروان متشکل شویم‪ ،‬اما همس��ويی و همفکری خواهیم‬ ‫داشت‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫بايد دنبال جامعتين باشيم‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫برای وحدت تالش می‌کنیم‪ ،‬اما‪...‬‬ ‫پس از آیت‌اهلل ممدوحی‪ ،‬حجت‌االس�لام آش��تیانی‬ ‫نیز به رسانه‌ها گفت‪« :‬آقای عس��گراوالدی و دوستانشان‬ ‫مالقاتی با آیت‌اهلل‌یزدی داشتند که در آن جلسه در خصوص‬ ‫حضور در انتخابات و همچنین تفاهمی كه‌بین جبهه پیروان‬ ‫و جامعه روحانیت و مدرسین برقرار شود صحبت‌هایی شد‪،‬‬ ‫اما اینکه شکل کار و روش چطور باشد‪ ،‬معلوم نیست‪.‬جامعه‬ ‫مدرسین جامعه علمی‌و حوزوی است و هرزمان نیاز کشور‬ ‫و وقت اقتضا کند کار خودش را انجام می‌دهد‪ .‬اصل تفاهم‬ ‫خوب است‪ ،‬اما اینکه شیوه کار چگونه باشد که ما یک طرف‬ ‫باش��یم و جبهه پیروان طرف دیگر محل گفت‌وگو است‪».‬‬ ‫آشتیانی با بیان اینکه برای رسیدن به روش سالم و یکسان‬ ‫برای دس��تيابي به وح��دت و انتخاب کاندیداه��ا کارهایی‬ ‫صورت گرفته است‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬مقدمات این کار در حال‬ ‫انجام است‪ ،‬اما به ش��یوه‌ای که آقای عسگراوالدی مطرح‬ ‫کردند‪ ،‬در قالب هیات‌های سه‌گانه یا شیوه‌ای همچون مدل‬ ‫وحدت در انتخاب��ات مجلس نهم که ه��ر گروهی نماینده‬ ‫داشته باشد‪ ،‬نیست‪».‬‬ ‫اما مخالفت‌ه��ا به جامعه مدرس��ین ختم نش��د و در‬ ‫حالی ک��ه همه نگاه‌ه��ا به س��مت جامعه روحانی��ت بود‪،‬‬ ‫حجت‌االس�لام س��یدرضا تقوی‪ ،‬عضو ش��ورای مرکزی‬ ‫جامعه روحانیت مبارز درباره تش��کیل کمیت��ه پنج نفره در‬ ‫جامعه روحانیت مب��ارز گفت‪« :‬تصمیمی‌ ب��رای ائتالف با‬ ‫جبهه پیروان نگرفته‌ایم‪».‬او همچنین گفته بود‪« :‬نشستی‬ ‫در این زمینه برگزار ش��د که هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‬ ‫است و قرار است مشورت شود و سپس تصمیم‌گیری کنند و‬ ‫نتیجه را بگویند‪ .‬اما هنوز هیچ تصمیم خاصی در این راستا‬ ‫اتخاذ نشده است‪».‬‬ ‫به‌هر روی به نظر می‌رس��د روزگار س��نتی‌ها این بار‬ ‫متفاوت از قبل اس��ت‪ .‬آنها هن��وز نمی‌دانن��د چگونه وارد‬ ‫انتخابات شوند چرا كه هنوز نتوانس��ته اند دو ضلع معنوي‬ ‫و دو تش��كل مهم روحاني يعني جامعه مدرس��ين و جامعه‬ ‫روحانيت را با خود همراه كنند‪g .‬‬ ‫گفت‌وگو با محسن‌كوهكن درباره استراتژي‌انتخاباتي‌جبهه‌پيروان‬ ‫‪3‬‬ ‫محسن کوهکن‪ ،‬نایب‌رئیس جبهه پیروان خط‌امام و رهبری در گفت‌وگو با مثلث‪ ،‬مکانیزم و استراتژی این جبهه‬ ‫برای ورود به انتخابات ریاست‌جمهوری را تشریح کرد‪.‬‬ ‫اميد كرماني‌ها‬ ‫فضای سیاس�ی کش�ور هر روز که ب�ه انتخابات‬ ‫نزدی�ک می‌ش�ویم‪ ،‬انتخاباتی‌ت�ر می‌ش�ود‪ ،‬چه‬ ‫ارزیابی از تحرکات این صحنه دارید؟‬ ‫‪ l‬در دوره یازدهم انتخابات ریاس��ت‌جمهوری همه‬ ‫گروه‌ه��ا و مجموعه‌ه��ا با احتی��اط و وس��واس وارد عرصه‬ ‫می‌شوند‪ ،‬چراکه احس��اس می‌کنند یک شخصیت کاریزما‬ ‫برای شرکت در انتخابات وجود ندارد‪ ،‬در گذشته افراد وقتی‬ ‫داوطلب می‌ش��دند حتی زمان تبلیغات رس��می در رس��انه‬ ‫ملی‪ ،‬بقیه داوطلبان انگشت اش��اره را به سوی گزینه اصلی‬ ‫ل ‪۶۰‬‬ ‫می‌بردند‪ ،‬مثال زمان��ی که مقام معظم رهبری در س��ا ‌‬ ‫نامزد ریاس��ت‌جمهوری ش��ده بودند‪ ،‬همه حتی نامزدهای‬ ‫دیگر می‌گفتند کاندیدای اصلی ایش��ان است و ما به ایشان‬ ‫رای می‌دهی��م ام��ا از دوم خ��رداد س��ال ‪ ۱۳۷۶‬انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری وارد مرحله جدیدی از رقابت شد و امکان‬ ‫توافق و اجماع شخصیت‌ها فراهم نشد و افرادی وارد صحنه‬ ‫شدند که در رده‌هایی تقریبا نزدیک هم بودند‪ .‬در کل هرچه از‬ ‫انقالب فاصله می‌گیریم بستر برای کسانی که در زمینه ملی‬ ‫بخواهند فعالیت کنند‪ ،‬بیشتر می‌شود چون هم اصولگرایان‬ ‫و هم اصالح‌طلبان نیروهایی دارند ک��ه در عرصه تقنین یا‬ ‫اجرا حضور داش��تند و هم‌اکنون نقاط مثب��ت و منفی آنها به‬ ‫هم نزدیک است و در چنین شرایطی همه با احتیاط حرکت‬ ‫می‌کنند‪ .‬از طرف دیگر در کش��ور موسس��ه ملی فراجناحی‬ ‫که نظرسنجی‌های انتخاباتی را با چارچوب استاندارد انجام‬ ‫دهد‪ ،‬وجود ندارد؛ اگرچه دستگاه‌هایی هستند که نظرسنجی‬ ‫می‌کنند و س��ابقه این کار آنها در بس��یاری موارد نزدیک به‬ ‫نتیجه نهایی بوده‪ ،‬اما هم‌اکنون موسس��ه‌ای که نظرسنجی‬ ‫انجام‌دهد و نتیجه آن مورد وثوق و اجماع همه باشد‪ ،‬نداریم؛‬ ‫بنابراین افراد در پیشبرد فعالیت‌های انتخاباتی خود محتاطانه‬ ‫عمل می‌کنند‪.‬‬ ‫به نظر ش�ما برنامه اصالح‌طلبان برای حضور در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم چیست؟‬ ‫‪ l‬اصالح‌طلبان افرادی را برای نامزدی در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری مطرح کردند اما از صحبت‌های اخیر آنها‬ ‫این طور برداشت می‌شود که می‌خواهند در‌نهایت روی یک‬ ‫نفر به وفاق و وحدت برسند‪ ،‬البته آنها نگرانی و دغدغه جدی‬ ‫دارند چراکه بخش قابل‌توجه��ی از اصالح‌طلبان در جریان‬ ‫فتنه ساکت بودند و نمی‌دانند سکوت آنها در جریان فتنه دلیل‬ ‫عدم‌صالحیت آنها خواهند بود یا خیر که البته این به شورای‬ ‫نگهبان مربوط می‌ش��ود‪ .‬وجود چنی��ن دغدغه‌هایی باعث‬ ‫می‌شود که اصالح‌طلبان تا دقیقه ‪ ،۹۰‬روی یک نفر متمرکز‬ ‫نش��وند؛ البته بخش��ی از آنها که رادیکال و اقلیتند به‌دنبال‬ ‫انتخابات نیستند و مشی تحریم را پیگیری می‌کنند که این‬ ‫‪57‬‬
‫گروه وضعیت مطلوبی نسبت به دوره قبل ندارند‪ .‬اصولگرایان‬ ‫به‌دنبال حذف کسی نیستند؛ بنابراین به اصالح‌طلبان پیشنهاد‬ ‫می‌دهیم که برای ورود به عرصه رقابت منشور اصالح‌طلبی‬ ‫بنویسند‪ ،‬گرچه ممکن اس��ت این کار در کوتاه‌مدت موجب‬ ‫ریزش نیرو در مجموعه اصالحات ش��ود‪ ،‬اما در بلندمدت به‬ ‫نفع آنها خواهد بود‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان در انتخابات پیش‌رو س��ه راهکار دارند؛‌‬ ‫نخس��ت آنکه یک نف��ر اصالح‌طل��ب را از مجموعه خود‬ ‫داوطلب کنند که تایید شود‪ ،‬دوم اینکه با برخی جریانات که‬ ‫از نظر فکری با آنها نزدیک هستند و در چارچوب نظام قرار‬ ‫ندارند‪ ،‬مانند جریان انحرافی کنار بیایند تا اگر داوطلب آنها‬ ‫مورد تایید قرار نگرفت‪ ،‬با جریان انحرافی ائتالف کنند و در‬ ‫آخرین سناریو از بین کاندیداها‪ ،‬کم‌ضررترین فرد را انتخاب‬ ‫‌کنند چراکه حداقل دستاورد این است که در فضای رسانه‌ای‬ ‫می‌گویند ما در صحنه بودیم و انتخابات را تحریم نکردیم‪.‬‬ ‫در جریان اصولگرا وضعیت چطور است؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬در جریان اصولگرایان با آنکه از زبان رئیس‌جمهور‬ ‫نش��نیدیم اما از کالم برخی نزدیکان وی شنیده می‌شود که‬ ‫حس��اب و کتاب دولت را از اصولگرایان جدا کردند‪ ،‬هرچند‬ ‫رئیس‌جمهور در مقابل این ادعا س��کوت کرده‪ ،‬اما گفته که‬ ‫دولت دنبال تبلیغات برای ریاست‌جمهوری نیست؛ حتی اگر‬ ‫حرف وی را حمل بر صحت‌کنیم مسلم این است که روزنامه‬ ‫دولت و مواضع دولت در این روزنامه به خوبی مشخص است‬ ‫و بر این اساس نباید برخی تحرکات را نادیده گرفت‪ ،‬بنابراین‬ ‫در تحلیل خود جایگاهی برای داوطلب آینده دولت باز کردیم‬ ‫حتی اگر آنها بگویند این فرد مس��تقل داوطلب ش��ده؛ البته‬ ‫امیدوارم این فرض درست نباش��د و آقای احمدی‌نژاد پس‬ ‫از ‪ ۸‬سال سکان اجرایی را به دست کس��ی بسپارد که مردم‬ ‫انتخاب می‌کنند‪ .‬فارغ از جری��ان دولت‪ ،‬طیف‌های اصولگرا‬ ‫س��لیقه‌های مختلفی دارند ک��ه در انتخاب��ات مجلس نهم‬ ‫کم‌وبیش این خصوصیت را نش��ان دادند؛ ام��ا اگر ببینند در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری فضای فتنه و انحراف است‪ ،‬بیشتر‬ ‫به سوی اتحاد و وحدت می‌روند‪.‬‬ ‫تکثر خیلی مهم است‪ ،‬اما اگر جریان مقابل فعال باشد‬ ‫و رای‌سازی کند گذش��ت اصولگرایان باید بیشتر شود و به‬ ‫سمت اتحاد و اتفاق وحدت حرکت کنند‪ .‬در کل اصولگرایان‬ ‫با اصالح‌طلبان و جریان انحراف��ی ائتالف نمی‌کنند چون‬ ‫الزمه اصولگرایی این اس��ت ک��ه با جریانات بده بس��تان‬ ‫نداشته باشد‪ ،‬حاال اگر در مرحله نخست انتخابات‪ ،‬داوطلبی‬ ‫حائز اکثریت مطلق آرا نشود و کار به مرحله دوم بکشد‪ ،‬این‬ ‫اتفاق قابل پیش‌بینی است که دوستان دولتی تمایل دارند‬ ‫اگر داوطلبشان در مرحله اول رای نیاورد‪ ،‬با یک اصالح‌طلب‬ ‫به مرحله دوم بروند‪ ،‬آن وق��ت اصولگرایان چاره‌ای ندارند‬ ‫تا به داوطلب دولت رای بدهند‪ ،‬ام��ا مردم برآیند مجموعه‬ ‫اصولگرای��ی برآمده از مجلس هفتم‪ ،‬هش��تم و نهم را تابع‬ ‫دولت نمی‌دانند‪ .‬ضمن آنکه ت�لاش جبهه پیروان خط‌امام‬ ‫و رهبری این است که نامزدش چهره متینی باشد‪ ،‬درست‬ ‫حرف بزن��د‪ ،‬مساله‌س��ازی نکند و در کنار حفظ اس��تقالل‬ ‫دس��تگاه اجرایی‪ ،‬با دو قوه دیگر قدرت تعامل خوبی داشته‬ ‫باشد زیرا مطالبه جامعه امروز حفظ آرامش و برنامه‌محوری‬ ‫و پرهیز از شعار‌محوری اس��ت‪ .‬طرحی در جامعه اسالمی‬ ‫ادوار نمایندگان مطرح شد و سپس به جبهه پیروان خط‌امام‬ ‫و رهبری آمد مبنی بر اینکه ب��رای اولین بار پس از انقالب‬ ‫یک استراتژی طراحی شود و براساس آن حرکت انتخاباتی‬ ‫شکل گیرد‪.‬‬ ‫حدود شش ماه قبل اس��تراتژی جبهه پیروان خط‌امام‬ ‫و رهبری در‌‪ ۱۶‬صفحه با ‪ ۲۵‬سرفصل نوش��ته شد تا وقتی‬ ‫ش��خصی می‌خواهد برای انتخابات بیاید‪ ،‬شرایط اقتصادی‬ ‫کشور به درستی برای وی تبیین شود که اگر سکان هدایت‬ ‫امور اجرایی را به دست گرفت بداند با چه مسائلی روبه‌رو‌ست‪،‬‬ ‫بحث تحریم‌ها را جدی بگیرد‪ ،‬برای مقابله با آنها برنامه داشته‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪58‬‬ ‫باشد‪ ،‬با حفظ اقتدار و استقالل‪ ،‬مدیریت پروژه‌ها را پیش ببرد‬ ‫و به تعهدات اقتصادی عمل کند‪ .‬در کل رئیس‌جمهور آینده‬ ‫شرایط سختی را پیش‌رو دارد و باید کارها را براساس تدبیر‪،‬‬ ‫عقالنیت و محور بودن قانون‪ ،‬پیش ببرد‪ ،‬این طور نمی‌شود‬ ‫که فرد با شانس و قرعه‌کشی از میان دیگر نامزدهای اصولگرا‬ ‫انتخاب شود و توقع داشته باشیم کار جلو‌رود‪.‬‬ ‫بنابرای�ن جبهه پی�روان خط‌ام�ام و رهب�ری در‬ ‫مس�یر انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری ب�ه س�وی‬ ‫برنامه‌محوری نامزد منتخب خود حرکت می‌کند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری چون خروجی‬ ‫رای مردم یک نفر اس��ت باید روی یک نام��زد تفاهم کرد؛‬ ‫بنابراین باید با گذشت‪ ،‬تعامل و همفکری به اتحاد و ائتالف‬ ‫‌رسید‪ ،‬یعنی به سمت و سویی رفت که گروه‌ها اشتراک‌های‬ ‫خود را مشخص و برجسته و اختالف‌ها را پنهان کنند اما اگر‬ ‫درست مدیریت نکنیم امکان دارد وجه اختالف غالب شود و‬ ‫به ائتالف نرسیم‪.‬‬ ‫بعضی‌ها تفکرشان این اس��ت که در این کشور وزن‬ ‫اش��خاص حقیقی از اشخاص حقوقی س��نگین‌تر است‪ ،‬ما‬ ‫این را نفی نمی‌کنیم اما می‌گوییم اینک��ه محور انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری روی محور اش��خاص حقیقی قرار گیرد‪،‬‬ ‫اشتباه اس��ت‪ .‬باید تلفیقی از اش��خاص حقیقی و تاثیرگذار‬ ‫به اضافه ش��خصیت‌های حقوق��ی محور کار باش��ند‪ .‬این‬ ‫کار باعث می‌ش��ود تا به راحتی ائتالف می��ان اصولگرایان‬ ‫شکل بگیرد‪ .‬عالوه بر این معتقدیم اینکه یک سلیقه سکان‬ ‫اجرایی کشور را به‌دس��ت بگیرد و بگوید یک تنه می‌تواند‬ ‫مشکالت کشور را حل کند فکر باطلی است‪ .‬داوطلب باید‬ ‫در برنامه خ��ود بحث گروه و مجموع��ه را مطرح کند و اگر‬ ‫مجموعه‌ای نگاه کنیم‪ ،‬برآیند افرادی که برای عضویت در‬ ‫کابینه انتخاب می‌شوند باال می‌آید و اگر سلیقه‌ای نگاه شود‬ ‫دایره انتخاب محدود می‌شود و باید به افرادی که نمره‌شان‬ ‫پایین‌تر است تن داد‪.‬‬ ‫تا‌کنون براس�اس اس�تراتژی تدوین�ی در جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری پیش رفتید؟‬ ‫‪ l‬بله؛ دقیقا در چارچوب همان استراتژی جلو رفتیم‪.‬‬ ‫بر این اس��اس بحث ارتباط با جامعه روحانیت مبارز تهران و‬ ‫جامعه مدرس��ین حوزه علمیه قم در یک سرفصل مشخص‬ ‫به صورت مستقل و پر‌رنگ آمده است‪ .‬جبهه خدمت آقایان‬ ‫رسید‪ ،‬نظر خود را مطرح کرد و جلساتی برگزار شد‪.‬‬ ‫یعنی جامعتین می‌خواهند ای�ن نقش‌محوری را‬ ‫ایفا کنند؟‬ ‫‪ l‬جبهه پیروان خط‌امام و رهبری چنین درخواستی‬ ‫را از آقایان داشت‪.‬‬ ‫جامعتین قبول کردند؟‬ ‫‪ l‬نمی‌توانم بگویم قبول کردند‪ ،‬اما رد هم نکردند‪.‬‬ ‫تقاضای جبهه از دو جامعه روحانیت مبارز و مدرس��ین حوزه‬ ‫علمیه قم این بوده که نس��بت به اتحاد‪ ،‬وح��دت‪ ،‬برادری و‬ ‫انسجام اصولگرایان توجه و عنایت کنند‪ .‬چون جبهه پیروان‬ ‫خود را از قدیم با جامعه هماهنگ می‌کرد‪.‬‬ ‫همیش��ه در گذش��ته ن��وع ورود به صحن��ه انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری این‌طور بود که بدون برنامه‌ای مشخص‬ ‫گروه‌های سیاسی از شخصیتی درخواست حضور و نامزدی‬ ‫در انتخابات می‌کردند‪ ،‬بعد آن فرد به شکل خود تصمیم‌گیر به‬ ‫صحنه می‌آمد و گروه‌های دعوت‌کننده دور وی جمع می‌شدند‬ ‫و شروع به تبلیغات برای او می‌کردند‪ ،‬اما همان‌طور که گفتم‬ ‫االن مکانیزم تغییر کرده و جبهه پی��روان بحث ارتباطات را‬ ‫ادامه می‌دهد‪ ،‬شرایط روز را رصد می‌کند‪ ،‬بعد به فرآیند انتخاب‬ ‫گزینه نزدیک می‌شود‪.‬‬ ‫در انتخاب گزینه‪ ،‬جبهه پی��روان خط‌امام و رهبری‬ ‫اصال و ابدا با یک نگاه تنگ‌نظرانه به موضوع نگاه نمی‌کند‪،‬‬ ‫اولویت‌‌بن��دی دارد‪ ،‬یعنی اگر افراد وجاهت الزم‪ ،‬ش��رایط‬ ‫قانون اساسی و مقبولیت اجتماعی را دارا بودند از درون جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری ش��روع می‌کنیم ام��ا به این معنا‬ ‫نیست که چشم بر سایر داوطلبان اصولگرا که درون جبهه‬ ‫نیستند می‌بندیم؛ وقتی در مقام مقایسه به گزینه‌ای درون‬ ‫جبهه رس��یدیم که نمره باال و محبوبیت مردمی‌دارد قطعا‬ ‫می‌ایستیم و از او حمایت می‌کنیم‪ ،‬ضمن آنکه راه را هم به‬ ‫دیگران نمی‌بندیم‪ ،‬اما اگر به یک فرد غیر‌جبهه‌ای رسیدیم‬ ‫که او شرایط الزم را داش��ت و از نظر مقبولیت در جامعه نیز‬ ‫جایگاهش قابل توجه بود قطعا به سمت و سوی او می‌رویم‪.‬‬ ‫هم‌اکنون جبهه پیروان خ�ط‌امام و رهبری در چه‬ ‫مرحله‌ای از پیمودن استراتژی خود قرار دارد؟‬ ‫‪ l‬االن کم‌کم به مرحله بررسی افراد واجد شرایط‬ ‫نزدیک می‌شویم‪ .‬حاال بعضی از این افراد خود برای نامزدی‬ ‫تصمیم گرفتند و نام بعض��ی را دیگران مطرح کردند و آنها‬ ‫در قبال طرح نامشان موضعی نگرفتند‪ .‬برهمین اساس در‬ ‫چارچوب منشور اصولگرایی و معیارهای قانون‌اساسی قصد‬ ‫آغاز بررسی‌ها را داریم‪ .‬البته یک تجربه موفق از گذشته آن‬ ‫اس��ت که تنها جامعتین می‌توانند برای اصولگرایان پدری‬ ‫کنند و دست نوازش بر سر همه بکش��ند‪ .‬تداوم ایفای این‬ ‫نقش از س��وی جامعتین برای یک طرفه نشدن بررسی‌ها‬ ‫ضرورت دارد‪ .‬جبهه پیروان حتی تا رسیدن به خود مصداق‪،‬‬ ‫به رعایت نگاه‪ ،‬نظرات‪ ،‬پیگیری‌ها و برنامه جامعتین کاملا‬ ‫مقید اس��ت و همکاری و همراهی الزم را تاکنون با این دو‬ ‫مجموعه روحانی داش��ته اس��ت‪ .‬باز تاکید می‌کنم که این‬ ‫به معنی عدم ارتب��اط با دیگر طیف‌های اصولگرا نیس��ت‪.‬‬ ‫ما االن ابتدای این س��رفصل از اس��تراتژی هستیم که به‬ ‫ترتیب مراحل‪ ،‬نخس��ت اولویت با تعیین داوطلبی از درون‬ ‫جبهه پیروان‪ ،‬بعد انتخاب داوطلبی با ش��رایط الزم و کافی‬ ‫از مجموعه اصولگرایان و اتحاد روی او و گام سوم ائتالف‬ ‫روی یک فرد اصولگرا خواهد بود که اگر یکی از این س��ه‬ ‫مورد نشد‪ ،‬آخرین خط اس��تراتژی‪ ،‬گزینه عدم تنازع است‪.‬‬ ‫یعنی از ابتدا تا انتها را بستیم و در این چارچوب جلو می‌رویم‪.‬‬ ‫آقای بادامچی�ان گفتند که م�ا می‌خواهیم اول به‬ ‫نامزدهای صالح برس�یم‪ ،‬بعد از میان آنها یکی را‬ ‫انتخاب کنیم‪ ،‬این فرآیند انتخاب نامزد صالح برتر‬ ‫چه خواهد بود؟ اگر به پنج گزینه رس�یدید‪ ،‬جبهه‬ ‫پیروان از میان آنها چگونه به یک نفر می‌رس�د؟‬ ‫این کار را با نظر‌س�نجی انجام می‌دهد یا به نظر‬ ‫جامعتین متوسل می‌شود؟‬ ‫‪ l‬در یک پروسه صحیح و معقول اول باید مساحت‬ ‫دایره بررسی مشخص ش��ود تا در آن برای رسیدن به گزینه‬ ‫واحد سعی و تالش صورت گیرد‪ .‬افراد صالح کسانی هستند‬ ‫که شرایط قانون اساس��ی همچون رجل سیاسی و مذهبی‪،‬‬ ‫سابقه اجرایی‪ ،‬فکر ملی و ذهن دوار‪ ،‬توانمندی‌های مدیریتی‪،‬‬ ‫تدبیر و تدبر را دارا باشند‪ .‬بر‌اساس تمرکز روی همین معیارها‬ ‫به یک جمع می‌رس��یم‪ .‬تا اینجای کار بحث مقبولیت و رای‬ ‫افراد مطرح نیس��ت‪ ،‬چند نفری مش��خص می‌شوند و طبق‬ ‫توانمندی و ش��رایطی که دارند نمره می‌گیرن��د‪ .‬قطعا نمره‬ ‫همه یکس��ان نیس��ت اما در یک دامنه قابل قبول تلورانس‬ ‫خواهد داشت‪ .‬قدم بعدی رس��یدن به کاندیدای واحد است و‬ ‫سپس جلوگیری از تکثر؛ در این مرحله دو قدم باید برداشت‬ ‫که اگر این کار درست انجام ش��ود نتیجه همراه با موفقیت‬ ‫خواهد بود‪ ،‬بنابراین بسیار مهم است‪ .‬قدم اول آنکه سازوکاری‬ ‫انتخاب شود و داوطلبان کاملا منطقی و معقول آن را بپذیرند‬ ‫که اگر خروجی مشخص شد به سمت تکثر نروند‪ .‬قدم دوم‬ ‫اینکه اگر رس��یدن به نامزد واحد محقق نشد از تکثر بیش از‬ ‫حد جلوگیری ش��ود‪ ،‬چون در امر انتخابات اتفاقاتی می‌افتد‬ ‫بنابراین نباید تکثر در حد دو یا س��ه نفر را بد بدانیم یعنی به‬ ‫صورت مطلق نمی‌توان گفت یک نفر کافی است‪ ،‬چون همه‬ ‫جریانات همیشه سعی‌شان بر این اس��ت که یک نفر دوم را‬ ‫برای ش��رایط خاص در نظر بگیرند‪ ،‬چون تمام اتفاقات قابل‬ ‫پیش‌بینی نیست‪ ،‬بنابراین قدم اول رسیدن به داوطلب واحد‬
‫و قدم دوم جلوگیری از تکثر است‪ .‬در بررسی‌های اولیه نوع‬ ‫نگاه و برخوردی که با داوطلبان می‌شود در جلوگیری از تکثر‬ ‫مهم است‪ ،‬یعنی باید کاملا محترمانه و با یک نگاه واحد به‬ ‫افراد واجد شرایط نگریسته شود تا هیچ‌گونه ذهنیت خاص‬ ‫نزد آنها پیش نیاید که عده‌ای با برنامه‌ای از پیش تعیین شده‬ ‫قصد کنار زدن آنها را دارند‪.‬‬ ‫اگر این مرحله به خوبی جلو رفت در گام بعدی حرکت‬ ‫به سمت و سوی تعیین مولفه‌های نامزدی با مقبولیت بیشتر‬ ‫است‪ .‬اگر همه نامزدها روی این مولفه‌ها توافق صد‌در‌صدی‬ ‫کنند و پایش بایستند به کاندیدای واحد می‌رسند‪ .‬اگر توافق‬ ‫صددرصدی پیش نیاید ول��ی اکثریت قبول کنن��د از تکثر‬ ‫جلوگیری می‌شود‪.‬‬ ‫فرض کنید در میان ‪ 10‬نفر‪ ،‬فرآیند نگرش‌سنجی را با‬ ‫توافق همه انجام داده و نتیجه مشخص شد و شش نفر از آن‬ ‫‪ 10‬نفر دیدند که با نیم تا یک درصد آرا جزو نفرات آخر هستند‪،‬‬ ‫طبیعی است که آدم عاقل براس��اس نظرسنجی انجام شده‬ ‫خود کنار می‌کشد‪.‬‬ ‫فقط نظر‌سنجی معیار اس�ت یا نظر جامعتین هم‬ ‫لحاظ خواهد شد؟‬ ‫یک ائتالف ‪ 3‬نفره تش�کیل ش�ده‪ ،‬این را چگونه‬ ‫می‌بینید؟ آی�ا جبهه پی�روان خط‌ام�ام و رهبری‬ ‫نامزدی برای عضویت در آن معرفی می‌کند؟‬ ‫‪ l‬ما هنوز به نامزدی نرس��یدیم‪ ،‬وقتی در استراتژی‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری به گزینه‌اي نرسیدیم این سه برادر‬ ‫برای ما محترم هس��تند اما گزینه ما نیس��تند‪ .‬اگر آنها قصد‬ ‫نامزدی در رقابت سیاس��ی پیش رو را دارن��د از گزینه‌هایی‬ ‫خواهند بود که جبهه پیروان ش��رایط نامزدی آنها را بررسی‬ ‫می‌کند و اگر به نام یکی از آنها رسید در خدمت وی خواهیم‬ ‫بود‪.‬‬ ‫به‌هر ک�س رس�یدید وی را برای اضافه ش�دن‬ ‫به اين جمع معرفی می‌کنید یا نخس�ت ش�رایط‬ ‫نام�زدی گ�روه ‪ 3‬نف�ره را در کنار س�ایر نامزدها‬ ‫بررسی می‌کنید و نامزد مطلوب را برمی‌گزینید؟‬ ‫‪ l‬ما اساسا با اینکه خود داوطلبان بنشیند‪ ،‬روی یک‬ ‫چارچوبی با هم توافق کنند ت��ا از میان خود یکی را برگزینند‬ ‫مخالفیم‪ ،‬چون خیلی به‌خروجی این مکانیزم امیدوار نیستیم‪.‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با اسداهلل بادامچيان‬ ‫‪4‬‬ ‫اسداهلل بادامچيان‪ ،‬عضو شوراي مركزي حزب موتلفه و مسئول ستاد انتخابات شوراهاي شهر و روستاي جبهه‬ ‫پيروان خط امام و رهبري معتقد است‪« :‬انتخابات شوراها فقط در شهر تهران و چند كالنشهر شكل جرياني دارد‪ ،‬از‬ ‫اين رو بايد براي كل كشور يك برنامه عام و براي تهران يك برنامه خاص داشت‪».‬‬ ‫اميد كرماني‌ها‬ ‫در پنج‌ش�نبه (هفتم‌ دي‌ماه) جبه�ه پيروان خط‬ ‫امام و رهبري همايش�ي داش�ت و آنجا ش�ما به‬ ‫عنوان رئيس ستاد انتخابات ش�وراهاي شهر و‬ ‫روس�تاي اين مجموعه انتخابات معرفي شديد‪،‬‬ ‫برنامه جبهه پيروان براي ورود به حوزه شوراها‬ ‫چيست؟ آيا مدل وحدت را پيگيري مي‌كند يا در‬ ‫اين حوزه رويكردي مستقل دارد؟‬ ‫‪ l‬مساله انتخابات شوراهاي شهر و روستا در حوزه‬ ‫خود مهم است چراكه جنبه محلي و بومي‌دارد و قرار است‬ ‫در دوره چهارم حدود ‪ 150‬هزار نفر در سراس��ر كشور براي‬ ‫مديريت شهري و روس��تايي انتخاب ش��وند؛ بنابراين كار‬ ‫عظيم‪ ،‬بزرگ و ارزش��مندي اس��ت‪ ،‬اما يادآور مي‌شوم كه‬ ‫در تعيين جهت آراي مردم جناح‌ها و جريان‌ها چندان موثر‬ ‫نيستند زيرا انتخابات جنبه سياس��ي ندارد و بيشتر ماهيت‬ ‫آن مردمي‪ ،‬محلي و بومي‌ اس��ت‪ .‬جبهه پي��روان خط امام‬ ‫و رهبري براي ورود به اي��ن عرصه مي‌خواهد با حوزه‌هاي‬ ‫مختلف در ارتباط باش��د‪ ،‬با همراهي و كم��ك به مردم در‬ ‫پرشور شدن انتخابات بكوش��د تا بهترين‌ها انتخاب شوند؛‬ ‫بر همين اساس مشغول كار‪ ،‬دسته‌بندي و تنظيم برنامه‌اي‬ ‫براي برقراري ارتباطات الزم هستيم‪ .‬همان‌طور كه گفتم در‬ ‫شهرستان‌ها چندان مسائل جرياني بر آراي مردم تأثير ندارد‬ ‫و اين به خالف معادالت انتخابات شوراها در كالنشهرهايي‬ ‫همچون تهران‪ ،‬شيراز‪ ،‬اصفهان‪ ،‬مشهد و تبريز است‪ .‬آنجا‬ ‫بيشتر مس��ائل بومي‪ ،‬محلي و خدمات شهري و روستايي‬ ‫مطرح است‪ .‬در كل مشغول انجام وظيفه براي سازماندهي‬ ‫ارتباطات‌مان هستيم‪.‬‬ ‫در حوزه تهران مي�زان تش�كيالتي عمل‌كردن‬ ‫چق�در خواهد ب�ود؟ آيا فك�ري ب�راي رايزني با‬ ‫گروه‌هاي ديگر اصولگرا داريد يا خير؟‬ ‫‪ l‬ب��ا هم��ه گروه‌ه��ا در ح��ال تفاهم هس��تيم و‬ ‫نمي‌خواهيم در انتخابات ش��وراها جزي��ره‌اي عمل كنيم‪،‬‬ ‫چنان كه در انتخابات ادوار گذشته نيز تا آنجا كه توانستيم‬ ‫كوشيديم همه گروه‌هاي اصولگرا را زير يك چتر جمع كنيم‪،‬‬ ‫حاال يك بار اسمش آبادگران و دوره‌اي نامش جبهه متحد‬ ‫اصولگرايان شد‪ ،‬بنابراين هدف آن است كه همه با هم كار‬ ‫كنيم‪ .‬االن من در جبهه پيروان خط امام و رهبري مسئول‬ ‫ستاد انتخابات شوراهاي شهر و روستا هستم‪ ،‬در موتلفه نيز‬ ‫مسئوليت س��تاد انتخابات را برعهده دارم؛ هر دو مجموعه‬ ‫آیا می‌توان گفت ‪ 2+1‬مدلی از شورای هماهنگی‬ ‫نیروهای انقالب است؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬سه برادر محترم‪ ،‬سه شخص حقیقی اصولگرا‬ ‫هستند که برای ما محترمند‪ .‬آنها با یک نیت خوب اقداماتی‬ ‫در جهت وحدت انجام دادند‪ ،‬اما این سه برادر محترم حاصل‬ ‫جمع اکثریت ظرفیت اصولگرایان نیس��تند‪ .‬برای اینکه این‬ ‫نیت خیر به نتیجه برسد باید روی یک چارچوب و ریلی قرار‬ ‫گیرند که این ریل جامعتین است‪.‬‬ ‫باالخ�ره پنج‌ماه ت�ا انتخابات ریاس�ت‌جمهوری‬ ‫مان�ده‪ ،‬آن نام�زدی ک�ه می‌خواه�د ب�ا م�ردم‬ ‫صحبت کند‪ ،‬ب�ه نشس�ت‌های دانش�گاه برود و‬ ‫در شهرس�تان‌ها در جمع م�ردم برنامه‌هایش را‬ ‫تشریح کند نیاز به فرصت زمانی دارد‪ ،‬اما نه فقط‬ ‫جبهه پیروان بلکه س�ایر طیف‌های سیاس�ی در‬ ‫تعیین مصداق خود دست دس�ت می‌کنند‪ ،‬علت‬ ‫چیست؟ آیا به خاطر پیچیده بودن فضای سیاسی‬ ‫در این دوره از انتخابات ریاست‌جمهوری است؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬به این علت نیست‪ ،‬عموم گروه‌ها روی میزان‬ ‫مقبولیت‌ها با شک و‌تردید نگاه می‌کنند تا نظر‌سنجی اینها‬ ‫بیاید و فضا شفاف‌تر شود‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫براي انتخابات شوراها برنامه داريم‬ ‫شورای هماهنگی را می‌فرمایید؟‬ ‫‪ l‬در دوره نهم گفتیم یک جمعی خودشان بنشینند و‬ ‫با هم صحبت کنند تا خروجی یکی باشد‪ ،‬این سازوکار برای‬ ‫جلوگیری از تکثر و رسیدن به وحدت شکست خورد‪ .‬مرجعی‬ ‫‌بی‌طرف همچون جامعتین باید روی فرآیند انتخاب داوطلب‬ ‫نهایی و جلوگیری از تکثر مدیریت و نگهبانی کند تا آن فرآیند‬ ‫منجر به وحدت یا ائتالف شود‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬اساس��ا جامعتین افراد فاقد صالحیت را در دایره‬ ‫رسیدگی خود نمی‌آورند‪ .‬شأن آنها اجل از این است‪ ،‬بنابراین‬ ‫آنها این ن��گاه را دارند که گزینه مورد‌نظ��ر آنها می‌خواهد از‬ ‫مردم رای بگیرد و حتما و یقینا جامعتین به بحث مقبولیت فرد‬ ‫مورد‌نظرش��ان در جامعه توجه می‌کنند و این حرف مصداق‬ ‫دارد‪ .‬در نخس��تین دوره انتخابات ریاس��ت‌جمهوری جامعه‬ ‫روحانی��ت و جامعه مدرس��ین مقابل بنی‌ص��در بحث آقای‬ ‫جالل‌الدین فارس��ی را مطرح کرد‪ ،‬اما ش��بهه ایرانی نبودن‬ ‫ایشان به میان آمد‪ ،‬بعد جامعتین از آقای حبیبی حمایت کرد‪،‬‬ ‫چرا آنها این کار را کردند؟ چون گزینه‌ای به نام سید‌ابوالحسن‬ ‫بنی‌صدر را قبول نداشتند‪ ،‬بنابراین روی آقای حبیبی متمرکز‬ ‫شدند و می‌خواستند به جامعه این پیام را بدهند‪.‬‬ ‫بر همین اس��اس به اعتقاد من حمایت جامعتين یک‬ ‫زمینه جلب اعتم��اد مردمی‌ برای داوطل��ب ایجاد می‌کند‪،‬‬ ‫مشخصا به لحاظ صالحیت‌ها اعتماد مردم را بیشتر می‌کند‪،‬‬ ‫اما اگر جامعتین چند گزینه دارای شرایط الزم را داشته باشند‬ ‫شک نش��ود که آنها از فردی حمایت می‌کنند که نزد مردم‬ ‫مقبولیت بیش��تری دارد‪ .‬اگر خاطرمان باش��د در دوره نهم‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری جامعتین گفتند در جایی که یک‬ ‫داوطلب اصولگرا واجد شرایط اس��ت از او حمایت می‌کنند‬ ‫اما اگر دو داوطلب اصولگرا قابل‌قبول وجود داش��ت باید به‬ ‫سمت و سوی داوطلبی رفت که مقبولیت بیشتری دارد‪.‬‬ ‫این مکانیزم یادآور یک تجربه شکس��ت‌خورده در انتخابات‬ ‫ریاست جمهوری دوره نهم است‪.‬‬ ‫قرار به حرك��ت جمعي دارند و مي‌خواهن��د مولفه‌هاي اين‬ ‫نوع حركت رعايت ش��ود تا جامعه از بركت جماعت خوبان‬ ‫استفاده كند‪.‬‬ ‫انتخاب�ات ‪ 24‬خ�رداد ‪ 92‬در دو ح�وزه‬ ‫رياس�ت‌جمهوري و ش�وراهاي ش�هر و روستا‬ ‫برگ�زار مي‌ش�ود؛ باالخ�ره جامعه ه�دف يكي‬ ‫كش�وري و ديگري محلي اس�ت‪ ،‬جبهه پيروان‬ ‫خط امام و رهبري در حوزه شوراها به‌ويژه تهران‬ ‫با فهرس�تي به نام خ�ود براي تعيي�ن مديريت‬ ‫ي همچون جبهه متحد‬ ‫شهري وارد مي‌شود يا نام ‌‬ ‫يا آبادگران بر آن مي‌گذارد؟‬ ‫‪ l‬يعني منظور همان اتفاقي است كه در انتخابات‬ ‫شوراهاي دوم و سوم رخ داد؟‬ ‫اصولگرايان در انتخابات شوراي دوم تهران به‬ ‫تفاهم رسيدند و با نام آبادگران به ميدان آمدند‪،‬‬ ‫اما در دوره س�وم اين‌طور نش�د و گروهي مجزا‬ ‫فهرست نامزدهايش را تنظيم كرد‪.‬‬ ‫‪ l‬موتلفه در بيش از ‪ 215‬شهر دفتر دارد؛ بنابراين‬ ‫يك تشكل گسترده است‪ .‬جبهه پيروان خط امام و رهبري‬ ‫هم در شهرستان‌هاي گوناگون شعبه و دفتر دارد‪ .‬مجموعه‬ ‫جبهه يك مجموعه تشكيالتي از سليقه‌هاي مختلف است‬ ‫كه در چارچوب گفتمان اصولگرايي در سراسر كشور فعاليت‬ ‫مي‌كند‪ ،‬اما براي انتخابات ش��وراي ش��هر تهران ش��رايط‬ ‫متفاوت از ديگر نقاط كش��ور اس��ت‪ ،‬چون تهران شهری‬ ‫‪ 10‬ميليون نفری با ويژگي‌هاي خاص خود است؛ بنابراين‬ ‫نوع انتخاب اعضاي ش��وراي ش��هر آن نيز با ديگر شهرها‬ ‫فرق مي‌كند‪ ،‬بنابراي��ن بايد با برنامه دقي��ق و جدي به آن‬ ‫وارد ش��د‪ .‬البته ديگر شهرها نيز گوشه چش��مي‌به مسائل‬ ‫اين كالنشهر‪ ،‬فضاي حاكم بر كشور و اصل خط واليت و‬ ‫اصولگرايي دارند‪ ،‬بنابراين مي‌توان گفت جبهه پيروان خط‬ ‫‪59‬‬
‫امام و رهبري براي كل كشور يك برنامه عام و براي تهران‬ ‫يك برنامه خاص دارد‪.‬‬ ‫پس جبه�ه پيروان با ن�ام خود در ته�ران براي‬ ‫انتخابات شوراي شهر ليست مي‌دهد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬تا االن كه همين‌طور است‪.‬‬ ‫آقاي چمران در مصاحب�ه‌اي گفته اند ما در قالب‬ ‫همان نام آبادگران در انتخابات ش�وراي ش�هر‬ ‫تهران حضور پيدا می‌كنيم‪ ،‬آيا فهرس�ت شما با‬ ‫فهرست آبادگران متفاوت است؟‬ ‫‪ l‬آبادگران هم يكي از جريان‌ه��اي اصولگرايان‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما در مجموع اصولگرايان به يك وحدت نس��بي‬ ‫مي‌رسند‪.‬‬ ‫يعني فهرست‌هاي آنها نام‌هاي مشترك خواهد‬ ‫داشت؟‬ ‫‪ l‬باي��د اين‌طور باش��د‪ .‬جبهه پيروان خ��ط امام و‬ ‫رهبري در هر انتخابات��ي زير چتر جامع��ه روحانيت مبارز‬ ‫تهران و جامعه مدرس��ين حوزه علميه ق��م كار مي‌كند‪ ،‬اما‬ ‫اينكه در انتخابات ش��وراهاي شهر و روس��تا جامعتين چه‬ ‫سياستي پيش بگيرند به خود بزرگواران مرتبط مي‌شود‪ ،‬اما‬ ‫جبهه تالش مي‌كند كه اصولگرايان با هم همكاري كنند‪.‬‬ ‫اينكه جبه�ه پيروان خ�ط امام و رهب�ري‪ ،‬طيف‬ ‫ايثارگ�ران و رهپوي�ان‪ ،‬آبادگ�ران و پاي�داري‬ ‫هر‌كدام به‌طور مجزا فهرست بدهند چقدر روي‬ ‫شانس پيروزي اصولگرايان تاثير مي‌گذارد؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬تحركات جريان‌ها براي انتخابات شوراها هنوز‬ ‫در آغاز راه است‪ .‬هرچه نزديك‌تر به زمان انتخابات شويم‬ ‫معموال اصولگرايان بيش��تر به س��مت وحدت گرايش پيدا‬ ‫مي‌كنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫االن ي�ك نظر يك تحليلي اس�ت ک�ه مي‌گويند‬ ‫اصالح‌طلب�ان بيش از ميدان رياس�ت‌جمهوري‬ ‫مي‌خواهند انتخابات شوراها را دروازه بازگشت‬ ‫خود به حاكميت قرار دهند‪ ،‬تحليل شما چيست؟‬ ‫‪ l‬هر مجموعه‌اي مي‌خواهد ب��راي انتخابات كار‬ ‫كند‪ ،‬خود را ب��زرگ مي‌بيند و مي‌خواه��د همه‌جا را بگيرد‪،‬‬ ‫اصالح‌طلبان هم مثل بقيه‪ ،‬مگ��ر آنها چقدر نفوذ در جامعه‬ ‫دارن��د؟ در انتخابات مجل��س نهم چقدر حضور داش��تند؟‬ ‫تعدادشان در مجلس ‪ 8‬نفر بيش��تر نيست‪ ،‬مگر كسي مانع‬ ‫آنها بود؟ اين همه نيرو دارند و خيلي تبليغ مي‌كردند كه اين‬ ‫دفعه مجل��س را مي‌گيريم اما چه ش��د؟ اينكه مي‌خواهند‬ ‫فعاليت كنند حقش��ان اس��ت‪ ،‬اينكه مي‌خواهند همه‌جا را‬ ‫بگيرند طرح اين ادعا طبيعي اس��ت‪ ،‬همه مجموعه‌ها اين‬ ‫هدف را دنبال مي‌كنن��د‪ ،‬اما اينكه مي‌توانن��د‪ ،‬بعيد به نظر‬ ‫مي‌رسد‪.‬‬ ‫پ�س مي‌گوييد رقاب�ت احتمالي بي�ن طيف‌هاي‬ ‫اصولگرا خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬هنوز به تعيين فهرس��ت نرسيديم‪ ،‬هر مجموعه‬ ‫از اصولگرا ي��ا غير‌اصولگرا فعال نامزده��اي خود را مطرح‬ ‫مي‌كنند‪ ،‬بعد هم نظراتش��ان را مي‌گويند‪ ،‬به‌تدريج به هم‬ ‫نزديك مي‌ش��وند و وحدت مي‌كنند‪ .‬اصولگرايان هميشه‬ ‫دنبال وحدت بودند‪ .‬اين رويك��رد در جبهه پيروان خط امام‬ ‫و رهبري بيشتر اس��ت‪ .‬بنابراين اصولگرايان اين حوزه به‬ ‫تكليف شرعي‌ش��ان عمل مي‌كنند‪ .‬اگر هم همين دوستان‬ ‫آبادگران مجموعه‌اي را معرفي كردند دوستان جبهه پيروان‬ ‫و ديگر طيف‌هاي اصولگرا نامزده��اي خود را با آنها قياس‬ ‫مي‌كنند تا افراد اصلح ش��ناخته ش��وند‪ ،‬اين تكليف شرعي‬ ‫ماس��ت حاال اگر اصولگرايي صالحيت براي نشس��تن بر‬ ‫كرسي شوراي شهر را داش��ت طبيعي است كه وي معرفي‬ ‫مي‌ش��ود‪ ،‬ما كه نبايد در تنگناهاي تش��كيالت‌ خود باقي‬ ‫بمانيم‪.‬‬ ‫انتخابات ش�وراهاي ش�هر و روس�تا هم�راه با‬ ‫انتخابات رياس�ت‌جمهوري برگزار مي‌شود‪ ،‬آيا‬ ‫‪60‬‬ ‫معادالت مثل دوره س�وم خواهد ب�ود يا متفاوت‬ ‫خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬طبعا يك تفاوت‌هايي دارد‪.‬‬ ‫تفاوت‌هاي آن در چه حوزه‌هايي است؟‬ ‫‪ l‬مردم محلي و بومي‌هر منطقه كه مي‌خواهند به‬ ‫نامزدهاي شوراها راي دهند به نامزد رياست‌جمهوري هم‬ ‫راي مي‌دهند‪ ،‬و همين كثرت راي ايجاد مي‌كند يا كساني‬ ‫كه در انتخابات رياست‌جمهوري راي مي‌دهند در انتخابات‬ ‫شوراهاي شهر هم شركت مي‌كنند به عالوه از نظر تبليغاتي‬ ‫نيز وسعت و گستره كار بيشتر مي‌شود‪.‬‬ ‫س�ليقه سياس�ي نامزد جبهه پيروان خط امام و‬ ‫رهبري در انتخابات رياس�ت‌جمهوري چقدر بر‬ ‫آراي مردم به فهرس�ت نامزدهاي شوراي شهر‬ ‫اين جبهه تاثير مي‌گذارد؟‬ ‫‪ l‬بستگي به ش��ور انتخاباتي دارد كه در رقابت‌ها‬ ‫پديد مي‌آيد‪.‬‬ ‫باالخره تاثير دارد يا خير؟‬ ‫‪ l‬قطعا تاثير دارد‪ .‬وقتي مثال بعد از شهادت رجايي و‬ ‫باهنر‪ ،‬آيت‌اهلل خامنه‌اي نامزد رياست‌جمهوري شدند‪ ،‬بر اثر‬ ‫شخصيت ممتاز ايشان يك موج عظيم پديد آمد كه همان‬ ‫جمعه هنوز نتايج شمارش آراي مردم اعالم نشده بود‪ ،‬ملت‬ ‫در نمازجمعه شعار دادند «تا چش��م منافقين شود كور‪ ،‬شد‬ ‫خامنه‌اي رئيس‌جمهور»؛ بنابراين تاثير را مي‌گذارد يا بهتر‬ ‫بگويم انتخابات شوراها و رياس��ت‌جمهوري بر هم تاثير و‬ ‫تاثير متقابل دارند‪.‬‬ ‫مكانيزم ش�ما چ�ه خواهد ب�ود؟ آقاي س�روري‬ ‫قائم‌‌مق�ام جمعي�ت رهپوي�ان انقالب اسلامي‬ ‫مي‌گف�ت اي�ن جمعيت همراه ليس�ت ش�وراها‬ ‫مي‌خواه�د ش�هردار پيش�نهادي خ�ود را ه�م‬ ‫معرفي كند‪ ،‬آيا جبهه پي�روان خط امام و رهبري‬ ‫مكانيزم‌ه�اي اين‌چنين�ي را براي خ�ود تعريف‬ ‫كرده است؟‬ ‫‪ l‬بايد جلوتر رفت و ديد كه معادالت به چه سمت‬ ‫و س��ويي مي‌رود‪ .‬ضمن آنكه ب��ه طرح يادش��ده مكانيزم‬ ‫نمي‌گويند‪ ،‬بلكه سياستگذاري است و جبهه پيروان خط امام‬ ‫و رهبري هنوز به سياست يا استراتژي در اين زمينه نرسيده‬ ‫كه قابل طرح باشد اما مس��ائل را در حال بررسي دارد و بعد‬ ‫كه نهايي شد سياست‌گذاري‌هاي خود را اعالم مي‌كند‪.‬‬ ‫چه زمان�ي جبهه‌پيروان بحث سياس�ت‌‌گذاري‬ ‫خ�ود را در ح�وزه انتخاب�ات ش�وراها نهاي�ي‬ ‫مي‌كند؟باالخره پنج ماه بيشتر تا ‪ 24‬خرداد ‪92‬‬ ‫نمانده است‪.‬‬ ‫‪ l‬به اقتضاي زمان برنامه‌هايمان را مي‌گوييم‪ ،‬به‬ ‫تدريج فرماندهي‪ ،‬تش��كيالت و ستادها ش��كل مي‌گيرد و‬ ‫انشاءاهلل روي مسائل كار مي‌كنيم‪.‬‬ ‫بحث شوراها به رياست‌جمهوري پيوسته است‪.‬‬ ‫االن يك ائتالف بين آقاي�ان حدادعادل‪ ،‬قاليباف‬ ‫و واليتي تشكيل شده‪ ،‬موضع جبهه پيروان خط‬ ‫امام و رهبري چيست؟ آيا اين ائتالف بايد از نظر‬ ‫جبهه عام‌تر بش�ود؟ جبهه پيروان قصدي براي‬ ‫معرفي نامزد به ائتالف يادشده دارد؟‬ ‫‪ l‬جبهه‌پيروان نه روي خوش و نه روي غيرخوش‬ ‫به اين ائتالف نش��ان داده‪ .‬االن بحث‌هاي مقدماتي است‪،‬‬ ‫اين دوستان هم كه با هم آمدند نمي‌دانم چرا اسمش را ‪2+1‬‬ ‫گذاشتند در اين جمع عدد «يك» كدام نفر از آنهاست؟‬ ‫البته برخ�ي هم از آن ب�ه نام ائتلاف ‪ 3‬نفره ياد‬ ‫مي‌كنند‪.‬‬ ‫‪ l‬هر كدام از اين نام‌ها يك بار معنايي و مفهوم ‌‬ ‫ي‬ ‫دارد‪ ،‬بنابراين اينكه مي‌گويند ‪ 2+1‬يا گروه ‪ 3‬نفره باالخره‬ ‫يك نفر از سه نفر رئيس‌جمهور مي‌ش��ود و سه نفر آنها كه‬ ‫نمي‌توانند به رياس��ت‌جمهوري برسند؛ ضمن اينكه غير از‬ ‫اينها ديگران هم هستند‪ ،‬در مجموع جبهه پيروان خط امام‬ ‫و رهبري درحال گفت‌وگو و بحث اس��ت و هنوز به نتيجه‬ ‫كاملي نرسيده كه بشود براي اطالع عامه مردم بيان كرد‪.‬‬ ‫ائتالف يادشده قابليت عام‌تر شدن دارد؟‬ ‫دارد‪.‬‬ ‫‪ l‬هر نوع احتم��ال كم‪ ،‬زياد يا ثاب��ت ماندن وجود‬ ‫تجربه ش�وراي هماهنگي نيروهاي انقالب را در‬ ‫انتخابات رياس�ت‌جمهوري س�ال ‪ 84‬داشتيم‪،‬‬ ‫ارزيابي شما چيس�ت؟ آيا ائتالف سه نفره مدلي‬ ‫از آن شوراست؟‬ ‫‪ l‬اين تكرار آن نيست‪ ،‬طبيعي است كه هر سياست‬ ‫انتخاباتي چارچوب‌هاي خاص خود را براس��اس مقتضيات‬ ‫زمان دارد‪.‬‬ ‫آقاي احمد س�الك‪ ،‬عضو شوراي مركزي جامعه‬ ‫روحانيت مبارز گفته كه جامعتين مشغول صحبت‬ ‫و مذاكره روي مالك‌ها و معيارهاي انتخاب اصلح‬ ‫اس�ت؛ حدودا ‪ ۳۰‬معيار انتخاب شده‪ ،‬بخشي از‬ ‫آنها در قانون اساسي اس�ت‪ ،‬بخشي در ضوابط‬ ‫قانون انتخابات و قس�متي بر اس�اس ش�رايط‬ ‫فعلي جامعه مورد توجه اس�ت‪ ،‬بر همين اساس‬ ‫جبهه‌پيروان خط ام�ام و رهبري براس�اس چه‬ ‫معيارهاي�ي افراد را ب�راي انتخ�اب نامزد اصلح‬ ‫ارزيابي مي‌كند؟‬ ‫‪ l‬تالش اولي��ه ما اين اس��ت كه هم��ه نيروهاي‬ ‫اصولگرا طبق مباني و ضواب��ط اصولگرايي با هم به تفاهم‬ ‫برسند‪ ،‬بر همين اساس در انتخاب نامزد رياست‌جمهوري‬ ‫ش��اخصه‌ها و ضوابط��ي را باي��د در نظر گرف��ت‪ .‬يكي از‬ ‫ش��اخصه‌ها اصل ‪ 115‬قانون اساسي اس��ت كه به موجب‬ ‫آن رئيس‏جمه��ور بايد از مي��ان‏ رجال‏ مذهبي‏ و سياس��ي‏‬ ‫ايراني‏االصل‏‪ ،‬تابع ايران‏‪ ،‬مدير و مدبر‪ ،‬داراي‏ حسن‏‌س��ابقه‏‬ ‫و امانت‏ و تقوا‏‪ ،‬مومن‏ و معتقد به‏ مباني‏ جمهوري‏ اس�لامي‬ ‫ايران‏ و مذهب‏ رس��مي كشور انتخاب ش��ود‪ .‬يعني ممكن‬ ‫اس��ت فردي رجل سياسي باش��د ولي رجل مذهبي نباشد‬ ‫و برعكس‪ .‬يك شاخصه ديگر اصل ‪ 121‬است كه تصريح‬ ‫ي‬ ‫ي اسالمي در جلسه‏ا ‏‬ ‫س شورا ‏‬ ‫دارد‪« :‬رئيس‏جمهور در مجل ‏‬ ‫كه‏ با حضور رئيس‏ قوه‌قضائيه‏ و اعضاي‏ ش��وراي‏ نگهبان‏‬ ‫تش��كيل‏ مي‏ش��ود به‏ترتيب‏ زير س��وگند ي��اد مي‏كند كه‬ ‫اگر همين دوستان آبادگران مجموعه‌اي را معرفي كردند‬ ‫دوستان جبهه پيروان و ديگر طيف‌هاي اصولگرا نامزدهاي‬ ‫خود را با آنها قياس مي‌كنند تا افراد اصلح شناخته شوند‪ ،‬اين‬ ‫تكليف شرعي ماست‬
‫‪ l‬يكي از بحث‌ها اقبال عامه است‪.‬‬ ‫چه فرجه زماني را براي آن در نظر گرفتيد؟‬ ‫‪ l‬زماني كه متناسب طرح در بين مردم باشد و اقبال‬ ‫مردم را همراه بياورد‪.‬‬ ‫شما در همايش جبهه‌پيروان از نامه آقاي‌خاتمي‬ ‫‌به رهب�ر معظم انقالب مطلبي را بي�ان كرديد كه‬ ‫اين ح�رف موج خب�ري ايجاد ك�رد‪ ،‬موضوع آن‬ ‫چه بود؟‬ ‫‪ l‬پنجش��نبه هفتم دي ماه در جم��ع پيروان خط‬ ‫امام (ره) و رهبري گروه‌ه��اي مختلف در انتخابات آينده را‬ ‫تحليل مي‌كردم و از اصالح‌طلبان هم گفتم كه دچار تشتت‬ ‫گوناگوني هستند‪ ،‬عده‌اي مي‌گويند نبايد به صحنه بياييم‬ ‫بعضي مي‌گويند بايد انتخاب��ات را بايكوت و تحريم كنيم‪،‬‬ ‫بعضي مي‌گويند بايد ب��ه عنوان وظيفه ش��ركت كرد ولي‬ ‫نامزدي معرفي نكرد‪ ،‬عده‌اي معتقدند حتما بايد نامزد معرفي‬ ‫شود عده‌اي مي‌گويند نامزد فرد ملایمی باشد تا راي بياود‪،‬‬ ‫بعضي مي‌گويند نه بايد آدم تندي معرفي كرد تا از موضعمان‬ ‫عقب ننشينيم‪ ،‬بعضي مي‌گويند برويم سراغ يك اصولگراي‬ ‫مدارا‌گر‪ ،‬بعضي مي‌گويند بايد زمينه باز شود و مباحثي از اين‬ ‫دست ميان آنها وجود دارد‪.‬‬ ‫ضمن اين تحليل بيان كردم كه گوي��ا آقاي خاتمي‬ ‫‌توس��ط آقاي هاش��مي پيامي‌براي مقام معظ��م رهبري‬ ‫فرستاده اس��ت؛ ما گفتيم «گويا پيام» عصري كه از درس‬ ‫حوزه آمدم معلوم شد كه شده «نامه و ارسال»‪ ،‬ضمن آنكه‬ ‫اصل بحث من بنا بر احتمال بود‪ .‬بالفاصله بعد از آن تحليل‪،‬‬ ‫بنده ديدم كه برخي از س��ايت‌ها نوش��ته‌اند كه من گفته‌‌ام‬ ‫نامه‌اي در كار بوده و اين موضوع را از قول من نقل كرده‌اند‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫چ�ه زمان�ي جبهه پي�روان خ�ط ام�ام و رهبري‬ ‫مي‌خواهد پنج فرد صال�ح را معين كند تا از ميان‬ ‫ب�راي انتخ�اب يك نف�ر از مي�ان پنج نف�ر بايد‬ ‫نظر‌س�نجي انجام ش�ود تا مي�زان مقبوليت هر‬ ‫كس مشخص شود‪ .‬اگر اينطور است نظر‌سنجي‬ ‫چه زماني برگزار مي‌شود؟‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫«بس��م‏اهلل‏ الرحمن‏ الرحيم‏‪ ،‬من‏ به‏ عنوان‏ رئيس‏جمهور در‬ ‫پيش��گاه‏ قرآن‏ كريم‏ و در برابر ملت‏ ايران‏ ب��ه‏ خداوند قادر‬ ‫متعال‏ سوگند ياد مي‏كنم‏ كه‏ پاسدار مذهب‏ رسمي و نظام‏‬ ‫جمهوري‏ اس�لامي و قانون‏ اساس��ي‏ كشور باش��م‏ و همه‏‬ ‫استعداد و صالحيت‏ خويش‏ را در راه‏ ايفاي‏ مسئوليت‌هايي‏‬ ‫كه‏ برعهده‏ گرفته‏ام‏ به‏كار گيرم‏ و خ��ود را وقف‏ خدمت‏ به‏‬ ‫ق‬ ‫ي از ح ‏‬ ‫ن و اخالق‏‪ ،‬پشتيبان ‏‬ ‫ج دي ‏‬ ‫ي كشور‌‪ ،‬تروي ‏‬ ‫مرد ‏م و اعتال ‏‬ ‫و گسترش‏ عدالت‏ س��ازم‏ و از هرگونه‏ خودكامگي‏ بپرهيزم‏‬ ‫و از آزادي‏ و حرمت‏ اش��خاص‏ و حقوقي‏ كه‏ قانون‏ اساسي‏‬ ‫براي‏ ملت‏ شناخته‏ است‏ حمايت‏ كنم‏‪ .‬در حراست‏ از مرزها و‬ ‫ي كشور از هي ‏چ اقدامي‌‬ ‫ي و فرهنگ ‏‬ ‫ي و اقتصاد ‏‬ ‫استقال ‏ل سياس ‏‬ ‫ي از پيامبر اسال ‏م و‬ ‫ت از خداوند و پيرو ‏‬ ‫دريغ نورز ‏م و با استعان ‏‬ ‫ائمه‏ اطهار عليهم‏السالم‏ قدرتي‏ را كه‏ ملت‏ به‏عنوان‏ امانتي‏‬ ‫مقدس‏ به‏ من‏ سپرده‏ اس��ت‏ همچون‏ اميني‏ پارسا و فداكار‬ ‫نگاهدار باشم‏ و آن‏ را به‏ منتخب‏ ملت‏ پس‏ از خود بسپارم‏‪».‬‬ ‫اين انشاي مرحوم شهيد بهشتي است‪.‬‬ ‫وقتي وي داشت اين را مي‌نوشت گفت‪« :‬اين قدرت‬ ‫چيز جالبي است‪ ،‬هركس به دست مي‌آورد دلش نمي‌آيد آن‬ ‫را رها كند‪ ».‬مستفاد از اين سوگند آن است كه فرد خودكامه‬ ‫شايس��تگي رياس��ت‌جمهوري ندارد‪ .‬حاال ب��راي انتخاب‬ ‫مصداق رياست‌جمهوري نبايد بحث جرياني و سليقه‌اي و‬ ‫گروهي كرد‪ ،‬اولين شرط براي رياست‌جمهور انطباق فرد با‬ ‫معيارهاي قانوني و شرعي است‪ ،‬حاال اگر همه اين شرايط‬ ‫را داشتند سوال اينجاست كه چه كسي بايد انتخاب شود؟‬ ‫فردي كه از همه شايس��ته‌تر و بهتر اس��ت‪ .‬بر اساس شرع‬ ‫نمي‌توان فاضل را بر افضل يا غير‌صالح بر صالح و صالح را‬ ‫بر اصلح مقدم داشت‪ ،‬يعني بايد از بين اينها اصلح را انتخاب‬ ‫كرد و اين خيلي بحث جدي است‪ .‬هم‌اكنون جبهه پيروان‬ ‫خط امام و رهبري در حال بحث و بررسي است‪ .‬اگر به اينجا‬ ‫رس��يد كه اصلح نداريم و پنج نامزد صالح هستند آن فردي‬ ‫انتخاب مي‌شود که به لحاظ راي برتري دارد‪ ،‬اما شايد بعد از‬ ‫معرفي صالح برتر برخي بگويند كه همه دنيا يك طرف و ما‬ ‫نيز طرف ديگر‪ ،‬اينها حسابشان جدا مي‌شود‪.‬‬ ‫آنها صالح برتر انتخاب شود؟‬ ‫‪ l‬هنوز به اين مرحله نرسيديم‪ ،‬هنوز افراد خودشان‬ ‫را مطرح مي‌كنن��د‪ ،‬باالخره ب��راي تعيين پن��ج صالح دير‬ ‫نمي‌شود تا انشاءاهلل همه بزرگان دقت مي‌كنند‪.‬‬ ‫البته در هم��ان روز من اين موض��وع را تصحيح كردم و به‬ ‫نظرم مس��اله آنچناني نبود كه به اين صورت مطرح بشود‪،‬‬ ‫زيرا در فعاليت‌هاي سياسي چنين مسائلی هم اتفاق مي‌افتد‬ ‫كه افراد پيامي‌براي ش��خصيت‌هاي مختلف مي‌فرستند‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان از هيچ هياهو س��اخته‌اند‪ .‬محمدرضا خاتمي‬ ‫‌قضيه را تكذيب كرد‪ ،‬اينك��ه آنها يك مرتبه اين موضوع را‬ ‫به صورت يك هياهو درآورده‌اند‪ ،‬نش��انگر اين است كه در‬ ‫درون اصالح‌طلبان مسائل انتخاباتي به شدت مطرح است‬ ‫و خودشان هم هنوز به اجماع سياس��ي نرسيده‌اند و اگر بر‬ ‫فرض مثال اين نامه هم سياست يك مجموعه از آنها باشد‪،‬‬ ‫مشخص اس��ت كه خود نامه هم يك مس��اله‌اي در ميان‬ ‫اصالح‌طلبان بوده‌ است‪.‬‬ ‫ولو اينك��ه من به‌ط��ور قطعي اي��ن مس��اله را بيان‬ ‫نك��ردم‪ ،‬ام��ا اصالح‌طلبان در اي��ن مس��ائل اختالف نظر‬ ‫زيادي دارن��د‪ .‬در واقع من برخي ش��نيده‌ها و اخب��ار را در‬ ‫مي��ان تحليل‌هاي خود ب��ه كار بردم‪ ،‬هر چن��د اين خبر به‬ ‫صورت شايعه بوده اس��ت؛ به هرحال من در تحليل‌هايي‬ ‫كه انجام مي‌دهم نقل ش��ايعات هم مي‌كنم‪ ،‬اما اينكه اين‬ ‫را تبديل كنند به نامه و بعد بي‌بي‌س��ي فارسي عكس من‬ ‫را در كنگره اعتماد ملي س��ال ‪ 87‬قبل از فتنه منتش��ر كند‬ ‫و روزنامه اي��ران نيز در يك حرك��ت هماهنگ عكس من‬ ‫را با آقاي خاتم��ي‌ چاپ كند‪ ،‬ب��ه نظر من چي��زي در اين‬ ‫ميان بوده كه برخي‌ به دنبال آن مس��اله هستند‪ .‬همين جا‬ ‫داخل پرانتز مي‌گويم سال ‪ 87‬من عضو خانه احزاب بودم و‬ ‫به كنگره احزاب مي‌رفتم‪.‬‬ ‫به هر ح��ال اصالح‌طلب��ان از درون به ش��دت دچار‬ ‫اختالف‌نظ��ر هس��تند و همي��ن مس��ائل و اختالفاتي كه‬ ‫آق��اي خوئيني‌ها با ديگ��ر اعضاي اصالح‌طل��ب دارند نيز‬ ‫در همين راستاس��ت؛ بنابراين مس��اله اين است كه هياهو‬ ‫براي هيچ بوده است و البته اين هيچي بوده است كه براي‬ ‫اصالح‌طلبان خيلي حرف دارد‪.‬‬ ‫پس شما تحليل خود را گفتيد و از اين اتفاق خبر‬ ‫نداشتيد؟‬ ‫‪ l‬من وضعيت جريانات گوناگون را تحليل مي‌كنم‪.‬‬ ‫اين درج شود‪ ،‬بقيه‌اش طلب نشريه مثلث‪g .‬‬ ‫‪61‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪62‬‬ ‫مصالحه بزرگ‬
‫جامعه بين الملل به مصالحه در مورد تحوالت سوريه نزديك مي‌شود؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫سناريوي « اخضر»‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫خبرگزاري‌هاي خارجي مي‌گويند كه اخضر‬ ‫ابراهيمي فعاليت‌هاي خود را براي حل و فصل‬ ‫ديپلماتيك بحران سوريه طي دو هفته گذشته‬ ‫افزايش داده است ‪ .‬او با انجام برخي اصالحات‬ ‫در طرح ژنو مي‌خواهد آرامش را به سوريه‬ ‫بازگرداند‪.‬‬ ‫‪63‬‬
‫ديپلماسي سري‬ ‫‪1‬‬ ‫مخالفت كشورهاي عربي با توافق واشنگتن ‪ -‬مسكو‬ ‫بين‌الملل‬ ‫آیا درگیری‌های نظامی در س��وریه به روزهای پایانی‬ ‫نزدیک م ی‌شود؟! این سوالی اس��ت که این روزها با تشدید‬ ‫تالش‌های اخضر اب راهیمی‪ ،‬فرستاده ویژه سازمان ملل در‬ ‫امور سوریه‪ ،‬به ذهن هر مخاطبی خطور م ی‌کند‪.‬‬ ‫ی تالش‌هایش را ب رای حل‬ ‫از یک هفته پیش اب راهیم ‌‬ ‫بحران سوریه چندین ب رابر کرده و در سفرهای مختلفش به‬ ‫کشورهایی چون روسیه‪ ،‬مصر و سوریه به‌دنبال آن است که‬ ‫این بار با طرح جدیدش این مساله را یکسره کند‪ .‬این طرح‬ ‫جدید م ی‌تواند م��ورد حمایت قدرت‌ه��ای جهانی از جمله‬ ‫روسیه‪ ،‬متحد کلیدی سوریه قرار گیرد‪ .‬به گفته اب راهیمی‪،‬‬ ‫وی درباره این طرح که یک راه‌حل سیاسی ب ر‌اساس بیانیه‬ ‫ژنو در ماه ژوئن است با روسیه و سوریه گفت‌وگو کرده است‪.‬‬ ‫ی پس از دیدار با نبیل الع ربی‪ ،‬دبیرکل اتحادیه عرب‬ ‫اب راهیم ‌‬ ‫در قاه��ره گفت‪« :‬من درباره این طرح با روس��یه و س��وریه‬ ‫صحبت کرده‌ام‪ .‬فکر م ی‌کنم این پیشنهاد بتواند به وسیله‬ ‫جامعه بی ن‌المللی تدوین شود‪».‬‬ ‫طبق طرح ژنو‪ ،‬طرفین باید خشونت را متوقف کنند و‬ ‫یک نهاد انتقالی تا زمان برگزاری انتخابات تشکیل شود‪ .‬در‬ ‫همین راستا‪ ،‬اخضر اب راهیمی‪ ،‬پس از سفر به مسکو و دیدار‬ ‫با سرگئی الوروف‪ ،‬وزیر امور‌خارجه روسیه‪ ،‬وارد قاهره شد و‬ ‫در این سفر اوضاع سوریه را بسیار بد و پیچیده بیان کرد‪ .‬وی‬ ‫عنوان کرد ادامه بحران در این کشور بدون حل و فصل آن‬ ‫به کشتار بیشتر مردم سوریه م ی‌انجامد‪.‬‬ ‫ی در نشس��ت خب��ری پس از دی��دار با نبیل‬ ‫اب راهیم ‌‬ ‫العربی‪ ،‬دبیرکل اتحادیه عرب در قاهره گفت‪« :‬ادامه شرایط‬ ‫کنونی در سوریه کشتار بیش��تری را به همراه دارد و سوریه‬ ‫بین راه‌حل سیاس��ی و جهنم قرار دارد‪ ».‬وی در پاس��خ به‬ ‫س��وال دیگری درباره موافقت با کناره‌گیری بش��ار اسد نیز‬ ‫گفت‪« :‬م��ن هرگز نگفتم که بش��ار ب��ه زودی کناره‌گیری‬ ‫کند یا در قدرت بماند‪ .‬اکنون بحث حل بحرانی اس��ت که‬ ‫سوریه با آن مواجه شده است‪ .‬بناب راین اکنون مقامات غربی‬ ‫و برخی کشورها چون عربستان‪ ،‬قطر و ترکیه به این نتیجه‬ ‫رسیده‌اند که راه‌حل بحران س��وریه حذف اسد نیست بلکه‬ ‫ب رای عبور از این بحران باید به‌گونه‌ای عمل کنند که اکثر‬ ‫مردم م ی‌خواهند‪».‬‬ ‫اکنون به‌دنب��ال تالش‌های اب راهیم ی‌ قرار ش��ده در‬ ‫ی برگزار‬ ‫روزهای آتی نشستی میان روسیه‪ ،‬آمریکا و اب راهیم ‌‬ ‫شود؛ نشستی که طی آن احتماال تصمیمات نهایی گرفته‬ ‫خواهد ش��د‪ .‬بنا به گفته «میخائیل بوگدانف»‪ ،‬معاون وزیر‬ ‫خارجه روسیه در نشس��ت آتی‪ ،‬اب راهیم ی‌ با مقامات روسیه‬ ‫و آمریکا‪ ،‬یعنی بوگدانف و ویلیام برنز‪ ،‬نماینده وزارت‌خارجه‬ ‫آمریکا دیدار خواه��د کرد‪ .‬دی��دار اول اب راهیم ی‌ ب��ا برنز و‬ ‫بوگدانف دهم دس��امبر در ژنو برگزار شد که در آن حاضران‬ ‫بر لزوم ممانعت از کش��یده ش��دن درگیری‌های سوریه به‬ ‫س��ناریوی نظامی تاکید کردند‪ .‬همچنین طی س��فر اخیر‬ ‫اب راهیم ی‌ مجددا بحث و گفت‌وگ��و میان مخالفان و دولت‬ ‫سوریه مطرح شد؛ مساله‌ای که در ابتدا از جانب مخالفان و‬ ‫سپس نیز از جانب دولت دمشق رد شد‪ .‬یک نماینده مجلس‬ ‫سوریه با تاکید بر قوی بودن نظام این کشور تصریح کرد که‬ ‫دولت سوریه با تروریس ت‪‎‬های مسلحی که از سوی بیگانگان‬ ‫حمایت م ی‌ش��وند‪ ،‬گفت‌وگو نخواهد کرد‪ .‬ولی��د الزعبی‪،‬‬ ‫نماینده مجلس سوریه‪ ،‬ضمن رد اظهارات اخضر اب راهیمی‪‌،‬‬ ‫فرستاده سازمان ملل متحد تاکید کرد که نظام سوریه قوی و‬ ‫منسجم است‪ .‬بوگدانف‪ ،‬نیز هفته گذشته از معاذ الخطیب‪،‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪64‬‬ ‫رئیس مخالفان سوری خواسته بود تا ب رای مذاکره در مسکو‬ ‫یا هر جایی دیگ��ری که او تعیین م ی‌کن��د‪ ،‬آمادگی خود را‬ ‫اعالم کند‪ .‬این در حالی اس��ت که رئیس مخالفان س��وری‬ ‫در پاسخ به دعوت مس��کو ب رای مذاکره‪ ،‬کناره‌گیری بشار‬ ‫اسد از قدرت و عذرخواهی روسیه از ملت سوریه را دو‌پیش‬ ‫شرط‌اساسی مخالفان ب رای آغاز مذاکرات اعالم کرد!‬ ‫در دیدار اخیر اب راهیم ی‌ با اسد‪ ،‬مسائل مهمی‌مطرح‬ ‫شد؛ یک رسانه سوری در گزارشی به ش��روط نماینده ویژه‬ ‫سازمان ملل در دیدار اخیرش با بش��ار اسد در دمشق ب رای‬ ‫حل بحران س��وریه اش��اره کرد؛ ش��روطی که با مخالفت‬ ‫رئی س‌جمهور سوریه روبه‌رو ش��د‪ .‬شخصی ت‌های رسانه‌ای‬ ‫عرب و نزدیک به اخضر اب راهیم ی‌ ب��ه برخی از نکات مهم‬ ‫دیدار اخیر اب راهیم ی‌ با بش��ار اس��د‪ ،‬رئی س‌جمهور س��وریه‬ ‫پرداختند‪ .‬به گفته یکی از این افراد‪ ،‬دیپلماس��ی اب راهیم ی‌‬ ‫پخته و کامل نبود و وی حامل خواسته‌های قطر و گرایشات‬ ‫عربس��تان س��عودی بود‪ .‬بنا بر اعالم این شخصی ت‌های‬ ‫رسانه‌ای‪ ،‬اب راهیم ی‌ توافقات روس��یه و آمریکا درباره سوریه‬ ‫در ژنو را فرام��وش کرده بود و از مخالفان داخلی س��وریه یا‬ ‫مخالفانی که موافق نشس��ت‌های دوحه و آن��کارا نبودند‬ ‫سخنی به میان نیاورد‪.‬‬ ‫طبق اطالعات موجود‪ ،‬مسکو و واشنگتن به حداقل‬ ‫توافقاتی درباره س��وریه دس��ت یافته‌اند‪ ،‬اما این توافقات با‬ ‫مخالفت قاطع کشورهای عربی از جمله کشورهای حاشیه‬ ‫خلی ج‌فارس مواجه شده است‪ ،‬به‌ویژه اینکه روسیه و آمریکا‬ ‫تصمیم گرفته‌اند بش��ار اس��د در حکومت باق��ی بماند که‬ ‫این موضوع کشورهای حاش��یه خلیج فارس را به وحشت‬ ‫انداخته است‪.‬‬ ‫ی اخی را در سفر به دمشق و دیدار‬ ‫درواقع اخضر اب راهیم ‌‬ ‫با بشار اس��د‪ ،‬طرح جدید خود را ب رای حل بحران سوریه به‬ ‫وی ارائه کرد؛ نکات اساسی این طرح که مورد رایزنی طرفین‬ ‫قرار گرفت عبارتند از‪:‬‬ ‫‪ -1‬طرح توقف خش��ونت و درگیری که ترکیه‪ ،‬قطر و‬ ‫عربستان سعودی آن را تضمین م ی‌کنند توسط اب راهیم ی‌‬ ‫مطرح ش��د‪ .‬اما توقف این درگیری‪ ،‬گروه تروریستی موسوم‬ ‫به جبهه النصره را شامل نم ی‌شود‪.‬‬ ‫‪ -2‬طرح ابقای بشار اسد در حکومت همراه با اختیارات‬ ‫محدود مطرح و اعالم ش��د که دیگر اختیارات اسد در دوره‬ ‫انتقالی به نخس ت‌وزیری که از مخالفان خارج نشست دوحه‬ ‫است واگذار خواهد شد‪.‬‬ ‫‪ -3‬نماینده ویژه سازمان ملل متحد ب رای حل بحران‬ ‫سوریه از بشار اسد خواست که در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫سال ‪ ۲۰۱۴‬س��وریه نامزد انتخابات نشود‪ .‬بشار اسد روی‌هم‬ ‫رفته مخالفت قاطع خود را با پیش��نهادات اب راهیم ی‌ اعالم‬ ‫کرد‪ .‬این در حالی است که رئی س‌جمهور سوریه در پاسخ به‬ ‫این شرط مطرح کرد‪ ،‬کسانی که خواهان دخالت بیگانگان‬ ‫در سوریه بودند‪ ،‬نباید در دولت یا گفت‌وگوی ملی مشارکت‬ ‫داشته باشند‪ .‬بش��ار اس��د همچنین عدم مشارکت رهبری‬ ‫اخوان‌المسلمین در هر گفت‌‌وگوی آتی در سوریه را مطرح‬ ‫کرد‪.‬‬ ‫اما پیش از این‪ ،‬ای ران نیز طرحی را ب رای خروج سوریه از‬ ‫بحران مطرح کرد؛ طرحی که بر بازگشت آرامش به سوریه و‬ ‫تعیین سرنوشت این سرزمین توسط مردمانش تاکید دارد؛‬ ‫این طرح شش ماده‌ای به طرفین درگیری در سوریه ارائه شد‪.‬‬ ‫طرح شش ماده‌ای که جمهوری اسالمی ای ران ب رای حل و‬ ‫فصل مسالمت‌آمیز بحران س��وریه ارائه داده است شامل‬ ‫محورهای ذیل است‪:‬‬ ‫‪ -1‬توق��ف ف��وری هرگون��ه اعمال خش��ونت‌آمیز و‬ ‫مسلحانه تحت نظارت س��ازمان ملل متحد‪ .‬در این مرحله‬ ‫دولت و تمام ی‌ گروه‌های مس��لح مخالف باید ب ی‌درنگ به‬ ‫تحرکات نظامی خ��ود به ویژه در مناطق مس��کونی پایان‬ ‫دهند و به منظور تثبیت اوضاع و برگشت آرامش‪ ،‬با نماینده‬ ‫سازمان ملل و کمیته تحت نظر وی همکاری کنند‪.‬‬ ‫‪ -2‬پس از توق��ف درگیری‌ه��ا باید بالفاصل��ه ارائه‬ ‫کمک‌های انسان‌دوس��تانه به مردم س��وریه در تمام نقاط‬ ‫آس��یب دیده با جدیت و ب��دون تبعیض آغاز ش��ود‪ .‬ب رای‬ ‫تضمی��ن این مهم ضروری اس��ت تحریم‌ه��ای اقتصادی‬ ‫سوریه برداشته ش��ود و زمینه بازگش��ت تمامی‌آوارگان به‬ ‫محل اقامت‌شان فراهم شود‪.‬‬ ‫‪ -3‬هم‌زم��ان با برقراری آرام��ش‪ ،‬گفت‌وگوهای ملی‬ ‫فراگیر با حضور نمایندگان طی ف‌ها و گرایش‌های مختلف‬ ‫اجتماعی‪ ،‬سیاسی و دولت س��وریه به منظور تشکیل یک‬ ‫کمیته آشتی ملی با فوریت دنبال شود‪ .‬این گفت‌وگوها باید‬ ‫زمینه تش��کیل یک دولت انتقالی را که مورد اجماع باشد‪،‬‬ ‫فراهم کند‪ .‬وظیفه اصل��ی این دولت‪ ،‬برگ��زاری انتخابات‬ ‫آزاد و رقابتی ب رای تشکیل پارلمان جدید‪ ،‬تشکیل مجلس‬ ‫موسس��ان جهت تدوین قانون اساسی و برگزاری انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری در موعد مقرر آن خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ -4‬همه اف��رادی که صرفا ب��ه دلی��ل فعالی ت‌های‬ ‫سیاسی مس��المت‌آمیز بازداش��ت ش��ده‌اند‪ ،‬از هر گروه و‬ ‫فرقه‌ای که باشند‪ ،‬باید از سوی دولت و گروه‌های معارض‪،‬‬ ‫به سرعت آزاد ش��وند‪ .‬به جرائم افرادی که مرتکب جنایت‬ ‫شده‌اند باید در دادگاه‌های صالحه به‌طور عادالنه رسیدگی‬ ‫شود‪.‬‬ ‫‪ -5‬روند اطالع‌رسانی نادرست از تحوالت سوریه باید‬ ‫ه ر‌چه سریع‌تر متوقف شد‪ .‬همه رسانه‌ها و ارباب جراید باید‬ ‫در فضایی امن‪ ،‬امکان تهیه و ارسال خبر از شرایط میدانی‬ ‫سوریه را داشته باش��ند و بتوانند دیدگاه‌های همه مردم این‬ ‫کشور را به دور از غرض‌ورزی‌ها و برخوردهای تبعی ض‌آمیز‬ ‫به اطالع افکار عمومی برسانند‪.‬‬ ‫‪ -6‬تشکیل کمیته برآورد خسارت و بازسازی‪ ،‬باتوجه‬ ‫به خسارات وارده به زیرساخت‌های کش��ور سوریه‪ .‬وظیفه‬ ‫این کمیته ایجاد سازوکارهای مناسب ب رای جذب و هدایت‬ ‫کمک‌های خارجی‪ ،‬تعیین اولویت‌ها ب رای بازسازی و تعیین‬ ‫چگونگی مشارکت سازمان‌ها و کشورهای دوست در فرآیند‬ ‫بازسازی خواهد بود‪.‬‬ ‫اکنون که قرار اس��ت مجددا نشس��ت س��ه‌جانب ه‌ای‬ ‫میان روسیه‪ ،‬آمریکا و اخضر اب راهیم ی‌ برگزار شود‪ ،‬روس‌ها‬ ‫خواهان آن ش��ده‌اند که ای ران نیز در این نشس��ت حضور‬ ‫داشته باشد‪ .‬زی را هنوز این اعتقاد وجود دارد که بحران سوریه‬ ‫بدون حضور ایران ح��ل و فصل نخواهد ش��د‪ .‬همچنین‬ ‫راهکارهایی که ای ران در طرح ش��ش ماده‌ای‌اش ارائه داده‬ ‫راهکار جامعی است که حل بحران س��وریه را توسط خود‬ ‫سوری‌ها در‌برم ی‌گیرد‪.‬‬ ‫ب��رای روس‌ه��ا نیز ش��اید در ش��رایط فعل��ی‪ ،‬طرح‬ ‫اخضر اب راهیم ی‌ مفر و گریزگاهی باش��د که بتوانند هم به‬ ‫فش��ارهای بی ن‌المللی پاس��خ بدهند‪ ،‬هم منافع خود را در‬ ‫سوریه تا حدودی حفظ کنند و هم اینکه نوع روابط‌شان را با‬ ‫قدرت‌های حامی‌مخالفین به سطح چالشی وارد نکنند‪g .‬‬
‫جنگ و صلح‬ ‫سوريه در برزخ تصميم‌گيري قدرت‌هاي بزرگ‬ ‫‪2‬‬ ‫حسن‌هاني‌زاده‪ /‬كارشناس مسائل خاورميانه‬ ‫بين‌الملل‬ ‫ب راي حل بح��ران ‪ 20‬ماهه س��وريه عملياتي ش��ود‪ .‬گزينه‬ ‫ديگري كه بس��يار پرهزينه و خطرناك خواهد بود‪ ،‬استفاده‬ ‫از ابزارهاي نظامي اس��ت كه در اين صورت به ساختارهاي‬ ‫اقتصادي‪ ،‬عمراني و انساني سوريه آسيب جدي وارد خواهد‬ ‫آمد‪ .‬اكنون سوريه وارد يك جنگ فرسايشي پرهزينه‌اي شده‬ ‫كه با توجه به داده‪‎‬هاي ميداني به نظر نم ي‪‎‬رسد هيچ‌يك از‬ ‫طرفين بتواند در كوتاه‌مدت بر طرف ديگر چيره شود‪ .‬اگر اين‬ ‫جنگ ادامه يابد قطعا بازنده اصلي ملت سوريه و ب رنده نهایي‬ ‫آن آمريكا و رژيم‌صهيونيس��تي خواهند بود؛ زي را نيروهاي‬ ‫مسلح و نيز زيرساختارهاي اقتصادي سوريه در درازمدت به‬ ‫شدت دچار فرسايش خواهند شد و اين امر در‌نهايت به سود‬ ‫ر ِژيم‌اسرائيل تمام خواهد شد‪ .‬هدف آمريكا و غرب‪ ،‬فروپاشي‬ ‫ساختار قدرتمند نيروهاي مسلح س��وريه است تا اين ارتش‬ ‫در س��ال‏هاي آينده نتواند در ب رابر ارتش رژيم‌صهيونيستي‬ ‫ايستادگي كند‪ .‬گمانه‪‎‬زن ي‪‎‬هاي زيادي پي رامون آينده سوريه‬ ‫وجود دارد كه يكي از اين گمانه‪‎‬ها مس��اله تقس��يم سوريه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫«اخضر االب راهيمي»‪ ،‬فرستاده دبي ر‌كل سازمان‌ملل به‬ ‫سوريه‪ ،‬اخي را در مسكو صريحا اعالم كرد كه سوريه تنها دو‬ ‫راه دارد؛ يا آشتي ملي يا جنگ داخلي پرهزينه و طوالني مدت‪.‬‬ ‫وي كه در مسكو در جريان ديدار با «سرگئي الوروف» وزير‬ ‫خارجه روسيه‪ ،‬سخن م ي‪‎‬گفت‪ ،‬تاكيد كرد اگر طرح‪‎‬هاي صلح‬ ‫و گفتمان ملي در سوريه با شكست مواجه شود‪ ،‬اين كشور‬ ‫به يك سومالي جديد در خاورميانه تبديل خواهد شد‪ .‬پيش‬ ‫از اين‪ ،‬اخضر االب راهيمي‌در ديدار با مقامات س��وريه راه‪‎‬هاي‬ ‫پايان دادن به درگيري‪‎‬هاي ‪ 21‬ماهه س��وريه را با آنان مورد‬ ‫بحث قرار داده بود‪ .‬ديدار اخضر االب راهيمي‪ ،‬فرستاده دبيركل‬ ‫سازمان‌ملل به سوريه با «بشار اس��د» رئي س‪‎‬جمهوري اين‬ ‫كشور‪ ،‬در حالي صورت گرفت كه گروه‪‎‬هاي‌تروريستي سوريه‬ ‫مخالفت خود را با هرگونه گفت‪‎‬و‪‎‎‬گو با دولت اين كشور اعالم‬ ‫كردند‪ .‬در جريان ديدار االب راهيمي‬ ‫‌ب��ا رئي س‪‎‬جمهوري س��وريه‪ ،‬طرح‬ ‫مش��ترك آمريكا و روسيه معروف‬ ‫به ط��رح «برنز‪ -‬بوگدان��ف» مورد‬ ‫بحث قرار گرفت‪ .‬ب��ه موجب اين‬ ‫طرح قرار ش��د يك دولت انتقالي‬ ‫با توافق همه طرف‪‎‬هاي درگير به‬ ‫رياست بشار اسد براي يك فرآيند‬ ‫زماني محدود تش��كيل شود‪ .‬اين‬ ‫دولت انتقال��ي تا س��ال ‪ 2014‬كه‬ ‫زمان انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫سوريه خواهد بود‪ ،‬اداره امور سوريه‬ ‫را به‌عه��ده خواهد گرف��ت؛ البته‬ ‫مش��روط بر اينكه در س��ال ‪2014‬‬ ‫اسد در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫ش��ركت نكند‪ .‬همچنين در طول‬ ‫اين مدت اس��د هي چ‌گونه اختياري‬ ‫در اداره امور كشور نخواهد داشت‬ ‫و باي��د تنها نقش نظارتي داش��ته‬ ‫باش��د‪ .‬اين طرح در جريان نشست‬ ‫«ويلي��ام برن��ز» و «ميخائي��ل‬ ‫بوگدانف»‪ ،‬معاون��ان وزارت خارجه‬ ‫آمري��كا و روس��يه در ژن��و تهي��ه‬ ‫ش��د‪ ،‬اما اي��ن ط��رح دربرگيرن��ده مطالب��ات هيچ‌يك از‬ ‫طرف‪‎‬ه��اي درگي��ر در بح��ران س��وريه نيس��ت‪ .‬ط��رح‬ ‫«ب رنز‪ -‬بوگدانف» در‪‎‬واقع تكمي ل‪‎‬كننده طرح «كوفي عنان»‪،‬‬ ‫فرستاده س��ابق دبي ر‌كل س��ازمان ملل اس��ت كه به‌دليل‬ ‫مخالفت رهب ران گروه‪‎‬هاي مسلح سوريه با شكست مواجه‬ ‫شد‪ .‬با اينكه ش��خص اخضر االب راهيمي‌اعتقاد چنداني به‬ ‫طرح مشترك آمريكا و روسيه نداشت‪ ،‬اما تحت‌فشار دبي ر‌كل‬ ‫سازمان‌ملل و آمريكا آن را با دولت سوريه و گروه‪‎‬هاي مخالف‬ ‫اين كش��ور در خارج‪ ،‬مورد بحث قرار داد‪ .‬اين طرح از س��وي‬ ‫رهب ران گروه‪‎‬هاي مسلح مخالف و فرماندهان ارتش موسوم‬ ‫به ارتش آزاد سوريه مورد قبول قرار نگرفت؛ اين در حالي است‬ ‫كه دولت سوريه نيز آن را متناسب با شرايط سياسي موجود‬ ‫در اين كشور نم ي‌داند‪ .‬اگر‌چه مذاكرات اخضر االب راهيمي‌با‬ ‫رهب ران اپوزيسيون ملي و غيرمسلح سوريه ادامه يافت‪ ،‬اما‬ ‫به نظر م ي‪‎‬رسد ماموريت فرس��تاده دبيركل سازمان ملل با‬ ‫موفقيت همراه نبوده است‪ .‬دولت سوريه و هيات هماهنگي‬ ‫گروه‪‎‬هاي مخالف ملي سوريه معتقدند كه تنها راه برون‪‎‬رفت‬ ‫س��وريه از بحران فعلي‪ ،‬اجراي طرح شش ماده‌اي جمهوري‬ ‫اس�لامي اي ران است‪« .‬حس��ن عبدالعظيم»‪ ،‬رئيس هيات‬ ‫هماهنگي نيروهاي ملي ب��راي تغيير در س��وريه‪ ،‬در يك‬ ‫كنف رانس مطبوعاتي مش��ترك با فرستاده دبي ر‌كل سازمان‬ ‫ملل به سوريه‪ ،‬طرح مش��ترك آمريكا و روسيه را غيرعملي‬ ‫دانست‪ .‬بناب راين به نظر م ي‪‎‬رسد اكنون تنها دو گزينه فرا روي‬ ‫دولت و مخالفان س��وريه باقي مانده است؛ نخستين گزينه‬ ‫توافق همه طي ف‪‎‬هاي مخالف س��وريه و دولت اين كش��ور‬ ‫بر سر طرح جمهوري اسالمي است‪ .‬در اين صورت م ي‪‎‬توان‬ ‫اميدوار بود كه گروه‌هاي مسلح با قبول حكميت منصفانه‬ ‫اي ران‪ ،‬زمينه را ب راي برقراري آتش‌بس فراهم كنند‪ .‬در چنين‬ ‫فرآيندي هي چ‌گونه بهانه‌اي ب راي دخالت نظامي كشورهاي‬ ‫غ ربي و ناتو در مسائل داخلي سوريه باقي نم ي‌ماند‪ .‬متاسفانه‬ ‫بازيگ��ران منطق��ه‌اي و بي ن‌الملل��ي مانند آمري��كا‪ ،‬غرب‪،‬‬ ‫ع ربستان‪ ،‬قطر و‌تركيه مايل نيستند طرح جمهوري اسالمي‬ ‫به سه بخش‪ ،‬سن ي‌نش��ين‪ ،‬علوي‌نشين و مسيحي نشين‬ ‫اس��ت‪ .‬برآيند گزارش رسانه‪‎‬هاي عربي نش��ان م ي‪‎‬دهد كه‬ ‫علوي‪‎‬هاي سوريه اخي را دولت بشار اس��د را تحت فشار قرار‬ ‫داده‌اند تا در صورت س��قوط دمشق يك دولت علوي‪‎‬نشين‬ ‫در مناطق ساحلي الذقيه‪ ،‬طرطوس و رقه تشكيل دهند‪ .‬به‬ ‫اعتقاد علوي‪‎‬ها كه ‪ 12‬درصد از جمعيت ‪ 24‬ميليوني سوريه را‬ ‫تشكيل م ي‪‎‬دهند در صورت پيروزي سلف ي‪‎‬ها و وهاب ي‌ها بر‬ ‫دولت بشار اسد‪ ،‬آنها علوي‌ها و شيعيان را قتل عام خواهند‬ ‫كرد‪ .‬اين گزينه البته از س��وي دولت بشار اسد مورد موافقت‬ ‫قرار نگرفته‪ ،‬زي را اساسا تجزيه سوريه به سه بخش مختلف بر‬ ‫مبناي جغ رافياي قوميتي با واقعي ت‌هاي تاريخي‪ ،‬اجتماعي‬ ‫و انساني اين كشور همخواني ندارد‪ .‬تجزيه احتمالي سوريه‬ ‫به س��ه بخش‪ ،‬مقدم��ه‪‎‬اي ب��راي مناقش��ات خونين ميان‬ ‫طوايف مختلف س��وريه خواه��د بود و اين مناقش��ات تنها‬ ‫منحصر به مرزهاي س��وريه نخواهد مان��د‪ .‬به همين دليل‬ ‫رئي س‌جمهوري سوريه‪ ،‬همزمان با ديدار اخضر االب راهيمي‌از‬ ‫دمشق‪ ،‬معاون وزير خارجه سوريه را ب راي بررسي طرح شش‬ ‫ماده‌اي جمهوري‌اسالمي به مس��كو اعزام داشت‪« .‬فيصل‬ ‫مقداد» در ديدار با مقامات روسيه طرح شش ماده‌اي اي ران را‬ ‫جامع و قابل قبول توصيف كرد و از مسئوالن روسيه خواست‬ ‫در عمليات ي‌كردن اين طرح كمك كنند‪ .‬طرح شش ماده‌اي‬ ‫جمهوري اسالمي اي ران برآيند يك كار كارشناسي دقيق و‬ ‫ميداني است و از جامعيت باالیي‬ ‫براي عمليات ي‌ش��دن برخ��وردار‬ ‫است‪ .‬به موجب طرح شش ماده‌اي‬ ‫ايران‪ ،‬آتش‌بس در سراس��ر سوريه‬ ‫برقرار و ي��ك گفت‪‎‬و‪‎‬گ��وي ملي‬ ‫فراگير تحت نظارت سازمان ملل‬ ‫ميان طي ف‪‎‬ه��اي مخالف و دولت‬ ‫سوريه برگزار خواهد شد‪ .‬همزمان‬ ‫با آن‪ ،‬كمك‏هاي انسان‪‎‬دوس��تانه‬ ‫بي ن‪‎‬المللي توس��ط س��ازمان ملل‬ ‫و صلي��ب س��رخ جهان��ي ب��ه‬ ‫آسي ب‌ديدگان درگيري‪‎‬هاي داخلي‬ ‫س��وريه س��ريعا ارس��ال م ي‌شود‪.‬‬ ‫تش��كيل يك دولت وحدت ملي‬ ‫با شركت همه طي ف‪‎‬هاي سياسي‬ ‫و انتقال ق��درت از طريق مراجعه‬ ‫به آراي عموم��ي و صندوق‪‎‬هاي‬ ‫راي‌گيري در س��ال ‪ 2014‬بخشي‬ ‫از اين طرح اس��ت‪ .‬ش��خص اسد‬ ‫ب��ا مطالع��ه دقيق اين ط��رح‪ ،‬آن‬ ‫را مناس��ب‌ترين پيش��نهاد براي‬ ‫برون‌رفت س��وريه از بحران فعلي‬ ‫توصي��ف ك��رده اس��ت‪ .‬بناب راين‬ ‫ب ر‌خالف اظهارات بدبينانه فرستاده دبي ر‌كل سازمان ملل به‬ ‫سوريه فرصت ب راي اجرای ي‌كردن طرح ش��ش ماده‌اي اي ران‬ ‫همچنان باقي است‪ .‬اين طرح در جريان نشست اخير رهب ران‬ ‫گروه‌هاي اپوزيسيون غي ر‌مسلح سوريه در ته ران مورد موافقت‬ ‫‪ 220‬تن از رهب ران سياسي مخالف دولت بشار اسد قرار گرفت‪.‬‬ ‫ي بايد بازيگران عرصه‌هاي‬ ‫بناب راين اكنون اخض��ر االب راهيم ‌‬ ‫داخلي س��وريه را قانع كند ك��ه تنها راه‌برون رفت س��وريه از‬ ‫بحران فعلي‪ ،‬اجرای ي‌كردن طرح اي ران است‪ .‬به نظر م ي‌رسد‬ ‫شرايط مي داني و سياسي سوريه به‌گونه‌اي است كه تا سه ماه‬ ‫آينده‪ ،‬اوضاع اين كشور نهایي خواهد شد زي را اگر راه‌حل‌هاي‬ ‫سياس��ي به بن‌بس��ت برس��د‪ ،‬قطعا در‌گيري‌هاي ميداني‬ ‫تشديد خواهد ش��د‪ .‬اين در حالي است كه تشديد درگيري‌ها‬ ‫به مفهوم حركت س��وريه به س��مت يك جنگ طايفه‌اي و‬ ‫مذهبي اس��ت كه به‌دليل وجود ‪ 18‬طايفه قومي‌و مذهبي‬ ‫در س��وريه امكان مهار چنين جنگي ب��راي جامعه جهاني‬ ‫وجود ندارد‪g .‬‬ ‫‪65‬‬
‫حسین شیخ‌االسالم در‌گفت‌وگو با مثلث؛‬ ‫‪3‬‬ ‫بشار اسد در طرح جديد االبراهيمي‬ ‫درقدرت مي‌ماند‬ ‫حسین شیخ‌االسالم‪ ،‬سفیر سابق ایران در سوریه در گفت‌وگویی به بررسی طرح اخیر اخضر ابراهیمی‌برای سوریه‬ ‫و مقایسه آن با طرح ایران پرداخت‪ .‬وی معتقد است که اکنون طرف‌های غربی و کشورهایی چون ترکیه‪ ،‬عربستان و‬ ‫قطر نیز به این نتیجه رسیده‌اند که راهکار نظامی در سوریه به نتیجه نخواهد رسید و باید به راهکار سیاسی روی بیاورند‪.‬‬ ‫در ابت�دا توضیح دهید چ�را طرح ژن�و که چندی‬ ‫پیش مطرح شد تاکنون به نتیجه نرسیده است؟‬ ‫‪ l‬در نشس��تی که در ژنو تشکیل شد یک اختالف‬ ‫جدی میان جناح غرب و روس��یه و چین وجود داشت؛ جناح‬ ‫غرب در آن زمان معتقد بود که «بشار اسد» رئی س‌جمهوری‬ ‫سوریه را م ی‌تواند از لحاظ نظامی ساقط کند و به همین دلیل‬ ‫به سالح‪ ،‬تروریسم‪ ،‬آموزش نیروهای مخالف سوریه و اعزام‬ ‫نیرو از خارج به‌عنوان یک راهبرد روی آوردند‪ .‬از طرف دیگر‬ ‫کشورهایی مانند روس��یه و چین اعتقاد داشتند راه‌حل‌های‬ ‫نظام ی‌گری در س��وریه ب��ه نتیجه نم ی‌رس��د و فقط باعث‬ ‫تخریب این کشور م ی‌ش��ود‪ ،‬بناب راین باید از طریق سیاسی‬ ‫به نتیجه رس��ید‪ .‬این دو جناح در ژنو در ب رابر هم قرار گرفته‬ ‫بودند‪ .‬این اتفاق مربوط به زمانی م ی‌شود که «کوفی عنان»‬ ‫فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه‪ ،‬ب رای حل موضوع‬ ‫این کشور‪ ،‬یک طرح شش ماده‌ای پیشنهاد داده بود؛ طرحی‬ ‫که به دلیل عدم همکاری جناح غرب به شکست انجامید‪.‬‬ ‫به نظر شما نقطه‌عطف طرح ژنو چه بود؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪ l‬در آنجا تمامی‌کشورها پذیرفتند که باید از طریق‬ ‫سیاسی به نتیجه رس��ید‪ ،‬یعنی نخس��تین توافق ژنو این‬ ‫بود که نظام ی‌گری در س��وریه به نتیجه نم ی‌رسد و باید به‬ ‫یک توافق سیاسی دست یافت‪ .‬دومین مساله این بود که‬ ‫اکنون این توافق سیاس��ی چه مواردی را شامل م ی‌شود‪ .‬در‬ ‫حقیقت توافق سیاسی باید روی این مساله متمرکز باشد که‬ ‫آینده سوریه را خود مردم تعیین کنند‪ .‬جهت تحقق این امر‬ ‫باید یک آرامشی در این کشور به وجود بیاید تا مردم بتوانند‬ ‫در تعیین سرنوش��ت خودش��ان ش��رکت کنند و همچنین‬ ‫مکانیزمی‌برقرار ش��ود تا آنچه م��ردم در صندوق‌های رای‬ ‫م ی‌اندازند‪ ،‬همان بیرون بیاید‪ .‬م��ردم باید اطمینان حاصل‬ ‫کنند که انتخابات پاک و درس��تی انجام خواهد شد‪ .‬در این‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫توافقبزرگ‬ ‫مواضع غرب و روسيه به يكديگر‬ ‫نزديك مي‌شود‌‬ ‫محمد ایرانی‪ /‬سفیر سابق ایران در اردن‬ ‫‪4‬‬ ‫آنچه امروز در صحنه سیاس��ی س��وریه مدنظر است‪،‬‬ ‫درواقع نوعی جمع‌بندی است که به نظر م ی‌رسد جبهه غرب‬ ‫در رابطه با تحوالت س��وریه و ناامیدی از اینکه به کارگیری‬ ‫خشونت و سالح نم ی‌تواند مسیر آینده این کشور را تعیین‬ ‫‪66‬‬ ‫ش��رایط‪،‬غرب ی‌ها نیز به ناچ��ار و از لح��اظ منطقی خواهند‬ ‫پذیرفت که نظام ی‌گری در سوریه راه‌‌حل درستی نخواهد بود‬ ‫و باید به‌دنبال تشکیل حکومت ائتالفی باشند‪.‬‬ ‫چگون�ه م ی‌توان س�وریه را از ای�ن مرحله یعنی‬ ‫نظام ی‌گری به س�مت تش�کیل دول�ت ائتالفی‬ ‫سوق داد؟‬ ‫‪ l‬وقتی صحبت از یک حکومت انتقالی یا ائتالفی‬ ‫م ی‌ش��ود‪ ،‬غرب ی‌ها م ی‌گویند که بش��ار اس��د نباید در این‬ ‫حکومت حضور داشته باش��د‪ .‬این در حالی است که اغلب‬ ‫کشورها پذیرفته‌اند قس��متی از حکومتی که اکنون هست‬ ‫همچنان بايد وجود داشته باشد‪ .‬چرا که این افراد‪ ،‬کاربلدند و‬ ‫با سوریه آشنا هستند‪ .‬اما اگر غرب ی‌ها بخواهند افرادی را از‬ ‫میان معارضه ب رای حکومتداری به سوریه بیاورند باید توجه‬ ‫داشت که این افراد تجربه حکومتداری ندارند و نم ی‌دانند به‬ ‫چه صورت باید انتخابات برگزار کنند یا حکومت تش��کیل‬ ‫دهند‪ .‬بناب راین توافقی ص��ورت گرفت بر این مبنا که دولت‬ ‫انتقالی متشکل از کسانی باشد که اکنون در حکومت حضور‬ ‫دارند و همچنین افرادی که از میان معارضه انتخاب شده‌اند‪.‬‬ ‫غرب ی‌ها‪ ،‬شاهان عرب و ترکیه بر این باورند بشار اسد نه در‬ ‫حکومت انتقالی و نه در آینده سوریه جایی نباید داشته باشد‪.‬‬ ‫در این م�ورد چ�ه اختالف‌‌‌نظری می�ان دو طرف‬ ‫وجود دارد؟‬ ‫اعالم مخالفت کردند؛ در واقع آنها جای ملت سوریه ب رای این‬ ‫کشور تصمیم گرفتند‪ .‬اما در ب رابر این کشورها‪ ،‬کشورهایی‬ ‫مانند ای ران‪ ،‬روسیه و چین اعالم کردند که فقط مردم سوریه‬ ‫باید ب رای سرنوشت خودشان تصمیم بگی رند و از خارج کسی‬ ‫حق ندارد در این رابطه تصمیم بگیرد‪ .‬این درخواست مطابق‬ ‫با منشور سازمان ملل و مطابق با قوانین و عرف بی ن‌الملل‬ ‫است‪ .‬از نظر کش��وری مانند ای ران این امر با قوانین داخلی‬ ‫کشور نیز تطابق دارد؛ چراکه ماده ‪ 154‬قانون اساسی ای ران‬ ‫به ای ران این اجازه را نم ی‌دهد که در امور داخلی دیگر کشورها‬ ‫دخالت کند‪.‬‬ ‫در نهایت نشس�ت ژنو با چه نتیج ه‌ای به پایان‬ ‫رسید؟‬ ‫‪ l‬نشس��ت ژنو بدون اینکه نتیجه خاصی راجع به‬ ‫سرنوشت اسد گرفته شود به پایان رس��ید؛ یعنی در نهایت‬ ‫نیز مشخص نش��د بش��ار بماند یا برود و قسمت مربوط به‬ ‫رئی س‌جمهوری سوریه مسکوت ماند‪ .‬بناب راین مخالفان به‬ ‫تبلیغ تعبیر خودشان پرداختند و روی آن پافشاری کردند‪ .‬در‬ ‫این شرایط طبیعی بود که ای ران نیز به پافشاری کردن روی‬ ‫مواضع قانونی و مطابق با عرف بی ن‌الملل خودش بپردازد‪.‬‬ ‫نحوه برخ�ورد و راهکارهایی که اخضر ابراهیمی‬ ‫‌تاکنون برای حل بحران سوریه در پیش گرفته را‬ ‫چطور ارزیابی م ی‌کنید؟‬ ‫‪ l‬در آن زم��ان کوفی عنان دیگر نتوانس��ت با این‬ ‫شرایط به ماموریتش در رابطه با سوریه ادامه دهد‪ .‬بناب راین‬ ‫اخضر اب راهیمی‌که ب رای این س��مت کاندیدا ش��ده بود این‬ ‫پس��ت را پذیرفت‪ .‬وی مدت زیادی را به مطالعه امور سوریه‬ ‫اختصاص داد و با افراد بسیاری صحبت کرد‪ .‬در نهایت نیز‬ ‫اکنون به این نتیجه رسیده بشار اسد در دوره انتقالی حضور‬ ‫داشته باشد ولی ب رای انتخابات آینده دیگر کاندیدا نشود‪ .‬فعال‬ ‫شدن اخضر اب راهیمی‌نشان‌دهنده آن است که نظام ی‌گری به‬ ‫نتیجه نرسیده و تمامی‌گروه‌ها باید به یک راه‌حل سیاسی‬ ‫روی بیاورند‪.‬‬ ‫راه‌حل سیاسی که اخضر ابراهیم ی‌ برای سوریه‬ ‫در نظر دارد به چه صورت است؟‬ ‫‪ l‬توجه کنید طرف مقابل یعنی ای ران‪ ،‬روسیه و چین‬ ‫این حرف را نم ی‌پذیرد و بر این باور است اگر قرار است مردم‬ ‫سرنوشت خودشان را تعیین کنند‪ ،‬خودشان نیز باید در رابطه‬ ‫با ماندن یا رفتن اس��د تصمیم بگیرند‪ .‬این همان اشتباهی‬ ‫اس��ت که در ابتدا نیز کش��ورهای مخالف اس��د در رابطه با‬ ‫سوریه مرتکب شدند‪ .‬اشتباه از آنجا ش��روع شد که شاهان‬ ‫عرب و ترکیه بنا به دالیل خاص خودش��ان با حکومت بشار‬ ‫‪ l‬وی در طرح سیاس ی‌اش اعالم داشته که بشار اسد‬ ‫تا پایان دوران ریاس��ت‌جمهوری‌اش در سال ‪ 2014‬در قدرت‬ ‫بماند‪ ،‬اما دیگر کاندیدا نشود‪ .‬اما اکنون بازهم جناح مخالف‬ ‫دارند راه را اش��تباه م ی‌روند و بدون اینکه نظر مردم سوریه را‬ ‫بدانند دارند ب رای آنها تصمیم م ی‌گی رند‪ .‬آنها باید این مساله را‬ ‫مدنظر قرار دهند که اگر مطابق گفته آنها مردم سوریه با اسد‬ ‫کند به آن رس��یده اس��ت‪ .‬جبهه غرب اکنون به این نتیجه‬ ‫رسیده که راه‌‌حل نظامی نم ی‌تواند آینده سوریه را تعیین کند‬ ‫و باید به‌دنبال یک راه‌حل سیاسی باشند‪ .‬منتها آنچه غ رب ی‌ها‬ ‫دنبال م ی‌کنند راه‌حلی است که منهای حضور رهب ران فعلی‬ ‫دمشق از جمله شخص بشار اس��د‪ ،‬رئی س‌جمهوری سوریه‬ ‫رقم م ی‌خورد‪ .‬این مسائل میان ایاالت‌متحده آمریکا و روسیه‬ ‫همچنان مورد اختالف است چون روس‌ها همچنان اعتقاد‬ ‫دارند هیچ نی��روی خارجی و هیچ ق��درت بیرونی به لحاظ‬ ‫قواعد بی ن‌الملل حق ندارد تعیی ن‌کننده وضعیت سرنوشت‬ ‫رهبر یک کشور باشد‪ .‬این مساله به خواست خود مردم سوریه‬ ‫بازم ی‌گردد‪ .‬آنچه امروز از خالل تحرکات اخضر اب راهیمی‪،‬‬ ‫فرس��تاده ویژه سازمان ملل در امور س��وریه‪ ،‬مطرح م ی‌شود‬ ‫این است که راه‌حلی بیابد که طرفین یعنی هم مخالفان و‬ ‫هم دولت سوریه را در یک دولت انتقالی دور هم جمع کند‪.‬‬ ‫وظیفه این دولت انتقالی نیز برگزاري انتخابات آینده باشد؛‬ ‫انتخاباتی ک��ه در موعد مقرر خودش در س��ال ‪ 2014‬برگزار‬ ‫خواهد شد و وضعیت آینده س��وریه را مشخص خواهد کرد‪.‬‬ ‫البته خیلی به جزئیات این طرح پرداخته نشده و این مسائل‬ ‫نیز بیشتر تحلی ل‌هایی است که از طرف نزدیکان به جبهه‬ ‫آمریکا و روسیه مطرح م ی‌شود یا در نتیجه اخباری است که به‬ ‫صورت غیررسمی به بیرون درز پیدا م ی‌کند‪ .‬طبق این اخبار‬ ‫روس‌ها همچنان اعتقاد دارند دوره انتقالی در سوریه باید با‬ ‫حضور آقای بشار اسد باشد و در انتخابات نیز خط‌قرمزی ب رای‬ ‫عدم نامزدی اسد وجود نداشته باشد‪ ،‬اما ظاه را آمریکای ی‌ها‬ ‫اصرار دارند اگر قرار است چنین توافقی صورت بگیرد حداقل‬ ‫حضور اسد بدون اختیارات رئی س‌جمهوری باشد و در‌‌نهایت‬ ‫عدم نامزد ش��دن وی در انتخابات آینده سوریه حتما مدنظر‬ ‫قرار گیرد؛ این نکاتی است که اکنون روسیه و غرب روی آنها‬ ‫بحث م ی‌کنند‪ .‬نخستین‌بندی که در توافق اخیر ذکر شده‪،‬‬ ‫توقف خشونت و نظارت نیروهای بی ن‌الملل که مورد توافق‬ ‫دو طرف باشد را شامل م ی‌ش��ود‪ .‬در بندهای بعدی نیز این‬ ‫مورد مطرح شده که باید دولت انتقالی تشکیل شود که در آن‬ ‫هم نیروهای معارض و هم برخی چهره‌های دولتی حضور‬ ‫داشته باشند‪ .‬در این توافق نیز مشخص است به این نتیجه‬ ‫رس��یده‌اند که در س��وریه هیچ یک از طرفین قادر به حذف‬ ‫دیگ��ری نخواهند بود؛ چی��زی که ام��روز در صحنه داخلی‬ ‫سوریه نیز کاملا مشهود اس��ت‪ .‬بناب راین باید هر دو طرف‬ ‫در حل بحران سوریه مشارکت داشته باشند و نقش پررنگ‬ ‫آنها در حداقل دو بند از بندهای این طرح نیز دیده م ی‌شود‪.‬‬ ‫در حال حاضر شرایط سوریه پیچیدگ ی‌های خاص خودش‬
‫مخالف هستند‪ ،‬وی به زور حکومت م ی‌کند و در حال ارتکاب‬ ‫جنایت است‪ ،‬دیگر مردمش به وی رای نخواهند داد‪ .‬بناب راین‬ ‫غ رب ی‌ها و دیگر کشورهای مخالف اسد از این موضوع ه راس‬ ‫دارند که وی در صورت کاندیدا شدن دوباره رای بیاورد‪.‬‬ ‫چرا فکر م ی‌کنید اس�د در صورت کاندیدا شدن‬ ‫مجدد‪ ،‬رای خواهد آورد؟‬ ‫‪ l‬بس��یاری از مردم بر این باورند که در این وانفسا‬ ‫تنها اسد م ی‌تواند سوریه را حفظ و از دخالت خارجیان در امور‬ ‫کشور جلوگیری کند‪ .‬اس��د با وجود این همه فشار‪ ،‬سازش‬ ‫نکرد و تسلیم نشد‪ .‬در واقع وی تاحدودی وحدت و تمامیت‬ ‫ارضی سوریه را توانس��ته حفظ کند‪ .‬اکنون در سوریه تعداد‬ ‫اندکی افراد مسلح و شورش��ی از خارج وارد کشور شده‌اند و‬ ‫م ی‌خواهند سرنوش��ت اکثریت را تعیین کنند‪ .‬در واقع آنها‬ ‫م ی‌خواهند با زور‪ ،‬ترور‪ ،‬اسلحه و نظام ی‌گری عقاید خودشان‬ ‫را تحمیل کنند‪.‬‬ ‫در آخرین دیداری که اخضر ابراهیمی‌با بشار اسد‬ ‫داشت به چه موضوعی پرداختند؟‬ ‫‪ l‬اب راهیمی‌در دیدار اخیرش با بشار اسد به وی گفت‬ ‫که در ای رلند «هیالری کلینتون» و «سرگئی الوروف» و در‬ ‫ژنو «بوگدانف» و «برنز»‪ ،‬رایزن ی‌هایی با هم داش��ته‌اند و در‬ ‫پی دست یافتن به نتایجی هستند‪ .‬وی در این دیدار به این‬ ‫موضوع اشاره کرد که اس��د دیگر بعد از سال ‪ 2014‬در قدرت‬ ‫نباشد‪ .‬این در حالی است که روس‌ها اعالم کردند در رابطه‬ ‫با بودن یا نبودن اس��د پس از س��ال ‪ 2014‬تعهدی به هیچ‬ ‫کشوری نداده‌اند‪.‬‬ ‫در ح�ال حاض�ر ابراهیمی‌م ی‌خواه�د برای حل‬ ‫مساله سوریه دست به چه اقدامی‌بزند؟‬ ‫در این طرح جایگاه مخالفان به چه صورت است؟‬ ‫را دارد و فراز و ف��رود همچنان در صحن��ه نظامی و میدانی‬ ‫برقرار اس��ت‪ .‬برخی مواقع دیده ش��ده که نیروهای مخالف‬ ‫به نزدیک ی‌های پایتخت نیز م ی‌رسند و عملیات‌هایی انجام‬ ‫م ی‌دهند و در‌نهای��ت بازم ی‌گردند و ارتش مجددا مس��تقر‬ ‫م ی‌شود‪ .‬در واقع مخالفان مناطق عملیاتی خودشان را در سه‬ ‫بخش تقسیم کرده اند؛ یکی در شمال سوریه یعنی حلب که‬ ‫منطقه مرکزی است‪ ،‬یکی حماء و حمص و دیگری پایتخت‬ ‫سوریه یعنی دمش��ق‪ .‬مخالفان با اعزام نیروها و گردان‌های‬ ‫ویژه‌ای که کارهای پارتی زانی انجام م ی‌دهند به این مناطق‪،‬‬ ‫آسی ب‌هایی را به ساختمان‌ها و نیروهای دولتی و برخی مواقع‬ ‫به حامیان اس��د و مردم وارد م ی‌آورند و سپس عقب‌نشینی‬ ‫م ی‌کنند‪ .‬به دلیل حمایت‌های ویژه‌ای که از این مخالفان در‬ ‫صحنه صورت م ی‌گیرد به نظر م ی‌رسد این گروه‌ها هم به‬ ‫لحاظ آموزشی و هم تجهی زات در حال تقویت شدن هستند‬ ‫و فض��ای الزم ب رای حضور بیش��تر ای��ن معارضین فراهم‬ ‫شده است‪ .‬بناب راین ش��رایط ب رای خروج از وضعیت موجود‬ ‫کمی دشوار اس��ت و به همین خاطر از جمله تمهیداتی که‬ ‫طرف‌های بی ن‌المللی از جمله روس‌ها به آن م ی‌اندیشند این‬ ‫است که با حضور ناوگان خودشان در دریای مدیترانه این پیام‬ ‫را به طرف‌های غ ربی بدهند که فشارها را روی سوریه کاهش‬ ‫دهند‪ .‬در شرایط فعلی جنگ در سوریه به‌گونه‌ای است که‬ ‫نه طرف مقابل توانایی چیرگی بر نیروهای دولتی را دارد و نه‬ ‫دولت م ی‌تواند امنیت را به صورت کامل برقرار کند‪ .‬در واقع‬ ‫در سوریه مانند صحنه سیاسی که با بن‌بست مواجه شده‪،‬‬ ‫صحنه نظامی نیز به بن‌بست خورده است‪ .‬در‌نهایت اکنون‬ ‫تحوالت سوریه به قدری پویاست که نم ی‌توان ارزیابی دقیقی‬ ‫از آن ارائه داد؛ این تحوالت به صورت روزانه شکل م ی‌گیرد و‬ ‫متغیرهای زیادی نیز در شکل‌گیری آن تاثیر دارد‪ .‬به همین‬ ‫خاطر به‌طور قاطع و مطلق نم ی‌توان گفت که آیا این طرح به‬ ‫نتیجه خواهد رسید یا خیر‪ .‬اما م ی‌توان گفت روند تحوالت‬ ‫در سوریه به دلیل بن‌‌بست در صحنه میدانی و بن‌بست در‬ ‫مباحث سیاسی در صحنه بیرونی‪ ،‬به تدریج به سمتی خواهد‬ ‫رفت که هر دو طرف را قانع کند که راه‌حل نظامی و کشتار‬ ‫در این کش��ور نتیجه نخواهد داد‪ .‬یعنی طرف‌های موثر در‬ ‫بحران س��وریه به تدریج راه‌حل سیاسی را خواهند پذیرفت‪.‬‬ ‫به ویژه اینکه امروز صحنه سوریه ش��اهد یک تحول دیگر‬ ‫نیز هست و آن افزایش نیروهای تندروی نزدیک به القاعده‬ ‫اس��ت‪ .‬حضور این افراد تندرو و افراطی در صحنه س��وریه‬ ‫موجب نگران ی‌های زیادی از جانب آمریکای ی‌ها شده است‪.‬‬ ‫همچنین این مس��اله ایجاب م ی‌کند که کشورهای غربی‬ ‫کمی‌هم در رابطه با مفاد طرح شش‌ماده‌ای ایران‬ ‫توضیح دهید؟‬ ‫واکنش اخضر ابراهیمی‌به طرح ایران چه بود؟‬ ‫‪ l‬وی نیز این طرح را پذیرفت اما حرفش این است‬ ‫که این طرح جنبه بی ن‌المللی ندارد‪ ،‬یعنی مطابق آن امکان‬ ‫دخالت کشورهای دیگر در مساله س��وریه وجود ندارد‪ .‬آنها‬ ‫باید توجه داش��ته باش��ند که ای ران اصال اعتقاد ن��دارد که‬ ‫کشورهای دیگر در بحران سوریه مداخله کنند و معتقد است‬ ‫بحران سوریه باید توسط خود سوری‌ها حل و فصل شود و‬ ‫کشورهای دیگر فقط نقش پشتیبان را داشته باشند‪.‬‬ ‫‪ l‬ای��ران بارها تاکید داش��ته ک��ه در س��وریه باید‬ ‫گفت‌وگوهای س��وری ‪ -‬س��وری میان مخالفان و حکومت‬ ‫‪ l‬آن قس��مت‌هایی که مربوط به متوقف ش��دن‬ ‫خشونت‪ ،‬برقراری آرامش و ثبات و ایجاد آتش‌بس است‪ ،‬در‬ ‫هر دو طرح یکسان است‪ .‬همچنین بحث کمک به آوارگان و‬ ‫آسی ب‌دیدگان این بحران و بازگرداندن آنها به زندگی عادی نیز‬ ‫در هر دو طرح ذکر شده است‪ .‬اما در رابطه با مساله گفت‌وگو‬ ‫میان دو طرف برخی تناقض‌ها به چشم م ی‌خورد‪ ،‬البته هر دو‬ ‫طرح‪ ،‬گفت‌وگوها را پذیرفته اما در رابطه با مکانیزم آن هنوز به‬ ‫یک نقطه نظر مشترک نرسیده‌اند‪ .‬چرا که طرف سوری دقیقا‬ ‫مشخص است چه کسی است‪ ،‬اما در طرح مخالفان معلوم‬ ‫نیست چه کسی م ی‌خواهد بر سر میز مذاکره حاضر شود‪.‬‬ ‫همچنین در رابطه با آینده سوریه نیز برخی اختالف‌نظرها‬ ‫وجود دارد‪ ،‬زی را ای ران اصال به ای��ن موضوع نپرداخته که چه‬ ‫کس��ی در آینده در قدرت بماند و چه کس��ی نماند اما آنها‬ ‫حرف‌شان این است که بشار دیگر از س��ال ‪ 2014‬در قدرت‬ ‫نباشد و در انتخابات شرکت نکند‪.‬‬ ‫به نظر ش�ما در این ش�رایط چقدر احتمال دارد‬ ‫طرح‌های سیاسی در سوریه به نتیجه برسند؟‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪ l‬اب راهیمی‌قص��د دارد مجددا در ژنو یک جلس��ه‬ ‫بی ن‌المللی تشکیل دهد و طرحش را مورد بررسی قرار دهد‪.‬‬ ‫این در حالی است که روس‌ها اصرار دارند جمهوری اسالمی‬ ‫ای ران نیز در این جلسه حضور داشته باشد‪ .‬در نشست قبلی‪،‬‬ ‫آمریکای ی‌ها با حضور ای ران مخالفت و آن را وتو کردند‪ .‬البته‬ ‫هنوز ای ران اعالم نکرده که در این نشست شرکت خواهد کرد‬ ‫یا خیر‪ ،‬اما در هر حال باید توجه داشت که بدون حضور ای ران‪،‬‬ ‫تالش‌های آنها به نتیجه نخواهد رسید‪ .‬طرح شش ماده‌ای‬ ‫که ای ران ب رای بحران سوریه ارائه داده یک راه حل معقول و‬ ‫منطقی است‪ .‬این طرح اساس��ش با روح قوانین بی ن‌المللی‬ ‫خیلی بیشتر از طرح اخضر اب راهیمی‌سازگاری دارد‪.‬‬ ‫طرح اخضر ابراهیمی‌با طرح شش ماده‌ای ایران‬ ‫چه تفاوت‌ها و تشابهاتی دارد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪ l‬ای ران معتقد است باید در سوریه آرامش برقرار شود‪،‬‬ ‫آوارگان و کسانی که از خشونت‌ها آسیب دیده‌اند‪ ،‬به زندگی‬ ‫عادی بازگردند و یک گفت‌وگوی سوری‪-‬سوری آغاز شود تا به‬ ‫یک راه‌حل کاملا ملی دست پیدا کنند‪ .‬در این راه‌حل کاملا‬ ‫ملی باید دید چگونه رای مردم در تعیین سرنوشت خودشان‬ ‫متجلی خواهد شد‪ .‬در این شرایط پارلمان و مجلس موسسان‬ ‫سوریه نیز طی یک روند ملی و دموکراتیک تشکیل خواهد‬ ‫شد‪ .‬همچنین این مجلس موسسان‪ ،‬قانون اساسی جدید را‬ ‫خواهد نوشت و در نهایت نیز این قانون با همه‌پرسی مردم به‬ ‫نتیجه خواهد رسید‪ .‬همچنین در طرح ای ران ذکر شده‪ ،‬جهت‬ ‫اینکه انتخابات آتی س��وریه مطمئن باشد و همه نتیجه آن‬ ‫را بپذیرند باید یک مکانیزم نظارتی که همه در آن مشارکت‬ ‫داشته باشند به کار گرفته ش��ود‪ .‬در نهایت نیز کسانی که‬ ‫جرائم جنگی انجام داده‌ان��د در یک دادگاه صالحه محاکمه‬ ‫شوند و سازوکاری نیز ب رای بازسازی سوریه پی ش‌بینی شود‪.‬‬ ‫دنبال شود‪ .‬اما مش��کلی که اکنون وجود دارد این است که‬ ‫مخالفان خودشان نم ی‌توانند بین خودشان یک اتحاد ایجاد‬ ‫کنند‪ .‬برخی مخالفان که از جانب کشورهای خارجی تقویت‬ ‫م ی‌شوند و از آنها پول م ی‌گی رند‪ ،‬تنها به‌دنبال حفظ منافع این‬ ‫کشورها هستند و هرچه آنها بگویند اجرا م ی‌کنند‪ .‬همچنین‬ ‫رویکرد تمام مخالفان به یک صورت نیست‪ .‬برخی کارهای‬ ‫سیاسی انجام م ی‌دهند‪ ،‬برخی نظامی و برخی نیز تروریستی‪.‬‬ ‫این مخالفان چون هرکدام‌شان از یک کشوری پول م ی‌گی رند‪،‬‬ ‫نوکر آن کشور هستند و مجبورند مطابق خواست آنها عمل‬ ‫کنند‪ .‬بناب راین چون سیاس��ت‌های کش��ورهای مختلف در‬ ‫رابطه با س��وریه یکس��ان نیس��ت این مخالفان نیز با هم‬ ‫دچار اختالف م ی‌ش��وند‪ .‬اکنون مشخص نیست اگر اخضر‬ ‫اب راهیم ی‌ درخواست آتش‪‎‬بس کند‪ ،‬کدام یک از این گروه‌ها‬ ‫پایبند خواهند بود و کدامیک خی ر‪.‬‬ ‫‪ l‬اکن��ون تقریبا تمام��ی‌طرف‌ها به ای��ن نتیجه‬ ‫رسیده‌اند که گزینه نظامی در سوریه به نتیجه نخواهد رسید‬ ‫و در نهایت باید به گفت‌وگو روی بیاورند‪ .‬این مساله در این‬ ‫برهه خیلی مثبت است‪ ،‬اما دخالت خارج ی‌ها و اهدافی که‬ ‫ن ترسیم کرده‌اند‬ ‫آنها در سوریه اسد و پس از آن ب رای خودشا ‌‬ ‫مشکل‌ساز خواهد بود‪ .‬اما در نهایت تمام گروه‌ها چاره‌ای جز‬ ‫این ندارند که بر سر میز مذاکره حاضر شوند‪g .‬‬ ‫به‌دنبال راه‌حلی باشند که قدرت این افراط گرایان را محدود‬ ‫کنند و اجازه ندهند که با برهم زدن وضعیت داخلی در سوریه‬ ‫آنها جایگاه مستحکم‌تری پیدا کنند‪ .‬اکنون باتوجه به برخی‬ ‫مواضع بعضا متناق��ض روس‌ها در قبال تحوالت س��وریه‬ ‫م ی‌توان گفت ک��ه در بعضی از دیدگاه‌ه��ای آنها باتوجه به‬ ‫تحوالت موجود ممکن است تعدیالتی بوجود آمده باشد‪ .‬این‬ ‫تعدیالت از آن جهت است که کمک کند طرف‌های مخالف‬ ‫نیز سر میز مذاکره حاضر شوند و غرب نیز تمایل پی دا کند که‬ ‫وارد یک سری مذاکرات جدی شود تا در‌نهایت راه‌حلی ب رای‬ ‫خروج از بحران سوریه یافت ش��ود‪ .‬روس‌ها در بحث سوریه‬ ‫ب ر‌اساس منافع ملی‪ ،‬منطقه‌ای یا شاید فراتر از آن یعنی منافع‬ ‫بی ن‌الملل ی‌شان گام برم ی‌دارند‪ .‬مساله مهمتر این است که‬ ‫موضوع س��وریه امروز ب رای روس‌ها فراتر از موضوع داخلی‬ ‫خود سوریه است‪.‬‬ ‫بناب راین در س��ایه تحوالت بی ن‌الملل احتمال رخ‌دادن‬ ‫هرگونه اتفاق��ی به‌خصوص تغییر مواضع روس��یه در قبال‬ ‫برخی تحوالت جهانی وجود دارد‪ .‬همچنین احتمال تعامل‬ ‫روس��یه به‌عنوان یک قدرت مطرح در صحنه بی ن‌الملل با‬ ‫طرف‌های مقابل و رقبای خودش نیز مساله دور از تصوری‬ ‫نیست‪g .‬‬ ‫‪67‬‬
‫ميانجي‌گري ميان قدرت‌ها‬ ‫‪5‬‬ ‫داود احمدزاده‪/‬کارشناس مسائل خاورمیانه‬ ‫بين‌الملل‬ ‫هفته گذش��ته اخضر اب راهیمی‪ ،‬فرستاده ویژه سازمان‬ ‫ملل در امور س��وریه‪ ،‬با س��فر به برخی کش��ورهای منطقه‬ ‫همچون روس��یه‪ ،‬مصر و سوریه بر آن ش��د تا راه‌حلی ب رای‬ ‫خروج س��وریه از بحرانی که ‪ 21‬ماه است در آن گرفتار شده‪،‬‬ ‫پی دا کند‪ .‬همچنین قرار است وی طی هفته‌های آتی طرحی‬ ‫را مطرح کند که درواقع همان تکمی ل‌ش��ده طرح ژنو است‪.‬‬ ‫طرح ژنو که چندی پیش مطرح ش��د به دلی��ل عدم توافق‬ ‫پی رامون سرنوشت اس��د‪ ،‬ناکام ماند و به مرحله اجرا نرسید‪.‬‬ ‫محور اصلی طرح ژنو‪ ،‬تشکیل دولت وحدت ملی با حضور‬ ‫موافقین و مخالفین بش��ار اس��د‪ ،‬رئی س‌جمهوری س��وریه‬ ‫بود؛ اما این طرح با ابهامات متعددی روبه‌رو ش��د‪ .‬این طرح‬ ‫با قطب‌بندی‌ه��ا و گروه‌بندی‌های دو ط��رف مذاکره‌کننده‬ ‫یعنی کشورهای چین و روس��یه از یک طرف و کشورهای‬ ‫ضدسوری چون آمریکا‪ ،‬انگلیس‪ ،‬قطر و اتحادیه اروپا مواجه‬ ‫شد‪ .‬طی این طرح نحوه باق ی‌ماندن بشار اسد در قدرت مانند‬ ‫موضوع مورد مناقشه ژنو مس��اله اصلی بود‪ .‬در نهایت نیز‬ ‫در این رابطه که مشارکت اس��د درقدرت به چه صورت باشد‬ ‫تصمیم‌گیری نهایی صورت نگرفت؛ چراکه روسیه همچنان‬ ‫ی باق ی‌ماندن رئی س‌جمهوری س��وریه در قدرت است و‬ ‫حام ‌‬ ‫مساله ماندن یا رفتن اسد را به خود مردم واگذار کرده است‪.‬‬ ‫پس از نشس��ت اخیر‪ ،‬بحث اساس��ی این بود که در سوریه‬ ‫یک دولت انتقالی تشکیل شود؛ مس��اله‌ای که با موافقت‬ ‫حکومت سوریه روبه‌رو ش��د‪ ،‬اما معارضین آن را نپذیرفتند‪.‬‬ ‫درواقع معارضین به کمتر از رفتن بشار اسد رضایت ندادند‪.‬‬ ‫حرف آنها این است که اسد نباید در قدرت باقی بماند و آنها‬ ‫با همه‌کس به‌جز شخص اسد حاضر به گفت‌وگو هستند‪.‬‬ ‫این روند موجب تش��دید اختالفات و زمینه‌س��از اختالفات‬ ‫نظامی و سیاس��ی ش��د‪ .‬ولی در آن برهه زمان��ی یک گام‬ ‫مثبت نیز برداشته شد که مطابق آن‪ ،‬همه طرف‌های حام ی‌‬ ‫دولت اس��د و هم مخالفان به این نتیجه رسیدند که بحث‬ ‫س��وریه از طریق نظامی قابل‌حل نیس��ت و تنها از طریق‬ ‫گزینه سیاس��ی م ی‌توان به یک تفاهم در سطح منطقه‌ای‬ ‫و بی ن‌المللی دس��ت یافت‪ .‬اکنون بحران س��وریه عالوه بر‬ ‫این کشور‪ ،‬کشورهای دیگر را نیز تحت تاثیر قرار داده است‪.‬‬ ‫البته ای ران و عربستان در نشست ژنو مشارکت نداشتند و به‬ ‫نظر م ی‌رسد این نارضایت ی‌های منطقه‌ای از علل اصلی به‬ ‫نتیجه نرسیدن این نشس��ت بوده است‪ .‬باوجودی که ای ران‬ ‫در این نشست مش��ارکت نداش��ت‪ ،‬اما همچنان از موضع‬ ‫خودش مبن ی‌ب راینکه خش��ونت‌ها و کش��تارها در س��وریه‬ ‫باید متوقف ش��ود‪ ،‬به این مس��اله نگاه م ی‌کرد‪ .‬به‌گونه‌ای‬ ‫ای ران نیز تاحدودي حامی‌طرح ژنو اس��ت و م ی‌گوید مساله‬ ‫سوریه تنها از طریق گفت‌وگوهای ملی همراه با مخالفان و‬ ‫موافقانی که سیس��تم را قبول دارند و به طرح وحدت ملی‬ ‫فکر م ی‌کنند‪ ،‬قابل بررسی است‪ .‬این طرح که از آن با عنوان‬ ‫ژنو ‪ 2‬یاد م ی‌کنند قرار اس��ت احیای همان طرح ژنو باش��د‪.‬‬ ‫این طرح قرار است میان قدرت‌های درگیر در بحران سوریه‬ ‫مانند سوریه و آمریکا انجام ش��ود‪ .‬اما هنوز به صورت دقیق‬ ‫مفاد و بندهای آن مشخص نشده است‪ .‬درحقیقت احتماال‬ ‫همچنان اختالفاتی که در ژنو وجود داشت رفع نشده و بحث‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪68‬‬ ‫اصلی یعنی ماندن یا رفتن بشار اسد هنوز یک مساله اساسی‬ ‫است‪ .‬اکنون برخی گمان م ی‌کنند که روسیه به نوعی ممکن‬ ‫اس��ت با آمریکای ی‌ها و طرف غربی بر سر بشار اسد معامله‬ ‫کند‪ .‬این تفکر از آنجا ناش��ی م ی‌ش��ود که در ماه‌های اخیر‬ ‫مواضع روسیه در قبال مخالفان تاحدودی متناقض و نرم‌تر‬ ‫شده است‪ .‬مقامات روسیه اعالم کرده‌اند تنها به ماندن اسد‬ ‫فکر نم ی‌کنند و هدف اصلی آنها حفظ سوریه است‪ .‬بناب راین‬ ‫ممکن است در دوره انتقالی قدرت‪ ،‬بش��ار اسد کناره‌گیری‬ ‫کند و یکی از معاونان ی��ا افراد نزدیک ب��ه وی قدرت را در‬ ‫دست بگی رند یا اینکه اسد در قدرت باقی بماند به شرطی که‬ ‫اختیار خاصی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی نداشته باشد‪.‬‬ ‫اکنون مواضع روس‌ها به این صورت اس��ت‪ ،‬اما این مساله‬ ‫که واکنش غرب به این پیش��نهادات چ��ه خواهد بود هنوز‬ ‫مشخص نیست‪ .‬اکنون مساله اینجاست که آیا غرب ی‌ها از‬ ‫خواسته‌های قبل ی‌ش��ان مبنی بر اینکه نظام بشار اسد باید‬ ‫ساقط شود کوتاه خواهند آمد یا خی ر‪.‬‬ ‫نگاه روسیه به سوریه یک نگاه استراتژیک است‪ ،‬زی را‬ ‫سوریه تنها کشوری است که روس��یه در آن پایگاه نظامی‬ ‫و دریایی دارد‪ .‬بعد از س��ناریوی لیبی که به از دس��ت دادن‬ ‫یکی از پایگاه‌های مهم روس��یه در ش��مال آفریقا انجامید‬ ‫و همچنین نوع برخورد غرب با روسیه‪ ،‬اکنون بحث سوریه‬ ‫ب رای آنها‪ ،‬خیلی حیاتی و سرنوشت‌ساز شده است‪ .‬به همین‬ ‫خاطر در این شرایط ممکن است مواضع روسیه نرم‌تر شده‬ ‫باشد و در انتخاب‌شان به گزینه پس از بشار نیز بیندیشند‪.‬‬ ‫ولی در هر حال روس‌ها حاضر نیستند از منافع استراتژیک‬ ‫خودشان چشم‌پوشی کنند‪ .‬بناب راین بر سر همین منافع در‬ ‫حال چانه‌زن ی‌های مفصلی با طرف غربی هس��تند و هنوز‬ ‫یکی از کشورهای اثرگذار در بحران سوریه به‌شمار م ی‌روند‪.‬‬ ‫اما باید توجه داشت روس‌ها حاضر نیستند منافع خودشان‬ ‫را دس��تاویز چانه‌زن ی‌های پش��ت‌پرده با غرب ی‌ها قرار دهند‬ ‫و هنوز مناف��ع کرملین اقتضا م ی‌کند ک��ه در روند تحوالت‬ ‫سوریه اثرگذار باشند‪.‬‬ ‫طبیعی است که با قدرت گرفتن مخالفان در سوریه‪،‬‬ ‫روس‌ها منافع خودشان را در خطر م ی‌بینند‪ ،‬زی را یک طرف‬ ‫این قضیه حمایت از بشار اس��د بوده و مخالفان نیز یکی از‬ ‫دالیل باقی ماندن اسد بر س��ر قدرت را همین حمایت‌های‬ ‫علنی روسیه م ی‌دانند‪ .‬به همین دلیل نیز به‌رغم دعوت‌های‬ ‫مکرری که والدیمیر پوتین‪ ،‬رئی س‌جمهوری روس��یه و کاخ‬ ‫کرملین از رهب ران مخالفان داشته‪ ،‬هنوز آنها نپذیرفته‌اند که‬ ‫بر سر این موضوع گفت‌وگویی با روس��یه انجام دهند‪ .‬روند‬ ‫تحوالت سوریه اکنون خیلی پیچیده شده است و به همین‬ ‫خاطر روسیه تالش م ی‌کند به‌همراه کشورهایی چون ای ران‬ ‫و چین که به نوعی مداخله نظامی در سوریه را برنم ی‌تابند‪،‬‬ ‫تعادلی را در منطقه ایجاد کند و از نفوذ بیشتر غرب و سقوط‬ ‫بشار اسد که منفعت آنی آنها را به خطر م ی‌اندازد‪ ،‬جلوگیری‬ ‫کند‪ .‬به نظر م ی‌رس��د طی هفته‌های آتی‪ ،‬مواضع روس‌ها‬ ‫نسبت به رفتن بشار اسد نرم‌تر شود‪ .‬زی را روس‌ها به‌دنبال آن‬ ‫هستند که ساختار قدرت در سوریه به نوعی حتی ظاهری هم‬ ‫که شده‪ ،‬حفظ شود‪ .‬در واقع هدف آنها این است که در صورت‬ ‫کنار رفتن اس��د‪ ،‬علویان به همراه مخالفانی که گفت‌وگو را‬ ‫قبول دارند‪ ،‬دولت ائتالفی تش��کیل دهند‪ .‬تالش روسیه بر‬ ‫این است که برخی گروه‌های تندرو و دست‌نشانده القاعده و‬ ‫سلف ی‌ها در سوریه قدرت نگیرند‪ ،‬زی را در این صورت عالوه‬ ‫بر اینکه سوریه از بین خواهد رفت‪ ،‬منافع روس‌ها در حیاط‬ ‫خلوت‌شان یعنی قفقاز به خطر خواهد افتاد‪g .‬‬ ‫نگاهي ديگر‬ ‫يك سياستمدار ماساچوستي‬ ‫چگونه رفتار مي‌كند؟‬ ‫جان‌كري؛‬ ‫رقيب ريگان‬ ‫رفيق اوباما‬ ‫جی نیوتن اسمال‪/‬ترجمه ‪ :‬رضا آقازاده‬ ‫جان ک��ری‪ ،‬به‌عنوان یک س��ناتور تازه‌کار در س��ال‬ ‫‪1985‬به‌شدت درگیر موضوع فیلیپین بود‪ .‬او که از حمایت‬ ‫کورکوران��ه آمریکا از فردیناند مارک��وس ناراضی بود با ارائه‬ ‫متمم‌های پ ی‌در‌پی خواس��تار برگ��زاری انتخاب��ات آزاد و‬ ‫عادالنه در فیلیپین شد‪ .‬در آن زمان رونالد ریگان با اکراه و‬ ‫‌ب ی‌میلی جان کری را به‌عنوان یکی از اعضای هیات ناظ ران‬ ‫انتخاباتی منصوب کرد‪ .‬کری‪ ،‬پس از ای��ن انتصاب‪ ،‬تمام‬ ‫کشور را زیرپا گذاش��ت و با برگزارکنندگان نظرسنج ی‌های‬ ‫انتخابات��ی گفت‌وگو کرد‪ .‬ک��ری در پی ای��ن گفت‌وگوها‬ ‫ش��واهدی مبتنی بر ی��ک تقل��ب گس��ترده در انتخابات‬ ‫یافت‪ .‬وی پس از سخنرانی در یک کنف رانس مطبوعاتی‪،‬‬ ‫یافته‌های خود را ب رای رونالد ریگان ارسال کرد و در نتیجه‬ ‫دولت وقت به تدریج حمایت خود را از مارکوس قطع و شروع‬ ‫به پش��تیبانی از کرازون آکینو کرد که در سال ‪ 1986‬طی‬ ‫انتخابات و به صورت��ی دموکراتیک به ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫فیلیپین رسید‪.‬‬ ‫این اتفاق باعث ش��د تا جان کری روابط دوستانه‌ای‬ ‫ب رای خود دست و پا کند‪ ،‬ولی او نمونه کامل یک سیاستمدار‬ ‫ماساچوس��تی بود‪ .‬کری‪ ،‬طی س��ال‌های گذشته در کلوب‬
‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫س��ناتورها چندان محب��وب و م��ورد عالقه نب��وده‪ ،‬ولی‬ ‫هم‌قطارانش به تدریج نس��بت به سرس��ختی و فراست او‬ ‫توجه نش��ان داده‌اند‪ .‬زمانی که گمان م ی‌ش��د باراک اوباما‬ ‫ممکن است سوزان رایس‪ ،‬نماینده آمریکا در سازمان ملل‬ ‫متحد را به‌عنوان نامزد تصدی وزارت امورخارجه و جانشین‬ ‫هی�لاری کلینتون به س��نا معرفی کند‪ ،‬ص��دای اعتراض‬ ‫بسیاری از سناتورها حتی اعضای حزب جمهوریخواه بلند‬ ‫شد‪ .‬لیندسی گراهام‪ ،‬سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای‬ ‫جنوبی‪ ،‬در اعتراض به نامزدی رایس گفت‪« :‬مجلس سنا از‬ ‫کری پش��تیبانی م ی‌کند چون ما همه جان را م ی‌شناسیم‪.‬‬ ‫من در زمینه سیاس��ت داخلی و خارج��ی در اغلب موارد با‬ ‫او اختالف‌‌نظ��ر دارم‪ ،‬ولی او به‌طور ذات��ی اهل همکاری و‬ ‫مشارکت است و تجربه زیادی دارد‪ .‬او بیشتر افراد حاضر در‬ ‫عرصه جهانی و دنیای سیاست را م ی‌شناسد‪».‬‬ ‫اوباما ب��ا معرفی جان ک��ری‪ ،‬ف��ردی را نامزد تصدی‬ ‫وزارت امور خارجه کرده که از یک‌س��و س��ابقه‌ای طوالنی‬ ‫و متمایز در زمینه سیاس��ت خارجی داشته و از سوی دیگر‬ ‫سیاس��تمداری اس��ت که دارای متانت و تجربه است‪ ،‬ولی‬ ‫در عین حال فردی اس��ت که نظ��رات و عقاید خاص خود‬ ‫را دارد‪ .‬در حالی که س��وزان رایس به دلیل حضور و شرکت‬ ‫در موضوعات بحث‌ب رانگیز خود را به دردس��ر انداخته‪ ،‬جان‬ ‫کری در جایگاه خود به‌عن��وان رئیس کمیته روابط خارجی‬ ‫سنا‪ ،‬اغلب کاسه صبر اوباما را لبریز کرده است‪ .‬وی مدت‌ها‬ ‫قبل از آنکه ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی در دستور‬ ‫کار آمریکا قرار بگیرد با نوشتن مقاله‌های متعدد دولت را به‬ ‫اتخاذ چنین سیاست ی‌ ترغیب م ی‌کرد‪ .‬او همچنین مدت‌ها‬ ‫پیش از خاتمه حمایت کاخ سفید از حسنی مبارک‪ ،‬خواستار‬ ‫قطع این پش��تیبانی شده بود‪ .‬کری در س��خنرانی خود در‬ ‫(‪)1‬‬ ‫مرکز برنامه‌ریزی خاورمیانه سابان‪ ،‬در موسسه بروکینگز‬ ‫در آوریل س��ال ‪ ،2011‬دولت را به دلی��ل «اتالف» وقت در‬ ‫«رویکردی اش��تباه» به صل��ح خاورمیانه ک��ه «غیرقابل‬ ‫دستیابی» است به‌شدت مورد انتقاد قرار داد‪ .‬در همان ماه‬ ‫و در مصاحبه با نش��ریه یو‪.‬اس‪.‬ای تودی‪ ،‬از سیاست دولت‬ ‫در خصوص پاکس��تان به دلیل اینکه این سیاس��ت «یک‬ ‫استراتژی واقعی نیست» انتقاد کرد‪ .‬وی همچنین در سال‬ ‫‪ 2012‬طی یک س��خنرانی دولت را تشویق به مسلح کردن‬ ‫مخالفان دولت سوریه کرد؛ اقدام ی‌ که گفته م ی‌شود دولت‬ ‫آمریکا این روزها در حال بررسی و ارزیابی آن است‪.‬‬ ‫البته این مطالب به آن معنی نیس��ت که جان کری‬ ‫نم ی‌تواند نقش یک پیاده‌نظام را به خوب��ی ایفا کند‪ .‬او در‬ ‫جلس��ه‌های آمادگی ب رای مناظره‌های پی��ش از انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬نقش میت رامن��ی را در مقاب��ل اوباما‬ ‫بازی کرد‪ .‬در سال ‪ 2009‬به افغانستان رفت تا حامد کرزای‪،‬‬ ‫رئی س‌جمهور این کشور را مجاب کند به جای حفظ قدرت‬ ‫به ش��یوه‌ای غیردموکراتیک‪ ،‬اجازه بدهد انتخابات در دور‬ ‫دوم برگزار شود‪ .‬ب رای مذاکره درباره آزادی ری دیویس‪ ،‬عامل‬ ‫سازمان سیا‪ ،‬به پاکستان رفت‪ .‬جان کری همچنین حامل‬ ‫پیغام‌های اوباما ب رای س��ودان ش��مالی و جنوبی‪ ،‬پیش از‬ ‫برگزاری همه‌پرسی منجر به جدایی این دو بخش از سودان‬ ‫بود و نیز نقش فعالی در پیشبرد مذاکرات مربوط به پیمان‬ ‫کاهش تسلیحات راهبردی (استارت) در کنگره داشت‪.‬‬ ‫در واق��ع‪ ،‬اوبام��ا برخ��ی از موفقی ت‌های سیاس��ی‬ ‫خود را مرهون جان کری اس��ت‪ .‬در س��ال ‪ 2004‬و در روزی‬ ‫که کری توانس��ت نامزد ح��زب دموکرات ب��رای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری شود‪ ،‬ب رای شرکت در یک برنامه انتخاباتی‬ ‫همراه با اوباما به ایلینویز پ��رواز کرد‪ .‬مدتی بعد و در همان‬ ‫سال‪ ،‬یکی از بخش‌های اصلی س��خنرانی در گردهمایی‬ ‫ملی حزب دموک��رات را به اوباما واگذار کرد‪ .‬س��خنران ی‌ای‬ ‫که به نوعی س��کوی پرتاب اوباما در عرصه ملی محسوب‬ ‫م ی‌شود‪ .‬کری همچنین در س��ال ‪ 2007‬با مقاومت در ب رابر‬ ‫فشارهای وارده از جانب دوستان قدیم ی‌اش‪ ،‬هیالری و بیل‬ ‫کلینتون‪ ،‬یکی از اولین سناتورهایی بود که از نامزدی اوباما‬ ‫ب رای انتخابات ریاست‌جمهوری حمایت کرد‪.‬‬ ‫ه��م ب��اراک اوباما و ه��م جان ک��ری ب��ا نگاهی به‬ ‫گذشته‪ ،‬به‌ویژه در زمینه سیاس��ت خارجی‪ ،‬پای به دور دوم‬ ‫ریاست‌جمهوری اوباما م ی‌گذارند‪ .‬هرچند مشکالت زیادی‬ ‫وجود دارد‪ .‬جنگ‌افروزی اسرائیل در غزه موجب توجه مجدد‬ ‫به اهمیت صلح در خاورمیانه ش��ده اس��ت؛ اشاره ته ران به‬ ‫احتمال مذاکره مستقیم با ایاالت متحده از یک سو و رفتار و‬ ‫رویکرد نگران اسرائیل نسبت به پیشرفت ای ران در راستای‬ ‫دستیابی به فناوري هسته‌ای از سوی دیگر؛ حضور ده‌ها هزار‬ ‫معترض در خیابان‌های مصر؛ تداوم حكومت بش��ار اسد و‬ ‫قرارداشتن سوریه بر لبه پرتگاه؛‌ب ی‌قراری و بدبینی روسیه‬ ‫نس��بت به برنامه دفاع موش��کی و دیگر طرح‌های آمریکا؛‬ ‫مشاجره و کلنجار کش��ورهای اروپایی در مورد کمک مالی‬ ‫به یونان و ادغام بانک‌ها در حالی که اقتصاد این کش��ورها‬ ‫در سراشیبی قرار گرفته است و اهدافی در آسیا که اوباما در‬ ‫دور اول ریاست‌جمهوری خود بارها به آنها اشاره کرده‪ ،‬ولی‬ ‫هنوز نتوانسته آنها را محقق کند همه و همه از مشکالت‬ ‫و چالش‌های پیش روی سیاست خارجی آمریکا هستند‪.‬‬ ‫کری در گرفتن تائید از کنگره دشواری چندانی نخواهد‬ ‫داش��ت و پس از انتخاب به احتمال زیاد توجه خود را به این‬ ‫موضوعات معطوف خواهد کرد‪ .‬ولی سوال این است که آیا‬ ‫کری در برنامه‌ه��ای خود اوباما را مدنظر ق��رار خواهد داد؟‬ ‫هرچه باشد‪ ،‬او تقریبا در تمام زندگی سیاسی و حرفه‌ای‪ ،‬به‬ ‫کسی پاسخگو نبوده اس��ت‪ .‬به قول جو بایدن ‪ -‬که او نیز‬ ‫مدت‌ها رئیس کمیته روابط خارجی بوده است ‪ -‬رهاکردن‬ ‫جاه‌طلب ی‌های ش��خصی و پی��روی از جاه‌طلب ی‌های یک‬ ‫شخص دیگر‪ ،‬برای یک سناتور چندان ساده نیست‪ .‬کری‬ ‫ثابت کرده اس��ت که اگر عالیق و گرایش‌هایش همسو با‬ ‫اوباما باشد‪ ،‬اوباما هیچ متحدی بهتر از وی نخواهد داشت‪.‬‬ ‫ولی آیا این گرایش‌ها همواره هم‌س��و و هم‌جهت خواهند‬ ‫بود؟ کری که زمانی در وارد کردن فشار علنی ب رای تغیی رات‬ ‫در سیاست خارجی مهارت داشت حاال باید خود را با پیشبرد‬ ‫تغیی رات به صورت مخفیانه و از درون تطبیق دهد‪.‬‬ ‫(‪ )1‬بروکینگز یک س��ازمان سیاستگذاری عمومی و‬ ‫غی رانتفاعی مستقر در واش��نگتن‪‎‬دی‪‎‬سی‪ ،‬پایتخت ایاالت‬ ‫متحده است‪ .‬این اتاق فکر که در سال ‪ 1916‬تاسیس شده و‬ ‫در زمره با‌تجربه‌ترین موسسات واشنگتن به حساب م ی‌آید‪،‬‬ ‫در امر تحقیقات و آموزش عل��وم اجتماعی‪ ،‬اصول اقتصاد‪،‬‬ ‫سیاس��تگذاری ش��هری‪ ،‬مدیریت دولتی‪ ،‬سیاست خارجی‪،‬‬ ‫اقتصاد جهانی و توسعه فعال است‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫‪69‬‬
‫پس‌لرزه‌هاي حادثه تيراندازي در سندي‌هوك‬ ‫گام اول‬ ‫ترجمه‪ :‬رضا آقازاده‬ ‫بين‌الملل‬ ‫باراک اوباما روز ‪ 19‬دس��امبر در اتاق کنف رانس خبری‬ ‫«جیمز بردی» در کاخ س��فید در حالی که ج��و بایدن را در‬ ‫کنار خود داشت‪ ،‬سیاس��ت‌های خود ب رای پیگیری موضوع‬ ‫قتل‌عام در دبستان سندی هوک در نیوتاون ایالت کانتیکت‬ ‫را اعالم کرد‪ .‬اوباما اعالم کرد که کاخ س��فید ت��ا ماه آینده‬ ‫پیش��نهادهای جدیدی ب رای کنترل س�لاح به کنگره ارائه‬ ‫خواهد داد و همچنین متعهد شد تا از تمام توان دولت ب رای‬ ‫شناسایی و‌ترویج سیاس��ت‌های جدید در جهت رسیدگی‬ ‫به معضل خش��ونت مس��لحانه اس��تفاده کند‪ .‬اوباما طی‬ ‫همین برنامه جو بایدن‪ ،‬معاون خود را به ریاست کارگروهی‬ ‫مش��تمل بر اعضای کابینه‪ ،‬اعضای کنگره و سازمان‌های‬ ‫ناوابس��ته منصوب کرد‪ .‬گروه��ی که وظیف��ه دارد ضمن‬ ‫بررس��ی پیش��نهادهای موجود ب رای کنترل سالح و تدوین‬ ‫پیش��نهادهای جدید‪ ،‬مجموعه‌ای از پیشنهادهای «بسیار‬ ‫ویژه» را ت��ا پایان ماه ژانویه ب��ه کنگره ارائه ده��د‪ .‬اوباما از‬ ‫بیان جزئیات بیش��تر در خصوص اینکه پیشنهادها شامل‬ ‫چه نکات و جزئیاتی خواهند بود‪ ،‬خودداری کرد ولی اش��اره‬ ‫کرد که جو بایدن را ب رای سرپرستی این گروه انتخاب کرده‬ ‫است‪ .‬فردی که در زمینه موضوعات دشوار و پیچیده‪ ،‬رابط‬ ‫کاخ سفید با کنگره محسوب م ی‌شود‪ .‬این انتخاب تا حدی‬ ‫به نقش جو بایدن در تصویب الیحه ممنوعیت سالح‌های‬ ‫ی در سال ‪ )1(1994‬مربوط م ی‌شد‪ .‬از سوی دیگر دایان‬ ‫تهاجم ‌‬ ‫فاینستاین‪ ،‬سناتور حزب دموکرات‪ ،‬س��وگند خورده تا زمان‬ ‫تشکیل دوباره جلسات کنگره در ماه ژانویه‪ ،‬الیحه جدیدی‬ ‫ب رای ممنوعیت سالح‌های تهاجمی‌ارائه دهد‪ .‬الیحه‌ای که‬ ‫پس از گذشت ‪10‬سال از تصویب آن در سال ‪ ،1994‬در زمان‬ ‫ریاست‌جمهوری بوش در سال ‪ 2004‬منقضی شد‪.‬‬ ‫بعد از وقوع تی راندازی و کشتار در دبستان سندی‌هوک‬ ‫نیوتاون و کش��ته شدن ‪ 26‬نفر (بیس��ت دانش‌‌آموز و شش‬ ‫بزرگسال) در این حادثه‪ ،‬این سومین باری است که اوباما به‬ ‫صورت علنی در مورد خشونت مسلحانه صحبت م ی‌کند‪.‬‬ ‫در اولین سخنرانی پس از کشتار‪ ،‬اوباما به اقدام‌های ضروری‬ ‫ب رای رس��یدگی به این موضوع اش��اره کرد‪ .‬تعداد معدودی‬ ‫از اعضای حزب دموکرات در اظهارات��ی‪ ،‬آمادگی خود ب رای‬ ‫پذیرفتن محدودیت‌های جدید بر حمل و مالکیت سالح را‬ ‫اعالم کرده‌اند‪ ،‬ولی به‌رغم وعده‌های اوباما ب رای مقابله با این‬ ‫مشکل و نیز اعتراض‌های گسترده مردمی‌که موجب بروز‬ ‫خوش‌بینی نس��بت به احیای دوباره قوانین کنترل س�لاح‬ ‫در ایاالت‌متحده گردیده‪ ،‬همچن��ان نیروهای قدرتمندی در‬ ‫مقابل اوباما صف‌آرایی کرده‌اند‪.‬‬ ‫جمهوریخواهان در دوس��ال آین��ده همچنان اکثریت‬ ‫کنگره را در اختیار دارند‪ .‬از سوی دیگر گروه‌های طرفدار آزادی‬ ‫اسلحه ب رای به تاخیر انداختن تصویب الیحه در مجلس سنا‬ ‫به تعداد کافی رای دارد‪ .‬اوباما‪ ،‬ب رای به جریان انداختن یک‬ ‫الیحه‪ ،‬نیازمن��د حمایت قانونگذاران از هر دو حزب اس��ت؛‬ ‫افرادی که احس��اس م ی‌کنند به البی اس��لحه مدیونند یا‬ ‫حداقل ب رای به چالش کشیدن آن اراده الزم و کافی را ندارند‪.‬‬ ‫کاخ سفید همچنین باید با به صورت مستقیم با گروه‌های‬ ‫تو‌پنجه نرم کند‪ .‬انجمن‬ ‫قدرتمند طرفدار آزادی اسلحه دس ‌‬ ‫ملی اسلحه‪ ،‬طبق س��نت س��ابق و دیرینه خود در واکنش‬ ‫به تی راندازی‌های این چنینی‪ ،‬از زم��ان بروز واقعه غم‌‌انگیز‬ ‫دبس��تان س��ندی‌هوک‪ ،‬به‌جز صدور بیانی ه‌ای درخصوص‬ ‫تعهد به «ارائه کمک‌های معن ی‌دار ب��رای اطمینان از عدم‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪70‬‬ ‫وقوع چنین اتفاقاتی» تاکنون در ای��ن خصوص اظهارنظر‬ ‫چندانی نکرده اس��ت‪ .‬اوباما با پی ش‌بین��ی واکنش منفی و‬ ‫شدید از جانب انجمن ملی اس��لحه‪ ،‬ضمن تاکید مجدد بر‬ ‫اعتقاد خود به متم��م دوم قانون اساس��ی(‪ ،)2‬اعالم کرد که‬ ‫به‌دنبال یافتن شالوده‌های مش��ترک با «اکثریت قریب به‬ ‫اتفاق» مالکان مسئولی ت‌پذیر و وظیفه‌شناس اسلحه است‪.‬‬ ‫اوباما در اظهارات خود اشاره کرد که «بین آنچه در متمم دوم‬ ‫قانون اساس��ی بر آن تصریح شده است و‌ب ی‌قانونی مطلق‪،‬‬ ‫اختالف زیادی وجود دارد‪ ».‬او در پاس��خ به س��والی در مورد‬ ‫نفوذ البی اسلحه که اغلب موجب عقب‌نشینی قانونگذاران‬ ‫از پرداختن به این موضوع م ی‌ش��ود‪ ،‬گف��ت‪« :‬انجمن ملی‬ ‫اسلحه‪ ،‬سازمانی اس��ت که اعضایش از پدران و مادران این‬ ‫کشور هس��تند و من انتظار دارم این حادثه آنها را نیز متاثر‬ ‫کرده باشد»‪.‬‬ ‫اوباما متعهد ش��د ک��ه گروه ویژه تشکی ل‌ش��ده فقط‬ ‫یک حرکت نمادین نباشد‪ .‬واش��نگتن سابقه‌ای طوالنی در‬ ‫دادن وعده تغییر و تشکیل گروه‌های ویژه ب رای حل‌و‌فصل‬ ‫یک مش��کل غامض و پیچیده دارد‪ ،‬ولی همواره در‌نهایت‬ ‫به محض آنک��ه توجه جامعه به موض��وع دیگری معطوف‬ ‫م ی‌ش��ود به آرام ی‌در مقابل نیروهای مق��اوم در ب رابر تغییر‬ ‫سرتسلیم فرود م ی‌آورد‪ .‬اوباما با تایید ضمنی اینکه ممکن‬ ‫اس��ت این گروه ویژه نیز مانند یکی از همین موارد به نظر‬ ‫برسد‪ ،‬گفت‪« :‬این یکی از کمیسیون‌های واشنگتن نیست‪.‬‬ ‫قرار نیس��ت گروهی جمع شوند و ش��ش ماه تمام موضوع‬ ‫را بررس��ی کنند و بعد گزارش��ی را منتش��ر کنند که پس از‬ ‫خوانده‌شدن کنار گذاشته م ی‌ش��ود‪ .‬این یک تیم با هدفی‬ ‫بسیار ویژه اس��ت؛ س��ازماندهی و اجرای اصالحات واقعی‬ ‫همین حاال‪».‬‬ ‫اوباما طی دوره اول ریاست‌جمهوری خود از پرداختن به‬ ‫موضوع کنترل اسلحه اجتناب کرد‪ .‬او اعالم کرده از ممنوعیت‬ ‫سالح‌های تهاجم ی‌ (یا به بیان دیگر و طبق گفته‌هایش در‬ ‫مورد «س�لاح‌های جنگی») حمایت م ی‌کند و معتقد است‬ ‫شیوه‌های بهتر مراقبت س�لامت روانی‪ ،‬بخشی از راه‌‌حل‬ ‫این مشکل است‪ .‬در نتیجه این س��وال مطرح م ی‌شود که‬ ‫اوباما از چه نوع پیش��نهادهایی حمایت خواهد کرد‪ .‬وقتی‬ ‫یکی از خب رنگاران با اصرار و سماجت او را متهم به انفعال در‬ ‫زمینه کنترل اسلحه در زمان ریاست‌جمهوری‌اش کرد‪ ،‬اوباما‬ ‫به‌سرعت فهرس��تی طوالنی از چالش‌هایی که او را درگیر‬ ‫خود کرده‪ ،‬برشمرد و گفت‪« :‬من در این مدت در تعطیالت‬ ‫نبوده‌ام‪».‬‬ ‫اوباما گفت در راستای تالش ب رای جلب‌توجه همگانی‬ ‫و همزمان با رسیدگی کنگره به این موضوع دشوار‪ ،‬از فرصت‬ ‫سخنرانی س��االنه خود در ماه آینده ب رای ب رانگیختن توجه‬ ‫مردم اس��تفاده خواهد کرد‪ .‬او ضمن تایی��د اینکه «حل این‬ ‫مشکل س��اده نخواهد بود» اضافه کرد‪« :‬ولی این دشواری‬ ‫نم ی‌تواند بهانه‌ای ب رای تالش نکردن باشد‪».‬‬ ‫(‪ )1‬قان��ون ف��درال ممنوعیت مالکیت س�لاح‌های‬ ‫ی که از س��ال ‪ ۱۹۹۴‬به اجرا گذاش��ته ش��د‪ ،‬مالکیت‬ ‫تهاجم ‌‬ ‫س�لاح‌های خودکار و نیمه خودکار با ظرفیت بیش��تر از ‪۱۰‬‬ ‫گلوله را ب رای شهروندان ممنوع م ی‌کرد‪.‬‬ ‫(‪ )2‬طبق متمم دوم قانون اساسی‪ ،‬داشتن یک نیروی‬ ‫منظم ش��ب ه‌نظامی مردمی‌که ب رای امنیت یک کشور آزاد‬ ‫ضروری اس��ت و حق مردم ب رای حمل و نگهداری اس��لحه‬ ‫محترم شمرده م ی‌شود‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬
‫قاتل حادثه سندي هوك كارخانه‌هاي اسلحه‌سازي بودند‬ ‫البي اسلحه‬ ‫نيوزويك ‪ /‬مگان مك‌آردل‪ ‌/‬ترجمه حسين‌موسوي‬ ‫قوانينيكهتغييرشكلمي‌دادند‬ ‫بين‌الملل‬ ‫آمار دقيقي از تع داد سالح‌هاي شخصي در آمريكا وجود‬ ‫ندارد‪ ،‬اما بنا به تخمي ن‌هاي جديد ح��دود ‪ ۲۷۰‬تا ‪ ۳۰۰‬ميليون‬ ‫قبضه سالح (انواع مختلف) در مالكيت خصوصي شهروندان‬ ‫آمريكايي است‪ .‬تا كنون سه بار در تاريخ آمريكا قوانيني ب راي‬ ‫محدوديت نگهداري س�لاح به تصويب رسيده است‪ .‬نخست‬ ‫در سال ‪ ،۱۹۳۴‬سپس در س��ال ‪ ۱۹۶۸‬و سرانجام در سال ‪۱۹۹۴‬‬ ‫در زمان رياس��ت‌جمهوري بيل كلينتون در سال ‪ ۱۹۹۴‬خريد و‬ ‫فروش سالح‌هاي خودكار به مدت ‪ ۱۰‬س��ال ممنوع شد‪ ،‬اما در‬ ‫سال ‪ ۲۰۰۴‬در زمان رياست‌جمهوري جورج دبليو بوش بار ديگر‬ ‫اينممنوعيتلغوشد‪.‬البياسلحهدرآمريكابه‌طورعلنيدست‬ ‫يزند‪ .‬اين درجه‌بندي از‬ ‫به درجه‌‌بندي سياستمداران اين كشور م ‌‬ ‫طرفداران شديد اسلحه شروع شده و به مخالفان سرسخت سالح‬ ‫ختم م ي‌شود‪ .‬هدف از اين كار اعمال فش��ار بر سياستمداران‬ ‫آمريكايي است‪ .‬آخ رين نظرسنجي كه در روزهاي اخير در آمريكا‬ ‫انجام گرفته نش��ان م ي‌دهد كه هم‌اكنون بيش از ‪۵۰‬درصد از‬ ‫آمريكاي ي‌ها خ واهان اعمال ق وانين سخت‌گي رانه در رابطه با حق‬ ‫مالكيتسالحهستند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫كلمات مناس��بي را نم ي‌توان پي دا كرد و كنار هم چيد تا‬ ‫در مورد فاجع��ه «نيوتاون» صحبت كرد؛ اي��ن يك جنايت در‬ ‫معناي واقعي كلمه است‪ .‬لعنتي در ذهنت باال و پايين م ي‌رود‪ .‬با‬ ‫خ واندن اين مطلب نم ي‌توانيد تصور كنيد كه چقدر دهشتناك‬ ‫است كه كسي به مدرسه‌اي ابتدايي برود و آتش روي كودكان‬ ‫بگشايد؛ حتي اگر هم بخ واهيد نم ي‌توانيد تصور كنيد‪ .‬بيشتر‬ ‫جنايت‌هايي كه صورت م ي‌گي رند ب��ا انگيزه‌هايي نامطلوب‬ ‫تحريك م ي‌شوند‪ :‬ميل به پول‪ ،‬شهوت‪ ،‬احترام و انتقام‪ .‬ما هرگز‬ ‫هي چ‌كدام از كارهاي فوق را انجام نم ي‌دهيم‪ ،‬چرا كه اعتقاد داريم‬ ‫مردم خوب چنين كاري نم ي‌كنند و ما دوست داريم كه هميشه‬ ‫در زمره آدم‪‎‬هاي خوب قرار بگيريم‪ .‬ما هميشه دوست داريم كه‬ ‫خانواده و اط رافيان ما تصور خوبي از ما داشته باشند‪ .‬اما اگر روند‬ ‫فوق به عكس شد و كسي به روشي ديگر خ واست خودي نشان‬ ‫دهد چه م ي‌شود‪ .‬نمونه عيني اين گروه اما در نيوتاون پي دا شد؛‬ ‫وقتي كه يك نفر تصورات را از ذهن خود بيرون كشيد و تصميم‬ ‫گرفتآنرابهصورتطرحيعمليپيادهكند‪.‬دراينموردخاص‬ ‫هم دوباره به بن‌بست م ي‌رسيم‪ .‬اگر در اين كشور هيچ قانوني‬ ‫بر مبناي اخالق نباشد و در پي آن نه زنداني باشد و نه تنبيهي‪،‬‬ ‫مطمئن هستم كه به روي كودكان دوره ابتدايي آتش نخواهم‬ ‫گشود‪ .‬در هر حال اين يك سوي ماجراست و ما نم ي‌توانيم آن را‬ ‫درككنيموتغييردهيم‪.‬اززمانيكهمتوجهشده‌ايم‪،‬نم ي‌توانيم‬ ‫آن را تغيير دهيم‪ ،‬بهتري��ن آرزوهايمان را ب��ه داخل صندوقي‬ ‫فرستاده‌ايم و قفلي محكم بر آن زده‌ايم‪ .‬مخالفان كنترل اسلحه‬ ‫عصباني م ي‌شوند و ليب رال‌ها بالفاصله در مورد كنترل اسلحه‬ ‫سخنرانيم ي‌كنند‪.‬اينبهترينراهب رايرسيدنبهيكخط‌مشي‬ ‫خوب نيست‪ .‬موارد سخت‪ ،‬قوانين را بدتر م ي‌كنند‪ .‬قوانين در‬ ‫شرايط خاص به سوي‌تراژدي سوق پي دا م ي‌كنند و پيامدهاي‬ ‫ناخواس��ته فراواني را به همراه خود م ي‌آورند‪ ،‬اما اكنون در مورد‬ ‫شرايطي صحبت م ي‌كنيم كه‪ 30‬كودك با يك لغزش اخالقي‬ ‫كشتهشده‌اند‪.‬ماازهماكنونبايدبهفكرراهيباشيمكهبتوانيم‬ ‫از وقوع فجايع آتي جلوگيري كنيم‪ .‬من اميدوارم كه هر چه زودتر‬ ‫به يك پاسخ مناسب برسيم تا حادثه دلخراش ديگري به وقوع‬ ‫نپيوسته است‪ .‬ما هميشه بايد به طنز معروف جانسون توجه‬ ‫كنيم‪:‬چقدر كوچك! قلب انسان‌ها م ي‌تواند اين همه را تحمل‬ ‫كند‪ /‬قانون يا پادشاهان م ي‌توانند آن را درمان يا بدتر كنند‪.‬‬ ‫در م��اه نوامب��ر زمان��ي ك��ه مناظ��رات كانديداه��اي‬ ‫رياست‌جمهوري اياالت‌متحده به اوج خود رسيده بود‪ ،‬يكي از‬ ‫مهمترين مباحث مطرح شده قانون استفاده از اسلحه بود‪ .‬اكنون‬ ‫نيز اين فاجع ‌ه دلخراش سبب چرخش افكار عمومي آمريكا در‬ ‫رابطه با قانون مالكيت اسلحه شده است‪ .‬قانون اساسي آمريكا‬ ‫يداند‪.‬‬ ‫حملومالكيتسالحراب رايشهروندانآمريكاييمجازم ‌‬ ‫در روزهاي انتخاباتي در حالي كه ميت رامني از منظر اخالقي‬ ‫حمل اس��لحه را نقد م ي‌كرد و عمده خش��ونت‌هاي جاري در‬ ‫اياالت‌متحده را به دوش خانواده‌ها انداخته بود‪ ،‬باراك اوباما قانون‬ ‫استفاده از اسلحه را نياز به‌ترميم دانست و استفاده از اسلحه‌هاي‬ ‫نيمه‌خودكارراغي ر‌ضروريدانستهبود‪.‬ايناسلحه‌هابيشترب راي‬ ‫استفاده از قاچاقچيان مواد‌مخدر كه عمدتا مكزيكي هستند‪،‬‬ ‫استفاده م ي‌شود‪ .‬خانم دايان فاينستاين‪ ،‬سناتور دموكرات ايالت‬ ‫كاليف رنيا نيز تصريح كرد كه در سوم ژانويه سال جديد ميالدي‬ ‫طرحي ب راي محدوديت حق مالكيت س�لاح ب��ه كنگره اين‬ ‫كشور ارائه خواهد شد‪ .‬هنوز باراك اوباما درباره قانون مالكيت‬ ‫سالح س��كوت كرده‪ ،‬اما به گفته منابع كاخ‌س��فيد قرار است‬ ‫رئي س‌جمهوري آمري��كا در روزهاي‌آتي موضع خ��ود را در اين‬ ‫باره اعالم كند‪ .‬محدوديت قانوني تنها راه‌حل ممكن نيست‪.‬‬ ‫جي كارني‪ ،‬سخنگوي كاخ سفيد تاكيد كرد كه هنوز راهكاري‬ ‫مشخص ب راي كنترل حمل و مالكيت س�لاح از سوي دولت‬ ‫اوباما تنظيم نشده است‪ ،‬زي را موضوع جلوگيري از كشتارهاي‬ ‫مس��لحانه راه‌حلي همه‌جانبه را طلب م ي‌كند‪ .‬باراك اوباما در‬ ‫مراسمسوگواريقربانيانفاجعهكشتاركودكانني و‌تاونخ واستار‬ ‫حفاظت بهتر از دانش‌آموزان ش��د‪ .‬وي بدون اش��اره به قانون‬ ‫مالكيت و حمل اسلحه خ واهان تغيير شرايط موجود در آمريكا‬ ‫شد‪ .‬سخنگوي كاخ س��فيد تاكيد كرد كه تصويب يك قانون‬ ‫به‌تنهايي قادر نخواهد ب��ود از تكرار چنين فجايعي جلوگيري‬ ‫كند‪ .‬به گفته سخنگوي كاخ سفيد باراك اوباما به‌طور اصولي‬ ‫خواهان تمديد ممنوعيت س�لاح‌هاي خودكار و نيمه‌خودكار‬ ‫است‪.‬براساسطرحپيشنهاديسناتورفاينستاينخ ريدوفروش‬ ‫و نگهداري سالح‌هاي خودكار با خشاب‌هاي بيش از‪ 10‬فشنگ‬ ‫ممنوع خ واهد شد‪ .‬فاينستاين اب راز اميدواري كرد كه باراك اوباما‬ ‫ازاينطرحپشتيبانيكند‪.‬‬ ‫قاتلكيست؟‬ ‫«آدام النزا» مشخصا كسي است كه دست به اين جنايت‬ ‫زده است‪ .‬او فردي است كه داراي مشخصات آدم‌هاي مبتال به‬ ‫اوتيسم با دوز باالي نافرماني در طول سالياني است كه او رشد‬ ‫م ي‌كرده است‪ .‬خانواده او‪ ،‬به‌ويژه مادرش او را ب راي كار كردن رها‬ ‫م ي‌كرده‌اند و به‌جاي مراقبت از فرزند خود‪ ،‬بيش��تر درگير امور‬ ‫اجتماعي م ی‌ش��دند‪ .‬نكته‌اي كه ميت رامني در مناظره‌هاي‬ ‫خود بدان اشاره داشته اينجا مصداق پي دا كرده است‪ .‬النزا در زمره‬ ‫كودكاني قرار م ي‌گيرد كه متعلق به طبقه باالي جامعه هستند‬ ‫و والدين او نيز تمامي‌امكانات را ب راي او فراهم م ي‌كرده‌اند‪ .‬او از‬ ‫اين ط ريق م ي‌تواند يك اسلحه نيمه‌خودكار تهيه و نقشه خود را‬ ‫اجرايي كند‪ .‬مادر او در به ثبت رساندن اين اسلحه نقش اصلي را‬ ‫داشته و اسلحه را به‌نام النزا تهيه م ي‌كند‪ ،‬اما گذشته النزا نشان‬ ‫م ي‌دهد كه اين اسلحه نبايد به دست او م ي‌رسيده است‪ .‬پس‬ ‫از اين حادثه‪ ،‬معلم او به روزنامه وال‌استريت‌ژورنال گفته بود‪« :‬‬ ‫او كودكي الغر‪ ،‬گوشه‌گير و به‌ش��دت دست و پا چلفتي بود‪».‬‬ ‫براساستحقيقاتيكهصورتگرفتهاستاوساعت‌هايمديدي‬ ‫با بازي‌هاي رايانه‌اي س��ر و كار داشته كه خشونت و استفاده از‬ ‫اسلحه در آن نمود اصلي داشته است‪g.‬‬ ‫‪71‬‬
‫پروندهويژه‬ ‫پرونده‌ويژه‬ ‫انتقادي‌ترين فيلم‌ها را بچه حزب اللهي‌ها ساخته‌اند‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪1‬‬ ‫تو‌گو با وحيد جليلي درباره جشنواره عمار و سينماي ايران‬ ‫گف ‌‬ ‫تو‌گويي كه مي‌خوانيد وحيد جليلي به عنوان بنيان‌گذار جش�نواره عمار درباره اين جش�نواره‬ ‫در گف ‌‬ ‫توضيحاتي داده و در عين حال به صورت جدي از جريان سينمايي كش�ور در سطح مديريتي و در سطح‬ ‫عوامل‪ ،‬انتقاد كرده اس�ت‪ .‬نقد اصلي جليلي به نوعي به سينماي روش�نفكري و خودباخته برمي‌گردد كه‬ ‫نمي‌گذارد روح انقالب اسالمي وارد سينما شود‪.‬‬ ‫ویژه‌نامه «ماهنام�ه راه» که برای س�ومین دوره‬ ‫جش�نواره عمار منتشر شده اس�ت؛ تعابیری به‬ ‫نقل از داوران یا کارشناس�ان فرهنگ�ی دارد که‬ ‫در م�ورد جش�نواره عم�ار گفته‌اند مثلا «صبح‬ ‫صادقی پی ش‌روس�ت‪ »...‬یا اینکه «قرار نیست‬ ‫همه خوششان بیاید» و‪ ...‬آیا شما با برگزاری این‬ ‫جش�نواره در واقع ب ه‌دنبال ص ف‌بن�دی در مقابل‬ ‫جریان دیگری در س�ینمای ایران هس�تید؟ این‬ ‫پرس�ش را به این دلیل مطرح م ی‌کنم که ش�ما‬ ‫در جایی گفته بودید؛ جشنواره عمار از درون یک‬ ‫آسی ب‌شناسی بیرون آمده است‪.‬‬ ‫صف‌بندی که اشاره کردید در واقع و عمال در سینمای‬ ‫ای ران وجود دارد‪ .‬اگر کسی نگاه اجمالی به سینمای ای ران‪،‬‬ ‫به‌خصوص در ‪ 20‬س��ال اخی��ر بین��دازد‪ ،‬صف‌بندی‌های‬ ‫بس��یار جدی‪ ،‬واقع��ی و جبهه‌گیری‌های مش��خصی در‬ ‫این س��ینما مش��اهده م ی‌کند‪ .‬نکته جالب اینجاست که‬ ‫این صف‌بندی در ش��دیدترین وضع خود از یک طرف اجرا‬ ‫م ی‌شود و از همان طرف انکار م ی‌شود! مثال م ی‌زنم؛ در ‪20‬‬ ‫سال اخیر حتی یک فیلم س��ینمایی در مورد تاریخ انقالب‬ ‫اسالمی ای ران ساخته نشده است! س��ینمای ای ران در مورد‬ ‫مهمترین رخدادهای ‪ 7-8‬سال اخیر مثل ترور دانشمندان‬ ‫هس��ته‌ای‪ ،‬تحریم‌های آمری��کا‪ ،‬جنایات تروریس��ت‌ها در‬ ‫سیس��تان و کردس��تان و‪ ...‬نیز کوچکترین واکنشی نشان‬ ‫نداده اس��ت‪ .‬ماجراها و اتفاقاتی که در هر کشوری رخ دهد‪،‬‬ ‫‪72‬‬ ‫به سرعت به حوزه دراماتیک وارد م ی‌شود و در حوزه سینما‬ ‫به آثار مشخصی م ی‌رسد‪ ،‬اما در ای ران این اتفاق ب رایش رخ‬ ‫نم ی‌دهد‪ .‬سینمای ای ران وضعیت غی ر‌طبیعی دارد‪ .‬چون اگر‬ ‫وضعش طبیعی بود این س��ینما باید نسبت به این هجمه‬ ‫عجیب و غریب‪ ،‬همه‌جانبه و آشکار تبلیغاتی‪ ،‬سینمایی‪،‬‬ ‫هنری و جنگ روانی غرب که علیه مردم ی‌ترین انقالب قرن‬ ‫صورت م ی‌گیرد‪ ،‬واکنشی نشان م ی‌داد؛ اما شما م ی‌بینید‬ ‫که اینگونه نیست‪.‬‬ ‫بعض ی‌ه�ا م ی‌گوین�د ک�ه ش�ما ب ه‌دنب�ال‬ ‫یک س�ینمای انقالب�ی و دینی هس�تید و س�ینمای‬ ‫روشنفکری ب ه‌دنبال یک سینمای انسانی است‪.‬‬ ‫‪ l‬این تعابیر از درون یک س��ری مش��هورات غلط‬ ‫ش��کل گرفته اس��ت که اگر دقی��ق ش��ویم م ی‌بینیم که‬ ‫بعض ی‌ها علم سینمای انس��انی را بر دوش گرفته‌اند ب رای‬ ‫حذف س��ینمای انقالبی و مردمی؛ آنها نه‌‌تنها به سینمای‬ ‫انسانی معتقد نیستند‪ ،‬بلکه نوع سینمایی که ارائه م ی‌کنند‬ ‫از سطح حیوانی هم پایی ن‌تر است تا چه رسد به انسانی‪ .‬اگر‬ ‫یک حیوان هم به او تعرضی بشود از خودش دفاع م ی‌کند و‬ ‫واکنش نشان م ی‌دهد‪ ،‬ولی شما در سال‌های اخیر م ی‌بینید‬ ‫که غرب حتی تجهیزات مراکز شیم ی‌درمانی سرطان ی‌ها‬ ‫را تحریم کرده و وحش��یانه‌ترین و غیرمنطق ی‌ترین رفتارها‬ ‫را نس��بت به این ملت انجام م ی‌دهد؛ دانش��مندانش را در‬ ‫روز روش��ن در خیابان م ی‌کش��د‪ ،‬اما در س��ینمای کشور‬ ‫کوچکترین واکنشی نس��بت به این رفتارها داده نم ی‌شود‪،‬‬ ‫این چه سینمای انسانی است؟ انس��ان به‌هر حال باید در‬ ‫قبال محرک‌ها یک سری پاسخ‌ها دهد‪ .‬گفتم این هژمونی‬ ‫روشنفکری م ی‌خواهد از سطح حیوانی هم سینمای ای ران‬ ‫را پس ت‌تر کند‪ .‬این وضعیت غیرطبیعی سینمای ای ران که‬ ‫مصادیقش را عرض کردم‪ ،‬قاعدتا از یک س��ری آس��ی ب‌ها‬ ‫ناشی م ی‌ش��ود‪ ،‬مدت‌ها کار شده و فضاس��ازی شده است‬ ‫که به این س��طح نزول کند که هیچ رفتار انقالبی و ملی و‬ ‫انسانی به این معنایی که عرض کردم نداشته باشد‪.‬‬ ‫در هالیوود در م��ورد انواع و اقس��ام توطئه‌هایی که‬ ‫علی��ه آمریکا در جریان اس��ت ده‌ها و صدها فیلم س��اخته‬ ‫م ی‌ش��ود‪ .‬م ی‌بینیم که از خاورمیانه یا از داخ��ل آمریکا یا‬ ‫از مریخ! م ی‌خواهند آمریکا را ناب��ود کنند‪ .‬توطئه‌هایی که‬ ‫قریب به اتفاقش توهمی‌است‪ .‬ولی ما در این طرف در مورد‬ ‫توطئه‌های واقع��ی علیه‌‌مان نم ی‌خواهیم فیلم بس��ازیم‪.‬‬ ‫بیش از ‪ 17‬هزار شهید ترور در این کشور وجود دارد و حتی‬ ‫درباره یکی از آنها در ‪ 25‬س��ال اخیر یک فیلم ساخته نشده‬ ‫اس��ت‪ .‬در حالی که تقریبا کل بودجه این س��ینما را دولت‬ ‫به صورت مستقیم یا غی ر‌مس��تقیم م ی‌دهد‪ .‬این وضعیت‬ ‫غیرطبیعی؛ طبیعتا به یک س��ری واکنش‌ها م ی‌رس��د که‬ ‫یکی از آنها جشنواره عمار بود‪.‬‬ ‫فکر نم ی‌کن�م هیچ حکومت ی�ا دولتی هم پول‬ ‫‌دهد که علی ه‌اش فیلم ساخته شود؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬این هم یک مصداق دیگر این سینماست که‬ ‫البته مثال‌های آن متعدد است‪ .‬از حوزه هنری تا سیمافیلم‬ ‫تا ارشاد و‪ ...‬خودش��ان پول داده‌اند در دوره‌هایی و خودشان‬ ‫هم توقیف م ی‌کنند! مورد اخیرش فیلم یک خانواده محترم‬ ‫است‪ .‬در شهرداری ته ران از تهی ه‌کنندگان ضد‌انقالبی‌‌ترین‬ ‫فیلم‌ها حمایت جدی م ی‌شود‪ .‬تهی ه‌کننده‌ای که با فیلمش‬ ‫منویات ضدنقالب ی‌اش را فریاد م ی‌زند و پنهان هم نم ی‌کند‪،‬‬
‫توسط شهرداری ته ران دعوت م ی‌شود ‪ 50‬فیلم کوتاه ب رای‬ ‫ش��هرداری بس��ازد؛ با اینکه م ی‌دانند که او چه خیانتی به‬ ‫ملتش کرده است‪ ،‬مملکتش را فروخته که غرب ی‌ها ب رایش‬ ‫کف بزنند‪.‬‬ ‫ش�ما گفتید ک�ه جش�نواره عم�ار از درون یک‬ ‫آسی ب‌شناس�ی بیرون آمد‪ .‬آیا با این جش�نواره‬ ‫م ی‌خواس�تید کادر‌س�ازی کنید و با تزریق آن به‬ ‫بدنه سینما پاالیشی در آن انجام دهید که جای‬ ‫گروه مقابل را بگیرد؟‬ ‫‪ l‬م��ا نم ی‌خواهی��م جای کس��ی را بگیری��م‪ .‬ما‬ ‫م ی‌خواهی��م جای خودم��ان را بگیریم یا ب��ه عبارتی پس‬ ‫بگیریم‪ .‬ما م ی‌خواهیم با انحصارطلبی کسانی که سینمای‬ ‫«ای ران» را ب رای «ایاالت‌متحده ته ران شمالی و توابع» سند‬ ‫زده‌اند مقابله کنیم‪.‬‬ ‫ب ه‌خاطر همی�ن اعتقاد جش�نواره را با پس�وند‬ ‫«مردمی» خطاب کردید؟‬ ‫‪ l‬مردم ی‌ ب��ودن جش��نواره به چند دلیل اس��ت؛‬ ‫اول اینکه بس��یاری از موضوعات این جش��نواره را در دیگر‬ ‫جشنواره‌های مرسوم کش��ور نم ی‌بینید‪ .‬دوم از جهت نوع‬ ‫ساخت این فیلم‌هاس��ت که عمده آنها با کمترین امکانات‬ ‫ساخته شده اس��ت و نیروهایی که این فیلم‌ها را م ی‌سازند‬ ‫بیشتر از هر چیزی همت و انگیزه شخصی خودشان دخیل‬ ‫است و س��وم بحث مخاطب اس��ت که در عرصه نمایش‬ ‫ی و اجتماعی در سراسر کشور‬ ‫فیلم‌ها از پتانسی ل‌های مردم ‌‬ ‫بهره گرفتیم‪.‬‬ ‫یک جور جنبش ‪ 99‬درصدی به راه انداخته‌اید؟!‬ ‫در واقع جش�نواره عمار‪ ،‬به گمان ش�ما‪ ،‬حرکتی‬ ‫برای ‪ 99‬درصد باقی مانده است؟‬ ‫‪ l‬حاال باید از یک جایی شروع شود‪ .‬کسانی که این‬ ‫سینما ب رایشان فیلم نم ی‌سازد کم‌کم متوجه م ی‌شوند که‬ ‫نوع دیگری از فیلمس��ازی هم وجود دارد که م ی‌تواند ب رای‬ ‫جمهور مردم باشد‪.‬‬ ‫س�والی که به ذهن خیلی از کس�انی که من با‬ ‫آنها در مورد عمار سخن گفته‌ام متبادر م ي‌باشد‬ ‫چرا جبهه انقالب اسالمی یک راست آمده سراغ‬ ‫سینما‪ ،‬چرا سراغ ادبیات نرفته است؟‬ ‫‪ l‬این ماجرا برعکس اس��ت‪ .‬چ��ون اتفاقا ما در‬ ‫حوزه تولی��د مضامین دراماتیک بس��یار موفق بوده‌ایم‪.‬‬ ‫این هم یک��ی دیگر از جنب ه‌های غیر طبیعی س��ینمای‬ ‫ایران است‪.‬شاید هیچ کشوری به اندازه ایران در نیم‌قرن‬ ‫اخیر ماجرا نداش��ته باش��د‪،‬یک طرف انقالبی عظیم که‬ ‫جهان را تکان داد و در س��وی دیگر جنگی هش��ت ساله‬ ‫با یک پش��توانه عظی��م مردمی‌با ‪ 200‬هزار ش��هید که‬ ‫هر کدام یک سریال اس��ت‪ ،‬در حوزه خاطرات و ادبیات‬ ‫دفاع مق��دس بی��ش از ‪ 10‬هزار عن��وان کتاب نوش��ته‬ ‫شده اس��ت ولی انگار یک س��یم خارداری کشیده شده‬ ‫اس��ت که این ماجراه��ای دراماتیک انقالب اس�لامی‬ ‫به س��ینما راه پیدا نکند‪ .‬آمریکای ی‌ه��ا هنوز پس از ‪30‬‬ ‫س��ال در مورد ماجرای النه‌جاسوس��ی فیلم م ی‌سازند؛‬ ‫فیلم آرگو‪ ،‬این تازه اولین و آخرین آن نیس��ت و نخواهد‬ ‫بود‪ .‬ما چرا در این‌طرف نیامدیم این فیلم را بس��ازیم‪ ،‬در‬ ‫حالی که یک مخاطب میلیاردی عالقه‌مند اس��ت بداند‬ ‫که ماجرای تسخیر النه‌جاسوس��ی توسط چه کسانی و‬ ‫با چه اهدافی صورت گرفته است‪ .‬با اینکه اگر سینما‌گر‬ ‫باشی باید به‌دنبال این داستان بروی اما یک سری سیم‬ ‫خاردارهایی کشیده شده که س��ینماگر را از ورود به این‬ ‫محوطه ب ر‌حذر م ی‌دارد‪ .‬فضای روشنفکری چنان خفقانی‬ ‫به وجود آورده که س��ینماگر جرات نم ی‌کند علیه آمریکا‬ ‫س��خن بگوید یا اینکه به نفع انقالب فیلم بسازد‪ .‬در ‪10‬‬ ‫سال اخیر یک فیلم ضد‌آمریکایی توسط جریان عمومی‬ ‫سینمای ای ران ساخته نشده است‪.‬‬ ‫ش�ما در حالی به س�ینمای روش�نفکری انتقاد‬ ‫م ی‌کنید ک�ه نهادهای رس�می حاکمیتی نیز در‬ ‫سینما وجود دارند‪.‬‬ ‫‪ l‬اصال اینها یکی هستند‪ .‬در بسیاری جاها ائتالف‬ ‫کرده‌اند‪.‬‬ ‫ب ه‌ه ر‌حال دولت‌ها برخاس�ته از انقالب اسالمی‬ ‫پرونده‌ويژه‬ ‫‪ l‬ام��روز پرفروش‌ترین فیلم‌های س��ینمای ای ران‬ ‫چقدر فروش م ی‌کنند؟ چهار میلیارد یا پنج میلیارد تومان؛‬ ‫این چند درصد جمعیت ای ران است؟ اصال چند درصد مردم‬ ‫ای ران س��ینما م ی‌روند؟ یعنی یک فیلم��ی‌ را یک میلیون‬ ‫نفر ببینند‪ ،‬م ی‌ش��ود چهار میلیارد توم��ان‪ .‬عمده فیلم‌ها‬ ‫کمتر از ‪ 200-300‬هزار نفر مخاطب دارند‪ .‬در یک کش��ور‬ ‫‪ 70‬میلیونی‪ ،‬در یکی از جوانترین کشورهای دنیا‪ ،‬هژمونی‬ ‫مسلط سینمای ای ران دارد از یک بازار کوچک نفع م ی‌برد‪.‬‬ ‫او م ی‌داند که اگر آن س��ینما بزرگ شود‪ ،‬ضرر خواهد کرد و‬ ‫ضع ف‌هایش دیده م ی‌ش��ود‪ .‬بناب راین بای��د در به کار بردن‬ ‫الفاظی مثل ذائقه عمومی س��ینما دقت کنی��م‪ .‬این ذائقه‬ ‫عمومی مردم نیس��ت چه آنکه عموم ی‌تری��ن حرکت در‬ ‫میان ای رانیان‪ ،‬عزاداری عاشوراست که ده‌ها میلیون نفر در‬ ‫روز عاش��ورا به خیابان م ی‌آیند که در جهان کم‌نظیر است؛‬ ‫جریان روشنفکری اما اگر بتواند خودش را بکشد یک صدم‬ ‫آن را جذب م ی‌کند‪ .‬ما نم ی‌خواهیم مخاطب کنونی سینما‬ ‫را جذب کنیم‪ ،‬ما م ی‌خواهیم ب رای کس��انی که توسط این‬ ‫سینما طرد و انکار ش��ده‌اند‪ ،‬کار کنیم‪ .‬ما م ی‌خواهیم ب رای‬ ‫‪ 99‬درصد دیگر عملی را انجام دهیم‪.‬‬ ‫‪ l‬اینکه بچه‌های نس��ل نوی س��ینمای انقالب‬ ‫اسالمی در بخش مس��تند قوی‌تر هس��تند به این معنا‬ ‫نیست که در بخش‌های دیگر رویش نداشته‌ایم‪ .‬به‌طور‬ ‫مش��خص در جش��نواره دوم عمار در بخش داستانی ‪-‬‬ ‫انیمیش��ن کارهای خوبی صورت گرفته اس��ت‪ .‬امسال‬ ‫هم در بخش انیمیش��ن کارهای خوبی وجود داشت که‬ ‫نش��ان از ارتقای این بخش در می��ان بچه‌های انقالب‬ ‫اس��ت‪ .‬ضمن اینکه مس��تند به معنای غیرجذاب بودن‬ ‫نیست و حدود ‪ 700‬مکانی که فیلم‌های عمار در سراسر‬ ‫ایران اکران شد در بخش مستند‪ ،‬استقبال خوبی صورت‬ ‫گرفته است‪ .‬فیلم‌هایی مثل کوچه مقدس و اخراج ی‌های‬ ‫چهار به‌شدت مورد قبول طی ف‌های مختلف قرار گرفته‪.‬‬ ‫بنابراین جذابیت صرفا در فیلم داس��تانی نیست‪ ،‬ضمن‬ ‫اینکه در مس��تند مه��م درون‌مایه دراماتیکش اس��ت و‬ ‫صرف چیدمان عکس‌ها و تصویرها نیست و باید روایت‬ ‫دراماتیک داشته باش��د‪ .‬باتوجه به فضایی که وجود دارد‬ ‫به نظرم اتفاقات مثبتی رخ خواهد داد‪.‬‬ ‫چرا؟!‬ ‫‪ l‬اگر شما م ی‌توانس��تید حرفتان را در قالب سینما‬ ‫بزنید باتوجه به ظرفیت سینمای ای ران چه م ی‌شد؟ م ی‌دانید‬ ‫که سینمای ای ران در جهان بعد از‌هالیوود و بالیوود جزو ‪7‬‬ ‫یا ‪ 8‬کشوری است که م ی‌تواند تولیدات سینمایی سالیانه‬ ‫باال داشته باشد‪ .‬در منطقه‪ ،‬ما مطمئنا اول هستیم‪ .‬در جهان‬ ‫هم جزو کشورهایی هستیم که م ی‌توانیم حدود ‪100‬فیلم‬ ‫در س��ال تولید کنیم‪ .‬من با ی��ک تهی ه‌کنن��ده فنالندی‬ ‫که به ای��ران آمده بود صحبت م ی‌ک��ردم‪ ،‬م ی‌گفت در این‬ ‫کشور سالیانه س��ه یا چهار فیلم س��اخته م ی‌شود‪ .‬جالب‬ ‫بود که م ی‌گف��ت تلفن اورژانس در فنالند ‪ 511‬اس��ت و در‬ ‫آمریکا‪911‬؛خیلی از مردم فنالن��د در مواقع ضروری به ‪911‬‬ ‫زنگ م ی‌زنند چون در طول سال فیلم‌های آمریکایی زیادی‬ ‫درآنجا اکران م ی‌شود و‪ ...‬ای ران از این جهت در یک موقعیت‬ ‫منحصر به‌فرد است و قدرت تولید فیلمش در رده‌های ممتاز‬ ‫جهان است‪ .‬اگر به شما بگویند آمریکا آمده نطنز یا بوشهر‬ ‫را تس��خیر کرده تا اجازه ندهند که ای ران از انرژی هسته‌ای‬ ‫استفاده کند چه واکنشی خواهید داشت؟ یا آمریکا آمده نطنز‬ ‫و بوشهر را تسخیر کرده تا علیه ای ران بمب هسته‌ای بسازد!‬ ‫امروز ب رای سینمای ای ران چنین اتفاقی رخ داده‪ ،‬یعنی اوال‬ ‫یک مك كارتيسمي‌در سینما حاکم کرده‌اند که هر کس‬ ‫بخواهد علیه مفاهیم لیب رالیسم و امپریالیسم و سرمایه‌داری‬ ‫حرف بزند‪ ،‬با انواع و اقس��ام ابزارها او را آم��اج م ی‌کنند و از‬ ‫طرف دیگر با ابزار و امکانات دولتی ده‌ها فیلم علیه انقالب‬ ‫اسالمی ساخته م ی‌ش��ود که اوجش خانواده محترم است‬ ‫و م ی‌بینید کودت��ای فرهنگی آنقدر ق��وی عمل کرده که‬ ‫کوچکترین هزینه‌ای نم ی‌توانید به‌خاطر این خیانت بزرگ‬ ‫به هی چ‌کدام از دس��ت‌اندرکاران دولت��ی و غیردولتی فیلم‬ ‫تحمیل کنید!‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫فکر نم ی‌کنید تولیداتی که در جش�نواره عمار‬ ‫به نمای�ش در‌م ی‌آید ب�ا ذائقه عموم�ی مردمی‬ ‫‌متفاوت باش�د؟ آیا تولی�دات کنونی س�ینمای‬ ‫ایران که توسط مردم دیده م ی‌شود و در مورد آن‬ ‫هزینه م ی‌شود را م ی‌توان با تولیدات عمار یکی‬ ‫دانس�ت؟ اساس�ا جایگاه عمار بي�ن مخاطبان‬ ‫س�ینمای ایران با همه جذابی ت‌س�نج ی‌هایش‬ ‫کجاست؟‬ ‫این است که جش�نواره عمار نم ی‌تواند در برابر‬ ‫عظمت سینمای رسمی (لزوما حاکمیت نیست‪،‬‬ ‫بلکه روایت غالب امروز س�ینما) برابری کند‪ .‬به‬ ‫هر حال س�ینما از نظ�ر ف�رم و موضوعات فنی‬ ‫نیز جذابی ت‌هایی دارد ک�ه لزوما فیل م‌های عمار‬ ‫از آن برخوردار نیست و شاید مانعی باشد برای‬ ‫جذابی ت‌های آن‪ .‬ضمن اینکه بیش�تر فیل م‌ها در‬ ‫حوزه مستند است تا داستانی‪ .‬با این واقعی ت‌ها‪،‬‬ ‫من باز م ی‌خواه�م اصرار کنم که عم�ار برای به‬ ‫قول ش�ما ‪ 99‬درصد مخاطب گمشده سینمای‬ ‫ایران چه م ی‌کند؟‬ ‫هستند‪ .‬این حرف کمی عجیب نیست؟!‬ ‫‪ l‬جنگ ن��رم یعنی همین‪ .‬یعن��ی ابتدا بمب‌های‬ ‫شیمیایی خواب‌آور م ی‌زنند و ش��ما را خواب م ی‌کنند و با‬ ‫امکانات خودتان علیه ش��ما اقدام م ی‌کنند‪ .‬من یک مثال‬ ‫بزنم؛ آیا س��ینمای ای ران در خدمت انقالب اس�لامی قرار‬ ‫بگیرد ب رای غرب خطرناک‌تر است یا انرژی هسته‌ای؟! من‬ ‫ادعا م ی‌کنم سینمای ای ران‪.‬‬ ‫ش�ما در برنام�ه هفت گفتی�د س�ینمای ایران‬ ‫مفهومی‌به نام خود «ایران» را نیز در خود دارد‪...‬‬ ‫‪ l‬ما معتقد هس��تیم اگر سینمای ای ران م ی‌خواهد‬ ‫سینما بشود‪ ،‬باید ای رانی شود‪.‬هر چه ای ران در سینمای ای ران‬ ‫پررنگ و واقعی بشود‪ ،‬وجه سینمای ی‌اش هم تقویت م ی‌شود‬ ‫و برعکس؛ اگر ای ران تضعیف بش��ود و به چهار تا محله در‬ ‫شمال ته ران محدود بشود‪ ،‬کما اینکه شده‪،‬سینمای ای ران‬ ‫هم تضعیف م ی‌شود‪ .‬چرا؟! سینما به جای اینکه از داستان‪،‬‬ ‫جذابی ت‌های کارگردانی و فیلمسازی بهره ببرد دارد از حاشیه‬ ‫ارتزاق م ی‌کند‪ .‬اگر بتوانند ب رای فیلمی‌حاشیه درست کنند‬ ‫بیشتر فروش م ی‌کند‪ .‬یک آقایی هست به نام رسول اف‪،‬‬ ‫یک فیلمساز‌ب ی‌مایه به معنای کامل کلمه – این را همه‬ ‫رفقایش هم قبول دارند‪ -‬بعد این آدم به‌عنوان چهره جهانی‬ ‫مطرح م ی‌شود‪،‬چون در شب ه‌فیلمش به جمهوری اسالمی‬ ‫فحش داده است‪ .‬شما در جشنواره کن نیاز نیست کارگردانی‬ ‫درخش��ان باش��يد یا اینکه فیلمنامه خوبی داش��ته باشی‪،‬‬ ‫م ی‌گویند آن کاری را که ما م ی‌گوییم انجام بده! سینمایی‬ ‫که ب رای چهره شدن باید به جمهوری اسالمی فحش بدهد‪،‬‬ ‫هیچ وقت سینمایش رشد نم ی‌کند و روز به روز این سینما‬ ‫ضعی ف‌تر م ی‌ش��ود‪ .‬مثل تیم‌های فوتبال م ی‌ماند که اگر‬ ‫باالترین قابلی ت‌های فنی را داش��ته باش��د در صورتی که‬ ‫حاشیه داشته باشد باز ته جدول است‪.‬‬ ‫لزوما اینگونه فیل م‌ه�ا از نظر فنی هم فیل م‌های‬ ‫خوبی نیستند‪.‬‬ ‫‪ l‬صددرصد‪ ،‬چون اصال نیازی ندارد که از نظر فنی‬ ‫‪73‬‬
‫خوب باشد و بیشتر از وجه رسانه‌ای مطرح م ی‌شود‪ .‬این در‬ ‫خارج اس��ت‪ .‬در داخل نیز همین طوری اس��ت‪ .‬شما وقتی‬ ‫م ی‌توان��ی به صرف فح��ش دادن به جمهوری اس�لامی‪،‬‬ ‫سینماگر مشهوری بشوی‪ ،‬چرا باید بروی روی فیلمنامه‌ات‬ ‫زحمت‌بکشی و قصه‌ای درست کنی؟!‬ ‫مرز آزادی بی�ان در اینجا کجاس�ت‪ .‬به هر حال‬ ‫اگر کسی به انقالب اسلامی معتقد نباشد باید‬ ‫س�اکت بماند یا اینکه فیلمی‌بس�ازد و انتقادی‬ ‫هم کند‪ .‬آیا در دایره فیلمساز ضد‌انقالب است؟‬ ‫پرونده‌ويژه‬ ‫‪ l‬در این مورد باید کمی واقع��ی بحث کنیم‪ .‬من‬ ‫م ی‌گویم حزب الله ی‌ترین فیلم‌های بع��د از انقالب کدام‬ ‫هستند‪ .‬وقتی دقت م ی‌کنیم اینها انتقادی‌ترین فیلم‌های‬ ‫بعد از انقالب هم هس��تند‪ .‬از کرخه تا راین چگونه فیلمی‬ ‫‌است؟! فیلمی‌است که م ی‌گوید همه چیز آرومه من چقدر‬ ‫خوش��حالم؟! فیلم‌ به‌شدت تلخی اس��ت و به‌شدت انتقاد‬ ‫م ی‌کند‪ .‬فیلم آژانس شیش��ه‌ای فیلمی‌است که م ی‌گوید‬ ‫همه چیز خوبه؟! خیلی انتقاد دارد تا جایی که اس��لحه به‬ ‫دست م ی‌گیرد تا شرایط را درست کند تا برسیم به اخ راج ی‌ها‬ ‫و قالده‌های طال که در مورد این است که در رده‌های باالی‬ ‫مدیریتی کشور خائن وجود دارد و جاسوس‪ ،‬آدم‌های ریاکار‬ ‫وجود دارد‪ ،‬حاجی گرینوف‌ها وجود دارد‪ .‬اینها را چه کسانی‬ ‫گفته‌اند؟ بچه حزب‌الله ی‌ها‪.‬‬ ‫وقتی با زبان س��ینما ح��رف زده‌اند چ��ه گفته‌اند؟‬ ‫خواس��ته‌اند ملت را تخدیر کنند یا اینک��ه انتقادی‌ترین‬ ‫فیلم‌ها را آنها ساخته‌اند؟ این طرح غلط مساله و مغالطه‬ ‫اس��ت‪ ،‬اینکه اینها نم ی‌گذارند ما کار کنی��م‪ .‬بلکه ماجرا‬ ‫برعکس اس��ت‪ .‬من البته این را در چن��د جای دیگر هم‬ ‫گفته‌ام‪ ،‬ما در نقد دو جور س��ینما داریم؛ یکی س��ینمای‬ ‫طرح مساله و دیگری سینمای القای بن‌بست‪ .‬سینمای‬ ‫انتقادی جمهوری اسالمی‪ ،‬س��ینمای طرح مساله است‬ ‫که یک س��ری معل��وم داری و یک‌س��ری مجه��ول‪ .‬با‬ ‫اس��تفاده از معلومات‪ ،‬مجهوالت را پاس��خ م ی‌دهی و با‬ ‫استفاده از داشته‌ها‪ ،‬نداش��ته‌هایت را به دست م ی‌آوری؛‬ ‫سینمای انتقادی یعنی چنین سینمایی‪.‬‬ ‫سینمای روش��نفکری صرفا دنبال بن‌بست است‪.‬‬ ‫عال ی‌ترین مدل این س��ینما فیلم جدایی نادر از سیمین‬ ‫م ی‌گوید سوال مطرح نکن! تمام شد‪ .‬جامعه به بن‌بست‬ ‫رسیده یک راه نجات هم بیشتر ندارد و باید بروی غرب‪.‬‬ ‫یک اتوپیایی به نام غرب وجود دارد که باید بروی آنجا‪.‬‬ ‫جامعه ما هم از نظر اخالقی و اجتماعی و همه چیزش به‬ ‫بن‌بست رسیده اس��ت! اگر آزادی بیان است چرا مسعود‬ ‫ده‌نمک��ی اینگونه مورد هجمه واقع ش��د‪ ،‬مگر چه گفته‬ ‫بود‪ .‬حجم فحاش ی‌هایی که به مسعود ده‌نمکی از جانب‬ ‫منتقدانی که پ��ز دموکراس��ی نیز م ی‌گرفتن��د‌ب ی‌نظیر‬ ‫اس��ت‪ .‬م ی‌گفتند حتی نروی��د فیلم ای��ن آدم را ببینید‪.‬‬ ‫فضا به‌صورتی بود که س��ه فیلم اول مس��عود ده‌نمکی‬ ‫حتی به بخش مسابقه سینمای ایران نیز راه نیافت‪ .‬آن‬ ‫هم در یک دولت اصولگرا و وزارت ارش��اد صفار‌هرندی‪.‬‬ ‫دو فیلم ی‌ که رکورد پرفروش‌ترین فیلم تاریخ س��ینمای‬ ‫ایران را شکس��ته است‪ :‬مافیای روش��نفکری حتی اجازه‬ ‫نداد که این فیلم در جش��نواره فجر قضاوت شود‪ .‬اینها‬ ‫جالب نیست؟ در همان زمان بس��یاری از فیلم‌هایی که‬ ‫به بخش مس��ابقه راه پیدا کرده بودند به مراتب از لحاظ‬ ‫فنی و هنری از اخ راج ی‌ها پایی ن‌تر بودند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫اخراج ی‌ه�ا دو و س�ه در مق�ام مقایس�ه با یک‬ ‫نیست‪...‬‬ ‫‪ l‬من بحث نس��بی دارم‪ .‬فیلم ی‌ مث��ل‌ب ی‌خود و‬ ‫‌ب ی‌جهت که حداکثر یک فیلم متوس��ط تلویزیونی است‪،‬‬ ‫اما معتبرترین مجالت سینمایی کشور این فیلم را به‌عنوان‬ ‫بهترین فیلم سال معرفی م ی‌کنند! من سوال م ی‌کنم ب رای‬ ‫اینها محتوا موضوعیت دارد یا سینما؟‌ب ی‌خود و‌ب ی‌جهت‬ ‫‪74‬‬ ‫را مقایس��ه کنید با اخ راج ی‌ها‪ .‬کدامش از لحاظ سینمایی‬ ‫ظعی ف‌تر اس��ت؟! قضیه ب��ه نظرم همان ماجرای پادش��اه‬ ‫لخت است که جریان روشنفکری چنان رعبی در سینمای‬ ‫کش��ور به راه انداخته که کس��ی نتواند حرفی بزند‪ .‬یکی از‬ ‫این منتقدان کشور که‌تریبون خوبی هم در اختیار دارد در‬ ‫مورد فیلم یک خان��واده محترم به من م ی‌گفت که فالنی!‬ ‫سازندگان یک خانواده محترم از صدام هم جلوتر رفته‌اند‪،‬چه‬ ‫آنکه صدام ب��ه ملت ای ران حق م ی‌داد تا گرفتن خرمش��هر‬ ‫بجنگند اما اینها به ملت م ی‌گویند شما بیخود کردید تا قبل‬ ‫از فتح خرمش��هر هم جنگیدید! ولی همان منتقد مشهور‬ ‫جرات نم ی‌کند این را علنی بنویس��د با اینکه‌تربیون‌های‬ ‫متعددی در اختیار دارد‪.‬‬ ‫ابراهی�م حاتم ی‌کیا ی�ک روز دغدغ�ه‌اش فیلم‬ ‫آژانس شیشه‌ای است و بعد م ی‌رود بازیگر یک‬ ‫فیلم سینمایی م ی‌شود‪.‬‬ ‫‪ l‬اتفاقا مث��ال خوبی زدید‪ .‬چ��را حاتم ی‌کیا بعد از‬ ‫آژانس شیشه‌ای افت کرد و نتوانست آن موفقیت را تکرار‬ ‫کند و نه توانس��ت منتقدان را راضی کن��د و نه مخاطبان‬ ‫خودش را‪ .‬اتفاق��ا حاتم ی‌کیا را خ��وب دوره کردند‪ .‬به نظر‬ ‫من بعد از آژانس شیشه‌ای حاتم ی‌کیا دیگر فیلم خودش را‬ ‫نساخت‪ .‬مصاحبه روزنامه همشهری بعد از آژانس شیشه‌ای‬ ‫با آقای حاتم ی‌کی��ا را مالحظ��ه کنید؛ آق��ای حاتم ی‌کیا‬ ‫چرا ش��ما از هنر دور ش��دید و به موضوعاتی مثل عدالت‬ ‫م ی‌پردازید؟! اولین س��والش ای��ن اس��ت‪ .‬در فیلم آژانس‬ ‫شیشه‌ای که در قله سینمای ای ران است او را اینقدر تحقیر‬ ‫م ی‌کنند که چرا هنرمند نیستی؟! همین اخی را مجله‌ای به‬ ‫نام نسیم بیداری تیتر کرده است؛ «آژانس شیشه‌ای‪ ،‬فیلم‬ ‫لوس و شعاری»! یعنی بعد از ‪ 15‬س��ال هنوز نم ی‌توانند‪...‬‬ ‫اینجاس��ت که چه اتفاقی رخ م ی‌دهد حاتم ی‌کی��ا را دوره‬ ‫م ی‌کنند و منفعل م ی‌کنند که دیگر اینگونه فیلم‌ها را نسازد‬ ‫و از جمهوری اسالمی دفاع کند و برود دعوت بسازد‪ ،‬روبان‬ ‫قرمز و ارتفاع پست بسازد‪ .‬در حالی که اگر حاتم ی‌کیا خط‬ ‫آژانس شیشه‌ای را ادامه م ی‌داد از نظر سینمایی هم بسیار‬ ‫رشد م ی‌کرد‪.‬‬ ‫حاال با این خالء جشنواره عمار م ی‌خواهد اتفاقی‬ ‫باشد که از درونش مثال حاتم ی‌کی ا‌ها بیرون بیاد‬ ‫که مثلا با موض�وع عدالت فیلمی‌مث�ل آژانس‬ ‫شیشه‌ای بسازد؟‬ ‫‪ l‬معتقدم که اگر ما ش��روع نم ی‌کردی��م هم این‬ ‫جریان موج نوی س��ینمای انقالب‌اس�لامی از یک جایی‬ ‫ظهور م ی‌کرد‪ .‬من این تعبیر را بارها گفته‌ام که جش��نواره‬ ‫عمار یک آب‌باریکه اس��ت که ریش��ه در یک قنات دارد نه‬ ‫در یک رگبار تند‪ .‬این جریان به شکل واقعی وجود دارد که‬ ‫صدها فیلمساز جوان و با‌انگیزه از فضای موجود سینمای‬ ‫کش��ور که تحت حاکمیت اقلیت روش��نفکری قرار گرفته‬ ‫است‪ ،‬خسته شده و به این جنبش رسیده است‪ .‬الزم است‬ ‫این نکته را عرض کنم که بدنه س��ینمای ای ران به صورتی‬ ‫نیست که در مقابل مردم؛ ای ران و انقالب باشد‪ .‬در سینمای‬ ‫ای ران یک کودتا رخ داده که یک اقلیت روشنفکر با ابزارهای‬ ‫رسانه‌ای و تشکیالتی با کمک بخشی از مدیریت فرهنگی‬ ‫جمهوری اس�لامی س��ینما را به چنگ گرفته که کس��ی‬ ‫حاضر نباشد ب رای جمهوری اس�لامی‪ ،‬تهدیدات آمریکا و‬ ‫قهرمانان این ملت فیلم بسازد‪ .‬بدنه س��ینمای ای ران بدنه‬ ‫خوبی اس��ت‪ ،‬اما وقتی رس��ما یک فرد ضد‌انقالب توسط‬ ‫نهادهای رس��می بودجه‌های میلیاردی ب رای فیلمس��ازی‬ ‫م ی‌گیرد‪ ،‬بدنه سینما چه پیامی‌از مدیریت فرهنگی کشور‬ ‫م ی‌گیرد؟‬ ‫حدود‪ 80‬درصد بدنه سینمای ای ران اما با آنها متفاوت‬ ‫هستند و اگر هژمونی روشنفکری از سینمای ای ران برداشته‬ ‫شود‪ ،‬آنها هم این آمادگی را دارند که س��ینمای ای ران را به‬ ‫مسیر واقعی و طبیعی بازگردانند‪g .‬‬ ‫عماريون‬ ‫در اختتامیه جشنواره عمار چه گذشت؟‬ ‫‪2‬‬ ‫اختتامی ه‌ سومین دوره جش��نواره مردمی‌فیلم عمار‬ ‫مثل خود فیلم‌های این جشنواره‌ب ی‌تکلف بود‪ ،‬به‌خصوص‬ ‫وقتی قرار شد با حضور مادران شهید و پدر شهید «احمدی‬ ‫روشن» از داوود میرباقری تجلیل ش��ود‪ .‬سینما فلسطین‬ ‫هم شبی مثل شب سومین دوره عمار را به خود ندیده بود؛‬ ‫جای سوزن انداختن نبود و خیل ی‌ها ایستاده نگاه م ی‌کردند‪.‬‬ ‫«نادر طالب‌زاده» دبیر جش��نواره سوم وقتی به روی‬ ‫س��ن آمد به جمعیت اش��اره کرد و در همان ابتدا گفت که‬ ‫«جمعیتی که امش��ب حضور پیدا کردند نس��بت به سال‬ ‫گذشته قابل مقایسه نیست‪ ».‬او در ادامه ادعا کرد که حدود‬ ‫س��ی یا چهل اثر جش��نواره «عمار» قابل ارائه و عرضه‌ در‬ ‫جش��نواره‌های بی ن‌المللی هس��تند‪« .‬طالب‌زاده» به قوت‬ ‫مستندهای حاضر در جشنواره اشاره کرد و افزود‪« :‬به دنبال‬ ‫آن هستیم که در حوزه فیلم داستانی هم بچه‌های با نفس‬ ‫انقالبی را که هنوز به ویروس سکوالریسم و انتلکتوئلیسم‬ ‫آلوده نشده‌اند‪ ،‬کشف کنیم‪ .‬کشف نیروهای انقالبی وظیفه‬ ‫این جشنواره‌هاست‪ .‬البته این کار یک مهندسی فرهنگی‬ ‫م ی‌خواه��د که باید توس��ط رس��انه‌ها و سیاس��ت‌گذاران‬ ‫فرهنگی انجام ش��ود‪ ».‬تهی ه‌کننده برنام��ه «راز» تصریح‬ ‫کرد‪« :‬خیلی خوشحالم افرادی که در این جشنواره حضور‬ ‫دارند‪ ،‬سینه‌سوخته انقالبند‪ .‬انقالبی که طی تحوالت اخیر‬ ‫به رقیب جدی نظام‌های حاکم بر جهان تبدیل شده است‪».‬‬ ‫او بار دیگر به جمعیت اشاره کرد و این چنین سخنان‬ ‫خود را به پایان برد‪« :‬چهره‌های نورانی زیادی در این جمعیت‬ ‫هستند که فیلم‌های جش��نواره از روی پرسوناژ آنها ساخته‬ ‫شده است‪ ».‬موضوعی که با خنده خیل ی‌ها و او بدرقه شد‪.‬‬ ‫مجری برنامه که اعالم کرده ب��ود اختتامیه مختصر‬ ‫خواهد بود و س��خنرانی نخواهیم داش��ت‪ ،‬از عزت‌شاهی‬ ‫دعوت کرد تا ب رای سخنرانی روی سن بیاید‪ .‬او البته خیلی‬ ‫کوتاه صحبت کرد‪ ،‬اما تا پایان مراس��م خیل ی‌ها روی سن‬ ‫رفتند و سخنرانی کردند و اصال نم ی‌شد مراسم را مختصر‬
‫پرونده‌ويژه‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫خواند‪ .‬ع��زت‌ش��اهی در صحب ت‌هایش به نکت��ه جالبی‬ ‫اش��اره کرد‪« :‬چند روز پیش در جمعی صحبت از جشنواره‬ ‫عمار ش��د‪ .‬برخی حاضران در جمع گفتند اینها یک سری‬ ‫بچه‌های مذهبی هس��تند که کارهای سطح پایینی دارند‬ ‫و بیشتر م ی‌خواهند خود را نش��ان دهند‪ .‬البته من در اندازه‬ ‫خودم جوابشان را دادم که اینها با امکانات بسیار کمی کار‬ ‫کرده‌اند و از امکانات ارشاد و دیگر نهادها که معموال فیلم‌ها‬ ‫و سریال‌هایی م ی‌سازند که ربطی به اسالم و انقالب ندارد‪،‬‬ ‫ب ی‌بهره بوده‌اند‪ ».‬عزت‌اهلل شاهی در ادامه پیشنهاد کرد که‬ ‫اتحادیه‌ای ب رای حمایت از فیلمسازان «عمار» ایجاد شود‪.‬‬ ‫وی در پایان با بیان اینکه زندگی هر ش��هیدی یک سریال‬ ‫است‪ ،‬خواستار توجه بیشتر هنرمندان به این موضوع شد‪.‬‬ ‫بعد از صحب ت‌های یک��ی از اکران‌کننده‌های مردمی‬ ‫‌جشنواره‪ ،‬نوبت به بخش جذاب تقدیر از «داوود میرباقری»‬ ‫رسید‪ .‬در ابتدا مس��تندی از یک عمر فعالیت «میرباقری»‬ ‫پخش ش��د که ح��اوی قس��مت‌های جذابی هم ب��ود‪ .‬از‬ ‫جمله اینکه ب��رای اولی ن‌بار تصاوی��ری از ارتباط تصویری‬ ‫مس��تقیم رهبر معظم انقالب با پشت صحنه فیلمبرداری‬ ‫س��ریال «مختارنامه» و ش��خص «میرباق��ری» از طریق‬ ‫ویدئو‌کنف رانس پخش شد که در نوع خود جذاب بود‪ .‬در این‬ ‫مستند کوتاه‪« ،‬یوسفعلی میرش��کاک»‪« ،‬رجبی دوانی»‪،‬‬ ‫«بهزاد بهزادپور» و «ناص ‌ر هاش ‌مزاده» در مورد «میرباقری»‬ ‫نکاتی را بیان کردند که در این میان‪ ،‬اظهارات «بهزادپور»‬ ‫در مورد معامله «میرباقری» با خاندان اهل بیت به‌شدت بر‬ ‫دل م ی‌نشست‪.‬‬ ‫بعد از پایان کلیپ‪ ،‬جمعیت داخل س��الن برخاسته و‬ ‫به‌شدت «میرباقری» را تش��ویق کردند‪ .‬سپس از تعدادی‬ ‫از مادران ش��هید از جمله مادران بزرگوار شهیدان «حسین‬ ‫غالم‌کبی��ری» و «احمدی روش��ن» به همراه پدر ش��هید‬ ‫«احمدی روشن»‪« ،‬نادر طالب‌زاده» و «ابوالقاسم طالبی»‬ ‫دعوت ش��د تا ب رای تجلیل از «میرباقری» روی سن بروند‪.‬‬ ‫بدین ترتیب‪« ،‬میرباقری» در حالی روی سن رفت که حدود‬ ‫‪ 10‬مادر شهید با همراه داشتن عکس فرزندان خود‪ ،‬روی سن‬ ‫حضور داش��تند‪ .‬در کنار این موضوع‪ ،‬تشویق ممتد و شدید‬ ‫جمعیت هم باعث شد تا خالق مجموعه‌های به‌یاد ماندنی‬ ‫«امام علی (ع)» و «مختارنامه» احساساتی شود‪ .‬ه ر‌چند او با‬ ‫تشکر از جمعیت و با اشاره دست‪ ،‬از حضار خواست تا مادران‬ ‫شهید را تشویق کنند‪.‬‬ ‫میرباق��ری جای��زه‌اش را ک��ه ی��ک کاش��ی ح��رم‬ ‫حض��رت «ابالفضل‌العباس» بود‪ ،‬از دس��ت پدر «ش��هید‬ ‫احمدی‌روش��ن» دریافت کرد؛ در حالی که ن��وای نوحه‌ای‬ ‫در رث��ای علمدار کربال‪ ،‬فض��ای س��الن را عطرآگین کرده‬ ‫بود‪ .‬جالب آنکه پدر شهید در اظهاراتی حاکی از صداقت و‬ ‫بزاده» تشکر کرد‬ ‫سادگی از «میرباقری»‪« ،‬طالبی» و «طال ‌‬ ‫و روی «میرباقری» را بوس��ید‪« .‬میرباقری» هم که آشکارا‬ ‫احساساتی شده بود‪ ،‬گفت‪« :‬خوشحالم در چنین جشنواره‌ای‬ ‫با مضامینی ارزشی و در حضور چنین مادرانی که همه ما به‬ ‫آنها بدهکاریم‪ ،‬از من تجلیل م ی‌شود‪ .‬مطمئن باشید امشب‬ ‫به‌عنوان یک ش��ب به یادماندنی در خاطر من خواهد ماند‪.‬‬ ‫باور کنید خستگی دو دهه کار تاریخی طاقت‌فرسا امشب‬ ‫در من از بین رفت‪ .‬اگر این جش��نواره بخواهد به اهدافش‬ ‫برس��د باید راه عمار را س��رلوحه خود قرار دهد‪ .‬شخصیت‬ ‫عمار شخصیت تاثیرگذاری در دوران والیت حضرت عل ی‌(ع)‬ ‫بوده است؛ به‌خصوص اینکه عمار توجه ویژه‌ای به مساله‬ ‫والیت داشت‪».‬‬ ‫جالب آنکه پدر ش��هید «احمدی‌روش��ن» در همین‬ ‫حین تقدیر‪ ،‬با ترک س��ن و برداش��تن چند کتاب از جایگاه‬ ‫خود‪ ،‬دوباره روی س��ن و پش��ت‌تریبون آم��د و در تقدیری‬ ‫خودج��وش و از قب��ل برنامه‌ریزی نش��ده‪ ،‬از «ابوالقاس��م‬ ‫طالب��ی»‪« ،‬میرباقری» و «طالب‌زاده» خواس��ت تا مجددا‬ ‫روی سن بیایند و س��پس به آنها کتابی را تقدیم کرد‪ .‬این‬ ‫احتماال خودجوش‌ترین تقدیر تاریخ جش��نواره‌های هنری‬ ‫در کشورمان بود که توسط پدر یک شهید صورت گرفت‪.‬‬ ‫حضور «مشتی اسماعیل کیاس��ری»‪( ،‬سوژه اصلی‬ ‫مستند تحسی ن‌شده «مشتی اسماعیل»)‪« ،‬حجت‌االسالم‬ ‫عسگر آقایی» (سوژه اصلی مس��تند جذاب «آخوند چینی‬ ‫دات‌کام») و س��وژه اصلی مس��تند «اخ راج ی‌ه��ا ‪ »4‬و دو‬ ‫نف��ر از «اخ راج ی‌ها» (اف��رادی که پس از آش��نایی با یک‬ ‫روحانی در کمپ‪ ،‬اعتیاد را ترک کرده بودند) از جمله نکات‬ ‫جالب تقدیرهای جش��نواره ب��ود‪ .‬همچنین دو فیلمس��از‬ ‫فرانسوی که پس از ‪ 20‬سال به دلیل ساخت آثاری با زمینه‬ ‫ضد‌صهیونیس��تی از محل کار خود اخ راج ش��ده بودند‪ ،‬با‬ ‫دعوت «نادر طالب‌زاده» روی س��ن رفته و اعالم کردند که‬ ‫تجلیل از سوی ای ران ی‌ها ب رایشان افتخار است‪.‬‬ ‫جذاب‌تری��ن برگزیده جش��نواره‪ ،‬کس��ی نب��ود جز‬ ‫«محمدرضا عباسیان» ‪ -‬دبیر س ی‌و‌یکمین جشنواره فیلم‬ ‫فجر‪ -‬به خاطر ساخت مستند «مدرسه»‪ .‬وقتی «عباسیان»‬ ‫ب رای دریافت جایزه‌اش روی سن رفت‪ ،‬مجری اختتامیه این‬ ‫تقدیر را با این عبارت توصیف کرد‪« :‬جش��نواره فیلم عمار‬ ‫به دبیر جش��نواره فجر جایزه م ی‌دهد‪ ».‬در بین برگزیده‌ها‪،‬‬ ‫«س��ی د‌محمد طباطبایی» هم که به خاطر س��اخت فیلم‬ ‫کوتاه «‪ »11 =1+1‬جایزه م ی‌گرفت‪ ،‬پش��ت‌تریبون رفت‬ ‫و با کنای��ه به اظه��ارات «وحید جلیل��ی» در برنامه هفت‬ ‫در انتقاد از خروجی انجمن س��ینمای جوان‪ ،‬از این انجمن‬ ‫تقدیر کرد‪.‬‬ ‫حضور افرادی چون «س��ردار نقدی» (فرمانده بسیج‬ ‫مستضعفین)‪« ،‬علیرضا سجادپور» (مدیر مستعفی سازمان‬ ‫س��ینمایی)‪« ،‬س��ی د‌احمد میرعالی��ی»‪( ،‬مدیرعامل بنیاد‬ ‫فارابی)‪« ،‬دکتر پور‌حسین» (مدیر ش��بکه مستند)‪« ،‬علی‬ ‫روئی ن‌تن» (کارگ��ردان فیلم دل‌شکس��ته» و «زمهریر»)‪،‬‬ ‫«ش��هریار بحران��ی»‪ «،‬ابوالقاس��م طالب��ی»‪« ،‬انس��یه‬ ‫شاه‌حسینی»‪« ،‬محمدرضا عباسیان» (دبیر س ی‌و‌یکمین‬ ‫جش��نواره فیلم فجر)‪« ،‬گلریز» (خواننده خاطره‌انگیزترین‬ ‫نواهای انقالب)‪« ،‬حسن نجاریان» (قائم‌مقام بنیاد فارابی)‪،‬‬ ‫«هاش��م میرزاخانی» (رئیس انجمن س��ینمای جوان) و‪...‬‬ ‫جشنواره عمار را به یکی از شلوغ‌ترین روزها از حیث حضور‬ ‫مدی ران دولتی و چهره‌های سرشناس تبدیل کرده بود‪.‬‬ ‫پایان‌بخش جشنواره هم‪ ،‬سخنرانی «سعید قاسمی»‬ ‫بود که مثل همیشه با آن لحن جذاب و البته تند و تیزش‪،‬‬ ‫نهادهای فرهنگی را ب��ه باد انتقاد گرف��ت و گفت‪« :‬ب رای‬ ‫برخی فتنه گویا چنین بوده است که عده‌ای از مریخ آمدند‬ ‫و برگشتند! الحمدهلل امسال پس از سه سال آقایان در بنیاد‬ ‫شهید اسم برخی را به‌عنوان ش��هید فتنه اعالم کردند که‬ ‫باعث خرسندی است‪ ».‬داور نخستین دوره جشنواره عمار با‬ ‫بیان اینکه بر خالف دو دوره گذشته‪ ،‬این بار نتوانستند این‬ ‫جشنواره را سانسور کنند‪ ،‬افزود‪« :‬در این س ی‌ساله شرایطی‬ ‫ایجاد شده است که به هیچ وجه مافیای صدا و سیمای ی‌ها‬ ‫و س��ینمای ی‌ها اجازه نم ی‌دهند بچه حزب‌الله ی‌ها با نگاه‬ ‫روح‌اللهی وارد جرگه فیلمس��ازی شوند‪ .‬جش��نواره عمار از‬ ‫برکات فتنه بود‪ .‬اما یادمان باشد مرکز فرماندهی فتنه هنوز‬ ‫هم قابلیت ایجاد فتنه جدید را دارند‪ ».‬وی در پایان از «وحید‬ ‫جلیلی» و «حس��ن عباس��ی» و دیگر هنرمندان ضد‌فتنه‬ ‫تشکر کرد‪.‬‬ ‫بدی��ن ترتیب س��ومین دوره جش��نواره مردم ی‌ فیلم‬ ‫«عمار» به پایان رسید؛ در حالی که این بار خیلی از مدی ران‬ ‫دولتی هم تحت تاثیر می زان استقبال باالی مردمی‌و البته‬ ‫خیلی دیر‪ ،‬سری به جشنواره زدند و حتی برخی قصد پاره‌ای‬ ‫خاصه‌خرج ی‌ها و عکس‌گرفتن با ب رند جشنواره حزب اللهی‬ ‫«عمار» را داشتند که البته با درایت مسئوالن جشنواره ناکام‬ ‫ماندند‪ .‬به ویژه آنکه هیچ مسئول دولتی به‌عنوان سخنران‬ ‫روی سن نرفت و س��خنرانی نکرد تا «عمار» نه دولتی‪ ،‬که‬ ‫«مردمی» باقی بماند‪ .‬از حاال بای��د منتظر «عمار» چهارم‬ ‫باشیم‪ .‬اتفاقی در راه است‪g ...‬‬ ‫‪75‬‬
‫ورزش‌‬ ‫دوگانه علي‌آبادي ‪ -‬عباسي‬ ‫ورزش‬ ‫تالشآخر‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫آياعلي‌آباديمي‌تواندهمچنان‬ ‫رئيسكميتهمليالمپيكبماند؟‬ ‫‪1‬‬ ‫انتخاب��ات کمیته ملی المپیک ای ران نزدیک اس��ت‪.‬‬ ‫نخس��تین بحث پی رامون انتخابات کمیت��ه ملی المپیک‬ ‫ای ران‪ ،‬زمان برگزاری مجمع انتخاباتی اس��ت‪ .‬طبق قوانین‬ ‫کمیته بی ن‌المللی المپیک و ب راس��اس تبصره ماده هفتم‬ ‫اساسنامه این کمیته‪ ،‬دوماه پس از پایان بازی‌های المپیک‬ ‫باید مجمع انتخاباتی برگزار ش��ود؛ البته زمان برگزاری این‬ ‫مجمع نباید چندان موضوع بحث باش��د‪ ،‬اما شرایط ملی و‬ ‫بی ن‌المللی ورزش ای ران‪ ،‬زمان برگزاری این مجمع را بسیار‬ ‫حساس کرده است‪.‬‬ ‫پس از اختالفات به‌وجود آمده در سال‌های اخیر بین‬ ‫وزارت ورزش کنونی و س��ازمان تربی ت‌بدنی س��ابق از یک‬ ‫طرف و کمیته ملی المپیک در طرفی دیگر‪ ،‬بارها موضوع‬ ‫تعویق یک ساله زمان برگزاری انتخابات مطرح شده است؛‬ ‫تعویقی که م ی‌تواند دست دخالت‌های بیرونی در انتخابات‬ ‫را کوتاه کند‪ .‬این سیاس��ت موضوعی بسیار جدی بوده که‬ ‫گویا مس��ئوالن کمیته ملی المپیک در ماه‌های گذش��ته‬ ‫‪76‬‬ ‫راهکارهای اجرایی ش��دن آن را در پنهان و آشکار پیگیری‬ ‫م ی‌کردند‪.‬‬ ‫در این میان‪ ،‬عملکرد وزارت ورزش در ماه‌های اخیر و‬ ‫عزل و نصب فدراسیون‌ها و شدت گرفتن دعوای داخلی و‬ ‫رسیدن به گوش مجامع ناظر بی ن‌المللی همچون شورای‬ ‫المپیک آسیا‪ ،‬کمیته بی ن‌المللی المپیک و فدراسیون‌های‬ ‫جهانی و قاره ای‪ ،‬عرصه را ب رای اجرای سیاس��ت «تعویق‬ ‫انتخابات» فراهم کرده است‪.‬‬ ‫این موضوع تا جایی به طول انجامیده که اساسنامه‬ ‫کمیته مل��ی المپیک ای ران که ب راس��اس منش��ور کمیته‬ ‫بی ن‌المللی تدوین ش��ده بود‪ ،‬بار دیگر ب رای تائید به ‪IOC‬‬ ‫فرس��تاده ش��ده اس��ت‪ .‬همچنین با تعلیق پ رابهام برخی‬ ‫فدراسیون‌های ورزشی – که همگی اعضای اصلی مجمع‬ ‫انتخابات کمیته ملی المپیک ای ران هستند‪ -‬زمان برگزاری‬ ‫مجمع انتخاباتی این کمیته به عالمت سوال بزرگی تبدیل‬ ‫شده است‪.‬‬ ‫با این وج��ود مدی��ران کمیت��ه مل��ی المپیک که‬ ‫مس��ئوالن اصلی برگزاری انتخابات هستند‪ ،‬تاکنون بارها‬ ‫اعالم کرده‌اند که انتخابات به تعویق نخواهد افتاد و نهایتا‬ ‫تا مهر یا آبان ماه این انتخابات برگزار م ی‌شود؛ اتفاقی که‬ ‫هرگز رخ نداد‪.‬‬ ‫ساختمان مس��ی رنگ کمیته ملی المپیک ایران از‬ ‫سازه‌هایی است که در زمان ریاس��ت محمد عل ی‌آبادی بر‬ ‫س��ازمان تربی ت‌بدنی ساخته ش��د و خودش نیز نخستین‬ ‫رئیس��ی بود که در این س��اختمان بر کمیته ملی المپیک‬ ‫ای ران حکم راند‪ ،‬اما اکنون که چهار سال از ریاست او بر این‬ ‫کمیته م ی‌گذرد‪ ،‬آرایش‌های جدیدی ب رای فتح این ساختمان‬ ‫به‌وجود آمده است‪.‬‬ ‫البته عل ی‌آبادی به این دسته‌بندی‌ها آگاه است‪ ،‬چراکه‬ ‫خودش روزی با همین آرایش ای��ن کمیته را فتح کرده بود‪.‬‬ ‫البته نه تنها عل ی‌آبادی بلکه بیشتر روسای سازمان پیش از‬ ‫او نیز به همین شیوه وارد کمیته ملی المپیک شده بودند‪.‬‬
‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫اگر گذشته را مرور کنیم به این نتیجه م ی‌رسیم که اوج‬ ‫این اختالف‌ها از زمانی آغاز شد که حسن غفوری‌فرد رئیس‬ ‫سازمان تربی ت‌بدنی شد‪.‬‬ ‫او پس از حضور بر راس ورزش کشور در دوره نخست‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری هاشم ی‌رفس��نجانی‪ ،‬چندان ریاس��ت‬ ‫مصطف ی‌ هاشم ی‌طبا بر کمیته ملی المپیک را تاب نیاورد‬ ‫و با تشکیل جلسه روسای فدراسیون‌ها از آنها خواست تا به‬ ‫صورت کتبی با برکناری‌ هاش��م ی‌طبا موافقت کنند‪ .‬او که‬ ‫خود پیش از‌ هاشم ی‌طبا‪ ،‬رئیس کمیته ملی المپیک بوده‪،‬‬ ‫با کش‌و‌قوس‌های فراوان و حتی دخالت دولت در هدفش‬ ‫موفق بود و با کنار گذاشتن هاشم ی‌طبا‪ ،‬عیسی کالنتری‪،‬‬ ‫وزیر وقت جهاد کشاورزی را به مجمع توصیه کرد تا رئیس‬ ‫کمیته ملی المپیک شود‪.‬‬ ‫پس از آن نیز حس��ین محلوجی‪ ،‬وزیر وقت معادن و‬ ‫فلزات باتوجه به حضور پرتعداد باش��گاه‌های ورزشی حوزه‬ ‫مدیریتش‪ ،‬وارد عرصه انتخابات ش��د و باز ه��م با تکیه بر‬ ‫پشتوانه دولت ی‌اش رئیس کمیته ملی المپیک شد‪.‬‬ ‫پس از او نیز مصطفی هاشم ی‌طبا که خود این بار در‬ ‫قامت رئیس سازمان تربی ت‌بدنی دوباره به ورزش بازگشته‬ ‫بود‪ ،‬وارد عرصه انتخابات شد و ب رای دو دوره متوالی هم بر‬ ‫ریاست س��ازمان تربی ت‌بدنی و هم بر کمیته ملی المپیک‬ ‫تکیه زد‪ .‬بعد از هاش��م ی‌طبا‪ ،‬نوبت به محسن مهرعلی زاده‬ ‫رس��یده بود‪ .‬مهرعلی زاده که از تاریخچ��ه انتخابات کمیته‬ ‫ملی المپیک به خوبی آگاه ب��ود و در عین حال به خودش‬ ‫اجازه نم ی‌داد وارد گود شود‪ ،‬رضا قراخانلو‪ ،‬قائم‌مقام و علی‬ ‫کفاشیان‪ ،‬معاون ورزش ی‌اش را به نبرد هاشم ی‌طبا فرستاد‬ ‫و هاشمی‌‌طبا با همان شیوه‌ای که وارد کمیته شده بود‪ ،‬از‬ ‫عرصه مدیریت ورزش کشور کنار رفت‪ .‬این گردونه که هر‬ ‫چهار س��ال یک بار چرخیده‪ ،‬بار دیگر صحنه را به محمد‬ ‫عل ی‌آبادی‪ ،‬رئیس وقت س��ازمان تربی ت‌بدنی س��پرد تا او‬ ‫قراخانلو را با هم��ان روش قدیمی‌کنار بگ��ذارد و خودش‬ ‫رئیس کمیته شود‪.‬‬ ‫اکنون هشت سال از دخالت گروه نزديك به محسن‬ ‫مهرعلی زاده در انتخابات کمیته ملی المپیک و کنار گذاشتن‬ ‫هاش��م ی‌طبا و گرفتن امتیاز حضور یک ای رانی در کمیته‬ ‫بی ن‌الملل��ی المپیک م ی‌گذرد؛ چهار س��ال ه��م از زمانی‬ ‫م ی‌گذرد که محم��د عل ی‌آبادی با ق��درت‪ ،‬قراخانلو را کنار‬ ‫گذاشت تا خودش رئیس شود‪ .‬فضا و شرایط کنونی حاکم‬ ‫بر ورزش نیز‪ ،‬هم چهار س��ال پیش‪ ،‬هم هشت سال پیش‬ ‫و هم بیشتر دوره‌های انتخاباتی کمیته ملی المپیک را به‬ ‫یاد م��ی‌آورد‪ .‬اگرچه تاکنون وزیر ورزش به صورت رس��می‬ ‫اعالم نکرده که در انتخابات حاضر خواهد ش��د‪ ،‬اما مدی ران‬ ‫این نهاد چه به صورت رس��می و چه به صورت غیررسمی‬ ‫اعالم کرده‌اند که در انتخابات کمیته ملی المپیک‌ب ی‌طرف‬ ‫نخواهند ماند و با نماینده یا نمایندگانی در انتخابات حضور‬ ‫خواهند داش��ت؛ حضوری که اگر بر همان منوال گذش��ته‬ ‫باشد‪ ،‬با موفقيت احتمالي او نیز همراه خواهد بود‪.‬‬ ‫در ش��رایط کنونی محمد عباس��ی‪ ،‬وزی��ر ورزش و‬ ‫جوانان و محم��د عل ی‌آبادی‪ ،‬رئیس کمیت��ه ملی المپیک‬ ‫دو نام��زد احتمالی ریاس��ت این کمیته خواهن��د بود‪ .‬البته‬ ‫شاید مدیرانی همچون مهدی هاشمی‪ ،‬رئیس فدراسیون‬ ‫تی راندازی و نماینده مردم ته ران در مجلس شورای اسالمی‬ ‫یا حمید سجادی‪ ،‬معاون ورزش��ی وزارت ورزش هم به این‬ ‫جمع اضافه شوند‪.‬‬ ‫با این حال هنوز هی چ‌ک��دام این موضوع را به صورت‬ ‫رس��می اعالم نکرده‌اند‪ ،‬اما اگر هرک��دام بخواهند وارد این‬ ‫عرصه شوند‪ ،‬باید ملزوماتی ب رای حفظ ظاهر و وجهه موجه‬ ‫انتخابات با خود داشته باشند‪.‬‬ ‫اما مجم��ع انتخاباتی کمیته مل��ی المپیک بیش از‬ ‫‪ 70‬عضو دارد که بیش از ‪ 40‬عضو آن روسای فدراسیون‌ها‬ ‫هستند و باقی نیز به نماینده‌های وزارت ورزش‪ ،‬وزارتخانه‌ها‬ ‫و نهادهای فعال در ورزش‪ ،‬باشگاه‌ها‪ ،‬مربیان و ورزشکاران‬ ‫اختصاص دارد‪.‬‬ ‫با این وجود فردی همچون محمد عل ی‌آبادی پس از‬ ‫حدود هفت سال حضور در ورزش اکنون به صورت طبیعی‬ ‫آرایی ب رای خود دارد و محمد عباسی نیز به واسطه حضور‬ ‫در راس ورزش دارای آرایی است‪.‬‬ ‫البته این همه‌ بحث انتخابات نیست‪ .‬به رام افشارزاده‬ ‫به‌عنوان مدیری که چهار دوره دبیرکل کمیته ملی المپیک‬ ‫مجمع انتخاباتی کمیته ملی المپیک بیش از ‪ 70‬عضو دارد‬ ‫که بیش از ‪ 40‬عضو آن روسای فدراسیون‌ها هستند و باقی‬ ‫نیز به نماینده‌های وزارت ورزش‪ ،‬وزارتخانه‌ها و نهادهای‬ ‫فعال در ورزش‪ ،‬باشگاه‌ها‪ ،‬مربیان و ورزشکاران اختصاص‬ ‫دارد‬ ‫‪77‬‬
‫بوده نیز م ی‌تواند نقش��ی در باال بردن شانس هر طرف در‬ ‫انتخابات داشته باشد‪ .‬افشارزاده که پس از یک دوره دوری‬ ‫از کمیته المپیک با عل ی‌آبادی به این نهاد بازگشت‪ ،‬پس از‬ ‫المپیک لندن عضویت در هیات‌مدیره باشگاه استقالل که‬ ‫از سوی وزیر ورزش پیشنهاد شده بود را پذیرفت تا رابطه‌اش‬ ‫با عل ی‌آبادی دچ��ار تنش ش��ود‪ .‬قبول این مس��ئولیت از‬ ‫نظرعل ی‌آبادی و همراهانش به منزله سنگی ن‌تر کردن کفه‬ ‫‌ترازو به نفع وزارت ورزش اس��ت‪ ،‬اما به نظر افشارزاده قبول‬ ‫نکردنش به منزله دهن‌کجی به وزیر ورزش بود‪ .‬با این وجود‬ ‫کسی نم ی‌تواند قبول مسئولیت جدید توسط افشارزاده را‬ ‫به صورت مستقیم به موضوع انتخابات ربط دهد‪ ،‬اما به‌طور‬ ‫حتم پیشنهاد این مسئولیت نه چندان مهم با سیاست‌هایی‬ ‫همراه بود‪.‬‬ ‫در شرایط کنونی پشت درهای بسته نهادهای ورزشی‬ ‫و حتی غی ر‌ورزشی‪ ،‬جلسه و نشس��ت‌های مختلفی برگزار‬ ‫م ی‌ش��ود که محور بس��یاری از آنها انتخابات کمیته ملی‬ ‫المپیک اس��ت‪ .‬وزارت ی‌ها نحوه حضورش��ان را س��بک و‬ ‫سنگین م ی‌کنند‪ .‬به احتمال قریب به یقین وزارت ورزش با‬ ‫جدیت در انتخابات حاضر خواهد شد و نماینده یا نمایندگانی‬ ‫خواهد داشت‪ .‬کمیته المپیک و در راس آن عل ی‌آبادی نیز‬ ‫که حضورش��ان در انتخابات حتمی‌است‪ ،‬یارگیری کرده تا‬ ‫ببینند در رقابت المپیک چه پیامدی در انتظار آنهاست و آیا‬ ‫م ی‌توانند دوباره بر کرس ی‌های مدیریت این نهاد تکیه بزنند‬ ‫یا خیر؟ البته نیم‌نگاهی هم به تعوی��ق انتخابات خواهند‬ ‫داشت تا در آینده راحت‌تر بر کمیته المپیک مدیریت کنند‪.‬‬ ‫تعيي�ن دبي�ركل كميته‌مل ي‌المپي�ك در مجم�ع‬ ‫انتخاباتي‬ ‫ورزش‬ ‫اعضاي هيات اجرايي كميته‌مل ي‌المپيك با پيشنهاد‬ ‫مطرح ش��ده در مورد تفويض اختيار انتخ��اب دبيركل اين‬ ‫كميته از روساي فدراس��يون‌‪‎‬ها (اعضاي مجمع) به رئيس‬ ‫كميته‌مل ي‌المپيك مخالفت كردند‪ .‬پيش از اين و ب راساس‬ ‫روال عادي‪ ،‬دبيركل كميته‌مل ي‌المپيك در مجمع انتخاباتي‬ ‫اين كميته و توسط اعضاي مجمع انتخاب م ي‌شد‪ ،‬اما ب راي‬ ‫برگزاري دوره جديد مجمع انتخاباتي كميته‌مل ي‌المپيك‪،‬‬ ‫پيش��نهاد انتصابي بودن دبيركل به‌جاي انتخابي بودن آن‬ ‫مطرح ش��د‪.‬اعضاي هيات اجرايي كميته‌مل ي‌المپيك در‬ ‫نشست هفته گذشته خود پيشنهاد تفويض اختيار انتخاب‬ ‫دبيركل اين كميته از روساي فدراسيون‌‪‎‬ها (اعضاي مجمع)‬ ‫به رئي��س كميته‌مل ي‌المپيك را بررس��ي و با آن مخالفت‬ ‫كردند‪.‬براين اساس دبيركل جديد كميته‌مل ي‌المپيك نيز‬ ‫همچون گذشته از سوي اعضاي مجمع انتخاب خواهد شد‪.‬‬ ‫در حال حاضر به رام افشارزاده‪ ،‬دبيركل كميته‌مل ي‌المپيك‬ ‫است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫عل ي‌آبادي‪ :‬روساي بركنار شده بايد برگردند‬ ‫رئيس كميته‌مل ي‌المپيك گفت‪« :‬اساس��نامه جديد‬ ‫كميته‌مل ي‌المپيك به‌زودي ب��راي وزارت ورزش و جوانان‬ ‫و كميته بي ن‌المللي المپيك ( ‪ ) IOC‬ارسال م ي‌شود‪».‬‬ ‫محمد عل ي‌آبادي در حاشيه نشس��ت هيات اجرايي‬ ‫كميته‌مل ي‌المپيك در جمع خبرنگاران درباره اين نشست‬ ‫گفت‪« :‬آخرين اصالحات اساسنامه انجام و اساسنامه جديد‬ ‫صددرصد تكميل شد‪ ،‬ش��ايد يكي‪ ،‬دو نكته باق ي‌مانده كه‬ ‫بايد آنها را هم تكميل كنيم‪».‬‬ ‫او درباره نامه اخير روس��اي فدراس��يون‌هاي ورزشي‬ ‫ب راي برگزاري مجمع فوق‌العاده‌ گف��ت‪« :‬من خبري ندارم‪،‬‬ ‫اما ش��نيده‌ام كه يك نفر مامور ش��ده تا از بقيه روسا امضا‬ ‫بگيرد‪».‬‬ ‫عل ي‌آبادي با بيان اينكه درخواس��ت تشكيل مجمع‬ ‫فوق‌العاده‌ حق فدراسيون‌‌هاس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬دوس��تان ما در‬ ‫وزارت ورزش و جوانان و فدراس��يون‌‌هاي ورزشي م ي‌دانند‬ ‫‪78‬‬ ‫بعد از پيگيري‌ها‪ ،‬س��فر به ماكائو و مالقات با مس��ئوالن‬ ‫‪ IOC‬و ‪ OCA‬كه انجام شد‪ ،‬آنها از ما سه درخواست صريح‬ ‫داشتند‪».‬‬ ‫او درباره درخواست‌هاي مقامات جهاني از ورزش اي ران‬ ‫افزود‪« :‬در گام نخست بايد اساسنامه كميته‌مل ي‌المپيك‬ ‫ب راس��اس آخرين اصالحات منشور المپيك اصالح شود‪ ،‬در‬ ‫وهله دوم اساسنامه فدراس��يون‌هاي ورزشي طبق منشور‬ ‫المپيك اصالح و به تاييد فدراسيون جهاني و ‪ IOC‬برسد و‬ ‫در مرحله سوم نيز بايد روساي بركنار شده برگردند تا ورزش‬ ‫اي ران مورد تاييد ‪ IOC‬قرار گيرد ك��ه وزير ورزش و جوانان‬ ‫تعهد داده‌ به هر س��ه مورد عمل كند‪ ».‬اظه��ارات محمد‬ ‫عل ي‌آبادي در حالي مطرح م ي‌شود كه وزير ورزش تاكنون‬ ‫درباره بازگرداندن روس��اي بركنار ش��ده با صراحت س��خن‬ ‫نگفته است‪.‬‬ ‫مسئوالن كميته‌مل ي‌المپيك چند بار در جلساتي كه‬ ‫با همتايان خود در وزارت ورزش داشتند‪ ،‬به محمد عباسي‬ ‫پيشنهاد دادند تا ب راي رفع خطر تعليق از سر ورزش كشور‬ ‫روساي بركنار شده را يك بار ديگر به سر كار برگردانده و با‬ ‫برگزاري مجامع انتخاباتي به صورت قانوني اقدام كند‪ .‬يكي‬ ‫از اعضاي بلندپايه اجرايي كميته‌مل ي‌المپيك با اعالم اين‬ ‫خبر گفته اس��ت‪« :‬در آخرين جلس ه‌ مشتركي كه مسئوالن‬ ‫كميته‌مل ي‌المپيك با وزارت ورزش برگزار كردند‪ ،‬پيشنهاد‬ ‫بازگشت روساي بركنار شده را به عباسي ارائه كرديم كه وي‬ ‫اين موضوع را به هر دليلي نپذيرفت و زير بار اين خواس��ته‬ ‫نرفت‪ .‬به نظر م ي‌رس��د رفتار و مصاحب ه‌هاي برخي روساي‬ ‫فدراسيون‌هاي بركنار شده باعث ش��ده تا اين تعداد به اين‬ ‫وسيله تمام پل‌هاي پشت سر خود را خ راب كرده و هيچ راه‬ ‫بازگشتي ب راي آنها وجود نداشته باشد‪».‬‬ ‫محمد عل ي‌آب��ادي اما درب��اره بند «‪ »10‬اساس��نامه‬ ‫فدراس��يون‌هاي ورزش��ي مبني بر اختيار وزي��ر در عزل و‬ ‫نصب روساي فدراسيون‌هاي ورزش��ي هم گفت‪« :‬اين بند‬ ‫در اساسنامه كميته‌مل ي‌المپيك نيست‪ ،‬بلكه در اساسنامه‬ ‫فدراسيون‌هاي ملي است‪ ».‬او ادامه داد‪« :‬اصالح اساسنامه‬ ‫فدراسيون‌هاي ملي هم برعهده وزارت ورزش و جوانان است‬ ‫و ما بايد آن را تاييد كنيم‪».‬‬ ‫عل ي‌آبادي با بي��ان اينكه وزارتخانه ني��ز بايد كارش‬ ‫را انج��ام دهد‪ ،‬گف��ت‪« :‬البته م��ن ديدم كه وزي��ر به همه‬ ‫فدراس��يون‌ها نام��ه ارس��ال ك��رده ك��ه هرچه س��ريع‌تر‬ ‫اساسنامه‌هايشان را اصالح كنند‪ .‬اساس��نامه بايد به تاييد‬ ‫‪ IOC‬و ‪ OCA‬و فدراس��يون جهاني و كميته‌مل ي‌المپيك‬ ‫برسد و اگر اين مراحل طي ش��ود‪ ،‬انتخابات برگزار خواهد‬ ‫شد‪».‬‬ ‫رئيس كميته‌مل ي‌المپيك در پاسخ به اين سوال كه‬ ‫آيا همه اعضاي هيات اجرايي مصوبات اساس��نامه را امضا‬ ‫كرده‌اند‪ ،‬گفت‪« :‬تغيي رات به امضاي اعضا رسيده و اكثريت‬ ‫اعضا آن را امضا كردند و ب راي تاييد نيز نيازي نيس��ت هر‬ ‫‪ 11‬عضو هيات اجرايي آن را امضا كنند‪ ،‬بلكه با اتفاق آرا نيز‬ ‫اين تغيي رات تاييد م ي‌ش��ود‪ ».‬او افزود‪« :‬به احتمال فراوان‬ ‫در يك نشست مطبوعاتي اصالحات اساسنامه را با مقررات‬ ‫‪ IOC‬تطبيق خواهم داد و در مورد آنها صحبت م ي‌كنم‪».‬‬ ‫رئيس كميته‌مل ي‌المپي��ك درباره‌تركيب مجمع در‬ ‫انتخابات نيز گفت‪ IOC« :‬چارچوب خاصي ب راي انتخاب‬ ‫مجم��ع دارد و اعض��اي مجمع اگر بيش��تر از قبل نش��ده‬ ‫باشند‪ ،‬كمتر نش��ده‌اند‪ ».‬او افزود‪« :‬فدراسيون‌‌هايي كه در‬ ‫المپيك‌هاي تابس��تاني و زمس��تاني حضور دارند ‪ 25‬عدد‬ ‫هستند‪ ،‬هشت فدراسيون نيز در بازي‌هاي آسيايي شركت‬ ‫م ي‌‌كنند و يكس��ري فدراس��يون‌هاي ملي مانند چوگان و‬ ‫زورخانه‌اي هم داريم‪».‬‬ ‫عل ي‌آبادي ادامه داد‪« :‬بخش��ي از فدراس��يون‌ها هم‬ ‫حضورشان ضرورت دارد و بعيد مي‌‌دانم چيزي از اين‌تركيب‬ ‫كم شده باشد‪‌،‬ارگان‌ها نيز تعدادشان كم نشده است‪g».‬‬ ‫تو‌گوبامصطفي‌هاشمي‌طبا‬ ‫گف ‌‬ ‫دربارهتغييراتدراساسنامه‌كميتهالمپيك‬ ‫وزير‪ ،‬قدرتمند‬ ‫مي‌ماند‬ ‫‪2‬‬ ‫رئیس اس�بق س�ازمان تربی ت‌بدنی درب�اره هیات‬ ‫مشترکوزارتورزشوکمیتهملیالمپیکبهنکتهجالبی‬ ‫اش�اره م ی‌کند‪ .‬او م ی‌گوید‪« :‬نیازی نبود که چندین نفر را‬ ‫درگیر کار اصالح اساسنامه کنیم‪».‬درس�ت در زمانی که‬ ‫بسیاری از ورزش�کاران کش�ورمان خود را ب رای حضور در‬ ‫مسابقاتالمپیکلندنآمادهم ی‌کردند‪،‬بنابهدستوروزیر‬ ‫ورزش‪ ،‬روسای برخی از فدراسیون‌ها از سمت خود برکنار‬ ‫و به جای آنها نف رات جدیدی ب ه‌عنوان سرپرست گمارده‬ ‫ش�دند‪.‬در واقع بحث اصلی کمیته بی ن‌المللی المپیک‬ ‫‪ IOC‬و فدراسیون‌های جهانی این اس�ت که ارگان‌های‬ ‫دولتینم ی‌تواننددرعزلونصب‌هایفدراسیون‌هادخالت‬ ‫کنند؛موضوعیکهدرزمانریاستمصطفیهاشم ی‌طبا‬ ‫درسازمانت ربی ت‌بدنیتصویبشد‪.‬اینسازماندیگرحق‬ ‫عزلروسایفدراسیون‌هارانداردامااینقانوندردورهبعداز‬ ‫هاشم ی‌طبایعنیدرزمانریاستمحسنمهرعلی زادهدر‬ ‫سازمان ت ربی ت‌بدنی برداشته شد تا سازمان ت ربی ت‌بدنی‬ ‫این حق را داشته باشد تا روسای فدراسیون‌ها را عزل کند‪.‬‬ ‫گفت‌وگویمثلثبامهندسهاشم ی‌طبارابخوانید‪.‬‬ ‫آقای مهندس هاشم ی‌طبا! در زمان حضور شما‬ ‫در سازمان تربی ت‌بدنی‪ ،‬تصویب شد که رئیس‬ ‫ب روسای فدراسیون‌ها را‬ ‫سازمان حق عزل و نص ‌‬ ‫ندارد‪ ،‬اما این قانون توسط آقاي مهرعلیزاده لغو‬ ‫ش�د که همین مساله امروز مش�کالت زیادی را‬ ‫برای ورزش ایران به همراه داشته است؟‬ ‫‪ l‬متاس��فانه امروز‪ ،‬آقایان مصوبه دوران محس��ن‬ ‫مهرعلیزاده را هم رعایت نم ی‌کنن��د‪ .‬یعنی طبق آنچه در‬ ‫دوران مهرعلی زاده مورد تاکید قرار گرفت‪ ،‬اینکه وقتی رئیس‬ ‫فدراسیونی تغییر کرد و سرپرست زمام فدراسیون را در دست‬ ‫گرفت‪ ،‬طی یک مدت زمانی‪ ،‬مجمع انتخابات آن فدراسیون‬ ‫ب رای معرفی رئیس جدید فدراس��یون برگزار شود‪ ،‬اما االن‬ ‫متاسفانه این موضوع را نادیده م ی‌گیرند‪.‬‬ ‫متاس�فانه این موضوع حاشی ه‌های بسیاری هم‬ ‫برای ورزش کشور ایجاد کرد‪ .‬حتی گفته م ی‌شد‬ ‫که ورزش ایران در آستانه تعلیق کامل قرار دارد‪.‬‬ ‫نظر شما چیست؟‬ ‫‪ l‬کار در ورزش خیلی س��اده اس��ت‪ .‬من ‪ 8‬س��ال‬ ‫در ورزش بودم‪ .‬هر کس��ی س��ر جای خودش ب��ه فعالیت‬ ‫م ی‌پرداخت و در کار دیگری دخالت نم ی‌کرد‪ ،‬همه کارها به‬ ‫خوبی پیش م ی‌رفت اما متاسفانه اعمال نظر در کار دیگران‬ ‫کار را خ راب کرده اس��ت‪ .‬این کار در ح��ال حاضر در ورزش‬ ‫کشور انجام نم ی‌ش��ود و هر کس س��از خودش را م ی‌زند‪.‬‬ ‫درس��ت به همین دلیل ه��م درحال حاضر ش��اهد برخی‬ ‫نگران ی‌ها هستیم‪.‬‬ ‫ب ه‌نظر ش�ما چه کار باید کرد ت�ا از این وضعیت‬ ‫خ�ارج ش�ویم؟ در ح�ال حاض�ر هی�ات اجرایی‬ ‫متشکل از نمایندگان وزارت ورزش و کمیته ملی‬ ‫المپیک در جلساتی مشترک مدعی هستند که‬ ‫درب�اره مش�کالت ورزش کش�ور گام‌های جدی‬ ‫برم ی‌دارند‪ .‬نظر شما چیست؟‬ ‫‪ l‬ببینید‪ ،‬اینکه نماین��دگان وزارت ورزش و کمیته‬ ‫ملی المپیک با یکدیگ��ر همفکری م ی‌کنن��د کار خوبی‬
‫مهندسي نساجي نزد‬ ‫بسياري تاروپود ورزش‬ ‫كشور را ايجاد كرده است؛‬ ‫جايي كه ب راي اولين بار‬ ‫در تاريخ ورزش اي ران‬ ‫انتخابات جاي انتصابات‬ ‫را گرفت‬ ‫‪ l‬ن��ه‪ ،‬به نظرم تش��کیل این هیات بیش��تر وقت‬ ‫تلف کردن اس��ت‪ .‬به یک هیات ش��لوغ نیازی نبود‪ .‬انجام‬ ‫یک کار س��اده مثل همین بحث اصالح اساسنامه که این‬ ‫همه تمهیدات ظاهری نم ی‌خواهد‪ .‬هدف مش��خص است‬ ‫نقشه راه نیز مشخص اس��ت‪ ،‬بهترین کار این است که دو‬ ‫نماینده از ای ران‪ ،‬یکی از کمیته مل��ی المپیک و دیگری از‬ ‫وزارت ورزش را ب��ه مقر کمیت��ه بی ن‌المللی المپیک ‪IOC‬‬ ‫بفرس��تیم‪ ،‬در آنجا با نظر آنها اساس��نامه‌ای که مربوط به‬ ‫فدراسیون‌هاست تنظیم و در صورت نیاز اصالح و بعد از آن‬ ‫تایپ شود و به تصویب اعضای کمیته بی ن‌المللی المپیک‬ ‫‪ IOC‬برسد‪ ،‬بعد به کشور بازگردند تا انتخابات فدراسیون‌ها‬ ‫بنا به اساس��نامه مورد تایید ‪ IOC‬و بدون هیچ مش��کلی‬ ‫برگزار شود‪.‬‬ ‫در صورتی ک�ه ای�ن کار از ط�رف وزارت ورزش‬ ‫صورت بگیرد‪ ،‬پی ش‌بینی شما از تغییرات صورت‬ ‫گرفته در اساسنامه فعلی چیست؟‬ ‫آق�ای هاش�م ی‌طبا! آی�ا وزی�ر ورزش م ی‌تواند‬ ‫کاندیدای ریاست انتخابات کمیته ملی المپیک‬ ‫شود؟‬ ‫‪ l‬وزارت ورزش نم ی‌توان��د نام��زدی در انتخابات‬ ‫کمیته ملی المپیک داشته باشد و اساسا مطرح کردن این‬ ‫موضوع حرف اشتباهی اس��ت‪ .‬ب رای اینکه فقط نمایندگان‬ ‫فدراس��یون‌ها و کمیته ملی المپی��ک م ی‌توانند داوطلب‬ ‫ریاس��ت کمیته مل��ی المپیک ش��وند؛ یعن��ی نمایندگان‬ ‫ارگان‌ه��ای غی ر‌دولت��ی‪ .‬البته ممکن اس��ت وزارت ورزش‬ ‫بخواهد از یک نفر در انتخابات ریاست کمیته ملی المپیک‬ ‫حمایت کند‪.‬‬ ‫یعنی خود محمد عباسی ب ه‌عنوان وزیر ورزش‬ ‫و جوانان نم ی‌توان�د نامزد ریاس�ت کمیته ملی‬ ‫المپیک شود؟‬ ‫‪ l‬فکر نم ی‌کنم در این صورت تغییر اساسی صورت‬ ‫بگیرد‪ ،‬فقط در برخی موارد شاید بندهایی از اساسنامه اصالح‬ ‫شود‪ .‬در کل‪ ،‬م ی‌خواهم بگویم مدی ران ارشد ورزش ما نباید‬ ‫زیاد نگران این مس��اله باش��ند‪ .‬تغیی رات احتمالی طبیعی‬ ‫است‪ .‬اگر اساس��نامه فعلی مشکل نداش��ت که ورزش ما‬ ‫تهدید به تعلیق نم ی‌شد‪.‬‬ ‫‪ l‬محمد عباس��ی اگر م ی‌خواهد داوطلب ریاست‬ ‫کمیته ملی المپیک ش��ود‪ ،‬باید از س��وی یک فدراسیون‬ ‫ورزشی مثل فدراسیون وزنه‌برداری به‌عنوان نماینده معرفی‬ ‫شود‪ ،‬اما به‌عنوان معاون رئی س‌جمهور حق ندارد در انتخابات‬ ‫شرکت کند‪ ،‬ولی همانطور که گفتم به‌عنوان شخص محمد‬ ‫عباسی‪ ،‬باید از سوی فدراس��یون ورزشی به‌عنوان نماینده‬ ‫معرفی شود‪.‬‬ ‫‪ l‬در واقع همی ن‌طور است‪ .‬اما وقتی گوش شنوایی‬ ‫نیست چه‌کار م ی‌توان کرد؟ یک زمانی یک نفر نم ی‌خواهد‬ ‫‪ l‬طبق اساسنامه تا دو ماه بعد از مسابقات المپیک‬ ‫به نظر م ی‌رس�د راه‌حل مش�کالت پی�ش آمده‬ ‫خیلی هم سخت نباشد؟‬ ‫این روزها بحث تعویق انتخابات ریاست کمیته‬ ‫ملی المپیک مطرح شده‪ ،‬آیا این موضوع قانونی‬ ‫است؟‬ ‫ورزش‬ ‫یعنی به نظر ش�ما تش�کیل این هیات ضروری‬ ‫نبود؟‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫اس��ت‪ .‬ای رادی هم ندارد‪ .‬ام��ا آن موقع که م��ا در راس کار‬ ‫بودیم دوستان ما کنایه معناداری داشتند که م ی‌گفتند اگر‬ ‫م ی‌خواهید کاری به سرانجام نرس��د یک هیات مشورتی‬ ‫درست کنید تا چند ماهی با یکدیگر بحث کنند و دست آخر‬ ‫نیز هیچ اقدامی‌صورت نگیرد‪.‬‬ ‫بش��نود چه م ی‌توان گفت؟ درس��ت مانند کسی است که‬ ‫خودش را به خواب زده و ه��ر کاری کنید نم ی‌خواهد بیدار‬ ‫شود‪ .‬یک نفر حتی اگر نشنود هم م ی‌تواند یک موضوعی را‬ ‫با ایما و اشاره به او فهماند‪ ،‬اما کسی که نم ی‌خواهد بشنود‪،‬‬ ‫هیچ کاری نم ی‌توان کرد‪ .‬اگر قرار به تغییر باشد‪ ،‬این کار به‬ ‫زیباترین شکل ممکن صورت خواهد گرفت‪ .‬در این مساله‬ ‫ش��کی ندارم‪ .‬تا در نهایت ورزش کش��ور ب��دون هی چ‌گونه‬ ‫مشکلی کار خود را پیش ببرد‪.‬‬ ‫باید مجمع انتخابات ریاس��ت کمیته المیپک برگزار شود‬ ‫و هیچ دلیلی هم بر تعویق ای��ن انتخابات نم ی‌بینم؛ مگر‬ ‫اینکه کمیته بی ن‌المللی المپیک ‪ IOC‬بگوید‪ ،‬وگرنه نباید‬ ‫انتخابات ریاس��ت کمیته ملی المپیک ب��ه تعویق بیفتد‪.‬‬ ‫چنین چیزی هم پیش‌‌بینی نشده است‪.‬‬ ‫ش�ما عملکرد محمد عل ی‌آب�ادی‪ ،‬رئیس فعلی‬ ‫کمیته مل�ی المپیک را چط�ور ارزیابی م ی‌کنید؛‬ ‫چراکه به احتمال فراوان وی دوباره داوطلب احراز‬ ‫این پست م ی‌شود؟‬ ‫‪ l‬اگر واقعیت را بخواهید‪ ،‬من گزارشی از کارهای‬ ‫انجام شده توسط روسای فعلی کمیته ملی المپیک ندارم تا‬ ‫قضاوت کنم‪ .‬دورادور اخباری م ی‌شنویم که باز هم نم ی‌تواند‬ ‫معیار سنجش باشد‪ .‬البته در اساسنامه کمیته ملی المپیک‬ ‫یکسری پی ش‌بین ی‌ها درخصوص وظایف رئیس کمیته ملی‬ ‫المپیک شده‪ ،‬اما بنده اطالعی از چگونگی انجام آنها ندارم‪.‬‬ ‫به نظر شما چرا هیات اجرایی که در حال حاضر‬ ‫داعی�ه ح�ل مش�کالت ورزش را دارد و از طرفی‬ ‫نی م‌نگاهی نیز به اصالح اساسنامه دارد‪ ،‬حرکت‬ ‫کندی دارد؟‬ ‫‪ l‬چون به نظر من آقای��ان م ی‌خواهند آن چیزی‬ ‫اتفاق بیفتد که آنها دوس��ت دارند نه آن چیزی که باید رخ‬ ‫دهد‪ .‬همه چیز را کن��ار م ی‌گذاریم و وقت خودمان را صرف‬ ‫این موضوع م ی‌کنیم که اختیارات دبیر کمیته ملی المپیک‬ ‫را کم کنیم‪ .‬خب این اشتباه اس��ت‪ .‬کار و هدف اصلی چیز‬ ‫دیگری است‪ .‬در منش��ور المپیک نیز آمده است که کارها‬ ‫به فرد سپرده نم ی‌شود بلکه مجمع تصمیم گیرنده اصلی‬ ‫است‪ .‬رئیس تنها رئیس جلسات اس��ت و اگر نه او نیز باید‬ ‫همسو با مجمع حرکت کند‪.‬‬ ‫به نظر شما با اصالح اساس�نامه اختیارات وزیر‬ ‫ورزش نیز کم م ی‌شود؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬تا زمانی که فدراس��یون‌ها زیر نظر وزارت‬ ‫ورزش کار م ی‌کنن��د وزی��ر ورزش ب��ه لح��اظ حقوقی فرد‬ ‫قدرتمندی خواهد بود‪g .‬‬ ‫‪79‬‬
‫چرا وزير ورزش در‌لندن به علي‌آبادي ملحق نشد؟‬ ‫‪3‬‬ ‫پشت‌پرده اختالفات وزارت ورزش با كميته ملي المپيك‬ ‫ورزش‬ ‫داستان از آنجایی شروع شد که محمد عباسی‪ ،‬رئیس‬ ‫فدراس��یون قایق رانی را برکن��ار کرد‪ .‬او گم��ان م ی‌کرد که‬ ‫برکناری احمد دنیا‌مالی نیز مثل بقیه برکناری‌هاست که هیچ‬ ‫هزینه‌ای به‌دنبال نداشته باش��د‪ ،‬اما این‌طور نبود‪ .‬چه احمد‬ ‫دنیا‌مالی در فدراسیون بی ن‌المللی قایق رانی جایگاه ویژه‌ای‬ ‫داشت و موفق ش��د از ظرفی ت‌های بی ن‌المللی و ارتباطات‬ ‫خود اس��تفاده کند و به مسئوالن فدراس��یون جهانی رشته‬ ‫قایق رانی موضوع دخالت دولت در ورزش را گوشزد کند و حتی‬ ‫این دخالت را همزمان با مقاومت وزارت ورزش برجس��ته‌تر‬ ‫کند‪ .‬البته فدراس��یون بی ن‌المللی قایق رانی نیز پاسخ برخی‬ ‫رسانه‌های همسو با احمد دنیا‌مالی را داد و در نامه‌ای تاکید‬ ‫کرد که دخالت دولت در ورزش را نم ی‌پذیرد‪.‬‬ ‫در نامه‌ای که از سوی «جروم پلس»‪ ،‬دبیرکل فدراسیون‬ ‫بی ن‌الملل��ی قایق رانی به محمد عل ی‌آب��ادی‪ ،‬رئیس کمیته‬ ‫بی ن‌المللی المپیک ارس��ال ش��د و نس��خه‌ای از آن هم به‬ ‫فدراس��یون قایق رانی ای ران و کمیت��ه بی ن‌المللی المپیک‬ ‫فرستاده شد‪ ،‬آمده بود‪:‬‬ ‫«آقایان عزیز!‬ ‫فدراس��یون قایق رانی ای ران در تاریخ‬ ‫‪ 19‬سپتامبر نامه‌ای به رئیس ما ارسال کرد‬ ‫که طی آن «وضعیت استاندارد فدراسیون‬ ‫آماتور قایق رانی ای ران» مورد بررس��ی قرار‬ ‫بگیرد‪ .‬م��ا به ای��ن نتیجه رس��یدیم که‬ ‫پی ش‌نویس این قانون از سوی مسئوالن‬ ‫دولتی ب رای تمامی‌فدراسیون‌های ورزشی‬ ‫ای ران‪ ،‬تهیه ش��ده و روش��ن است که این‬ ‫قوانین از سوی فدراسیون قایق رانی ای ران‪،‬‬ ‫مستقال پذیرفته نیست و به اجبار مقامات‬ ‫دولتی تنظیم ش��ده اس��ت‪ .‬این کاملا با‬ ‫ق وانین کمیته بی ن‌المللی المپیک تناقض‬ ‫جدی دارد و روش��ن اس��ت که «سازمان‬ ‫تربی ت‌بدنی (این عبارتی است که در متن‬ ‫نامه به جای وزارت ورزش و جوانان استفاده‬ ‫شده اس��ت) در ارتباط با فدراسیون‌های‬ ‫ورزشی مداخله داشته است‪ ».‬ما این هشدار‬ ‫جدی فدراسیون بی ن‌المللی قایقرانی به‬ ‫وزارت ورزش باعث ش��د تا دیگر روسای‬ ‫برکنار‌شده از س��وی وزارت ورزش نیز به‬ ‫صرافت بیفتند که اقداماتی را در جهت بازپس گرفتن کرسی‬ ‫ریاست‌شان انجام دهند‪ .‬کریم صفایی‪ ،‬رئیس فدراسیون تیر‬ ‫و کمان و زنگی‌‌آبادی‪ ،‬رئیس فدراسیون دوچرخه‌سواری نیز‬ ‫دست به کار شدند‪ .‬این در حالی بود که کریم صفایی تا پیش‬ ‫از منتشر‌شدن واکنش فدراسیون بی ن‌المللی قایق رانی نسبت‬ ‫به برکناری دنیا‌مالی تقریبا از رسیدن به حق خود ناامید شده‬ ‫بود‪ .‬موضوع واکنش فدراس��یون‌های بی ن‌المللی قایق رانی‪،‬‬ ‫دوچرخه‌س��واری و تیروکمان خیلی زود همه‌گیر شد‪ .‬جالب‬ ‫اینکه رسانه‌های داخلی نیز برخی شایعات را با نگرانی مطرح‬ ‫م ی‌کردند؛ اینکه کاروان ورزش ای ران نم ی‌تواند به لندن برود‬ ‫و ای ران از حضور در المپیک محروم خواهد بود‪ .‬در عین حال‬ ‫نماینده‌های مجلس نیز باتوجه به سمت و سوهای سیاسی‬ ‫خود درباره این اتفاق اظهارنظر م ی‌کردند‪ .‬وزیر ورزش هر روز‬ ‫فشار بیشتری را روی دوش خود حس م ی‌کرد‪ .‬فضا هر روز‬ ‫نگران‌کننده‌تر م ی‌شد‪ .‬طوری که ورزشکاران المپیکی ای ران‬ ‫با نگرانی و ناامیدی درباره سرنوشت حرفه‌ای خودشان سخن‬ ‫م ی‌گفتند‪ .‬با روحی ه‌ترین‌های‌ش��ان نیز تاکید م ی‌کردند که‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫‪80‬‬ ‫اگر به لندن برویم قول گرفتن م��دال نم ی‌دهیم‪ .‬در چنین‬ ‫شرایطی رونوش��ت نامه‌های فدراس��یون‌های بی ن‌المللی‬ ‫قایق رانی‪ ،‬دوچرخه‌سواری و تیروکمان به کمیته ملی المپیک‬ ‫هم م ی‌رس��ید تا این کمیته نیز بیش از پیش وارد ماجرای‬ ‫تعلیق ش��ود‪ .‬البته طبق قانون نیز همی��ن کار باید انجام‬ ‫م ی‌ش��د‪ ،‬یعنی نامه‌هایی که ب��ه وزارت ورزش م ی‌آید باید‬ ‫رونوشت آن ب رای کمیته ملی المپیک نیز ارسال م ی‌شد‪ .‬در‬ ‫این بین دو نظر وجود داشت که مشکالت ورزش ای ران حل‬ ‫شود تا مبادا تهدید تعلیق شکل عملی به خودش بگیرد‪ .‬نظر‬ ‫اول گزینه‌ای بود که به رام افشارزاده آن را مناسب م ی‌دانست‪.‬‬ ‫او معتقد بود که با ابزارهای س��نتی و البته با ریش‌سفیدی‬ ‫مشکالت مرتفع خواهد ش��د‪ .‬او م ی‌گفت بارها و بارها این‬ ‫مشکالت به وجود آمده و مساله تازه‌ای نیست که رسانه‌ها‬ ‫بخواهند هیاه��وی خاصی درب��اره‌اش راه بیندازند‪ ،‬در واقع‬ ‫به جای مجادله باید تعامل در دس��تورکار قرار بگیرد‪ .‬به رام‬ ‫افشارزاده که سابقه حضور در هیات اجرایی شورای المپیک‬ ‫آس��یا را نیز دارد تاکید م ی‌کرد که هی چ‌ک��س جز خودمان‬ ‫نم ی‌تواند مشکالت را حل کند‪ .‬افشارزاده که به نوعی قصد‬ ‫داشت نقش ریش‌سفید ورزش کش��ور را ایفا کند همچنین‬ ‫س��عی م ی‌کرد درباره دولت اظهارنظر افراطی نداشته باشد‪.‬‬ ‫او در این‌باره به خواسته نهادهای بی ن‌المللی اشاره م ی‌کرد‪.‬‬ ‫ی مهم در عرصه ورزش نباید‬ ‫اینکه دولت به‌عنوان یک حام ‌‬ ‫به‌طور کلی نادیده گرفته شود‪ .‬اتفاقا دولت باید حضور جدی‬ ‫داشته باشد و ورزش هیچ کش��وری بدون حضور و حمایت‬ ‫دولت نم ی‌تواند راه به جایی ببرد‪ .‬در واقع افش��ارزاده قصد‬ ‫داشت طرفین دعوا را به آشتی برس��اند تا تهدید تعلیق نیز‬ ‫برطرف شود‪ ،‬اما این همان گزینه‌ای نبود که عل ی‌آبادی به‬ ‫آن فکر م ی‌کرد‪ ،‬چه آنکه رئیس کمیته ملی المپیک باتوجه‬ ‫به در پیش بودن انتخاب��ات کمیته ملی المپیک‌ب ی‌عالقه‬ ‫نبود که در فضای کنونی کارت ب رنده شدن در بازی انتخابات‬ ‫ریاست کمیته ملی المپیک که همانا اصالح آیی ن‌نامه است‬ ‫را از دست بدهد‪ .‬شاید تحلیل محمد عل ی‌آبادی این بود که‬ ‫با اصالح اساسنامه اوال زمان انتخابات کمیته‌ملی المپیک‬ ‫به تاخیر م ی‌افتد و در ثانی او م ی‌تواند با ایجاد فضای مناسب‬ ‫ب رای پرقدرت ماندنش در بندهای اساسنامه قدم‌های جدی‬ ‫بردارد‪ .‬با این حال یک مشکل اساسی وجود دارد و آن اینکه‬ ‫محمد عل ی‌آبادی حاال بهت��ر از ه ر‌کس دیگری م ی‌داند که‬ ‫وزارت ورزش مخالف ماندن او در راس کمیته ملی المپیک‬ ‫است‪ .‬ش��اید اظهارنظرهای عل ی‌آبادی بعد از المپیک لندن‬ ‫باعث ش��ده تا وزارت ورزش شمش��یر را ب رای او از رو ببندد‪.‬‬ ‫حتی برخی مقامات آگاه در وزارت ورزش تاکید داش��تند که‬ ‫حرف‌های محمد عل ی‌آبادی در دیدار با مسئوالن بی ن‌المللی‬ ‫کمیته ملی المپیک باعث ش��ده تا وی مورد خشم محمد‬ ‫عباسی قرار بگیرد‪ .‬چه وزیر ورزش اعتقاد دارد عل ی‌آبادی در‬ ‫جلساتی که با مسئوالن بی ن‌المللی کمیته المپیک داشته‬ ‫است حرف‌هایی زده که به ضرر وزارت ورزش تمام شده است‪.‬‬ ‫جلسه مهمی‌که در لندن برگزار شد یک غایب بزرگ داشت؛‬ ‫محمد عباسی‪ .‬وزیر ورزش به آن جلسه دعوت بود اما باتوجه‬ ‫به دلخوری ک��ه از عل ی‌آبادی و اقداماتش داش��ت‌‪ ،‬ترجیحا‬ ‫به بهانه ش��لوغ بودن و ماندن در‬ ‫خیابان‌های شلوغ لندن از رفتن به‬ ‫جلسه مهم مسئوالن بی ن‌المللی‬ ‫کمیته المپیک خودداری کرد‪ .‬شاید‬ ‫به همین دلیل بود که وزارت ورزش‬ ‫در مورد مجمع انتخابات ریاس��ت‬ ‫فدراسیون اس��کواش به نوعی با‬ ‫کمیته ملی المپیک تسویه‌حساب‬ ‫کرد‪ .‬وزارت ورزش و جوانان محل‬ ‫برگزاری مجمع عمومی فدراسیون‬ ‫اسکواش را به محل وزارت ورزش‬ ‫و جوانان واقع در خیابان س��ئول‬ ‫انتقال داد‪ .‬ای��ن اتفاق در حالی رخ‬ ‫م ی‌داد که کمیته مل��ی المپیک‬ ‫خود را متول��ی برگ��زاری مجامع‬ ‫س��الیانه و انتخابات فدراسیون‌ها‬ ‫م ی‌دانست و به این ترتیب و پیرو‬ ‫دس��تور وزارت ورزش ب رای انتقال‬ ‫مجمع ب��ه وزارت‪ ،‬اختالف این دو‬ ‫نهاد بیش از گذشته علنی شد‪ .‬در‬ ‫س��وی مقابل اما عل ی‌آبادی بیکار‬ ‫ننشس��ت‪ .‬او مترصد فرصتی بود‬ ‫که ضرورت اصالح اساس��نامه کمیته ملی المپیک توسط‬ ‫نهادهای بی ن‌المللی مورد تایید قرار گیرد‪ .‬پی ش‌بینی محمد‬ ‫عل ی‌آبادی مبنی بر اصالح اساسنامه درست از آب درآمد‪ .‬بعد‬ ‫از المپیک لندن بود که نامه‌نگاری‌ها آغاز ش��د‪ .‬همه‌چیز از‬ ‫اصالح اساسنامه خبر م ی‌داد و این همان اتفاق مطلوبی بود‬ ‫که عل ی‌آبادی از رخ‌دادن آن خوشحال بود‪ .‬آیا میان درخواست‬ ‫نهادهای بی ن‌المللی مبنی بر اصالح اساسنامه کمیته ملی‬ ‫المپیک با جلسه خبرسازی که در لندن برگزار شد‪ ،‬رابطه‌ای‬ ‫وجود داشت؟ این س��وال هنوز پا برجاست که چرا نهادهای‬ ‫بی ن‌المللی که پیش از المپیک لندن تنها خواستار بازگشت‬ ‫دنیامالی به فدراسیون قایق رانی بودند‪ ،‬حاال خط و نشان‌های‬ ‫تازه‌تری هم م ی‌کشند و از ضرورت و فوریت اصالح اساسنامه‬ ‫کمیته ملی المپیک نیز سخن م ی‌گویند‪ .‬اما این پایان ماجرا‬ ‫نبود‪ .‬تغییر و تحوالت به اینجا ختم نشد‪ .‬چه آنکه وزیر ورزش‬ ‫تا استیضاح در مجلس نیز پیش رفت و باالخره نیز در مقابل‬ ‫نمایندگان قرار گرفت تا از خودش دفاع کند‪.‬‬ ‫‪ -1‬علت دخال��ت وزیر ورزش در امور فدراس��یون‌ها و‬
‫علي زنگ ي‌آبادي همچنان به انتقادهاي خود‬ ‫عليه وزارت ورزش ادامه م ي‌دهد‪ .‬رئيس بركنار‬ ‫شده فدراسيون دوچرخه‌سواري م ي‌گويد‪« :‬من‬ ‫را بركنار كردند و حاال به من م ي‌گويند استعفا‬ ‫بنويس تا به ورزش آسيبي نرسد‪».‬‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪158‬‬ ‫انتخابات روس��ای آن‌که منجر به تضعیف فدراسیون‌ها در‬ ‫عرصه ملی و بی ن‌المللی ش��د‪ ،‬ب ر‌اساس چه اهدافی صورت‬ ‫م ی‌گیرد و چیست؟‬ ‫‪ -2‬علت متوقف ماندن تمام ی‌ پروژه‌های ورزشی که‬ ‫برخی از آنها قدمت چندین ساله دارد و عدم توجه به نیازهای‬ ‫فنی و ورزشی و حمایت الزم در تعمیر و نگهداری سالن‌های‬ ‫ورزش��ی که موجب تعلل مراکز و سردرگمی‌ورزشکاران شد‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ -3‬چرا تصمیم‌گیری‌های وزارتخانه‌ها توسط دیگران‬ ‫و خارج از وزارتخانه اتخاذ م ی‌گردد؟‬ ‫‪ -4‬چرا وزی��ر ورزش در پای��ان ماه‌ه��ای دولت دهم‬ ‫بحث جابه‌جای��ی مدی رانی ب��ا تحری��ک و تصمیم جریان‬ ‫انحرافی را مطرح م ی‌کند؟ باتوجه به درپیش بودن انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم‪ ،‬آیا این جابه جایی که نوعا مدی ران‬ ‫الیق و امتحان پ��س‌داده که موجب��ات افتخار‌آفرینی را در‬ ‫المپیک فراهم کرده‌اند‪ ،‬عزل و مدی��ران معلوم‌الحال مورد‬ ‫توجه جریان انحرافی جایگزین م ی‌شود‪ ،‬با اهداف خاصی به‬ ‫منظور بهره‌گیری از ظرفیت ورزش درآینده نيست؟‬ ‫‪ -5‬چرا تاکنون همکاران وزیر ورزش اش��راف و تسلط‬ ‫او را هنوز بر این وزارتخانه باور ندارند و ارجاعات وزیر را جهت‬ ‫اصالح و نظر کارشناس��ی به دفتر آقای س��جادی ارس��ال‬ ‫م ی‌دارند و به دستورات وی تمکین نم ی‌کنند؟‬ ‫‪ -6‬چرا در ارتباط با جوانان که سرمایه بالفعل و بالقوه‬ ‫کش��ور هس��تند‪ ،‬در وزارتخانه متبوع اقدام موثری صورت‬ ‫نپذیرفت و جوانان هنوز نم ی‌دانند کار این وزارتخانه در قبال‬ ‫جوانان چیست؟‬ ‫اما اس��تیضاح ناکام محمد عباسی در مجلس باعث‬ ‫ش��د تا محمد عل ی‌آبادی به ضرورت تغییر سیاس��ت خود‬ ‫پی ببرد‪ .‬فرار عباسی از برکناری‪ ،‬در واقع هشداری بود ب رای‬ ‫رئیس کمیته ملی المپیک‪ .‬در‌نهایت محمد عباسی تصمیم‬ ‫گرفت با مسئوالن کمیته ملی المپیک به توافق برسد‪ .‬اینکه‬ ‫نمایندگان وزارت ورزش در جلس��ه‌ای مشترک با نمایندگان‬ ‫کمیته مل��ی المپیک ب رای رفع مش��کالت ج��دی ورزش‬ ‫همکاری و تبادل‌‌نظر کنند‪ .‬حمید س��جادی‪ ،‬فالح و ساور از‬ ‫طرف وزارت ورزش و از طرف کمیته ملی المپیک افشارزاده‪،‬‬ ‫ی در این جلسات شرکت داشتند‪.‬‬ ‫خسروی وفا‪ ،‬شهنازی و قدم ‌‬ ‫اما تناقص در خصوص محور این جلس��ات وجود داشت و‬ ‫دوگانگی در تعریف جزئیات جلسه چشمگیر بود‪.‬‬ ‫نشست کمیته ملی المپیک و وزارت ورزش و جوانان‬ ‫که درباره دلیل برگزاری آن به اصالح اساسنامه اشاره شده بود‪،‬‬ ‫طی صحب ت‌های مهدی قدم��ی‪ ‌،‬نايب‌رئیس کمیته ملی‬ ‫المپیک و سخنگوی این جلسه رد شد‪.‬‬ ‫مهدی قدمی‌گفت‪« :‬در این جلس��ه اعضای کمیته‬ ‫اجرایی و س��ه نماینده از وزارت ورزش حضور داش��تند که‬ ‫توانس��تیم به جمع‌بندی خوبی برس��یم‪ ».‬وی درخصوص‬ ‫خروجی این جلسه س��خنی نگفت و در مورد محور جلسه‬ ‫بیان داش��ت‪« :‬محور بحث اساس��ا اصالح اساسنامه نبود‪.‬‬ ‫این جلس��ه به منظور تصمیم‌گیری ب رای ارتباط مش��ترک‬ ‫بی��ن کمیت��ه و وزارت ورزش ب��وده اس��ت‪ .‬اهدافمان این‬ ‫اس��ت که با هماهنگی بین کمیته ملی المپیک و وزارت‬ ‫ورزش اهدافمان را جلو ببریم و به تقویت ورزش کشورمان‬ ‫بپردازیم‪ ».‬نایب‌رئیس کمیته ملی المپیک و س��خنگوی‬ ‫جلسه در پاسخ به این سوال که آیا درباره اصالح اساسنامه‬ ‫صحبتی ش��ده یا نه؟ بیان داش��ت‪« :‬اصالح اساسنامه در‬ ‫دستورکار جلسه نبود‪ ،‬اصالح اساس��نامه از سه سال پیش‬ ‫توسط کمیته‌ملی المپیک مطرح شده بود که کمیته ملی‬ ‫المپیک مکلف شده در دستورکار قرار بگیرد که با همفکری‬ ‫وزارت ورزش باید به اصالحش بپردازیم‪.‬‬ ‫اعض��ای اجرای��ی وزارت ورزش و جوان��ان با اعضای‬ ‫کمیته ملی المپیک قرار اس��ت ب رای ارتقای سطح ورزش‬ ‫کش��ور با هم همکاری کنند‪ ».‬وی در م��ورد تعلیق برخی‬ ‫از فدراس��یون‌ها گفت‪« :‬تعلیق نگران‌کننده نیست و قابل‬ ‫برطرف ش��دن اس��ت‪ .‬ب رای حل این موضوع باید جلسات‬ ‫زیادی بگذاریم تا مساله را مورد بررسی قرار بدهیم‪ ».‬قدمی‬ ‫‌همچنین تاکید داش��ت‪« :‬انتخابات مجم��ع کمیته ملی‬ ‫المپیک در زمان مقرر قرار اس��ت آخر آبان ماه برگزار شود‬ ‫و مش��کلی در این ارتباط وجود ندارد‪ ».‬خسروی‌وفا‪ ،‬عضو‬ ‫کمیته اجرایی کمیته المپیک نی��ز گفت‪« :‬من نم ی‌توانم‬ ‫در مورد محتوای جلس��ه صحب��ت کنم‪ ،‬چ��را که قدمی‬ ‫به‌عنوان سخنگوی جلسه انتخاب ش��ده اما جلسه خوبی‬ ‫بود‪ .‬با معاونان ورزش و جوانان تفاه��م برقرار کردیم‪ ».‬در‬ ‫واقع نمایندگان وزارت ورزش تاکید م ی‌کردند که به منظور‬ ‫بررس��ی مس��ائل روز ورزش با کمیته مل��ی المپیک وارد‬ ‫همکاری شده‌اند‪ ،‬اما در سوی مقابل نمایندگان کمیته ملی‬ ‫المپیک م ی‌گفتند اصالح اساسنامه مهم‌ترین ماموریتشان‬ ‫ب رای این همکاری مشترک است‪ .‬با این حساب هیچ وقت‬ ‫هم معلوم نشد که در این جلسات مشترک دقیقا چه اتفاقی‬ ‫رخ داده و درباره چه مس��ائلی بحث ش��ده است‪ .‬هیچ وقت‬ ‫مشخص نش��د که محتوای جلسات چیس��ت تا اینکه به‬ ‫یکباره روزنامه ورزشی دولت در گزارشی از اصالح اساسنامه‬ ‫در هیات اجرای��ی کمیته ملی المپیک خبر داد‪ .‬ب ر‌اس��اس‬ ‫این گزارش بندهای اساس��نامه توس��ط احمد قدمی‪ ،‬نایب‬ ‫رئیس کمیته ملی المپیک به جلسه مشترک این دو نهاد‬ ‫راه پیدا کرده است‪ .‬اما اصالح اساس��نامه چه منفعتی ب رای‬ ‫عل ی‌آبادی داشت؟ پاسخ روشن است‪ .‬از آنجا که مهم‌ترین‬ ‫مس��اله اساس��نامه جدید انتصابی بودن دبیر کمیته ملی‬ ‫المپیک اس��ت‪ ،‬عل ی‌آبادی که تجربه همکاری ناموفق با‬ ‫به رام افشارزاده را طی چهار‌س��ال اخیر در کارنامه‌اش دارد‪،‬‬ ‫خواستار آن بود که نقش دبیر کمیته ملی المپیک (هر که‬ ‫م ی‌خواهد باش��د) را حداقلی کند‪.‬کمیته ملی المپیک که‬ ‫تا پیش از ریاس��ت محمد عل ی‌آبادی یک نهاد مش��ورتی‪،‬‬ ‫نظارتی و البت��ه با حداقل ی‌ترین امور اجرای��ی همراه بود در‬ ‫زمان عل ی‌آبادی آن قدر فربه شد که ب رای خود شأنی در حد‬ ‫ریاست سازمان تربی ت‌بدنی قائل بود‪ .‬در واقع عل ی‌آبادی در‬ ‫رویای ریاست خود در سازمان تربی ت‌بدنی کارمندان کمیته‬ ‫ملی المپیک را چند ب رابر کرد‪ .‬شرکت سرمایه‌گذاری کمیته‬ ‫المپیک که در زمان هاش��م ی‌طبا ب رای تامین تنها بخشی‬ ‫از درآمدهای کمیته ملی المپیک در نظر گرفته شده بود در‬ ‫زمان عل ی‌آبادی به یک شرکت اقتصادی بزرگ تبدیل شد‬ ‫و هتل آکادمی‌ملی المپیک نیز به‌عنوان بازوی راست این‬ ‫شرکت مورد بهره‌برداری قرار گرفت‪ .‬حتی برخی سایت‌های‬ ‫خبری از خرید و فروش زمی ن‌های متعل��ق به کمیته ملی‬ ‫المپیک خبر دادند‪ .‬اما همچنان ب��رای محمد عل ی‌آبادی‬ ‫یک مانع بزرگ وجود دارد‪ .‬او م ی‌خواهد نقش دبیرش را به‬ ‫حداقل ی‌ترین شکل ممکن برس��اند و این از طنز ماجراست‬ ‫که به رام افش��ارزاده که خ��ود مدیری جزی ی‌نگر اس��ت با‬ ‫رئیس��ی جزی ی‌نگر‌تر از خودش هم��کاری م ی‌کند‪ .‬هر دو‬ ‫اینها عالقه‌مندند در جزی ی‌ترین امور کمیته ملی المپیک‬ ‫دخالت کنند‪ .‬بر همین اس��اس است که محمد عل ی‌آبادی‬ ‫م ی‌خواهد اساس��نامه را طوری اصالح کند که دبیر‌کمیته‬ ‫منصوب رئیس باشد نه مجمع؛ مس��اله‌ای که این مناقشه‬ ‫را بیش از پیش دامن زده اس��ت‪ .‬اما این تنها بند اصالحی‬ ‫اساسنامه نیست‪ .‬چه آنکه در اساس��نامه جدید نقش وزیر‬ ‫ورزش نیز کمرنگ خواهد شد‪ .‬آنجایی که نمایندگان وزارت‬ ‫ورزش در امور اجرایی از پنج نماینده به س��ه نماینده تقلیل‬ ‫م ی‌یابد‪ .‬یکی دیگر از بندهای مهم اساسنامه این است که‬ ‫خزانه‌دار باید به ص��ورت تمام‌وقت در کمیته ملی المپیک‬ ‫حضور داشته باشد و این بدان معناست که عل ی‌آبادی عالوه‬ ‫بر ریاس��ت و دبیرکلی‪ ،‬به‌طور کلی هم��ه بازوهای اجرایی‬ ‫کمیته ملی المپی��ک را در اختیار خود ق��رار خواهد داد‪ .‬در‬ ‫واقع عل ی‌آبادی به‌دنبال یکدس��ت کردن قدرت در کمیته‬ ‫ملی المپیک است‪g .‬‬ ‫احمد دنيامالي‪ ،‬رئيس بركنار شده‬ ‫فدراسيون قايقراني تندترين انتقادها را درباره‬ ‫وزير ورزش به زبان آورده است‪ .‬اوتاكيد دارد‬ ‫كه مسئوالن وزارتخانه نم ي‌خواهند آرامش بر‬ ‫ورزش كشور حاكم باشد‪.‬‬ ‫محمد عباسي در حالي در واكنش به‬ ‫همه ناكام ي‌ها در فدراسيون فوتبال ساز‬ ‫حمايت كوك كرده كه هنوز به صراحت‬ ‫درخصوص بازگرداندن روساي بركنار شده‬ ‫فدراسيون‌هاي دوچرخه‌سواري‪ ،‬تيروكمان و‬ ‫قايقراني اظهارنظر نكرده است‪.‬‬ ‫‪81‬‬
‫بازا ر‬ ‫با حضور مديرعامل بانك مهر اقتصاد‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪158‬‬ ‫مركز ديتا در استان اصفهان به‬ ‫بهره‌برداري رسيد‬ ‫برای نخس��تین ب��ار در خ��ارج از پایتخ��ت؛ مرکز‬ ‫داده‌ه��ای (دیت��ا س��نتر) بانک مه��ر اقتصاد ب��ا حضور‬ ‫مدیرعام��ل بان��ک در اس��تان اصفه��ان افتت��اح و ب��ه‬ ‫بهر ه‌برداری رس��ید‪ .‬به گ��زارش رواب��ط عمومی بانک‬ ‫مهر اقتصاد اس��تان اصفهان‪ ،‬دکتر غالمحسن تقی‌نتاج‪،‬‬ ‫مدیرعامل بانک در مراس��م افتتاح مرک��ز داد ه‌ها (دیتا‬ ‫سنتر) با اشاره به ثبت شرکتی این بانک به‌عنوان شرکت‬ ‫س��هامی‌ عام بانک مه��ر اقتصاد گف��ت‪« :‬در بهمن ماه‬ ‫امس��ال با ‪ 410‬میلیارد تومان وارد فرابورس می‌شویم و‬ ‫تابلوهای شعب سراسر کش��ور نیز تا پایان سال‌جاری به‬ ‫همین نام تغییر خواهند کرد‪».‬‬ ‫مدیرعام��ل بانک مه��ر اقتصاد با اش��اره به اینکه‬ ‫در گذش��ته تنها بنی��اد تعاون س��هامدار ای��ن مجموعه‬ ‫بوده‪ ،‬تاکید کرد‪« :‬در حال حاضر ‪ 10‬س��هامدار حقوقی‪،‬‬ ‫‪ 49‬درصد از س��هام این بان��ک را در اختی��ار دارند و ‪51‬‬ ‫درصد دیگر نی��ز بین ‪ 130‬ه��زار نفر س��هامدار حقیقی‬ ‫تقسیم می‌شود‪».‬‬ ‫نتاج با اش��اره به‌وجود بیش از ‪ 10‬میلیون مشتری‬ ‫این بانک و‌تراکنش‌های مالی بس��یار باال اظهار داشت‪:‬‬ ‫«ب��رای افزای��ش ضری��ب امنی��ت دیتاه��ا و اطالعات‬ ‫مش��تریان گرامی‌ و به روز کردن ای��ن‌تراکنش‌ها با در‬ ‫اختیار گرفتن جدیدترین ابزارها و زیر‌س��اخت‌های این‬ ‫حوزه موفق شدیم برای نخستین بار در کشور یک بستر‬ ‫فعال الکترونی��زه را در خارج از پایتخ��ت فراهم کنیم‪».‬‬ ‫نت��اج انج��ام فعالیت‌های بانک��ی را در عص��ر حاضر به‬ ‫صورت دستی غیر‌ممکن دانست و افزود‪« :‬ارائه خدمات‬ ‫به این تعداد مش��تری الزام��ا نیازمن��د تجهیزات مدرن‬ ‫الکترونیکی اس��ت و به‌طور قطع این بس��تر الکترونیکی‬ ‫نیز نیازمند پشتیبانی و اس��تفاده از فناوری‌های پیشرفته‬ ‫اس��ت‪ ».‬وی با تاکید بر ضرورت اس��تقرار پایگاه داده‌ها‬ ‫(دیتا سنتر) در اس��تان اصفهان گفت‪« :‬اغلب تجهیزات‬ ‫الکترونیک��ی و پش��تیبانی همه موسس��ات پولی و مالی‬ ‫کش��ور عمدتا در تهران مس��تقر اس��ت؛ بنابراین باتوجه‬ ‫‪82‬‬ ‫به‌اینکه اس��تقرار تمامی‌ای��ن امکانات در ی��ک منطقه‬ ‫جغرافیایی ریس��ک باالیی دارد و تمام��ی‌تراکنش‌های‬ ‫مالی یک سیس��تم بانکی را تهدید می‌کن��د‪ ،‬تصمیم به‬ ‫ایجاد یک بستر پشتیبانی در خارج از تهران گرفته شد‪».‬‬ ‫دکتر نتاج با اش��اره به اینکه ایجاد مرکز داده‌ها در‬ ‫اس��تان اصفهان طی یک مطالعه پنج ساله و با توان فنی‬ ‫متخصصان داخلی صورت گرفت��ه‪ ،‬اضافه کرد‪« :‬بانک‬ ‫مهر اقتصاد به‌عنوان نخس��تین بانک در کشور موفق به‬ ‫عملیاتی‌کردن این بس��تر فعال در اصفهان شده است‪».‬‬ ‫مدیرعام��ل بانک مهر اقتصاد با اش��اره ب��ه مزیت‌های‬ ‫استان اصفهان به‌لحاظ بستر مناس��ب شبکه ارتباطی و‬ ‫مخابراتی‪ ،‬از جمله موقعی��ت جغرافیایی‪ ،‬عدم زلزله‌خیز‬ ‫ب��ودن آن و جاد ه‌های مواصالت��ی منتهی ب��ه آن بیان‬ ‫داش��ت‪« :‬وجود این مزیت‌ها س��بب انتخاب این استان‬ ‫برای ایجاد دیتا سنتر ش��د که تنها مرکز فعال پشتیبانی‬ ‫اطالعات بانک مهر اقتصاد محسوب می‌شود‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه این طرح طی یک هفته گذش��ته‬ ‫ب��دون هی��چ اش��کالی عملیاتی و نهایی ش��ده اس��ت‪،‬‬ ‫خاطر‌نش��ان کرد‪« :‬بالغ ب��ر ‪ 200‬میلیارد ری��ال در این‬ ‫حوزه سرمایه‌گذاری شده که البته تمامی‌تجهیزات این‬ ‫سیستم از پیش فراهم بوده است‪».‬‬ ‫نتاج با اشاره به اینکه امروزه بیش از آنچه نقدینگی‬ ‫مشتریان دغدغه بانک باش��د دیتاها و اطالعات مربوط‬ ‫به مش��تریان اعم از سپرده‌گذاران و س��رمایه‌داران یک‬ ‫س��رمایه مهم محس��وب می‌ش��ود‪ ،‬ادامه داد‪« :‬بانک‌ها‬ ‫باید این اطمینان و امنیت را برای مش��تریان ایجاد کنند‬ ‫و خوشبختانه این دیتا س��نتر به‌عنوان یک دیوار امنیتی‬ ‫عمل می‌کند‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه در حال حاضر‌ تراکنش‌های بانک‬ ‫مهر اقتصاد با مرکزیت اصفهان برای کل کشور در حال‬ ‫انجام است و با بازس��ازی مرکز اطالعات تهران این دو‬ ‫مرکز همدیگ��ر را همپوش��انی می‌کنند‪ ،‬اف��زود‪« :‬اکتفا‬ ‫کردن به یک نقطه ب��ه دلیل مش��کالت فنی و حوادث‬ ‫غیر‌مترقب��ه طبیع��ی و همچنین برخ��ی تخلفات ممکن‬ ‫است دیتا سنتر را دچار مش��کل کند بنابراین وجود یک‬ ‫مرکز موازی فعال در کنار دیتا سنتر اولیه برای مدیریت‬ ‫خطرات مربوطه از الزامات یک بانک محسوب می‌شود‪».‬‬ ‫مدیرعامل بانک مهر اقتصاد در ادامه با اش��اره به‬ ‫الزام استقرار بانکداری اسالمی در سیستم بانکی کشور‬ ‫گف��ت‪« :‬واژه بانکداری اس�لامی یک مفه��وم وارداتی‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما با وجود تاکیدات بس��یاری ک��ه در این حوزه‬ ‫وجود دارد متاسفانه در حال حاضر قوانین صریح و قابل‬ ‫اجرایی وجود ندارد که در دسترس بانک‌ها قرار گیرد‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه بانک‌ها واس��طه بین سپرده گذاران‬ ‫و گیرندگان تس��هیالت هس��تند و بانکداری اس�لامی‬ ‫تنها قرض الحس��نه نیس��ت‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬تس��هیالت‬ ‫قر ض‌الحس��نه عمدت��ا وظیف��ه موسس��ات خیری��ه‪،‬‬ ‫غیرانتفاعی‪ ،‬قش��رهای متمکن جامعه و دولت اس��ت و‬ ‫مطمئنا اقتصاد کش��ور با تس��هیالت قرض‌الحسنه اداره‬ ‫نمی‌ش��ود و‌ترویج آن بیش از هر چی��زی نیازمند تامین‬ ‫منابع قرض‌الحسنه اس��ت و این منابع یا باید توسط آحاد‬ ‫جامعه یا از طرف دولت تامین شود‪».‬‬ ‫نتاج ب��ا تاکید ب��ر اینک��ه منابع بانک‌ه��ا از محل‬ ‫س��پرده‌های مردم اس��ت و مردم در پایان س��ال انتظار‬ ‫س��ود دارند‪ ،‬ادامه داد‪« :‬اگر این س��ود معقول پرداخت‬ ‫نشود س��پرده‌گذاران که از آحاد جامعه هس��تند‪ ،‬متضرر‬ ‫می‌ش��وند‪ ».‬مدیرعامل بانک مهر اقتص��اد اضافه کرد‪:‬‬ ‫«س��ال گذش��ته ‪ 204‬میلیارد تومان به حس��اب بیش از‬ ‫‪ 8/5‬میلیون مش��تری به‌عنوان مابه‌التفاوت س��ودهای‬ ‫علی‌الحساب و س��ود قطعی ‪ 10‬سال گذش��ته پرداخت‬ ‫شد‪».‬وی با اش��اره به اینکه در حال حاضر یک میلیون و‬ ‫‪ 200‬هزار نفر سپرده‌گذار در اصفهان داریم و یک‌میلیون‬ ‫و ‪ 400‬هزار نفر نیز از تس��هیالت بهر ه‌مند هستند‪ ،‬بیان‬ ‫کرد‪« :‬دو ه��زار و ‪ 500‬میلیارد تومان مناب��ع بانک مهر‬ ‫اقتصاد مربوط به اصفهان اس��ت که از ای��ن میزان بالغ‬ ‫بر دو هزار میلی��ارد تومان آن در قالب تس��هیالت ارائه‬ ‫شده است‪».‬‬ ‫مدیرعام��ل بانک مه��ر اقتصاد با اش��اره ب��ه آمار‬ ‫اخیر بان��ک مرکزی در خص��وص روند کاهش��ی حجم‬ ‫س��پرده‌های س��رمایه‌گذاری افزود‪« :‬اگر س��پرده‌های‬ ‫قرض‌الحس��نه کاهش پیدا کند وام‌های قرض‌الحس��نه‬ ‫نیز کاهش پیدا خواهد کرد که این امر ناش��ی از شرایط‬ ‫کنونی اقتصاد کشور است‪».‬‬ ‫وی در ادامه بانک‌ها را س��دهای ذخیره انرژی پول در‬ ‫اقتصاد کشور دانست و اظهار داشت‪« :‬اینکه نرخ تورم به عدد‬ ‫‪ 25‬تا ‪ 26‬در سال رس��یده یک رویداد یک ساله نیست‪ ،‬بلکه‬ ‫یک بیماری اس��ت که طی ده‌ها س��ال هم‌اکنون حاد شده‪،‬‬ ‫ک رقمی‌کردن این نرخ هم‬ ‫بنابراین نجات از این بیماری و ت ‌‬ ‫ده‌ها سال طول خواهد کشید‪».‬‬ ‫نتاج یکی از سیاس��ت‌های مهم ای��ن بانک را ارائه‬ ‫تسهیالت و س��رمایه‌گذاری در صنایع برش��مرد و بیان‬ ‫داشت‪« :‬در سه س��ال اخیر ‪ 550‬میلیارد تومان از وجوه‬ ‫این بانک در استان اصفهان در اختیار صنایع قرار گرفته‬ ‫و عالوه بر این‪ ،‬بال��غ بر ‪ 200‬میلیارد توم��ان نیز به‌طور‬ ‫مستقیم سرمایه‌گذاری در صنایع فوالد اصفهان صورت‬ ‫گرفته است‪».‬‬ ‫وی با تاکید ب��ر اینکه از ‪ 200‬هزار نفر ش��اغل در‬ ‫عرصه بانکداری کش��ور ‪ ،‬ش��ش هزار نفر در بانک مهر‬ ‫اقتصاد فعالیت دارند‪ ،‬افزود‪« :‬اگر این بانک قصد داشت‬ ‫به‌عنوان صن��دوق قر ض‌الحس��نه ادام��ه فعالیت دهد‪،‬‬ ‫تنها به پانصد نفر نیروی انس��انی نیاز داش��ت‪ ،‬اما شبکه‬ ‫گسترده ش��عب و احترام به سالیق مش��تریان در حوزه‬ ‫ارائه محصوالت‪ ،‬این تعداد کارمند متعهد و کارشناس را‬ ‫پای کار و خدمت‌رسانی آورده است‪g».‬‬
‫همه چیز‬ ‫درباره‬ ‫همبانک انصار‬ ‫نحوه فعالسازی‬ ‫جهت ورود به سیستم همبانک‪ ،‬کد ‪ *763#‬را به وسیله‬ ‫تلفن همراه خود وارد کرده و کلید تماس را انتخاب کنید‪.‬‬ ‫ورود با رم�ز‪ :‬در صورتی ک��ه دارای رمز همبانک‬ ‫می‌باش��ید‪ ،‬پس از ش��ماره‌گیری کد ‪ *763#‬می‌توانید از‬ ‫این روش اس��تفاده کنید‪( .‬جهت دریافت رم��ز همبانک و‬ ‫فعال‌سازی آن‪ ،‬به شعب بانک مراجعه نمایید‪).‬‬ ‫رئیس سابق اتحادیه طال‪:‬‬ ‫تعیین قیمت طال با ارز مبادله‌ای شدنی نیست‬ ‫رئیس سابق اتحادیه طال و جواهر گفت‌‪« :‬عرضه و تعیین قیمت سکه با ارز مبادله‌ای شدنی‬ ‫نیست که بانک مرکزی نیز با درایت خود این بخشنامه را که از سوی اتحادیه طال و جواهر کشور بود‬ ‫وارد ندانست‪ ».‬کوروش گوهربین در پاسخ به این سوال که نظر شما در خصوص تعیین قیمت سکه‬ ‫با ارز مبادله‌ای چیست‪ ،‬افزود‪« :‬واردات شمش طال با ارز مبادله‌ای در اولویت ششم است بنابراین‬ ‫تاکنون هیچ ارزی برای واردات طال اخذ نشده و کسی هم برای واردات آن گشایش اعتباری نکرده‬ ‫است‪ ».‬وی اضافه کرد‪« :‬اگر هم گشایش اعتبار می‌کرد ارز تعلق نمی‌گرفت چرا که اگر با این ارز‬ ‫طال وارد کند الزاما باید با این ارز هم به فروش برساند‪ ،‬ولی چون در بازار ایران تعیین‌کننده قیمت‬ ‫طال و سکه دالر آزاد است‪ ،‬این قیمت‌ها نمی‌تواند با هم همسان باشد‪ ».‬گوهربین با بیان اینکه‬ ‫تصور من این است که این خبر جز صحبتی بیش نیست‪ ،‬گفت‌‪« :‬اگر هم تعیین قیمت سکه با ارز‬ ‫مبادله‌ای تاثیری بر بازار گذاشته و قیمت‌ها را کاهش دهد کسی فروشنده نخواهد بود‪ ».‬رئیس‬ ‫هیات امنای صنف طال و جواهر تهران ادامه داد‪« :‬خبر جدید اعالم شده بر نخریدن سکه و طال‬ ‫موثر بوده و همین موضوع باعث کاهش تقاضا و قیمت‌ها شده است‪ ».‬وی تاکید کرد‪« :‬اگر چنانچه‬ ‫این موضوع به مرحله عمل برسد خوب است ولیکن در شرایط فعلی که دولت مشکالت زیادی دارد‬ ‫تصور نمی‌شود که روی واردات طال با ارز مبادله‌ای و تعیین قیمت سکه با این ارز وقت بگذارد‪».‬‬ ‫گوهربین با بیان اینکه این طرح پیشنهاد اتحادیه طال و جواهر کشور بوده است‪ ،‬گفت‪« :‬این طرح‬ ‫جدید یک صحبت کارشناسی نشده بوده‪ ،‬اما باز هم تاکید می‌کنم که اگر تعیین قیمت طال و سکه با‬ ‫ارز مبادله‌ای باشد قیمت‌ها کاهش می‌یابد‪ ،‬اما باید بانک مرکزی آن مقدار ارزی که مردم می‌خواهند‬ ‫با قیمت یکسان در اختیار آنها قرار دهد و رانت ایجاد نشود‪ ».‬وی افزود‪« :‬تعیین قیمت سکه با ارز‬ ‫مبادله‌ای در شرایط کنونی موجب خروج طال از کشور می‌شود و به نفع کشور و نظام نخواهد بود‪».‬‬ ‫رئیس سابق اتحادیه طال و جواهر ادامه داد‪« :‬اگر بانک مرکزی اعالم کند که از فردا برای واردات‬ ‫طال و تعیین قیمت سکه ارز مبادله‌ای می‌دهم طبیعتا بر کاهش قیمت‌ها موثر خواهد بود‪ ،‬در حالی‬ ‫که چنین صحبتی نکرده و حتی آن را تکذیب هم کرده است‪g».‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪158‬‬ ‫همبانک انص��ار خدمتی نوی��ن در عرصه بانکداری‬ ‫الکترونیک اس��ت که با اس��تفاده از آن می‌توان خدماتی‬ ‫نظیر انتقال وجه‪ ،‬دریافت موجودی‪ ،‬صورتحس��اب‪ ،‬خرید‬ ‫ش��ارژ تلفن همراه‪ ،‬پرداخت قبوض‪ ،‬عملیات انتقال وجه‬ ‫پایا و س��اتنا‪ ،‬پرداخت اقساط تس��هیالت‪ ،‬انسداد کارت‪،‬‬ ‫ثبت چک‪ ،‬مش��اهده وضعیت چک‌های ص��ادره و‪ ...‬را به‬ ‫انجام رس��اند‪ .‬تمام این خدمات در لحظه و به صورت آنی‬ ‫انجام می‌پذیرد و اس��تفاده از همبانک انص��ار تنها با یک‬ ‫ش��ماره‌گیری س��اده و بدون نیاز به نصب نرم‌افزار روی‬ ‫گوش��ی تلفن همراه مش��تریان‌خواهد بود‪ .‬این سرویس‬ ‫بدون نیاز به اینترنت و ‪ GPRS‬بوده و استفاده از آن برای‬ ‫تمام انواع گوش��ی‌های تلف��ن همراه امکان‌پذیر اس��ت‪.‬‬ ‫دریافت و ارسال پیام از طریق س��رویس همبانک انصار‬ ‫کاملا رایگان بوده و مشتریان گرامی‌هیچ هزینه‌ای بابت‬ ‫این ارتباط پرداخت نمی‌کنند‪.‬‬ ‫با توجه به استفاده این س��رویس از امن‌ترین بستر‬ ‫بانک��داری الکترونیک (‪ )USSD‬و کدگ��ذاری پیام‌های‬ ‫ارس��الی و دریافتی توسط سیس��تم‪ ،‬ضریب امنیتی بسیار‬ ‫باالیی در انجام انواع خدمات برای مشتریان فراهم شده‬ ‫است‪ .‬استفاده از س��ه روش رمز عبور‪ ،‬اطالع از حساب‌ها‬ ‫و همچنی��ن ورود با کارت ش��تاب این ام��کان را فراهم‬ ‫می‌س��ازد تا حتی کس��انی که در بانک انص��ار نیز دارای‬ ‫حساب نیستند‪ ،‬بتوانند از خدمات همبانک انصار از طریق‬ ‫کارت شتاب خود اس��تفاده نمایند‪ .‬تنها با شماره‌گیری کد‬ ‫*‪ #763‬و انتخاب دکمه تماس‪ ،‬صفحه ورودی همبانک‬ ‫انصار قابل مشاهده خواهد بود‪.‬‬ ‫اطالع از حس�اب‌ها‪ :‬در صورتی ک��ه دارای رمز‬ ‫همبانک نیستید ولی در بانک دارای سپرده هستید‪ ،‬پس از‬ ‫شماره‌گیری کد ‪ *763#‬می‌توانید عدد مربوط به اطالع از‬ ‫حساب‌ها را وارد نمایید‪ .‬اما با این روش‪ ،‬قادر به انجام برخی‬ ‫عملیات‪ ،‬نظیر انتقال وجه و‪ ...‬نخواهید بود‪.‬‬ ‫عملی�ات کارت‪ :‬همچنین جه��ت انجام عملیات‬ ‫کارت‪ ،‬پس از ش��ماره‌گیری ک��د ‪ *763#‬می‌توانید عدد‬ ‫سه مربوط به گزینه عملیات کارت‌های شتاب را انتخاب‬ ‫نمایی��د‪ .‬جهت اس��تفاده از گزینه عملیات کارت‪ ،‬داش��تن‬ ‫رمز همبانک الزامی‌نیس��ت و با مشخصات کارت (شامل‪:‬‬ ‫شماره کارت‪ ،‬رمز دوم‪ ،‬کد ‪ CVV2‬و تاریخ انقضا) می‌توان‬ ‫وارد شد‪.‬‬ ‫تذکر ‪ :1‬در ارسال پیام‌ها‪ ،‬زبان تلفن همراه خود را‬ ‫به انگلیس��ی تغییر دهید‪.‬‬ ‫تذکر ‪ :2‬ارس��ال درخواس��ت‌ها در انواع گوش��ی‬ ‫متفاوت بوده و با گزینه‌هایی چون ‪Request، Send،‬‬ ‫‪ Resp‬و ‪ Reply‬یا س��ایر موارد صورت می‌پذیرد‪g.‬‬ ‫مدیرعامل بانک مسکن‪:‬‬ ‫پرداخت ‪ 3188‬میلیارد ریال تسهیالت به زلزله‌زدگان آذربایجان‬ ‫«پرداخت‪ 3188‬میلیارد ریال تسهیالت به منظور‬ ‫کمک به زلزله‌زدگان اس��تان آذربایجان شرقی توسط‬ ‫کارکنان بانک مس��کن‪ ،‬اقدامی‌شایس��ته و بی‌سابقه‬ ‫بوده اس��ت‪ ».‬ش��ریفی‪ ،‬مدیرعامل بانک مسكن‪ ،‬طی‬ ‫گفت‌وگویی با بیان این مطلب اظهار کرد‪« :‬باتوجه به‬ ‫اینکه احداث سرپناه برای هموطنان آسیب‌دیده از زلزله‬ ‫قبل از رسیدن فصل سرما از اولویت‌های کاری تمامی‬ ‫‌نهادها از جمله بانک مس��کن بوده اس��ت‪ ،‬این بانک‬ ‫تمامی‌ تالش خود را در این خصوص به کار گرفت و تس��هیالتی را بالغ بر ‪ ۸۶۴‬میلیارد ریال‬ ‫در شهرستان‌های اهر‪ ،‬ورزقان‪ ،‬هریس‪ ،‬کلیبر‪ ،‬مرند‪ ‌،‬هادی‌شهر‪ ،‬شبستر و تبریز به متقاضیان‬ ‫پرداخت کرد‪ ».‬شریفی میزان تسهیالت پرداخت ش��ده در بخش تسهیالت مشارکت مدنی‬ ‫روستایی در شهرستان‌های ذکر شده را بیش از ‪ ۲۳۲۴‬میلیارد ریال‪ ،‬در بخش تسهیالت جعاله‬ ‫شهری ‪ ۳۵۹‬میلیارد ریال و تسهیالت مشارکت مدنی ش��هری را در حدود ‪ ۵۰۵‬میلیارد ریال‬ ‫عنوان کرد‪ .‬مدیرعامل بانک مسکن افزود‪« :‬این بانک تاکنون برای احداث واحدهای مسکونی‬ ‫روستایی کشور ‪ ۴۲۱۵۲‬میلیارد ریال تس��هیالت پرداخت کرده و در استان آذربایجان شرقی‬ ‫نیز بعد از وقوع زلزله اخیر که حجم گسترده‌ای از واحدهای مسکونی روستایی خسارت دیده‬ ‫است‪ ،‬همکاران ما در بانک مسکن استان به یاری زلزله‌زدگان شتافتند و به‌عنوان بانک عامل‬ ‫پرداخت‌کننده تسهیالت‪ ،‬تالش کردند با کمک بنیاد مسکن استان‪ ،‬واحدهای مسکونی مردم‬ ‫احداث شود‪ ».‬شریفی در ادامه تشریح اقدامات انجام شده از سوی این بانک اظهار کرد‪« :‬بانک‬ ‫مسکن برای احداث ‪ ۲۰‬هزار واحد مسکونی روستايی‪ ،‬مبلغی بالغ بر ‪۲۳۸۰‬میلیارد ریال را به‬ ‫صورت یکجا در اختیار بنیاد مسکن قرار داده تا از این طریق‪ ،‬این بنیاد هر چه سریع‌تر مصالح‬ ‫مورد نیاز برای ساخت مسکن روستایی را بدون فوت وقت تهیه کند‪g ».‬‬ ‫‪83‬‬
‫طراحی و توسعه شبکه مولتی پلکس روی‬ ‫خودرو پژو ‪ 206‬ساخت داخل‬ ‫«گروه صنعت��ی ایران‌خودرو با به‌کارگیری سیس��تم‬ ‫مولتی‌پلکس روی پژو ‪ 206‬س��اخت داخ��ل گام بلندی در‬ ‫جهت خودکفای��ی و ارتقاي کیفی این خودرو برداش��ته که‬ ‫این مهم از نتایج اقتصاد مقاومتی در سال تولید ملی است‪».‬‬ ‫نیما مصل��ح‪ ،‬معاون طراحی و توس��عه محص��والت جدید‬ ‫ایران‌خودرو با بیان این مطلب گفت‪« :‬شرکت ایران‌خودرو‬ ‫توسعه شبکه داخلی خودرو با پروتکل ‪ CAN‬و به‌کارگیری‬ ‫این فناوری در تمامی‌ محصوالت تولیدی را در برنامه‌های‬ ‫کاری خود قرار داده اس��ت‪ ».‬وی با اشاره به راهبرد افزایش‬ ‫س��هم الکترونیک در خودرو به‌عنوان یک فناوری برتر در‬ ‫شرکت‌های خودرو‌سازی اظهارداشت‪« :‬شبکه داخلی خودرو‬ ‫به‌عنوان پای��ه و زیربنای الزم جهت توس��عه و به‌کارگیری‬ ‫سیستم‌های جدید الکترونیک نقشی اساسی دارد‪ ».‬مصلح‬ ‫از توسعه شبکه داخلی خودرو بر‌اساس جدیدترین پروتکل‬ ‫ارتباطی ‪ CAN‬در شرکت ایران‌خودرو خبر داد و تاکید کرد‪:‬‬ ‫«این طرح توس��عه که با نام مولتی پلکس شناخته می‌شود‬ ‫با جدیت در حال پیگیری اس��ت‪ ».‬معاون طراحی و توسعه‬ ‫محصوالت جدید ایران‌خودرو افزود‪« :‬این طرح توسعه‌ای‬ ‫به‌عنوان پلتفرم برق و الکترونی��ک در تمامی‌ محصوالت‬ ‫ایران‌خودرو مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت‪ ».‬مصلح‬ ‫درباره مزای��ای بهره‌ب��رداری از این طرح که ب��ا کمترین‬ ‫میزان تغییرات سخت‌افزاری همراه است‪ ،‬گفت‪« :‬کاهش‬ ‫قابل‌توجه حجم دسته سیم‌های خودرو‪ ،‬سهولت عیب‌یابی‬ ‫قطعات و مجموعه‌های الکتریکی خودرو و س��هولت تولید‬ ‫انواع مختلف خودرو با ویژگی‌های فنی متفاوت مهم‌ترین‬ ‫مزیت امکان نص��ب و توس��عه انواع جدید سیس��تم‌های‬ ‫الکتریکی و الکترونیکی روی خودرو است‪ ».‬معاون طراحی‬ ‫و توسعه شرکت ایران‌خودرو در ادامه افزود‪« :‬این سیستم‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪158‬‬ ‫رکوردزنی ایساکو در فروش قطعات‬ ‫در سومین دوره جایزه ملی مدیریت مالی؛‬ ‫تندیس بلورین جایزه ملی مدیریت مالی به تام رسید‬ ‫ایس��اکو در س��ال «تولید ملی‪ ،‬حمای��ت از کار و‬ ‫ک بار دیگر در تاریخ ‪ 35‬ساله خود‪،‬‬ ‫س��رمایه ایرانی»‪ ،‬ی ‌‬ ‫رکورد فروش ماهانه را در آذر ماه س��ال‌جاری شکست‪.‬‬ ‫علی نمکین‪ ،‬مدیرعامل شرکت خدمات پس از فروش‬ ‫ایران‌خودرو با اعالم این مطلب اف��زود‪« :‬با‌وجود برخی‬ ‫محدودیت‌های بین‌المللی‪ ،‬شرکت ایساکو با تامین بخش‬ ‫عمده‌ای از قطعات مورد نیاز خود از منابع و قطعه‌سازان‬ ‫داخلی‪ ،‬برنامه‌ریزی دقیق و اجرای رهنمودهای مدیریت‬ ‫ارشد گروه صنعتی ایران‌خودرو توانست در سی‌وپنجمین س��ال تاسیس شرکت‪ ،‬رکورد فروش‬ ‫بی‌سابقه دیگری را در کارنامه خود ثبت کند‪ ».‬وی با تکیه مجدد بر اینکه شکستن رکورد فروش‪،‬‬ ‫نشانگر عزم راسخ و تالش کارکنان و مدیران ش��رکت برای تامین قطعات کیفی و استاندارد به‬ ‫منظور ارتقای رضایت مشتری در بازار خدمات پس از فروش است‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬مهم‌ترین هدف‬ ‫شرکت‪ ،‬توسعه کیفیت و کمیت شبکه خدمات پس از فروش متناسب با گستردگی جغرافیایی و‬ ‫کسب سهم بازار مناسب در راستای اطمینان‌بخشی به مصرف‌کنندگان برای تهیه و استفاده از‬ ‫قطعات یدکی اصلی و مناسب از نظر کیفیت و قیمت است‪ ».‬الزم به ذکر است‪ ،‬فروش سال جاری‬ ‫که تاکنون محقق شده‪ ،‬رشد ‪ 23‬درصدی نسبت به فروش سال گذشته را نشان می‌دهد‪g.‬‬ ‫شرکت تام ایران‌خودرو در میان ‪ 100‬شرکت برتر‬ ‫ایران در حوزه مدیریت مالی‪ ،‬موفق به اخذ تندیس بلورین‬ ‫سومین دوره جایزه ملی مدیریت مالی کشور شد‪ .‬دریافت‬ ‫این جایزه نتیجه بهبود مداوم و افزایش بهروه‌وری توام‬ ‫با روند رو به رشد فعالیت‌های حوزه مالی تام ایران‌خودرو‬ ‫در سه سال اخیر اس��ت‪ .‬این گزارش می‌افزاید‪ ،‬عملکرد‬ ‫مالی تام در این مدت با تقویت سیستم‌های اطالعاتی‪،‬‬ ‫گزارش‌دهی مدیریتی و گزارشگیری بدون بند حسابرسی‬ ‫همراه بوده و اظهارنامه‌ای مشتمل بر ‪ 32‬معیار برای آن ایجاد شده است‪ .‬بنابراین گزارش‪ ،‬کمیته‌ای‬ ‫متشکل از مرکز توسعه مدیریت مالی ایران‪ ،‬سازمان حسابرسی‪ ،‬انجمن حسابداران خبره انگلیس‬ ‫(‪ )ACCA‬و جمعی از استادان بزرگ حسابداری‪ ،‬صالحیت شرکت‌کنندگان در این دوره را مورد‬ ‫سنجش قرار دادند‪ .‬این گزارش حاکی است‪ ،‬تام ایران‌خودرو در نظر دارد با ارتقای هرچه بیشتر‬ ‫حوزه مدیریت مالی‪ ،‬سال آینده تندیس سیمین جایزه ملی مدیریت مالی ایران را از آن خود کند‪.‬‬ ‫الزم به ذکر است که از گروه صنعتی ایران‌خودرو‪ ،‬شرکت گسترش سرمایه‌گذاری نیز موفق به‬ ‫دریافت تقدیرنامه در سومین دوره جایزه ملی مدیریت مالی شد‪g .‬‬ ‫موسسات «حافظ» و «البرز ایرانیان» مجوز فعالیت ندارند‬ ‫به همت بانک انصار؛‬ ‫بانک مرکزی جمهوری اسالمی ایران در راستای ساماندهی موسسات پولی غیربانکی‬ ‫به مردم هشدار داد از هر‌گونه‌ همکاری با موسس��ات فوق از قبیل مساعدت به منظور ایجاد‬ ‫شعبه‪ ،‬سپرده‌گذاری یا دریافت تس��هیالت به‌طور جدی خودداری کنند‪ .‬در غیر این صورت‪،‬‬ ‫بانک مرکزی هیچ گونه مسئولیتی برای استرداد وجوه آنان ندارد‪ .‬بانک مرکزی‌ با بیان اینکه‬ ‫«حق پیگیری موضوع از طریق مراجع قضایی را برای این بانک همچنان محفوظ می‌داند»‪،‬‬ ‫با اشاره به اطالعیه‌‌های پیش��ین تاکید کرده است‪« :‬مردم کش��ورمان ضمن توجه جدی به‬ ‫هش��دارهای این بانک‪ ،‬فریب تبلیغات برخی موسس��ات فاقد مجوز را در میادین ورزش��ی‪،‬‬ ‫صداوسیما و بیلبوردهای نصب شده در سطح شهر و جاده‌های برون‌شهری مبنی بر تشویق‬ ‫برای سپرده‌گذاری یا طرح‌های مختلف اعطای تسهیالت نخورند و تنها در بانک‌ها و موسسات‬ ‫دارای مجوز این بانک س��پرده‌گذاری کنند‪ .‬برای بانک‌ها و موسسات دارای مجوز‪ ،‬عالوه بر‬ ‫صدور مجوز کلی فعالیت‪ ،‬برای هر یک از ش��عب آن نیز مجوز جداگانه‌ای صادر شده که باید‬ ‫در شعب بانک‪ /‬موسس��ه مربوطه‪ ،‬طوری نصب ش��ود که در معرض دید همگان قرار گیرد و‬ ‫سپرده‌گذاران قبل از س��رمایه‌گذاری باید این موارد را مدنظر قرار دهند و در غیر این صورت‪،‬‬ ‫بانک مرکزی مسئولیتی در قبال سپرده‌های آنان ندارد‪g».‬‬ ‫‪84‬‬ ‫هم‌اکنون روی خودروهای تولیدی سمندو رانا نصب شده‬ ‫است‪ ».‬وی خاطرنش��ان کرد‪« :‬در پژو ‪ 206‬ساخت داخل‬ ‫نیز این سیستم جایگزین شبکه قدیمی‌با پروتکل ‪VAN‬‬ ‫شده و تمامی‌تغییرات مورد نیاز سخت‌افزاری و نرم‌افزاری‬ ‫مورد نیاز توس��ط متخصصان ش��رکت ایران‌خودرو اعمال‬ ‫شده است‪».‬‬ ‫مصلح تاکید کرد‪« :‬پژو ‪ 206‬س��اخت داخل با شبکه‬ ‫‪ CAN‬متعلق به ایران خودرو به مرحله تولید انبوه رسیده‬ ‫اس��ت‪ ».‬وی درباره توسعه ش��بکه مولتی‌پلکس و به‌ویژه‬ ‫توسعه سیستم شبکه پرسرعت ( ‪)High Speed CAN‬‬ ‫عنوان کرد‪« :‬تمامی‌سیستم‌های مرتبط با ‪ EMS‬و ‪ABS‬‬ ‫خودرو و متعاقبا سیستم ایربگ در داخل شبکه قرار خواهند‬ ‫گرفت و تا پایان سال‌جاری روی خودروهای تولیدی مجهز‬ ‫به شبکه مولتی‌پلکس عملیاتی خواهند شد‪ ».‬معاون طراحی‬ ‫و توس��عه محصوالت جدید ایران‌خودرو‪ ،‬توس��عه پلتفرم‬ ‫الکتری��ک و الکترونیک خودرو در ش��رکت ایران‌خودرو را‬ ‫نمادی از یک خودباوری فنی توصیف کرد و افزود‪« :‬نتایج‬ ‫مثبت ناشی از این پروژه هم‌اکنون با تولید پژو ‪ 206‬ساخت‬ ‫داخل به منصه ظهور رسیده است‪ ».‬گفتنی است‪ ،‬پروژه‌های‬ ‫توس��عه‌ای ایران‌خودرو با همکاری و همراهی سازندگان‬ ‫معتبر داخلی و اس��تفاده از تخصص و تجربه کارشناس��ان‬ ‫مرکز تحقیقات ایران‌خودرو در حال انجام است که با اجرای‬ ‫آنها ضمن ارتقای کیفی محص��والت تولیدی‪ ،‬دانش فنی‬ ‫سازندگان‪ ،‬میزان ساخت داخل مجموعه‌ها و امکان تامین‬ ‫از منابع مختلف افزایش قابل‌توجهی خواهد یافت‪g .‬‬ ‫مجتمع آموزشی بشاگرد احداث می‌شود‬ ‫بانک انصار از س��اخت و بهره‌ب��رداری بزرگترین‬ ‫مجتمع آموزشی در روستای بشاگرد استان هرمزگان خبر‬ ‫داد‪ .‬به گزارش اداره کل بازاریابی و تبلیغات بانک انصار‪،‬‬ ‫احداث این مجتمع آموزش��ی در زمینی به مساحت یک‬ ‫هزار و ‪ 400‬مترمربع آغاز شده که ‪ 500‬مترمربع فضای‬ ‫مسقف آن دارای ش��ش کالس‪ ،‬دو دفتر و یک خوابگاه‬ ‫معلمان است‪ .‬بر‌اساس آخرین گزارش دریافتی‪ ،‬در حال‬ ‫حاضر پروژه مجتمع آموزشی روس��تای بشاگرد استان‬ ‫هرمزگان ‪ 90‬درصد پیشرفت فیزیکی داشته‪ ،‬به‌طوری که ساختمان اصلی آن آماده و در ادامه با‬ ‫دیوارکشی و ساخت محوطه آموزشگاه پایان خواهد یافت‪ .‬گفتنی است‪ ،‬با برگزاری نخستین مرحله‬ ‫قرعه‌کشی سراسری پس‌انداز قرض‌الحسنه بانک انصار در سال‪ ،1389‬اعتبار الزم برای انجام این‬ ‫امر خداپسندانه و عام‌المنفعه تخصیص و مقرر شد این مبلغ در راستای خدمات آموزشی از جمله‬ ‫ساخت و تجهیز مدارس با اولویت مناطق محروم کشور هزینه شود‪g .‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!