صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۵۳

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 153

هفته نامه مثلث شماره 153

‫استراتژي جديد؛‬ ‫ساختار‌شكني‬ ‫آيا اصالح‌طلبان با خوئيني‌ها همراه مي‌شوند؟‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوپنجاه‌وسوم‪ 11/‬آذر‌ماه ‪ 88/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با مصطفي پورمحمدي‬ ‫درباره‬ ‫‌ آزادي سياسي‬ ‫طرح هاشمي‬ ‫ونامزدي درانتخابات‬ ‫زمستان تصميم نهايي درباره انتخابات را مي‌گيرم‬ ‫در انتخابات‪‌،92‬رقابت بين چهره‌ها خواهد بود نه جناح‌ها‬ ‫ما از قطع رابطه با آمريكا تا كنون بيشتر سود برده‌ايم‬ ‫آقاي خاتمي و دوستانشان گفته بودند كه از وزارت اطالعات بروم‬ ‫هيچ دولتي از تسلط بر حوزه امنيتي و وزارت اطالعات نمي‌گذرد‬ ‫شورش علیه انقالب‬ ‫مرسی؛ آزادی خواه یا مستبد؟‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫هفت به کجا می‌رود؟‬ ‫انتقادهابهمحمودگبرلوباالمی‌گیرد‬ ‫برخی تکثر نامزدهای اصولگرا را‬ ‫امتيازمی‌دانند‬ ‫گفت‌وگو با قائم‌مقام جبهه پیروان‬ ‫سرمربی و سیاست‬ ‫قلعه‌نویی و چند اظهارنظر سیاسی‬
‫گفت‌وگو‬ ‫‪payamak@mosalas.ir‬‬ ‫‪021-88171506-8‬‬ ‫‪ l‬اگ��ر مناظره و ابراز نظ��ر در چارچوب معین و پرهیز‬ ‫از سفس��طه و مغلطه و اجتناب از سخنان خارج از موضوع‬ ‫باشد‪ ،‬مطمئنا مفید خواهد بود‪.‬‬ ‫کار ش��بکه‌های ماهواره‌ای را آچمز می‌کند‪ .‬در اینجا برنده‬ ‫ی از اطالعات سیاسی را‬ ‫صداوسیماس��ت چون بخش مهم ‌‬ ‫مردم ما از طریق این رسانه به دست می‌آورند‪.‬‬ ‫‪ l‬بی‌انصاف نباش��یم؛ اولین رئیس‌جمهوری که بیشترین‬ ‫بودجه را به طرح‌های عمرانی و جاده‌س��ازی به‌طور عادالنه‬ ‫در کش��ور هزینه و چندین بار از کل شهرهای ایران بازدید‬ ‫کرده‪ ،‬آقای احمدی‌نژاد بوده است‪.‬‬ ‫‪ l‬صرفه‌جوی��ی را در فوتب��ال هم اج��را کنید‪ :‬مردم به‬ ‫زحمت قبوض آب‪ ،‬برق و‪ ...‬و عوارض شهرداری و مالیات‬ ‫می‌پردازند‪ ،‬این پول‌ها به جای هزینه‌های ضروری (درمان‪،‬‬ ‫کشاورزی و‪ )...‬صرف فربه‌کردن فوتبالیست‌ها می‌شود که‬ ‫معموال بازنده‌اند‪.‬‬ ‫‪ l‬حیدری را بگذارید مجری منظاره‌ها‪ ،‬هم کاملا مسلط‪،‬‬ ‫هم جذاب و هم دوست‌داشتنی‪.‬‬ ‫‪ l‬مهمترین شرط مناظره و گفت‌وگو تالش برای ادراک‬ ‫حق و ظهور آن (بصیرت‌بخش��ی و روش��نگری) از س��وی‬ ‫مناظره‌کنن��دگان باتوجه به آنکه در نهایت خداوند ش��اهد‪،‬‬ ‫حاکم است‪.‬‬ ‫‪ l‬دوس��ت دارم مناظره‌ای بین حس��ین شریعتمداری با‬ ‫زیبا‌کالم بر‌گزار شود مجری هر کس می‌خواهد باشد‪.‬‬ ‫‪ l‬مهدی هاشمی به بهانه آنژیوگرافی از انفرادی در‌رفته‬ ‫اس��ت‪ ،‬حاال آنژیو نکند با قوم و خویشان که دیدار می‌کند؛‬ ‫آیا این الطاف شامل زندانی‌های عادی هم می‌شود؟!‬ ‫‪ l‬مناظره‌ه��ا در صورتی که طرفی��ن گفت‌وگو واقعیت‬ ‫جامعه را بگویند‪ ،‬عالوه ب��ر اینکه می‌تواند همواره یکی از‬ ‫جذاب‌ترین برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی باش��د‪ ،‬باید به‬ ‫یک‌سری از نیازهای ضروری نیز پاسخ گوید‪.‬‬ ‫‪ l‬عواملی که باعث می‌شود مناظره‌ها نزد افکار عمومی‬ ‫باورپذیر شود‪ ،‬برخورد احترام‌آمیز طرفین مناظره‌‪ ،‬چگونگی‬ ‫ارائه اس��تدالل‪ ،‬حضور ذهن و ط��رح دیدگاه‌ها به‌صورت‬ ‫منصفانه اس��ت و صدالبته از عوامل اصلی موفقیت و تداوم‬ ‫چنین برنامه‌هایی نیز خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ l‬نظ��ر به اهمیت موض��وع و نیمه‌تمام ماندن بحث‌ها و‬ ‫فرصت محدود گفت‌وگو پیشنهاد می‌شود فرصتی دوباره در‬ ‫اختیار آقایان شریعتمداری و اصغرزاده قرار گیرد تا بحث به‬ ‫ی شایسته منتهی شود‪.‬‬ ‫سرانجام ‌‬ ‫‪ l‬اصالح‌طلبان به طرح مناسک نرفتند‪ ،‬چراکه کواکبیان‬ ‫چهره پر‌نفوذ اصالحات نیست که همچنین مراسمی‌برگزار‬ ‫می‌کند‪.‬‬ ‫‪ l‬مناظ��ره و‪ ...‬اس��م آن هر چیز دیگری که باش��د‪ ،‬اگر‬ ‫نگوییم دائما‪ ،‬غالبا اتفاق می‌افتد‪ .‬در کالس درس‪ ،‬خانواده‪،‬‬ ‫روابط با دوستان‪ ،‬کوچه و خیابان و‪ ...‬حرف می‌زنیم‪ ،‬بحث‬ ‫می‌کنیم و در م��ورد همه‌چیز اظهارنظر می‌کنیم‪ ،‬از حمل و‬ ‫نقل گرفته تا اقتصاد‪ ،‬پزش��کی‪ ،‬آموزش و سیاس��ت خیلی‬ ‫اوق��ات رو در روی دیگران با آنها ب��ه مناظره می‌پردازیم‪،‬‬ ‫بدون آنکه مهارت داش��ته باش��یم و از اص��ول و قوانین آن‬ ‫آگاهی داشته باشیم‪ .‬مناظره باید اصولی و همراه با سعه‌صدر‬ ‫باشد‪.‬‬ ‫‪l‬‬ ‫این کار صداوسیما بازی برد ‪ -‬برد است‪ ،‬یعنی با این‬ ‫‪ l‬مگ��ر نظارت ب��ر عملکرد دولت‪ ،‬یک��ی از وظایف‬ ‫مهم مجلس نیست‪ ،‬پس چرا نمایندگان وظیفه‌شناس‪ ،‬حاال‬ ‫متوجه تخلف دولت در بودجه سال ‪ ۹۰‬شده‌اند؟‬ ‫‪ l‬س�لام‪ ،‬صفحه ‪ 21‬شماره ‪ 151‬تحلیلی وجود ندارد‪.‬‬ ‫فقط خبر را انعکاس داده‌اید‪ ،‬فرق شما با روزنامه چیست؟‬ ‫‪ l‬خطاب به دوستانی که می‌گویند دولت نهم و دهم از‬ ‫سایر دولت‌های گذشته بهتر است‪ ،‬هرچند این گفته درست‬ ‫باشد‪ ،‬اما دست از مقایسه برداریم‪ .‬شرایط عوض شده مردم‬ ‫در لحظ��ه حال زندگی می‌کنند و باید قبول کنید دولت در‬ ‫زمینه اقتصادی قابل نقد اس��ت و ت��ا وقتی مردم در تامین‬ ‫حداقل مایحتاج زندگی مشکل دارند‪ ،‬ضعف بزرگی برای‬ ‫دولت است‪.‬‬ ‫‪ l‬یادش به‌‌خیر‪ ،‬شهید رجایی فرموده بود‪ :‬یک نان را ‪۳۵‬‬ ‫میلیون نفری می‌خوریم‪ ،‬ام��ا زیر بار زور نمی‌رویم‪ .‬امروز‬ ‫هم به آمریکا و همه دشمنان می‌گوییم یک نان را ‪ ۷۵‬میلیون‬ ‫نفری می‌خوریم‪ ،‬ولی تسلیم زورگویی‌های شما نمی‌شویم‪.‬‬ ‫‪l‬‬ ‫نجفی یا خاتمی و شاید هیچ!‬ ‫‪ l‬از صد‌او‌س��یما به دلیل دعوت از چهره‌های مختلف‬ ‫سیاسی در مناظره‌های رسانه ملی و بسترسازی برای رونق‬ ‫گرفتن گفت‌وگو در فضای سیاس��ی کشور تشکر می‌کنیم‪.‬‬ ‫ش��نیدن حرف‌ها و دیدگاه همه نخبگان با هر گرایشی نیاز‬ ‫امروز کشور است‪.‬‬ ‫‪ l‬سالم‪ ،‬رفتم داروخانه داروهایم را بگیرم پشت ویترین‬ ‫نوشته بود سر سرنگ آلمانی بدون درد! می‌خواستم بگویم‬ ‫موضوع هفته‪:‬‬ ‫مخاطبان عزیز م ی‌توانند نظر خود را‬ ‫ب رای انتشار ارسال کنند‪.‬‬ ‫آي��ا ط��رح دول��ت وح��دت ملي به‬ ‫س رانجام م ي‌رسد؟‬ ‫‪3000411711‬‬ ‫حمایت از تولید ملی همین بود!‬ ‫‪ l‬تنها ورزشی که در ایران همه را اذیت می‌کند فوتبال‬ ‫است‪‌:‬بی‌مزه‪ ،‬ولخرج و‌بی‌آبرو!‬ ‫‪ l‬چقدر خوب بود اگر در پایان فعالیت هر دولتی‪ ،‬دوباره‬ ‫رای‌گیری انجام می‌شد و عملکرد آن دولت از دیدگاه مردم‬ ‫ارزیابی می‌شد؛ در آن صورت میزان وعده‌های تحقق نیافته‬ ‫هر دوره ریاست‌جمهوری خیلی کمتر می‌شد‪ ،‬چون دولت‬ ‫می‌دانست مردم درباره عملکردش نظر خواهند داد‪.‬‬ ‫‪ l‬از هفته‌نام��ه مثل��ث می‌خواه��م ی��ک ویژه‌نام��ه در‬ ‫مورد انتخابات ریاس��ت‌جمهوری و گروه‌های احتمالی که‬ ‫می‌خواهند در انتخابات شرکت کنند‪ ،‬تهیه کند‪.‬‬ ‫‪ l‬هزین��ه خرید یک مانتو خوب و بلند ‪ ۷۰‬هزار تومان‬ ‫اس��ت‪ ،‬در حالی که با این مبلغ می‌توان ‪ ۴‬عدد مانتو کوتاه‬ ‫خرید‪ .‬دشمنان عفاف برای این امر سرمایه‌گذاری کرده‌اند‪،‬‬ ‫ولی مسئوالن فرهنگی در این زمینه اقدامی‌نکرده‌اند‪.‬‬ ‫‪ l‬با س�لام و خسته‌نباش��ید‪ ،‬با تش��کر از گروه فرهنگ‬ ‫هفته‌نامه به ویژه قسمت سینما‪ .‬از اینکه با کارگردان جوان‬ ‫فیلم بغض گفت‌وگو کردید‪ ،‬ممنونم‪.‬‬ ‫‪ l‬تقريب��ا در ‪16‬درصد از ش��ماره ‪ 150‬و ‪22‬درصد از‬ ‫ش��ماره ‪ 151‬در رابطه با آمريكا مطلب زديد‪ .‬فكر نمي‌كنم‬ ‫اين‌قدر مهم باشند‪ .‬روي مطالب بين‌الملل بيشتر كار كنيد‪.‬‬ ‫‪ l‬با س�لام و ادب‪ ،‬ایام س��وگواری امام حسین(ع) را‬ ‫به مردم غیور ایران اس�لامی و شهیدان سرافرازمان تسلیت‬ ‫و پی��روزی حماس بر چهارمی��ن ارتش جهان را به محضر‬ ‫مب��ارک ولی‌عصر(ع��ج) و به مقام معظم رهبری و ش��هید‬ ‫تهرانی‌مق��دم تبریک می‌گویم‪ ...‬لطف��ا در هفته‌نامتان چاپ‬ ‫کنید (احدمجدی‌ثمرین از اردبیل)‬ ‫‪ l‬با س�لام؛ چرا جواب برخی پیامک‌ه��ا را که نیاز به‬ ‫پاس��خ یا نظر دارند‪ ،‬نمی‌‌دهید؟ به مناس��بت ‪16‬آذر نگاهی‬ ‫بیطرفانه به کنش سیاس��ی دانش��جویان بعد انقالب داشته‬ ‫باش��ید‪ .‬مناظره‌ای هم با حضور آقای��ان زیباکالم و اهلل‌کرم‬ ‫در این باب ترتیب بدهید‪ .‬با س��ردار احمدیان‪ ،‬رئیس مرکز‬ ‫راهبردی سپاه هم مصاحبه‌ای انجام بدهید‪.‬‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫سياست بيگانگان‬ ‫در ورود فرهنگ استعماري‬ ‫و گرفتاري‏هاي ما در اين وقت گرفتاري كوچكي نيست‪.‬‬ ‫آنها س��عي كردند كه طراح بدهند براي اين ممالك شرقي و‬ ‫خصوصا آنجاهايي كه ذخاير بيش��تر دارند‪ .‬اينها سعي كرده‬ ‫بودند كه همه چيزي كه از غرب به ايران وارد مي‏شود يك نوع‬ ‫خاصي باشد‪ .‬فرهنگ استعماري وارد كنند به ايران؛ و ما را با‬ ‫تبليغات دامنه‏داري كه همه شما مي‏دانيد عاشق آن بكنند‪ .‬به‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪14 - 21‬‬ ‫اعتراض آقاي منتقد‬ ‫اصالح‌طلبان به اجماع نمي‌رسند‬ ‫نقد و نظر‬ ‫‪22 - 31‬‬ ‫فلسفه گريستن بر حسين (ع)‬ ‫يك حزب با دو جناح‬ ‫وهابي‌گري؛ فراروايت ساخته غرب‬ ‫انسانم آرزوست‪..‬‬ ‫سياست‬ ‫‪32-47‬‬ ‫‌ آزادي سياسي‪ ،‬طرح هاشمي و نامزدي در انتخابات‬ ‫خاتمي‪‌:‬شايدنياييم‬ ‫اصالح‌طلبان روي خاتمي متمركز نمي‌شود‬ ‫پيشرفت؛گفتمانتحولخواهان‬ ‫برخي مي‌گويند تكثر اصولگراها امتياز ماست‬ ‫آیا اصالحطلبان با خوئینيها همراه ميشوند؟‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوپنجاهوسوم‪ 11/‬آذرماه ‪ 88/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫آزادي سياسي‬ ‫طرح هاشمي‬ ‫ونامزدي درانتخابات‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫زمستان تصمیم نهایي درباره انتخابات را ميگیرم‬ ‫در انتخابات‪ ،92‬رقابت بین چهرهها خواهد بود نه جناحها‬ ‫ما از قطع رابطه با آمریکا تا کنون بیشتر سود بردهایم‬ ‫آقاي خاتمي و دوستانشان گفته بودند که از وزارت اطالعات بروم‬ ‫هیچ دولتي از تسلط بر حوزه امنیتي و وزارت اطالعات نميگذرد‬ ‫عكس جلد‪ :‬امير طاليي‬ ‫شورش علیه انقالب‬ ‫مرسی؛ آزادی خواه یا مستبد؟‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫استراتژي جدید؛‬ ‫ساختارشکني‬ ‫گفتوگوي مثلث با مصطفي پورمحمدي‬ ‫درباره‬ ‫هفت به کجا میرود؟‬ ‫انتقادهابهمحمودگبرلوباالمیگیرد‬ ‫برخی تکثر نامزدهای اصولگرا را‬ ‫امتیازمیدانند‬ ‫گفتوگو با قائممقام جبهه پیروان‬ ‫سرمربی و سیاست‬ ‫قلعهنویی و چند اظهارنظر سیاسی‬ ‫شماره پيامك‪3000411711 :‬‬
‫اسم فرهنگ غربي و دموكراسي خاص به ممالك استعماري يا‬ ‫نيمه‌استعماري وارد كنند؛ و به اسم دموكراسي غربي به خورد‬ ‫ما بدهند‪ .‬همه چيزهايي كه اينهابه اسم «ترقي» و «تعالي»‬ ‫و «آزادي» و «دموكراسي» و «فرهنگ» و همه چيز‪ ،‬اينها به‬ ‫طرز خاصي وارد شده است به ايران‪ .‬آنطور نيست كه همين‬ ‫آزادي كه در ايران در زمان اين پدر و پسر در ايران وارد كردند‬ ‫اين آزادي باشد كه در غرب هست‪ .‬يا اين دموكراسي كه ادعا‬ ‫مي‏كنند و در ايران مي‏گويند مي‏خواهيم تعقيب كنيم‪ ،‬و حاال‬ ‫هم بازي‏خورده‏ها و يا غرض‏مندها دامن به آن مي‏زنند‪ ،‬اين‬ ‫دموكراسي است كه در غرب پيش خود آنها هست‪ .‬اينها همه‬ ‫وارداتي هس��تند؛ يعني آزادي كه براي ايران و براي ممالك‬ ‫شرقي اينها تحويل ماها دادند عبارت از آزادي در اموري كه‬ ‫موجب تباهي ملت ما و جوان‏هاي ما شده است‪.‬‬ ‫ش��ما مالحظه كرديد‪ ،‬يادتان است زمان رضا خان را‪ ،‬آن‬ ‫زمان قبل او را يادتان نيس��ت‪ ،‬و زمان پسر خلفش ‪-‬كه از آن‬ ‫خبيث‏تر بود‪ -‬يادتان است كه آزادي كه براي ما آوردند‪ ،‬و به‬ ‫ما به قول خودش��ان «اعطا» كردند! ‪ -‬آزادي در رفتن مراكز‬ ‫فساد‪ ،‬سينماها آنطور كه خودشان درست كرده بودند همه‬ ‫جا اين همه مراكز فس��ادي كه‪ ،‬خصوصا در تهران درس��ت‬ ‫كرده بودند‪ ،‬اين همه مشروب‌فروش��ي‏هايي كه در سرتاسر‬ ‫ايران و خصوصا بيش��تر در مركز در آنجا درست كرده بودند‪.‬‬ ‫قضاي��اي مطبوعات و راديو و تلويزي��ون‪ ،‬آن معاني كه خود‬ ‫آنها هستند‪ .‬آزادي مجالت با آن وضع انحراف‌كننده ‪ -‬تمام‬ ‫چيزها چيزهايي بوده است كه نقشه كشيدند براي ممالكي‬ ‫كه مي‏خواهند تحت‌نفوذ خودش��ان يا اس��تعماري باشد يا‬ ‫نيمه اس��تعماري‪ ،‬اس��تعمار نو باش��د‪ ،‬همه اين چيزها را به‬ ‫طور مفيد براي ما درس��ت كردند‪ .‬در تمام اين مدت يك قلم‬ ‫آزاد نبود كه يك مطلبي كه به صالح كشوراس��ت بنويسد؛‬ ‫و ي��ك آدم قادر نبود ك��ه يك خطابه‪ ،‬ي��ك صحبت بكند و‬ ‫اظهار مصالح امور و مفاس��د را بكند؛ ي��ك روزنامه نبود كه‬ ‫در آن‪ ،‬آن مفس��ده‏هايي ك��ه در ايران دارد واقع مي‏ش��ود و‬ ‫آن چپاولگري‏هايي كه داخل و خارج دس��ت به هم دادند و‬ ‫دارند چپاول مي‏كنند بنويسد‪.‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪48 -59‬‬ ‫شورش عليه انقالب‬ ‫خطر كودتا‬ ‫انتخابات فيس‌بوكي‬ ‫انقالب ‪ 2013‬در چين‬ ‫جهانجديد‬ ‫‪60-65‬‬ ‫محافظه‌كاري انقالبيون‬ ‫گناه مصر‬ ‫یک طرح خطرناک‬ ‫راهی که پیش روی ماست‪...‬‬ ‫ورزش‬ ‫‪72 -77‬‬ ‫وارد شدن پاي سرمربي به سياست‬ ‫همه‌چيز درباره خرد جمعي‬ ‫جدال مردان اعتراض‬ ‫رویای پاییزی امیر‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬ش��اهين فتحيان ‪ -‬شاهده‌يوسفي‬ ‫ياس��ين سيف‌االس�لام ‪ -‬امي��د كرماني‌ه��ا ‪ -‬زه��ره ديان��ي ‪ -‬فاطمه‌ميرزايي‬ ‫ش��يما غفاري ‪ -‬فاطمه كريم خان ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك‬ ‫حسين غالمي‪ -‬شادي خوشكار خيري‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪ -‬مسعود نجفي‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫مدير فني و هنري‪ :‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‪ -‬مهدي ابراهيمي‬ ‫و نيوشا ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬امير عزيزي‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد سرخ‌خواه ‪ -‬محمد شكرالهي‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام زحمتي‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابك اسكندرنيا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي‪ -‬حسين مجاهدي ‪ -‬حاج‌آقاتوکلي ‪ -‬هادي انباردار‬ ‫سيد عارف علوي ‪ -‬رضا راستي ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‬ ‫عليرضا حسن‌زاده ‪ -‬محسن صاحبي‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمين سبز‬ ‫توزيع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫خبرنامه‬ ‫درخبرنامه اين هفته سخنان حضرت آیت‌اهلل العظمی‌خامنه‌ای‪ ،‬رهبرمعظم انقالب اسالمی‪ ،‬در دیدار فرمانده و‬ ‫مس�ئوالن نیروی دریایی ارتش‪ ،‬درج شده اس�ت‪.‬گزارش‌هايي درباره اصالح قانون انتخابات‪‌،‬اظهارات جديد‬ ‫علي‌‌مطهري‪‌،‬پروندهمرگيكبالگر بههمراهمروررسانه‌هاازبخش‌هايخبرنامهاينهفتهاست‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫بازديد از اوين منطقي است‬ ‫انگيزه‌اي براي قتل نبود‬ ‫قانونپرحاشيه‬ ‫اعتراض آقاي منتقد‬ ‫اصالح‌طلبان به اجماع نمي‌رسند‬ ‫‪14‬‬
‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫رهبر معظم انقالب‪:‬‬ ‫اوضاع منطقه و جهان دست برتر جمهوری اسالمی را‬ ‫در تحوالت نشان می‌دهد‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای رهبر معظم انقالب اسالمی‬ ‫هفته گذشته در دیدار فرمانده و مسئوالن نیروی دریایی ارتش‬ ‫جمهوری اسالمی با اشاره به اهداف بلند جمهوری اسالمی‬ ‫ای ران و موفقی ت‌های پی در پی نظام اسالمی در دستیابی به‬ ‫این اهداف خاط رنشان کردند‪ «:‬نگاه به اوضاع منطقه و جهان‬ ‫به خوبی دست برتر جمهوری اس�لامی را در این تحوالت‬ ‫نشان م ی‌دهد‪».‬‬ ‫ایش��ان با تاکید بر اینکه یک��ی از دالیل جنجال‌های‬ ‫صورت گرفته علیه جمهوری اسالمی توفیقات کسب شده‬ ‫است‪ ،‬افزودند‪« :‬در مقایسه سیاست خاورمیانه‌ای غرب ی‌ها و‬ ‫سیاست خاورمیانه‌ای جمهوری اسالمی به وضوح مشاهده‬ ‫م ی‌شود که سیاست منطقه‌ای جمهوری اسالمی به اهداف‬ ‫خود نزدیک شده است‪».‬‬ ‫فرمان��ده کل ق��وا‪ ،‬توانایی جمهوری اس�لامی ب رای‬ ‫دستیابی به اهداف را زیاد دانستند و تاکید کردند‪« :‬پیشرفت‬ ‫و عبور از موانع در سایه توفیق خداوند متعال‪ ،‬همت‪‌،‬نشاط‬ ‫و انگیزه دس��ت یافتنی خواهد بود‪ ».‬رهب��ر انقالب در این‬ ‫دیدار که به مناس��بت هفتم آذر سالروز نیروی دریایی ارتش‬ ‫برگزارشد‪ ،‬سواحل گسترده جمهوری اسالمی و به‌ویژه ساحل‬ ‫دریای عم��ان و عقبه آن در منطقه ُمک��ران را ثروت عظیم‬ ‫ملی توصیف کردند و افزودند‪« :‬اگر دولت و سایر مسئوالن‬ ‫با نگاه راهبردی ب��ه مناطق دریایی‪ ،‬به کم��ک بیایند‪ ،‬این‬ ‫منطقه عظیم و مهم م ی‌تواند توانای ی‌ه��ای زیادی را ب رای‬ ‫جمهوری‌اسالمی بوجود آورد‪».‬‬ ‫پیش از بیانات رهبر معظم انقالب اسالمی‪ ،‬امیردریادار‬ ‫س��یاری‪ ،‬فرمانده نیروی دریای��ی ارتش با اش��اره به تدابیر‬ ‫فرماندهی معظم کل قوا در ارتباط ب��ا نیروی دریایی ارتش‬ ‫جمهوری اسالمی گزارشی از ب رنامه‌های فعلی و آتی این نیرو‬ ‫در زمینه شناورهای سطحی‪ ،‬زیرسطحی‪ ،‬نیروی انسانی و‬ ‫حضور در آب‌های بی ن‌المللی بیان کرد‪g .‬‬ ‫‪15‬‬
‫گزارش‌ها‬ ‫بازديد از اوين منطقي است‬ ‫محمدجواد الريجاني از درخواست احمدي‌نژاد استقبال كرده است‬ ‫خبرنامه‬ ‫محمد‌جواد الریجانی م ی‌گوید‪« :‬ما عالقه‌مندیم که‬ ‫احمدی‌نژاد از زندان اوین بازدید کند‪».‬‬ ‫دبیر س��تاد حقوق بش��ر قوه‌قضائیه که هفته گذشته‬ ‫نشس��ت خبری برگزار کرده بود در پاس��خ به سوال یکی از‬ ‫خبرنگاران درباره بازدید محمود احمدی‌ن��ژاد از زندان اوین‬ ‫گفت‪« :‬بازدید از زندان اوین نه تنها مورد استقبال ماست بلکه‬ ‫یک خواسته منطقی است که ما از رئی س‌جمهور داریم‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬ما دوس��ت داری��م آق��ای احمدی‌نژاد به‬ ‫زندان‌ها سرکش��ی کند تا مشکالتی که دس��تگاه قضایی‬ ‫در امر زندانبانی دارد را از نزدیک ش��اهد باشد و حداقل به ما‬ ‫کمک کند‪».‬‬ ‫الریجانی تصری��ح کرد‪« :‬البته در جریان درخواس��ت‬ ‫بازدید ایش��ان از زندان اوین دو‌نکته ممکن بود به ش��ائبه‬ ‫تبدیل ش��ود؛ ابتدا آنکه خدایی نکرده برخی رسانه‌ها هدف‬ ‫رئی س‌جمهوری را مالقات با نزدیکان خود که در زندان هستند‬ ‫قلمداد کنند و دیگر اینکه در جریان بازدید ايش��ان موضوع‬ ‫اختیارات رئی س‌جمهوری که مربوط به نظارت وی م ی‌شود‬ ‫به‌گونه‌ای اشتباه برداشت شود‪».‬‬ ‫وی اف��زود‪« :‬به‌ط��ور قط��ع در آینده ش��اهد حضور‬ ‫رئی س‌جمه��وری در زندان‌ه��ا خواهیم ب��ود و امیدواریم در‬ ‫جریان این بازدید‌ها مشکالت زندانبانی برطرف شود‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫الریجانی‌ها در کار‪ ،‬دوستی و برادری ندارند‬ ‫یکی دیگر از خبرن��گاران از الریجانی درب��اره پرونده‬ ‫مفتوحه وی درباره اختالف ملکی پرسید که الریجانی گفت‪:‬‬ ‫«من یک بار در دادگاه ش��رکت کردم و از خ��ودم دفاع کردم‬ ‫هرچند پرونده مربوط به مالکیت یک زمین زراعی است‪».‬‬ ‫وی گف��ت‪« :‬خوش��بختانه ای��ن پرونده مرب��وط به‬ ‫ال‌‌س��ی‌های تقلبی ی��ا عتیقه‌‌ها و زیرخاکی نیس��ت بلکه‬ ‫یک زمین کشاورزی اس��ت که بنده دارم و آنجا جو و گندم‬ ‫م ی‌کارم‪».‬وی به مزاح به خبرنگاران گفت‪« :‬ش��اید تاکنون‬ ‫این موضوع ب رای ش��ما پیش نیامده اس��ت‪ ،‬ام��ا من جواد‬ ‫الریجانی ‪ 25‬سال است کشاورزی م ی‌کنم و البته جالب است‬ ‫‪16‬‬ ‫بدانید مزرعه‌داری صفای زیادی دارد‪ ».‬دبیر ستاد حقوق‌‌بشر‬ ‫قوه قضائیه با اشاره به صحب ت‌های صادق آمل ی‌الریجانی‬ ‫درباره اینکه قرار نیست در رسیدگی به پرونده وی کارشکنی‬ ‫صورت گیرد‪ ،‬گفت‪« :‬ما الریجان ی‌ها درست است که با هم‬ ‫روابط ب رادرانه خوبی داریم و پشت هم هستیم اما در زمینه‬ ‫کار هیچ دوستی و ب رادری بین ما وجود ندارد و ما یکدیگر را‬ ‫نم ی‌شناسیم‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬بیش از ‪ 150‬هزار پرونده شبیه پرونده من‬ ‫درباره مش��کالت مربوط به زمی ن‌های کشاورزی وجود دارد‬ ‫که در حال رسیدگی در دس��تگاه قضایی است‪ ».‬وی گفت‪:‬‬ ‫«هر چند من اطالعات بیش��تری درباره پرونده‌ام نم ی‌توانم‬ ‫ارائه کنم اما امیدوارم به زودی پروسه قضایی آن طی شود و‬ ‫نتیجه آن به عموم مردم اطالع داده شود‪».‬‬ ‫محمدجواد الریجانی همچنین در پاس��خ به س��وال‬ ‫یکی از خبرنگاران درباره پرونده فوت س��تار بهشتی گفت‪:‬‬ ‫«گزارش‌های دقی��ق و مرحله ب��ه مرحله پرونده از س��وی‬ ‫مسئوالن مربوطه قضایی مورد رسیدگی قرار گرفته است‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬دادس��تان کل و دادستان ته ران اطالعات‬ ‫خوبی به دس��ت آورده‌اند که قطعا ب رای روش��ن شدن افکار‬ ‫عمومی آن را به اطالع ملت ای ران خواهند رساند‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬مطرح شدن این پرونده از سوی رسانه‌های‬ ‫غربی فقط یک جنجال رسانه‌ای اس��ت‪ ،‬زی را تعداد کسانی‬ ‫که در زندان‌های آمریکا هستند و بدون دلیل سال‌ها زندانی‬ ‫م ی‌شوند و پس از شکنجه‌های زیاد کش��ته م ی‌شوند رقم‬ ‫باالیی است‪».‬الریجانی به دوره ریاست‌جمهوری بوش پسر‬ ‫اشاره کرد و گفت‪« :‬در آن زمان روش‌های غی ر‌انسانی شکل‬ ‫و ظاهری قانونی پیدا کرده بود و در فضایی ش��کنجه‌گرانه‬ ‫رنگی ن‌پوستان شکنجه م ی‌شدند و هیچ پیگیری هم نسبت‬ ‫به حقوق آنها نم ی‌شد‪».‬وی افزود‪« :‬هر چند ما در ستاد حقوق‬ ‫بشر پیگیر آن هستیم که حقوق شهروندانمان تضییع نشود‬ ‫و به حقشان برسند‪ ،‬در این پرونده هم با دستور قاطع رئیس‬ ‫دس��تگاه قضایی به همه جهات این حادثه رسیدگی خواهد‬ ‫شد و مطمئن باشید بدون هیچ اغماضی با همه خاطیان این‬ ‫پرونده برخورد خواهد شد‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬در جمهوری اسالمی ای ران مساله زندانبانی‬ ‫از اهمی��ت باالیی برخوردار اس��ت و تالش زی��ادی صورت‬ ‫م ی‌گیرد تا هم افراد کمتر به زندان بروند و هم در زمانی که‬ ‫در زندان در حال تحمل کیفر هستند از همه حقوق خودشان‬ ‫برخوردار باشند تا زمان محکومیتشان به پایان برسد‪».‬‬ ‫یکی از خبرنگاران خطاب به دبیر س��تاد حقوق بشر‬ ‫قوه‌قضائیه گفت‪« :‬نظر شما در رابطه با شکنجه چیست؟»‬ ‫که الریجانی تصریح کرد‪« :‬جمهوری اسالمی ای ران از معدود‬ ‫کشورهایی است که در قوانین آن شکنجه منع شده و نکته‬ ‫جالب‌تر این است که در شرع مقدس ما شکنجه حرام شده‬ ‫و به مراتب کمتر از کش��ورهایی که تبلیغات م ی‌کنند و بر‬ ‫شکنجه‌هایشان س��رپوش م ی‌گذارند در کش��ور ما تخلف‬ ‫رخ م ی‌دهد‪ ».‬یکی از خبرن��گاران از الریجانی درباره مذاکره‬ ‫با آمریکا پرسید که الریجانی پاس��خ داد‪« :‬مذاکره با آمریکا‬ ‫یک موضوع با حساسیت اس��ت و من نظرم را بارها در این‬ ‫زمینه اعالم کر‌ده‌ام‪ ».‬وی افزود‪« :‬مبانی مذاکره با آمریکا باید‬ ‫روشن باشد و باید به‌عنوان بخشی از تعامل ما با دشمنانمان‬ ‫مطرح شود‪».‬‬ ‫وی گف��ت‪« :‬در منط��ق اول اینگون��ه القا ش��ده که‬ ‫فشارهای اقتصادی به کشور ای ران کارگر شده و حاال خوب‬ ‫است که آمریکای ی‌ها به سراغ ما بیایند و با ما مذاکره کنند‪،‬‬ ‫در حالی که این یک منطق فاسد است‪ ،‬در منطق دوم غرب‬ ‫آنقدر قوی خود را تصور کرده که م��ا باید با آنها کنار بیاییم‬ ‫که این منطق هم از ریشه خ راب است‪ ،‬زی را ما به اندازه غرب‬ ‫قوی شده‌ایم که نیازی به مذاکره با آنها نداشته باشیم‪ ».‬وی‬ ‫گفت‪« :‬آمریکا باید ب رای مذاکره با ای ران استراتژی خصمانه‬ ‫و کور خود را که توسط روسای‌جمهور آن علیه ای ران تحمیل‬ ‫شده کنار بگذارد زی را در این ش��رایط مذاکره هیچ مفهومی‬ ‫‌نم ی‌تواند داش��ته باش��د‪ ».‬وی گفت‪« :‬ما باید منافع نظام‬ ‫خودمان را در نظر بگیریم و س��پس ب ر‌اساس منافعمان به‬ ‫مذاکره فکر کنیم‪ ».‬الریجانی با اش��اره ب��ه این مطلب که‬ ‫امیدواریم آق��ای اوباما در دور دوم ریاس��ت‌جمهوری خود با‬ ‫پروژه‌های صهیونیس��تی برخورد قاطع‌تری داش��ته باشد‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬آمریکا باید بداند که سیاس��ت تخاصم علیه ای ران‬ ‫یا همان سیاس��ت چماق و هویج سیاستی شکس ت‌خورده‬ ‫است‪ ،‬زی را هم چماقش شکسته و هم هویجش پوسیده شده‬ ‫است‪ ».‬دبی ر‌ستاد حقوق بش��ر قوه‌قضائیه همچنین گفت‪:‬‬ ‫«قطعنامه‌ای که اخی را به سردمداری آمریکا علیه کشورمان‬ ‫صادر شده یک بیانیه مفتضح است‪g ».‬‬
‫انگيزه‌اي براي قتل نبود‬ ‫سردار احمدی‌مقدم از جزئيات جديد پرونده ستار بهشتي مي‌گويد‬ ‫نوعا نم ی‌توانست کش��نده باشد‪ ،‬اما این صدمات بدنی‬ ‫وارد شده و تعیین علت تامه مرگ به عهده مقام قضایی‬ ‫گذاشته شده و قاضی باید ب ر‌اساس تحقیقات قضایی‪،‬‬ ‫علت مرگ را روشن کند‪».‬‬ ‫دواتگری با اشاره به بازداش��ت تعدادی از ماموران‬ ‫انتظام ی‌ فتا اظهار کرد‪« :‬در حال حاضر تعدادی از این‬ ‫ماموران در بازداشت به س��ر م ی‌برند و ما هم از دستگاه‬ ‫قضایی به خاطر دقت‪ ،‬س��رعت و قاطعیت در رسیدگی‬ ‫به این پرونده تشکر م ی‌کنیم‪ .‬اطالعیه دادستانی ته ران‬ ‫هم اطالعیه جامعی بود که جزئیات در آن تشریح شده‬ ‫است‪».‬‬ ‫مامور ویژه کمیسیون امنیت ملی مجلس ب رای‬ ‫بررسی پرونده مرگ ستار بهش��تی در ادامه ضمن اب راز‬ ‫تاس��ف از بروز این اتفاق گفت‪« :‬به عوام��ل بیگانه و‬ ‫ضدانقالب هش��دار م ی‌دهی��م که فک��ر نکنند با یک‬ ‫تخلف پلیس م ی‌توانند سوءاس��تفاده کنن��د‪ .‬ما تاکید‬ ‫داریم که نظام جمهوری اس�لامی بر پایه قانون استوار‬ ‫است‪ ،‬مواردی را م ی‌بینیم که پلیس آمریکا شهروندان‬ ‫آمریکایی را آش��کارا مورد ضرب و ش��تم قرار م ی‌دهد‬ ‫و ش��اید دس��تگاه قضایی این کش��ور هم حمایتی از‬ ‫شهروندان به عمل نیاورد‪ ،‬اما دستگاه قضایی ما انصافا‬ ‫عملکرد فوق‌العاده مطلوب و قانونمندی داشته که واقعا‬ ‫کارنامه خوبی را ب رای آن رقم زده است‪».‬‬ ‫دواتگری اظهار ک��رد‪« :‬انتظار داریم مس��ئوالن‬ ‫پلیس فتا و کس��انی که در این تخل��ف دخیل بوده‌اند‬ ‫با عذرخواهی از مردم از س��مت خود استعفا دهند و این‬ ‫استعفا حداقل کاری است که از سوی مسئوالن پلیس‬ ‫فتا یا نیروی انتظامی‌م ی‌تواند انجام شود‪».‬‬ ‫وی تصریح کرد‪« :‬مسئول فتا یا باید استعفا دهد یا‬ ‫مقام مافوق وی نسبت به عزل و برکناری مسئولی که‬ ‫در اثر عدم نظارت و نظارت نامطلوب این هزینه را ب رای‬ ‫دستگاه انتظامی‌ایجاد کرده‪ ،‬اقدام کند‪».‬‬ ‫این عضو کمیس��یون امنیت ملی و سیاس��ت‬ ‫خارجی مجلس با اش��اره به تالش‌ها و زحمات در خور‬ ‫تحس��ین نیروی انتظامی‌خاطرنشان کرد‪« :‬ما حساب‬ ‫چند مام��ور خاطی را از حس��اب نی��روی انتظامی‌جدا‬ ‫م ی‌کنیم و انتظار داریم اس��تعفا یا عزل مسئول پلیس‬ ‫فتا درس عبرتی ب رای سایر مدی ران باشد تا در نظارت بر‬ ‫مجموعه‌شان دقت الزم را داشته باشند‪g ».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫قضایی رخ نداده است‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬به‌رغم دس��تور صریح قاضی پرونده ب رای‬ ‫نگهداری متهم در بازداشت پلیس آگاهی‪ ،‬پلیس فتا برخالف‬ ‫دس��تور مقام قضایی‪ ،‬متهم را تحت نظ��ر پلیس فتا و یک‬ ‫بازداشتگاه غیرقانونی نگهداری کرده که هیچ توجیه قانونی‬ ‫نداشته است‪».‬‬ ‫این حقوقدان خاطرنشان کرد‪« :‬آنچه الزم است مورد‬ ‫توجه قرار گیرد این که متهم باید در طول دوران بازداش��ت‬ ‫تحت نظر مقام قضایی و در بازداشتگاه تحت نظر دستگاه‬ ‫قضا نگهداری شود‪ ،‬بناب راین از این حیث که برخالف دستور‬ ‫قضایی‪ ،‬متهم در بازداشتگاهی خارج از استانداردهای قانونی‬ ‫نگهداری شده‪ ،‬تخلف آشکاری اتفاق افتاده است‪».‬‬ ‫این عضو کمیس��یون امنیت ملی و سیاست خارجی‬ ‫مجلس با اشاره به تایید صدمات بدنی ستار بهشتی از سوی‬ ‫پزشکی قانونی یادآور شد‪« :‬البته پزشکی قانونی هنوز علت‬ ‫تامه مرگ را مشخص نکرده‪ ،‬ضمن اینکه این صدمات بدنی‬ ‫سردار احمدي‌مقدم‬ ‫مي‌گويد‪ « :‬اکنون که‬ ‫هیچ‌چیز اثبات نشده باید با‬ ‫چه کسی برخورد کنیم؟»‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫پرونده ف��وت مبهم یک بالگ��ر همچنان محل‬ ‫بحث است‪.‬‬ ‫مرگ ستار بهش��تی در دوران بازداشت اکنون به‬ ‫دستورکار مهم ب رای بررس��ی در قوه‌قضائیه و البته ناجا‬ ‫تبدیل شده است‪.‬‬ ‫فرمانده نیروی انتظام��ی‌در واکنش به بازتاب‌ها‬ ‫درباره این پرونده با بیان اینکه ممکن است قصورهایی‬ ‫هنگام بازداشت و نگهداری ستار بهشتی رخ داده باشد‪،‬‬ ‫گفته است‪« :‬هیچ انگیزه‌ای ب رای قتل وی وجود نداشته‬ ‫است‪».‬‬ ‫احمدی مق��دم در خص��وص آخری��ن وضعیت‬ ‫پرونده ستار بهشتی (وبالگ‌نویس) اظهار داشته است‪:‬‬ ‫«تحقیقات از سوی دس��تگاه قضایی در حال رسیدگی‬ ‫اس��ت و ادامه دارد‪ .‬نکت��ه‌ای که نماین��دگان مجلس‬ ‫در این رابطه در روزه��ای اخیر گفته‌اند این اس��ت که‬ ‫بازداشتگاهي که در رباط‌کریم است مطلوب نیست که‬ ‫این موضوع نیز قابل رسیدگی است یا اینکه اعالم شده‬ ‫که چرا این فرد در روز تعطیل از زندان اوین تحویل گرفته‬ ‫شده و در روزهای تعطیلی نگه داشته شده که م ی‌توان‬ ‫این را نوعی قصور و کوتاهی دانست‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬البته هیچ کدام از این موضوع‌ها دلیل‬ ‫مرگ و هیچ گونه پارگی در اثر ضربه یا مسمومیت علت‬ ‫مرگ نبوده است‪ .‬مهمترین سناریوی مرگ ستار بهشتی‬ ‫ممکن است شوک روحی ‪ -‬روانی او در زمان نگهداری‬ ‫در زندان اوین باشد‪».‬‬ ‫فرمانده نیروی انتظامی‌تاکی��د کرد‪« :‬در بهداری‬ ‫زندان به او داروی آرامبخش داده‌اند و زمانی که او تحویل‬ ‫پلیس فتا شده به دلیل اینکه نسخه دارو و مجوز مصرف‬ ‫را نداشته است ماموران به او اجازه استفاده از قرص‌ها را‬ ‫نم ی‌دهند که ممکن است این موضوع نیز قصور تلقی‬ ‫شود‪ ،‬اما هیچ گونه آثار ضرب و جرح روی بدن این فرد‬ ‫وجود ندارد‪».‬‬ ‫ب��ه گفت��ه احمدی‌مق��دم؛ ممکن اس��ت یکی‬ ‫از قصوره��ای دیگر نیز این باش��د ک��ه او را در بخش‬ ‫اداری نگهداری کرده‌اند‪ ،‬چرا که اگر در بازداش��تگاه بود‬ ‫دوربی ن‌های ناظر فعال بوده و تمام وقایع ثبت م ی‌شده و‬ ‫اگر مشکلی ب رای او پیش م ی‌آمد از طریق مانیتورینگ‬ ‫رویت م ی‌شد البته ماموران پلیس هیچ گونه رفتار منجر‬ ‫به مرگی انجام نداده‌اند و این موضوع نیز اثبات نش��ده‬ ‫اس��ت‪ ،‬اگر چه ممکن اس��ت محلی که او را نگهداری‬ ‫م ی‌کرده‌اند استاندارد نبوده باشد‪» .‬‬ ‫وی با اش��اره به اینک��ه مامورانی که ای��ن فرد را‬ ‫دستگیر و از او بازجویی کرده‌اند با قرار قضایی تحت نظر‬ ‫هستند‪ ،‬گفت‪« :‬به نظر من این پرونده زاویه پنهانی ندارد‬ ‫و دستگاه قضایی در این رابطه اطالع‌رسانی م ی‌کند‪ ،‬اما‬ ‫به‌عنوان یک مطلع از مسیر پرونده و تحقیقات م ی‌توانم‬ ‫بگویم که هیچ نیتی در مرگ وی وجود نداشته و موضوع‬ ‫بدرفتاری و ضرب و شتم مردود است‪».‬‬ ‫وی به استانداردسازی بازداش��تگاه‌ها اشاره کرد و‬ ‫افزود‪« :‬از دو سال گذشته بحث حقوق شهروندی را به‬ ‫صورت جدی در دس��تورکار قرار دادیم و استانداردهای‬ ‫بازداشتگاه‌ها نیز در همه استان‌ها پیگیری شد‪ .‬در برخی‬ ‫از نقاط بازداشتگاه‌ها دارای مشکالت ساختاری بودند و‬ ‫آنها را تعطیل کردیم و امروز به ج��رات م ی‌توانم بگویم که‬ ‫می زان استاندارد بازداشتگاه‌ها از ‪ ۳۰‬درصد به ‪ ۷۰‬تا ‪ ۷۵‬درصد‬ ‫افزایش یافته‪ .‬این در حالی اس��ت که در دور سوم نظارت‌ها‬ ‫که اخی را آغاز شده می زان اس��تانداردها در دو استان خ راسان‬ ‫رضوی و کرمانشاه که مورد بازدید قرار گرفته‌اند بیش از ‪۹۰‬‬ ‫درصد شده است‪».‬‬ ‫احمدی‌مقدم در خصوص اظه��ارات نماینده مجلس‬ ‫مبنی بر اس��تعفای رئیس پلیس فتا یا برکن��اری او گفت‪:‬‬ ‫«رئیس پلیس فتا در جریان پرونده نبوده و اگر منظور ایشان‬ ‫رئیس پلیس فتای ته ران اس��ت اگر قصوری رخ داده باشد‬ ‫خودمان آن را بررسی و با مقصران برخورد م ی‌کنیم‪ .‬اکنون‬ ‫که هیچ چیز اثبات نشده باید با چه کسی برخورد کنیم؟»‬ ‫اظهارات احمدی‌مقدم در حالی بیان م ی‌شود که مامور‬ ‫ویژه مجلس ب رای بررسی پرونده مرگ ستار بهشتی با محرز‬ ‫دانستن تخلف آشکار پلیس فتا در نگهداری ستار بهشتی در‬ ‫بازداشتگاهی غیرقانونی‪ ،‬گفته است که مسئوالن دخیل در‬ ‫این تخلف ب رای یک بار هم که شده با عذرخواهی از مردم از‬ ‫سمت خود استعفا دهند‪.‬‬ ‫مهدی دواتگری با اشاره به پیگیری‌های انجام شده در‬ ‫مورد پرونده مرگ ستار بهشتی اظهار کرده است‪« :‬ب ر‌اساس‬ ‫بررس��ی‌های ما تمامی‌اقدامات دس��تگاه قضای��ی از بدو‬ ‫دستگیری تا لحظه مرگ و شیوه رسیدگی دستگاه قضایی‬ ‫کاملا قانونی بوده و هی چ‌گونه تخلفی از س��وی دس��تگاه‬ ‫حاشي ه‌هاي يك پرونده‬ ‫‪17‬‬
‫اعتراض‬ ‫آقاي منتقد‬ ‫نظر علی مطهری درباره‬ ‫«یک خانواده محترم»‬ ‫‪1‬‬ ‫قانون پرحاشيه‬ ‫‪2‬‬ ‫حدادعادل‪ :‬اصالح قانون انتخابات به صالح کشور نیست‬ ‫خبرنامه‬ ‫در حالی که ب ر‌اس��اس اعالم وزارت کش��ور داوطلبان‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری باید در اردیبهشت ماه سال آینده‬ ‫ب رای حضور در انتخابات ثبت‌‌ن��ام کنند‪ ،‬طرح اصالح قانون‬ ‫انتخابات همچنان در صحن مجلس در حال بررسی است‬ ‫و البت��ه به جهت اهمی��ت زیادش با واکنش‌ه��ای فراوانی‬ ‫مواجه است‪.‬‬ ‫در جدیدترین واکنش‪ ،‬رئیس فراکسیون اصولگرایان‬ ‫مجلس درباره ماده ‪ 7‬طرح اصالح موادی از قانون انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری ب رای تایید صالحیت نامزدها و شرایطی که‬ ‫باید نامزدها ب رای ورود به عرصه رقابت داشته باشند‪ ،‬م ی‌گوید‪:‬‬ ‫«تصویب این طرح و به‌خصوص این ماده به صالح کش��ور‬ ‫نیس��ت‪».‬غالمعلی حدادعادل م ی‌افزاید‪« :‬مخالف اصالح‬ ‫قانون انتخابات ریاست‌جمهوری هستم و این قانون به صالح‬ ‫کشور نیست‪».‬در آخرین جلسه مجلس درحالی که بررسی‬ ‫کلیات طرح اصالح قانون انتخابات ریاس��ت‌جمهوری هنوز‬ ‫آغاز نشده بود‪ ،‬نمایندگان مخالف با اخطارها و تذکرات پیاپی‬ ‫به استقبالش رفتند‪ ،‬به‌طوری که الریجانی در واکنش به یکی‬ ‫از اخطارها اعالم کرد که اگر ‪ 100‬نفر از مجموع ‪ 6-7‬هزار نفر‬ ‫مسئولی که از ابتدای انقالب تا‌کنون داشته‌ایم‪ ،‬کسی را تایید‬ ‫کنند‪ ،‬چه عیبی دارد؟ کسی که م ی‌خواهد رئی س‌جمهور شود‬ ‫یعنی ‪ 100‬نفر را ندارد که او را تایید کنند؟»‬ ‫الریجانی با رد اینکه چنین طرحی مایه وهن مجلس‬ ‫باشد‪ ،‬گفت‪« :‬وهن این است که ‪ 2000‬نفر ثبت‌‌نام م ی‌کنند‬ ‫و ‪ 1995‬نفر آنها رد صالحیت م ی‌شوند! اینکه شرایطی ایجاد‬ ‫شود که همه بار بر دوش شورای نگهبان نباشد چه ای رادی‬ ‫دارد؟»‬ ‫احمد توکلی‪ ،‬نماینده ته ران نیز در مجلس خطاب به‬ ‫الریجانی اعالم کرد که شخصا با کلیات این طرح مخالفم‪،‬‬ ‫اما این طرز اداره مجلس که اجازه م ی‌دهید اخطارهایی درباره‬ ‫مفاد و جزئیات این طرح عنوان ش��ود‪ ،‬ب رای مجلس خوب‬ ‫نیست‪.‬وی با بیان اینکه‌ان‌شااهلل کلیات رای نم ی‌آورد‪ ،‬اعالم‬ ‫کرد‪« :‬اینکه شما به اخطارها پاسخ م ی‌دهید‪ ،‬شما را در موضع‬ ‫دفاع از این طرح قرار م ی‌دهد که برخالف آیی ن‌نامه است و به‬ ‫مصلحت خود شما هم نیست‪ .‬گاهی رویه‌ها باب م ی‌شود‬ ‫و شما مطابق ماده ‪ 22‬با حق اختیارات ریاست خودتان نباید‬ ‫اجازه دهید که این اخطارها ادامه پیدا کند‪».‬‬ ‫همچنین نادر قاض ی‌پ��ور‪ ،‬نماینده م��ردم ارومیه نیز‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪18‬‬ ‫م ی‌گوید‪« :‬اصالح قانون انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬آنهم‬ ‫در آستانه انتخابات شائب ه‌هایی را به‌دنبال دارد‪ .‬تغییر قانون‬ ‫انتخابات یعن��ی انتخابات گذش��ته دارای نقص جدی بوده‬ ‫است‪ .‬این یعنی زیر سوال بردن تمامی‌انتخابات گذشته‪».‬‬ ‫به گفته قاض ی‌پ��ور اینکه ب رای رجال سیاس��ی بودن‬ ‫‪ 100‬نفر‪ ،‬ب رای مدیر بودن ‪ 100‬نفر و ب رای مدبر بودن ‪ 200‬نفر‪،‬‬ ‫کاندیدایی را تایید کنند؛ یعنی در اول کار‪ ،‬رئی س‌جمهور به‬ ‫‪ 400‬نفر بدهکار م ی‌ش��ود‪ .‬یعنی باید به آنها یا اوالد آنها باج‬ ‫بدهد‪ .‬حال چطور م ی‌خواهد عدالت را رعایت کند؟ اشتغالزایی‬ ‫کذایی و داللی ایجاد م ی‌شود!‬ ‫وی م ی‌گوید با این اصالحی��ه باید فاتحه کاندیداهای‬ ‫بخش خصوصی غی ر‌دولتی را خواند‪ .‬چون افراد غیردولتی‬ ‫توان رقاب��ت با نیروه��ای دولتی را نخواهند داش��ت و تنها‬ ‫اف��راد جناحی‪ ،‬حزب��ی و حاش��ی ه‌دار م ی‌توانن��د کاندیدای‬ ‫ریاست‌جمهوری ش��وند و دیگر روحانیت و اساتید دانشگاه‬ ‫نم ی‌توانند کاندیدا شوند‪ .‬چون شخصیت آنها اجازه نم ی‌دهد‬ ‫به‌دنبال تاییدیه ‪ 400‬نفر باشند!‬ ‫در ماده هفت طرح اصالح م��وادی از قانون انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری آمده است که ب رای رسیدگی به صالحیت‬ ‫نامزدها در احراز ش��رط رجل مذهبی‪ ،‬ارائ��ه تاییدیه حداقل‬ ‫‪25‬نفر از اعضای ادوار مجلس خب��رگان رهبری یا اعضای‬ ‫ش��ورای مدیریتی هر کدام از حوزه‌های علمیه استان‌ها در‬ ‫زمان ثب ت‌نام داوطلب الزامی‌است‪.‬‬ ‫همچنین در این ماده تاکید ش��ده ب رای ش��رط رجل‬ ‫سیاسی‪ ،‬ارائه گواهی تصدی س��مت مقامات موضوع ماده‬ ‫(‪ )71‬قانون مدیریت خدمات کشوری پس از پیروزی انقالبی‬ ‫اسالمی حداقل به مدت چهار‌س��ال یا ارائه تاییدیه حداقل‬ ‫یکصد نفر از نمایندگان فعلی مجلس ش��ورای اسالمی یا‬ ‫کسانی که پس از پیروزی انقالب اسالمی‪ ،‬سابقه نمایندگی‬ ‫مجلس شورای اسالمی‪ ،‬مقام وزارت‪ ،‬معاونت رئی س‌جمهور‪،‬‬ ‫معاونت وزیر‪ ،‬سفارت و استانداری‪ ،‬س��ابقه دبیرکلی احزاب‬ ‫و تش��کل‌های قانونی سراسری داش��ته‌اند هنگام ثب ت‌نام‬ ‫داوطلب الزامی‌اس��ت‪.‬بر اس��اس ای��ن ماده مدی��ر و مدبر‬ ‫بودن داوطلب توس��ط حداقل ‪ 200‬نفر از افرادی که س��ابقه‬ ‫مقامات موضوع ماده (‪ )71‬قانون مدیریت خدمات کشوری‬ ‫و پس ت‌های همط راز در نهادهای غیردولتی داشته‌اند‪ ،‬تایید‬ ‫شود‪g .‬‬ ‫«یک خانواده محترم» فیلمی‌اس��ت ک��ه این روزها‬ ‫حواش��ی زیادی پی رامون آن به وجود آمده اس��ت‪ .‬نقدهایی‬ ‫که در مورد این فیلم در محافل رسانه‌ای و سینمایی مطرح‬ ‫شده همگی به نوع نگاه فیلم به جامعه ای رانی اعتراض دارد‪.‬‬ ‫در جدیدترین تحول در این مورد علی مطهری گفته است‪:‬‬ ‫«مسئوالنی از سیما فیلم که مرتبط با ساخت فیلم بوده‌اند‬ ‫باید برکنار شوند زی را در این کار نقش داشتند‪».‬‬ ‫این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسالمی‬ ‫درباره نمایش این فیلم در خارج از کش��ور نيز گفته اس��ت‪:‬‬ ‫«سراسر این فیلم سیاه‌نمایی است‪ ،‬فیلم چهره بسیار بدی‬ ‫سردار نقدی‪:‬‬ ‫پرونده سال ‪76‬‬ ‫شهرداری تهران‬ ‫هنوز مفتوح است‬ ‫محمدرض��ا نق��دی‪ ،‬رئیس س��ازمان بس��یج‬ ‫مس��تضعفین که پی��ش از این در مس��ئولی ت‌های‬ ‫مختلف ایفای وظیفه کرده از حفاظت اطالعات ناجا تا‬ ‫رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کاال و ارز‪ ،‬هفته گذشته در‬ ‫مصاحبه‌با یک خبرگزاری از مفتوح بودن پرونده فساد‬ ‫شهرداری ته ران در سال ‪ 76‬خبر داد‪.‬‬ ‫محمدرض��ا نقدی در پاس��خ به این پرس��ش‬ ‫که «سال اخیر یک فس��اد بانکی داشتیم که شاید‬ ‫خیلی مردم را تحت‌تاثیر قرار داده است و ذهن مردم‬ ‫را مش��غول کرده و ب رای برخی ش��بهه‌ای ایجاد کرد‬ ‫و ح��اال م ی‌خواهی��م برگردیم به س��ال ‪ 76-77‬که‬ ‫ش��ما در ناجا مس��ئولیت داش��تید و آن فسادی که‬ ‫در دس��تگاه‌های دولتی به وجود آم��د؛ به‌طور کلی‬ ‫مسئوالن که شاید در طول انقالب هم خیلی زحمت‬ ‫کشیده‌اند و کارهای زیادی هم کرده‌اند ولی ناگهان‬ ‫وارد فازی م ی‌ش��وند که خودش��ان را حائز امتیازی‬ ‫م ی‌دانند که برای��ش زحمت کش��یدند‪ ،‬علت این را‬ ‫چه م ی‌دانید؟» اظهار داش��ت‪« :‬ریشه آن مربوط به‬ ‫حب‌النفس است‪ .‬همه حرکت‌هایی که شورش علیه‬ ‫نظام ظلم است‪ ،‬حرکت الهی و خداجویانه نیست و‬ ‫خیلی از انس��ان‌هایی که م ی‌آیند در معرکه و مبارزه‬ ‫م ی‌کنند انگیزه‌های غی رالهی دارند‪».‬‬ ‫نقدی در ارتباط با حب‌النفس در مبارزات برخی‬ ‫افراد م ی‌افزای��د‪« :‬مبارزه‌ آنه��ا از اول ب��رای همین‬
‫از یک خان��واده ای رانی‪ ،‬دوران دفاع مقدس و انقالب نش��ان‬ ‫م ی‌دهد‪ .‬این فیلم حاکی از عقده‌های روانی س��ازنده فیلم‬ ‫است و به نظر من اگر صهیونیس ت‌ها م ی‌خواستند فیلمی‬ ‫‌علیه انقالب اسالمی بس��ازند به این خوبی نم ی‌توانستند‬ ‫فیلم بسازند و ای ران را تخریب کنند‪».‬‬ ‫وی در ادامه گفت‪« :‬مسئوالن صد‌او‌سیما در ساخت این‬ ‫فیلم مسئولیت دارند و رئیس سیمافیلم بیشترین مسئولیت‬ ‫را دارد‪ ،‬اما متاسفانه واکنش مناس��بی از طرف صدا و سیما‬ ‫دیده نش��د‪ .‬به هرحال این فیلم در خارج از کش��ور در حال‬ ‫نمایش است و واقعا چهره بسیار بدی از جمهوری اسالمی‪،‬‬ ‫امام خمینی (ره) و ملت ای��ران نمایش م ی‌دهد و به انقالب‬ ‫آسیب می‌‌رس��اند و هیچ برخورد مناس��بی با سازندگان این‬ ‫فیلم تاکنون صورت نگرفته است‪ .‬البته کمیسیون فرهنگی‬ ‫تصمیم دارد از مدی ران صدا و سیما و سازندگان فیلم توضیح‬ ‫بخواهد که انشاءاهلل در برنامه کمیسیون فرهنگی قرار داده‬ ‫ترئیسه کمیسیون فرهنگی‬ ‫م ی‌شود و زمان آن به عهده هیا ‌‬ ‫است که در ب رنامه هفته آینده قرار گیرد‪».‬‬ ‫مخاطب غیرایرانی با دیدن اين فیلم احساس نفرت‬ ‫نسبت به انقالب پیدا می‌کند‬ ‫مطهری در پاسخ به این س��وال که واکنش یک فرد‬ ‫غی رای رانی پس از تماش��ای فیلم در خارج از کش��ور چگونه‬ ‫مسئوالن سیما فیلم باید برکنار شوند‬ ‫نماینده مردم ته��ران در خاتمه گف��ت‪« :‬من معتقدم‬ ‫مسئوالنی از سیمافیلم که مرتبط با ساخت فیلم بوده‌اند باید‬ ‫پس از مدت‌ها يك س��خنراني رس��مي از اس��فندیار‬ ‫رحیم‌مشایی منتشر شده است‪ .‬س��خناني كه در آن از دولت‬ ‫دفاع قاطعانه شده است‪ .‬اسفندیار رحیم‌مشایی‪ ،‬در سخنرانی‬ ‫که هفته گذش��ته در میان جمعی از مسئوالن راهیان نور در‬ ‫کرمانشاه داشت‪ ،‬سال آینده را سال شکوفایی بزرگ ب رای کشور‬ ‫خوانده و به نقل از رسانه‌های خارجی گفت‪« :‬احمدی‌نژاد بوی‬ ‫خمینی(ره) م ی‌دهد‪ ».‬نماینده تام‌االختیار رئی س‌جمهور در این‬ ‫سخنرانی ادامه داد‪« :‬ان‌شاءاهلل در این سال انتخاباتی پرشور‬ ‫برگزار خواهد شد و همه مردم در صحنه خواهند بود و یک بار‬ ‫دیگر همه به‌خصوص کسانی را که منکر عزت ملت بزرگ‬ ‫ای ران هس��تند‪ ،‬ناامید خواهند کرد‪ ».‬مشاور رئی س‌جمهور با‬ ‫اش��اره به اینکه در تاریخ‪ ،‬اتفاقات و رویدادهای فراوان‪ ،‬مهم و‬ ‫ارزشمندی رخ داده‪ ،‬ولی به دلیل عدم استمرار و تداوم از دست‬ ‫رفته است‪ ،‬گفت‪« :‬دشمنان و شیاطین در طول تاریخ مردم‬ ‫را نسبت به راهی که آمده‌اند‪‌،‬ب ی‌اعتماد کرده‪ ،‬سعی م ی‌کنند‬ ‫اندیشه‌هایش��ان را تغییر داده و باورهایشان را عوض کنند و‬ ‫تحلی ل‌های آنان را متفاوت نمایند‪ ،‬تا راه طی شده را راه غلط و‬ ‫انحرافی معرفی کنند که دیگر اندیشه انقالبی و آگاهانه سبب‬ ‫یک تحرک جدید و یک حرکت جدید نشود‪ ».‬رحیم‌مشایی‬ ‫اضافه کرد‪« :‬دشمنان و شیاطین سعی م ی‌کنند که در‌هاله‌ای‬ ‫از ابهام و ایهام و با دروغ و جعل سند‪ ،‬روایت‌های دروغ از تاریخ‬ ‫را به نس ل‌های جدید ارائه کنند و گذشت زمان نیز در این میانه‬ ‫خود آفت بزرگی است‪ ».‬رئی س‌دفتر رئی س‌جمهور در ادامه با‬ ‫اشاره به انتقادات و مخالفت‌هایی که با دولت ب رای هدف‌گذاری‬ ‫بلندترین قله‌ها و بزرگترین اهداف م ی‌شود‪ ،‬گفت‪« :‬مرتب به ما‬ ‫م ی‌گویند که آن باالها را رها کرده و همین اهداف دم دستی را‬ ‫پیگیری کنید و م ی‌خواهند ما را از ادامه راهی که طی کرده‌ایم‬ ‫منصرف کنند‪ ».‬نماینده تام‌االختیار رئی س‌جمهور در ستاد‬ ‫راهیان نور با بیان اینکه بهترین نمونه کار بسیجی و متکی‬ ‫به روحیه انقالبی‪ ،‬دکتر احمدی‌نژاد است‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬نگاه‬ ‫کنید که دکتر احمدی‌نژاد وقتی پیگیر فک پلمب تاسیسات‬ ‫خبرنامه‬ ‫دفاع مشايي از عملكرد دولت‬ ‫هسته‌ای شد یک جریانی آغاز شد‪ ،‬اگرچه این کار به این‬ ‫سادگ ی‌ها نبود‪ ،‬اما آقای احمدی‌نژاد روی مردم حساب کرد‪،‬‬ ‫او خوب م ی‌داند که اگر مردم نباشند‪ ،‬از او نیز کاری ساخته‬ ‫نیست‪ ».‬وی با اشاره به انتقادات مطرح شده از نحوه ارائه‬ ‫گزارش رئی س‌جمهور که عملکرد دولت خود را با سال‌های‬ ‫گذشته و پس از انقالب تا دولت نهم مقایسه م ی‌کند‪ ،‬اظهار‬ ‫کرد‪« :‬برخی مدعی بودند که این نحوه گزارش دادن باعث‬ ‫م ی‌شود مردم تصور کنند در ‪ 27‬س��ال قبل از دولت نهم‬ ‫کم‌کاری شده است که ما در پاس��خ آنها گفتیم این نحوه‬ ‫گزارش‌دهی م ی‌خواهد بگوید که م ی‌ش��د در آن ‪ 27‬سال‬ ‫هم مثل این سال‌ها کار کرد‪ ».‬رئی س‌دفتر رئی س‌جمهور‬ ‫تصریح کرد‪« :‬وقتی آق��ای احمدی‌نژاد آمد‪ ،‬رس��انه‌های‬ ‫خارجی گفتند که او بوی خمینی (ره) م ی‌دهد‪ .‬دولتی سر‬ ‫کار آمد که با قدرت از ارزش‌ها دفاع کرده و ب رای خدمت شب‬ ‫و روز نم ی‌شناسد و حاال حاصل عملکردش گاه با دو‌ب رابر‬ ‫زمان گذشته از دولت‌های دیگر و گاه با تمام زمان سپری‬ ‫شده از پیروزی انقالب اسالمی و گاه با تمام تاریخ معاصر‬ ‫ب رابری م ی‌کند‪ ،‬خ��ب اینکه بد نیس��ت‪ ،‬بلکه خیلی هم‬ ‫خوب است و اثبات م ی‌کند که با پافشاری بر ارزش‌ها بهتر‬ ‫م ی‌شود کشور را اداره کرد و بیشتر کار کرد و نظریات خالف‬ ‫این‪ ،‬جعلی و غلط است‪ ».‬رحیم‌مشایی ادامه داد‪« :‬اگر بر‬ ‫ارزش‌ها و عدالت پافشاری کنیم‪ ،‬این مانع سرمایه‌گذاری‬ ‫نیست‪ ،‬البته عده‌ای در کشور کارهایی م ی‌کنند تا در ای ران‬ ‫سرمایه‌گذاری نشود‪ ،‬اما دولت نش��ان داد که بازگشت به‬ ‫ارزش‌های انقالب و ارزش‌های اس�لامی نه تنها بازدارنده‬ ‫نیست‪ ،‬بلکه یک نهضت جدید در آبادانی کشور است‪».‬‬ ‫مشاور رئی س‌جمهور‪ ،‬س��ال آینده را سال شکوفایی بزرگ‬ ‫ب رای کشور خواند و گفت‪« :‬ان‌شاءاهلل در این سال انتخاباتی‬ ‫پرشور برگزار خواهد شد و همه مردم در صحنه خواهند بود‬ ‫و یک بار دیگر همه به‌خصوص کسانی را که منکر عزت‬ ‫ملت بزرگ ای ران هستند‪ ،‬ناامید خواهند کرد‪g ».‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫بوده و وقتی به خواسته‌هایش��ان نم ی‌رسند شروع به‬ ‫جفتک‌پ رانی به ارزش‌ه��ا و انق�لاب م ی‌کنند و این‬ ‫کاملا طبیعی است و خیلی اتفاق افتاده است‪».‬‬ ‫نقدی در پاسخ به شایعاتی در ارتباط با پرونده‬ ‫فس��اد ش��هرداری در س��ال ‪ 76‬و نح��وه بازجوی ی‌ها‬ ‫م ی‌گوید‪« :‬م��رور زمان الحمدهلل همه چیز را روش��ن‬ ‫کرده و کسانی که در آن روزها این حرف‌ها را م ی‌زدند‬ ‫ام��روز بعض��ی در لندن هس��تند و بعض ی‌ مس��افر‬ ‫رژیم‌صهیونیستی و دوستانشان هم که اینجا هستند‬ ‫مواضع کمی از آنها ندارند‪.‬‬ ‫به نظر من گذر زم��ان خیلی چیزها را روش��ن‬ ‫کرده و نیازی به بازگویی جزئیات آن حادثه‌ها نیست‪.‬‬ ‫فکر م ی‌کنم همان صحبتی که بنده در وقت خودش‬ ‫مفصال در کمیس��یون امنیت ملی انجام دادم همان‬ ‫موقع جنجال زیادی به پا کرد‪.‬‬ ‫دو نامه‌ای که بنده در این م��ورد به قوه قضائیه‬ ‫نوشتم خیلی گویا و شفاف مسائل را تبیین کرده است‪.‬‬ ‫پرونده دادگاه آن زمان االن حتما موجود است که فکر‬ ‫م ی‌کنم حدود ‪ 7‬یا ‪ 8‬درصد آن رسیدگی شد و مفتوح‬ ‫است‪ .‬هیچ کس پاسخ نداد که چرا هنوز بعد از ‪ 15‬سال‬ ‫این پرونده مفتوح است‪».‬‬ ‫رئیس س��ازمان بسیج مس��تضعفین در مورد‬ ‫تاریخ بسته شدن این پرونده گفت‪« ‌:‬اینها پاسخ‌های‬ ‫روشنی است که برای این قضیه وجود دارد‪ .‬بنده در‬ ‫آن زمان دادگاه رفتم و محاکمه شدم و پاسخ دادگاه را‬ ‫دادم و در نهایت همان دادگاهی که آن آقا را محکوم‬ ‫کرد ما را تبرئه کرد‪ ،‬با وجود اینکه آنها از لحاظ نفوذ‬ ‫و موقعیت و نیز پش��تیبانی قابل قیاس با موقعیت‬ ‫ما نبودند‪.‬‬ ‫از این رو مس��ائل روشن اس��ت و زمان نیز تا‬ ‫حد زیادی آن را روش��ن کرده و هر چه جلوتر برویم‬ ‫شما شاهد روشن‌تر ش��دن این مساله خواهید شد و‬ ‫خواهید فهمید کدام جبه��ه بوده‪ ،‬کجا بوده و چقدر‬ ‫حقیقت دارد‪g ».‬‬ ‫خواهد بود‪ ،‬گفت‪« :‬یک فرد غی رای رانی وقتی این فیلم را ببیند‬ ‫یک احساس نفرتی نسبت به انقالب اسالمی‪ ،‬مردم ای ران و‬ ‫رهبری این انقالب پیدا م ی‌کند که افراد به زور به جبهه برده‬ ‫م ی‌شدند و ریا و تظاهر در جامعه ای ران وجود دارد و خشونت‬ ‫به حد اعال در ای ران دیده م ی‌ش��ود‪ .‬فیلم اساسا زیبای ی‌های‬ ‫جامعه ما را نمایش نداده است و تنها زشت ی‌ها‪ ،‬سیاه ی‌ها و‬ ‫نقاط منفی جامعه را به تصویر کشیده است‪ .‬کسی که فیلم‬ ‫را م ی‌بیند احساس م ی‌کند سازنده اثر شخصا دچار دشمنی‬ ‫و کینه‌توزی نس��بت به انقالب و امام خمینی (ره) و رهبری‬ ‫انقالب است‪».‬‬ ‫وی در ادامه گفت‪« :‬جای سوال است که چرا سیمافیلم‬ ‫اساسا با ساخت چنین فیلمی‌موافقت کرده و بودجه کشور را‬ ‫به آن اختصاص داده است‪ .‬مگر فیلمنامه را مطالعه نم ی‌کنند‬ ‫که مجوز داده شده و چرا اجازه دادند یک شرکت فرانسوی در‬ ‫ساخت فیلم اضافه شود و در نتیجه امتیاز اکران بی ن‌المللی از‬ ‫آن طریق به شرکت خارجی واگذار شود؟ اين فيلم هم‌اکنون‬ ‫در ‪ ۴۱‬سینمای فرانسه در حال نمایش است و در کشورهای‬ ‫دیگر هم فیلم اکران م ی‌ش��ود‪ .‬چرا با حیثیت و آبروی یک‬ ‫ملت بازی شده است؟»‬ ‫برکنار شوند زی را در این کار نقش داشتند و باید از سازندگان‬ ‫فیلم نیز توس��ط مدع ی‌العموم شکایت ش��ود‪ .‬صدا و سیما‬ ‫تحت نظارت مجلس نیست و اگر چنین بود اقدامات مقتضی‬ ‫توسط مجلس انجام م ی‌شد‪ .‬اینجا نقش شورای نظارت بر‬ ‫صدا و سیما اهمیت دارد و این شورا مسئولیت سنگینی به‬ ‫عهده دارد و باید در این مهم عکس‌العمل مناس��ب نش��ان‬ ‫دهد‪g ».‬‬ ‫‪19‬‬
‫مرور رسانه‌ها‬ ‫عكس‌هاي خبري‬ ‫محموداحمدي‌نژاد‪ ،‬ظهر عاشورا‬ ‫در حرم حضرت معصومه(س)‬ ‫رسانه‌ها در هفته‌اي كه گذشت‬ ‫اصالح‌طلبان به اجماع‬ ‫نمي‌رسند‬ ‫ياسين سيف‌االسالم‬ ‫وحيد جليلي و نادر طالب‌زاده‬ ‫در نشست خبري جشنواره مردمي‬ ‫فيلمعمار‬ ‫خبرنامه‬ ‫غزه یک بار دیگر پیروز ش��د و این بار خیلی واضح و‬ ‫‌ب ی‌تعارف همه فهمیدند که جمهوری اسالمی ای ران در حیات‬ ‫مهم‌ترین مقاومت حق‌طلبانه تاریخ معاصر منطقه خاورمیانه‬ ‫از چه نقش و جایگاهی برخوردار است‪ .‬ای ران در عرصه داخلی‬ ‫هم هفته آرام ی‌ را گذراند‪ .‬بخش��ی از هفته گذش��ته که به‬ ‫مناسبت تاسوعا و عاشوراي حس��ینی حال و هوای دیگری‬ ‫داشت و سیاست به معنای رایج در آن چندان جذاب نبود که‬ ‫مورد توجه قرار گیرد‪ .‬بقیه روهای هفته نیز موضوع خاصی‬ ‫مطرح نش��د‪ ،‬غیر از آنکه برخی گروه‌ها همچنان به اعالم‬ ‫مواضع خود درباره انتخابات پرداختند‪ .‬وقتی گفته م ی‌ش��ود‬ ‫درباره انتخابات‪ ،‬این روزها چند تا انتخابات م ی‌تواند مدنظر‬ ‫باشد‪ .‬یکی انتخاباتی است که قرار است در خرداد سال آینده‬ ‫برگزار شود و دیگری مثال همین قانون انتخابات است که در‬ ‫مجلس تصویب شده و حاال محل مناقشه است؛ قانونی که از‬ ‫نگاه برخی در واقع تبدیل قانون انتخابات به انتصابات است‪.‬‬ ‫مهم‌ترین حامیان این قانون از فراکسیون رهروان در مجلس‬ ‫هس��تند و مهم‌ترین منتق��دان عالوه بر ش��ورای نگهبان‪،‬‬ ‫فراکسیون اصولگرایان است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫فتنه و موشک فجر‬ ‫ديدار علي‌الريجاني با اردوغان‬ ‫علي‌اكبر واليتي و‬ ‫محمدباقرقاليبافدر‬ ‫حاشيه مراسم عزاداري‬ ‫‪20‬‬ ‫روزنامه کیهان در س��رمقاله‌ای نوشته است‪« :‬حمایت‬ ‫تسلیحاتی و آموزشی جمهوری اس�لامی ای ران از جنبش‬ ‫مقاومت فلسطین که ب رای اولین بار به‌طور رسمی منتشر‬ ‫ش��ده‪ ،‬عالوه بر آنکه نمایش افتخارآمی��زی از اقتدار ای ران‬ ‫اس�لامی را در تاریخ مبارزات فلس��طین به ثبت رس��انده‪،‬‬ ‫پرده‌های دیگری از پشت صحنه فتنه آمریکایی‪-‬اسرائیلی‬ ‫‪ 88‬را نیز باال زده است‪ ».‬ش��ریعتمداری در ادامه آورده است‪:‬‬ ‫«رژیم‌صهیونیستی از کمک‌ها و حمایت‌های تسلیحاتی‬ ‫و آموزشی جمهوری اس�لامی ای ران به حزب‌اهلل و مقاومت‬ ‫فلس��طین باخبر بود‪ ،‬مخصوصا آنکه جنگ‌های ‪33‬روزه و‬ ‫‪22‬روزه قبل از فتنه ‪ 88‬اتفاق افتاده بود و بسیار طبیعی بود که‬ ‫قطع این کمک‌ها یکی از ایده‌آل‌های رژیم کودکش اسرائیل‬ ‫باشد که بوده و هست‪ .‬در شعاری که از سوی فتنه‌گران به کار‬ ‫گرفته ش��ده بود دقت کنید؛ «نه‌غزه‪ ،‬نه لبنان»! یعنی دقیقا‬ ‫همان نقطه ایده‌آل اسرائیل‪ .‬آیا غیر از این است؟!»‬ ‫احمدی‌نژاد و احزاب‬ ‫چند شماره‌ای اس��ت روزنامه ای ران به تبیین تفکرات‬ ‫سیاسی محمود احمدی‌نژاد م ی‌پردازد‪ .‬این روزنامه در یکی از‬ ‫این مطالب درباره انتقادات وی نسبت به اصالح‌طلبان آورده‬ ‫است‪« :‬احمدی‌نژاد معتقد بود با پیگیری دو تاکتیک «فتح‬ ‫سنگر به سنگر» و «فشار از پایین و چانه‌زنی از باال» امکان‬ ‫تحقق شایسته‌س��االری فراهم نم ی‌ش��ود‪ .‬این سیاست‌ها‬ ‫به حزب‌س��االری که ریش��ه در تفکر «قبیله‌گرای��ی» دارد‪،‬‬ ‫م ی‌انجامد‪ .‬حزب‌ساالری خود از مصادیق عمده رفتار مغایر با‬ ‫شایسته‌ساالری است‪ ».‬یادداشت‌نویس ای ران ادامه داده‪« :‬در‬ ‫واقع از نگاه احمدی‌نژاد تئوری‌ه��ا و راهبردهای قدرتمندانه‬ ‫بخش افراطی جبهه دوم خرداد جلوه‌ای از حزب‌ساالری بود‪.‬‬ ‫به ش��یوه‌ای که همه چیز قربانی منافع حزبی شود تا منافع‬
‫رشد آفريقا‬ ‫در تايم‬ ‫شخصی به دست آید و «حزب» معیار حقیقت و جایگزین‬ ‫ارزش‌های اخالقی و دینی شود‪ .‬بناب راین باید توجه داشت که‬ ‫احمدی‌نژاد با «حزب» که از لوازم نظام انتخاباتی است و به‬ ‫مشارکت سیاسی مردم م ی‌انجامد‪ ،‬مخالفتی ندارد‪».‬‬ ‫شورای نا‌هماهنگی‬ ‫روزنامه ته ران امروز در گزارشی تحلیلی از مشکالت‬ ‫جریان اصالحات ب رای کنار گذاشتن اختالفات نوشته است‪ .‬در‬ ‫این مطلب آمده است‪« :‬اگر تا دیروز اختالفات اصالح‌طلبان‬ ‫تنها درباره اجماع بر سر کاندیدای واحد و چالش درباره آمدن‬ ‫یا نیامدن در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری آینده بود‪ ،‬امروز باز‬ ‫هم اظهارات متناقض اعضای شاخص این جریان سیاسی‬ ‫اختالفات جدید آنان را آشکار کرد؛ اختالفاتی که اصالح‌طلبان‬ ‫در کنار آن سعی در بازگشت به دوران طالیی خود یعنی دوم‬ ‫خرداد و بازیابی اتحاد از دست رفته‌شان دارند‪ ».‬گزارش‌نویس‬ ‫ته ران ام��روز ادامه داده اس��ت‪« :‬عالوه ب��ر اصالح‌طلبان‪،‬‬ ‫اصولگرایان نیز مدتی است تحرکات انتخاباتی خود را آغاز‬ ‫کرده‌اند؛ از نشس��ت‌های خبري گرفته تا دی��دار با مراجع و‬ ‫علمای قم‪ ».‬احم��د نی ک‌فر‪ ،‬عضو ش��ورای مرکزی جامعه‬ ‫اسالمی مهندس��ین گفت که روز پنج‌ش��نبه ‪ ۹‬آذر شورای‬ ‫مرکزی در قالب گردهمایی به بحث پرداخته و پس از آن وارد‬ ‫مباحث جدی‌تر انتخابات خواهند شد‪.‬‬ ‫ماجراي يك راي‬ ‫رابطه عاطفی با رضایی‬ ‫مهدی خورشیدی‪ ،‬داماد رئی س‌جمهور که تازه به مجمع‬ ‫وحدت برای دولت اصولگرا‬ ‫حس��ین اب راهیم��ی‌ در گفت‌وگو با ایلنا گفته اس��ت‪:‬‬ ‫«اصولگرای��ان با وج��ود اختالف��ات زیاد‪ ،‬م ی‌دانس��تند که‬ ‫مجلس نهم هم مانند مجالس هفتم و هش��تم مجلس��ی‬ ‫اصولگرا خواهد بود‪ .‬اما بحث ریاست‌جمهوری فرق م ی‌کند‬ ‫و ما ب رای اینکه یک دول��ت اصولگرای دیگ��ر را جایگزین‬ ‫دولت احمدی‌نژاد کنی��م‪ ،‬باید یکی ش��ویم و اختالف‌ها را‬ ‫فراموش کنیم‪ ».‬این نماینده پیشین مجلس تصریح کرده‪:‬‬ ‫«واقعا نم ی‌دانم چرا برخی اص��رار دارند که فضای حاکم بر‬ ‫اصولگرایی را فضایی مملو از تنش نشان بدهند‪ .‬این تالش‌ها‬ ‫در شرایطی است که اصولگرایان باتوجهی که مردم در این‬ ‫سال‌ها داش��ته‌اند‪ ،‬زمام‌دار امور هس��تند و مسئولی ت‌های‬ ‫مهمی‌را برعهده گرفته‌اند‪ .‬البته اینکه اختالف‌نظ راتی دیده‬ ‫شود‪ ،‬اجتناب‌ناپذیر است و ریشه در «تالش ب رای تاثیرگذاری»‬ ‫دارد‪ .‬پس بهتر است شما هم وارد چنین بحثی نشوید‪».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫آرایش سیاسی جدید‬ ‫پرویز س��روری‪ ،‬قائم‌مقام جمعیت رهپوی��ان انقالب‬ ‫اس�لامی به خبرگزاری مهر گفته اس��ت‪« :‬اصولگرایان باید‬ ‫با یک آرایش سیاس��ی جدید به عرصه انتخاب��ات ورود پیدا‬ ‫کنند‪ ».‬وی با بی��ان اینکه فضای سیاس��ی حاکم بر جریان‬ ‫اصولگرایی کش��ور متفاوت‌تر از س��ال‌های گذش��ته است‪،‬‬ ‫گفته‪« :‬در دو انتخابات پیش رو آرایش سیاسی متفاوت‌تری‬ ‫نسبت به گذشته در میان اصولگرایان خواهیم دید‪ ».‬سروری‬ ‫همچنین در خصوص شرط‌گذاری اصالح‌طلبان ب رای حضور‬ ‫در انتخابات گفت‪« :‬این موضوعات که اخی را مطرح م ی‌شوند‬ ‫نوعی فرار به جلوی این جریان است؛ اصالح‌طلبان م ی‌خ واهند‬ ‫با چنین مقدمه‌چین ی‌هايي‪ ،‬زمینه را ب رای حضورشان در فضای‬ ‫سیاسی کشور فراهم کنند‪ ».‬وی با بعید دانستن اجماع کامل‬ ‫اصالح‌طلب��ان روی گزینه‌هایی چون محمدرض��ا عارف یا‬ ‫محمدعلی نجفی‪ ،‬تاکید کرده است‪« :‬درباره عارف دیدگاه‌های‬ ‫تند و متفاوتی وجود دارد؛ بعید است جریان دوم‌خرداد بتواند‬ ‫روی چنین گزینه‌ای به اجماع برسد‪».‬‬ ‫خاورميانه‬ ‫جديد در‬ ‫نيوزويك‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫عماد افروغ به خبرگ��زاری آریا گفته اس��ت که اگر به‬ ‫احمدی‌نژاد رای نم ی‌داده‪ ،‬این خیانت به خودش بوده است‪.‬‬ ‫افروغ در این باره افزوده است‪« :‬بنده سال‌ها بحث اصولگرایی‬ ‫را مطرح کردم و منتقد رقیب احمدی‌نژاد در انتخابات بودم‪،‬‬ ‫بناب راین اگر به طرف مقابل احمدی‌نژاد رای م ی‌دادم به خودم‬ ‫خیانت کرده بودم‪ .‬در واقع ب ر‌اساس چه سندی م ی‌توانستم به‬ ‫احمدی‌نژاد رای ندهم‪ .‬مگر من ب رنامه‪ ،‬سیاست و رفتار عملی‬ ‫احمدی‌نژاد را دیده بودم؟» نماینده مجلس هفتم با تاکید بر‬ ‫این مطلب که زشتی و هتاکی جواب نم ی‌دهد‪ ،‬خاطرنشان‬ ‫کرده است‪« :‬اگر بخواهیم کسی را نقد کنیم باید فکر و ب رنامه‬ ‫فرد را نقد کنیم نه آنکه به تخریب شخصیت افراد بپردازیم‪،‬‬ ‫زی را تخریب شخصیت نتیجه عکس م ی‌دهد‪ ،‬خصوصا ب رای‬ ‫کسی که الگوی سالمی‌داشته است‪».‬‬ ‫تشخیص مصلحت رفته اس��ت در گفت‌وگوی تفصیلی با‬ ‫فارس اظهار داشته‪« :‬مدت‌های مدیدی است که بنده با آقای‬ ‫رضایی از نزدیک آش��نایی دارم‪ ،‬اما ارتباط خانوادگی بنده با‬ ‫آقای رضایی سیاسی نیس��ت و کاملا عاطفی و اجتماعی‬ ‫است؛ ضمن آنکه سابقه آش��نایی پدرم نیز با وی به قبل از‬ ‫انقالب بازم ی‌گردد‪ ».‬خورش��یدی در پاسخ به سوالی درباره‬ ‫اختالفات رئی س‌جمهور با رئیس مجمع گفته است‪« :‬اختالف‬ ‫سلیقه و نظر وجود دارد اما بنده به این شکل فکر نم ی‌کنم؛‬ ‫مجمع تش��خیص مصلحت نظام یک مجموعه مربوط به‬ ‫جمهوری اسالمی است که اعضا و رئیس آن را مقام معظم‬ ‫رهبری منصوب م ی‌کنند و جزیی از نظام است؛ سران سه قوه‪،‬‬ ‫وزرا و شخصی ت‌های حقیقی و حقوقی در آن حضور دارند و‬ ‫با دستوراتی که رهبری فرمودند فعال‌تر شده است‪ ،‬مجمع‬ ‫ظرفیتی است که نظام دارد و در آن سالیق مختلف وجود دارد‬ ‫و جای بحث کارشناسی‪ ،‬تقابل و تبادل‌نظر است‪».‬‬ ‫دنياي‬ ‫پزشكي در‬ ‫اشپيگل‬ ‫ماجراي يك ميهماني‬ ‫ماهنامه مدیری��ت ارتباطات گفت‌وگویی با همس��ر‬ ‫هاشم ی‌رفس��نجانی انجام داده که خواندی اس��ت‪ .‬عفت‬ ‫مرعش��ی در این گفت‌وگو درباره میهمان ی‌های سیاس��ی‬ ‫شوهرش گفته اس��ت‪« :‬ملک عبداهلل یک شام آمدند خانه‬ ‫م��ا البته خانم ایش��ان اصال ای��ران نیامده اس��ت‪ .‬عرب‌ها‬ ‫خانم‌هایش��ان را نم ی‌آورند‪ .‬هر چقدر هم ما دعوت کردیم‪،‬‬ ‫قبول نکردند‪ .‬ملک عبداهلل خودش گفته بود که م ی‌خواهم‬ ‫بیایم خانه‪ .‬یک شام هم خانم قذافی میهمان ما بودند‪ ».‬او‬ ‫درباره اتهامات خانواده خود اینگونه دفاع کرده است‪« :‬یک‬ ‫عده از دوس��تان هس��تند که آقای هاش��می را خوب جلوه‬ ‫م ی‪‎‬دهند و خوب م ی‪‎‬بینند‪ .‬ولی بعض ی‌ها دش��من هستند‪،‬‬ ‫م ی‌گویند فالن خانه مال آقای هاشمی است‪ ،‬دخترش این‬ ‫کار را کرده‪ ،‬پسرش این جوری بوده‪ ،‬این مال اوست‪ ،‬خانه‌شان‬ ‫تجمالتی است‪ ،‬آقای هاشمی تجمل‌گرایی را درست کرده‬ ‫و‪ ....‬من نم ی‌فهمم منظور از تجمل‌گرایی چیس��ت؟ االن‬ ‫در خانه همه مردم یخچال هست‪ ،‬فرش هست‪ ،‬تلویزیون‬ ‫هس��ت و طبیعتا دیگر هی چ‌کس خودش لباس نم ی‌دوزد‬ ‫بلکه از بی��رون م ی‌خرد‪ ‎.‬اینها اصال تجمل‌گرایی نیس��ت‪.‬‬ ‫من نم ی‌دانم تجمل‌گرایی مورد نظر آنها چیس��ت‪ ،‬ش��ما‬ ‫م ی‌دانید؟» ‪g‬‬ ‫سايت‬ ‫مشرق به‬ ‫نقد اظهارات‬ ‫موسوي‬ ‫خوئين ي‌ها‬ ‫پرداخته‬ ‫است‬ ‫‪21‬‬
‫نقدونظر‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫فلسفه گريستن بر حسين (ع)‬ ‫در باب پاسخ به برخی شبهات – قسمت دوم‬ ‫زهیر توکلی ‪ /‬نويسنده و شاعر‬ ‫‪1‬‬ ‫در یک��ی از میهمانی‌ه��ای خانوادگ��ی‪ ،‬یک��ی از‬ ‫خویشاوندان می‌گفت‪« :‬من اعتقادم را به مجالس عزاداری‬ ‫از دس��ت داده‌ام‪ ».‬گفتم‪« :‬چرا؟» گف��ت‪« :‬من نمی‌فهمم‬ ‫چرا باید بر امام حس��ین – علیه‌السالم – گریست‪ ».‬گفتم‪:‬‬ ‫«چطور؟» گفت‪« :‬امام حس��ین خودش این راه را انتخاب‬ ‫کرده بود؛ او که می‌دانس��ت چه می‌ش��ود و چ��ه حادثه‌اي‬ ‫براي خودش و همراهانش پيش می‌آید؛ مگر نمی‌دانست؟‬ ‫وقتی که او خودش آگاهانه و بااختیار ای��ن راه را برگزیده‪،‬‬ ‫چرا ما بنشینیم و مدام گریه کنیم؟ وقتی ما گریه می‌کنیم‪،‬‬ ‫معنی‌اش این است ناراحتیم که این اتفاق افتاده است‪ ،‬این‬ ‫اتفاق را اتفاق بدی می‌دانیم و افسوس می‌خوریم که‌کاش‬ ‫ماجراها این‌گونه رقم نمی‌خورد‪ ،‬درحال��ی که یقین داریم‬ ‫امام‌حسین‪ ،‬شکست نخورده زیرا به کسی «شکست‌خورده»‬ ‫می‌گویند که قصد پیروزی یا احتمال پیروزی را می‌داده ولی‬ ‫به آن نرسیده است‪ ،‬در صورتی که امام حسین از همان قدم‬ ‫‪22‬‬ ‫اول‪ ،‬تا آخر قصه را می‌دانسته است‪».‬‬ ‫گفت��م‪« :‬اینک��ه ام��ام حس��ین – علیه الس�لام –‬ ‫می‌دانس��ته‌اند برحق هس��تند‪ ،‬به این معنی نیست که آن‬ ‫بزرگمرد و همراه��ان با‌وفایش رنج نکش��یده‌اند؛ آنها هم‬ ‫آدمیانی بوده‌اند مثل من و ش��ما با پوست و گوشت و خون؛‬ ‫اتفاقا آدمی‌هرچه روحش بزرگتر ش��ود‪ ،‬عواطفش لطیفتر‬ ‫می‌ش��ود و رنج‌های انس��انی را ژرفتر درک می‌کند؛ فرق‬ ‫امام حسین – علیه‌الس�لام – و خواهر صبور و استوارش‪،‬‬ ‫حضرت زینب – سالم اهلل علیها – با من و شما این است که‬ ‫آنها عالوه بر اینکه رنج را دقیق‌تر و حساستر و عمیقتر درک‬ ‫می‌کرده‌اند‪ ،‬معنی زیبای رنج را هم مش��اهده می‌کرده‌اند‪.‬‬ ‫تمام عظمت کربال به ای��ن وجه دوگانه آن اس��ت؛ واال از‬ ‫نظر وجه ظاهری‪ ،‬عینی و ملموس ماجرا‪ ،‬واقعه روز عاشورا‬ ‫نه اولین قتل‌عام وحش��یانه تاریخ بوده ن��ه آخرین آن‪ .‬در‬ ‫همین زمانه خودمان و در همین قرن بیس��تم مگر جنایات‬ ‫آلمانی‌های هیتل��ری در جنگ جهان��ی دوم و صرب‌های‬ ‫نژادپرست صلیبی را در جنگ بوسنی و فاالنژهای مسیحی‬ ‫و اسرائیلی‌های صهیونیست را در سال‌های آغازین دهه ‪80‬‬ ‫میالدی در بیروت ندیده‌ایم؟ منتها واقعه‌دیدگان کربال به‬ ‫پیش��واز واقعه رفته‌‌اند و رنج آن را مثل امانتی‪ ،‬مثل بار بلور‬ ‫در سنگس��تان بر دوش کش��یده‌اند و بی‌آنکه بل��ور رنج در‬ ‫مسیر سنگستان‪ ،‬خراش��ی یا ترکی بر‌دارد‪ ،‬آن را به مقصد‬ ‫رسانده‌اند‪».‬‬ ‫این‪ ،‬ف��رق واقعه عاش��ورا با س��ایر وقای��ع فاجعه‌بار‬ ‫و دردن��اک تاریخ اس��ت‪ .‬آگاه��ی و اگر دقیق‌ت��ر بگوییم‪،‬‬ ‫خودآگاهی ش��هدای کربال و بازماندگان شجاعشان یعنی‬ ‫کاروان اسرا‪ ،‬بوده اس��ت که تصویر این رنج را آنقدر عظیم‬ ‫و پرشکوه کرده اس��ت‪ ،‬آنقدر عظیم و پرشکوه که یادآوری‬ ‫رنج‌های آنها در آن روز‪ ،‬هر انسان طبیعی سالمی‌ را به فکر‬ ‫فرو می‌برد و گونه‌ای غری��ب از اهت��زاز روح را به او هدیه‬ ‫می‌کند؛ الزم نیست که حتما شیعه باشی‪ ،‬بلکه ممکن است‬ ‫مثل گاندی‪ ،‬هندو باشی ولی وقتی که با متن تاریخی مواجه‬ ‫می‌شوی‪ ،‬عاشورا تو را به خودش دچار می‌کند‪ ،‬بی‌وساطت‬ ‫آیین‌های س��وگ‪ ،‬بی‌آنکه روضه‌‌ای برای��ت بخوانند و در‬ ‫مراس��م عزاداری از ده‌ها و صدها نفر دیگر انرژی بگیری‪،‬‬ ‫تاثیری آنچنان ش��دید که برایت الگوی عمل می‌س��ازد‪،‬‬ ‫چنانکه این جمله مش��هور از گاندی را همه شنیده‌ایم که‪:‬‬ ‫««الگوی من در مبارزه منفی با دش��من‪ ،‬حس��ین بن‌علی‬ ‫بوده است‪».‬‬ ‫این مبارزه منفی تعبير دیگری است از همان مظلومیت‬ ‫سربلندانه و پذیرش آگاهانه قربانی شدن و به‌عهده گرفتن‬ ‫مسئولیت رنج برای روشن شدن حقیقت؛ کاری که گاندی‬ ‫به آن اقتدا کرد؛ دستور او به مردمانش آن بود که خشونت‬ ‫و سرکوب بریتانیایی‌ها را تحمل کنند‪ ،‬اما به شیوه اعتراض‬ ‫بدون خشونتشان ادامه دهند‪.‬‬ ‫در مقاتل معتبر آمده که یک ب��ار نه در جریان جنگ‬ ‫بلکه پیش از آن‪ ،‬ش��مر ‪ -‬که نفرین خدا ب��ر او باد ‪ -‬پیش‬ ‫می‌آید و نزدیک می‌ش��ود و آغاز به ژاژخای��ی و بیراه‌گویی‬ ‫و گستاخی می‌کند‪.‬‬ ‫حبیب بن‌مظاهر به امام حسین ‪ -‬علیه‌السالم – عرض‬ ‫می‌کند که اجازه بده‪ ،‬همین‌ج��ا کارش را تمام کنیم زیرا او‬ ‫از ریشه‌های این فتنه است‪ .‬حبیب‌بن‌مظاهر کاملا درست‬ ‫می‌گفت زیرا تا وقتی که ش��مر ب��ه کربال نیام��د و پیام از‬ ‫عبیداهلل بن‌زیاد نیاورد ک ‌ه عمر‌بن‌سعد یا جنگ را آغاز کن یا‬ ‫سپاه را به شمر واگذار‪ ،‬عمر‌بن سعد به قول خودمانی‪ ،‬دست‬ ‫دس��ت می‌کرد و آغاز جنگ را به تأخیر می‌انداخت و از نظر‬ ‫منطق انسانی و زمینی معمولی جنگ‪ ،‬چه‌بسا اگر همان دم‬ ‫شمر را به تیری از پای در‌می‌آوردند‪ ،‬سرنوشت عاشورا شايد‬
‫عوض می‌شد ولی می‌دانید پاسخ آن پیشوای آزادگان چه‬ ‫بود؟ فرمود‪« :‬من نمی‌خواهم آغازگر جنگ باشم‪ ».‬حکایت‬ ‫مس��لم‌بن‌عقیل علیه‌الس�لام ‪ -‬را هم همه ش��نیده‌ایم‪ .‬او‬ ‫می‌توانس��ت در منزل جناب‌هانی‌بن عروه‪ ،‬عبیداهلل نفرین‬ ‫شده را که در ظاهر به عیادت‌‌هانی آمده بود‪ ،‬ترور کند و در‬ ‫نتیجه کل پرونده به لحاظ دو دو تا چهارتای ما آدمیزادگان‪،‬‬ ‫همان‌جا مختومه می‌شد ولی این کار را نکرد و استداللش‬ ‫آن روایت نبوی بود که در اسالم ترور نداریم‪.‬‬ ‫من می‌گویم که جناب مس��لم‌بن‌عقیل این روایت را‬ ‫به‌عنوان یکی از استدالل‌های ممکن برای خودداری‌اش از‬ ‫ترور ابن‌زیاد‪ ،‬طرح کرد‪ ،‬واال اصل ماجرا این است که منطق‬ ‫امام حسین ‪ -‬علیه‌السالم – این بود که آغازگر جنگ نباشد‬ ‫و مس��لم‌بن‌عقیل این را می‌دانست و چه بس��ا امام‌حسین‬ ‫ علیه‌السالم – به او در این زمینه سفارش کرده بوده‌اند‪.‬‬‫باز می‌گردم به س��ر سخنم؛ داش��تم می‌گفتم که به‬ ‫آن خویشاوند عزیزم چه پاس��خ دادم‪ .‬به او گفتم‪« :‬بر حق‬ ‫بودن امام حسین و آگاهی آن حضرت به حقانیت راهش‬ ‫و درس��تی تصمیمش به جای خود و رنج عظیمی‌که او و‬ ‫همراهان رشیدش در آن روز برخود هموار کردند‪ ،‬به‌جای‬ ‫خود؛ پس این استدالل شما دلیل نمی‌شود که دوستداران‬ ‫آن حضرت‪ ،‬از یادآوری آن واقعه‪ ،‬متاثر نش��وند زیرا نفس‬ ‫یادآوری آن واقعه‪ ،‬آن مصائب آسمانفرس��ا و طاقت‌س��وز‬ ‫را پیش چشم می‌آورد و طبیعی اس��ت که دل آدم بشکند‬ ‫و گریه‌اش بگیرد؛ ه��ر قدر هم دلت قرص باش��د که آن‬ ‫بزرگوار پیروز بوده است و شکست را قاتالن او خورده‌اند‬ ‫نه او؛ و اگرچه مثل روز برایت روشن‌تر باشد که آن‌که در‬ ‫روز دهم محرم س��ال ش��صت و یکم هجری مرد‪ ،‬یزید و‬ ‫عبید‌اهلل و ابن‌سعد و شمر و سنان و خولی و حرمله بوده‌اند‬ ‫و آن‌که همیشه زنده است‪ ،‬همان عزیز بزرگواری است که‬ ‫تش��نه‌لب س��رش را بریدند کنار آب روان‪g...‬‬ ‫يك حزب با دو جناح‬ ‫مقايسه سياست‌هاي دموكرات‌ها و جمهوريخواهان در جنگ غزه‬ ‫احسان فرزانه‬ ‫‪2‬‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫در تاریخ ‪ ١٧‬آبان ماه‪ ،‬ب��اراک اوباما به‌عنوان مرد پیروز‬ ‫پرهزینه‌ترین رقابت تاریخ‪ ،‬در جایگاه رهبر ایاالت‌متحده ابقا‬ ‫گردید‪ .‬اوباما به مناس��بت این موفقیت در میان شور و سرور‬ ‫هوادارانش‪ ،‬خطاب به رقیب شکست‌خورده‪ ،‬تسالی خاطر داد‬ ‫و ضمن تشکر از او گفت‪« :‬ما به‌شدت مبارزه کردیم‪ ،‬اما این‬ ‫مبارزه فقط برای این بود که عمیقا عاشق این کشور هستیم و‬ ‫قویا به آینده‌اش اهمیت می‌دهیم‪ ».‬اوباما همچنین عنوان کرد‬ ‫در آینده با رامنی درباره مسائل کشور گفت‌وگو خواهد کرد‪.‬‬ ‫در عین حال رامنی نیز شکست را پذیرفت و به اوباما به خاطر‬ ‫موفقیتش تبریک گفت‪ .‬در ظاهر همه‌چیز مطابق واالترین‬ ‫ارزش‌های مردم‌ساالری و قانونمندی می‌نماید‪ ،‬اما در واقعیت‬ ‫امر‪ ،‬یک‌بار دیگر در نمایش پرزرق و برق دموکراسی چشم‌ها‬ ‫به بازی دو هنرپیشه کهنه‌کار خیره شد و وقتی پرده باال رفت؛‬ ‫دو یار دیرین یکدیگر را تنگ در آغوش فشردند‪ ،‬چرا‌که خوب‬ ‫می‌دانستند آن رجز‌خوانی‌ها برای سرگرم کردن مردم بوده‬ ‫ی گیشه سهم هر دوی آنهاست‪.‬‬ ‫است و اینک تمام ‌‬ ‫به راستی آیا می‌توان از دو حزب متفاوت سخن گفت؟‬ ‫یا اینکه اینها‪ ،‬دو جناح حزبی واحدند؟ حزبی که مشی‌اش در‬ ‫ی دوره‌ها بر کاخ س��فید حاکم بوده است؛ و صد‌البته بنا‬ ‫تمام ‌‬ ‫بر اقتضای زمانه‪ ،‬گاهی گروه جمهوریخ��واه و گاهی گروه‬ ‫دموکرات بهتر بر اهداف کالنش جامه عمل پوشانده‌اند‪ .‬مگر‬ ‫می‌توان از یک رهبر جمهوریخواه خشونتی بیش از آنچه در‬ ‫شیوه اوباما در س��رکوب موثر جنبش ‪ 99‬درصدی‌ها به کار‬ ‫رفت‪ ،‬انتظار داش��ت؟ برخی از تفاوت ماه��وی دموکرات‌ها‬ ‫و جمهوریخواهان س��خن می‌گویند و یکی را صلح‌طلب و‬ ‫دیگری را جنگ‌افروز قلمداد می‌کنند‪ .‬این هم افسانه‌ای بیش‬ ‫نیست! مگر نه آن اس��ت که هری‌ ترومن دموکرات فرمان‬ ‫بمباران اتمی‌ هیروشیما و ناکازاکی را صادر کرد و جنگ در‬ ‫کره را سازمان داد؟ آیا این جان اف کندی نبود که دستور حمله‬ ‫به کوبا برای تسخیر این کش��ور را صادر کرد که به رسوایی‬ ‫خلیج خوک‌ها انجامید؟ هم او جهان را تا آستانه یک رویارویی‬ ‫اتمی‌به بهانه استقرار موشک‌های شوروی در کوبا پیش برد‬ ‫و نخستین تحرکات نظامی را در ویتنام آغاز کرد که به فاجعه‬ ‫تمام‌عیار قرن بیستم انجامید‪ .‬و امروز‪ ...‬آیا اوبامای دموکرات‬ ‫بر تسلیح هر‌چه بیشتر تروریست‌ها برای انتقام گرفتن از مردم‬ ‫سوریه پافشاری نمی‌کند؟‬ ‫ح��زب واح��دی ک��ه از آن س��خن رفت‪ ،‬ی��ک اصل‬ ‫خدشه‌ناپذیر دارد و آن‌هم دفاع‌بی‌قید و شرط از اسرائیل است‪.‬‬ ‫تنها کافی است به مسابقه اوباما و رامنی برای ابراز وفاداری‬ ‫هر‌چه بیشتر به اسرائیل نگاهی انداخت؛ از یک سو اوباما تاکید‬ ‫داشت‪« :‬پیوند ما با اسرائیل ناگسستنی است‪ ».‬و اسرائیل را‬ ‫«یک دوست واقعی و بزرگترین متحد در منطقه» می‌خواند‬ ‫که در حال حاضر آمریکا «گس��ترده‌ترین همکاری نظامی‬ ‫و اطالعاتی تاریخ» را با اس��رائیل دارد‪ .‬از سوی دیگر رامنی‬ ‫ضمن تایید اینکه «اگر رئیس‌جمهور آمریکا ش��وم در کنار‬ ‫اسرائیل قرار می‌گیرم و اگر اسرائیل هدف حمله قرار بگیرد‬ ‫از آن پشتیبانی دیپلماتیک‪ ،‬فرهنگی و نظامی خواهم کرد»‪،‬‬ ‫اوباما را متهم کرد که به اندازه کافی با صهیونیست‌ها همراهی‬ ‫نمی‌کند! و این اتهام در حالی مطرح شد که اوباما در چهار سال‬ ‫نخست ریاست‌جمهوری خود هیچ‌گاه قدمی‌از رویکرد دائمی‬ ‫‌هیات حاکمه آمریکا مبنی‌بر پشتیبانی مطلق از اسرائیل فاصله‬ ‫نگرفت‪ .‬البته بر هیچ‌کس و از جمله بر صهیونیست‌ها پوشیده‬ ‫نیست که اوباما‪ ،‬دست‌کم به اندازه رقیبش پشتیبان اسرائیل‬ ‫است‪ .‬کارنامه چهار سال ریاست‌جمهوری اوباما‪ ،‬هیچ‌جای‬ ‫ش��بهه‌ای را در این رابطه باقی نمی‌گ��ذارد‪ .‬به‌عنوان نمونه‬ ‫می‌توان از اقدام رژیم‌صهیونیس��تی در محاصره و مس��دود‬ ‫کردن گذرگاه‌های غزه‪ ،‬از سال ‪ ٢٠٠٧‬تا‌کنون اشاره کرد که‬ ‫هیچ‌گاه مورد اعتراض اوباما واقع نشد‪ .‬در حالی که در نتیجه‬ ‫این اقدام غیر‌انس��انی برطرف کردن نیازهای اولیه ساکنان‬ ‫نوار غزه با دشواری بسیاری روبه‌رو گردیده‪ .‬مردم غزه به‌طور‬ ‫جدی محتاج کمک‌های بشر‌دوستانه خارجی گردیده‌اند؛ اما‬ ‫رژیم‌صهیونیس��تی از ورود این قبیل کمک‌ها به داخل غزه‬ ‫ممانعت به عمل م��ی‌آورد‪ .‬در نتیجه کمبود دارو و تجهیزات‬ ‫پزش��کی‪ ،‬مراکز درمانی غزه به حالت نیمه‌تعطیل درآمده و‬ ‫به گواه هشدارهای س��ازمان ملل متحد حدود ‪ 1/7‬میلیون‬ ‫انسان در معرض نابودی تدریجی قرار داده شده‌اند‪ .‬اما باراک‬ ‫اوبامای دموکرات‪ ،‬همچون همتایان جمهوریخواه خود هیچ‬ ‫سرزنشی را بابت نقض حقوق بشر متوجه اسرائیل ندانسته و‬ ‫در عوض همواره به تقوی��ت همکاری‌های نظامی و امنیتی‬ ‫با اسرائیل اندیش��یده اس��ت‪ .‬اوباما در خرداد ماه سال‌جاری‬ ‫و به فاصله چند ماه تا پایان دوره ریاس��ت‌جمهوری‌اش‪ ،‬به‬ ‫شیمون پرز باالترین نشان افتخار غیر‌نظامی ایاالت‌متحده‪،‬‬ ‫یعنی مدال آزادی را اعطا کرد! و پیوند میان آمریکا و اسرائیل‬ ‫را ناگسس��تنی و غیر‌قابل مذاک��ره خواند‪ .‬اوباما در آس��تانه‬ ‫انتخابات‪ ،‬ضمن امضای قرارداد همکاری امنیتی و نظامی با‬ ‫اسرائیل‪ ٧٠ ،‬میلیون دالر برای تقویت سامانه دفاع موشکی‪،‬‬ ‫به رژیم‌صهیونیس��تی اعطا ک��رد و اظهار امی��دواری کرد‬ ‫صهیونیست‌ها عمق وفاداری سران ایاالت‌متحده را به خود‬ ‫درک کنند‪ .‬این عمل درست یک روز قبل از مسافرت رامنی‬ ‫به تل‌آویو انجام شد‪.‬‬ ‫با این‌همه هیچ رویدادی مانند تجاوز اخیر به نوار غزه‬ ‫نمی‌توانست اوج سرسپردگی اوباما را به رژیم‌صهیونیستی به‬ ‫معرض نمایش گذارد و پرده از واقعیت همسانی دموکرات‌ها‬ ‫و جمهوریخواهان در مقاصد کلی‌ش��ان بردارد‪ .‬در شرایطی‬ ‫که جنگنده‌های اس��رائیلی رویای کودکان غ��زه را بمباران‬ ‫می‌کردند و میان اهداف نظام��ی و غیر‌نظامی تمایزی قائل‬ ‫نیستند‪ ،‬رئیس‌جمهور دموکرات ایاالت‌متحده از حق مشروع‬ ‫اس��رائیل برای دفاع از خود س��خن گفته و مس��ئولیت این‬ ‫خونریزی را متوجه فلسطینی‌ها ساخت! بنیامین نتانیاهو هم‬ ‫که غیر از این انتظار نداشت‪ ،‬در یک تماس تلفنی با اوباما‪ ،‬از‬ ‫پش��تیبانی وی از تخریب غزه ابراز رضایت و قدردانی کرد‪.‬‬ ‫آیا می‌توان میان موضع‌گیری اوباما در قبال تجاوز اسرائیل‬ ‫به غزه و موضع‌گیری جورج بوش در قبال تجاوز اس��رائیل‬ ‫به لبنان در س��ال ‪ 2006‬کوچکترین تفاوتی مشاهده کرد؟‬ ‫مسلما خیر‪ ...‬سران رژیم‌صهیونیستی با‌اطمینان از حمایت‬ ‫رهبری ایاالت‌متحده آمریکا دست به جنایت می‌زنند؛ خواه‬ ‫این رهبری در اختیار جمهوریخواهان باش��د‪ ،‬خواه در اختیار‬ ‫دموکرات‌ها‪.‬‬ ‫نتیجه انتخابات هر‌چه باش��د‪ ،‬کمک‌های سرسام‌آور‬ ‫آمریکا به اسرائیل فزونی پیدا خواهد کرد‪ .‬به‌رغم اینکه اقتصاد‬ ‫آمریکا در وضعیت نابس��امانی قرار داش��ته و با فقر فزاینده‪،‬‬ ‫بیکاری و کس��ری بودجه دس��ت به گریبان اس��ت‪ ،‬ساالنه‬ ‫بیشتر از ‪ ٣‬میلیارد دالر (معادل بیش از ‪ ٨‬میلیون دالر در روز)‪،‬‬ ‫پول مالیات‌دهندگان آمریکایی در اختیار دولت اسرائیل قرار‬ ‫داده می‌شود‪ .‬در واقع این مردم آمریکا هستند که ناخواسته‪،‬‬ ‫بخش اعظم مخارج تس��لیح دول��ت اس��رائیل را پرداخت‬ ‫می‌کنند تا صرف جنگ‌‌افروزی و اش��غالگری‌هایش گردد و‬ ‫این در حالی صورت می‌گیرد که هر ساله از بودجه اجتماعی‬ ‫دولت آمریکا کاسته می‌شود‪ .‬در این‌باره میان دموکرات‌ها و‬ ‫جمهوریخواهان سر سوزنی اختالف مشاهده نمی‌شود‪.‬‬ ‫حال باید پرسید که آیا در ایاالت‌متحده آمریکا انتخابات‬ ‫در معنای صحیح کلمه معنایی دارد؟ آیا می‌شود از حق انتخاب‬ ‫مردم آمریکا صحبت کرد؟ زمانی که کاندیدا‌های دموکرات‬ ‫و جمهوریخواه تا این اندازه به هم مشابهت داشته باشند آیا‬ ‫رقابت معنایی دارد؟ در شرایطی که دستگاه‌های ارتباط‌جمعی‬ ‫آمریکا در س��یطره کامل صهیونیست‌ها قرار داشته و بخش‬ ‫مهمی‌از مبالغ سرس��ام‌آور تبلیغات انتخاباتی اوباما و رامنی‬ ‫توسط کالن‌س��رمایه‌داران صهیونیس��ت تضمین می‌شود‪،‬‬ ‫حتی ن��ام کاندیدای حزب س��بز‪ -‬جیل آس��تین‪ -‬به گوش‬ ‫رای‌دهندگان آمریکای��ی نمی‌خورد! آیا باز هم می‌ش��ود از‬ ‫مردم‌‌ساالری دم زد؟ آیا بجا نیس��ت هیات حاکمه آمریکا را‬ ‫صاحب حزبی واحد با دو جناح بدانیم ک��ه در تحلیل نهایی‬ ‫وقفه‌ای در حاکمیت مستمرش بر نظام سیاسی ‪ -‬اقتصادی‬ ‫ایاالت‌متحده آمریکا ایجاد نمی‌گردد؟ ‪g‬‬ ‫‪23‬‬
‫محققان تاریخ وهابیت‬ ‫ثابت کرده‌اند که این‬ ‫فرقه در اصل به دستور‬ ‫مستقیم وزارت بریتانیا‬ ‫ایجاد شد‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫وهابي‌گري؛ فرا روايت ساخته غرب‬ ‫‪2‬‬ ‫مقاله‌اي درباره ريشه‌هاي اسالم‌هراسي در غرب‬ ‫اسالم‌هراسی‪ ،‬از اصطالحات تازه‌ای است که به تازگی و به‌طور خاص‪ ،‬در زمینه رابطه اسالم با غرب‪ ،‬نسبتا تداول یافته است‪ .‬وضع این اصطالح که بخشی از آن از علم‬ ‫اضطراب‌های روانی گرفته شده‪ ،‬برای تعبیر از پدیده هراس‌بیمارانه از اسالم بوده است‪ .‬پدیده هراس از اسالم از زمان ظهور دین اسالم سابقه داشته است؛ اگرچه امروزه‬ ‫به‌ویژه پس از حوادث یازدهم س�پتامبر و بیشتر در کشورهای غربی‪ ،‬گستره و عمق آن بیش�تر شده اس�ت‪ .‬می‌توان گفت این پدیده در تاریخ کهنی ریشه دارد که سرشار از‬ ‫سلسله درازی از روابط نا‌‌آرام میان غرب و اسالم است و طی این روابط نا‌آرام‪ ،‬هراس از اسالم در ذهنیت غربی تثبیت شده و موجب شده تا آنان اسالم را چونان خطری جدی‬ ‫بنگرند که تهدید کننده هر چیز غربی است‪ .‬شاید ریشه این ذهنیت در نوعی تقارن تکراری میان بر‌آمدن ستاره تمدن اسالمی و فرو شدن ستاره تمدن غربی در طول تاریخ‬ ‫باشد‪ .‬پدیده هراس‌بیمارانه از اسالم‪ ،‬در اصل در میان عرب‌ها و یهودیان شبه‌جزیره عربستان پدید آمد‪ ،‬زیرا گام نخس�ت در درمان هر بیماری و حل مشکالت ناشی از آن‪،‬‬ ‫فهم جدی و عمیق آن پدیده اس�ت‪ .‬پدیده‌ای که جهان اسلام و مس�لمانان را در معرض سلس�له مس�تمری از بد‌فهمی‌و بد‌رفتاری‌ها قرار داده اس�ت‪.‬‬ ‫منصور شيخ‌االسالمي‬ ‫وهابیت و اسالم‌هراسی‬ ‫فرقه وهابیت بر‌اساس یک هدف ظاهری و یک هدف‬ ‫باطنی تشکیل شده اس��ت‪ .‬هدف ظاهری وهابیت عبارت‬ ‫اس��ت از اخالص در توحید و جنگ با ش��رک و بت‌پرستی‪،‬‬ ‫ولی واقعیت جنبش وهابیت‪ ،‬چه از جهت فکری و چه عملی‪،‬‬ ‫این هدف را تایید نمی‌کند‪ ،‬هدف باطنی و پنهان آنها کشتار‬ ‫مسلمانان و افروختن آتش‌فتنه و جنگ بین آنان‪ ،‬در جهت‬ ‫خدمت به فراماسونری و امپریالیسم جهانی است و این اصل‪،‬‬ ‫محور تمام تالش‌های وهابیت از زمان ظهور تا امروز است و‬ ‫آن هدف ظاهری را فقط برای اغوا و گمراه کردن ساده‌لوحان‬ ‫‪24‬‬ ‫و عوام‌الناس قرار داده‌اند‪.‬‬ ‫شکی نیست شعار اخالص در توحید و مبارزه با شرک‪،‬‬ ‫شعار بسیار جذابی است که پیروان وهابیت با شور و هیجان‬ ‫تمام از آن سخن می‌گویند؛ ولیکن آن بیچارگان خبر ندارند‬ ‫این شعار تنها دستاویزی برای رسیدن به آن اهداف پنهانی‬ ‫است که اس��تعمار غرب برای تحققش این فرقه را به وجود‬ ‫آورده‪.‬‬ ‫محققان تاری��خ وهابیت ثابت کرده‌اند ک��ه این فرقه‬ ‫در اصل ب��ه دس��تور مس��تقیم وزارت بریتانیا ایجاد ش��د‪،‬‬ ‫به‌عنوان مثال به کتاب‌هایی چون «پایه‌های اس��تعمار» از‬ ‫خیری حماد و «تاریخ نجد» از س��نت جان ویلبی یا عبد‌اهلل‬ ‫ویلبی و «خاط��رات حایی��م وایزمن» اولین نخس��ت‌وزیر‬ ‫رژیم‌صهیونیستی و نیز «خاطرات مستر همفر» و «وهابیت‪،‬‬ ‫نقد و تحلیل» از دکتر همایون همتی مراجعه کنید‪« .‬وهابیت‬ ‫عمال مصمم شده که نقش خود را در زشت جلوه دادن چهره‬ ‫اسالم به‌عنوان یک دین خونریز به خوبی بازی کند»‪...‬‬ ‫بر این اساس‪ ،‬این فرقه از نظر فکری قائم بر سه اصل‬ ‫عملی است و می‌توان این اصول را با نگاهی به برنامه‌های‬ ‫درسی و تربیتی س��عودی دریافت‪ .‬اولین اصل آنان اطاعت‬ ‫مطلق از حاكم است؛ با صرف‌نظر از اینکه این َملِک کیست و‬ ‫ماهیت اعمال و افکارش چیست و چطور به حکومت رسیده‬ ‫است‪ .‬دلیل اینکه آل‌س��عود از آنها خواسته پیرو امپریالیسم‬
‫نـقدونظر‬ ‫اسالم‌هراسی‬ ‫زش��ت نش��ان دادن چه��ره اس�لامی ک��ه پیامب��ر‬ ‫رحمه‌للعالمین آورده و توقف انتش��ار آن در جهان به دست‬ ‫سلفیه‪ ،‬فقط بر حسب تصادف نیس��ت‪ ،‬بلکه بر‌اساس نقشه‬ ‫تحلیل پدیده اسالم‌هراسی‬ ‫اسالم‌هراس��ی‪ ،‬از اصطالح��ات ت��ازه‌ای اس��ت که‬ ‫به‌تازگی و به‌طور خ��اص‪ ،‬در زمینه رابطه اس�لام با غرب‪،‬‬ ‫نسبتا تداول یافته است‪ .‬وضع این اصطالح که بخشی از آن‬ ‫از علم اضطراب‌های روانی گرفته شده‪ ،‬برای تعبیر از پدیده‬ ‫هراس‌بیمارانه از اسالم بوده است‪ .‬پدیده هراس از اسالم از‬ ‫زمان ظهور دین اسالم سابقه داشته است؛ اگرچه امروزه‪ ،‬به‬ ‫ویژه پس از حوادث یازدهم س��پتامبر و بیشتر در کشورهای‬ ‫غربی‪ ،‬گستره و عمق آن بیشتر شده است‪ .‬می‌توان گفت این‬ ‫پدیده در تاریخ کهن ریشه دارد که سرشار از سلسله درازی از‬ ‫روابط نا‌آرام میان غرب و اسالم است و طی این روابط نا‌آرام‪،‬‬ ‫هراس از اسالم در ذهنیت غربی تثبیت شده و موجب شده‬ ‫تا آنان اسالم را چونان خطری جدی بنگرند که تهدید‌کننده‬ ‫هر چیز غربی است‪ .‬شاید ریشه این ذهنیت در نوعی تقارن‬ ‫تکراری میان بر‌آمدن ستاره تمدن اسالمی و فرو شدن ستاره‬ ‫تمدن غربی در طول تاریخ باشد‪.‬‬ ‫پدیده هراس‌بیمارانه از اسالم‪ ،‬در اصل در میان عرب‌ها‬ ‫و یهودیان شبه‌جزیره عربستان پدید آمد‪ ،‬زیرا گام نخست در‬ ‫درمان هر بیماری و حل مشکالت ناشی از آن‪ ،‬فهم جدی و‬ ‫عمیق آن پدیده است‪ .‬این پژوهش‪ ،‬با رویکردی تحلیلی به‬ ‫بررسی و تش��ریح این پدیده و اسباب و عوارض مختلف آن‬ ‫که به‌روابط میان غرب و جهان اسالم مرتبط است‪ ،‬خواهد‬ ‫پرداخت و برخی رهیافت‌ها را پیش��نهاد خواه��د داد که در‬ ‫درمان این پدیده نگران‌کننده می‌تواند سهیم باشد؛ پدیده‌ای‬ ‫که جهان اسالم و مسلمانان را در معرض سلسله مستمری از‬ ‫ی و بد‌رفتاری‌ها قرار داده است‪.‬‬ ‫بد‌فهم ‌‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫جهانی باش��ند‪ ،‬به این مطلب بر‌می‌گردد که آنها تنها به امر‬ ‫انگلیسی‌ها در گذشته و در زمان حاضر به دستور آمریکاییان‬ ‫تعیین می‌ش��وند و از این رو وهابیون بردگانی به تمام معنی‬ ‫کلمه‌اند‪ ،‬اینان جز به دستور اربابانشان کاری نمی‌کنند و تنها‬ ‫به اشاره آنها حرف می‌زنند‪.‬‬ ‫اصل دوم آنها تکفیر مخالفان و قتل آنان است؛ وهابیان‬ ‫در آغاز پیدایش خود هزاران تن از مسلمانان شیعه و سنی را‬ ‫کشتند و در زمان حاضر نیز‪ ،‬حسب راهنمایی‌های گام به گام‬ ‫آمریکا و صهیونیسم‪ ،‬بیشترین توجه خود را به‌طور خاص بر‬ ‫قتل شیعیان و تکفیر آنها متمرکز کرده‌اند‪.‬‬ ‫از زمان پیروزی انقالب اس�لامی ایران‪ ،‬آتش جنگ‬ ‫ضدتشیع افزوده‌تر شده است و این آتش تا ظهور فرج ادامه‬ ‫خواهد داشت‪ ،‬اما این بدین معنی نیست که مسلمانان اهل‬ ‫سنت از شعله‌های این جنگ بر‌کنار باش��ند‪ ،‬زیرا وهابیت و‬ ‫روسای آنان در پی این نیس��تند که در آن واحد در دو جبهه‬ ‫کار کنند‪ .‬آنها می‌خواهند اهل سنت را ضد برادران شیعه‌شان‬ ‫برانگیزند‪ ،‬تا فتنه ایجاد ش��ود و همگ��ی در خون خود غرق‬ ‫شوند‪.‬‬ ‫اصل س��وم آنان الغا و‌بی‌اعتبار‌س��ازی عنصر عقل و‬ ‫اندیشه‪ ،‬منطق و جایگزین کردن سلفیه است؛ یعنی هر آنچه‬ ‫را که سلف انجام داده‌اند‪ ،‬انجام بدهیم كه این مصیبت بزرگی‬ ‫است؛ زیرا اس�لام تاکید زیادی بر تفکر و حکمت و منطق و‬ ‫رحمت و احسان کرده‪ ،‬نه تقلید از سلف‪ ،‬اگر منظور از سلف‪،‬‬ ‫صحابه باشد که آنها هرگز معصوم از خطا نبوده‌اند‪ ،‬پس آیا‬ ‫ما باید از خطاهای آنان هم پی��روی کنیم؟ پس نقش عقل‬ ‫کجا رفت؟ و حرمت ریختن خون مس��لمانان و‌بی‌گناهان‬ ‫که اسالم آن‌همه تاکید بر آن داش��ته و آن را اولین اولویت‬ ‫بعد از ایمان به خدا قرار داده‪ ،‬چه می‌شود؟ آیا رسول‌اهلل‌(ص)‬ ‫یک حدیث گفته‌اند که در آن به پیروی از صحابه یا سلف امر‬ ‫کرده باشند؟ و همگان بر آن اتفاق داشته باشند؟ جواب‪ :‬نه‪،‬‬ ‫بلکه ایشان آشکارا به پیروی از اهل بیت‌(ع) و صحابه بزرگ‬ ‫مثل ابوذر غفاری و عمار یاسر و حذیفه بن نعمان و سلمان و‬ ‫جابر انصاری و محمد بن ابی‌بکر و مقداد و عثمان‌بن‌مظعون‬ ‫و مانند آن��ان امر کرده اس��ت‪ ،‬در حالی که منظور از س��لف‬ ‫نزد وهابیت‪ ،‬بدکارانی چ��ون معاویه و ابوس��فیان و یزید و‬ ‫مروان و عمرو بن‌عاص و حج��اج و بنی‌امیه و بنی‌عباس و‬ ‫بقیه آدمکشانی اس��ت که چهره تاریخ را با جنایاتشان سیاه‬ ‫کرده‌اند‪...‬‬ ‫الغای عقل و منطق و فکر نزد وهابی��ت و به جای آن‬ ‫تمرکز بر فرهنگ گله و چوپان بین آنان مهمترین وظیفه‌ای‬ ‫اس��ت که س��رویس اطالعاتی بریتانیا از طریق آل‌سعود و‬ ‫فتواهای مزدوران یهودی‌صفتش��ان‌تروی��ج می‌دهند که‬ ‫بر‌اس��اس آن باید کر و الل و کور ش��د و این یعنی استمرار‬ ‫بندگی و خضوع در مقابل دشمنان اس�لام و نابودی اسالم‬ ‫از داخل‪...‬‬ ‫بهترین مثال در رابطه با شست‌وشوی مغزی و الغای‬ ‫عقل نزد وهابیون‪ ،‬فتوای ابن‌باز در تکفیر کس��انی است که‬ ‫قائل به کروی بودن زمین هستند‪ ،‬مس��لمان شیعه یا سنی‬ ‫یا صوفی اگر به غیر این معتقد باش��د‪ ،‬کافر است و بر حسب‬ ‫شریعت وهابیت‪ ،‬قتلش واجب! آری وهابی‪ ،‬چه سعودی‪ ،‬چه‬ ‫عراقی‪ ،‬چه افغانی‪ ،‬چه پاکستانی و‪ ...‬اول مغزش را با حشیش‬ ‫و پول استعمار شست‌وش��و می‌دهند و بعد می‌رود و خودش‬ ‫را در بازارها و مناطق ش��یعه منفجر می‌کن��د‪ ،‬به‌رغم اینکه‬ ‫هیچ‌کدام از آن انس��ان‌ها دخالتی در ح��وادث و رویدادهای‬ ‫موجود نداش��ته‌اند و این موضوع‪ ،‬از نظر تروریس��ت وهابی‬ ‫هیچ اشکالی ندارد!‬ ‫خطرناکی اس��ت که وظیفه اولش این اس��ت ک��ه کودکان‬ ‫وهابی در س��نین نونهال��ی را با مفاهیم قت��ل و خونریزی و‬ ‫رافضه و تکفیر‪ ،‬شست‌وش��وی مغزی دهند‪ .‬بر‌اس��اس این‬ ‫نقشه‪ ،‬آل‌سعود خلفای خداوند در زمین هستند و علمایشان‬ ‫(که فاس��دترین خلق خدایند) عابد و زاهد و واجب‌االطاعه‬ ‫می‌باشند(!) و اینکه شیعه را بکش��ید تا وارد بهشت شوید و‬ ‫صوفیه و زائ��ران قبور اولیاء‌اهلل مش��رکند و قتل آنان واجب‬ ‫است‪ .‬اهل س��نت هم اش��عری‌مذهب و گمراهند و بیش از‬ ‫ایمان به کفر نزدیکند! دیگر چه توقعی می‌توان از آنان داشت‬ ‫جز تخریب و کشتار و جنایت؟‬ ‫بر حس��ب نظریه بوردی��و ‪ Bourdie‬جامعه‌ش��ناس و‬ ‫کارش��ناس علوم تربیتی فرانس��وی‪ ،‬بعد از بهره‌برداری از‬ ‫س��رمایه فکری کودکان‪ ،‬با آموزش مفاهیم افراطی‌گری و‬ ‫قتل به آنان‪ ،‬بسیار س��خت و حتی محال خواهد بود که آنها‬ ‫بتوانند در آینده از قید و بند این مفاهیم آزاد شوند!‬ ‫کلمه تروریست اسالمی در روزنامه‌های جهانی بسیار‬ ‫شایع ش��ده‪ ،‬در حالی که صحیح آن‪ ،‬این اس��ت که بگویند‬ ‫تروریست وهابی‪ ،‬چرا‌که اسالم هیچ دخلی در کارهایی که‬ ‫آنان انجام می‌دهند‪ ،‬ندارد‪ .‬دین��ی که رحمت برای عالمیان‬ ‫است و برای اتمام مکارم اخالق آمده است‪.‬‬ ‫وهابیت به‌عنوان یک جنبش تروریس��تی و سازمانی‬ ‫بس��یار نزدیک به مافیا عم��ل می‌کند‪ .‬این جنبش ش��وم با‬ ‫پول‌های‌بی‌حس��اب آل‌سعود زنده اس��ت‪ ،‬پول‌هایی که در‬ ‫اص��ل از دزدی از جیب ملت نج��د و حجاز به‌دس��ت آمده‬ ‫اس��ت‪ ،‬ملتی که دچار فقر‪ ،‬ظلم‪ ،‬بیکاری‪ ،‬پخش مواد مخدر‬ ‫و ناهنجاری‌های جنسی هس��تند‪ .‬اینها فقط فرضیه و ادعا‬ ‫نیست‪ ،‬بلکه حقایق مستند و گزارش‌های سازمان ملل متحد‬ ‫و فیلم‌های واقعی از سایت یوتیوب است‪.‬‬ ‫در هر حال ما می‌گوییم برادران اهل س��نت بیشتر از‬ ‫شیعیان خواستار محکومیت وهابیت هستند‪ ،‬زیرا آینده جهان‬ ‫اسالم با وجود این فرقه انحرافی بسیار خطرناک است و هر‬ ‫دوی آنها باید در کنار هم متوجه غده سرطانی وهابی سعودی‬ ‫خونخوار باشند که ملت عراق را به بازی گرفته و تار و پود آن‬ ‫را از هم گسیخته است‪.‬‬ ‫عوامل شکل‌گیری اسالم‌هراسی‬ ‫در تحلیل پدی��ده اسالم‌هراس��ی‪ ،‬مانن��د تحلیل هر‬ ‫پدیده دیگر نمی‌توان آن را تک‌س��بب و تک‌علتی دانست‪.‬‬ ‫اسالم‌هراسی اسباب متعددی دارد که از درجه اهمیت و قدرت‬ ‫متفاوتی برخوردارند‪ .‬اکنون خواهیم کوشید تا برجسته‌ترین‬ ‫اسباب و عوامل آن را بررسی کنیم‪.‬‬ ‫الف‪ -‬سرشار بودن تاریخ از درگیری‌های میان اسالم‬ ‫و غرب‪ .‬می‌توان گفت که فتوحات اس�لامی‪ ،‬مرزها و آفاق‬ ‫اس�لام را در طول قرن‌ها دره��م نوردید و حوادث ناش��ی‬ ‫از آن‪ ،‬مانن��د درهم شکس��تن کاروان‌های نظام��ی روم و‬ ‫انهدام مراکزشان زیر گام‌های سربازان مسلمان‪ ،‬نخستین‬ ‫تجربه‌های دردناکی ب��ود که غرب در رابط��ه‌اش با جهان‬ ‫اسالم‪ ،‬با آن رویا‌رو می‌شد‪ .‬همین تجربه‌ها بود که تخم‌ترس‬ ‫از اسالم را در ذهنیت غربی کاشت و موجب پرورش گرایش‬ ‫بیمارانه‌ای در آن شد که بر رابطه‌اش با جهان اسالم حاکم‬ ‫شد؛ برای مثال پس از شکست سختی که ارتش روم در سال‬ ‫شانزدهم هجری از سربازان اسالم در جنگ یرموک متحمل‬ ‫شد و از منطقه عربی عقب‌نشینی کرد‪ ،‬از هرقل بزرگ رومیان‬ ‫نقل شد که گفت‪« :‬بدرود ای سوریه! بدرودی که پس از آن‬ ‫دیداری نخواهد بود و چه خوب سرزمینی هستی برای دشمن‬ ‫و نه برای دوست! و زین پس رومی‌ای به تو وارد نخواهد شد؛‬ ‫جز در حال بیم‪».‬‬ ‫تاریخ‪ ،‬سرش��ار از برخوردهای‌بی‌پایان ناخوشایندی‬ ‫است که در بس��یاری موارد‪ ،‬ش��کل خونین به خود گرفته و‬ ‫این وضع‪ ،‬موجب تثبیت نگا ‌ه تردیدآمیز‪ ،‬بلکه عداوت‌جویانه‬ ‫در غرب ‪ -‬که وارث قانونی امپراتوری روم است ‪ -‬نسبت به‬ ‫اسالم و مسلمانان شده است‪ ،‬زیر این تجربه‌های دردناک در‬ ‫مرز جنگ یرموک که بدان اشاره شد‪ ،‬متوقف نمانده‪ ،‬بلکه به‬ ‫رویارویی‌های خشن سرایت یافته که برخی از آنها هنوز برای‬ ‫جهان غرب‪ ،‬منبع تهدید به‌شمار می‌رود؛ مانند فتح اندلس‬ ‫در س��ال ‪ 91‬هجری و جنگ البواتیه (بالط‌الش��هدا) سال‬ ‫‪114‬هجری که اگر مسلمانان در آن پیروز می‌شدند‪ ،‬اسالم‬ ‫به دل پاریس هم نفوذ می‌کرد و نیز فتح قسطنطنیه به دست‬ ‫عثمانی‌ها در سال ‪857‬م‪.‬‬ ‫فهرس��ت‌بی‌پایانی از برخوردهای خونی��ن میان دو‬ ‫طرف نشان می‌دهد تعامل مستقیم مردم غرب با مسلمانان‬ ‫در طول دهه‌ه��ای متوالی‪ ،‬چ��ه در جریان اش��غال برخی‬ ‫سرزمین‌های اسالمی در دوران جنگ‌های صلیبی و چه از‬ ‫رهگذر بهره‌گیری جهانگردان و دانشجویان غربی از نهضت‬ ‫علمی‌و تمدنی جاری‪ ،‬در بسیاری شهرهای اسالمی‪ ،‬برای‬ ‫سپید شدن چهره تیر ‌ه ترسیم شده در اذهان غربی از اسالم و‬ ‫مسلمانان و تصحیح توصیف اسالم به‌عنوان دینی همنشین‬ ‫با خشونت کافی نبوده است‪.‬‬ ‫ب‪ -‬جهل نسبت به اس�لام‪ .‬بنا به باور رایج (و حدیث‬ ‫امام علی علیه‌السالم) انسان عادتا مایل به عداوت با چیزی‬ ‫اس��ت که بدان جهل دارد؛ یعنی به‌گونه‌ای جاهالنه‪ ،‬آن را‬ ‫خطری پیچیده بر خویش می‌شمارد که اجتناب از آن را اقتضا‬ ‫می‌کند‪ .‬همین امر است که می‌تواند‌ترس از اسالم و تمایل‬ ‫به ستیز با آن و نفرت از آن را در میان غربی‌ها تفسیر کند‪.‬‬ ‫در غرب‪ ،‬اطالعاتی س��طحی نس��بت به اسالم وجود‬ ‫دارد ک��ه از منابعی نامطمئن و فاقد احاطه علمی‌به اس�لام‬ ‫اخذ شده است‪ .‬مواد درسی دانش��گاهی در غرب‪ ،‬هنوز هم‬ ‫اطالعات غلط و گمراه‌کننده‌ای از اسالم در خود دارد که در‬ ‫مکتب شرق‌شناسی ریشه دارد؛ مکتبی که بهانه‌ساز اصلی‬ ‫برای استعمارگران غربی بوده است‪ .‬ذهنیت شرق‌شناسی‪،‬‬ ‫مرجعیتی قرون وس��طایی و صبغه‌ای متاث��ر از روح صلیبی‬ ‫دارد‪ .‬پژوهش��گری در این زمینه می‌نویسد‪« :‬حجم اندکی‬ ‫از فرآورده‌های شرق‌شناسان جدید ـ که در حد خود زیاد هم‬ ‫هست ‪ -‬به دست تصمیم‌سازان غربی می‌رسد؛ در حالی که‬ ‫حجم بسیار زیادی از تولیداتشان‪ ،‬از راه دستگاه‌های پیشرفته‬ ‫تبلیغاتی و رسانه‌ای‪ ،‬به سوی افکار عمومی روانه می‌شود تا‬ ‫‪25‬‬
‫نـقدونظر‬ ‫به تایید یا تخریب الگوهای اس��تاندار ‌د ترسیم‌شده‪ ،‬بپردازد‪.‬‬ ‫شرق‌شناس��ی جدید‪ ،‬عمال و قوال می‌کوش��د تا برخوردی‬ ‫تمدنی با شرق اسالمی پدیدآورد‪».‬‬ ‫ناآگاهی نسبت به اسالم و داشتن انگاره‌های نادرست‬ ‫به این دلیل که مانع تشکیل زمینه مناسب برای فهم و ارتباط‬ ‫مثبت با پیروان اس�لام است‪ ،‬یکی از نش��انه‌های برجسته‬ ‫زندگی در جهان غرب است‪ .‬شاید همین امر موجب شد تا پل‬ ‫فندلی‪ ،‬عضو سابق کنگره آمریکا که جهان اسالم را از نزدیک‬ ‫تجربه کرده است‪ ،‬در جهت شکست دیواره نا‌آگاهی غربی‌ها‬ ‫به اسالم و تصحیح مفاهیم و انگاره‌های غلط آن تالش کند‪.‬‬ ‫فندلی معتقد است نا‌آگاهی آمریکایی‌ها و عموم غربی‌ها به‬ ‫اسالم و انگاره‌های غلطشان نسبت به اسالم و مسلمانان در‬ ‫عواملی ریشه دارد که مهم‌ترین آنها عبارت است از‪:‬‬ ‫‪ .1‬نقش البی (گروه فشار) یهودی‪ ،‬در ارائه تصویری‬ ‫زشت از مسلمانان و تصویر اسرائیل به‌عنوان دولتی ضعیف‬ ‫که از سوی عرب‌ها و مسلمانان مورد تهدید واقع شده است‪.‬‬ ‫‪ .2‬اکتفا به س��خن گفتن از اخالق مسیحی و یهودی‪،‬‬ ‫به‌عنوان اخالق جهانی مقبول و شایس��ته پیروی در جامعه‬ ‫آمریکایی و اجتناب از اشاره به اخالق اسالمی و تصویر آن به‬ ‫شکلی منفی و نفرت‌آور‪ ،‬به‌گونه‌ای که یهودیت و مسیحیت‬ ‫در نگاه آمریکایی‌ها الگوی پیشرفت و تمدن و اخالق جلوه‬ ‫می‌کند و اس�لام به‌عن��وان قدرتی خطرن��اک نمایش داده‬ ‫می‌شود‪.‬‬ ‫‪ .3‬متصل کردن اسالم به تروریسم و تعصب و تحقیر‬ ‫زن و عدم تسامح نسبت به غیر مسلمانان و رد دموکراسی و‬ ‫پرستش خدایی غریب‪.‬‬ ‫‪ .‌4‬ترس غربی‌ها از خطر رو به فزونی اس�لامگرایی و‬ ‫بیم آنان از جنگ احتمالی اسالم و غرب در آینده و تغذیه این‬ ‫هراس‌ها از سوی گروه‌های صهیونیس��ت‪ ،‬به هدف اینکه‬ ‫پشتیبانی غربی‌ها از رژیم‌صهیونیستی قطع نشود‪.‬‬ ‫ج‪ -‬تعارض منافع و اختالف خاس��تگاه‌های ارزشی؛‬ ‫به‌رغم آنکه ناآگاهی نس��بت به اسالم‪ ،‬عاملی اساسی برای‬ ‫‌ترس از اسالم و ستیز با آن است؛ اما قطعا تنها عامل نیست‪.‬‬ ‫امروزه غرب رفتارها و هنجارهایی را پذیرفته که بس��یاری‬ ‫از آنها در تعارض با اسالم اس��ت‪ .‬برخی از این هنجارها‪ ،‬به‬ ‫نظام سرمایه‌داری و اصول عملگرایانه آن در پیشینه سوء و‬ ‫لذت و منفعت ویژه باز می‌گردد که در عین حال‪ ،‬در محدوده‬ ‫آزادی‌های اجتماعی و اقتصادی به رس��میت شناخته شده‬ ‫نیز جای می‌گی��رد؛ مانند آزادی قمار‪ ،‬ش��رط‌بندی‪ ،‬خوردن‬ ‫مشروبات الکلی‪ ،‬قانونی ش��دن فحشا و همجنس‌بازی و‪....‬‬ ‫طبیعی است این هنجارهای غربی‪ ،‬خوشایند اسالم نیست‬ ‫و اسالم این رفتارها را حرام و مستوجب مجازات می‌داند؛ از‬ ‫این رو طبیعی است غربی‌ها‪ ،‬اسالم و آموزه‌های اسالمی را‬ ‫تهدیدی جدی ب��رای آنچه آزادی‌های اساس��ی و غیرقابل‬ ‫مناقشه! می‌خوانند‪ ،‬بدانند‪.‬‬ ‫از س��ویی می‌توان گفت که ریشه قس��متی از چالش‬ ‫کنون��ی حاکم بر روابط اس�لام و غ��رب‪ ،‬اختالفات تمدنی‬ ‫عمیقی اس��ت که در تاریخ جریان داشته اس��ت‪ ،‬چنان که‬ ‫ساموئل‌ هانتینگتون‪ ،‬در نظریه برخورد تمدن‌ها می‌گوید و‬ ‫از سوی دیگر نیز می‌توان گفت‪ ،‬بخش مهمی‌از این چالش‪،‬‬ ‫برتعارض منافع میان اسالم و غرب استوار است؛ به‌گونه‌ای‬ ‫که غرب تا حدی آمادگی پذیرش اس�لام معت��دل را دارد؛‬ ‫اسالمی که منافع سیاس��ی و اقتصادی‌اش را تضمین کند و‬ ‫تهدیدی برای آن نباشد‪.‬‬ ‫د‪ -‬خلط میان دین اس�لام و وضع کنونی مسلمانان‪.‬‬ ‫پنهان نیست امت اسالم از قرن‌ها پیش‪ ،‬با بحران‌های متعدد‬ ‫در سطوح متفاوت رویا‌رو بوده‌اند و این بحران‌ها موجب شده‬ ‫مسلمانان به لحاظ مشارکت در تمدن بشری و ارتقای سطح‬ ‫بشری در رتبه‌ای پایین‌تر از دیگر ملل قرار گیرند‪ .‬در سطح‬ ‫سیاسی‪ ،‬جنگ‌ها و نزاع‌های مسلحانه‪ ،‬هنوز هم شمار زیادی‬ ‫از نفوس انس��انی را در جوامع اس�لامی درو می‌کند؛ مانند‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪26‬‬ ‫فلسطین‪ ،‬عراق‪ ،‬افغانستان‪ ،‬س��ودان و الجزایر‪ .‬کشورهای‬ ‫اسالمی از متوقف کردن این چالش‌ها یا پیروز شدن بر آنها‬ ‫ناتوانند و هنوز هم بس��یاری از دولت‌های اسالمی دنباله‌رو‬ ‫قدرت‌های بیگانه‌ای هستند که آزادی عمل این دولت‌ها را‬ ‫مصادره و استقالل عملی‌شان را محدود می‌کنند‪.‬‬ ‫در س��طح اقتصادی‪ ،‬آمارها نش��ان می‌ده��د بیش از‬ ‫نیم‌میلیارد مس��لمان زیر خط فقر زندگی می‌کنند؛ این بدان‬ ‫معناست که بیش از یک‌سوم ساکنان زمین که زیر خط فقر‬ ‫به سر می‌برند‪ ،‬از مسلمانان هس��تند؛ این در حالی است که‬ ‫کشورهای اس�لامی از ثروت‌های طبیعی و انسانی فراوانی‬ ‫برخوردارند‪ .‬در س��طح اجتماعی می‌توان از رنج کشورهای‬ ‫اس�لامی از تضادهای طبقاتی ش��دید و فزاینده‪ ،‬انحطاط‬ ‫جایگاه زنان‪ ،‬کنار نهاده شدن جوانان‪ ،‬کم‌توجهی به کودکان‬ ‫و لرزان‌بودن نظام‌های ارزشی و لگدمال شدن آنها زیر گام‬ ‫ارزش‌های مهاجم غربی سخن گفت‪.‬‬ ‫در سطح فرهنگی به نظر می‌رسد جهان اسالم‪ ،‬تقریبا‬ ‫به‌طور کامل از انقالب‌های معرفتی‪ ،‬اطالعاتی و علمی‌ که‬ ‫جهان شاهد آن بوده‪ ،‬منقطع است و تقریبا کمترین سهم را در‬ ‫این انقالب‌ها داشته است و در بهترین حاالت‪ ،‬مصرف‌کننده‬ ‫سیری‌ناپذیری دستاوردهای تکنولوژیک آن بوده است‪.‬‬ ‫در پی این اوضاع ناگوار و ب��ا تالش‌های جنبش‌های‬ ‫صهیونیس��م و اس��تعمار در تعمی��ق این وض��ع نمایش و‬ ‫بزرگنمایی حجم آن‪ ،‬طبیعی اس��ت نوع��ی همذات‌پنداری‬ ‫خودکار‪ ،‬میان اسالم‪ ،‬فقر و عقب‌ماندگی ایجاد شود و ریشه‬ ‫ضعف و پس‌ماندگی مسلمانان‪ ،‬به‌ اسالم نسبت داده شود‪.‬‬ ‫بنابراین‪ ،‬بسیار دشوار است انس��ان غربی که تنها سیمایی‬ ‫مشوه و تحریف‌یافته از اسالم را شناخته‪ ،‬با این دین تعامل‬ ‫عاطفی برقرار کند و حتی آن را عامل پس‌ماندگی بخش‌های‬ ‫عظیمی‌از جهان نداند و موضعی منفی نسبت به آن نگیرد‪.‬‬ ‫هـ ‪ -‬پذیرش تصویرهای پیش‌س��اخته منفی نسبت‬ ‫به مس��لمانان‪ ،‬اساس��ا اصول‪ ،‬مبادی و نظری��ات‪ ،‬به ویژه‬ ‫ایدئولوژی‌ها‪ ،‬چار‌چوب��ی آرمانی دارند که اجازه مس��احت‬ ‫معقولی از انفصال آنها را به پیروانشان می‌دهند؛ اما در بسیاری‬ ‫موارد‪ ،‬میان اندیشه‌ها و معتقدان آنها خلط می‌شود و خطاها و‬ ‫تجاوز‌‌کاری‌های انسان‌ها به افکار نسبت داده می‌شود که آنان‬ ‫پذیرفته‌اند‪ .‬این امر در مورد اسالم و مسلمانان کاملا واضح‬ ‫است‪ ،‬زیرا مسئولیت رفتار نادرس��تی که از برخی مسلمانان‬ ‫سر می‌زند‪ ،‬به اس�لام نس��بت داده می‌ش��ود‪ ،‬چون منافع‬ ‫استعمارگران و صهیونیست‌ها ایجاب می‌کند از رفتار زشت‬ ‫برخی مسلمانان برای بدنام‌کردن آنان و دینشان سوءاستفاده‬ ‫کنند و در پی اثبات تصویر منفی نقش‌بسته در ذهنیت بسیاری‬ ‫از غربی‌ها بر آیند‪ .‬با پرتو‌افکنی بر این تصویرها و انگاره‌های‬ ‫پیش‌ساخته و جهت‌داری که از مسلمانان در ذهنیت غربی‌ها‬ ‫در طول تاریخ بلند‪ ،‬چالش و نزاع و روابط نامتعادل میان اسالم‬ ‫و غرب شکل گرفته‪ ،‬در‌می‌یابیم حجمی‌عظیم از افترائات و‬ ‫خیال‌بافی‌های بیمارگونه نثار شخصیت مسلمان شده است‪.‬‬ ‫س��ینمای جهانی و رس��انه‌های تبلیغاتی مغرض که‬ ‫آشکارا تحت سیطره صهیونیس��م قرار دارند‪ ،‬در تثبیت این‬ ‫تصویرها و بزرگنمایی و تعمیق آنها و جلوه دادن آنها به‌عنوان‬ ‫حقایقی روشن و غیر‌قابل مناقشه‪ ،‬نقش ویژه‌ای دارند‪.‬‬ ‫حقیقت این است که حتی برخی مس��لمانان نیز از راه‬ ‫رفتارهای منحرف و عقب‌مانده خود در سفر به پایتخت‌های‬ ‫جهان‪ ،‬نقش قابل توجهی در تصدیق و‌ترویج این تصویرهای‬ ‫موهن دارند و نمونه‌ای بس��یار زش��ت از ش��خصیت انسان‬ ‫مس��لمان و ب��ه تبع آن اس�لام عرض��ه می‌دارن��د‪ .‬اجرای‬ ‫جمود‌ورزانه آموزه‌های اس�لام از س��وی برخی گروه‌ها که‬ ‫صرفا نگاهی شکلی را پشت سر دارد و از روح و محتوا تهی‬ ‫است‪ ،‬از دیگر عوامل و اسباب‌بی‌حرمتی به اسالم و‌ترساندن‬ ‫مردم از آن است‪.‬‬ ‫انفجاره��ای مرگبار ک��ه اه��داف غیر‌نظام��ی را در‬ ‫کش��ورهای غربی‪ ،‬مانند ایاالت‌متحده‪ ،‬بریتانیا‪ ،‬اس��پانیا و‬ ‫برخی کشورهای اسالمی مانند عربستان سعودی و پاکستان‬ ‫و اردن ه��دف گرفته‪ ،‬از س��وی جماعت‌هایی ک��ه خود را‬ ‫اسالمگرا می‌پندارند‪ ،‬مانند القاعده‪ ،‬بر شدت اسالم‌هراسی‬ ‫خواهد افزود و بهانه‌های بیشتری به دست دشمنان اسالم‪،‬‬ ‫برای س��تیز با اس�لام خواهد داد؛ در حقیقت آنان اسالم را‬ ‫مسئول تولید تروریسم و تروریست می‌شمارند‪.‬‬ ‫نشان‌ها و مظاهر اسالم‌هراسی‬ ‫از آغاز ظهور اسالم‌هراسی که همزمان با آغاز فتوحات‬ ‫اسالمی است‪ ،‬پدیده بیمارگونه اسالم‌هراسی از طریق برخی‬ ‫مظاهر و نمودها ـ که از زمانی تا زم��ان دیگر‪ ،‬متفاوت بوده‬ ‫است ‪ -‬خود را نشان داده که به برخی از آنها اشاره می‌شود‪:‬‬ ‫‪ .1‬طعن و تشکیک نسبت به نبوت پیامبر اسالم‌(ص)‬ ‫از زمان بعثت پیامبر اس�لام‌(ص) تاکنون‪ ،‬صداهایی‬ ‫که در صحت رس��الت و صدق دعوت آن حضرت تشکیک‬ ‫می‌کرده‪ ،‬هیچ‌گاه متوقف نشده اس��ت‪ .‬اسالم‪ ،‬از آغاز طلوع‬ ‫ستاره‌اش تاکنون‪ ،‬مورد هجوم وحشیانه بسیاری قبایل عرب‬ ‫و یهود واقع شد که با انواع و اقس��ام تهمت‌ها و نسبت‌های‬ ‫ناروا پیام‌آور بزرگش را آزردند‪ .‬دامنه این اتهامات از شخص‬ ‫پیامبر(ص) فراتر رفته‪ ،‬به خود اسالم هم رسیده است‪ .‬برخی‬ ‫کینه‌توزان‪ ،‬اسالم را دینی مادی دانسته‌اند که هیچ توجهی به‬ ‫ابعاد معنوی و روحانی ندارد‪.‬‬ ‫برای مثال ولتر‪ ،‬فیلس��وف پرآوازه عصر روش��نگری‬ ‫فرانسه‪ ،‬در قرن هجدهم میالدی کتابی را با عنوان «تعصب‬ ‫یا محمد پیامبر» نوشت و نسبت‌های ناروايي به آن حضرت‬ ‫داد‪ .‬چند قرن پیش از او‪ ،‬در قرن س��یزدهم میالدی دانته در‬ ‫کمدی الهی خود نیز شخصیت پیامبر اکرم‌(ص) را به‌گونه‌ای‬ ‫ناشایست‌ترس��یم کرد و این تصویر‪ ،‬همان چیزی است که‬ ‫سلمان رشدی‪ ،‬نویسنده رمان شیطانی «آیات شیطانی» که‬ ‫در سال ‪ 1988‬م منتشر شد‪ ،‬تکرار کرده است‪.‬‬ ‫کاریکاتورهایی که در روزنامه یوالندز بوستن دانمارک‬ ‫در سی‌ام سپتامبر ‪ 2005‬م منتشر شد‪ ،‬در همین مسیر و سیاق‬ ‫قابل تحلیل اس��ت‪ .‬این نش��ریه ‪ 12‬کاریکاتور تمسخرآمیز‬ ‫از پیامبر اکرم (ص) منتشر کرد که بس��یاری از کارشناسان‬ ‫ارزش هنری آن را بسیار ناچیز و مبتذل دانسته‌اند‪ .‬انتشار این‬ ‫کاریکاتورها همراه با مقاله‌ای از سر‌دبیر این روزنامه بود که‬ ‫وی در آن ا ‌ز هاله قداستی که مسلمانان پیرامون پیامبرشان‬ ‫ایجاد کرده‌اند‪ ،‬ابراز شگفتی و آن را محکوم کرده بود‪.‬‬ ‫روشن است وقتی این مقاله موهن و‌بی‌ادبانه را در کنار‬ ‫آن کاریکاتورها می‌گذاریم‪ ،‬توطئه نهفته پشت این حرکت‬ ‫شیطانی‪ ،‬کاملا آشکار می‌شود و بر‌خالف ادعاهای مقامات‬ ‫دانمارکی‪ ،‬امری اتفاقی‪ ،‬تصادفی و‌بی‌غرض نبوده است‪.‬‬ ‫باید به این نکته اشاره کرد که چاپ این کاریکاتورها‪،‬‬ ‫نخس��تین اقدام در نوع خود نبود‪ ،‬بلکه حلقه‌ای از سلسله‌ای‬ ‫ممتد اس��ت که قصد پایان یافتن ندارد؛ برای مثال ناشری‬ ‫انگلیسی در سال ‪2001‬م‪ ،‬کتابی از مولفی که نام او «عبداهلل‬ ‫عزیز» ذکر ش��ده‪ ،‬منتش��ر کرد که تصاویر کاریکاتور بسیار‬ ‫تمسخرآمیز و موهن نسبت به عقیده مسلمانان‪ ،‬قرآن و سنت‬ ‫پیامبرشان در آن چاپ شده است‪.‬‬ ‫‪.‬‬ ‫‪ .2‬برانگیختن نزاع‌ها میان مسلمانان‬ ‫کش��ورهای غربی‪ ،‬به ویژه کشورهای اس��تعمارگر‪،‬‬ ‫حرصی آش��کار بر پرتوافکنی بر مواضع اخت�لاف دینی در‬ ‫جهان اس�لام و بزرگ نمایاندن این اختالفات و تبدیل آنها‬ ‫به‌نزاع و کش��مکش دارند‪ .‬آنان از س��ویی می‌کوشند‪ ،‬میان‬ ‫مسلمانان نزاع بیفکنند و از س��وی دیگر میان مسلمانان و‬ ‫اقلیت‌های دینی غیر‌مسلمانان ایجاد اختالف کنند‪ .‬در این‬ ‫مقام‪ ،‬می‌توان تالش‌های حجیم فرانس��ه را در اوایل قرن‬ ‫بیستم برای تجزیه لبنان و برانگیختن آتش اختالفات دینی‬ ‫درمیان فرزندان لبنان به یاد آورد‪ .‬پیش از آن نیز کشورهای‬
‫استعمار‌گر توانس��ته بودند‪ ،‬با قرار داد ساکس پیکو در سال‬ ‫‪1916‬م‪ ،‬مش��رق عربی را به کش��ورهای کوچک و ضعیف‬ ‫تجزیه کنند‪ .‬همین وضعی��ت امروزه در عراق زیر اش��غال‬ ‫آمریکا تکرار می‌ش��ود‪ .‬عراق امروزه بر لب��ه پرتگاه جنگی‬ ‫داخلی قرار دارد که روزانه ده‌ها نفر را درو می‌کند و ریشه آن‬ ‫هم اختالفات طایفه‌ای و مذهبی است که نیروهای اشغالگر‬ ‫آمریکایی در شعله‌ور شدن آن نقش اساسی دارند‪.‬‬ ‫حتی در برخی برنامه‌های درسی دانشگاه‌های غربی‪ ،‬به‬ ‫مطالعه اختالفات مذهبی و فرقه‌های تندرو پرداخته می‌شود‪.‬‬ ‫‪ .3‬تالش در اشغال سرزمین‌های اسالمی‬ ‫‪ .4‬فعال‌سازی فعالیت‌های تبشیری‬ ‫نـقدونظر‬ ‫می‌توان گفت نوعی رابطه مثبت میان افزایش هراس‬ ‫غربی‌ها از اسالم و شدت فعالیت‌های تبشیری (میسیونری)‬ ‫وجود دارد‪ .‬گویا تالش برای مس��یحی کردن مس��لمانان و‬ ‫واردکردن آنان به «محبت مسیحیت»‪ ،‬از حیله‌های دفاعی‬ ‫است که غربی‌ها برای جبران نفرتشان انجام می‌دهند‪.‬‬ ‫امروزه عملیات تبلیغی تبش��یری مس��یحی در جهان‬ ‫اسالم‪ ،‬به‌ویژه در کشورهای فقیر که از ثبات سیاسی برخوردار‬ ‫نیستند‪ ،‬به‌شدت جریان دارد‪ .‬امروزه در افغانستان و در سایه‬ ‫حضور نظامی ایاالت متح��ده و هم‌پیمانانش‪ ،‬بیش از هزار‬ ‫سازمان کمک‌رسانی و توسعه آمریکایی و اروپایی وجود دارد‬ ‫که بسیاری از آنها فعالیت‌های تبشیری متفاوتی دارند‪ .‬همین‬ ‫فعالیت‌ها موجب شد تا کش��یش بنهام‪ ،‬رئیس گروه اعزامی‌‬ ‫تبشیری در سال ‪ 2003‬و پس از دیدار یک ماهه از افغانستان‬ ‫اعالم کرد که معتقد است‪ ،‬عقیده تثلیث در تثبیت گام‌هایش‬ ‫نتیجه‌گیری‬ ‫پدیده اسالم‌هراسی‪ ،‬پدیده‌ای با عناصر پیچیده و ابعاد‬ ‫متعدد و آثار عمیق است؛ از این رو تعامل با این پدیده مقتضی‬ ‫به‌کارگیری همه تالش‌های ممکن در جهان اسالم با هدف‬ ‫دستیابی به راهبردی فراگیر است؛ اما الزمه دستیابی به چنین‬ ‫راهبردی‪ ،‬تعیین نشانه‌های الگوی مرجع منسجم و یکدستی‬ ‫اس��ت که راه‌های تعامل با این پدیده را تنظیم کند‪ ،‬زیرا در‬ ‫حالی که در بخش‌هایی از جهان اسالم‪ ،‬پدیده اسالم‌هراسی‬ ‫وجود دارد‪ ،‬نمی‌توان این پدیده را در دیگران معالجه و درمان‬ ‫کرد‪ .‬اقرار فرزندان جامعه اسالمی جهانی به اینکه هماهنگ‬ ‫با اعضای حوزه تمدنی اس�لامی هس��تند‪ ،‬از حد شعارهای‬ ‫آرمانی و‌بی‌معنا فراتر نرفته است‪ ،‬باید گویای هویتی حقیقی‬ ‫و برگردان‌ش��ده به اعمال ملموس باشد که ایجاب می‌کند‪،‬‬ ‫ثوابت‪ ،‬اصول و قواعد تمدن اسالمی‪ ،‬چارچوب مشترک تمام‬ ‫فرزندان امت اسالم باشد‪.‬‬ ‫اس�لام که منبع و منشا ش��کل‌گیری تمدنی منحصر‬ ‫به فرد و متمایز شده است‪ ،‬صرفا دینی روحانی و‌بی‌اعتنا به‬ ‫دنیا نیست‪ ،‬بلکه دینی فراگیر اس��ت که همه ابعاد سیاسی‪،‬‬ ‫اقتصادی‪ ،‬اجتماع��ی‪ ،‬فرهنگی و معنوی انس��ان‌ها را مورد‬ ‫توجه قرار داده اس��ت‪ .‬ام��روزه نیازی حیاتی به آش��نایی با‬ ‫اسالم احس��اس می‌ش��ود و پیش از دیگران‪ ،‬فرزندان امت‬ ‫اسالم باید آن را خوب بشناسند و اینجا نقش حکومت‌های‬ ‫اسالمی در معرفی چهره درخشان اسالم رخ می‌نماید‪ .‬برای‬ ‫معرفی اسالم به دیگران باید از عنصر حکمت و موعظه نیکو‬ ‫بهره برد و شمار زیاد اسالم‌آورندگان ‪ -‬به‌رغم اوضاع ناگوار‬ ‫مسلمانان ‪ -‬نشان می‌دهد که بش��ریت راه گم کرده‪ ،‬چقدر‬ ‫تشنه قرار گرفتن در زیرس��ایه دین خاتم و پایان بخشیدن‬ ‫به سرگش��تگی‌هایش در وادی‌های پوچ‌گرایی‪ ،‬عدم‌گرایی‬ ‫و گمراهی است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫ش��اید آغاز این حرکت‪ ،‬جنگ‌های فرهنگی با جهان‬ ‫اس�لام اس��ت که به جنگ‌های صلیبی معروف شده است‪.‬‬ ‫این جنگ‌ها به بهانه آزاد‌سازی شهري مقدس‪ ،‬یعنی قدس‬ ‫(اورشلیم) از دست مسلمانان و به تعبیر آنان مشرک‪ ،‬به راه‬ ‫افتاد‪ .‬واقعیت این اس��ت که جنایت‌هایی ک��ه صلیبی‌ها در‬ ‫شهرهای اسالمی‪ ،‬طی جنگ‌های صلیبی به راه انداختند‪،‬‬ ‫چه‌بسا صرفا‌ترس بیمار‌گونه از اسالم و پیروانش را بازتاب‬ ‫ندهد‪ ،‬بلکه تا حد زیادی کینه آنان و انتقامجویی را منعکس‬ ‫می‌کند‪ .‬یکی از راهبان فرنگ که از ش��اهدان عینی اشغال‬ ‫شهر قدس به وسیله صلیبی‌ها در سال ‪ 492‬هـ بوده‪ ،‬می‌گوید‪:‬‬ ‫«قوم ما در خیابان‌ها‪ ،‬میدان‌ها و پشت‌‌بام خانه‌ها می‌گشتند‬ ‫تا عطش خود را با کشتار فرو بنشانند‪ .‬آنان (سربازان صلیبی)‬ ‫چونان ماده شیرانی بودند که بچه‌هایش��ان ربوده شده بود‪.‬‬ ‫کودکان و جوانان را می‌کش��تند و تکه‌تکه‌شان می‌کردند‪.‬‬ ‫افراد فراوانی را به‌خاطر س��رعت‪ ،‬با یک طناب دار می‌زدند‪.‬‬ ‫آنان هر‌چیز را که س��ر راه خود می‌یافتند‪ ،‬می‌گرفتند؛ حتی‬ ‫شکم مردگان را می‌دریدند تا در آنها قطعه‌ای طال بیابند! آه‬ ‫چه بدبختی ای؟! خون‌ها مانند رودی در راه‌های شهر که با‬ ‫جنازه‌ها پوشیده شده بود‪ ،‬جاری بود‪».‬‬ ‫به‌نظر می‌رس��د‪ ،‬چنین روح صلیبی که کینه اسالم را‬ ‫درون خود می‌پرورد‪ ،‬هنوز هم بر جهان غرب حاکم اس��ت‬ ‫و شاید همین امر تفسیر‌گر بخشی از هوس غرب به ستیز با‬ ‫مسلمانان و سلطه یافتن بر آنان است‪ .‬جهان اسالم همواره در‬ ‫معرض نگاه‌های طمع‌ورزانه غربی بوده است که چهره واقعی‬ ‫خود را پشت تمایل به تبلیغ و نشر رسالت مسیح و نجات دادن‬ ‫این جهان (جهان اسالم) از عقب‌ماندگی و انحطاط! پنهان‬ ‫نگه داشته اس��ت‪ .‬همین امر دس��تاویز ده‌ها حمله و توطئه‬ ‫استعماری بوده که به اش��غال غالب مناطق جهان اسالم و‬ ‫فرو‌پاشی وحدت آن بر اثر س��قوط خالفت عثمانی در سال‬ ‫‪ 1918‬انجامیده است‪.‬‬ ‫تنها چند س��ال پیش از این تاریخ و در سایه احساس‬ ‫مداوم تهدید محتمل از س��وی اس�لام‪ ،‬انگلیس در س��ال‬ ‫‪ 1907‬خواهان تش��کیل کمیسیونی متشکل از هفت کشور‬ ‫استعمارگر غربی شد‪ .‬هدف از تشکیل این کمیسیون‪ ،‬مطالعه‬ ‫و بررسی خطر خالفت عثمانی برای ایجاد کشورها بود‪ .‬این‬ ‫کمیسیون نتیجه گرفت منبع خطر حقیقی برای این کشورها‪،‬‬ ‫ایالت‌های عرب دولت عثمانی و ملل عرب مسلمان ساکن‬ ‫در این ایالت‌ها هس��تند‪ ،‬در گزارش این کمیسیون راه‌هایی‬ ‫برای مقابله با این خطر پیشنهاد شده که برجسته‌ترین آنها‬ ‫عبارت است از‪:‬‬ ‫‪ .1‬تالش برای ایجاد ضعف و پراکندگی در منطقه‪.‬‬ ‫‪ .2‬ایج��اد دولت‌ه��ای کوچک س��اختگی تاب��ع این‬ ‫کشورهای استعمارگر‪.‬‬ ‫‪ .3‬مبارزه با هر شکل از اشکال وحدت و اتحاد معنوی و‬ ‫فرهنگی و تاریخی میان مردم منطقه‪.‬‬ ‫برای تحقق اهداف فوق باید مانع��ی پدید آورد که در‬ ‫منطقه دارای قدرت باش��د و قدرتش متضاد با جهت‌گیری‬ ‫ساکنان منطقه و همسو با منافع کشورهای استعمارگر باشد‪.‬‬ ‫این قدرت مخالف منطقه‪ ،‬در رژیم جعلی صهیونیستی تجسم‬ ‫یافت‪ .‬این رژیم چنین نقشی را به خوبی بازی می‌کند‪ .‬شواهد‬ ‫زیادی بر بقای ذهنی��ت صلیبی در ژرفای فکر بس��یاری از‬ ‫غربی‌ها در دوران کنونی داللت می‌کند‪ .‬زمانی که نیروهای‬ ‫انگلیسی در سال ‪ 1917‬شهرقدس را اشغال کردند‪ ،‬فرمانده‬ ‫انگلیسی الن‌بیکه که نخس��تین غربی بود که پس از آزادی‬ ‫قدس به دس��ت صالح‌الدین ایوبی وارد این ش��هر می‌شد‪،‬‬ ‫اعالم کرد‪« :‬اکنون جنگ‌های صلیبی پایان یافته است‪».‬‬ ‫در س��ال ‪ 1921‬گ��ورو‪ ،‬فرمانده نیروهای فرانس��وی‌‬ ‫که دمش��ق را اش��غال کرده بودند‪ ،‬بر س��ر قبر صالح‌الدین‬ ‫ایوبی حاضر شد و به قبر اش��اره کرد و گفت‪« :‬ببین صالح‬ ‫الدین! ما باز گشته‌ایم‪«.‬لغزش زبان» مشهور رئیس‌جمهور‬ ‫آمریکا جورج بوش که ناخودآگاه ضمی��رش را بر زبان آورد‬ ‫و گف��ت جنگش با تروریس��م‪ ،‬پس از انفجاره��ای یازدهم‬ ‫س��پتامبر‪ ،‬جنگی صلیبی است‪ ،‬نش��انه مهمی‌برای تثبیت‬ ‫ایده جنگ‌های صلیبی در اذهان بس��یاری از سیاستمداران‬ ‫غربی است‪.‬‬ ‫موفق شده است و برنامه مسیحی‌سازی می‌تواند موفق شود‪.‬‬ ‫‪27‬‬
‫نـقدونظر‬ ‫انسانم آرزوست‪...‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫ایضاحی بر طرح «هزار‌نامه به شفیعی‌کدکنی»‬ ‫محمدرضا تقی‌دخت‪ /‬پژوهشگر‬ ‫‪4‬‬ ‫ظاه را قرار اس��ت چراغ‌‌ها را برداریم و در شهر به‌دنبال‬ ‫رویین‌‌تن��ی بگردیم که در گ��ذر س��ال‌ها و حال‌ها‪ ،‬حالش‬ ‫تغییری نکرده و خود را از‌‌آنچه همه ما در آن هس��تیم‪ ،‬دور‬ ‫داشته اس��ت‪ .‬خوب اس��ت! اما در این دعوت تازه سخن‌ها‬ ‫هست؛ سخن‌های فراوان و دواعی گونه‌گون پیش‌‌‌‌اندیشیده‬ ‫و نیندیشیده‪ .‬آیا این دعوت‪ ،‬نش��انه آن است که ما کم‌کم‬ ‫داریم به خودم��ان م ی‌آییم و اندک‌اندک ب��ه‌‌‌‌آنچه کرده‌ایم‪،‬‬ ‫بدگمان م ی‌شویم‪ ،‬یا آنکه بناس��ت این فریضه خود‌ساخته‌‪،‬‬ ‫مخدری جدید باش��د که پلک بعضی را س��نگی ن‌تر کند تا‬ ‫آرام‌تر بخوابند؟!‬ ‫به‌گمان من‪ ،‬ما نخست و پیش از نگارش هر نامه‌ای‬ ‫به مقصد دکتر شفیع ی‌کدکنی‪ ،‬باید درباره این دو سوال خوب‬ ‫بیندیشیم و آن‌گاه در پاکت‌ها را بچس��بانیم و در صندوق‬ ‫پست بیندازیم‪.‬‬ ‫در مایه اولیه این دع��وت‪ ،‬مفروضات فراوان «نهفته»‬ ‫است که ممکن اس��ت منظور اصلی دعوت نبوده باشد‪ ،‬اما‬ ‫چنان پنداش��ته ش��ود که این دعوت بدان منظورها صورت‬ ‫گرفته‪ .‬پس باید نخست آنها را برشمرد و در انجام‪ ،‬موضوع‬ ‫دعوت را بر رس��ید‪‌‌.‬آنچه من از کلیت این دع��وت‪ ،‬اینجا و‬ ‫آنجا خواندم‪( ،‬احتماال) تش��کیل جلس��ه‌ای است با حضور‬ ‫دکترش��فیعی با نام «شب سرش��ک»‪ ،‬اس��تماع شعرها و‬ ‫سخنان ایشان و احتماال نقدها و سخنان ناگفته‌شان و تقدیر‬ ‫‪28‬‬ ‫و تشکری از ایشان‪ .‬اما آیا با این کار‪ ،‬آن فریضه مغفول گزارده‬ ‫ی این دعوت خودجوش نیز‪ ،‬م ی‌تواند‬ ‫م ی‌شود؟! داللت التزام ‌‬ ‫آن باش��د که دیگران بدانند «ما قدردان بزرگانی هستیم که‬ ‫قدری دارند و آنها که وظیفه قدردانی آنها را دارند در این کار‬ ‫قصور ورزیده‌اند!»‬ ‫نفس آغ��از چنین دعوت��ی (ب ی‌اندیش��یدن به مدعو)‬ ‫پیش از هر چیز نش��انه آن است که س��رانجام ضربه‌ای ما‬ ‫را از خواب پ رانده اس��ت و اندک‌اندک داریم چشم‌هایمان را‬ ‫م ی‌ملایم و تازه‌تازه متوجه م ی‌ش��ویم ک��ه در صحن عتیق‬ ‫«دانشکده ادبیات» و دانشکده‌های ادبیات رسمی و محافل‬ ‫غیررس��می ش��عر و ادب و فرهنگ این مملکت‪ ،‬استادان‬ ‫دانشمند دانش‌پرور‪ ،‬که ستون‌های این مکان‌ها بودند‪ ،‬کم‌تر‬ ‫دیده م ی‌ش��وند و جای خالی آنها را‪ ،‬چیزی که بایسته است‬ ‫پر نم ی‌کند‪ .‬نم ی‌دانم! ش��اید ما کم‌کم داری��م از این وضع‬ ‫م ی‌ترسیم و ه راس از اینکه روزی این سقف‌ها‪ ،‬بدون وجود‬ ‫این ستون‌ها بریزد و ما در آوار غفلت‌های دیرسال و کارهای‬ ‫واجب نکرده‌مان دفن شویم‪ ،‬ما را به این دعوت وا‌داشته است‪.‬‬ ‫از این باب‪ ،‬این دعوت دعوتی مبارک اس��ت‪ .‬پریدن از‬ ‫خوابی چند ده‌ساله‪ ،‬یا حتی آشفته‌کردن این خواب خوش‪ ،‬به‬ ‫هر روی م ی‌تواند غفلت فطری‌شده ما در این سال‌ها را تکانی‬ ‫بدهد و اس��تخوان بینش ما را از الی توده غفلتی که چون‬ ‫گوشت به آن چسبیده‪ ،‬بیرون بکشد‪ .‬اما این فقط نف س‌االمر‬ ‫مفروض این دعوت است و تا حد بسیار باور‌نکردن ی‌ای‪ ،‬تصور‬ ‫حاصل‌شدن چنین نتایجی از این نف س‌االمرها‪ ،‬آن‌هم در این‬ ‫سال‌ها و حال‌ها‪ ،‬خوش‌خیاالنه است‪.‬‬ ‫ب رای ایضاح مطلب‪ ،‬ما ناگزیریم نخست آنچه را دیگران‬ ‫این سو و آن سو در باب چنین دعوتی طرح م ی‌کنند‪ ،‬درچند‬ ‫مفروض محتمل این دعوت‪ ،‬نمایه کنیم و آن‌گاه به بررسی‬ ‫آنها بپردازیم‪ .‬با هر مدعایی‪ ،‬فرض‌های متصور ب رای چنین‬ ‫دعوتی‪ ،‬مآال به این چهار فرض اصلی خواهد رسید‪:‬‬ ‫فرض اول؛ دکتر شفیعی‪ ،‬شخصیت برجسته‌ای است‬ ‫که ناشناخته مانده و ما با این کار م ی‌خواهیم او را بشناسانیم‬ ‫یا (بهتر) بشناس��انیم (به‌خصوص به جوان‌ترها و آنها که از‬ ‫وجود این «گنج بایس��ته و آزانگیز» ب ی‌اطالع‌اند یا مشتاق‬ ‫حضور در دایره تاثیرآنند)‪.‬‬ ‫ف��رض دوم؛ نهادهای اصلی فرهنگی کش��ور‪ ،‬در این‬ ‫س��ال‌ها قدردان زحمات و خدمات دکتر ش��فیعی نبوده‌اند‬ ‫و اکنون ما داری��م به مصداق «تیمم ب��دل از وضو»‪ ،‬چنین‬ ‫م ی‌کنیم‪.‬‬ ‫فرض س��وم؛ دکتر ش��فیعی سال‌هاس��ت خ��ود را از‬ ‫مطبوعات و رس��انه‌ها و محافل و‪ ...‬دور داش��ته و ما گمان‬ ‫م ی‌کنیم این اعتراضی به جریان عمومی فرهنگ کش��ور‬ ‫است و م ی‌خواهیم حرف‌های ایشان ـ به درخواست و اصرار‬ ‫ما ـ گفته شود تا شاید مسموع هم واقع گردد‪.‬‬ ‫فرض چه��ارم؛ از اقران و مش��ابهان دکتر ش��فیعی و‬ ‫نس ل‌های پیاپی اساتید برجسته ادبیات و فرهنگ‪ ،‬تنها دکتر‬ ‫ش��فیعی باقی مانده و ما باید با برپایی نکوداشتی‪ ،‬مباهات‬ ‫خود را به داشتن چنین استادی نشان دهیم‪.‬‬ ‫به نظر م ی‌رس��د جز این فروض چهارگانه «اصلی»‪،‬‬ ‫فرض دیگری ب رای این دعوت فهمیده نشود‪ .‬عجالتا نخست‬ ‫این مفروضات چهارگانه را برم ی‌رسیم‪:‬‬ ‫بررسی فرض اول‪ :‬اگر در این دعوت‪ ،‬فرض نخست را‬ ‫مالک بگیریم‪ ،‬گواه نقض بسیار بر آن وجود دارد؛ تا آنجا که‬ ‫نم ی‌توان آن را مدعای اصیلی ب رای این دعوت به شمار آورد‪.‬‬ ‫آثار پژوهشی و اش��عار زبانزد دکتر شفیعی‪ ،‬آن اندازه پرشمار‬ ‫و پ ر‌تی راژ است و حسن شهرت وی به‌عنوان استادی مس لّم‬ ‫چه در دانش��گاه و چه در فضای ادبی بیرون‪ ،‬آنقدرها هست‬ ‫که چنین فرض کوته‌بینانه‌ای را نق��ض کند‪ .‬نم ی‌دانم‪ ،‬اما‬ ‫اگر کسی چنین س��ودای ناپخته‌ای را در س��ر داشته باشد‬ ‫که دکترشفیعی را بهتر بشناسانند‪ ،‬جز نشانه‌گیری ناشیانه‬ ‫به س��مت هدفی که وجود ندارد‪ ،‬کاری نکرده اس��ت‪ .‬رسوخ‬ ‫روزافزون و ممتد آثار و اشعار دکتر ش��فیعی در ذهن و جان‬ ‫اهل ادب و فرهنگ این س��رزمین‪ ،‬آنقدرها زیاد هست که از‬ ‫تخمی ن‌ها و تالش‌های این‌چنینی‌ب ی‌نیاز باشد‪.‬‬ ‫ی و فکری ما تمامی‬ ‫بررسی فرض دوم‪ :‬بغ رنج‌های فهم ‌‬ ‫‌نداشته و ندارد و سایه ساده‌اندیشی و ساده‌انگاری‪ ،‬ظاه را در‬ ‫هیچ وضع��ی‪ ،‬از زمین فرهنگ و فکر و اندیش��ه ما برچیده‬ ‫نخواهد ش��د‪ .‬در فرهنگی که آمیختگی درونزاد با سیاست‬ ‫دارد‪ ،‬در تاریخ هزاران‌ساله‌ای که ما بجا و‌بیجا بدان مباهات‬ ‫م ی‌کنیم‪ ،‬کجا س��راغی از قدردانی شایس��ته (و‌پیوسته) از‬ ‫خادمان فرهنگ رخ داده اس��ت که کسی متوقع آن باشد؟ از‬ ‫روزگار سرایند‌ه «خردنامه ای رانیان» (شاهنامه) که وظیفه‌مندان‬ ‫قدردانی از او‪ ،‬از پس مرگش (اگر حتی این هم کذب تاریخی‬ ‫نباش��د) تازه دریافتند که وظیفه‌ای دارند‪ ،‬تا امروز کدام کس‬ ‫در پهنه این تاریخ کهنسال‪ ،‬بجا و به‌موقع قدرشناسی شده‬ ‫است؟ توقع بیجا و ساده‌لوحانه‌ای که ما از اهل سیاست در‬ ‫این باب داریم‪ ،‬بیش��تر از هر چیز‪ ،‬زاده حل‌نشدن این بغرنج‬ ‫تاریخی و فکری در فهم سیاس��ت ب رای خود ماس��ت‪ .‬هر‬ ‫حرکت خالص فرهنگی هم‪ ،‬با هر مدعا و مدعی‪ ،‬کم‌جان‌تر‬ ‫و ب ی‌جان‌تر از آن است که به تقابل سیاست و سیاست‌ورزی‬ ‫برود و پیروز بیرون آید‪ .‬عرصه سیاست‪ ،‬در همه این تاریخ‪،‬‬ ‫‌ب ی‌کم و کاست‪ ،‬عرصه داد و ستد بوده است‪ .‬مگر آنها که «دو‬ ‫مرد پیک راست کردند با جامه پیکان‪ ،‬که از بغداد آمده‌اند و‬ ‫نامه خلیفه آورده‪ ،‬که حس��نک قرمطی را ب��ردار باید کرد»‪،‬‬ ‫از خدمات حس��نک‌ب ی‌خبر بودند؟! آنها را که در سیاس��ت‬ ‫آزموده‌اند‪ ،‬بدین پرس��ش م ی‌توان آزمود‪ .‬دقیقا فرار از فهم‬ ‫این بغرنج تاریخی اس��ت که ما را به چنین مفروضی سوق‬ ‫م ی‌دهد‪ .‬در این تاریخ گونه‌گون و ملون‪ ،‬برکشیدن مرتبطین‬
‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫با سیاس��ت‪ ،‬همواره س��نتی بیشتر سیاس��ی بوده است تا‬ ‫فرهنگی‪ .‬وانگهی‪ ،‬اهل سیاس��ت و وظیفه‌مندان قدردانی‪،‬‬ ‫ب رای امثال دکتر شفیعی چه م ی‌توانند و م ی‌توانستند کرد؟!‬ ‫برپایی محفلی که کوتاه‌ترین س��خنرانش ف��ردی چون او‬ ‫م ی‌بود و بیشترینه وقتش به تش��ریح دواعی اهل سیاست‬ ‫م ی‌گذشت؟ اعطای نشان درجه چندم فرهنگ و صندوقچه‬ ‫سکه‌ای که کفاف نشر چند کتاب را بدهد؟! برقراری مقرری؟!‬ ‫باری‪ ،‬اگر هدف از این طرح‪ ،‬آن دانسته شود که پرسشی‬ ‫ایجاد کند و غافلی را از غفلت درآورد و به کار الزم نکرده وادارد‪،‬‬ ‫باید گفت که خواب خودخواسته برخي آدم‌ها در این سرزمین‪،‬‬ ‫سنگی ن‌تر از آن است که با صدايي آشفته شود! هیچ نشانه‌ای‬ ‫در عارض این خفته نیست که بخواهد خواب خودخواسته‪،‬‬ ‫دیرسال و فطری شده خود را وانهد و چشم بگشاید و امثال این‬ ‫حرکت‌ها‪ ،‬کم‌رمق‌تر از آنند که پلکی را بگشایند و خوابی را‬ ‫بیاشوبند و ساده‌لوحی محض است اگر بخ واهیم با این حرکت‬ ‫خالص فرهنگی‪ ،‬خواب این خفتگان را برآشوبیم‪.‬‬ ‫بررس��ی فرض س��وم‪ :‬اگر فرض س��وم این دعوت را‬ ‫منظور داریم‪ ،‬نخس��ت باید پرس��ید گمان مشهور در مورد‬ ‫دیدگاه انتقادی دکتر‌ش��فیعی به وضعی��ت فرهنگی امروز‪،‬‬ ‫چه اساس و خاستگاهی دارد؟ اساس این گمان مشهور‪ ،‬باز‬ ‫هم بیشتر از هرچیز در خود ماست و قرینه لودهنده دیگری‬ ‫ب رای آنکه گاهی ما ناخواس��ته به ضعف و فتور کار خود و‬ ‫اقران خود پی برده‌ایم‪ ،‬اما تالش م ی‌کنیم آن را با شعبده در‬ ‫پس صورت «دیگر»ی بیاراییم‪ .‬داستان‌ها و نقل‌های تند‬ ‫و تیز و یکدست محتوایی اما مختلف‌الظاهری را‪ ،‬خود من‪،‬‬ ‫در باب دیدگاه ایشان نس��بت به وضعیت فرهنگی و ادبی‬ ‫کشور شنیده‌ام؛ از آدم‌های نسبتا موثق و مخب ران اولوالعزم‬ ‫تا مدعی��ان ارتباط نزدیک با ایش��ان‪ .‬اما آنچ��ه را م ی‌توان‬ ‫در این باب به قرینه رس��می‪ ،‬موید دانس��ت‪ ،‬همان گالیه‬ ‫دلتنگ‌کننده ایشان از وضع و حال شعر امروز فارسی است‪:‬‬ ‫«ای شعر پارسی که بدین روزت اوفکند‪ /‬کاندر تو کس نظر‬ ‫نکند جز به ریشخند»‪ .‬جز این‪ ،‬ظاه را نقل مستقیم موثقی‬ ‫از ایشان در دسترس نیس��ت و آن قصه‌ها و نقل‌قول‌های‬ ‫ف��راوان و همگون که از ایش��ان نقل م ی‌ش��ود‪ ،‬جز به کار‬ ‫دکان‌‌داری اهلش نم ی‌خورد‪.‬‬ ‫اما در این فرض هم‪ ،‬باز قصه‌ها و نکته‌ها هست‪ .‬چه‬ ‫بسیار کسانی که خود در این سال‌ها اسباب ریشخند شعر‬ ‫پارس��ی بوده‌اند و از قبل این ریشخند‌س��ازی و دکان‌داری‪،‬‬ ‫نان‌ها برده و جان‌ها آزرده‌اند‪ ،‬اما این ش��عر دکتر شفیعی را‬ ‫این س��وی و آن‌س��وی با صدای بلند خوانده‌اند و با فونت‬ ‫درش��ت در روزنام��ه و مجله چ��اپ کرده‌اند و س��ینه جلو‬ ‫داده‌اند ک��ه «باری! ببینید اس��تاد ما چه زیب��ا و دردمندانه‪،‬‬ ‫چنان و چنین گفته اس��ت!» پس از ط��رح این دعوت هم‪،‬‬ ‫ش��نیدم که ارباب هم��ان مجله‌ه��ا و روزنامه‌هایی که به‬ ‫قول ایشان‪ ،‬ش��عر پارس��ی «خوار بر ورق» آنها خفته (ای‬ ‫خفته خوار ب��ر ورق روزنامه‌ها!)‪ ،‬کار به دس��ت ش��ده‌اند تا‬ ‫بگویند بن��ای این دع��وت آن اس��ت که ایش��ان چنین و‬ ‫چنان کن��د و در کوره فالن آت��ش بدم��د و آن را بگی راند و‬ ‫ـ از قضای روزگارـ همین ریشخندکنندگان‪ ،‬در جامه مبلغان‬ ‫درآمده‌اند تا آن دعوت را به این مفروض بچس��بانند‪ .‬ظاه را‬ ‫قرار نیست ما با ش��کیب و جرات در کار خودمان بنگریم و‬ ‫اگر دکتر شفیعی و دیدگاه و انتقاد محتملش را قبول داریم‪،‬‬ ‫در پیشامد وضعی که او از آن گله‌ها دارد‪ ،‬خود را حتی اندکی‬ ‫گناهکار بدانیم و پاس��خی ب رای این پرسش مق ّدر بجوییم‬ ‫که چرا کار و بار ادب و فرهنگ باید بدین روزگار دچار آید؟!‬ ‫وانگهی‪ ،‬ناگفته مسموع اس��ت و ناخوانده مفهوم‪ ،‬که‬ ‫وقتی خود ما از اوضاع نزار و روزگار زاری وضع ادب و فرهنگ‬ ‫چنین م ی‌نالیم‪ ،‬امثال دکتر شفیعی و مانند وی‪ ،‬چه انتقادها‬ ‫که نم ی‌توانند داشته باشند‪ .‬پس نیازی به این دعوت با این‬ ‫هدف نم ی‌بود‪ .‬برعکس‪ ،‬ما به‌جای آنکه به خود آییم و به‌جای‬ ‫مترصد‬ ‫ظاهرسازی و ش��عبده‌بازی‪ ،‬به کار جدی روی آوریم‪ّ ،‬‬ ‫فرصتیم تا گفته و ناگفته دوست‌داش��ته خود را بر زبان دکتر‬ ‫شفیعی بنهیم و از این کاله آشنای‌تردستی‪ ،‬کبوتر و خرگوش‬ ‫عوام‌‌‌پسند خودمان را درآوریم تا خلق ب رایمان هورا بکشند!‬ ‫من م ی‌پرسم که مگر قرار اس��ت دکتر شفیعی در سخنان‬ ‫محتملش در آن جمع چه بگوید که ما ندانیم؟! اگر گفته‌های‬ ‫سیاسی و اغ راض و اهواي اهل سیاست در نظر ماست‪ ،‬بعید‬ ‫م ی‌دانم کسی چون دکتر شفیعی‪ ،‬دامن خود را بدان بیاالید‬ ‫و اگر جز آن‪ ،‬دکتر شفیعی با کار و کردار و آثارش‪ ،‬ناگفته‌ها را‬ ‫در این سال‌ها گفته است؛ بازخوانی آثارش‪ ،‬م ی‌تواند بهترین‬ ‫جلسه ب رای اهل ادب و فرهنگ در فهم حرف‌های وی باشد‬ ‫و مرور س��لوک رفتاری‌اش نیز‪ ،‬بهترین و کامل‌ترین درس و‬ ‫سخنرانی ب رای اهل سیاست!‬ ‫بررسی فرض چهارم‪ :‬در باب مفروض چهارم این دعوت‬ ‫نیز‪ ،‬آنچه قابل ذکر است‪ ،‬بیش��تر همان است که در بررسی‬ ‫ت در کار تقدیر‬ ‫فرض اول آمد‪ .‬جز آن‪ ،‬باید گفت آنها که دس ‌‬ ‫و تشکر از این اساتید و برجستگان هستند‪ ،‬به اقتضای طبع‬ ‫کار‪ ،‬رسن‌پیچ سیاستند و در طناب درهم‌پیچیده سیاست و‬ ‫یزنند‪ .‬عجیب هم نیست که این‌‌ها‬ ‫سیاست‌‌زدگی دست و پا م ‌‬ ‫با گشاده‌دستی تمام‪ ،‬القاب و عناوین فرهنگی را مثل خرمای‬ ‫خی راتی در جمع ناشایستگان پخش م ی‌کنند‪ .‬این طایفه‪ ،‬نه‬ ‫زحمت نا‌الزم م ی‌ب رند که پاسخگوی این و آن باشند که چرا از‬ ‫فالن فرد «ناهمسو» تقدیر شده و نه در عرصه فرهنگ و ادب‬ ‫و هنر این سرزمین‪ ،‬مدعو‪ ،‬آنقدر اندک است که زحمت انتخاب‬ ‫و دعوت‪ ،‬الزم داشته باشد‪ .‬افراد معنون به عناوین دانشگاهی‬ ‫و استادی هم ب رای این‌کار کم نیس��تند که کسی نیازمند یا‬ ‫نگران امثال دکتر شفیعی باشد‪ .‬به طرز عجیبی‪ ،‬برجستگان‬ ‫امروز از افراد عادی در تمام حرفه‌ها و ش��اخه‌ها بیشترند و در‬ ‫این «قحط‌س��ال فراوان ی‌نما»‪ ،‬هیچ کنگره‌ای و همایشی‪،‬‬ ‫بی«چهره‌‌ماندگار» نم ی‌ماند‪ .‬م ی‌ماند افتخار و مباهات ما به‬ ‫داشتن استادی چون دکتر شفیعی که بقی ه‌السلف بزرگان نامور‬ ‫و نامدار فرهنگ و ادب است و تشییع این‌افتخار بزرگ‪ ،‬بدون‬ ‫برگزاری چنین مجالسی هم برآمدنی است‪.‬‬ ‫اکنون که این چهار فرض «دیگران‌گفته» را بررسیدیم‪،‬‬ ‫باید دوباره به سر قصه شویم و بپرسیم که (پس) چه شده که‬ ‫قرار است چراغ‌ها را برداریم و در ش��هر به‌دنبال رویین‌‌تنی‬ ‫برویم که در گذر س��ال‌ها و حال‌ها‪ ،‬حال��ش تغییری نکرده‬ ‫است و خود را از‌‌آنچه همه ما در آن هستیم دور داشته است؟!‬ ‫حاال شاید با دید شکافنده‌تری به این موضوع بنگریم که‬ ‫اگر اغ راض چهارگانه پی ش‌شمرده در میان نیست (که به گمانم‬ ‫نیس��ت)‪ ،‬از این دعوت‪ ،‬چه م ی‌جوییم؟! آیا ما ب رای وجوب این‬ ‫دعوت خوابنما شده‌ایم؟! آیا فراموش کرده‌ایم که ذاتا نم ی‌توان‬ ‫روزمره‬ ‫این دعوت را ب��ا فروض اصولی منطبق ب��ا دیدگاه‌های ّ‬ ‫تحلیل کرد؟ آیا چنین است‪ ،‬یا ما همچنان در ادامه آن بیماری‬ ‫روزمره‌گی‪،‬درپیتبلیغمطلوبخویشیم‬ ‫همه‌گیرساده‌اندیشیو ّ‬ ‫و پرکردن صفحات روزنامه‌ها و مجالت؟دریغا و دریغا که گویی‬ ‫ب فکر ما تنها یک چرخ و مدار دارد و ما ناخ واسته هر حرکتی‬ ‫آسیا ‌‬ ‫رابهآنتحویلوتحلیلم ی‌ب ریم‪.‬مابامشاهدهرویهکسانیچون‬ ‫دکتر شفیعی‪ ،‬به‌جای بی دارشدن از آن خ واب کاذب‪ ،‬هر روز بیشتر‬ ‫پلک‌هایمان را به هم م ی‌فشریم تا ثابت کنیم راستگو هستیم!‬ ‫ما باید به‌جای این کار‪ ،‬اندکی در کار و کردار خویش جسورانه‌تر‬ ‫م ی‌نگریستیم و م ی‌فهمیدیم در خالل این همه سال که خ واب‬ ‫بوده‌ایم‪ ،‬چه بر ماگذشته است که اکنون الزم شده تنها (و شاید‬ ‫واقعا تنها) دارایی ارزشمند خود را به موزه تماشا آوریم و در قیاس با‬ ‫دارای ی‌های آسی ب‌دیده دیگر‪ ،‬به سالمت او مباهات کنیم!‬ ‫به نظرم بهترین دلیل این دعوت‪ ،‬همان اس��ت که در‬ ‫سوال صدر این نوشته و بازتکرارش در همین بند آمد؛ یعنی‬ ‫پاسخ آن سوال در خود س��وال بود‪« :‬رویین‌‌تنی که در گذر‬ ‫سال‌ها و حال‌ها‪ ،‬حالش تغییری نکرده است و خود را از‌‌آنچه‬ ‫همه ما در آن هستیم دور داشته است»‪ ،‬اما «آنچه ما در آن‬ ‫گرفتار هستیم» چیست؟‬ ‫نگریس��تن با نگاه نا ُپرسا و گش��تن با فانوس کور‪ ،‬بر‬ ‫گرد خان��ه‌ای که آدمی‌هن��رش م ی‌خواند‪ ،‬جز س��اده‌یابی‪،‬‬ ‫بیخودگ��ردی و تک��رار‪ ،‬چیزی حاص��ل نم ی‌کن��د‪ .‬نتیجه‬ ‫سهل‌گیری‪ ،‬سطح ی‌نگری و س��اده‌انگاری‪ ،‬جز تنیدن ما در‬ ‫پیله تکرار نیست و عقل ک ‌ژ ُرس��ته‪ ،‬هرگز نم ی‌تواند می زبان‬ ‫حس استتیکی باش��د که هنر بزاید و آن هنر‪ ،‬برومند شود و‬ ‫ّ‬ ‫ببالد‪ .‬درخت ساده‌اندیش��ی‪ ،‬ناگزیر‪ ،‬میوه روزمر‌گی م ی‌دهد و‬ ‫یزاید‪.‬‬ ‫مادر نا ُپرسایی‪ ،‬طفل خود‌بینی و تظاهر به بهتر دانی م ‌‬ ‫درمان‌ناپذیرترین یا با کمی مسامح ‌ه دیر بهبود‌ترین بیماری‬ ‫روزگار ما‪ ،‬که همه بدان مبتالییم‪ ،‬روزمر‌گی است‪ .‬روزمر‌گی‪،‬‬ ‫حاصل مستقیم ظاه ر‌بینی و س��اده‌انگاری است‪ .‬ب رای اهل‬ ‫هنر‪ ،‬به صورت خاص‪ ،‬آنچه این بیماری را همه‌گیر م ی‌کند‬ ‫و کرده اس��ت‪ ،‬دقت نکردن در این لطیفه است که هنرمند‪،‬‬ ‫نباید زندگی عادی و معمولی داش��ته باش��د! نپرس��یدن و ـ‌‬ ‫بالمآل‌ـ نکاوی��دن و نپژوهیدن‪ ،‬حس هنرمن��د را زمی ن‌گیر‬ ‫م ی‌کند و هنر او را عقیم م ی‌نماید‪ .‬تکیه بر مکنونات ذهنی و‬ ‫پیش‌‌دانسته‌های معرفتی و استتیکی دیگران‪ ،‬رنج پرسیدن را‬ ‫از هنرمند دور م ی‌کند و هنرمندی که نپرسد‪ ،‬رنج نکشد و روان‬ ‫خود را در خارزار پرسش نکاهد‪ ،‬به روزمر‌گی منقاد شده است‪.‬‬ ‫وقتی اوج کامیابی چند نس��ل ش��اعر و هنرمند این‬ ‫سرزمین‪ ،‬انتش��ار کتاب شعری اس��ت که خواننده‌ای ندارد‬ ‫یا ش��رکت در کنگره‌ای که م ی‌خواهد به ضرب سکه و زور‬ ‫سرو بلورین و مانند آن‪ ،‬هنر را همه‌گیر کند‪ ،‬ناروا نیست اگر‬ ‫پرسیدنی در میان نباشد و آرمان‌های فکری‪ ،‬در همین حدود‬ ‫روزمره‌گی اس��ت و زاییدن‬ ‫بماند‪ .‬هنر‪ ،‬به این معنا‪ ،‬بارداری ّ‬ ‫اسباب معاش و دریغا که گاه‪ ،‬ما بر سر این نهر خشک‪ ،‬خون‬ ‫هم م ی‌کنیم و جدال و جدل هم م ی‌آوریم‪.‬‬ ‫م ی‌دانم برگزاری جلس��ه ب��ا حضور دکتر ش��فیعی‪،‬‬ ‫هی��چ گره��ی را از کار فرو‌بس��ته م��ا نخواهد گش��ود‪ ،‬اما‬ ‫همداستان‌شدن ما بر این دعوت‪ ،‬بیش از هر چیز‪ ،‬بیان‌کننده‬ ‫نیاز فطری ما به داشتن الگو‌هایی است که به‌واقع سرمشقند‬ ‫و شاید هم نش��انه آنکه ما کم‌کم داریم به خودمان م ی‌آییم‬ ‫و اندک‌اندک به آنچه کرده‌ایم بدگمان م ی‌ش��ویم و (شاید)‬ ‫قصد کرده‌ایم که الگوهای بدلی را وانهیم‪ .‬شاید این دعوت‬ ‫م ی‌خواهد به ما بگوید «نوع دیگری از زیس��تن» هم وجود‬ ‫دارد!به گمان من‪« ،‬ش��ب سرش��ک» به‌واقع م ی‌تواند شب‬ ‫سرشک ما باش��د بر آنچه از روزمر‌گی و عادت‌‌‌خویی در آن‬ ‫گرفتاریم‪ .‬دکتر ش��فیعی نمونه وحیدی اس��ت از آنها که در‬ ‫روزگار ش��لوغی همزاد با آدم‌ها‪ ،‬خلوت خود را مثل کلمه‌ای‬ ‫مقدس‪ ،‬پرمعنا نگه داش��ته و به چی��زی نیالوده‌اند‪ .‬یافتن و‬ ‫دیدن این آدم‌ها‪ ،‬در این روزگار‪ ،‬بیش��تر از آنچ ‌ه بیندیش��یم‪،‬‬ ‫دشوار و ناشدنی است و ـ به‌گمان من‌ـ دست‌اندرکاران اصلی‬ ‫این دعوت‪ ،‬در کار فراهم‌کردن این دیدار کوشیده‌اند‪ ،‬نه چیز‬ ‫دیگری‪ .‬نه دکتر ش��فیعی نیازمند آن است که کسی او را بر‬ ‫صندلی «نکوداش��ت» بنش��اند و نه برگزاری این نشست‪،‬‬ ‫م ی‌تواند بر آنچه این روزها‪ ،‬این سو و آن‌سو‪ ،‬بهانه این دعوت‬ ‫شمرده م ی‌شود استوار باش��د‪ .‬اگر چنین بود‪ ،‬پیش از اینها‬ ‫دکتر شفیعی تسلیم این سنخ همبس��تگ ی‌های خوف‌آور‬ ‫ما شده بود و ما نیز ب رای اینکه او را بیازماییم‪ ،‬پیش‌از اینها‪،‬‬ ‫چون جام ی‌ گران‌بها بر دیواری کوفت��ه بودیمش تا ببینیم‬ ‫م ی‌ش��کند یا نه!در روزهای نوجوانی‪ ،‬جایی خوانده بودم که‬ ‫شاع ران عالمان و هنرمندان قرار نیست و نم ی‌توانند دنیا را‬ ‫تغییر دهند و دنیا را سیاستمداران م ی‌سازند‪ .‬حاال در آستانه‬ ‫میانس��الی‪ ،‬هنوز هم بجد بر این اعتق��ادم و در مانحن‌فیه‬ ‫هم‪ ،‬که دعوت‌کننده ظاه را ش��اع رانند‪ ،‬گم��ان نم ی‌کنم از‬ ‫ایده تغییر جهان‪ ،‬چیزی در میان بوده باشد یا حتی شاع ران‬ ‫دلخوش به تغییر در چیزی بوده باشند‪ .‬این دعوت‪ ،‬بیشتر از‬ ‫هر چیز‪ ،‬قصه دلتنگی اس��ت و دلتنگی‪ ...‬آن‌هم در روزگاری‬ ‫که دیدن «انس��ان»‪ ،‬قصه هزار بار خوانده «شیخ و چراغ و‬ ‫جس ت‌وجوست»‪g ...‬‬ ‫دانشکده فنی دانشگاه تهران‬ ‫‪ 23‬مهر ‪91‬‬ ‫‪29‬‬
‫جاي خالي امت‌گرايي‬ ‫غرب به‌دنبال چندپارچه كردن جهان اسالم است‬ ‫حسين رویوران‪ /‬كارشناس بين‌الملل‬ ‫‪6‬‬ ‫نـقدونظر‬ ‫در عرصه جنگ هش��ت روزه رژیم‌صهیونیستی علیه‬ ‫غزه جریان‌های مختلف��ی فعالیت کردن��د و در مقاطعی در‬ ‫تقابل با یکدیگر بودند‪ .‬در این راس��تا اسالم سیاسی شیعی‪،‬‬ ‫اس�لام سیاسی سنی و اس��رائیل‪ ،‬تش��کیل‌دهنده اضالع و‬ ‫محورهای این تحوالت بودند‪ .‬در بررسی روند شکل‌گیری‬ ‫اسالم سیاسی شیعی به نظر می‌آید این محور از همان آغاز‬ ‫پیروزی انقالب اسالمی ایران تاکنون یک نقش همگرایی‬ ‫را در جهان اسالم ایفا کرده اس��ت‪ .‬اسالم سیاسی شیعی به‬ ‫نوعی با مطرح کردن مساله فلسطین به عنوان یک اولویت‬ ‫توانست به این همگرایی رنگ و بویی جدی دهد‪ .‬البته این در‬ ‫شرایطی است که فلسطین خود یک منطقه سنی‌نشین است‪،‬‬ ‫اما اسالم شیعی عمال همگرایی را در منطقه را مبنای حرکت‬ ‫خود قرار داده اس��ت و در این چارچوب مالحظه می‌شود که‬ ‫همواره بر این اساس حرکت کرده است‪ .‬حتی در زمانی که در‬ ‫راستای بحث سوریه با گروه حماس اختالف‌نظر پیدا می‌کنند‬ ‫باز هم حمایت‌های سیاسی خود را از این گروه قطع نمی‌کند‬ ‫که نشاندهنده این است که اسالم شیعی یک حرکت همگرا‬ ‫در جهان اس�لام را رقم زده اس��ت و در‌حقیقت اولویت‌های‬ ‫این محور امتی اس��ت‪ .‬این اولویت‌های امت��ی در گفتمان‬ ‫حزب‌اهلل و جمهوری اسالمی کاملا قابل رویت است و نمود‬ ‫دارد‪ .‬اسالم سیاسی شیعی هیچ‌گاه مسائل را از زاویه صرف‬ ‫مذهبی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی‌دهد‪.‬در سوی دیگر این‬ ‫میدان‪ ،‬اسالم سیاسی سنی وجود دارد که متاسفانه یک‌مقدار‬ ‫گرایش‌های فرقه‌گرایی در آن قوی‌تر اس��ت و به‌رغم اینکه‬ ‫هر دو محور در مساله فلسطین با یکدیگر اشتراک‌نظر دارند‬ ‫اما اسالم سنی زاویه نگاه امتی ندارد‪ ،‬بلکه مساله فلسطین و‬ ‫ی حساب می‌شود و از‬ ‫جهان عرب به عنوان یک اولویت قوم ‌‬ ‫همین زاویه پیگیری می‌شود‪ .‬بنابراین شاید بتوان گفت که‬ ‫در اسالم سیاسی سنی در بعد فلسطین شاهد نوعی همگرایی‬ ‫اما در ابعاد دیگر ش��اهد یک نوع واگرایی مذهبی هستیم و‬ ‫اهل‌تسنن به‌رغم تحوالت زیادی که در اسالم سیاسی سنی‬ ‫اتفاق افتاده‪ ،‬همچنان به مرحله همگرایی امتی به‌طور کامل‬ ‫ارتقا پیدا نکرده‌اند‪.‬در صحنه جنگ هشت روزه غزه یکی دیگر‬ ‫از اضالع‪ ،‬تحوالت رژیم‌صهیونیس��تی بود که در مورد این‬ ‫بازیگر سوم یعنی اس��رائیل‪ ،‬باید گفت اسرائیل در گذر زمان‬ ‫همواره دشمن شیعه و سنی بوده است‪.‬‬ ‫اسرائیل در اصل نمادی از صهیونیسم بین‌المللی است‬ ‫که کل اقتصاد و امنیت جهانی را مورد هدف قرار داده و این‬ ‫برداشت که اسرائیل یک تهدید است تنها محدود به برداشت‬ ‫محیط اسالمی نیست چراکه حتی نظرسنجی‌ها در اتحادیه‬ ‫اروپا نی��ز این امر را ثابت کرده اس��ت‪ .‬چندس��ال پیش طی‬ ‫نظر‌س��نجی که در اروپا صورت گرفت نزدیک به ‪ 56‬درصد‬ ‫اروپایی‌ها مطرح کردند که اس��رائیل یک ن��وع تهدید برای‬ ‫امنیت و صلح جهانی است‪ .‬اساس��ا رژیم‌صهیونیستی یک‬ ‫رژیم توسعه طلب است‪ ،‬اما در تعریف توسعه تنها درگیری و‬ ‫تضاد را پیگیری می‌کند؛ هرچند این رفتار به نظر یک رفتار‬ ‫ی است که‬ ‫بسیار طبیعی است چرا که رژیم‌صهیونیستی رژیم ‌‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪30‬‬ ‫مبنای ایدئولوژیک آن بر پایه تض��اد و تقابل با دیگر جوامع‬ ‫اس��ت‪.‬اما در معادله رویارویی بین اس�لام و اسرائیل تصور‬ ‫می‌شود زمانی اسرائیل به‌دلیل حمایت مطلق غرب و همچنین‬ ‫تالش غربی‌ها برای حفظ برتری نظامی اسرائیل دست باال را‬ ‫داشت‪ ،‬اما از زمان پیروزی انقالب اسالمی به‌دلیل اینکه بحث‬ ‫فلسطین در اولویت سیاست خارجی ایران قرار گرفته است‪،‬‬ ‫همواره دیده می‌شود معادالت در حال تغییر است‪ .‬شاید اوج‬ ‫این تحول از جنگ ‪ 33‬روزه آغاز شد که اسرائیل برای اولین‌بار‬ ‫دچار یک شکست ش��د و در جنگ ‪ 22‬روزه نیز این شکست‬ ‫تکرار شد و در حال حاضر نیز طی هش��ت روز این شکست‬ ‫برای س��ومین بار تکرار ش��د‪ .‬این جنگ نش��ان داد هر‌چند‬ ‫اسرائیل از برتری نظامی باالیی برخوردار است‪ ،‬اما در مقابل‬ ‫شیوه‌های جدید که تحت عنوان جنگ نامتقارن تعریف شده‬ ‫ناکارآمد و ناموفق اس��ت‪ .‬از دیگر نکاتی که در جنگ هشت‬ ‫روزه غزه باید به آن توجه کرد اینکه رژیم‌صهیونیستی برای‬ ‫ایجاد گنبد آهنین بیش از ‪ 700‬میلیون دالر س��رمایه‌گذاری‬ ‫کرد‪ ،‬اما در مقابل موش��ک‌های حماس شکس��ت خورد‪ .‬بر‬ ‫همین اساس هم بود که وزیردفاع اسرائیل ناچار به استعفا شد‬ ‫چرا که اسرائیلی‌ها پیش از این به مردم جامعه خود اطمینان‬ ‫داده بودند که با وجود سیستم گنبد آهنین از هرگونه پرتاب‬ ‫موشک ایمن خواهند بود و بر همین مبنا اسرائیل در مقابل هر‬ ‫تهدیدی از سیاست همیشگی خود استفاده می‌کرد و با نوعی‬ ‫ضریب اطمینان نسبت به تهدیدات عمل می‌کرد‪ ،‬اما جنگ‬ ‫اخیر غزه نشان داد رژیم‌صهیونیستی بسیار آسیب‌پذیرتر از‬ ‫آن چیزی است که مطرح می‌شود‪.‬با این نگاه در حال حاضر‬ ‫یکی از بزرگترین نگرانی‌های رژیم‌صهیونیس��تی مهاجرت‬ ‫معکوس اس��ت چراکه از زمان جنگ ‪ 33‬روزه تاکنون اساسا‬ ‫مهاجرت در جامعه اس��رائیل فرآیندی معکوس یافته است‬ ‫و مهاجران خارج ش��ده از اسرائیل بیش از کس��انی که وارد‬ ‫اسرائیل می‌شوند و تصور می‌کنم که با جنگ اخیر این فرآیند‬ ‫به‌ش��دت افزایش خواهد یافت چراکه جامعه صهیونیستی‬ ‫احساس ناامنی بیشتری خواهند کرد‪ .‬اما از سوی دیگر در حال‬ ‫حاضر اسالم سیاسی سنی بر سر دو راهی قرار گرفته و باید‬ ‫دست به انتخابی مهم بزند؛ آنها یا باید اسالم امتی را به عنوان‬ ‫یک چارچوب بپذیرند یا اینکه همچنان در چارچوب فعالیت و‬ ‫تحرکات اسالم سنی باقی بمانند‪ .‬اگر این محور‪ ،‬اسالم امتی‬ ‫را انتخاب کند قطعا یک اتفاق بزرگ در جهان رخ خواهد داد‬ ‫که آن‌هم وحدت جهان اس�لام اس��ت که می‌تواند به تغییر‬ ‫معادالت به سمت این جریان حرکت کند‪.‬‬ ‫اما اگر اینها چنی��ن انتخابی را در دس��تورکار خود قرار‬ ‫ندهند و همچنان بخشی نگری را پیشه کنند‪ ،‬بیم آن می‌رود‬ ‫که بخش��ی از تضادهای بیرونی که در تقابل با اس��رائیل و‬ ‫قدرت‌های س��لطه‌گر وجود دارد به داخل منتقل شود و این‬ ‫پتانسیل جهان اس�لام را هدر دهد و از بین ببرد و در‌مقابل‪،‬‬ ‫جبهه‌های داخل��ی را جایگزین جبهه‌ه��ای خارجی کند‪ .‬در‬ ‫این راس��تا باید در نظر گرفت که جمهوری‌اس�لامی ایران‬ ‫همواره اس�لام ش��یعی را در خود نهادینه کرده است چرا‌‌که‬ ‫جمهوری اسالمی ایران و تفکر امام خمینی‌(ره) وحدت‌طلب‬ ‫است و تغییری در این مسیر اتفاق نمی‌افتد‪ .‬اما آیا در جریان‬ ‫ش��یعی هم افراد واگ��را وجود دارن��د؟ بله‪ .‬حت��ی در جریان‬ ‫ش��یعی نیز افراد واگرا وج��ود دارند‪ .‬به‌عنوان مث��ال در حال‬ ‫حاضر بخش��ی از جریان رس��انه با وجود ریش��ه ش��یعی در‬ ‫چارچ��وب واگرایی حرکت می‌کند و در راس��تای هدف قرار‬ ‫دادن وحدت اس�لام فعالی��ت می‌کنند که به نظ��ر می‌آید‬ ‫این بخش از ط��رف افراد ی��ا گروه‌هایی ب��رای این منظور‬ ‫ماموریت دارند‪g .‬‬ ‫كارشكني‬ ‫انگلوساكسون‌ها‬ ‫چرا همگرايي در اتحاديه اروپا ديگر‬ ‫جوابنمي‌دهد؟‬ ‫دکترسعیدخالوزاده‪/‬استاددانشگاه‬ ‫‪2‬‬ ‫‌امروز جدال انگلیس با دیوانساالری اتحادیه اروپایی‬ ‫روز به‌روز پررنگ‌تر می‌ش��ود و مخالفت با افزایش بودجه‬ ‫اتحادیه اروپایی فرصتی جدید برای این کشور فراهم آورده‬ ‫است‪ .‬دیوید کامرون‪ ،‬نخس��ت‌وزیر انگلیس‪ ،‬اخیرا نسبت‬ ‫به وت��وی بودجه جدید اتحادیه اروپا از س��وی این کش��ور‬ ‫هش��دار داد و گفت‪« :‬کشورش به‌ش��دت مخالف افزایش‬ ‫بودجه اتحادیه اروپاس��ت‪ ».‬دیوید کامرون همچنین تاکید‬ ‫کرده که احتمال وتوی بودجه جدید اتحادیه اروپا از سوی‬ ‫انگلیس در کنفرانس ساالنه حزب محافظه‌کار این کشور‪،‬‬ ‫وجود دارد‪ .‬بر‌اس��اس این گزارش بسیاری از اعضای حزب‬ ‫محافظه‌کار انگلیس با بودجه جدید اتحادیه اروپا به‌ش��دت‬ ‫مخالفت کرده‌اند‪.‬‬ ‫مذاکره و رایزنی بر سر بودجه سال آینده اتحادیه اروپا‬ ‫یکی از اولویت‌های مهم نشس��ت رهب��ران اروپا در تاریخ‬ ‫‪ 22‬نوامبر بود‪ .‬گردهمایی رهبران ‪ ۲۷‬کشور عضو اتحادیه‬ ‫اروپا در بروکسل که برای تعیین بودجه سال‌های ‪ ۲۰۱۴‬تا‬ ‫‪ ۲۰۲۰‬این اتحادیه تشکیل ش��ده بود‪ ،‬روز جمعه ‪ ۲۳‬نوامبر‬ ‫بدون هیچ دستاوردی به کار خود پایان داد‪ .‬آلمان‪ ،‬بریتانیا‪،‬‬ ‫س��وئد‪ ،‬هلند‪ ،‬فنالند و دانمارک با پیش��نهادهای ریاضتی‬ ‫هرمان فان‌رامپوی‪ ،‬رئیس ش��ورای اروپا موافقت نکردند‪.‬‬ ‫آنگال م��رکل‪ ،‬صدراعظم آلمان نقش قاطعی در شکس��ت‬ ‫این پیشنهاد داش��ت‪ .‬صدراعظم آلمان از همان آغاز گفته‬ ‫بود که توافق بر س��ر این پیش��نهاد باید در چند مرحله و با‬ ‫مشخص‌ش��دن جزئیات انجام گیرد‪ .‬انگلیس به‌ش��دت از‬ ‫تصمیم خوزه مانوئل باروس��و‪ ،‬رئیس کمیسیون اروپا برای‬ ‫افزای��ش ‪‌100‬میلیارد یوروی��ی بودجه اروپا تا هفت س��ال‬ ‫آینده انتقاد کرده اس��ت‪ .‬این گزارش اف��زود؛ در حالی که‬ ‫دولت‌های اروپایی به‌دنبال اجرای سیاس��ت‌های ریاضتی‬ ‫با هدف کاهش بدهی و کس��ری بودجه هستند کمیسیون‬ ‫اروپا قصد دارد هزینه‌های بودجه را افزایش دهد‪ .‬کامرون‬ ‫در جمع خبرنگاران در شهر بروکسل تاکید کرد‪« :‬انگلیس‬ ‫با بودجه‌ای که ش��امل افزایش هزینه‌ه��ای اتحادیه اروپا‬ ‫باش��د موافقت نخواهد کرد‪ .‬اگر این بودج��ه نگرانی‌های‬ ‫دولت انگلیس را مد‌نظر قرار نده��د از نظر ما قابل تصویب‬ ‫نخواهد بود‪».‬‬ ‫کمیس��یون اروپا بودجه یک‌تریلیون و ‪ 300‬میلیارد‬ ‫یورویی را برای س��ال ‪ 2014‬تا ‪ 2020‬پیشنهاد کرده است‪.‬‬ ‫این بودجه در مقایس��ه با هفت سال گذش��ته شش‌درصد‬ ‫افزایش یافته اس��ت‪ .‬در ص��ورت توافق اعض��ای اتحادیه‬ ‫اروپا‪ ،‬انگلیس در جایگاه چهارمین تامین‌کننده بودجه این‬ ‫اتحادیه‪ ،‬باید ‪ 17‬میلیارد یورو بیشتر پرداخت کند‪ .‬اما دولت‬ ‫انگلیس با ای��ن افزایش پرداخت مخالف��ت می‌کند‪ .‬توافق‬ ‫درباره بودجه اتحادیه اروپا بدون مشارکت انگلیس احتمال‬ ‫خروج لن��دن را از این اتحادی��ه تقویت می‌کن��د‪ .‬به‌دنبال‬ ‫شکست نشست سران اتحادیه اروپایی در ‪ 23‬نوامبر گذشته‪،‬‬
‫نـقدونظر‬ ‫می‌کاهد‪ .‬کن کالرک‪ ،‬عضو ارش��د ح��زب محافظه‌کار و‬ ‫افزایش فاصله میان انگلیس و اتحادیه اروپا‬ ‫قرار است نشست دیگری برای حل اختالفات برگزار شود‪،‬‬ ‫دولت انگلیس در ماه‌های گذش��ته بی��ش از پیش از‬ ‫کابینه انگلیس نیز ب��ه رهبران احزاب درب��اره به مخاطره‬ ‫اما مشخص نیست که ‪ ۲۷‬کشور عضو این اتحادیه بتوانند‬ ‫انداختن موقعیت این کش��ور در اتحادیه اروپا هش��دار داد‪.‬‬ ‫اتحادیه اروپا فاصله گرفته اس��ت‪ .‬جدیدترین چالش میان‬ ‫بر اختالفات خود غلبه کنند‪.‬‬ ‫دو طرف بر س��ر افزایش بودجه اتحادیه اروپاست‪ .‬آیا ادامه‬ ‫با‌وجود ادامه اختالف‌نظرها در این‌ب��اره‪ ،‬آنچه مهم به نظر‬ ‫ام��روزه بیش از ه��ر زمان این س��وال ن��زد مقامات‬ ‫می‌رسد این است که دیگر مس��اله خروج لندن از اتحادیه‬ ‫سیاس��ت دولت کامرون س��بب خروج انگلیس از اتحادیه‬ ‫انگلیس��ی مطرح اس��ت که آیا واقعا الزم است انگلیس در‬ ‫اروپا خواهد شد؟ انگلیس به‌ش��دت مخالف افزایش بودجه‬ ‫اروپا در داخل این کشور و همچنین برای سایر اعضای این‬ ‫اتحادی��ه اروپایی باقی بمان��د و خود را با س��ایر اعضا وفق‬ ‫اتحادیه‪ ،‬تابو نیست‪.‬‬ ‫اتحادیه اروپاست‪ .‬سیاس��ت دولت کامرون سبب نگرانی و‬ ‫دهد؟ یا بای��د در این مهم تجدی��د نظر کند‪ .‬بع��د از چهار‬ ‫عصبانیت مس��ئوالن اتحادیه اروپا در بروکسل شده است‪.‬‬ ‫بس��یاری از اح��زاب و سیاس��تمداران انگلیس حتی‬ ‫دهه عضویت‪ ،‬اخیرا مطالعاتی در این کش��ور مطرح شده و‬ ‫یانوش لواندوس��کی‪ ،‬کمیس��ر‬ ‫دولت انگلیس به‌دنبال ارزیابی‬ ‫مال��ی اتحادیه اروپ��ا‪ ،‬از دولت‬ ‫مزایا و مض��رات عضویت خود‬ ‫انگلیس خواس��ت هرچه زودتر‬ ‫در اتحادیه اروپایی است‪ .‬در این‬ ‫تصمیم خود را ب��رای ماندن یا‬ ‫رابطه ویلیام هیگ‪ ،‬وزیرخارجه‬ ‫خروج از اتحادی��ه اروپا بگيرد‪.‬‬ ‫انگلیس در ‪ 28‬تیرماه ‪ 1391‬در‬ ‫لواندوس��کی در یک مصاحبه‬ ‫مجلس عوام این کش��ور اعالم‬ ‫مطبوعاتی گفت‪« :‬بریتانیا باید‬ ‫داشت‪« :‬براس��اس یک پروژه‬ ‫به‌طور ش��فاف بگوید آیا آینده‬ ‫ملی که از پائیز س��ال‌جاری به‬ ‫خود را در اتحادیه اروپا می‌بیند‬ ‫اجرا گذاشته خواهد شد و تا سال‬ ‫یا خیر؟»‬ ‫‪ 2014‬ادامه خواهد داشت‪ ،‬یک‬ ‫محافظه‌کاران و منتقدان‬ ‫حسابرس��ی کلی از مبادالت و‬ ‫اروپ��ای متح��د در انگلی��س‬ ‫رواب��ط انگلی��س ب��ا اتحادیه‬ ‫نه‌تنها با افزایش بودجه مخالف‬ ‫اروپای��ی به‌عمل خواه��د آمد‬ ‫هستند‪ ،‬بلکه اعالم کرده‌اند که‬ ‫که در این اق��دام بزرگ ضمن‬ ‫لندن باید سهم خود در صندوق‬ ‫مش��اوره با مقام��ات اتحادیه و‬ ‫مش��ترک کش��ورهای اروپایی‬ ‫تحلیلگران اقتصادی و خبرگان‪،‬‬ ‫را کاهش ده��د‪ .‬دولت کامرون‬ ‫می��زان مناف��ع مل��ی انگلیس‬ ‫در انگلی��س نیز تنه��ا خواهان‬ ‫در ارتب��اط ب��ا رواب��ط انگلیس‬ ‫پرداخت سهمیه کنونی است و‬ ‫ اتحادی��ه اروپایی مش��خص‬‫افزایش بودجه اتحادیه اروپا را‬ ‫خواهد شد‪ ».‬وی افزود‪« :‬نتایج‬ ‫در شرایط کنونی غیرواقع‌بینانه‬ ‫حاصله بدون ش��ک تاثیر‌گذار‬ ‫می‌خواند‪ .‬به گزارش دویچه وله‪،‬‬ ‫در تصمیم‌گیری‌ه��ا و تدوی��ن‬ ‫برخی سیاس��تمداران انگلیسی‬ ‫سیاست‌های انگلیس با اتحادیه‬ ‫نیز مواض��ع نخس��ت‌وزیر این‬ ‫و نق��ش آین��ده این کش��ور در‬ ‫کش��ور را خط��ا می‌دانند‪ .‬نیک‬ ‫اتحادیه خواهد بود‪».‬‬ ‫کلگ‪ ،‬رهب��ر حزب لیب��رال و‬ ‫وی همچنین خاطرنشان‬ ‫متحد کامرون در دولت ائتالفی‬ ‫س��اخت‪« :‬تحلیلگران مسائل‬ ‫و همچنین ک��ن کالرک‪ ،‬وزیر‬ ‫اتحادیه نباید اجرای این پروژه‬ ‫انگليس از ابتداي عضويت در اتحاديه اروپا هميشه نسبت به ماهيت و دستوركارهاي اين اتحاديه‬ ‫پیشین دادگستری انگلیس‪ ،‬به‬ ‫ملی کشورش��ان را نوعی اقدام‬ ‫به ديده شك مي‌نگريسته است‬ ‫صراحت اعالم کرده‌اند که قصد‬ ‫اروپاگریزانه یا اق��دام درجهت‬ ‫کامرون برای استفاده از حق وتو‬ ‫کاهش روابط با اتحادیه اروپایی‬ ‫در بروکسل اشتباهی جدی است‪.‬‬ ‫خواستار کاهش بودجه اتحادیه اروپا شده‌اند‪ .‬هفته گذشته‬ ‫تعبیر نمایند‪ ،‬بلکه اجرای این طرح به مثابه یک حسابرسی‬ ‫انگلیس در ماه‌های گذش��ته هرچه بیشتر از اتحادیه‬ ‫اکثریت نمایندگان پارلمان انگلیس در بررس��ی الیحه‌ای‬ ‫کلی اس��ت که در برنامه‌ریزی‌های آینده کش��ورش نقش‬ ‫اروپا فاصله گرفته اس��ت‪ .‬ج��دای از مخالف��ت انگلیس با‬ ‫درباره س��هم این کش��ور در تامین بودجه اتحادیه اروپا‪ ،‬با‬ ‫تعیین کننده‌ای خواهد داش��ت‪ ».‬هیگ افزود‪« :‬سیاس��ت‬ ‫پذیرش قواعد فراملی در تنظیم بودجه کش��ورهای عضو‪،‬‬ ‫پیشنهاد دولت درباره حفظ سقف فعلی نیز مخالفت کردند‬ ‫دولت ائتالفی در قبال اروپ��ا تغییر نیافته‌ای و تنها ش��اید‬ ‫دولت کامرون همچنین در ماه گذش��ته اعالم کرد در ‪۱۳۰‬‬ ‫و خواس��تار کاهش پرداخت‌های انگلیس به اتحادیه اروپا‬ ‫در برخی از مع��ادالت اتحادیه اروپایی ن��وع نقش‌‌آفرینی‬ ‫پ��روژه در زمین��ه همکاری‌های پلیس و دس��تگاه قضایی‬ ‫ش��دند‪ .‬برخی از احزاب ملی‌گرای انگلیس از جمله «حزب‬ ‫انگلستان در آینده تغییر شکل پیدا کند‪ .‬انگلیس همچنان در‬ ‫کش��ورهای اروپایی مش��ارکت نخواهد داش��ت‪ .‬انگلیس‬ ‫استقالل انگلیس» و «حزب ملی انگلیس» خواستار خروج‬ ‫اجرای سیاست بازار یکپارچه اروپایی همچنان نقش‌آفرین‬ ‫به خوبی می‌داند پیش��نهادات این کش��ور در اتحادیه اروپا‬ ‫این کشور از اتحادیه اروپا شده‌اند‪.‬‬ ‫و مدافع سیاس��ت‌های تج��ارت آزاد و گس��ترش اتحادیه‬ ‫طرفداری ندارد‪ ۱۷ .‬کشور از ‪ ۲7‬کشور عضو اتحادیه اروپا‬ ‫نایجل فراج‪ ،‬رهب��ر حزب اس��تقالل انگلیس که در‬ ‫اروپایی خواهد بود و در بخش سیاس��ت خارجی نیز مدافع‬ ‫ج��زو دریافت‌کنندگان کمک‌ه��ای مالی از ای��ن اتحادیه‬ ‫پارلمان اروپا نیز عضویت دارد‪ ،‬از صدراعظم آلمان خواسته‬ ‫سیاست‌های اجماع اروپایی است‪».‬‬ ‫هس��تند و به هیچ‌وجه ب��ا کاهش بودجه مش��ترک موافق‬ ‫بود که هنگام دیدار با نخس��ت‌وزیر انگلی��س‪ ،‬به کامرون‬ ‫نیس��تند‪ .‬مخالفت انگلیس در همراهی با سایر کشورهای‬ ‫بگوید ک��ه زمان طالق توافق��ی انگلی��س و اتحادیه اروپا‬ ‫زمزمه خروج انگلیس از اتحادیه اروپایی‬ ‫اروپایی جهت حل بحران ی��ورو‪ ،‬هم جنبه روانی دارد و هم‬ ‫فرا رسیده اس��ت‪ .‬فراج گفت‪« :‬احساس��ات ضد‌اروپایی در‬ ‫نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد که بیش از نیمی‬ ‫جنبه عملکردی‪.‬‬ ‫انگلی��س در حال افزایش اس��ت و اف��کار عمومی مخالف‬ ‫‌از مردم انگلیس از خروج این کشور از اتحادیه اروپا حمایت‬ ‫انگلیس از همان ابتدا عالقه‌ای به یورو نش��ان نداد‬ ‫برنامه‌های صدر اعظم آلمان ب��رای افزایش همگرایی در‬ ‫می‌کنند‪ .‬بر‌اساس نظرسنجی که در روزنامه آبزرور منتشر‬ ‫و به عنوان یک کشور تجارت‌محور و با داشتن زمینه‌های‬ ‫اتحادیه اروپا هستند‪».‬‬ ‫ش��د ‪ 56‬درصد مردم انگلیس خ��روج از اتحادی��ه اروپا را‬ ‫تاریخی قوی در سیاس��ت‌های تجاری و پولی و همچنین‬ ‫افزای��ش انزوای انگلی��س در اتحادی��ه اروپا موجب‬ ‫خواستارند و در مقابل فقط ‪ 30‬درصد از ادامه عضویت در این‬ ‫مراکز بسیار قدرتمند اقتصادی و مالی در سیتی لندن‪ ،‬مایل‬ ‫نگرانی تجار و صنعتگران این کش��ور نیز شده است‪ .‬راجر‬ ‫اتحادیه حمایت می‌کنند‪ .‬در این حال برخی سیاستمداران‬ ‫نبود سرنوش��ت اقتصاد و تجارت خود را به مجموعه‌ای از‬ ‫کار‪ ،‬رئیس کنفدراس��یون صنعت انگلیس نیز با اش��اره به‬ ‫انگلیسی‪ ،‬همچنان ادامه حضور در اتحادیه اروپا را به خروج‬ ‫کشورهای غیرهمسان از طریق سیاست‌های مشترک پولی‬ ‫اینکه نیمی‌از محصوالت این کشور به اتحادیه اروپا صادر‬ ‫از آن‌ ترجیح می‌دهند‪ .‬اد میلیبند‪ ،‬رهبر حزب مخالف کارگر‬ ‫گره بزند‪ .‬انگلیس امروزه نیز نظاره‌گر وضعیت متالطم یورو‬ ‫می‌ش��ود‪ ،‬می‌گوید‪« :‬تجار و سیاس��تمداران باید از انزوای‬ ‫می‌گوید خروج انگلی��س از اتحادیه اروپ��ا تبعات منفی بر‬ ‫بیشتر لندن جلوگیری کنند‪».‬‬ ‫اقتصاد این کش��ور خواهد داش��ت و از قدرت و نفوذ لندن‬ ‫و چشم‌انداز نه‌چندان روشن آن‌است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪31‬‬
‫سياست‌‬ ‫گفت‌وگو‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫حجت‌االسالم مصطفي پورمحمدي كه اكنون رئيس س�ازمان بازرسي كل كشور‬ ‫است و سابقه حضور در مناصب مهمي از جمله دادستاني استان‌هاي مختلف‪‌،‬معاونت‬ ‫وزارت اطالعات و وزارت كش�ور را در كارنامه خ�ود دارد‪ ،‬اكنون از جمله افرادي اس�ت كه‬ ‫احتمال كانديداتوري‌اش در انتخابات آينده مطرح است‪ .‬با او گفت‌وگويي تفصيلي درباره‬ ‫مسائل مختلف انجام داديم‪.‬‬ ‫‪32‬‬
‫گفت‌وگوي مثلث با مصطفي پورمحمدي درباره‬ ‫‌ آزادي سياسي‪ ،‬طرح هاشمي‬ ‫و نامزدي در انتخابات‬ ‫ آقاي خاتمي و دوستانشان گفته بودند كه از وزارت اطالعات بروم‬‫ هيچ دولتي از تسلط بر حوزه امنيتي و وزارت اطالعات نمي‌گذرد‬‫ زمستان تصميم نهايي را درباره انتخابات مي‌گيرم‬‫ اگر توانايي داشتم قانوني مي‌گذاشتم كه روساي‌جمهور سابق حق حضور در انتخابات را نداشته باشند‬‫‪ -‬در انتخابات ‪ 92‬رقابت بين چهره‌ها خواهد بود‪ ،‬نه جناح‌ها‬ ‫‪1‬‬ ‫سعيد آجورلو ‪ -‬مصطفي صادقي‬ ‫اگ�ر مواف�ق باش�ید از خود ش�ما ش�روع کنیم‪.‬‬ ‫بفرمایید چند فرزن�د دارید‪ ،‬تحصیالت حوزوی و‬ ‫دانشگاهی شما چیست و در کجا سکونت دارید؟‬ ‫‪ l‬قضاوت چیز سختی است‪ .‬هر کدام توانایی‌هایی‬ ‫داشتند و البته یک شرایط خاص‪.‬‬ ‫در دوران تشکیل وزارت که تقریبا در سال‌های ابتدایی‬ ‫انقالب بود؛ ضدانقالب‪ ،‬فشارها‪ ،‬ترورها و‪ ...‬مسائل حادی‬ ‫بود‪ ،‬اگرچه ش��دت آن پایین آمده بود‪[ ،‬چون وزارت در سال‬ ‫‪ ٦٣‬تشکیل شد و ترورها بیشتر در سال‌های ‪ ٦0-٦1‬بود] اما‬ ‫همچنان ادامه داش��ت‪ .‬البته من در ابتدای تشکیل وزارت‬ ‫حضور نداشتم و در سال ‪ ٦٦‬وارد شدم‪.‬‬ ‫آن زمان ش��رایط خاصی بود‪ ،‬هم��ان فضای انقالب‬ ‫سایه‌ای س��نگین بر وزارت داش��ت؛ تا زمانی که جنگ به‬ ‫سياست‬ ‫اگر موافق باش�ید در مورد دوره وزارت اطالعات‬ ‫صحبت کنیم‪ .‬اوال می‌خواهی�م از وزرایی که بعد‬ ‫از انقالب و بعد از تشکیل این نهاد حضور داشتند‬ ‫از آقای ری‌شهری تا آقای مصلحی تحلیلی ارائه‬ ‫دهید‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫‪ l‬مصطفی پورمحمدی‪ .‬متولد ‪ ١٣٣٨‬و در روز تولد‬ ‫حضرت زهرا(س) ک��ه مصادف بود ب��ا اول دی ماه در یک‬ ‫خانواده مذهبی به دنیا آمدم‪ .‬اگرچه پدرم یک روحانی نبود‬ ‫اما از اعضای یک خانواده روحانی هس��تیم‪ .‬در یک خانواده‬ ‫طبقه متوسط رو به پایین بزرگ شدم‪ .‬خانواده ما یک خانواده‬ ‫انقالبی ب��ا فعالیت باال ب��ود‪ .‬ما از نظر اجتماع��ی ممتاز و از‬ ‫نظر اقتصادی متوس��ط رو به پایین بودیم‪ .‬در دوازده‌سالگی‬ ‫طلبه ش��دم‪ .‬در مدرس��ه حقانی با مدیریت آقای قدوسی و‬ ‫اشراف آیت‌اهلل بهش��تی‪ ،‬آیت‌اهلل مشکینی و آیت‌اهلل جنتی‬ ‫و برخی بزرگان دیگر تحصیل کردم‪ .‬همزمان در دبیرستان‬ ‫درس را تا مقطع س��یکل آن زمان ادامه دادم‪ .‬به دلیل اینکه‬ ‫می‌خواستم هم دبیرستان و هم درس طلبگی را به‌طور جدی‬ ‫دنبال کنم‪ ،‬سردرد شدیدی گرفتم و عمال درس دبیرستان‬ ‫را ادامه ندادم تا به طلبگی برسم‪ .‬علوم جدید مثل ریاضیات‪،‬‬ ‫عربی‪ ،‬انگلیسی‪ ،‬جامعه‌شناسی‪ ،‬اقتصاد و به‌طورکلی علوم‬ ‫انس��انی که با طلبگی در ارتباط اس��ت را در سطح دانشگاه‬ ‫ادامه دادم‪ .‬اس��اتید برجس��ته‌ای از تهران به قم می‌آمدند و‬ ‫تدریس می‌کردند؛ نه به شکل کالسیک و دانشگاهی‪ ،‬بلکه‬ ‫به صورت محتوایی‪ .‬تا زمان انقالب در قم درس طلبگی را‬ ‫ادامه دادم و تا س��طوح عالی در قم تحصیل ک��ردم‪ .‬بعد در‬ ‫دوران انقالب من هم مانن��د همه بچه‌های انقالب پیش از‬ ‫آنکه وارد فضای انقالب شوم در فعالیت‌های انقالبي به‌طور‬ ‫جدی حضور داشتم‪ .‬ابتدا در کارهای تبلیغاتی و سیاسی حزب‬ ‫جمهوری فعال بودم‪ .‬پس از اینکه آیت‌اهلل قدوسی مسئولیت‬ ‫دادس��تانی انقالب را برعهده گرفتند از من دعوت کردند تا‬ ‫به دادستانی بروم و در خدمتشان باشم‪ ،‬من هم پذیرفتم‪ .‬در‬ ‫دی‌ماه سال ‪ ٥٨‬به‌عنوان دادستان انقالب مسجدسلیمان و‬ ‫چند شهر خوزستان انتخاب شدم‪ .‬تا زمانی که جنگ شروع‬ ‫شد در خوزستان بودم و تا یک‌سال پس از جنگ هم در آنجا‬ ‫حضور داشتم‪.‬‬ ‫پس از آن دادستان بندرعباس شدم و سپس دادستان‬ ‫مشهد و استان خراس��ان‪ .‬بعد از آن دوباره به دوران طلبگی‬ ‫بازگش��تم و به مدت یک س��ال به درس ادامه دادم‪ .‬سپس‬ ‫به دعوت آقای ری‌ش��هری‪ ،‬معاون ضدجاسوس��ی وزارت‬ ‫اطالعات شدم‪ .‬تا یک سال و نیم پس از دوم خرداد در وزارت‬ ‫اطالعات بودم‪ .‬در واقع در س��ه دول��ت در وزارت اطالعات‬ ‫بودم‪ .‬در وزارت اطالعات دولت مقام معظم رهبری معاون‬ ‫ضدجاسوسی‪ ،‬در دولت آقای‌هاشمی جانشین وزیر‪ ،‬رئیس‬ ‫مرکز بررس��ی‌های اس��تراتژیک امنیت ملی و ضمنا رئیس‬ ‫اطالعات خارجی بودم‪.‬‬ ‫در یک س��ال و نیم پ��س از دوم خرداد نی��ز به‌عنوان‬ ‫رئیس‌اطالعات خارجی فعالیتم را ادام��ه دادم‪ .‬در تمام اين‬ ‫سال‌ها در مشهد درسم را ادامه دادم‪ .‬یک سال هم در قم و در‬ ‫تهران به درس ادامه دادم‪ .‬تا این اواخر همزمان با کار مشغول‬ ‫تحصیل درس طلبگی بودم‪ .‬اما بر‌اساس آنچه متعارف است‪،‬‬ ‫در سطوح حوزوی در س��طح چهار حوزه کارهای امتحان را‬ ‫هم انجام دادم که معادل مدرک دکتراست‪.‬‬ ‫از سال ‪ 79‬تا ‪ ٨٤‬در دانش��گاه امام صادق(ع) در دوره‬ ‫کارشناسی و کارشناسی‌ارشد فلسفه سیاسی‪ ،‬مبانی نظری‬ ‫حکومت دینی‪ ،‬تاریخ اسالمی ایران و فقه سیاسی را تدریس‬ ‫می‌کردم‪ .‬پس از آن در حوزه علمیه مروی تدریس س��طح‬ ‫عالی داش��تم که تا امس��ال هم ادامه داش��ته است‪.‬پس از‬ ‫دوم‌خرداد رئیس گروه سیاس��ی‪ ،‬اجتماعی دفتر مقام معظم‬ ‫رهبری ش��دم تا زمان دولت آقای احمدی‌نژاد که به‌عنوان‬ ‫وزیر کشور تا سال ‪ ٨٧‬در کابینه بودم‪ .‬از دولت که جدا شدم‬ ‫به س��ازمان بازرسی کل کشور دعوت ش��دم تا امروز که در‬ ‫خدمت شما هس��تم‪ .‬چهار فرزند دارم‪ ،‬س��ه دختر و آخرین‬ ‫فرزندم هم پس��ر اس��ت‪ .‬دو تا از دخترهایم ازدواج کرده‌اند‪.‬‬ ‫یکی از آنها دارای مدرک فوق‌لیسانس فیزیک است‪ .‬دیگری‬ ‫فوق‌لیسانس اقتصاد می‌خواند‪ .‬دو فرزند کوچکتر هم یکی در‬ ‫مقطع راهنمایی است و دیگری در دبستان تحصیل می‌کند‪.‬‬ ‫منزل ما در یک مجتمع سازمانی است که از همان اول‬ ‫که به تهران آمدم به دلیل اهميتي که شرایط حفاظتی داشت‬ ‫تا به امروز ساکن خانه سازمانی هستیم‪.‬‬ ‫پایان رسید‪.‬‬ ‫پس از جن��گ نیز باز به دلیل ش��رایط پ��س از جنگ‬ ‫کارهای زیادی باید انجام می‌شد‪ ،‬به همین دلیل تحرکات‬ ‫زیادی در وزارت انجام گرفت‪ .‬در واقع هر دوره موفقیت‌های‬ ‫قابل توجهی داشته و هر مدیری با یک گرایش خاص یک‬ ‫بخش را توس��عه داده اس��ت‪ .‬مثال در دوره ابتدای تشکیل‬ ‫وزارت اطالعات ساختار و تشکیالت تغییر کرد‪ .‬با آن وضعیت‬ ‫معنوی و روحی آقای ری‌ش��هری طبیعتا یک فضای ملتزم‬ ‫اخالقی حاکم بود‪ ،‬فضای خوبی ب��ود مخصوصا اینکه پایه‬ ‫وزارت بر آن مبنا گذاشته شده که مساله ارزشمندی است‪.‬‬ ‫در دوره بعد روحی��ه عملیاتی و تحرکات بیش��تر را ما‬ ‫مشاهده می‌کنیم‪ .‬منتها در دوره بعد از آن من دیگر در وزارت‬ ‫نب��ودم و نمی‌توانم در مورد آن قضاوت‌ه��ای خیلی دقیقی‬ ‫انجام دهم‪.‬‬ ‫در دوره دوم‌خرداد یک مقدار سایه سنگین بی‌اعتمادی‬ ‫‌و تردی��د روی فعالیت‌ه��ای وزارت در ابعادی ایجاد ش��د و‬ ‫فشارها و فضاهای بیرونی بر وزارت سایه انداخت‪ .‬مثال آن‬ ‫حوادث تلخی که در س��ال ‪ ٧٨‬اتفاق افتاد یک حادثه زشت‪،‬‬ ‫بی‌منطق و ناگواری بود که ب��ا توجه به فضاهای هیجانی و‬ ‫برخوردهایی که دوم‌خرداد رونق گرفته بود به هرحال سوژه‬ ‫خوبی می‌توانست برای آن باشد و به آن دامن زده شد‪ .‬حاال‬ ‫بخشی هنوز هم با بدبینی به آن نگاه می‌کنند که این طرح‬ ‫با هماهنگی طراحی ش��ده بود‪ ،‬اما م��ن نمی‌خواهم چنین‬ ‫قضاوتی کنم‪ ،‬چرا که واقعا این قضاوت نیاز به بررسی همه‬ ‫جوانب دارد‪ .‬به‌‌دلیل اینکه در آن تاریخ من در وزارت نبودم‬ ‫امکان این قضاوت برایم فراهم نیس��ت ولی عده‌ای بر این‬ ‫نظر و عقیده بودند که این ی��ک توطئه خارجی بود‪ .‬عده‌ای‬ ‫اعتقاد به این داش��تند که کار یک گروه سیاسی یا نیروهای‬ ‫معارض سیاسی بود که این فعالیت‌ها را هدایت کردند و خط‬ ‫دادند و عده‌ای هم اعتقاد داشتند که تندروی همین عوامل‬ ‫عملیاتی بود‪ .‬بنابراین س��ه نظر در خصوص این حادثه ابراز‬ ‫شد‪.‬‬ ‫خیلی‌ها روی همین نظریه سوم تاکید دارند‪...‬‬ ‫‪ l‬به‌هرحال آنچه از فضای عمومی به ذهن رسید‪،‬‬ ‫همین برداشت سوم است‪ ،‬اما نمی‌توان از بخش‌های اول و‬ ‫دوم هم غافل بود‪ .‬اما من در اینجا قصد دارم پیامد آن را بیان‬ ‫کنم که یک سایه سنگین و تخریبی داشت‪ .‬وزارت ناچار بود‬ ‫برای احیای روحیه و وجهه خودش یکس��ری فعالیت‌ها را‬ ‫انجام دهد و برای خیلی از کارها اقدام نکند چرا که زیر سوال‬ ‫می‌رفت‪ .‬از این‌رو افت عملیات پیدا کرد‪.‬‬ ‫ش�ما بع�د از اینک�ه آق�ای دری از وزارت رفتند‬ ‫قطع هم�کاری کردید‪ .‬س�والم این اس�ت که آیا‬ ‫‪33‬‬
‫آقای‌یونسی مایل نبودند شما در وزارت بمانید؟‬ ‫‪ l‬نه‪ .‬شرط آقای یونسی این نبود‪ ،‬اما با ایشان شرط‬ ‫کرده بودند؛ به شرطی می‌روید آنجا که فالنی (بنده) نباشد‪.‬‬ ‫یعنی آقای خاتمی و دوستانشان این درخواست‬ ‫را داشتند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ .‬آقای خاتمی و دوستانشان رسما به من گفتند‬ ‫که شما نباید آنجا باشید‪.‬‬ ‫می‌توانیم دقیقا بدانیم چه کسی این درخواست‬ ‫را داشت؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬آقای خاتمی و دوستانش��ان گفته بودند که‬ ‫فالنی نباید باش��د‪ .‬البته آقای خاتمی سعی می‌کرد همیشه‬ ‫به من ابراز محبت کند و به‌عنوان فردی که منطقی هستم‬ ‫و نس��بت به او با صداقت و امانت عمل کردم برخورد کند و‬ ‫در گفت‌وگوها و صحبت‌ها هم این مطالب را ابراز می‌کرد‪.‬‬ ‫حتی بعد از آن هم در جاهای مختلف گفته بود که فالنی در‬ ‫مواقع مختل��ف باید کمک کند که م��ن گفتم وقتی فضای‬ ‫بی‌اعتمادی هست دلیلی ندارد من بخواهم ادامه بدهم؛ چه‬ ‫آنجا چه جای دیگر‪.‬‬ ‫آی�ا می‌ت�وان روی این تحلی�ل متمرکز ش�د که‬ ‫نیروهایی که آن موقع موسوم به چپ و خط‌امام‬ ‫بودند و در دوران آقای ری‌شهری بخشی از آنها‬ ‫در وزارت اطالع�ات وجود داش�تند مث�ل آقایان‬ ‫حجاری�ان‪ ،‬تهرانی‪ ،‬ربیع�ی و‪ ...‬برای به‌دس�ت‬ ‫گرفتن وزارت اطالعات بعد از دوم خرداد و پس‬ ‫از اینکه رقابت سیاسی را بردند در پی این بودند‬ ‫که فضای امنیتی را هم بگیرند‪ .‬شما این تحلیل را‬ ‫قبول دارید؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬هر دولتی نسبت به تسلط بر حوزه امنیتی جدی‬ ‫اس��ت و اصال هیچ‌کس��ی از آن نمی‌گذرد‪ .‬دستگاه امنیتی‪،‬‬ ‫عملیات بس��یار زی��ادی در جمع‌آوری اطالع��ات دارد‪.‬هم‬ ‫جمع‌آوری اطالعات را در خودش دارد و هم تحلیل‪ .‬بخش‬ ‫بزرگی از اطالعات‪ ،‬دیپلماس��ی پنهان است و تامین امنیت‬ ‫و منافع ملی در خارج از مرزهاس��ت که این حوزه معموال از‬ ‫ذهن خیلی‌ها مغفول است‪ .‬بسیاری از افراد جامعه اساسا این‬ ‫را نمی‌دانند‪ .‬در بسیاری از کشورها اینها از هم تفکیک است‪.‬‬ ‫مثال ش��ما آمریکا که می‌روید اف‌بی‌آی ک��ه امنیت داخلی‬ ‫است جداست‪ .‬دس��تگاه اطالعاتی جمع‌آوری الکترونیک‬ ‫یا غیرالکترونیک یا فعالیت‌های سیاس��ی غیرآش��کار اینها‬ ‫در سازمان‌های دیگر اس��ت و اصال به‌عنوان حوزه دیگری‬ ‫تلقی می‌شود و حوزه امنیتی نیست‪ .‬در بسیاری از کشورهای‬ ‫اروپایی هم این تفکیک وجود دارد‪ .‬در برخی از کشورهای‬ ‫منطقه نیز ما این مساله را شاهد هستیم‪ ،‬اما برخی از کشورها‬ ‫مثل ما هس��تند‪ .‬تقریبا از جنس ما کمتر وجود دارد که همه‬ ‫فعالیت‌های مختلف در وزارت اطالعات جمع باشد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫ش�ما فکر می‌کنید بعد از اتفاق�ات دوم خرداد با‬ ‫این بار سیاسی و جناحی شدن وزارت اطالعات‬ ‫از غلظت فعالیت‌های اصلی آن کاس�ته ش�د‪ ،‬یا‬ ‫خیر؟ تحلیل شما به‌عنوان فردی که عضو وزارت‬ ‫اطالعات بودید چیست؟‬ ‫‪ l‬م��ن اصال قب��ول ن��دارم ک��ه وزارت اطالعات‬ ‫سیاس��ی بوده اس��ت‪ .‬وزارت اطالعات نیروه��ای فعالی از‬ ‫طیف‌های مختلف را درون خود داشت‪ .‬نیروهای چپ بیشتر‬ ‫در اطالعات اول نخس��ت‌وزیری بودند که بیشتر در حوزه‬ ‫ضدجاسوسی و حوزه خارجی کار می‌کردند‪ .‬اینها با نیروهای‬ ‫سپاه و کمیته و نیروهای دادستانی به وزارت اطالعات آمدند‪.‬‬ ‫در واقع طیف‌های مختلف سیاسی در وزارت اطالعات جمع‬ ‫ش��دند‪ .‬در ابتدای انقالب فضای انقالبي حاکم بود‪ ،‬پس از‬ ‫مدتی این گروه‌ها شکل گرفت و این افراد به دلیل تمایالت‬ ‫سیاسی که با این تیپ‌ها داشتند طبعا گرایشات متفاوتی پیدا‬ ‫کردند‪ .‬با رفتن آقای ری‌شهری از وزارت تعدادی از اینها نیز‬ ‫از وزارت رفتند‪ .‬ما در دوران آقای ری‌شهری کمترین بروز و‬ ‫‪34‬‬ ‫ظهور گرایش‌های سیاسی را مشاهده می‌کنیم‪ ،‬در حالی که‬ ‫اوج بروز این نیروها در دوران وزارت آقای ری‌ش��هری بود‪.‬‬ ‫پس با فرض حضور پررنگ اینها ما کمترین بروز سياسي را‬ ‫داریم‪ ،‬علتش هم این است که مجال فعالیت سیاسی نبود‪.‬‬ ‫من یک دوره طوالنی رئیس اطالعات خارجی بودم‪.‬‬ ‫اصال کار امنیتی نکردم‪ ،‬برخالف آنچه مشهور است‪ .‬دوسال‬ ‫اول حضورم که در دول��ت حضرت آی��ت‌اهلل خامنه‌ای بود‬ ‫معاونت ضدجاسوسی بودم که بیشتر کار ضدجنگ را انجام‬ ‫می‌دادم‪ .‬یعنی کار اطالعات جنگ را انجام می‌دادیم که دوره‬ ‫بسیار پر‌تحرکی بود‪ .‬کار جنگی ش��بانه‌روزی بود‪ .‬ما شبکه‬ ‫جاسوس��ی عراق را کنترل می‌کردیم که ش��بکه جاسوسی‬ ‫بسیار قدرتمند و قوی بود‪ .‬به‌عنوان یک نیروی رزمنده کار‬ ‫را شروع کردم‪ ،‬چون اصال با این شرط آمده و گفته بودم که‬ ‫من می‌خواهم بروم جبهه‪ ،‬حاال که از دادستانی آمدم تا جنگ‬ ‫هس��ت به جبهه می‌روم‪ .‬با چانه زدن و اصرار که این بخش‬ ‫کار کمک به جبهه‌هاست‪ ،‬آمدم‪.‬‬ ‫ممکن است بیش�تر در مورد جزئیات اين بخش‬ ‫صحبت کنید؟‬ ‫‪ l‬بل��ه‪ .‬ضداطالعات جنگ بودم‪ .‬در ش��رایطی که‬ ‫شبکه جاسوسی عراق خیلی فعال و قدرتمند عمل می‌کرد‬ ‫من دیدم این عرصه‌ای اس��ت برای کمک ب��ه جنگ‪ .‬خدا‬ ‫توفیق داد و ما دستاوردهای بزرگی داشتیم‪ .‬تیم‌ها‪ ،‬شبکه‌ها‬ ‫و عناصر فعالیت‌های مختلف ع��راق را خنثی‌کردیم و افراد‬ ‫زیادی دستگیر شدند‪.‬‬ ‫همزمان شبکه جاسوسی آمریکا و اسرائیل بسیار فعال‬ ‫بود‪ .‬بزرگترین عملیات روی آمریکایی‌ها در آن تاریخ انجام‬ ‫شد و ما بزرگترین دستگیری را از آمریکایی‌ها در آن تاریخ‬ ‫داشتیم که بزرگترین عملیات ضدجاسوسی جهان شناخته‬ ‫شد‪ .‬در واقع در سطح عملیات ضدجاسوسی بسیار بزرگ بود‬ ‫که افراد در نیرو‌های مسلح تا سطح باال در دستگاه اقتصادی‪،‬‬ ‫سیاسی و افراد عملیاتی در جاهای مختلف کشور شناسایی‬ ‫شدند و یک موفقیت عزیمی‌برای ما بود که مشمول عنایت‬ ‫مقام معظم رهبری هم قرار گرفتی��م‪ .‬تقریبا موضوع كه به‬ ‫نتيجه رسيد حضرت امام رحلت فرمودند و حضرت آقا‪ ،‬رهبر‬ ‫شدند‪ .‬ما گزارش را خدمت ایش��ان که دادیم همه عوامل را‬ ‫تشویق کردند‪ .‬لوح و جایزه دادند که اسناد و عکس و تصاویر‬ ‫آن موجود است‪ .‬این یک اقدام بسیار ارزشمند و بزرگ بود‪.‬‬ ‫پس از آن من رئیس‌مرکز بررس��ی‌های استراتژیک‬ ‫امنیت ملی ش��دم که در واق��ع یک کار تحلیل��ی بود‪ .‬یک‬ ‫س��ال و چند ماه هم در آنجا بودم و بعد از آن رفتم اطالعات‬ ‫خارجی‪ .‬یک دوره طوالنی رئی��س اطالعات خارجی بودم‪.‬‬ ‫تا به امروز طوالنی‌ترین مس��ئولیت را در اطالعات خارجی‬ ‫برعهده داشتم‪.‬‬ ‫در حوزه خارجی‪ ،‬موضوع تمرکز روی اپوزیسیون‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬خی��ر‪ .‬اپوزیس��یون متعلق ب��ه کار امنیت��ی بود‪.‬‬ ‫اصال کار اطالعات خارجی اساس��ا جمع‌آوری اطالعات و‬ ‫دیپلماسی پنهان است‪ .‬دیپلماس��ی مردمی‌ است‪ .‬ارتباط با‬ ‫مردم‪ ،‬نهضت‌ها و گروه‌های سیاسی کشورها و جمع‌آوری‬ ‫اطالعات براي منافع ملی‪ .‬یکی از مس��ائل بزرگ کشورها‬ ‫نیازهای منفعتی و اطالعات اقتصادي تكنولوژيك و صنعتي‬ ‫کشور است که از طرق عادی قابل کسب نیست و به دستگاه‬ ‫اطالعات خارجی سپرده می‌شود‪ .‬من یک دوره طوالنی در‬ ‫آنجا بودم‪ ،‬کارمان خیلی گسترده بود و در دوره بنده توفیقات‬ ‫گسترده‌ای نصیب کشور شد‪.‬‬ ‫اگر آن دو س��ال ضدجاسوس��ی و یک سال تحقیقات‬ ‫اس��تراتژیک را روی آن بگذاریم‪ ،‬من ‪ ١٣‬سال روی روابط‬ ‫خارجی متمرکز بودم‪ .‬اما ‪ 9‬س��ال از آن مدیریت این عرصه‬ ‫را برعهده داشتم‪ .‬تمام دوره حضور من در وزارت اطالعات‬ ‫در موضوعات رواب��ط بین‌الملل بود و تقریب��ا ما ضلع دیگر‬ ‫دیپلماسی بودیم؛ یعنی دیپلماسی پنهان‪.‬‬ ‫با همه این مس�ائلی که مطرح کردید می‌خواهیم‬ ‫تفس�یرتان را در مورد بیش از س�ه دهه فعالیت‬ ‫وزارت اطالعات بدانیم‪.‬‬ ‫‪ l‬من دس��تگاه اطالعات کش��ور را به‌رغم فراز‌ و‬ ‫فرودها و جوان ب��ودن و بدون تجربه پیش��ین و آموزش‌ها‬ ‫و اتکاهای پیشین‪ ،‬س��ازمان توانمند‪ ،‬با انگیزه‪ ،‬پرتحرک و‬ ‫قدرتمند و برای بقای کشور فوق‌العاده تعیین‌کننده می‌دانم‪.‬‬ ‫دستگاه اطالعاتی ما رسالت بزرگی دارد‪ .‬بیش از سه‌دهه هم‬ ‫آن را انجام داده است‪ .‬ما باید قدردان این دستگاه باشیم‪ .‬یک‬ ‫بخش نیروهای مسلح ما ارتش‪ ،‬سپاه و بسیج ما و یک بخش‬ ‫هم دس��تگاه اطالعاتی و امنیتی اس��ت که رسالت بزرگی‬ ‫را طی این چهار دهه انقالب برای حف��ظ و بقای انقالب و‬ ‫دفاع از حقوق مردم پشت‌سرگذاش��ته‌اند‪ .‬امنیتی که امروز‬ ‫در کشور وجود دارد فوق‌العاده است‪ .‬کشور ما ضریب امنیتی‬ ‫باالیی دارد‪ .‬نه اینکه یک جایی هس��تیم که طعمه نیستیم‪.‬‬ ‫همه می‌دانیم که شدید‌ترین تهدیدها متوجه کشور ما بوده و‬ ‫هست‪ .‬منافقین ‪ ١٧‬هزار شهید از ما به وسیله ترور گرفته‌اند‪.‬‬ ‫کشور ما نس��بت به كشورهاي دیگر بیش��ترین تعداد ترور‪،‬‬ ‫انفجار و عملیات‌های خطرناک را داش��ته است‪ .‬گروه‌های‬ ‫سیاس��ی تندرو با گرایش‌های مختلف ش��رقی ی��ا غربی و‬ ‫مذهبی و ناسیونالیستی در کشور ما فعالیت کردند‪ .‬هر دستگاه‬ ‫و سیستمی‌دارای ضعف و اشکاالتی است‪ .‬اما انسان باید با‬ ‫یک نگاه دقیق و کارشناسانه تالش کند که ضعف‌ها را ببیند‪.‬‬ ‫ما هم مانند هرکجای دنیا از ضعف‌هایی رنج می‌بریم‬ ‫و بای��د تالش کنیم با هوش��مندی و فراس��ت و ب��ا اتکا به‬ ‫گذشته‌هایمان ضعف‌هایمان را جبران کنیم‪ .‬به هرحال من‬ ‫نیروهای مسلح و دستگاه اطالعاتی و امنیتی را از سرمایه‌ها و‬ ‫مفاخر انقالب می‌دانم‪ .‬همانطور که امام(ره) فرمودند‪« :‬بسیج‬ ‫لشکر مخلص خداست»‪« ،‬اگر سپاه نبود کشور نبود» و نام‬ ‫بردن ايشان از سربازان گمنام امام زمان‪ .‬شما این سه جمله‬ ‫را کنار هم بگذارید و ببینید چه پیامی‌ دریافت می‌کنید‪ .‬باید‬ ‫تالش کنیم نیرو‌های اطالعاتی نظامی و انتظامی‌ما همان‬ ‫حس و حال اول انقالب را داش��ته باشند؛ با همان سالمت‪،‬‬ ‫انگیزه و تحرک‪ .‬باید س��عی کنی��م این مجموعه‌ه��ا را از‬ ‫آفت‌هایی که در موقعیت‌هایی مثل قدرت‪ ،‬ثروت‪ ،‬ش��هرت‬ ‫که دامن‌گیر همه می‌شود مبرا نگه داریم‪ .‬الحمداهلل استعداد‬ ‫خوبی وجود دارد و کارهای خوبی هم انجام شده اما هرچقدر‬ ‫کار کنیم باز هم کم است‪ .‬جا دارد که هر سال کار بیشتری‬ ‫انجام دهیم‪.‬‬ ‫در مورد رابطه ایران و آمری�کا بحثی که از جانب‬ ‫ایران مطرح اس�ت اینکه م�ا اعتم�اد نداریم به‬ ‫آمری�کا و ش�اهد مواض�ع مختل�ف در برهه‌های‬ ‫مختلف از سوی آنها هستیم‪ .‬از طرف دیگر برای‬ ‫ما مهم است که آنها با پذیرفتن قدرت منطقه‌ای‬ ‫و حتی جهانی ما وارد مذاکره و گفت‌وگو ش�وند‪.‬‬ ‫باتوجه ب�ه کاری ک�ه در حوزه اطالعات�ی انجام‬ ‫دادید هم در س�طح دیپلماتیک و هم در الیه‌های‬ ‫اجتماعی غرب و به‌خصوص آمریکا فعال بودید‪،‬‬ ‫از این زاویه چ�ه تحلیلی در م�ورد رابطه ایران و‬ ‫آمریکا دارید؟‬ ‫‪ l‬من االن یک جمع‌بندی کلی دارم و آن اینکه ما از‬ ‫عدم‌ارتباط با آمریکا سود بیشتری بردیم تا خسارت‌هایی که‬ ‫دیدیم‪ .‬اینکه ضرر کردیم هم شکی در آن نیست و در اینکه‬ ‫ضرر می‌بینیم هم‌ تردیدی نیس��ت‪ ،‬ولی سودهایی هم که‬ ‫بردیم کم نبوده است‪.‬‬ ‫ش��اید نتوانم در این فرصت کوتاه بی��ان کنم‪ ،‬اما نظر‬ ‫کلی من این است و آن را قابل اس��تناد و استدالل می‌دانم‪.‬‬ ‫این سودها همه‌اش معنوی و آرمانی و فضای روانی نیست‪.‬‬ ‫من حتی به سودهای مادی نظر دارم‪ .‬من معتقدم اگر ما این‬ ‫فضای تنش با آمریکا را نداشتیم اصال در برخی رشته‌ها رشد‬ ‫نمی‌کردیم‪ ،‬یعنی مجال رش��د را به ما نمی‌دادند‪ .‬شرح این‬
‫سياست‬ ‫موضوع فرصت بیشتری می‌طلبد اما جای پرداختن به این‬ ‫موضوع به صورت عمیق وجود دارد‪.‬‬ ‫آن نکته‌ای که ش��ما اش��اره کردید هم کاملا درست‬ ‫است‪ .‬رابطه و گفت‌وگو با آمریکا اگر در شرایط هماهنگ و‬ ‫همگن نباشد حتما به ضرر ماست‪ .‬چون آمریکا به‌عنوان یک‬ ‫قدرت مسلط و برتر تمام مقاصد خودش را تحمیل می‌کند‬ ‫و به این دلیل که ابزار فراوانی هم دارد مجال نمی‌دهد شما‬ ‫منافعتان را در شرایط برابر تعریف کنید؛ حتی در پروتکل و‬ ‫ظاهر‪ ،‬یادداش��ت و قرارداد‪ .‬ما حتی قرارداد الجزایر را دیدیم‬ ‫که با هم تفاهم کردیم ولی به دلیل ظرفیت‌های قوی که او‬ ‫داشت‪ ‌،‬هیچ کدام از آنها را عملی نکرد‪ .‬در افغانستان با آنها‬ ‫کار کردیم‪ ،‬در عراق هم همینطور با آنها کار کردیم‪ ،‬اما چون‬ ‫خیلی وقت‌ها دس��ت بر‌تر را داشت ملتزم به تعهداتش نبود‪.‬‬ ‫ما در این سال‌های اخیر چون توانایی‌هایمان باالتر بود طبعا‬ ‫در موضوع عراق و افغانستان شرایط‌مان به هم نزدیک شد‪.‬‬ ‫علتش توان داخلی‪ ،‬قدرت چانه‌زنی باال و قدرت به دس��ت‬ ‫آوردن منافع بود؛ چون اینها باال رفت‪ ،‬طبعا در این مراودات‬ ‫وضعمان بهتر شد‪.‬‬ ‫ما چالش‌های اساسی داریم‪ .‬وقتی آقای اوباما همچنان‬ ‫صریحا اعالم می‌کند که از حمله به غزه و در واقع اسرائیل‬ ‫حمایت می‌کنم‪ ،‬با آرمان جمهوری اسالمی که دفاع از مظلوم‬ ‫و دفاع از فلس��طین و بازگشت سرزمین اس�لامی به مردم‬ ‫مسلمان و امت اسالمی است مغایرت پیدا می‌کند‪ ،‬ما چطور‬ ‫می‌توانیم با آمریکایی‌ها کنار بیاییم؟‬ ‫آمریکایی‌ها اکنون تعارضات تمدنی دارند‪ .‬در مقوالت‬ ‫فرهنگی حرف‌های اساس��ی می‌زنند چون م��ا هم مدعی‬ ‫هس��تیم‪ ،‬اینها را به راحتی نمی‌ش��ود تفاهم کرد‪ .‬من فکر‬ ‫می‌کنم ما به شرایط مطلوب برای دفاع از منافع‌مان نزدیک‬ ‫می‌ش��ویم‪ .‬در آن ش��رایط به نظر من به راحتی می‌توانیم‬ ‫گفت‌وگو کنیم و در آن گفت‌وگو چیزی را از دست نمی‌دهیم‬ ‫و می‌توانیم از منافعمان دفاع کنیم‪.‬‬ ‫البته رابطه در یک ش��رایط منطقی اس��ت‪ .‬البته من‬ ‫به تش��نج در روابط اعتقاد ندارم‪ .‬چون معتقدم دیپلماسی را‬ ‫باید بسیار هوشمندانه مدیریت کرد‪ .‬مواضع را باید با قدرت‬ ‫حفاظت کرد و اجازه نداد آرمان‌ها تضعیف ش��ود‪ .‬حیثیت و‬ ‫پرستیژ ما هم حیثیت ایرانی است و هم اسالمی و هم حیثیت‬ ‫مردم و شخصیت افرادمان‪ .‬ما نباید اجازه بدهیم اینه‌ا آسیب‬ ‫ببیند و باید با قدرت از آنها دفاع کنیم‪ .‬دیپلماسی باید قدرت‬ ‫هدایت و تامین این اهداف بلند را داش��ته باشد و تا آنجا که‬ ‫می‌تواند بدون درگیری‪ ،‬بدون چالش و بدون تشنج‪ .‬این هنر‬ ‫ی است که به خواسته‌هایش برسد با کمترین هزینه‬ ‫دیپلماس ‌‬ ‫و کمترین اصطکاک‪.‬‬ ‫اما داستان مذاکره داستان دیگری است‪ .‬همه می‌دانیم‬ ‫مذاکره به‌خصوص در برابر آمریکا باید تبدیل ش��ود به یک‬ ‫موضوع وفاق ملی‪ .‬یک تصمیم و تحلیل روش��ن که طبق‬ ‫باورها و اعتقاد‌های دینی و قانون اساس��ی ما این در جایگاه‬ ‫رهبری است که باید این نگاه‪ ،‬ارزیابی و وفاق ملی را در وقت‬ ‫مناسبش و وقتی که به بلوغ رسید هدایت و مدیریت کرده و‬ ‫مسیر را برای گام‌های بعدی پشتیبانی کنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫فکر می‌کنید در آینده نزدیک این امر شدنی باشد‬ ‫و اینکه آمریکا به قدرت منطقه‌ای ایران اعتراف‬ ‫کند‪ ،‬اگر این فرض را بگذاریم که اعتراف به این‬ ‫قدرت منطقه‌ای باعث می‌شود که بیایند و بنشینند‬ ‫و با ما صحبت کنن�د و این ف�رض را بگذاریم که‬ ‫گفت‌وگو کردن به معنی پایان دش�منی نیس�ت‪،‬‬ ‫زمان وقوع این مساله را چه وقتی می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬من روند را به نفع خودمان مثبت ارزیابی می‌کنم‪.‬‬ ‫ما اگر توانایی‌ه��ای داخلی‌مان افزوده‌ش��ود و به‌خصوص‬ ‫اگر با این چالش‌های دو‪ ،‬سه س��ال اخیر و خصوصا مسائل‬ ‫اقتصادی روبه‌رو نمی‌شدیم‪ ،‬فکر می‌کنم که خیلی شرایط‬ ‫بهتری داش��تیم و در فاز جدیدی از دیپلماسی می‌توانستیم‬ ‫‪35‬‬
‫قرار بگیرم‪.‬‬ ‫بعد از اینکه اوباما آمد و رئیس‌جمهور ش�د دچار‬ ‫یک مسائل داخلی در سال ‪ ٨٨‬ش�دیم که باعث‬ ‫تغییر موضع‌آنها شد‪....‬‬ ‫‪ l‬اگرچه بحث انتخابات سهمی‌داشته اما من سهم‬ ‫زیادی به آن نمی‌دهم‪ .‬بله وقتی در یک جامعه‌ای اختالف‬ ‫پیش می‌آید و کشمکش اجتماعی پیش می‌آید‪ ،‬طبعا توان‬ ‫اجتماعی رو به تحلیل می‌رود و ق��درت چانه‌زنی را کاهش‬ ‫می‌دهد؛ این چیز روش��نی است‪ .‬اما بیش��تر به فعالیت‌های‬ ‫اجرای��ی و توانمندی‌های عمومی توجه دارم‪ ،‬چون س��هم‬ ‫آنها مهم است‪ .‬مس��ائل اقتصادی‪ ،‬اجتماعی و توسعه نقش‬ ‫بس��یاری دارد‪ .‬ما در عرصه‌های نظامی و تاسیسات نظامی‬ ‫خوش��بختانه ظرفیت‌های زیادی پیدا کردی��م‪ .‬یعنی اهرم‬ ‫بسیار توانایی هم در بازدارندگی و هم در قدرت چانه‌زنی به‬ ‫دست ما آمده است‪.‬‬ ‫ضمن اینکه قدرت ن�رم را ه�م در منطقه به این‬ ‫معنی داریم‪...‬‬ ‫‪ l‬داش��تیم‪ .‬اصال قدرت نرممان جزو دستاوردهای‬ ‫عظیم انقالب اسالمی است که پیوسته با فراز و فرودهایی‬ ‫روبه‌رو بوده‪ ،‬اما در اختیار ماس��ت‪ .‬ما در کنار قدرت نرم باید‬ ‫قدرت‌های اقتصادی و اجرایی‌مان را پابه پا جلو ببریم تا آن‬ ‫ظرفیت‌مان به بلوغ برسد‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫اگر مایل هس�تید وارد مس�ائل سیاس�ت داخلی‬ ‫ش�ویم‪ .‬به صورت کل�ی این ایده که ش�ما نامزد‬ ‫انتخابات شوید از کجا در ذهن‌تان فعال شد؟ فکر‬ ‫می‌کنم پیش از سال ‪ ٨٨‬هم زمزمه‌هایی بود‪ ،‬اما‬ ‫گویی اکنون به صورت جدی‌تر مطرح است و یکی‬ ‫از گزینه‌هایی هس�تید که در مظان کاندیداتوری‬ ‫قرار دارید‪ .‬چرا می‌خواهید وارد عرصه شوید؟‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫‪ l‬اج��ازه بدهی��د ای��ن تصمی��م وقتی ب��ه نهایت‬ ‫خ��ودش به‌واس��طه مش��ورت‌گیری از فعاالن سیاس��ی و‬ ‫ظرفیت‌س��نجی‌هایی که باید در این عرصه صورت بگیرد‬ ‫رسيد‪ ،‬در بسترهای اجتماعی مناسب اعالم شود‪ .‬چون انسان‬ ‫وقتی به حد تصمیم خودش رسید چرایی‌اش آن زمان قابل‬ ‫بازگویی خواهد بود‪.‬‬ ‫من فقط در همین فرض احتمال قرار دارم و در مسیر‬ ‫قرار گرفته‌ام‪ ،‬در واقع این موضوع محتمل است‪ .‬می‌خواهم‬ ‫بگویم به دلیل س��وابق و تجاربم ک��ه در همه عرصه‌های‬ ‫مدیریتی کشور کار کردم در این مسیر قرار گرفتم‪.‬‬ ‫در واقع شما در دو قوه از سه قوه حضور داشتید؟‬ ‫‪ l‬بیش��تر از دو قوه! چون در مراک��ز فراقوه‌ای مثل‬ ‫دفتر رهبری هم حضور داشتم‪ .‬در دانش��گاه‌ هم کار کردم‪.‬‬ ‫کار فرهنگی انجام دادم‪ .‬در بسیاری از مناطق کشور مسئول‬ ‫بودم و آشنایی من با کشور تقریبا باالست‪ .‬اینها دالیلی است‬ ‫که سبب می‌شود هم دیگران من را به این موضوع تشویق‬ ‫کنند هم خودم نسبت به این مساله توجه بیشتری کنم که از‬ ‫من کاری برای خدمت به مردم و حل مشکالت و پیشرفت‬ ‫کش��ور و جامعه بر‌می‌آید‪ .‬اینها مسائل عمومی است و یک‬ ‫سری مسائل دیگر که باید در وقت مناسب توضیح داده شود‪.‬‬ ‫به ص�ورت جس�ته و گریخت�ه ش�ایعاتی بود که‬ ‫ش�ما از رهب�ري در مورد نامزد ش�دن مش�ورت‬ ‫خواسته‌ايد‪ .‬واقعيت موضوع چيست؟‬ ‫‪ l‬اصال درست نمی‌دانم که رهبری را وارد عرصه و‬ ‫جریانات انتخابات کنیم‪ .‬شاید این موضوع برای برخی افراد و‬ ‫جریانات سود داشته باشد ولی در کل نه برای جایگاه رهبری‬ ‫مفید است و نه برای وفاق اجتماعی؛ هر دو به نظر من آسیب‌‬ ‫می‌بیند‪ .‬ما باید همان سایه رهبری و هدایت ایشان‪ ،‬تدابیر‬ ‫و تذکرات ایشان را گسترش داده و خودمان را ملتزم و مقید‬ ‫به آن فضا و هدایت‌ها بدانیم و این فعالیت‌های اجتماعی را‬ ‫در یک بستر طبیعی بگذاریم و کاملا واقعی و مبتنی‌بر توان‪،‬‬ ‫نیاز‪ ،‬تحرک‪ ،‬تالش و جاذبه‌های اجتماعی و آرمانی تعقیب‬ ‫‪36‬‬ ‫کنیم‪ .‬طبعا فکر می‌کنم این رویه به س�لامت اجتماعی ‪-‬‬ ‫سیاسی و انتخاباتی نزدیک‌تر است‪.‬‬ ‫رهبری هر زمان که خودشان تشخیص دهند و صالح‬ ‫بدانند وارد صحنه بش��وند مطلب دیگری است‪ .‬اما ما نباید‬ ‫فضا را طوری تعقیب کنیم که خدای نکرده رهبری را خرج‬ ‫مسائل فردی و شخصی کنیم‪ .‬این به سود هیچ‌کس نیست‪.‬‬ ‫در تحلی�ل گفتمان‌ه�ای موج�ود در کش�ور مثل‬ ‫عدالت‪ ،‬آزادی‪ ،‬ایرانیت‪ ،‬اسلامیت و توسعه که‬ ‫به نوعی پنج گفتمان مسلط در زمان‌های مختلف‬ ‫بودند فکر می‌کنید در ای�ن وضعیت چه گفتمانی‬ ‫مورد نظر و مطلوب مردم است؟ خود شما به چه‬ ‫گفتمانی گرایش دارید و چه نیروهای اجتماعی را‬ ‫مرتبط با این گفتمان می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬همه این مقوالتی ک��ه گفتید واقعا مورد نیاز یک‬ ‫جامعه خوب اس��ت‪ .‬جامعه‌ای که می‌خواهد حرکت سالم‪،‬‬ ‫قوی و پیش‌رونده داشته باش��د به همه مقوالتی که اشاره‬ ‫کردید نیازمند اس��ت‪ .‬عدالت هیچ وقت کهنه نخواهد ش��د‬ ‫و هیچ جامعه‌ای از عدالت رو برنگردانده و خسته نمی‌شود‪.‬‬ ‫توسعه یک نیاز همیش��گی هر جامعه است‪ .‬توجه به‬ ‫فضای سالم سیاسی و توسعه سیاس��ی نیاز جامعه بانشاط و‬ ‫آزاد است؛ جامعه‌ای که می‌خواهد حضور واقعی شهروندانش‬ ‫را در صحنه ببیند‪ .‬بنده فکر می‌کنم نباید از اینها غفلت کرد‪.‬‬ ‫اکنون من فکر می‌کنم ما به یک تحول اقتصادی نیازمندیم‬ ‫که شامل یک تحول مثبت و پایدار و روبه‌جلوی اقتصادی‬ ‫اس��ت‪ .‬نکته دیگری که فکر می‌کنم باید به آن توجه شود‪،‬‬ ‫بحث بی‌نظمی‌ها‪ ،‬بی‌قانونی‌ها‪ ،‬فس��اد‌ها و بی‌عدالتی‌های‬ ‫روابط اداری و اقتصادی ماست‪ .‬روان اجتماعی ما از این بابت‬ ‫بس��یار آزرده شده اس��ت ؛در گزارش‌ها و نظرسنجی‌ها این‬ ‫مطالب کاملا مشهود است‪ .‬آنچه را ما نیاز داریم من اسمش‬ ‫را گذاشته‌ام توسعه مدنی؛ فکر می‌کنم االن نیاز ما یک توسعه‬ ‫مدنی است؛ یعنی یک جور توسعه زیرساختی‪ .‬قانونگرایی‪،‬‬ ‫نظم‪ ،‬برنامه‌پذیری‪ ،‬همبستگی اجتماعی و اخالق اجتماعی‬ ‫که مقام معظم رهبری به‌عنوان سبک زندگی آنها را برجسته‬ ‫کردند‪ .‬من به‌عنوان توس��عه مدنی تلقی می‌کنم که در واقع‬ ‫زیرساخت توسعه سیاسی و اجتماعی است‪.‬‬ ‫در بخش سرمایه اجتماعی چطور؟‬ ‫‪ l‬در متن همین توسعه‪ ،‬سرمایه اجتماعی هم نهفته‬ ‫است‪ .‬فکر می‌کنم این یک نیاز اساسی است که باید به آن‬ ‫پرداخته شود‪ .‬توسعه مدنی شامل زیر‌‌ساخت است که دو بال‬ ‫عمده دارد؛ اصالح نظام اداری و اصالح نظام اقتصادی‪ .‬فکر‬ ‫می‌کنم این مجموعه می‌تواند به‌عنوان نیاز امروز جامعه ما‬ ‫تلقی شود‪.‬‬ ‫به صورت کلی هم مس�ئولیت ش�ما در س�ازمان‬ ‫بازرس�ی کل کش�ور ایج�اب می‌کن�د با فس�اد‬ ‫بوروکراس�ی در حوزه‌ه�ای مختل�ف حکومت و‬ ‫داس�تانی که به‌عن�وان یقه‌س�فیدها و یقه‌آبی‌ها‬ ‫وجود دارد س�روکار داش�ته باش�ید كه هم ميان‬ ‫مدیران میانی و هم مدیران باالدست وجود دارد‬ ‫که از قدرتش�ان به نفع منافع اقتصادی استفاده‬ ‫می‌کنند و عموما شما با پرونده‌هایی در اين حوزه‬ ‫مواجه هستید‪ .‬به‌صورت کلی چطور می‌توان این‬ ‫را برای مردم ملموس کرد ک�ه می‌خواهیم با این‬ ‫موضوع مبارزه کنیم یا اینکه اساس�ا این مبارزه‬ ‫امکان‌پذیر است؟‬ ‫‪ l‬همه این مسائل که شما مطرح کردید وجود دارد‪.‬‬ ‫هرکجا قدرت جمع می‌ش��ود‪ ،‬انباشت ثروت هم وجود دارد‬ ‫و متاس��فانه زمینه سوءاس��تفاده هم وجود دارد‪ .‬افرادی هم‬ ‫به‌دنبال کسب منافع بیشتر از هر طریقی و از هر راهی هستند‬ ‫و تحریک می‌شوند‪.‬‬ ‫ما اگر بتوانیم اول آن توسعه مدنی را به درستی انجام‬ ‫دهیم و دوم نظام اداری را اصالح کنی��م‪ ،‬خیلی توانمان در‬ ‫اصالح اقتصادی باال می‌رود‪ .‬البته خ��ود اصالح اقتصادی‬ ‫هم س��ازو کارهای ویژه خودش را می‌طلبد‪ ،‬اما به دو بستر‬ ‫اساسی نیاز دارد؛ یک توسعه و اصالح رفتار مدنی و فرهنگ‬ ‫عمومی جامعه که بسیار موثر است و دوم اصالح بوروکراسی‬ ‫و دیوان‌ساالری اداری‪.‬‬ ‫شما اخیرا در مصاحبه‌ای درباره پایگاه اجتماعی‬ ‫دولت و افراد مختلف صحبت کردید‪ .‬آیا امکانش‬ ‫هست بیش�تر راجع به آن توضیح دهید‪ .‬در واقع‬ ‫می‌خواهیم بر‌‌گرديم به همان س�وال که در مورد‬ ‫گفتمان‌ه�ا بیان کردی�م؛ ک�ه مثال اگ�ر گفتمان‬ ‫دولت آقاي‌احمدی‌نژاد را گفتمان عدالت بدانیم‪،‬‬ ‫گفتمان آقای‌خاتمی را گفتم�ان آزادی و گفتمان‬ ‫آقای‌‌هاش�می را توس�عه‪ ،‬وضعیت اینه�ا در بین‬ ‫جامعه ما چطور است؟ باتوجه به اینکه ما شکاف‬ ‫طبقاتی هم در حاش�یه و هم در متن شهر شاهد‬ ‫هستیم و همچنین بین شهر و شهرستان‌ها این‬ ‫ش�کاف‌ها وجود دارد؛ از نگاه دیگ�ر حتی فاصله‬ ‫تهران با ش�هرهایی مثل اصفهان و ش�یراز زیاد‬ ‫است چه برسد به شهرهای کوچک‪...‬‬ ‫‪ l‬من اصال نسبت به چیزی درصدی نظر نمی‌دهم‪.‬‬ ‫گفته بودند بر مبنای نظرسنجی‌ها چه میزان نسبت به آقای‬ ‫احمدی‌ن��ژاد تمایل دارن��د؟ من گفته بودم نظرس��نجی‌ها‬ ‫می‌گوید تا سی‌درصد همچنان احمدی‌نژاد مطلوبشان است‪.‬‬ ‫ولی اصال در این موارد به مطلبی اشاره نکرده بودم‪.‬‬ ‫من عرض کردم که هر جامعه سالم و خوب و آرمانخواه‬ ‫به همه این مقوله‌ها از جمله توسعه آزادی و عدالت نیاز دارد‬ ‫و مباحثی مثل دین‪ ،‬اخالق و امید چیزهایی اس��ت که هیچ‬ ‫جامعه‌ای از آن غافل نیس��ت‪ .‬اگر ما مثال توس��عه را جامع‬ ‫می‌دیدیم نیاز به آزادی برجسته نمی‌ش��د تا عده‌ای با شعار‬ ‫آزادی بتوانند پیروز شوند‪ .‬اگر توس��عه و آزادی با هم خوب‬ ‫جلو می‌رفت نی��از به عدم تعادل بروز نمی‌ک��رد تا تبدیل به‬ ‫شعار عدالت شود‪ .‬اگر عدالت را خوب اجرا می‌کردیم باز این‬ ‫سیر کامل می‌شد‪ .‬این نشان می‌دهد که ما در هر عرصه‌ای‬ ‫توفیق��ات کامل نداش��تیم‪ .‬یعنی موفقیت‌هایم��ان در کنار‬ ‫ناکامی‌ها بوده است‪ .‬فکر می‌کنم که ما نیازمند تکمیل این‬ ‫عرصه‌ها هستیم و باید توس��عه را جدی ادامه دهیم‪ .‬فضای‬ ‫آزادی آگاهانه و س��الم و عقالنی را باي��د در جامعه تقویت‬ ‫کنیم و عدالت را با تمام جوانبش با قدرت و انگیزه و جدیت‬ ‫محقق کنیم‪.‬‬ ‫هیچ‌کدام از اینها را ما نمی‌توانیم مورد غفلت قرار داده‬ ‫و دست از آنها برداریم‪ .‬اخالق‪ ،‬دین‌مداری‪ ،‬خوب فکر کردن‬ ‫من به تشنج در روابط اعتقاد ندارم‪ .‬چون معتقدم‬ ‫دیپلماسی را باید بسیار هوشمندانه مدیریت کرد‪.‬‬ ‫مواضع را باید با قدرت حفاظت کرد و اجازه نداد‬ ‫آرمان‌ها تضعیف شود‬
‫و خوب زندگی کردن چیزهایی نیس��ت که انسان نسبت به‬ ‫آنها س��هل‌انگاري كند‪ .‬حتما باید ج��دی تعقیب کنیم‪ .‬من‬ ‫می‌خواهم بگویم که این گفتمان‌ه��ا‪ ،‬گفتمان‌های روزمره‬ ‫و ضروری جامعه است و اصال نباید از آنها غفلت کرد‪ .‬فقط‬ ‫در ش��رایطی یک مقداری از آنها کم و زیاد می‌شود‪ .‬این دو‬ ‫نکته‌ای که گفتم اکنون مساله جاری جامعه است و نمی‌شود‬ ‫از آن به س��ادگی گذش��ت‪ .‬زندگی‪ ،‬اقتصاد و معیشت مردم‬ ‫مساله اساسی و جدی اس��ت‪ .‬روایتی هس��ت از پیامبر که‬ ‫فرمودند من از دو چیز نگران و بیمناکم؛ اول کفر‪ ،‬دوم فقر‪.‬‬ ‫س��وال می‌کنند اینها مانند هم هستند و معادل هم هستند؟‬ ‫حضرت فرمودند‪ :‬بله‪ ،‬ببینید مقوله اقتصاد این مقدار اهمیت‬ ‫دارد‪ .‬نکته دیگری هم که گفتم ب��رای اینکه ما به اقتصاد و‬ ‫پیشرفت اقتصادی برسیم به توسعه و س�لامت اداری نیاز‬ ‫داریم‪ .‬اگر قرار باش��د به سالمت اداری برس��یم به توسعه‬ ‫مدنی نیاز داریم‪ ،‬چ��ون نمی‌توانیم بدون توس��عه مدنی به‬ ‫توسعه اداری خوبی برسیم‪ .‬به اعتقاد من در توسعه سیاسی و‬ ‫آزادی توفیقمان در حد مطلوب نبود‪ ،‬علتش هم این بود که به‬ ‫توسعه‌مدنی نیندیشیدیم‪ ،‬ما قبل از آنها باید به توسعه مدنی‬ ‫توجه می‌کردیم‪.‬‬ ‫یکی از چالش‌های بزرگ ما بی‌انضباطی و بی‌قانونی و‬ ‫‌بی‌برنامگی است‪ .‬مگر می‌شود جامعه‌ای بدون هدف و بدون‬ ‫برنامه و نظم به اهداف واالیش برسد؟‬ ‫در مورد بحث آزادی به‌عنوان کس�ی که مسئول‬ ‫هس�تید‪ ،‬وضعی�ت آزادی م�ا در ح�وزه آزادی‬ ‫مطبوعات و احزاب چگونه است؟‬ ‫‪ l‬من گشت‌ارشاد را برای هنجارشکنان اجتماعی‬ ‫مفید می‌دانم‪ .‬ولی گشت‌ارشاد نمی‌تواند حجاب و عفاف را‬ ‫در جامعه حاکم کند و برای تحقق این خواس��ته کارآمدی‬ ‫نخواهد داشت‪.‬‬ ‫آن زمان که وزیر کشور بودید هم بر این موضوع‬ ‫تاکید داشتید؟‬ ‫‪ l‬همان موقع هم که من در وزارت کشور بودم یک‬ ‫طرح جامع برای اخالق و فرهنگ عمومی از جمله حجاب و‬ ‫عفاف در نظرم بود‪ .‬فکر می‌کنم چه آن موقع و چه حاال و چه‬ ‫آینده آن طرح جامع را بای��د تعقیب کنیم‪ .‬فرهنگ مقوله‌ای‬ ‫نیست که بش��ود یک بعدی و حتی چند‌بعدی با آن برخورد‬ ‫کرد‪ .‬مقوله فرهنگ با تحمیل خش��ونت پایدار نخواهد شد‪.‬‬ ‫ضمن اینکه در برابر هنجارشکن‌ها باید اعمال قدرت کنید‪،‬‬ ‫ولی اعمال قدرت دایره‌اش محدود است‪ .‬شما اگر برای هر‬ ‫مشکلی خواستید از قدرت استفاده کنید‪ ،‬حتما ناکام و ناموفق‬ ‫خواهید شد‪.‬‬ ‫همه ابزارها باید در خدمت تحول فرهنگی که بخشی‬ ‫از آن فرهنگ حجاب و عفاف است‪ ،‬قرار بگیرد‪ .‬در جامعه ما‬ ‫تخلف از وعده‌ها و پیمان‌شکنی بس��یار زیاد است‪ .‬آدم‌ها به‬ ‫گفته‌های هم نمی‌توانند اعتماد کنند‪ .‬ما نسبت به احترام و‬ ‫‪ l‬من اکنون عضو و معاون سیاسی جامعه روحانیت‬ ‫مبارز هستم‪ .‬به‌هرحال ما اصولگرایی را دارای یک گفتمان‬ ‫می‌دانیم و منشور آن را سال گذشته منتشر کردیم‪ .‬سعی هم‬ ‫می‌کنیم که فرهنگ اصولگرایی صرفا یک ابزار سیاس��ی‬ ‫نباشد‪ ،‬مثل یک بلوک سیاسی یا همان چیزی که به‌عنوان‬ ‫یک قبیله‌سیاسی که مقام معظم رهبری هم چند بار به آن‬ ‫اشاره کردند و گفتند که سعی کنید قبیله نشوید‪ .‬یعنی دارای‬ ‫یک سری آرمان‌ها‪ ،‬اهداف و تعاریف و کارکردهای روشن‬ ‫باش��یم‪ .‬من همچنان بر این اصول پایبن��دم و فکر می‌کنم‬ ‫اصولگرایی یک تابلو‪ ،‬ش��عار و عنوان سیاسی نیست‪ ،‬بلکه‬ ‫یک محتواس��ت‪ .‬اصولگرایی یک منطق معت��دل دارد و بر‬ ‫مبنای عقالنیت اس��توار اس��ت‪ .‬اصولگرایی بر پایه دلیل و‬ ‫استدالل و مبانی تثبیت شده و تعریف شده شرعی و قانونی‬ ‫استوار است‪ .‬طبعا من اصرار بر این دارم که اصولگرایی یک‬ ‫منطق کاملا عقالنی است و یک پایه کاملا شرعی و ضمنا‬ ‫نگاهي نو به دنیا‪ ،‬زندگی و تعریفی جامع از یک زندگی سالم‬ ‫و طیب دارد‪ .‬عقالنیت هم در کانون این گفتمان حضور دارد‪.‬‬ ‫من خودم را متعلق به این نوع نگاه می‌دانم و سعی هم داریم‬ ‫که این نگاه‪ ،‬نگاه غالب بر همه دوستان و طیف‌های اصولگرا‬ ‫باشد‪ .‬خواهی‌نخواهی یک‌سری رویکردهای درون‌گفتمانی‬ ‫تند‌و‌کند وجود دارد‪ .‬ما س��عی‌مان بر این اس��ت که اینها به‬ ‫هم نزدیک شوند و تبدیل به یک جریان حاال با یک سری‬ ‫سلیقه‌های متفاوت ولی با اصول مش��ترک شود‪ .‬تالش ما‬ ‫این اس��ت و قصد داریم اجازه ندهیم که این تعریف تقسیم‬ ‫شده جا بیفتد و استمرار بیابد‪ .‬این را هم از نظر منطق مستدل‬ ‫اصولگرایی جالب و درست نمی‌دانیم و هم از جهت آرایش‬ ‫سیاسی کشور و وفاق اجتماعی و انسجام و یکپارچگی مفید‬ ‫نمی‌دانیم‪.‬‬ ‫با این همه در فضای سیاسی نمی‌شود همه را یکپارچه‬ ‫کرد‪ .‬طبعا آنجا که اختالف سلیقه‌ها زیاد می‌شود به اختالف‬ ‫فک��ر و دیدگاه می‌انجام��د و آن بلوک‌بندی‌های سیاس��ی‬ ‫شکل می‌گیرد‪ ،‬مثل اصالح‌طلبان؛ آنها برای خودشان یک‬ ‫بلوک‌بندی ش��کل دادند و طیف‌های غلیظ و رقیق و تند و‬ ‫کندی هس��تند‪ ،‬ولی طبعا باید تبدیل شوند به یک گفتمان‬ ‫نزدیک به هم‪ .‬اصولگرایان هم بای��د از همین مدل تبعیت‬ ‫بکنند و م��ا مدافع یکپارچگی جریان اصولگرایی هس��تیم‪.‬‬ ‫خیلی این تعاریف تقسیم ش��ده را قبول نداریم و عمال هم‬ ‫داریم تالش می‌کنیم جامعه اصولگرا یک جامعه یکدست و‬ ‫همگرا شود با اختالف‌سلیقه‌هایی که وجودش طبیعی است‪.‬‬ ‫‪ l‬ببینید‪ ،‬شما انتخابات ریاست‌جمهوری را مالک‬ ‫قرار ندهید‪ .‬این حادثه‌ای است که به دالیلی احتمالش هست‬ ‫که شما چند کاندیدا داش��ته باش��ید و حتی در یک ضلع از‬ ‫اصولگرایان دو کاندیدا ببینید‪ .‬این را دلیل نگیرید بر تقسیم‬ ‫شدن جبهه اصولگرایی‪ .‬آنجا از مبنا به یک سمتی می‌رویم‪.‬‬ ‫اما نکته‌ای که شما می‌‌گویید اگر بتوانیم به کاندیدای کمتر‬ ‫برسیم حتما مفید است‪.‬‬ ‫ش�ما عضو جامعه روحانیت مبارز هستید‪ .‬اکنون‬ ‫گزینه‌هایی نزدیک به این تش�کل سیاسی برای‬ ‫انتخابات ریاس�ت‌جمهوری مطرح هستند؛ مثل‬ ‫آقای الریجانی‪ ،‬آقای والیتی‪ ،‬آقای ناطق نوری‪،‬‬ ‫جنابعال�ی و آقای متک�ی‪ .‬فکر می‌کنی�د اگر خود‬ ‫ش�ما تصمیم به نام�زدی بگیرید این تش�کل از‬ ‫شما حمایت کند یا اینکه‌ترجیح می‌دهید اگر این‬ ‫اتفاق نیفتد خودتان مستقل وارد عرصه شوید؟‬ ‫‪ l‬اگر من بخواهم کاندیدا ش��وم طبعا دعوت‌ها به‬ ‫تصمیم من کمک می‌کند‪ .‬تمایل و گرایش گروه‌ها خیلی در‬ ‫تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری من موثر است‪ .‬حاال اگر آنها‬ ‫هم بخشی از تصمیم من باشند‪ ،‬نه همه آن‪ ،‬ولی طبعا حمایت‬ ‫آنها می‌تواند بس��یار تاثیرگذار و کمک‌کننده باشد‪ .‬من طبعا‬ ‫استقبال می‌کنم‪.‬‬ ‫اما ببینی��د آدم وقتی هنوز به تصمی��م نهایی خودش‬ ‫نرس��یده نمی‌تواند قضاوت کاملی نسبت به این مطلبی که‬ ‫شما اشاره کردید داشته باشد‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫در دوران�ی ک�ه ش�ما در وزارت کش�ور بودی�د‬ ‫ی را هم زیر نظر داش�تید‪ .‬در مورد‬ ‫نیروی انتظام� ‌‬ ‫گشت‌ارشاد نظر شما چیست؟‬ ‫برگردی�م به بح�ث سیاس�ت‪ .‬اگ�ر جریان‌های‬ ‫اصولگرا را سه جریان راست‪ ،‬چپ و میانه بدانیم‪،‬‬ ‫جناح راست اصولگرا را همان جناح راست سنتی‬ ‫و جناح مقابل را هم ش�امل رهپوی�ان‪ ،‬ایثارگران‬ ‫و جبهه پای�داری بدانی�م و مبن�ای آن را هم یک‬ ‫بخش�ی از گرایش‌های اقتصادی و دیدگاه‌های‬ ‫سیاسی مثل عدالت و آزادی؛ شما به کدام بخش‬ ‫تعلق دارید و اساس�ا این تقس�یم‌بندی را قبول‬ ‫دارید یا خير؟ ب�ه هرحال اینطور مصطلح اس�ت‬ ‫که آقای پورمحمدی به راس�ت سنتی نزدیک‌تر‬ ‫اس�ت؛ طیفی که جامعه روحانیت مبارز و جامعه‬ ‫مهندس�ین را ش�امل می‌ش�ود‪ .‬آیا این درس�ت‬ ‫است؟‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫‪ l‬من فکر می‌کنم در حالت بی‌ثباتی است‪ .‬در برخی‬ ‫مواقع خیلی فراخ و در بعضی مواقع خیلی بس��ته می‌ش��ود‪.‬‬ ‫بعضی‌وقت‌ها از مرزهایی که در جامعه آزاد گفته می‌ش��ود‬ ‫ما خیلی جلوتر رفتیم و در بعضی‌ جاها خیلی بسته‌تر تعریف‬ ‫کردیم‪ .‬من فکر می‌کنم ما باید به یک نظم و قانون در نظام‬ ‫رس��انه و تبادل اطالعات و مطبوعاتمان برسیم و همه هم‬ ‫به آن پایبند باش��یم‪ .‬قانون را حتی اگر کامل نباش��د اگر به‬ ‫آن ملتزم باشیم بس��یار مفید خواهد بود و آثار بسیار مثبتی‬ ‫دارد‪ .‬ول��ی ما با یک فضای ش��ناور و یک قبض و بس��ط از‬ ‫نظر تعریف‌ها‪ ،‬ضوابط و رفتارها روبه‌رو هس��تیم‪ .‬این قبض‬ ‫و بسط‌ها بس��یار آزار‌دهنده اس��ت‪ .‬من پیش از هر چیز فکر‬ ‫می‌کنم ما باید یک ضوابط خیلی روش��ن و ش��فاف تعریف‬ ‫کنیم و هم ‌ه هم به آن ملتزم باشیم‪.‬‬ ‫حفظ احترام یکدیگر بسیار آس��یب‌پذیر شده‌ایم‪ .‬شخصیت‬ ‫و حرمت افراد به س��ادگی تحت تعرض و مورد هجوم قرار‬ ‫می‌گیرد‪ .‬همه اینها حرام‪ ،‬ضعف و آسیب اجتماعی است‪ .‬باید‬ ‫به همه آنها خوب فکر کرد‪ .‬ما یکباره روی بخشی حساس‬ ‫می‌شویم‪ .‬کافی اس��ت کسی ظاهر دینی داش��ته باشد‪ ،‬ربا‬ ‫بخورد‪ ،‬دروغ بگوید‪ ،‬فسادهای مالی و اجتماعی داشته باشد‬ ‫اما آنقدر در چشم ما قبیح نیاید تا کسی که ظاهر اسالمی و‬ ‫دینی نداشته باشد‪ .‬شما همانطور که باید به ظاهر توجه کنید‬ ‫باید به رفتارها هم توجه کنید‪.‬‬ ‫این ن�گاه ش�ما ب�ه نوع�ی در پ�ی وح�دت بین‬ ‫طیف‌ه�ای اصولگراس�ت‪ ،‬ول�ی در عم�ل بعی�د‬ ‫اس�ت اصولگرایان به ی�ک نامزد واحد برس�ند‪.‬‬ ‫شاید پذیرفتن این تقس�یم‌بندی کمک کند این‬ ‫تفرق بیش از اندازه نش�ود‪ .‬ی�ک زمانی آیت‌اهلل‬ ‫مهدوی‌كني فرمودند که دو نامزد اصولگرا کافی‬ ‫است‪ .‬حاال حتما در ذهنشان یک نامزد از راست‬ ‫و یک نامزد از چپ جريان اصولگرا بوده است‪ .‬از‬ ‫این بابت عرض کردم که ما باید واقعیت‌هایی را‬ ‫درون گفتم�ان بپذیریم که بتوانیم بر‌اس�اس آن‬ ‫عمل کنیم‪.‬‬ ‫یعنی می‌ش�ود گفت همانطور که شما به تصمیم‬ ‫صددرص�د نرس�یده‌اید آنه�ا ه�م ب�ه تصمی�م‬ ‫نرسیده‌اند‪.‬‬ ‫‪ l‬بله طبیعی اس��ت‪ .‬همه ما در یک تعامل کنش و‬ ‫واکنش هس��تیم که باید به بلوغ برسیم؛ هم مجموعه و هم‬ ‫فرد‪ .‬آن شرايط هم فضاي آماده‌اي است برای تصمیم‌گرفتن‬ ‫و قضاوت کردن‪.‬‬ ‫از دوستی که نزدیک به جریان شماست شنیدم‬ ‫ی و الریجانی‬ ‫که می‌گفت آقایان پورمحمدی‌‪ ،‬متك ‌‬ ‫اگر بخواهند تصمیم بگیرند با یکدیگر هماهنگ‬ ‫هستند‪ .‬این همان برآورد حرف شماست یا خیر؟‬ ‫‪ l‬بنای م��ن بر این اس��ت ک��ه حتی‌االم��کان با‬ ‫هماهنگی با دوستان عمل کنیم‪ .‬یعنی این منطق را صحیح‬ ‫دانسته و کمک به آرایش سیاسی و توفیق‌مان می‌دانم‪.‬‬ ‫فک�ر می‌کنید ت�ا چه زمان�ی تصمیم‌گیری ش�ما‬ ‫نهايي شود؟‬ ‫‪ l‬دقیقا نمی‌توانم بگویم‪ .‬اما زمان آن در زمس��تان‬ ‫خواهد بود‪ .‬امیدواریم هرچه زودتر و در اوایل زمستان باشد‪،‬‬ ‫اما ممکن است تا اواخر آن هم به طول بینجامد‪.‬‬ ‫ب�رآوردی از میزان رای‌ت�ان در جامعه دارید مثل‬ ‫نظرسنجی‌ها؟‬ ‫‪ l‬نه‪ .‬البت��ه من نظرس��نجی‌ها را زی��اد واقع‌بینانه‬ ‫نمی‌بینم‪ .‬چون اکنون جامعه ما و فضای آن اصال انتخاباتی‬ ‫نیست‪ .‬زمانی این جواب‌ها قابل اتکا می‌شود که فضا فضای‬ ‫انتخاباتی باشد‪.‬‬ ‫به نوعی ما در انتخابات ‪ ٨٨‬خیلی فضایی نداشتیم‬ ‫‪37‬‬
‫که افرادی که در کس�وت روحانیت هستند وارد‬ ‫شوند‪ .‬این چه تفاوتی ایجاد می‌کند برای شما از‬ ‫بابت گرایش عمومی مردم خصوصا مردم متدین‬ ‫که به روحانیت اعتماد خاصی دارند‪ .‬آیا این فاکتور‬ ‫در ذهن شما بوده است یا خیر؟‬ ‫‪ l‬این هم به اعتقادم یکی از شاخص‌ها و پارامترهای‬ ‫تاثیرگذار اس��ت‪ .‬ولی بیش از آن من فک��ر می‌کنم جایگاه‬ ‫ریاست‌جمهوری و احراز آن نیازمند یک سری توانمندی‌ها‬ ‫و آش��نایی‌ها و معرفت‌ها و قدرت تحرک و تصمیم‌گیری و‬ ‫این مسائل است‪ .‬فرد اگر روحانی باشد با سوابق‪ ،‬تحصیالت‪،‬‬ ‫تربیت روحانی هم موفق‌ت��ر می‌تواند عمل کند و هم مردم‬ ‫بیش��تر اعتماد می‌کنند‪ .‬ولی آنها ش��رط الزم هستند‪ .‬یعنی‬ ‫به نظرم روحانی بودن یک امتیاز اس��ت و جزو ش��روط این‬ ‫جایگاه نیست؛ نه شرط الزم و نه شرط کافی‪ .‬جزو امتیازات‬ ‫باید تلقی کرد‪ .‬من از این منظر نمی‌خواهم زیاد وارد ش��وم‪.‬‬ ‫ضمن اینکه برای ی��ک عده‌ای در جامعه امتیاز اس��ت و ما‬ ‫وقتی یک جامعه دینی و یک حکومتی بر‌اساس آموزه‌های‬ ‫دینی داریم طبعا آشنایی‌دینی و تربیت دینی یک ابزار مثبت‬ ‫و کمک‌کننده است‪.‬‬ ‫وقتی یک نفر اس��تاد دیده‪ ،‬تربیت شده‪ ،‬پیش بزرگان‬ ‫نشسته و زانو زده باالخره تاثیر می‌گذارد و انسان تقید‌هایی‬ ‫را که نسبت به استاد دارد جامعه هم خیلی وقت‌ها این تقیدها‬ ‫را می‌پذیرد‪.‬‬ ‫البت�ه منظ�ور ای�ن اس�ت ک�ه ای�ن عقالنیت و‬ ‫محافظ�ه‌کاری ب�ه معن�اي طمانين�ه و آرمش و‬ ‫صبوري است نه به معنای بد بلکه به معنای خوب‬ ‫آن است‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬اصال محافظه‌کاری آنجا که از عقالنیت نش��ات‬ ‫گرفته یک رفتار کاملا عقالنی است‪ .‬اما محافظه‌کاری که از‬ ‫روی‌ترس است این اصال ضدعقل است‪ .‬محافظه‌کاری باید‬ ‫تعریف شود که کجا مبتنی بر عقل است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫در نهایت شما آرایش نامزدها در انتخابات ‪ ٩٢‬را‬ ‫به چه صورت پیش‌بینی می‌کنید؟‬ ‫ی کرد‪ .‬اما من فکر‬ ‫‪ l‬االن کاملا نمی‌ش��ود پیش‌بین ‌‬ ‫می‌کنم هم اصالح‌طلب‌ها دارای کاندیدای متعدد خواهند بود‬ ‫وهماصولگرایان‪.‬شخصیت‌هایمستقلهمخواهیمداشت‪.‬‬ ‫یعنی اصالح‌طلب‌ها هم به اجماع نمی‌رسند‪.‬‬ ‫‪ l‬تلقی من این اس��ت ک��ه آنها هم تع��دد خواهند‬ ‫داشت‪.‬‬ ‫ش�ما باور داری�د که بین آق�ای‌هاش�می و طیف‬ ‫کارگزاران و طیف آقای خاتمی و آقاي خوئینی‌ها‬ ‫اختالف‌نظر وجود دارد؟‬ ‫‪ l‬س��لیقه‌های متفاوتی وج��ود دارد‪ .‬ب��ه هرحال‬ ‫آقای‌هاش��می هیچ وق��ت نمی‌خواه��د خ��ود را در طیف‬ ‫اصالح‌طلب‌ها خالصه و محدود کند‪ .‬معموال آقای‌هاشمی‬ ‫سعی کرده خودش را فراجناحی عرضه کند‪ .‬مانورهایی هم‬ ‫که همیشه می‌داده با این رویکرد بوده‪ ،‬ولی اصالح‌طلب‌ها‬ ‫همیشه مایل بودند ایشان خودش را در طیف اصالح‌طلب‌ها‌‬ ‫تعریف کنن��د‪ .‬همین س��بب می‌ش��ود ک��ه م��ا در جبهه‬ ‫اصالح‌طلب‌ها تعددی را ارزیابی کنیم‪.‬‬ ‫ی هاشمی نامزد خود را خواهد داشت؟‬ ‫یعنی آقا ‌‬ ‫‪ l‬به هرحال ممکن اس��ت طرفداران آقای‌هاشمی‬ ‫که جزو بخشی از اصالح‌طلب‌ها هستند با تمایالتی به یک‬ ‫کاندیدا برس��ند و دیگران هم با یک تمایالت دیگر به یک‬ ‫کاندیدای دیگر‪ .‬هیچ‌چیز به‌طور کلی و قطعی قابل پیش‌بینی‬ ‫نیست‪ .‬من ارزیابی اولیه‌ام این است که به تعدد در آن جبهه‬ ‫منجر خواهد شد همانطور که در اصولگراها هم ما این تعدد‬ ‫را خواهیم داشت‪،‬مستقل هم خواهیم داشت‪ .‬اما عمال فضای‬ ‫انتخاباتی به یک جایی می‌رس��د و یک غلی��ان و فورانی از‬ ‫جهت تحرکات و پشتیبانی و عملیات‌های انتخاباتی که در‬ ‫نهایت چند چهره باال می‌آیند‪ .‬ممکن است یکی‪ ،‬دو چهره‬ ‫‪38‬‬ ‫از اصالح‌طلب‌ها و یکی‪ ،‬دو چه��ره از اصولگراها باال بیایند‬ ‫و یک چهره از مستقل‌ها‪ .‬طبعا دیگر مانور و رقابت بین این‬ ‫چهره‌‌ها شکل می‌گیرد‪.‬‬ ‫یعنی انتخابات سه‌قطبی شکل می‌گیرد؟‬ ‫‪ l‬خیر! بی��ن چهره‌ه��ا رقابت خواهد ش��د‪ ،‬نه بین‬ ‫جناح‌ها‪ .‬من تحلیلم این است که رقابت اصلی را بین چهره‌ها‬ ‫خواهیم داشت‪.‬‬ ‫آیا این تحلیل را شنیده‌اید که آقای‌هاشمی روی‬ ‫آقایان والیتی و روحانی در جبهه اصولگراها نظر‬ ‫دارد‪ ،‬یعنی همان طرح وحدت ملی؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬مطرح شده و نقل شده‪ .‬ما هم یک چیزهایی‬ ‫شنیدیم‪.‬‬ ‫به نظر شما امکان بروز دارد؟‬ ‫‪ l‬من خیلی این موضوع را عمل��ی نمی‌بینم‪ .‬فکر‬ ‫می‌کنم ما باید از فضای عاقالنه‪ ،‬فضای واقع‌بینانه و س��الم‬ ‫انتخاباتی دفاع کنیم تا مردم انتخاب خوبی داش��ته باشند‪.‬‬ ‫فردی هم که پیروز می‌ش��ود بس��تر برای همه انتخاب‌ها و‬ ‫ظرفیت‌های کش��ور فراهم شود‪ .‬یعنی بس��تر آنقدر شدید‬ ‫و پر‌اصطکاک نباش��د که ی��ک کاندیدای پی��روز نتواند از‬ ‫ظرفیت‌های مختلف جامعه استفاده کند‪ ،‬این مهم است‪ .‬نه‬ ‫اینکه ما قبل از او فرض کنی��م که می‌توانیم یک کاندیدای‬ ‫مورد اتفاق مطرح کنیم‪ .‬اتفاقا خود این یک موضوع اختالفی‬ ‫است و بر سر آن اختالف و جنجال صورت می‌گیرد و به ضد‬ ‫خودش تبدیل می‌شود‪ .‬عمال همین بحث‌و گفت‌وگوهایی‬ ‫هم که درگرفت خودش یک جدال شد و منشاء گفت‌وگوی‬ ‫سیاسی به نظرم خیلی با موفقیت روبه‌رو نباشد‪.‬‬ ‫مابایدتالشکنیمهرجناحی‪،‬هرکاندیداییکهمی‌خواهد‬ ‫بدهد کاندیدایی باش��د با توانمندی و ظرفیت‌ه��ای واقعی‪ ،‬با‬ ‫یک برنامه کاملا درس��ت تا مردم در برابر یک انتخاب خوب‬ ‫و خوبتر قرار بگیرند‪ .‬م��ا نباید اجازه بدهیم که م��ردم در قبال‬ ‫یک انتخاب بد و بدت��ر که نتوانند خوب را تش��خیص بدهند‬ ‫قرار بگیرند‪ .‬باید فضا را ط��وری جلوه دهیم که بین خوب‌ترها‬ ‫مسابقه باش��د و مردم بتوانند بین خوب‌ترها یک خوب‌ترین را‬ ‫انتخابکنند‪.‬‬ ‫از همین زاویه می‌ش�ود گف�ت که ش�ما با طرح‬ ‫وحدت ملی موافق نیستید‪.‬‬ ‫‪ l‬عملی نمی‌بینم‪.‬‬ ‫در مورد ارزیابی‌تان از رفتار ش�ورای نگهبان در‬ ‫قب�ال اصالح‌طلب‌ها‪،‬به نظر ش�ما آق�ای خاتمی‬ ‫اصال وارد انتخابات می‌شود و اگر بیاید آیا امکان‬ ‫تاییدش هست یا خیر؟‬ ‫‪ l‬نمی‌خواه��م قض��اوت کنم چ��ون دیدگاه‌های‬ ‫متفاوتی از شورای نگهبان هست و شنیدیم‪.‬‬ ‫ش�ما اگر عضو ش�ورای نگهب�ان بودی�د چه کار‬ ‫می‌کردید؟‬ ‫‪ l‬من قبل از هرچی��ز اگر توانایی داش��تم‪ ،‬قانونی‬ ‫می‌گذاشتم که کسانی که دو دوره یا یک دوره رئیس‌جمهور‬ ‫بودند دیگر حق حضور در انتخابات را نداش��ته باشند‪ .‬چون‬ ‫این را به نفع فضای سیاسی و اجرایی کشور می‌دانم‪ .‬یعنی‬ ‫بازگشت به قدرت فضای جالبی نیست؛ تحریک به ماندن‬ ‫در قدرت و تکاثر قدرت و افزایش قدرت است‪ .‬این است که‬ ‫جامعه را آس��یب‌پذیر می‌کند‪ .‬اینکه ما یک محدوده زمانی‬ ‫قائل بش��ویم برای مدیریت اجرایی که بیش��ترین قدرت و‬ ‫ثروت و نفوذ در آنجا جمع می‌شود‪ ،‬خیلی کمک می‌کند به‬ ‫سالمت اجرایی و سیاسی کش��ور و چرخش منطقی نیروها‬ ‫و مدیران‪ .‬مقام‌معظم‌رهبری حتی در نیروهای مس��لح که‬ ‫پست‌های انتصابی است آمدند و دوره‌های زمانی قرار دادند‪.‬‬ ‫غیر از موارد معدودی معموال س��عی کردند اغلب پس��ت‌ها‬ ‫به‌خصوص حوزه‌هاي عملیاتی و فرماندهی را در نیروهای‬ ‫مسلح زماندار کنند‪ .‬در قوه‌قضائیه که باید یک جای با‌ثبات‬ ‫باشد این دوره‌های پنج‌ساله دوبار تکرار شده و ‪‌10‬ساله شده‬ ‫است‪ .‬این اصل را ما به‌عنوان یک منطق صحیح مدیریتی‬ ‫پذیرفتیم‪ .‬در بسیاری از کشورها هم همین سنت حاکم است‪.‬‬ ‫سیاسیون ما باید این را درک کنند‪.‬‬ ‫‪ l‬باید این سنت را درک و حاکم کنیم‪.‬‬ ‫ش�ما موافقید که حتی ی�ک قانون هم ب�رای آن‬ ‫تصویب کنیم؟‬ ‫‪ l‬بله من موافق قانونمند شدن آن هستم‪.‬‬ ‫‪ l‬موافق پخش مناظره‌ها هستید؟‬ ‫حتما مناظره امر خوبی اس��ت‪ .‬مردم باید یک انتخاب‬ ‫واقع‌بینانه داشته باشند‪ .‬مناظره خیلی کمک می‌کند به درک‬ ‫صحیح مردم از کاندیداها‪ ،‬اما طبعا کافی نیست‪ .‬مناظره باید‬ ‫اصول و شاخص داش��ته باش��د و اجازه ندهیم از کادرهای‬ ‫تعریف‌شده تخطی شود‪.‬‬ ‫‪ l‬انتخاب�ات ‪ ٨٨‬ب�ا انتخابا ت‌ه�ای قبل�ی‬ ‫تفاوت‌ه�ای زیادی دارد‪ .‬ش�اید ی�ک تفاوت که‬ ‫به قبل از برگزاری انتخاب�ات باز‌می‌گردد حضور‬ ‫طرف�داران نامزدها در خیابان‌ه�ا و مطرح کردن‬ ‫ش�عارها و بحث‌ه�ای انتخابات�ی بین آنه�ا بود؛‬ ‫منظورم همان کارناوال‌های انتخاباتی است‪ .‬آیا‬ ‫موافق هستید که در سال ‪ ٩٢‬هم این اتفاق بیفتد؟‬ ‫مثال طرفداران شما در خیابان بیایند و حرفشان‬ ‫را بزنند و طرفداران نامزدهای دیگر هم بیایند؟‬ ‫ش��ور و هیجان انتخابات��ی یک چیز مطلوبی اس��ت‪.‬‬ ‫اساس��ا خود انتخابات یک مانور سیاسی است‪ .‬بدون شور و‬ ‫هیجان خیلی کم‌رنگ خواهد ش��د‪ .‬اما اگر از مرز عبور کند‬ ‫به ضد‌خود تبدیل ش��ده و به انتخاب غلط منجر می‌ش��ود‪.‬‬ ‫یعنی فضا احساسی و هیجانی می‌ش��ود‪ .‬هم در تشخیص‬ ‫انسان و جامعه دچار اشتباه می‌ش��ود و هم پیامدهای منفی‬ ‫پیش می‌آید؛ همانطور که درسال ‪ ٨٨‬دیدیم‪ .‬من هیجان و‬ ‫ش��ور و تحرک را مطلوب می‌دانم‪ ،‬اما این کارناوال‌ها و این‬ ‫لشکرکش��ی‌ها و این کمپین‌های خیابانی‪ ،‬نه کمپین‌های‬ ‫مجازی که در فضاهایی که تجمع می‌شود و آدم‌ها همدیگر‬ ‫را پیدا می‌کنند‪ ،‬فکر می‌کنم خروج از مرز است و ما را کال به‬ ‫فضای احساسی نزدیک می‌کند‪ .‬انتخابات تعیین سرنوشت‬ ‫است‪ .‬سرنوشت با عقالنیت به فرجام می‌رسد‪ .‬احساسات اگر‬ ‫در خدمت عقالنیت قرار بگیرد مفید است‪ .‬یعنی شما تصمیم‬ ‫بگیرید که در مسیری حرکت می‌کنید و احساسات هم کمک‬ ‫کند که با نشاط و شور و شعف در این مسیر حرکت کنید‪ ،‬این‬ ‫امر خوبی اس��ت‪ ،‬واال عمال وقتی که این هیجانات افزایش‬ ‫پیدا می‌کند و احساسات بر فضای عقالنی غلبه پیدا می‌کند‪،‬‬ ‫تعیین سرنوشت مسیر بیراهه را طی می‌کند‪.‬‬ ‫به‌طور خالصه یعنی مخالف هستید؟‬ ‫‪ l‬با آن ش��کل‌ها بله مخالفم و عمال هم دیدیم که‬ ‫نتیجه مناسبی نگرفتیم‪.‬‬ ‫اگ�ر در انتخابات ش�رکت کردی�د و رای آوردید‬ ‫در کابینه به‌دنبال چ�ه ترکیبی هس�تید‪ .‬در واقع‬ ‫به‌دنبال چه دولتی می‌روید؟‬ ‫‪ l‬تأدوا االمان��ات الی اهلها‪ .‬به شایس��تگان که دو‬ ‫ویژگی ممتاز دارند؛ یک دارای تعهد و کارشناس��ی و دارای‬ ‫کارشناسی و تخصص هس��تند‪ .‬و دوم امین و به تعبیر قرآن‬ ‫حفیظ بودن‪ .‬اینها واژگان قرآنی اس��ت ک��ه خیلی عمیق و‬ ‫غنی اس��ت‪ .‬حفیظ‪ ،‬دقیق‪ ،‬متعهد و امین نسبت به انجام آن‬ ‫وظیفه که بر عهده گرفته پایبند و جدی باشند‪ .‬طبعا باید در‬ ‫کادرهای اصلی همفکر باش��ند‪ .‬اگر همفکر نباشند خود آن‬ ‫چالش��ی آزار‌دهنده ایجاد می‌کند و مخل انجام آن وظایف‬ ‫است‪ .‬اما در بدنه اجرایی که یک حوزه بسیار گسترده‌ای است‬ ‫اگر شما خیلی خط‌کش��ی جناحی بکنید حتما کشور آسیب‬ ‫می‌بیند‪ .‬آنجا باید تخصص‌ها حاکم باش��د و در تخصص‌ها‬ ‫هر آدم امین متخصصی که گرایش‌های سیاسی خود را در‬ ‫حوزه کاری دخالت ندهد به نظر من شایسته است که از آن‬ ‫استفاده شود‪g .‬‬
‫با ناطق‌نوری خبر داد و در این زمینه اظهار داش��ت‪« :‬پس از‬ ‫دیدار با سید‌حسن خمینی به دیدار ناطق‌نوری خواهیم رفت‪».‬‬ ‫عضو ش��ورای مرکزی حزب اعتماد مل��ی همچنین‬ ‫درخصوص طرح دولت وح��دت ملی گفت‪« :‬اگر منظور این‬ ‫پیشنهاد که از سوی هاشمی‌رفس��نجانی مطرح شده است‪،‬‬ ‫همسویی اصالح‌طلبان با اصولگرایان آن‌هم قبل از انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری باشد‪ ،‬این مس��اله غیرقابل قبول است‪».‬‬ ‫حق‌شناس در عین حال خاطرنش��ان کرد‪« :‬البته اگر تمامی‬ ‫‌جریان‌های سیاسی در انتخابات شرکت کنند و رقابتی سالم‬ ‫شکل بگیرد‪ ،‬وحدت ملی صورت خواهد گرفت‪».‬‬ ‫خاتمي‪‌:‬شايدنياييم‬ ‫آيا «نه تحريم‪ ،‬نه مشاركت» مجلس نهم تكرار مي‌شود؟‬ ‫دی�دار جبه�ه اصالح‌طلبان ب�ا ناطق‌ن�وری و‬ ‫سید‌حسن خمینی‬ ‫محمدجواد حق‌شناس با اشاره به فعالیت اصالح‌طلبان‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری گفت‪« :‬جمعی از اصالح‌طلبان‬ ‫تاکنون دیدارهایی با هاشمی‌رفسنجانی و محمد خاتمی انجام‬ ‫داده‌ایم؛ ضمن آنکه نشست اصالح‌طلبان برای بررسی طرح‬ ‫مناسک نیز برگزار شده است‪ ».‬او همچنین از دیدار انتخاباتی‬ ‫جبهه اصالح‌طلبان ب��ا ناطق‌نوری خب��ر داد و موضوع این‬ ‫جلسه را بررسی نحوه ورود به انتخابات ‪ 92‬عنوان کرد‪ .‬عضو‬ ‫شورای مرکزی حزب اعتماد ملی افزود‪« :‬بنا داریم به‌زودی‬ ‫با سید‌حسن خمینی نیز دیدار و گفت‌وگو کنیم‪ ».‬حق‌شناس‬ ‫دیدار اصالح‌طلبان با سید‌محمد خاتمی و هاشمی‌رفسنجانی‬ ‫را خوب ارزیابی کرد و افزود‪« :‬عالوه ب��ر این‪ ،‬قصد داریم با‬ ‫چهره‌های ش��اخص دیگر دیدار و در آن دیدارها به بررسی‬ ‫نحوه ورود اصالح‌طلب��ان در انتخابات و رس��یدن به نامزد‬ ‫واحد بپردازیم‪ ».‬او همچنین از دیدار جمعی از اصالح‌طلبان‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫کارگزاران؛ انتخابات برنامه‌محور‬ ‫غالمحسین کرباسچی که در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫دهم رئیس ستاد انتخاباتی مهدی کروبی بود‪ ،‬حاال در قامت‬ ‫دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی به‌عنوان یکی از چهره‌های‬ ‫نزدیک به هاشمی‌رفس��نجانی به اظهارنظر پرداخته است؛‬ ‫او هفته گذش��ته در اظهارنظری رسما اعالم کرد که اعضای‬ ‫شورای هماهنگی اصالحات را نمی‌شناسد و برای شرکت در‬ ‫همایش این شورا باید بررسی بیشتری انجام دهد‪ .‬کرباسچی‬ ‫در عین تاکید کرده است‪« :‬کارگزاران به‌دنبال کار انفرادی در‬ ‫انتخابات نیست‪ ».‬او با بیان اینکه نتیجه قانون فعلی انتخابات‬ ‫برگزاری انتخابات فرد‌محور است‪ ،‬ادامه داد‪« :‬در ایران انتخابات‬ ‫بر محور افراد برگزار می‌ش��ود و مردم به افراد رای می‌دهند؛‬ ‫بنابراین اگر می‌خواهیم انتخاباتی برنامه‌محور داشته باشیم‬ ‫باید به سمت انتخابات حزبی برویم‪ ».‬دبیرکل حزب کارگزاران‬ ‫درخصوص علت تاکید خود ب��ر انتخابات برنامه‌محور چنین‬ ‫گفت‪« :‬تا زمانی که انتخابات فرد‌محور است برنامه معنی ندارد؛‬ ‫چراکه ممکن است فرد به برنامه‌هایی که در زمان رقابت‌ها‬ ‫مطرح کرده است پایبند نباشد و هیچ تضمینی در این زمینه‬ ‫وجود ندارد‪ .‬احزاب تضمین خوبی برای تعهدات یک کاندیدا‬ ‫هس��تند‪ .‬زمانی که احزاب برنامه ارائه دهند‪ ،‬نمی‌توانند از آن‬ ‫سياست‬ ‫‪2‬‬ ‫«آی��ا اصال ح‌طلب��ان می‌خواهن��د در انتخاب��ات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم ش��رکت کنند؟» پاسخ این سوال‬ ‫هنوز روشن نیست؛ چه آنکه هر یک از طیف‌های اصالح‌طلب‬ ‫نظر متفاوتی درباره حضور در انتخابات دارند و البته برخی از‬ ‫آنها نیز تصمیم‌گیری در این خصوص را به چراغ سبز حاکمیت‬ ‫موكول كرده‌اند‪ .‬در عین حال روشن است که اصالح‌طلبان‬ ‫تمایل بسیاری برای بازگش��ت به حاکمیت دارند و می‌توان‬ ‫شواهد بسیاری برای این مساله پیدا کرد؛ از اظهارنظرهایی‬ ‫که از سال ‪ 88‬تاکنون شده تا خبرهای پشت‌پرده‌ای که از این‬ ‫اردوگاه به گوش می‌رس��د‪ .‬آنها اما این تمایل را چندان بروز‬ ‫نمی‌دهند و هر‌از‌گاهی درباره شرایط و ویژگی‌های دولت آینده‬ ‫سخن بر زبان می‌رانند و این تنها یکی از نشانه‌های تمایل آنها‬ ‫برای بازگشت به حاکمیت است‪.‬‬ ‫تخطی کنند؛ چراکه احزاب به قدرت نیاز دارند و اگر بخواهند‬ ‫فعالیت داشته باشند‪ ،‬باید بتوانند نظر مردم را جلب کنند‪ .‬بنابراین‬ ‫قطعا اگر دچار انحراف از برنامه شوند دیگر رای نخواهند آورد و‬ ‫خود به خود از صحنه سیاست حذف می‌شوند؛ اما این تضمین‬ ‫در انتخابات فرد‌محور وجود ندارد‪ ».‬کرباس��چی در‌‌خصوص‬ ‫همایشانتخاباتیشورایهماهنگیجبههاصالحاتواحتمال‬ ‫ش��رکت کارگزاران در این همایش هم گفت‪« :‬ما در جریان‬ ‫کارهای ش��ورای هماهنگی نیستیم؛ در گذش��ته کارگزاران‬ ‫نماینده‌ای در شورای هماهنگی داش��ت که از بعد از جریان‬ ‫انتخابات ‪ 88‬این نماینده دستگیر شد و با اتفاقاتی که برایش‬ ‫پیش آمد‪ ،‬ما دیگر در این شورا نماینده‌ای نداریم‪ .‬من نمی‌دانم‬ ‫االن چه گروه‌ها و چه کسانی عضو این جبهه هستند‪ .‬در گذشته‬ ‫احزاب با‌سابقه‌ای عضو این شورا بودند؛ بنابراین باید بررسی‬ ‫کنیم‪ ».‬او در خصوص احتمال حضور مس��تقل کارگزاران در‬ ‫انتخابات آینده اعالم کرد‪« :‬کارگزاران هم مانند دیگر احزاب‬ ‫اصالحات به‌دنبال اینکه انفرادی کار کند نیست و بیشتر اعتقاد‬ ‫به حرکت جمعی داریم‪».‬‬ ‫پیشنهاد حضرتی‬ ‫الی��اس حضرتی یک��ی از اعض��ای ش��ورای مرکزی‬ ‫حزب اعتماد ملی پیش��نهاد کرد‪« :‬اجماعی از عقالی قوم و‬ ‫شخصیت‌های بانفوذ‪ ،‬محبوب‪ ،‬صاحب‌نظر و با‌تجربه باید از‬ ‫درونش��ان گروهی را انتخاب کنند تا این گروه به نمایندگی‬ ‫از همه جریان‌های سیاسی مقتدرترین و کارآزموده‌ترین فرد‬ ‫را برای ریاس��ت‌جمهوری انتخاب و به جامعه معرفی کند‪».‬‬ ‫او با بیان اینکه انتخابات س��ال آینده برای کشور فوق‌العاده‬ ‫سرنوشت‌ساز است و می‌تواند حالل بس��یاری از مشکالت‬ ‫باشد‪ ،‬گفت‪« :‬انتخابات سال آینده می‌تواند بسیاری از تنش‌های‬ ‫داخلی و مشکالت بین‌المللی را حل و فصل کند که الزمه آن‬ ‫مش��ارکت حداکثری است‪ ».‬حضرتی مش��ارکت حداکثری‬ ‫را س�لاح بازدارنده ایران در طول س��ی و سه س��ال انقالب‬ ‫اسالمی در برابر توطئه‌های دشمنان دانست و گفت‪« :‬فرق ما‬ ‫با کشورهایی همچون عراق و افغانستان و دیگر کشورهایی‬ ‫که در آنجا آمریکایی‌ها بانی تغییر و تحوالت ش��دند‪ ،‬همین‬ ‫یو‌سه سال‬ ‫مشارکت‌های ساالنه انتخابات بود که در طول س ‌‬ ‫گذشته جمهوری اسالمی ایران را بیمه کرد‪ .‬درحال حاضر نیز‬ ‫باتوجه به هجمه بین‌المللی علیه ایران نیازمند مشارکت باال‬ ‫در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم به‌عنوان تقویت این‬ ‫سالح هستیم‪ ».‬مدیر‌مس��ئول روزنامه اعتماد‪ ،‬با بیان اینکه‬ ‫باید در انتخابات سال آینده ریاست‌جمهوری مشارکت باالی‬ ‫‪65‬درصد داشته باش��یم‪ ،‬گفت‪« :‬این مهم مشروط بر حضور‬ ‫قوی‌ترین شخصیت‌ها و چهره‌های قدیمی‌در میدان انتخابات‬ ‫میسر می‌شود که باید یا خود کاندیدا ش��وند یا با تمام توان از‬ ‫دیگر کاندیداها حمایت کنند‪ ».‬وی ب��ا بیان اینکه روزنامه‌ها‬ ‫و احزاب می‌توانن��د انگیزه مردم برای ش��رکت در انتخابات‬ ‫را افزایش دهن��د‪ ،‬گفت‪« :‬باتوجه به اتفاقاتی که چهار س��ال‬ ‫پیش رخ داد به صورت خاص تاکید می‌کنم برای مش��ارکت‬ ‫حداکثری باید تالش بیش��تری به‌خرج داد‪ .‬اینکه بنشینیم و‬ ‫بگوییم رقابت و تبلیغات صورت نگیرد هر کس��ی خواس��ت‬ ‫بیاید هر کسی خواس��ت نیاید‪ ،‬اینگونه مش��ارکت ‪40-50‬‬ ‫میلیونی رخ نمی‌دهد‪».‬این فعال سیاس��ی اصالح‌طلب ادامه‬ ‫داد‪« :‬باتوجه به مشکالتی که در هشت سال گذشته بر ما وارد‬ ‫شده و ناکارآمدی دولت و فشارهای استکبار نیاز به دولتی قوی‬ ‫داریم که برآمده از اتفاق و اشتراک نظر همه طیف‌های مختلف‬ ‫انقالب اس�لامی باشد؛ حاال می‌خواهید اس��مش را بگذارید‬ ‫وحدت ملی‪ ،‬اتحاد ملی یا هر واژه دیگر‪ ».‬او در ادامه گفت‪« :‬در‬ ‫هر صورت مجموعه جریان‌ه��ای قدرتمند و صاحب‌نظر که‬ ‫عقبه قدرتمندی در اقشار مختلف جامعه دارند‪ ،‬باید نظرشان‬ ‫درباره دولت آینده جلب شود و دولت آینده باید پشتیبانی آحاد‬ ‫و اقشار و طیف‌های مختلف سیاس��ی را پشت سرش داشته‬ ‫باشد‪ ».‬مدیرمسئول روزنامه اعتماد‪ ،‬همچنین در مورد طرح‬ ‫مناسک گفت‪« :‬خیلی در جریان این طرح نیستم؛ اما کواکبیان‬ ‫فوق‌العاده پرتحرک و با‌انگیزه اس��ت که من به ایشان غبطه‬ ‫می‌خورم‪ .‬فعالیت‌های آقای کواکبیان ستودنی است؛ ولی در‬ ‫مجموع عالوه بر اینکه مجموعه اصالح‌طلبان باید یکپارچه‬ ‫باشند‪ ،‬باید با جناح میانه و جناح‌هایی که عقل‪ ،‬تدبیر‪ ،‬تجربه‪،‬‬ ‫درایت‪ ،‬آینده‌نگ��ری‪ ،‬برنامه‌ریزی و اس��تفاده از ظرفیت‌ها و‬ ‫توانایی ملت در دستور کارشان است‪ ،‬ائتالف کنند‪ ».‬حضرتی‪،‬‬ ‫‪39‬‬
‫سياست‬ ‫خاطرنش��ان کرد‪« :‬برای ما فرقی نمی‌کند که رئیس‌جمهور‬ ‫آینده اصالح‌طلب باش��د ی��ا اصولگرا؛ مهم مس��یر و فرآیند‬ ‫انتخاب رئیس‌جمهور آینده اس��ت‪».‬یکی دیگر از چهره‌های‬ ‫اصالح‌طلب که درب��اره آخرین وضعی��ت اصالح‌طلبان در‬ ‫انتخابات آینده اظهارنظر کرد‪ ،‬مجید محتشمی‪‌،‬سخنگوی‬ ‫جبهه اصالح‌طلبان بود‪ .‬او ضمن تشریح جزئیات دیدار اعضای‬ ‫این جبهه با س��ید‌محمد خاتمی گفت‪« :‬خاتمی در این دیدار‬ ‫تاکید کرد منتظر رویکردهای مثبتی در کش��ور هستیم و در‬ ‫زمان خودش تصمیم نهایی را اعالم خواهیم کرد‪ ».‬محتشمی‬ ‫‌با اش��اره به دیدار انتخاباتی جبهه اصالح‌طلبان با سید‌محمد‬ ‫خاتمی گفت‪« :‬در دیدار دوساعته اعضای جبهه اصالح‌طلبان‬ ‫به بیان دیدگاه‌های خود در خصوص ایجاد انسجام بین اعضای‬ ‫جبهه اصالح‌طلبان و حضور در انتخابات یازدهم پرداختند‪».‬‬ ‫او با بیان اینک��ه اعضای جبهه در پذیرش رهبری سیاس��ی‬ ‫و رس��می خاتمی بر جبهه اصالحات تاکید داشتند‪ ،‬تصریح‬ ‫کرد‪« :‬اعضای جبهه بر این موضوع که اصالح‌طلبان در یک‬ ‫چارچوب مش��خص و با یک رهبری واحد باید دور هم جمع‬ ‫شوند تاکید کردند که در راستای این هدف نیز پیشنهاداتی ارائه‬ ‫شد‪ ».‬سخنگوی جبهه اصالح‌طلبان افزود‪« :‬اعضا پیشنهاد‬ ‫دادند منشوری تدوین ش��ود و خاتمی یک کمیته پنج نفری‬ ‫را برای تدوین این منشور منصوب کند و هر حزب و گروهی‬ ‫که این منش��ور را پذیرف��ت عضو جبهه اصالحات ش��ود‪».‬‬ ‫محتش��می‌ادامه داد‪« :‬در این دیدار اعض��ای جبهه بر چهره‬ ‫اول بودن محمد خاتم��ی در جریان اصالحات تاکید کردند و‬ ‫بر تهیه مدالیته انتخاباتی برای رسیدن به اجماع و انتخاب یک‬ ‫کاندیدا در صورت استنکاف خاتمی از کاندیداتوری انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری تاکید ش��د‪ ».‬وی با بیان اینکه در این دیدار‬ ‫بر بازگش��ت اصالح‌طلبان به قانون اساس��ی و اجرای بدون‬ ‫تنازل قانون تاکید شد‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬در این دیدار همچنین‬ ‫پرهیز از رهبانیت اصالحات نیز در دس��تورکار اصالح‌طلبان‬ ‫قرار گرفت‪ ».‬وی افزود‪« :‬خاتمی بیان داشت که دلمان برای‬ ‫رسیدن به قدرت لک نمی‌زند و همه تالشمان این است که در‬ ‫زیر سایه پرچم اصالحات یک جامعه امن و بارفاه و مطمئن را‬ ‫به دنیا معرفی کنیم‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫خاتمی‪ :‬اهل تحریم نیستیم‬ ‫ی در حالی است که سایت انتخاب‪ ،‬متن‬ ‫سخنان محتشم ‌‬ ‫کامل سخنان سید‌محمد خاتمی در دیدار با اصالح‌طلبان را‬ ‫منتشر کرد‪ .‬او در دیدار با اصالح‌طلبان پس از استماع سخنان‬ ‫حضار‪ ،‬ضمن اشاره به قیام امام حسین(ع) و فلسفه عاشورا‪ ،‬به‬ ‫مسائل جاری و بین‌المللی پرداخت و در مورد انتخابات پیش رو‬ ‫اظهارنظر کرد‪ .‬او در بخشی از سخنان خود در این دیدار گفت‪:‬‬ ‫«پیامبران نیامدند به‌‌زور مردم را به قسط وا‌دارند‪ ،‬بلکه آمده‌اند‬ ‫تا رشد بدهند مردم را تا مردم خودشان به قسط برخیزند‪ .‬این‬ ‫خیلی مسأله مهمی‌است‪ .‬اگر مردم آگاهی نداشته باشند ممکن‬ ‫است حکومت عادل روی کار بیاید ولی دوام ندارد یا انحراف‬ ‫ی ن��دارد اگر هم بیاید از بین‬ ‫پیدا می‌کند و چون پایگاه مردم ‌‬ ‫خواهد رفت‪ .‬رئیس‌جمهور سابق اظهار داشت‪« :‬ما باید این‬ ‫مساله را روشن کنیم که آیا اصالحات یعنی فقط در حکومت‬ ‫بودن یا با مردم بودن؟ اصال حکومت برای حکومتگران است؛‬ ‫ولی باید حق و حرمت و جایگاه و معیشت مردم پاس داشته‬ ‫شود‪ .‬گرچه همواره باید از حکومتی که نماینده مردم باشد و از‬ ‫رای آزاد مردم برآمده باشد‪ ،‬دفاع کرد‪ ،‬ولی مساله این نیست‬ ‫که بگوییم ما حتما باید در حکومت باشیم‪ .‬باید مردم را رشد‬ ‫داد‪ .‬اصالح‌گری رش��د دادن مردم است‪ .‬روشنفکری هم به‬ ‫معنی واقعش توجه به مردم است‪ ».‬خاتمی در ادامه با اشاره‬ ‫به وضعیت فعلی کشور گفت‪« :‬االن وضعی که ما به‌خصوص‬ ‫از نظر اقتصادی داریم‪ ،‬وضع سختی است و باالخص از نظر‬ ‫وضعیت معیشت مردم عادی خیلی دشوار است‪ .‬نمی‌خواهم‬ ‫بحث کنم که چقدر به خاطر اشکاالت مدیریتی است و چقدر‬ ‫تحمیل شده از بیرون اس��ت‪ ،‬اما اجماال این را می‌گویم که‬ ‫‪40‬‬ ‫تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی یکی از عوامل اصلی است‬ ‫که البته اگر مدیریت سنجیده‌ای بود می‌شد آثار بد آن را کم‬ ‫کرد‪ ».‬او با انتقاد از تحریم‌های غربی علیه ایران گفت‪« :‬من‬ ‫به این روش‌ها اعتراض می‌کنم‪».‬‬ ‫رئیس دولت اصالحات در عین حال تاکید کرد‪« :‬البته‬ ‫می‌توان روش‌های مناسب‌تری برای تعامل با دنیا داشت‪ ،‬ولی‬ ‫نمی‌توان در برابر این تحریم که سخت مردم را تحت فشار قرار‬ ‫داده ساکت بود‪ .‬امروز باید دفاع از مردمی‌کرد که این‌طور در این‬ ‫مشکل‌ها و نیازهای حیاتشان دست و پا می‌زنند‪ .‬هم کاالهای‬ ‫اساسی و هم دارو و درمان امروز مشکل پیدا کرده است‪ .‬این‬ ‫چه تحریمی‌است؟ مطمئنا ملت ما اینها را به حساب خواهد‬ ‫آورد و بخش‌های��ی از آن را هم علیه خ��ود می‌داند‪ ».‬خاتمی‬ ‫همچنین گفت‪« :‬به‌هر‌حال وضع کنونی کشور ناگوار است و‬ ‫همه موظفیم که برای اصالح این وضع تالش کنیم‪ .‬ولی چه‬ ‫کنیم که یک جریان و تفکری می‌گوید من نظامم و هر‌کس‬ ‫مستحیل و هضم در من نشود‪ ،‬خارج از نظام است‪ ».‬او در ادامه‬ ‫گفت‪« :‬نظام همین مردم هس��تند و اگر اعتراض و انتقادی‬ ‫هست به‌خاطر نظام اس��ت که مبادا از معیارها و ارزش‌های‬ ‫اصلی‌اش دور شود‪ .‬ما چهره نظام را زیبا می‌خواهیم‪ .‬ما نظامی‬ ‫می‌خواهیم که به معیشت مردم برسد‪ ،‬حرمت مردم را نگه دارد‪.‬‬ ‫ماییم که از حقیقت نظام دفاع می‌کنیم‪ .‬اما در مورد انتخابات و‬ ‫اصالح‌طلبان مثل اینکه مشکل فقط این است که چه کسی‬ ‫کاندیدا بشود؟ نه‪ ،‬آیا اصال شما را راه می‌دهند؟» خاتمی تاکید‬ ‫کرد‪« :‬یکی از مسائل مهم این است که احساس نکنند دل ما‬ ‫برای قدرت لک زده اس��ت‪ .‬واهلل قدرت باش��د برای هرکس‬ ‫که می‌خواهد بیای��د کار بکند‪ .‬ما می‌خواهی��م زندگی کنیم‪،‬‬ ‫حرف بزنیم و امنیت داشته باشیم‪ ».‬او با تاکید بر اجرای تمام‬ ‫قانون اساسی خاطرنش��ان کرد‪« :‬قانون اساسی هم والیت‬ ‫فقیه دارد و ه��م حقوق مردم‪ ،‬هم منبعث ب��ودن حکومت از‬ ‫رای مردم و هم مس��ئول بودن حکومت در برابر مردم و هم‬ ‫قدرت مردم در جابه‌‌جاکردن حکومت بدون توس��ل به زور‪.‬‬ ‫همه اینها در قانون‌اساسی است و همه آنها باید اجرا شود‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور سابق کشورمان در عین حال گفت‪« :‬البته این‬ ‫به هیچ‌وجه به این معنا نیست که قانون اساسی عیب ندارد‪.‬‬ ‫قانون اساسی هم امر بشری است‪ ،‬اما مالک و معیار همه ما‬ ‫در عمل باید قانون اساسی باشد‪ ».‬خاتمی با طرح این سوال‬ ‫که اصالح‌طلبی چه می‌گوید؟ ادامه داد‪« :‬می‌گوید هر‌کس‬ ‫پایبند به قانون اساس��ی اس��ت‪ ،‬هر عقی��ده‌ای می‌خواهد‬ ‫داشته باشد و می‌گوید من در چارچوب قانون اساسی عمل‬ ‫می‌کنم‪ .‬شهروند جمهوری‌اس�لامی است و از همه حقوق‬ ‫آن برخوردار است‪ .‬مردم و اصالح‌طلبان باید توجه کنند که‬ ‫مساله ما این نیست که حتما به قدرت برسیم‪».‬او در بخشی‬ ‫دیگر از سخنانش گفت‪« :‬بحث دیگر اینکه در انسجام بین‬ ‫نیروها و از جمله در امر انتخابات آنچه مهم اس��ت اجماع و‬ ‫همبستگی همه نیروها در این مورد است‪ .‬پراکنده‌گویی و‬ ‫پراکنده‌کاری به زیان همه اس��ت‪ .‬باید دید آیا زمینه برای‬ ‫حضور اصالح‌طلبان فراهم است؟ آیا راه برای افرادی که از‬ ‫کل جریان اصالح‌طلبی و کل جامعه به صورتی نمایندگی‬ ‫کنند باز است؟» رئیس دولت اصالحات تاکید کرد‪« :‬آنچه‬ ‫برای ما مهم است این که ما داخل نظامیم؛ هیچ‌کس حق‬ ‫ندارد بگوید چه کسی داخل نظام اس��ت و چه کسی خارج‬ ‫نظام‪ .‬نگرانی ما خروج از معیارهایی اس��ت ک��ه در نظام و‬ ‫انقالبمان یافتیم و هشدار می‌دهیم که انحراف از آنها پیدا‬ ‫نشود یا اگر شده اصالح شود‪ ».‬خاتمی در ادامه گفت‪« :‬ما‬ ‫ولی مردم نیستیم‪ ،‬این مردم هس��تند که باید توجیه شوند‬ ‫که بیایند پای صندوق‪ .‬آیا ما این توجیه را کرده‌ایم؟ آیا واقعا‬ ‫این‌طوری هست؟ آیا کاندیدای اصالح‌طلبان می‌تواند در‬ ‫این فضا همه حرف‌هایش را بزند یا اگر بزند به انواع اتهامات‬ ‫متهم می‌شود؟ البته که معتقدم راه خوب و درست این است‬ ‫که با تغییر رویکردها و حفظ نظام‪ ،‬وضعیتی پیش بیاید که‬ ‫عقل و تدبیری بیاید که مشکالت مملکت را رفع کند‪ .‬هم‬ ‫دیدگاه جهانی را نس��بت به ایران عوض کن��د و هم اینکه‬ ‫بتواند در جامعه مدیریت درست بکند‪ ».‬او با بیان اینکه نباید‬ ‫طوری رفتار کنیم که موجب استحاله اصالحات شود تاکید‬ ‫کرد‪« :‬اصول را نباید فدای مصلحت‌اندیشی‌های موسمی‬ ‫‌کرد‪ .‬آمدن در صحنه نباید به معنی استحاله و دست برداشتن‬ ‫از اصولی که اصالحات دارد‪ ،‬باش��د و نبای��د دهن‌کجی به‬ ‫مردم ی��ا بخش‌های قابل توجهی از مردم باش��د‪ ».‬خاتمی‬ ‫با اش��اره به اینکه باید با مردم ارتباط برقرار کرد و نس��بت‬ ‫به دردها و مشکالتش��ان همدلی کرد‪ ،‬ادامه کرد‪« :‬گرچه‬ ‫اصالحات ش��عار اقتصادی نداد‪ ،‬اما اصالح‌طلبان در طول‬ ‫تاریخ بعد از انقالب بهتری��ن خدمت را در عرصه اقتصادی‬ ‫داش��ته‌اند‪ .‬اتفاقا کار اقتصادی اصالحات بیش از کارهای‬ ‫دیگر آن قابل عرضه اس��ت‪ ،‬اما ش��عار آن را کمتر دادیم‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور سابق کش��ورمان با بیان اینکه نباید دست از‬ ‫ش��عارهایمان برداریم‪ ،‬گفت‪« :‬باید به مردم بگوییم جامعه‬ ‫مدنی‪ ،‬آزادی‪ ،‬حرمت مردم و حقوق انس��ان؛ اینهاست که‬ ‫معیشت مردم را هم درست می‌کند‪ ...‬آن شعارهاست که شما‬ ‫را در دنیا به نحوی مطرح می‌کند که بدون اینکه اصولتان‬ ‫را از دست بدهید‪ ،‬فشارها بر شما کم ش��ود و نیز می‌توانید‬ ‫از امکانات جهان برای پیشرفتتان بهره بگیرید‪ ».‬او درباره‬ ‫انتخاب��ات نیز اظهارنظر ک��رد؛ آنجا که گف��ت‪« :‬من درباره‬ ‫انتخابات آینده فعال نظری نمی‌دهم‪ ،‬آن را به اجماع اهل حل‬ ‫و عقد و جریان اصالح‌طلبی واگذار می‌کنم‪ ،‬ولی باز هم بر این‬ ‫نکته تاکید می‌کنم که گرچه ما اهل تحریم نیستیم‪ ،‬ولی عدم‬ ‫شرکت و نداشتن کاندیدا به هیچ‌وجه به معنی خروج از نظام‬ ‫نیست‪ .‬نباید تحت تاثیر جنگ روانی قرار بگیریم‪».‬‬ ‫مصوبه انتخاباتی حزب مردم‌ساالری‬ ‫مصطفی کواکبیان‪ ،‬دبیرکل حزب مردم‌س��االری هفته‬ ‫گذشتههنگامی‌کهباسوالیمبنی‌براینکهآیاخودشماقصدورود‬ ‫بهانتخاباتریاست‌جمهوریرادارید‪،‬مواجهشداین‌گونهپاسخداد‪:‬‬ ‫«حزب مردم‌ساالری چند ماه است که مصوب کرده تا بنده وارد‬ ‫عرصهانتخاباتشوم‪.‬ولیخودماعالمکردمبایدباطرحمناسک‬ ‫پیشبرویم‪».‬اوگفت‪«:‬قبالاعالمکردهبودمکهتاعیدغدیرطرح‬ ‫مناسک را عملی می‌کنیم‪ ،‬ولی در‌عمل این اتفاق نیفتاد و بعد از‬ ‫عملی‌شدنطرحمناسکاگرقرارباشدبندهواردعرصهانتخابات‬ ‫شوم‪ ،‬ازهمین کانالواردعرصهمی‌شوم‪».‬‬ ‫ماجراي مشاوره انتخاباتي با پادشاه عربستان‬ ‫س��ردار‌محمدرضا نق��دی‪ ،‬رئی��س س��ازمان بس��یج‬ ‫مستضعفین هفته گذش��ته در دو اظهارنظر نسبت به ارتباط‬ ‫برخی چهره‌های اصالح‌طلب با پادش��اه عربستان اعتراض‬ ‫کرد‪ .‬او در همایش ام��ر به معروف و نه��ی از منکر در حوزه‬ ‫سیاست در دانشگاه تهران با انتقاد از مواضع یکی از چهره‌های‬ ‫شاخص سیاس��ی ادامه داد‪« :‬آقایی در سال ‪ 88‬به عربستان‬ ‫سفر کرد و در مجمع به دوستان خود تعریف کرد که پادشاه‬ ‫عربس��تان به من گفت آیا در انتخابات شرکت می‌کنید؟ که‬ ‫من در پاسخ گفتم من در انتخابات نمی‌آیم‪ ،‬موسوی می‌آید‪.‬‬ ‫پادشاه عربس��تان نیز گفت غلط می‌کنی‪ ،‬تو باید بیایی‪ .‬من‬ ‫نمی‌دانم این آقا خجالت نمی‌کش��د ک��ه در یک مجمع این‬ ‫مباحث را نقل می‌کرد‪ .‬این مواضع نیاز به امر به معروف و نهی‬ ‫از منکر دارد‪ ».‬رئیس س��ازمان بسیج مستضعفین در برنامه‬ ‫زنده دو نیم س��اعت نیز اظهار داشت‪« :‬شخصی که تا دیروز‬ ‫با پادشاه منفور عربس��تان در مورد رئیس‌جمهور شدن خود‬ ‫مشاوره کردهو پول گرفته یا مسئول دفترش از شاه جنایتکار‬ ‫بحرین پول دریافت کرده و امروز نیز قصد کاندیداتوری دارد یا‬ ‫او را معرفی می‌کنند‪ ،‬باید بداند به‌طور قطع صالحیت نامزدی‬ ‫در انتخابات را ندارد‪ ».‬سردار نقدی تاکید کرد‪« :‬اگر روزی ما‬ ‫بنی صدر را به دلیل عدم کفایت سیاسی عزل کردیم‪ ،‬امروز‬ ‫این اش��خاص ‪ 10‬برابر کفایت سیاسی‌شان بدتر از بنی‌صدر‬ ‫است‪g ».‬‬
‫استراتژي جديد؛ ساختار‌شكني‬ ‫آيا اصالح‌طلبان با خوئيني‌ها همراه مي‌شوند؟‬ ‫مصطفي صادقي‬ ‫‪3‬‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫آقای موسوی‌خوئینی‌ها حرف آخرش را زد‪« :‬نباید به هر‬ ‫قیمتی در انتخابات شرکت کرد‪ .‬کدام عقل سیاسی به ما اجازه‬ ‫این کار را می‌دهد؟ کاندیدای اصالح‌طلبان نباید یک نیروی‬ ‫دست‌چندم باشد‪ .‬نباید خیال شود که هر چوب خشکی که به‬ ‫مردم معرفی کنیم‪ ،‬چون اصالح‌طلبان از او حمایت می‌کنند‬ ‫مردم هم حمایت خواهند کرد‪ .‬ما خودمان آقای‌موس��وی را‬ ‫به‌عنوان کاندیدا معرفی کردی��م‪ ،‬حاال از او برائت بجوییم که‬ ‫بتوانیم در انتخابات ش��رکت کنیم؟»این حرف‌های دبيركل‬ ‫مجمع روحانيون مبارز البته این بار ن��ه از بولتن‌ها آمده‪ ،‬نه از‬ ‫شنیده‌ها و نه از نقل‌قول‌ها؛ او صریح و شفاف همه حرف‌هایش‬ ‫را زده اس��ت‪ .‬جناب موسوی‌خوئینی‌ها سنت‌ش��کنی کرده؛‬ ‫برخالف همیشه که در پس‌پرده می‌نشست و تصمیم‌سازی‬ ‫ی زده است‪ .‬از همه چیز‬ ‫می‌کرد‪ ،‬حاال رس��ما حرف‌های مهم ‌‬ ‫گفته‪ ،‬ه��م از آنچ��ه او و هم‌طیفانش به آن رس��یده‌اند‪ ،‬هم از‬ ‫اخباری که پیرامونش مطرح است و هم البته معترض نقدهایی‬ ‫درباره خودش شده است‪.‬واکاوی و گفتار‌شناسی سخنان اخیر‬ ‫موسوی‌خوئینی‌ها آنجا اهمیت دارد که وی را از تصمیم‌سازان‬ ‫اصلی اصالح‌طلبان البته در طیف چپشان به‌شمار می‌آورند‪.‬‬ ‫تصمیم‌سازی که‌بی‌ش��ک و به یقین بسیاری از نسخه‌های‬ ‫سیاس��ت‌ورزی اصالح‌طلبان را در س��ال‌های اخیر شخصا‬ ‫تجویز کرده است‪.‬اما خوئيني‌ها چه نسخه جدیدی برای آینده‬ ‫سیاست‌ورزی اصالح‌طلبان پیچیده است؟ آیا ختم کالم آقای‬ ‫موسوی‌خوئینی‌ها مورد تایید همه طیف‌های اصالح‌طلبان‬ ‫است؟ آیا دیدگاه او با حمایت بدنه اصالح‌طلبان مواجه خواهد‬ ‫شد؟ شاید برای رسیدن به تفسیری درست درباره فرجام سخن‬ ‫آقای دبیرکل بهتر باشد در سطح نخست تحلیل‪ ،‬به وضعیت‬ ‫کنونی طیف‌های مختلف اصالح‌طلبان و آینده پیش روی آنان‬ ‫بپردازيم‪ .‬در نگاهی ابتدایی می‌توان به این تصویر رسید که‬ ‫اکنون در میان آنان چند اندیشه متفاوت حاکم است؛ نخست‬ ‫اینکه طیفی از آنان که در منتهی علیه چپ اصالح‌طلبان قرار‬ ‫دارند؛ یعنی بخشی که جناب موسوی‌خوئینی‌ها‪ ،‬سید‌محمد‬ ‫خاتمی‪ ،‬و اعضای شاخص مجمع روحانیون را شامل می‌شود‬ ‫‌بی‌پرده و صریح می‌گویند که مش��ارکت سیاس��ی در رقابت‬ ‫مهم سال ‪ 92‬بدون استفاده از نامزد حداکثری‪،‬عبث و بیهوده‬ ‫است‪ .‬چنین است که آنان با نامزدی افرادی مانند دکتر عارف‬ ‫و مهن��دس اس��حاق‌جهانگیری و دکتر‌محم��د علی نجفی‬ ‫مخالفند‪ .‬آنها البته از مخالفان پروپاقرص دولت وحدت ملی‬ ‫نیز هستند‪.‬دوم اینکه طیفی از آنان که در منتهی‌علیه راست‬ ‫اصالح‌طلبان حضور دارند و شامل تکنوکرات‌های نزدیک به‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی هستند دو طرح را به صورت همزمان دنبال‬ ‫می‌کنند؛ اول اینکه فردی را از میان خود به‌عنوان کاندیدای‬ ‫اصالح‌طلب روانه انتخابات کنند که البته در صورت تحریم‬ ‫محتمل انتخابات توسط چپ‌های اصالح‌طلب طبعا شانس‬ ‫بسیاری هم برای رای‌آوری خواهند داشت‪.‬‬ ‫از رفتار و گفتارشان هم چنین بر‌می‌آید که آنان در طرح‬ ‫دومشان از دولت وحدت ملی آقای هاشمی حمایت خواهند‬ ‫کرد که ممکن است نامزدش حتی یک اصولگرا هم باشد‪.‬‬ ‫این اما ش��رح کاملی نیس��ت از آنچه ام��روز بر عرصه‬ ‫سیاست‌ورزی اصالح‌طلبان حاکم اس��ت؛چه اینکه در میان‬ ‫آنان افرادی که در کابینه اصالحات جای داشتند اکنون سودای‬ ‫حضور در پاستور را در سر می‌پرورانند؛ سودای حضور مجدد‬ ‫ولی این بار با قبای رئیس‌جمهوری! چنین است که از میانشان‬ ‫امروز افرادی مانند محمد‌‌رضا عارف و محسن مهرعلیزاده و‬ ‫محمد شریعتمداری از احتمال کاندیداتوری‌اشان سخن به میان‬ ‫می‌آورند‪ .‬آنها البته این را هم گوشزد کرده‌اند که دیگر زمان‬ ‫برای رئیس‌جمهور شدن هاشمی و خاتمی گذشته است‪ .‬اما از‬ ‫جانبی دیگر برخی احزاب اصالح‌طلب نیز سازی متفاوت کوک‬ ‫کرده‌اند‪ .‬چنانکه حزب مردمساالری بر مبنای مصوبه جدیدش‬ ‫از کاندیداتوری دبیرکلش خبر داده است‪.‬چنین اوضاعی که بر‬ ‫اصالح‌طلبان حاکم است این تصویر را در اختیار ما قرار می‌دهد؛‬ ‫حرف‌های آقای خوئینی‌ها موضع طیف رادیکال و چپ این‬ ‫جناح است و دیگران ساز دیگری کوک کرده‌اند‪.‬‬ ‫اما موسوي خوئيني‌ها چه می‌گوید و به‌دنبال چیست؟‬ ‫هفته‌نامه مثلث در آخرین ش��ماره مهرماه خود نوشته‬ ‫بود‪« :‬محتمل است که تا آغاز زمستان طرح وحدت‌ملی مثل‬ ‫سال ‪ 88‬از دستور‌کار سیاس��ت ایران خارج شود و مصاف در‬ ‫اردوگاه اصالح‌طلبان میان اصالح‌طلبان سیاسی و رادیکال‬ ‫و اصالح‌طلبان محافظه‌کار و راستگرا آغاز شود؛ مصافی که‬ ‫یک سوی آن تئوری «یا خاتمی یا هیچ‌کس» قرار دارد و سوی‬ ‫دیگر آن تئوری «تکنوکرات‌ها به جای سیاسیون‪ ».‬آنطور که‬ ‫از شواهدی مانند گفته‌های اخیر موسوی‌خوئینی‌ها و برخی‬ ‫دیگر از اصالح‌طلبان مانند آقای محتشمی‌بر‌می‌آید این گروه‬ ‫در مقابل اصالح‌طلبان راستگرا و محافظه‌کار کوتاه نمی‌آیند‪.‬‬ ‫ی گزینه‌هایی مانند عارف و نجفی را‬ ‫چنانکه علی‌اکبر محتشم ‌‬ ‫نامناسب می‌داند و سخن از آمدن خاتمی می‌گوید؛ طرحی که‬ ‫به‌دنبال مطلق کردن فضای سیاسی ایران است‪ .‬یعنی از سویی‬ ‫به‌دنبال رئیس‌جمهور شدن خاتمی در انتخابات ‪ 92‬است و از‬ ‫سوی دیگر در صورت رد‌صالحیت شدن رئیس‌جمهور سابق‬ ‫فضای مناسبی برای س��کوت یا تحریم یا عدم مشارکت در‬ ‫انتخابات می‌یابد؛ طرحی که حامیان اصلی آن در میان احزاب‬ ‫رسمی اصالح‌طلب را می‌توان در مجمع روحانیون مبارز یافت‪.‬‬ ‫به دیگر س��خن اینکه این نسخه سیاسی شاید بخش ناگفته‬ ‫سخنان خوئینی‌ها باشد‪ ».‬این یادداشت البته با یک سوال مهم‬ ‫و اساسی پایان یافته بود‪« :‬آیا جناب موسوی‌خوئینی‌ها بر طبل‬ ‫چپ‌روی‌اش خواهد کوبید‪ ،‬حتی به قیمت خروج کامل طیف‬ ‫نزدیک به خود از عرصه قدرت رسمی‪ .‬که اگر چنین شود باید‬ ‫منتظر ظهور اصالح‌طلبان راستگرا باشیم‪».‬‬ ‫حال که جن��اب خوئینی‌ها مفصل‌تر از همیش��ه همه‬ ‫حرف‌هایش را زده به خوب��ی می‌توان به جواب این س��وال‬ ‫رس��ید؛ جوابی که بر مبنای آن می‌توان گفت آخرین امیدها‬ ‫برای بازگش��ت طیف چ��پ از میان رفته و دیگ��ر در تحلیل‬ ‫سیاس��ت‌‌ورزی اصالح‌طلبان باید بر این گزاره متمرکز شد‪:‬‬ ‫«افول چپ‌ها و ظهور راستگراها»‪ .‬چراکه سازی که او کوک‬ ‫کرده برای سایر اصالح‌طلبان و البته بدنه اصلی آنها آنچنان‬ ‫ناکوک است که کمترین تجانسی با اندیشه‌های آنان ندارد‪.‬‬ ‫او حاال صاحب راديكال‌ترين موضع در ميان اصالح‌طلبان‬ ‫است تا صداقت اين كه مي گويند او از راديكال‌هاي اصالح طلب‬ ‫است بيش از هميشه ثابت شود‪.‬بي‌ش��ك چنان است كه اين‬ ‫سخنان آقاي خوئيني‌ها هزينه‌اي گزاف تر از آنچه كه به نظر‬ ‫مي رسيد را بر اصالح طلبان تحميل خواهد كرد‪.‬هزينه‌اي كه‬ ‫اگر چه به باور او تفاوتي در وضعيت سياسي اصالح‌طلبان ايجاد‬ ‫نخواهد كرد اما در سطح روشن و شفاف قواعد سياسي شرايط‬ ‫را با تغييرات مهمي مواجه خواهد كرد‪ .‬او صریح می‌گوید که‬ ‫با معرفی نامزد نس��ل دوم اصالح‌طلبان مخالف است و تاکید‬ ‫می‌کند‪« :‬کاندیدای اصالح‌طلبان نباید یک نیروی دست‌‌چندم‬ ‫باشد‪ .‬نباید خیال شود که هر چوب خشکی که به مردم معرفی‬ ‫کنیم‪ ،‬چون اصالح‌طلبان از او حمایت می‌کنند مردم هم حمایت‬ ‫خواهند کرد‪ ».‬او صریح و ش��فاف می‌گوید که مخالف طرح‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی یعنی دولت وحدت ملی اس��ت‪ .‬او تاکید‬ ‫می‌کند‪« :‬بعضی‌ها می‌گویند به یک اصولگرای معتدل رای‬ ‫بدهیم و او را حمایت کنیم‪ .‬مگر ما در اصالح‌طلبی هیچ اصولی‬ ‫نداریم؟ یکی از دوستان جمله قشنگی گفته بود‪ .‬ایشان گفته بود‬ ‫ما کاندیدای اجاره‌ای نمی‌خواهیم‪ .‬درست است که آنها مدعی‬ ‫اصولگرایی هس��تند‪ ،‬اما ما اصولگرا‌تر از آنها هستیم‪».‬آقای‬ ‫موسوی‌خوئینی‌ها می‌گوید که اصالح‌طلبان به هیچ وجه نباید‬ ‫از آنچه در سال ‪ 88‬گذشته تبری جویند و البته همچنان بر سر‬ ‫همان موضعی است که آن زمان داشت و بر این اندیشه استوار‬ ‫که سایر اصالح‌طلبان هم باید به این رسم پایبند باشند‪ .‬چنین‬ ‫است که شفاف و صریح می‌توان در سطح دیگری از تحلیل به‬ ‫این برداشت‌ها رسید‪:‬‬ ‫‪ -1‬راه طیف چپ اصالحات حاال که کمتر از هفت ماه به‬ ‫انتخابات مانده از سایر اصالح‌طلبان جدا شده است‪.‬‬ ‫‪ -2‬نسخه‌ای که خوئيني‌ها پیچیده این است که طیف‬ ‫منس��وب به خودش در مرحله نخس��ت از تحریم انتخابات‬ ‫جلوگیری کرده و چنین کنند که با معرفی نامزد حداکثری که‬ ‫رد‌صالحیتش توسط شورای نگهبان محتمل است تحریم در‬ ‫مرحله دوم را در دس��تورکار قرار داده و اینگونه شود که ایجاد‬ ‫هزینه برای نظام در مرحله اعالم اسامی‌تایید‌صالحیت‌ها که‬ ‫زمان کمتری تا انتخابات دارد‪ ،‬صورت گیرد‪.‬‬ ‫‪ -3‬موس��وی‌خوئینی‌ها می‌گوی��د‪« :‬م��ن در می��ان‬ ‫اصالح‌طلبان در موقعیتی قرار ندارم که چیزی بگویم و همه‬ ‫قبول کنند‪ .‬شاید برخی اینطور خیال می‌کنند‪ .‬بنده به‌عنوان‬ ‫عضوی از مجمع روحانیون مب��ارز‪ ،‬رئیس‌‌مان آقای خاتمی‬ ‫است‪ ».‬اما آنچه می‌توان فهمید این که رئیس دولت اصالحات‬ ‫راهمیانهرارهاکردهورسمشراباافرادیمانندخوئینی‌هاوعبداهلل‬ ‫نوری یکی کرده است‪ .‬چنین اس��ت که می‌توان گفت او دیگر‬ ‫شانسیبرایرهبریجامعجناحاصالح‌طلبنخواهدداشت‪.‬‬ ‫‪ -4‬حاال که در این فاصله زمانی تا انتخابات خوئيني‌ها‬ ‫زود‌تر از آنچه تصور می‌ش��د حرف آخرش را زده‪ ،‬می‌توان به‬ ‫این تحلیل رسید که س��ایر اصالح‌طلبان فرصت را از دست‬ ‫نخواهن��د داد و حاال بای��د منتظر ظهور و ب��روز حرکت‌های‬ ‫مستقل و جداگانه طیف‌ها و چه ‌ره‌های مطرح این جناح برای‬ ‫انتخابات باشیم‪.‬‬ ‫‪ -5‬اکنون که آقای‌خوئینی‌ها همه حرف‌هایش را زده‪،‬‬ ‫اگر این نکته آخر نوشته نشود شاید این نوشته ابتر بماند‪.‬‬ ‫او می‌گوید که در این چند ماه حرف‌های ناصحیحی در‬ ‫مورد او‪ ،‬تفکراتش و تصمیماتش مطرح شده است‪.‬‬ ‫با بررس��ی کوتاهی در فضای سایبری و مکتوب درباره‬ ‫آنچه پیرامون ایش��ان مطرح ش��ده می‌توان این محورهای‬ ‫منسوب به سخنان ایشان را استخراج کرد‪:‬‬ ‫‪ -1‬مخالفت ب��ا طرح هاشمی‌رفس��نجانی برای ایجاد‬ ‫دولت وحدت ملی‬ ‫‪ -2‬مخالفت با کاندیداتوری محمد‌رضا عارف‬ ‫‪ -3‬مخالفت ب��ا کاندیدات��وری تکنوکرات‌هایی مثل‬ ‫محمد‌علی نجفی و اسحاق جهانگیری‬ ‫‪ -4‬تالش برای معرفی نامزد حداکثری‬ ‫‪ -5‬تالش برای کاندیداتوری سید‌محمد خاتمی و‪...‬‬ ‫آیا از سخنان رس��می اخیر جناب ایشان مواردی غیر از‬ ‫این استنباط می‌شود؟‬ ‫هر چه هس��ت باید گفت که آقای موسوی‌خوئيني‌ها‬ ‫در یکی از مهمترین س��خنرانی‌های رس��می‌اش جغرافیای‬ ‫سیاس��ت‌ورزی در میان طیف‌های مختلف اصالح‌طلبان را‬ ‫در آغاز دهه ‪ 90‬تغییر داده است‪ .‬حاال باید منتظر چینش جدید‬ ‫اصالح‌طلبان یا شاید ظهور و بروز اصالح‌طلبان جدید باشیم‪.‬‬ ‫گویا زمان برای سیاست‌ورزی رسمی چپ‌ها به پایان رسیده‬ ‫است‪g .‬‬ ‫‪41‬‬
‫اصالح‌طلبان رويخاتميمتمركزنمي‌شوند‬ ‫‪4‬‬ ‫گفت‌وگويمثلثباحميدرضافوالدگر‬ ‫حمیدرضافوالدگر‪،‬عضوشورایمرکزیجامعهاسالمیمهندسین‪،‬اصالح‌طلبانرابهسهطیفساختارشکن‪،‬میانه‌روو‬ ‫مستقلتقسیمم ی‌کندکههرکدامازآنهابارویکردیمتفاوتبهرقابتسیاسیپی ش‌روم ی‌نگ رند‪.‬اینعضوشورایمرکزی‬ ‫ف راکسیون اصولگ رایان رهروان والیت مجلس نهم م ی‌گوید‪« :‬معرفی نکردن نامزد ب رای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم‬ ‫یا اجماع روی کاندیداتوری خاتمی دو اشتباه بزرگ دیگر است که اصالح‌طلبان نباید مرتکب آن شوند‪».‬‬ ‫حضور و فعالیت تش�کل‌ها و جریان‌های سیاسی‬ ‫در عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم هر‬ ‫روز پررنگ‌تر می‌ش�ود و اصالح‌طلبان هم از این‬ ‫امر مستثنی نیستند‪ ،‬به نظر شما آنها چه برنامه‌ای‬ ‫برای رقابت سیاسی آینده دارند؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬پیش‌بینی اینکه تش��کل‌های سیاسی در نهایت‬ ‫با چه ش��کل و آرایش��ی در انتخابات پیش رو حض��ور پیدا‬ ‫مي‌کنند‪ ،‬قدری مشکل است‪ ،‬اما از شواهد و قرائن برمی‌آید‬ ‫اصالح‌طلبان تحرکات و جلساتی در این باره دارند و به نظر‬ ‫می‌رسد تا حد زیادی آمادگی برای معرفی نامزد اختصاصی‬ ‫را پیدا کرده‌ان��د‪ ،‬البته نیروهای فعال در این جریان ش��رایط‬ ‫و خواس��ته‌های یکس��انی ندارند؛ دس��ته‌ای از آنها در قالب‬ ‫گروه‌های ساختارشکن فعالند یا به چنین گروه‌هایی متصلند‪،‬‬ ‫اینها بعید است در انتخابات شرکت‌کنند چون مواضع خود را‬ ‫درباره فتنه ‪ 88‬شفاف نکردند یا هنوز حامی‌فتنه ‪ 88‬هستند‪.‬‬ ‫بنابراین عمال زمینه‌ای برای حضور در میدان نخواهند داشت‬ ‫و اگر کاندیدایی هم معرفی کنند از طرف شورای نگهبان تایید‬ ‫نمی‌شود‪ .‬گروه دیگر اصالح‌طلبان طیف میانی این جریان‬ ‫هستند که بخش زیادی از آنها دور آقای خاتمی جمع شدند‬ ‫و چهره‌های موجهی را نیز مطرح می‌کنند که ممکن است از‬ ‫طرف شورای نگهبان تایید شوند‪ .‬آنها نیز اگر زمینه را برای‬ ‫حضور در میدان رقابت مهیا ببینند پا به عرصه می‌گذارند‪ .‬از‬ ‫موضع‌گیری‌های طیف میانی برمی‌آید که روی کاندیداتوری‬ ‫آقایان عارف‪ ،‬جهانگیری و نجفی نظر دارند‪ .‬دس��ته س��وم‬ ‫اصالح‌طلبان‪ ،‬نیروهایی هستند که همان موقع هم موضع‬ ‫انتق��ادی در قبال فتنه داش��تند و به طیف‌های مس��تقل در‬ ‫جریان اصالحات معروفند مثل خانه کارگر‪ ،‬مردمساالری و‬ ‫همبستگی‪ .‬اینها هم جلساتی دارند و عزم خود را برای شرکت‬ ‫در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری جزم کرد‌ه‌اند‪ .‬با این تفاسیر‬ ‫طیف ساختارشکن حامی‌ فتنه بعید است وارد میدان شود یا‬ ‫الاقل اگر کاندیدا هم بدهد تایید صالحیت نخواهد شد‪ ،‬طیف‬ ‫مستقل نیز بخشی کاندیدای خود را مشخص کردند و عده‌ای‬ ‫نیز گفتند که یا از کاندیدای اجماعی یا از نامزدی نزدیک به‬ ‫جریان اصالحات حمایت می‌کنند‪ .‬طیف میانی جلس��ات و‬ ‫مصاحبه دارند‪ .‬اینها دنبال تحلیل شرایط و اوضاع هستند که‬ ‫اگر اوضاع مساعد بود به صحنه بیایند یا حداقل در مصاحبه‬ ‫امثال آقای عارف این طور به نظر می‌رسد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫با‌وجودی که در جریان اصالحات تحرکاتی است‪،‬‬ ‫ول�ی آن چیزی که س�ران این جری�ان می‌گویند‬ ‫با آنچ�ه عمل می‌ش�ود قدری متناقض اس�ت‪ ،‬از‬ ‫یک طرف چهره‌ه�ای متکث�ری از اصالح‌طلبان‬ ‫مطرح هس�تند‪ ،‬از طرفی آقای خاتم�ی می‌گوید‬ ‫اگ�ر اصالح‌طلب�ان نام�زدي ب�رای انتخاب�ات‬ ‫ریاست‌جمهوری معرفی نکنند به معنای تحریم‬ ‫و قهر از نظام نیست‪ .‬ارزیابی شما چیست؟ با این‬ ‫مقدمه بفرمایید مگر اس�تراتژی اصالح‌طلبان در‬ ‫انتخابات نهمین دوره مجلس ش�ورای اسالمی‬ ‫ج�واب داد که آنه�ا می‌خواهن�د دوباره ب�ا چنین‬ ‫رویکردی از انتخابات ریاس�ت‌جمهوری یازدهم‬ ‫عبور کنند؟‬ ‫‪42‬‬ ‫‪ l‬همین سوال نیز برای ما مطرح است‪ ،‬اصالح‌طلبان‬ ‫عمال در انتخابات مجلس نهم به می��دان نیامدند‪ ،‬این تعداد‬ ‫کاندیدا هم که از جریان اصالحات ب��ه مجلس راه یافتند از‬ ‫ی خود استفاده کردند‪ .‬در کل اصالح‌طلبان‬ ‫موقعیت‌های فرد ‌‬ ‫در آن انتخابات نیز به میدان نیامدند حال آنکه می‌توانستند‬ ‫مورد تایید شورای نگهبان قرار بگیرند‪ .‬به عبارت دیگر آنچه‬ ‫فکر می‌کردند رد‌صالحیت داوطلبان مان��ع پیش روی آنها‬ ‫خواهد بود اتفاق نیفتاد‪ .‬به نظر من بیشتر رویکرد اصالح‌طلبان‬ ‫در انتخابات مجلس جنبه سیاسی و بهانه‌جویی داشت‪ ،‬آنها‬ ‫می‌گفتند که ش��رایط مهیا نیس��ت‪ ،‬اح��زاب اصالحات آزاد‬ ‫نیستند و اجازه برگزاری تجمع نداریم‪ ،‬حال آنکه این مسائل‬ ‫آن طور که ادعا می‌شد نبود‪ ،‬اما به هر دلیل و بهانه‌ای شرکت‬ ‫نکردند و رای دادن خاتمی هم به این علت بود که نشان دهد‬ ‫اصالح‌طلبان از نظام قهر نکردند‪.‬‬ ‫پس چ�را دوب�اره می‌خواهند به چنین ش�یوه‌ای‬ ‫متوسل شوند؟‬ ‫‪ l‬همانطور که گفتم آن ش��یوه به دالیل سیاس��ی‬ ‫اتخاذ ش��د‪ ،‬اما از طرفی تالش کردند تا این پیام را بدهند که‬ ‫عدم‌حضور آنها به معنی قطع رابطه با نظام نیست‪ .‬اگر دوباره‬ ‫اصالح‌طلبان بخواهند به چنین استراتژی متوسل شوند دو‬ ‫احتمال وجود دارد؛ یکی آنکه آنها قصد دارند چراغ خاموش‬ ‫برای چهارمین دوره انتخابات شوراهای شهر و روستا فعالیت‬ ‫کنند‪ ،‬دوم آنکه راه را برای حض��ور در انتخابات آینده باز نگه‬ ‫دارند اما به هر تقدیر گروه‌های اصالح‌طلب تحرکات خود را‬ ‫برای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم نیز انجام می‌دهند‬ ‫تا اگر ش��رایط را مس��اعد دیدند وارد عرصه رقابت ش��وند و‬ ‫همان‌طور که گفتم دکتر عارف از کسانی است که اگر شرایط‬ ‫مهیا باشد به صحنه می‌آید‪.‬‬ ‫از صحبت‌ه�ای ش�ما اینط�ور بر‌می‌آی�د ک�ه‬ ‫اصالح‌طلبان می‌خواهند با اتخاذ چنین مواضعی‬ ‫از جلوی چش�م جریان‌های اصولگرا دور ش�وند‬ ‫تا پش�ت‌پرده فعالیت‌های انتخاباتی خود را جلو‬ ‫ببرند؟‬ ‫‪ l‬اینها تالش می‌کنند اما از آن طرف می‌گویند که‬ ‫هنوز شرایط برای ما مساعد نیست‪ .‬باید شرایط برای فعالیت‬ ‫ما بیشتر مهیا شود‪ ،‬یعنی انتظارشان این است که به نحوی‬ ‫دعوت شوند‪ ،‬من معتقدم آنها نباید این توقع را داشته باشند‬ ‫یعنی اگر واقعا می‌خواهند به صحنه سیاسی کشور برگردند‬ ‫و فعالیت کنند این کار را انجام دهند چون ش��رایط سیاسی‬ ‫آن طور که اینها مدعی هس��تند بسته نیست‪ ،‬اصالح‌طلبان‬ ‫می‌توانند از س��ایت‌ها و روزنامه اس��تفاده کنند یا تجمعات‬ ‫انتخاباتی تش��کیل دهند که البته این تجمع��ات باید به دور‬ ‫از ساختارشکنی همراه با آرامش باش��د‪ .‬به عبارت دیگر اگر‬ ‫اصالح‌طلبان واقعا بخواهند بیایند خود باید ش��رایط را مهیا‬ ‫کنند‪.‬‬ ‫آق�ای فوالدگ�ر! از انتخابات ریاس�ت‌جمهوری‬ ‫یازده�م ب�ه آخری�ن فرص�ت ب�رای بازگش�ت‬ ‫اصالح‌طلبان به قدرت تعبیر می‌ش�ود‪ ،‬یعنی اگر‬ ‫آنها رقابت آینده را از دس�ت دهند‪ ،‬به فراموشی‬ ‫سیاسی سپرده می‌شوند‪ ،‬نظر شما چیست؟‬ ‫‪ l‬معتقدم اصالح‌طلبان اگر سال ‪ 88‬آن رفتار غلط را‬ ‫پیشه نکرده بودند و به جای اعالم زودهنگام پیروزی‪ ،‬طرح‬ ‫اتهام تقلب و انجام حرکت ساختار‌شکنانه نتیجه انتخابات را‬ ‫می‌پذیرفتند‪ ،‬امروز به این س��ختی و حرکت‌های متناقض‬ ‫نمی‌افتادند و در قالب یک جریان منتقد سیاس��ی در کشور‬ ‫فعالیت می‌کردند‪ ،‬اما آنها بدترین گزینه را در سال ‪ 88‬انتخاب‬ ‫کردند و خیلی از نیروهای این جریان االن اشتباهات آن زمان‬ ‫را قبول دارند‪ .‬آن اشتباهات باعث شد که گفتمان اصالح‌طلبی‬ ‫از عرصه سیاسی کشور دور بیفتد‪ ،‬اما باز آنها عبرت نگرفتند‬ ‫و نظام را متهم به برخورد حذفی کردند‪ .‬حال آنکه خودشان‬ ‫به‌نوعی با دست خود موجبات حذف از عرصه سیاسی کشور‬ ‫را فراهم آوردند و اگر بخواهند همین ش��یوه را ادامه دهند و‬ ‫بگویند «قهر نمی‌کنیم ول��ی کاندیدا نیز معرفی نمی‌کنیم و‬ ‫این به معنای تحریم نیست» به تدریج از حافظه سیاسی مردم‬ ‫پاک می‌ش��وند‪ .‬مگر تا چند وقت آنها می‌خواهند بدون هیچ‬ ‫فعالیت سیاسی در حافظه مردم باقی بمانند‪ ،‬بنابراین دست‬ ‫خودش��ان اس��ت؛ اگر قصد ورود به عرصه انتخابات را دارند‬ ‫منتظر دعوتنامه نمانند‪.‬‬ ‫فق�دان حض�ور اصالح‌طلب�ان در انتخاب�ات ب�ر‬ ‫مشارکت مردم تاثیر می‌گذارد؟ باتوجه به اینکه‬ ‫در انتخابات مجلس هم چنین استراتژی را شاهد‬ ‫بودیم‪ ،‬ارزیابی شما چیست؟‬ ‫‪ l‬باالخره در انتخابات سال ‪ 88‬رقابت بین نامزدها‬ ‫شدید بود و باالترین نرخ مشارکت رقم خورد‪ ،‬این مساله قابل‬ ‫انکار نیس��ت‪ ،‬نرخ ‪ 85‬درصد مش��ارکت موید این مدعاست‬ ‫بنابراین هرچه رقابت بیشتر باشد‪ ،‬مشارکت عمومی بیشتر‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫اما اصالح‌طلبان در نهمین دوره انتخابات مجلس‬ ‫ش�ورای اسلامی هم نیامدند‪ ،‬اما نرخ مشارکت‬ ‫‪ 64‬درصد شد‪...‬‬ ‫‪ l‬میزان مشارکت عمومی در انتخابات مجلس را باید‬ ‫با ادوار گذشته آن مقایسه کرد نه با انتخابات ریاست‌جمهوری‪،‬‬ ‫البته آن زمان رقابت به داخل اصولگراها کشیده شد و همین‬ ‫باعث شد که شرایط رقابتی شود اما به هر تقدیر هرچه رقابت‬ ‫بین اصالح‌طلبان و اصولگرایان افزایش یابد مشارکت مردم‬ ‫بیشتر می‌شود‪.‬‬ ‫ه�م اکن�ون از درون جری�ان اصالحات ش�نیده‬ ‫می‌ش�ود که طیف‌های مختلف تلاش می‌کنند تا‬ ‫خاتم�ی وارد عرصه انتخابات ریاس�ت‌جمهوری‬ ‫شود‪ ،‬این امکان وجود دارد؟‬ ‫‪ l‬این را که مطرح می‌کنند یک اش��تباه دیگر است‬ ‫که بخواهند همه تخم‌مرغ‌های خود را در سبد آقای خاتمی‬ ‫بگذارند‪ ،‬البته با حضور خاتمی جلسات و مباحثاتی دارند‪ ،‬اما‬ ‫ش��رایط برای ورود خاتمی مهیا نیس��ت چون نقش وی در‬ ‫حوادث بعد از انتخابات س��ال ‪ 88‬غیرقابل کتمان است‪ .‬در‬ ‫ماه‌های اول فتنه آقای خاتمی موضع حمایتی داشت و برخورد‬ ‫علنی با عوامل فعال در فتنه نکرد‪ ،‬به‌طوری که عده‌ای او را‬ ‫یکی از سران فتنه لقب دادند‪ ،‬حتی اگر هم این واژه را به کار‬ ‫نبریم‪ ،‬حمایت آقای خاتمی از جریان فتن��ه در ماه‌های اول‬ ‫محرز بود چون ساختارشکنی‌ها را محکوم نکرد‪ ،‬البته بعدها‬ ‫در جلس��ات خصوصی انتقاداتی به رفتار موس��وی و کروبی‬ ‫داشت اما آن موقع علنی و آشکارا آنها را نگفت و اخیرا کمی‬ ‫علنی به نقد وقایع آن دوران می‌پردازد‪ .‬بر همین اساس اگر‬ ‫اصالح‌طلبان بخواهند روی شخص خاتمی متمرکز شوند این‬ ‫یک اشتباه است‪ ،‬البته عده‌ای می‌گویند خاتمی را باید به‌عنوان‬ ‫یک فرد وجیه‌االطراف حفظ و برای معرفی نامزد اختصاصی‬ ‫روی فردی دیگر حساب کرد‪.‬‬ ‫اگر خاتمی عذرخواهی و از فتنه ‪ 88‬اعالم برائت‬ ‫کند‪ ،‬ش�رایط برای حض�ور ایش�ان در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری فراهم می‌شود؟‬ ‫‪ l‬م��ن نمی‌توانم از جانب حاکمی��ت نظر بدهم که‬
‫درصورت عذرخواهی خاتمی شرایط برای حضور وی فراهم‬ ‫می‌ش��ود یا خیر؟ اما این را می‌توانم بگویم که اگر وی زودتر‬ ‫از اینها مواضع روش��نی درباره فتنه می‌گرفت و صف خود را‬ ‫از ساختارشکنان و فتنه‌گران جدا می‌کرد‪ ،‬بهتر می‌توانست‬ ‫جایگاه خود را در عرصه سیاسی کشور حفظ کند‪ ،‬ضمن آنکه‬ ‫اگر شخص آقای خاتمی با صراحت فتنه را محکوم کند دیگر‬ ‫آن آقای خاتمی نخواهد بود و وجهه‌اش میان اصالح‌طلبان‬ ‫از بین می‌رود‪ .‬اصالح‌طلب��ان می‌خواهند خاتمی را به‌عنوان‬ ‫یک چهره وجیه‌االط��راف حفظ کنند‪ .‬چه��ره‌ای که گاهی‬ ‫مواضع انتقادی روش��ن و ش��فاف می‌گیرد‪ .‬در کل معتقدم‬ ‫اگر ای��ن جریان روی ش��خص آقای خاتمی متمرکز ش��ود‬ ‫نتیجه نمی‌گیرد و تنها راه آن اس��ت که از وی به‌عنوان لیدر‬ ‫استفاده کنند‪.‬‬ ‫اگر خاتم�ی در مقام رهب�ری اصالح‌طلبان حکم‬ ‫کند که این جریان همانند انتخابات مجلس نهم‬ ‫کاندیدا معرفی نمی‌کن�د‪ ،‬گروه‌های اصالح‌طلب‬ ‫چقدر به حرف وی گوش می‌دهند؟ چقدر ایشان‬ ‫در میان اصالح‌طلبان نفوذ کالم دارد؟‬ ‫‪ l‬طیف مستقل جریان اصالحات مثل خانه کارگر‪،‬‬ ‫مردمساالری و همبستگی تصمیم قطعی خود را برای معرفی‬ ‫نامزد ریاست‌جمهوری گرفتند‪ ،‬حتی خانه کارگر آقای کمالی‬ ‫را معرفی کرده‪ ،‬بنابراین بعید است که نظر ایشان از سوی همه‬ ‫گروه‌ها اجابت شود‪.‬‬ ‫این ادبیات که جریان اصالحات شاید در انتخابات‬ ‫آتی نامزد نداش�ته باش�د ب�رای امتیازگی�ری از‬ ‫حاکمیت بیان ش�ده یا آقای خاتمی می‌خواهد با‬ ‫این حرف به بدنه جریان اصالحات شوک دهد تا‬ ‫خود را سازماندهی کنند؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬هر دو اینها ممکن است‪ ،‬برخی اصالح‌طلبان وقتی‬ ‫صحبت می‌کنند از نوع حرف‌های آنها برداشت می‌شود که‬ ‫انتظار دعوت شدن دارند‪ ،‬به عبارت دیگر منتظرند تا حاکمیت‬ ‫آنها را به میدان دعوت کند؛ از طرفی نیاز به یک شوک داخلی‬ ‫هم دارند‪ ،‬چون برخی اصالح‌طلبان مدعی هستند اگر شرایط‬ ‫حضور را مساعد ببینند برای به اجماع رسیدن مشکل ندارند‪.‬‬ ‫‪ l‬اگر صف‌‌ش��ان را از ساختارش��کنان ج��دا کنند‬ ‫می‌توانند زودتر به اجماع برسند‪.‬‬ ‫گروه‌هایی که نام بردید‪ :‬مردم‌ساالری‪ ،‬خانه کارگر‪،‬‬ ‫همبس�تگی‪ ،‬مجمع روحانیون مب�ارز و میانه‌روها‬ ‫هر کدام دنب�ال کاندیدای خود هس�تند؛ از نجفی‬ ‫و جهانگیری کارگ�زاران تا مهرعلی�زاده‪ ،‬عارف و‬ ‫ی مطرح می‌شود‪ .‬واقعا اصالح‌طلبان‬ ‫کواکبیان اسام ‌‬ ‫می‌توانند روی فردی غیر از خاتمی اجماع کنند؟‬ ‫‪ l‬همان‌طور که گفتم اصالح‌طلبان سه طیف ساختار‬ ‫شکن‪ ،‬میانه‌رو و مستقل هستند‪...‬‬ ‫منظور س�وال اصالح‌طلبان درون نظام است که‬ ‫می‌توانند نامزد معرفی کنند؟‬ ‫‪ l‬طیف میان��ی هنوز مرز خ��ود را به‌ط��ور دقیق از‬ ‫ساختارشکنان جدا نکردند یعنی آنها فصل مشترک دارند و‬ ‫مایل نیستند که در این باره شفاف‌سازی شود‪.‬‬ ‫درب�اره فصل مش�ترک طی�ف ساختارش�کن با‬ ‫میانه‌رو جریان اصالحات بیشتر توضیح می‌دهید؟‬ ‫‪ l‬افرادی مثل آقایان موس��وی خوئینی‌ها و عبداهلل‬ ‫نوری با فصل مشترک دو طیف ساختارشکن و میانه‌رو درون‬ ‫حاکمیت هستند بنابراین اگر شفاف‌سازی کامل در این‌باره‬ ‫انجام شود شاید مشکل اصالح‌طلبان برای رسیدن به اجماع‬ ‫کمتر شود اما با همان طیف گسترده بعید است به اجماع برسند‬ ‫و چند کاندیدایی پ��ا به عرصه انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫یازدهم می‌گذارند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫از نظر درون‌گفتمانی‪ ،‬آیا اصالح‌طلبان می‌توانند‬ ‫سریع به اجماع برسند یا فقط این را در مقام حرف‬ ‫بیان می‌کنند؟‬ ‫پيشرفت؛گفتمانتحولخواهان‬ ‫‪5‬‬ ‫عليرضا زاكاني از فعاليت‌هاي جديد اصولگرايان خبر داده است‬ ‫فعاليت طيف‌هاي مختلف اصولگرا ب��راي انتخابات‬ ‫‪ 92‬شفاف‌تر شده اس��ت؛ البته هر‌چه به انتخابات نزديك‌تر‬ ‫شويم‪ ،‬اين فعاليت‌ها شفاف‌تر خواهد شد و مرزبندي‌ها ميان‬ ‫اصولگرايان روشن‌تر خواهد بود‪ .‬حاال هر‌يك از طيف‌هاي‬ ‫اصولگرا ويژگي‌هاي كانديداي موردنظر خود را صراحتا اعالم‬ ‫مي‌كنند و رسانه‌ها نيز بر همين مبنا به گمانه‌زني در‌خصوص‬ ‫كانديداهاي اصولگ��را مي‌پردازند‪ .‬هرچند برخي طيف‌هاي‬ ‫اصولگرا فعال از ورود علني ب��ه رقابت‌هاي انتخاباتي پرهيز‬ ‫مي‌كنند‪ ،‬اما فعاليت‌هاي انتخاباتي خود را پشت پرده سياست‬ ‫پيگيري مي‌كنند تا مبادا از قافله رقابت‌ها عقب بمانند‪.‬‬ ‫توصيه‌هاي آيت‌اهلل‬ ‫هفته گذش��ته گفت‌وگ��وي آي��ت‌اهلل مهدوي‌كني‪،‬‬ ‫دبيركل جامعه روحانيت بس��يار مورد توجه رس��انه‌ها قرار‬ ‫گرفت‪ .‬او ك��ه در انتخابات مجلس نهم ب��ه همراه آيت‌اهلل‬ ‫محمد يزدي فعاليت‌هاي انتخاباتي اصولگرايان را هدايت‬ ‫مي‌كرد‪ ،‬حاال باز هم مثل همان روزها از ضرورت وحدت و‬ ‫ائتالف اصولگرايان سخن مي‌گويد‪« :‬اشكال ندارد اول كار‬ ‫چهره‌هاي متعدد بيايند‪ ،‬اما بايد در آخر به نتيجه‌اي برس��ند‬ ‫چون رقابت اگر خوب باش��د‪ ،‬اش��كال ندارد‪ .‬توصيه من به‬ ‫اصولگرايان هميش��ه به ائتالف است‪ .‬هميش��ه دعوت به‬ ‫ائتالف مي‌كنم چون اتحاد امر شدني نيست‪ ،‬بلكه همه بايد‬ ‫با هم باش��ند و گاهي ائتالف در نهايت به يك نفر مي‌رسد‬ ‫و گاهي بيش��تر اما مهم اين اس��ت كه با ه��م جنگ نكنند‬ ‫و تخاصم نورزند‪ .‬م��ن در انتخابات اخير مجلس ش��وراي‬ ‫اس�لامي بارها گفتم كه منظ��ور از وحدت‪ ،‬ائتالف اس��ت‪.‬‬ ‫امروز نيز نبايد نقاط مشترك را رها كنيم و به بهانه اختالف‬ ‫سالیق از ائتالف دست برداريم‪ .‬ائتالف هم در سايه امامت و‬ ‫واليت شكل مي‌گيرد‪ .‬امامت منشا پيدايش نظام و بقاي آن‬ ‫است و اگر مي‌خواهيم ائتالف داشته باشيم بايد به امام خود‬ ‫نگاه كنيم كه امام حاضر ما امروز امام خامنه‌اي(حفظه‌اهلل)‬ ‫هستند‪ .‬اختالف منشا تكامل اس��ت و اگر منجر به ائتالف‬ ‫شود خوب اس��ت و در راه خدا بايد جمعي كار كرد‪ .‬ارتباط با‬ ‫روحانيت و مرجعيت همواره بايد حفظ شود زيرا در كارها بايد‬ ‫مجوز شرعي وجود داشته باش��د‪ .‬موتلفه اسالمي نام بسيار‬ ‫خوبي دارد؛ موتلفه از ائتالف به وجود آمده است‪ .‬امتياز حزب‬ ‫موتلفه اس�لامي ارتباط آن با روحانيت است‪ .‬حزب موتلفه‬ ‫اسالمي همواره صداقت داش��ته و دليل بقاي اين حزب نيز‬ ‫همين صداقت است‪ .‬خيلي از تشكل‌ها در تاريخ انقالب به‬ ‫وجود آمده و حذف شده‌اند‪ ،‬اما شما به دليل ارتباط صادقانه با‬ ‫روحانيت حفظ شده‌ايد‪».‬‬ ‫آي��ت‌اهلل مهدوي‌كن��ي درخص��وص ادام��ه فعاليت‬ ‫‪43‬‬
‫سياست‬ ‫انتخاباتي اصولگرايان به‌طور مستقل يا توقف اين فعاليت‌ها‬ ‫نيز چنين گفت‪« :‬من معتقدم بحث‌هاي درون‌گروهي مانعي‬ ‫ندارد‪ ،‬ولي هنوز زود است بحث علني و رسانه‌اي شود بايد‬ ‫با هم بنشينند و مذاكره كنند تا به نتيجه برسند‪ .‬همه بايد با‬ ‫هم باشيم و خير يكديگر را بخواهيم‪ .‬برخي كدورت‌ها نبايد‬ ‫موجب ش��ود ما بهانه‌اي براي جدايي پيدا كنيم و از هم دور‬ ‫شويم‪».‬‬ ‫سخنان آيت‌اهلل در حالي اس��ت كه ميان اصولگرايان‬ ‫س��نتي چهره‌هايي همچون علي‌اكبر واليت��ي‪ ،‬مصطفي‬ ‫پورمحم��دي‪ ،‬منوچه��ر متكي و عل��ي الريجان��ي براي‬ ‫كانديداتوري در انتخابات آينده مطرح هستند؛ اما هنوز هيچ‬ ‫يك از آنها به‌طور رسمي در‌خصوص حضور خود در انتخابات‬ ‫اظهارنظر نكرده‌اند‪ .‬اگرچه پورمحمدي و متكي در مقاطعي‬ ‫تمايل تلويحي خود را پيرامون كانديداتوري در انتخابات ابراز‬ ‫كرده‌اند‪ ،‬اما الريجاني و واليتي در اين خصوص استراتژي‬ ‫سكوت را در پيش گرفته اند؛ بر‌اساس شنيده‌هاي خبرنگار‬ ‫مثلث‪ ،‬دكت��ر واليتي در اين‌باره تنها به بي��ان اين جمله كه‬ ‫«ببينيم چه مي‌شود‪ »...‬اكتفا كرده است‪.‬‬ ‫از س��وي ديگر ميان س��اير طيف‌ه��اي اصولگرا نيز‬ ‫گزينه‌هاي متع��ددي در معرض گمانه‌زني ب��راي نامزدي‬ ‫در انتخابات آينده هستند؛ غالمعلي حدادعادل‪ ،‬محمدباقر‬ ‫قاليب��اف‪ ،‬س��عيد جليل��ي‪ ،‬محس��ن رضاي��ي و كام��ران‬ ‫باقري‌لنكراني از جمله اين چهره‌ها هستند‪.‬‬ ‫بدي��ن‌ترتيب آنچه در اي��ن ميان قابل توج��ه به نظر‬ ‫مي‌رسد اين است كه اصولگرايان بايد طرحي‌نو دراندازند و‬ ‫مدلي جديد براي وحدت طراحي كنند تا در انتخابات آينده‬ ‫به وحدت حداكثري دس��ت يابند تا مبادا ماج��راي تكثر از‬ ‫انتخابات رياس��ت‌جمهوري نهم تا انتخاب��ات مجلس نهم‬ ‫تكرار شود‪.‬‬ ‫اظه��ارات آي��ت‌اهلل مهدوي‌كن��ي در گفت‌وگ��و‬ ‫با ارگان ح��زب موتلفه اس�لامي در حالي اس��ت كه اخيرا‬ ‫آيت‌اهلل‌محمد‌تقي مصباح‌يزدي‪ ،‬رئيس موسسه آموزشي ‪-‬‬ ‫پژوهشي امام‌خميني(ره) كه جبهه پايداري‪ ،‬او را پدر معنوي‬ ‫خود مي‌داند با شوراي مركزي جمعيت رهپويان ديدار كرد‬ ‫تا گمانه‌زني‌ها مبن��ي بر احتمال ائت�لاف رهپويان با جبهه‬ ‫پايداري تقويت شود‪.‬‬ ‫او در اين ديدار گفت‪« :‬سطح هر‌كدام از روساي جمهور‬ ‫كه كار برخي از آنان خالي از اشكال نيز نبوده است با روساي‬ ‫جمهور ديگر كشورها از لحاظ فكري‪ ،‬اخالقي و انساني قابل‬ ‫مقايسه نيست و مي‌بينيم مقامات و روساي جمهور بعضي‬ ‫كشورها چه مفاسد اخالقي‪ ،‬فكري و مالي به‌بار مي‌آورند‪ ،‬در‬ ‫حالي كه حتي آن مقامات كشور ما كه بيشترين اشكاالت به‬ ‫آنها وارد است از اين دسته اشكاالت منزه هستند‪».‬‬ ‫اس��تاد حوزه علميه قم بيان داش��ت‪« :‬بايد اختالفات‬ ‫موجود در جامعه را از چند منظر تقسيم بندي كرد‪».‬‬ ‫آيت‌اهلل مصباح‌يزدي دسته اول اختالفات را اختالفات‬ ‫بر‌اساس ويژگي‌هاي فردي عنوان كرد و گفت‪« :‬اين دسته‬ ‫اختالفات در روانشناسي نيز مطرح است و عمال تضادي با‬ ‫هم ندارند و نتيجه اين اختالفات اين مي‌شود كه اشخاص‬ ‫تفاوت‌هاي��ي دارند كه بر‌اس��اس آن به كاره��اي مختلفي‬ ‫مي‌پردازند؛ به عنوان نمونه برخي مدير مناسبي براي اداره‬ ‫جنگ بودند و برخي نيز مديريت اقتصادي خوبي دارند و اين‬ ‫دليل نمي‌شود كه كسي که مدير و فرمانده خوبي براي اداره‬ ‫جنگ بوده‪ ،‬مدير اقتصادي خوبي هم باشد‪».‬‬ ‫رئيس موسسه آموزش��ي ‪ -‬پژوهشي امام خميني(ره)‬ ‫گفت‪« :‬اين نوع اختالفات‪ ،‬مت��داول و اصال جاي قدرداني‬ ‫دارد و اين تفاوت‌هاي فردي است و خدا را بايد شكر كرد‪ .‬اين‬ ‫نوع تفاوت‌ها وجود دارد كه منشا رفتارهاي مختلفي مي‌شود‬ ‫و وظيفه ما اين است كه افراد را بهتر بشناسيم كه چه كسي‬ ‫به درد چه كاري مي‌خورد و آن فرد را به آن كار سوق دهيم‪.‬‬ ‫نبايد كس��ي به صرف اينكه در جاي خاصي پيشرفت دارد‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫‪44‬‬ ‫مديريت وي را به همه‌جا تعميم دهيم‪».‬‬ ‫وي اخت�لاف در عمل را جزو دس��ته ديگر اختالفات‬ ‫دانست و بيان داشت‪« :‬اين دسته اختالفات در عمل ظهور‬ ‫پيدا مي‌كند و اين اختالفات در تش��خيص در نقطه خاصي‬ ‫ظهور مي‌كنند‪».‬‬ ‫آيت‌اهلل مصباح‌‌ي��زدي اضافه ك��رد‪« :‬اين دس��ته از‬ ‫اختالفات دو نوع هستند؛ نوع اول اينكه افرادي در تحقيق‬ ‫الزم كوتاهي مي‌كنند و دچار اشتباه مي‌شوند و در اين مورد‬ ‫وظيفه اين است كه كس��ي كه مي‌خواهد تشخيص دهد در‬ ‫مطالعه‌ها و بررسي‌هاي خود كوتاهي نكند‪».‬‬ ‫او نوع ديگر اين اختالف را اختالفات در عمل عنوان‬ ‫كرد و گفت‪« :‬در اينجا بايد ارزش‌هاي اس�لامي را رعايت‬ ‫كنيم و به صرف اينكه كسي نظری مخالف ما دارد نبايد او را‬ ‫تخطئه و طرد كنيم و مثال اين قضيه فتواي دو مرجع تقليد‬ ‫نسبت به مساله‌اي است كه در آن مساله اختالف‌نظر دارند‪».‬‬ ‫اس��تاد حوزه علميه قم مهمترين دسته از اختالفات را‬ ‫اختالفاتي دانست كه از روي هواي نفس شكل گيرد و بيان‬ ‫داشت‪« :‬اين اختالفات ديگر از روي فهم در تشخيص نيست‪،‬‬ ‫بلكه در تضاد با خواسته‌ها و گرايش‌هاي گروه است و در اين‬ ‫مورد اگر بنا باشد طرفين درست فكر كنند به نتيجه صحيح‬ ‫مي‌رسند‪ ،‬اما گرايش‌ها و عالقه‌مندي‌ها باعث اين دسته از‬ ‫اختالف‌ها مي‌شود‪ ».‬او با بيان اينكه پيش‌داوري‌ها موجب‬ ‫مي‌ش��ود نظرها به س��متي گرايش پيدا كند‪ ،‬افزود‪« :‬تعبير‬ ‫اسالمي اين موضوع اين است كه هواي نفس باعث انتخاب‬ ‫مي‌شود‪ .‬اين دس��ته از اختالفات مهمترين تهديدي است‬ ‫كه جامعه اسالمي با آن روبه‌روست و اين قضيه مسئوليت‬ ‫س��نگيني را ايجاد مي‌كند‪ ».‬آيت‌اهلل مصباح‌يزدي در ادامه‬ ‫در پاسخ به سوال محمد دهقان‪ ،‬عضو هيات‌رئيسه مجلس‬ ‫درباره انجام كار تشكيالتي در بين نيروهاي مذهبي و اينكه‬ ‫چرا گه‌گاه تش��كيالت‌گريزي ميان نيروه��اي حزب‌الهي‬ ‫مشاهده مي‌ش��ود‪ ،‬گفت‪« :‬در اين مس��اله هم همانند اكثر‬ ‫مسائل زندگي افراط و تفريط وجود دارد‪».‬‬ ‫وي اضافه كرد‪« :‬اصل اينكه عده‌اي در مسائل مختلف‬ ‫با يكديگر همكاري و هم‌افزايي داش��ته باش��ند‪ ،‬يك اصل‬ ‫اسالمي اس��ت و در اين مورد شكي نيست و شايد بيشترين‬ ‫دستورات اسالم در خصوص همين همكاري‌ها و تعامالت‬ ‫اجتماعي است‪».‬‬ ‫رئيس موسسه آموزش��ي ‪ -‬پژوهشي امام‌خميني(ره)‬ ‫بيان داش��ت‪« :‬كالم در اين است كه در عالم سياست حزب‬ ‫با مفهوم خاصي شكل گرفته است و ويژگي‌ها و مختصات‬ ‫خودش را داراس��ت و وقتي فعاليت‌ه��اي اجتماعي پيش از‬ ‫انقالب نيز شكل گرفت‪ ،‬همين بحث مفهوم حزب و ارتباط‬ ‫آن با اسالم وجود داش��ت كه همراه با افراط و تفريط‌هايي‬ ‫بود‪».‬‬ ‫آيت‌اهلل مصباح افزود‪« :‬بعد از انقالب هم كه بهترين‬ ‫ح��زب آن زمان یعن��ی حزب جمهوري اس�لامي ش��كل‬ ‫گرفت‪ ،‬در‌نهايت با دستور امام منحل شد و اين به خودمان‬ ‫برمي‌گشت كه مقداري الگو‌گيري از غرب داشتيم‪».‬‬ ‫اس��تاد حوزه علميه قم ادام��ه داد‪« :‬اما اگ��ر منظور از‬ ‫تشكيالت اين باش��د كه افرادي نيروهايي خود را روي هم‬ ‫بگذارند‪ ،‬به ويژه نيروهاي فكري روي هم گذاشته شود‪ ،‬در‬ ‫اين‌باره شهيد بهش��تي مي‌فرمود حزب معبد است و ايشان‬ ‫حزب را عاملي براي رشد فكري مي‌دانستند‪ ،‬اما رفتار برخي‬ ‫باعث ش��د آن معبد به چيز ديگري تبديل شود و كساني كه‬ ‫از كار تش��كيالتي فرار مي‌كنند اين منظ��ر از كار حزبي را‬ ‫مي‌نگرند‪ ».‬آيت‌اهلل مصباح‌يزدي در پاي��ان گفت‪« :‬اگر ما‬ ‫بتوانيم تشكل‌هايي را داش��ته باشيم كه بر‌اساس همفكري‬ ‫و تبادل دانس��تني‌ها دور هم جمع ش��وند‪ ،‬اين شكل از كار‬ ‫تش��كيالتي بدون‌ترديد از بهترين عبادت‌هاس��ت‪ ،‬اما اگر‬ ‫مانند احزاب در كش��ورهاي غربي كساني بر‌اساس قدرت و‬ ‫ثروت بخواهند اعمال‌نظر كنند اين شكل از كار تشكيالتي‪،‬‬ ‫مطلوب نيست‪ ».‬عليرضا زاكاني‪ ،‬دبيركل جمعيت رهپويان‬ ‫هم در سخناني اظهار داش��ت‪« :‬جمعيت رهپويان انقالب‬ ‫اسالمي بر‌اساس اعتقادات وارد حوزه اجتماعي و سياسي شده‬ ‫و از اين رو مانند سلف سابق كه خدمت بزرگان مي‌رسيدند و‬ ‫اعتقادات خود را عرضه مي‌كردند تا نظر بزرگان را نسبت به‬ ‫صحت آن جويا شوند‪ ،‬ما نيز وظيفه ديديم خدمت بزرگان‪،‬‬ ‫مراجع و علما برس��يم و اعتقادات خود را عرضه كنيم تا در‬ ‫مس��ير اصالح جايي براي جبران داشته باش��يم‪ ».‬او گفت‪:‬‬ ‫«ما در جمعيت رهپويان بزرگترين س��رمايه خود را اسالم‬ ‫مي‌دانيم و هيچ‌چي��ز را خارج از اس�لام نمي‌داني��م و نگاه‬ ‫اجتهادي ام��ام(ره)‪ ،‬مقام معظ��م رهبري‪ ،‬مراج��ع تقليد و‬ ‫فرزانگاني همچون حضرت عالمه مصباح را مسير راه خود‬ ‫قرار مي‌دهيم‪».‬‬ ‫نماينده تهران با تاكيد بر اينكه انديش��ه‌هاي بزرگان‬ ‫محل رجوع ماس��ت گفت‪« :‬پيروي از مجموعه‌اي كه فهم‬ ‫درستي از دين را در اختيار ما قرار مي‌دهد‪ ،‬به عنوان يك اصل‬ ‫ديني بر خود واجب مي‌دانيم و سعي داريم مبتني بر تكليف و‬ ‫اصول حركت كنيم‪».‬‬ ‫زاكاني با اش��اره به اينكه توجه به فرمايشات حضرت‬ ‫امام(ره) و مقام معظم رهبري‪ ،‬مراجعه و درك صحيح از اين‬ ‫فرمايش��ات در تك‌تك افراد و حركت جمعي اين جمعيت‬ ‫مورد عنايت ويژه قرار دارد‪ ،‬گفت‪« :‬ما در جمعيت رهپويان‬ ‫انقالب اسالمي دائما به اس�لام و اصل نظام توجه داشته و‬ ‫داريم‪».‬سخنگوي فراكسيون اصولگرايان مجلس گفت‪« :‬تا‬ ‫وقتي جنگ بود كاري جز جنگ و دفاع از كش��ور نداشتيم و‬ ‫باتوجه به اين نكته كه اكثريت اين جمعيت در دانش��گاه‌ها‬ ‫بوده‌اند‪ ،‬بعد از جنگ در هر عرصه‌اي سعي بر اين داشته‌ايم‬ ‫يك مجموعه فعاليت‌هاي منس��جم اجتماعي را در سراسر‬ ‫كشور سامان دهيم‪ ».‬زاكاني با اشاره به فعاليت‌هاي گسترده‬ ‫جمعيت رهپويان انقالب اسالمي افزود‪« :‬ما آنجا كه مبارزه‬ ‫با فساد بوده اس��ت‪ ،‬وارد صحنه ش��ديم و انواع توهين‌ها را‬ ‫خورديم و چه آنجا كه مبارزه با كجروي‌ها و انحرافات مطرح‬ ‫بود احساس وظيفه كرديم و به آن ورود پيدا كرديم‪».‬‬ ‫دبيركل جمعيت رهپويان با بيان اينكه فداكاري پايه‬ ‫حركت اين جمعيت است‪ ،‬اظهار داش��ت‪« :‬سعي ما بر اين‬ ‫است كه در مسير فداكاري حركت كنيم و همواره تالش بر‬ ‫اين بوده است كه در هر عرصه موثر باشيم و امروز هم كه در‬ ‫مجلس حضور داريم با دوستان فراكسيون اصولگرايان يك‬ ‫نقش مهم كه رصد جدال بين خط س��ازش و خط مقاومت‬ ‫است را پيگيري مي‌كنيم‪».‬‬ ‫پیشرفت؛ گفتمان تحولخواهان‬ ‫علیرضا زاکان��ی‪ ،‬دبیرکل جمعی��ت رهپویان انقالب‬ ‫اس�لامی گفته اس��ت که ای��ن تش��کل اصولگ��را و دیگر‬ ‫اصولگرایان تحولخ��واه «گفتمان پیش��رفت» را به‌عنوان‬ ‫گفتم��ان خ��ود در انتخابات ریاس��ت جمه��وری یازدهم‬ ‫برگزیده‌اند‪ .‬او در عین ح��ال گفته ورود زودهنگام به عرصه‬ ‫انتخابات را به صالح کشور نمی‌دانیم‪.‬‬ ‫زاکانی در بیان ویژگی‌های نامزد مورد حمایت جریان‬ ‫تحولخواه برای انتخابات ریاست‌جمهوری ‪ 92‬چنین گفته‬ ‫است‪« :‬گفتمان ش��فاف و مبانی نظری مش��خص‪ ،‬برنامه‬ ‫مناسب بر مبنای مبانی نظری اسالم ناب بر‌اساس اقتضائات‬ ‫و نیازهای روز و آینده کش��ور و همچنی��ن توجه به عناصر‬ ‫انس��انی و کادر مورد نیاز برای اجرای برنامه‌ها و بهره‌گیری‬ ‫از همه ظرفیت‌های مناس��ب خدمتگزاری‪ ،‬از شرایط الزم‬ ‫کاندیدای ما خواهد بود‪».‬‬ ‫نماینده تهران البته به این س��وال که آیا شما به نامزد‬ ‫خاصی رسیده‌اید یا نه این‌گونه پاسخ داده است‪« :‬اساسا ورود‬ ‫به رقابت زودرس انتخاباتی و انتخاب سریع نامزد نهایی را‬ ‫نادرست و س��بب درونی‌کردن اختالفات و ایجاد تشتت در‬ ‫مجموعه اصولگرایان می‌دانی��م‪ .‬از این‌رو توجه ما معطوف‬
‫سياست‬ ‫انتخابات سه‌قطبي‬ ‫محمد‌رضا باهنر‪ ،‬دبير‌كل جامعه اس�لامي مهندسين‬ ‫سه‌ش��نبه گذش��ته در نشس��تي خبري در دفتر اين تشكل‬ ‫اصولگ��را ميزبان خبرنگاران بود تا پاس��خگوي س��واالت‬ ‫خبرنگاران پيرامون انتخابات ‪ 92‬باشد‪.‬‬ ‫او در اين نشست هنگامي‌كه با سوالي درباره استراتژي‬ ‫جبهه پي��روان ب��راي انتخاب��ات ‪ 92‬مواجه ش��د‪ ،‬اين‌گونه‬ ‫اظهارنظر كرد‪« :‬استراتژي تدوين‌شده اين است كه ما بيشتر‬ ‫به برنامه‌محوري كساني كه مي‌خواهند خود را مطرح كنند‪،‬‬ ‫بپردازيم چرا‌كه باتوجه به مش��كالت اقتصادي‪ ،‬فرهنگي‪،‬‬ ‫اجتماعي و همچنين تنظيم سياس��ت بين‌الملل‪ ،‬ما از افراد‬ ‫ديدار آيت‌اهلل مصباح يزدي با اعضاي‬ ‫جمعيت رهپويان با واكنش‌هاي فراواني‬ ‫روب ه‌رو شده است‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫به مقدمات ورود صحیح به عرص��ه انتخابات و بهره‌گیری‬ ‫از فرصت انتخابات برای تحول در جامعه اس��ت و بر همین‬ ‫اس��اس آغاز این تحول را مبتنی بر مبانی نظری درس��ت و‬ ‫برگرفته از اسالم ناب قرار دادیم‪».‬‬ ‫دبیرکل جمعیت رهپویان با اش��اره ب��ه گفتمان این‬ ‫جریان به تالش‌های انجام‌ش��ده در این زمینه اشاره کرد و‬ ‫افزود‪« :‬از مدت‌ها قبل دفاتر جمعیت در قم و تهران تالش‬ ‫جدی برای تدوین مبانی نظری گفتمان پیشرفت اسالمی را‬ ‫آغاز کردند که ماحصل این تالش کسب منظومه مشخصی‬ ‫اس��ت که مبتنی بر آن گفتمان پیش��رفت اس�لامی شکل‬ ‫خواهد گرفت‪ ».‬زاکانی با بی��ان اینکه مبانی نظری گفتمان‬ ‫پیشرفت اس�لامی برگرفته از مبانی ناب اسالم است که با‬ ‫نگاه اجتهادی امام و رهبری تبیین ش��ده افزود‪« :‬معتقدیم‬ ‫مشکل جدی کشور در برنامه‌ریزی‌‪ ،‬نداشتن مبانی اسالمی و‬ ‫استفاده کورکورانه از مبانی و مدل توسعه غربی است بنابراین‬ ‫تالش شد تا نظریه اسالمی پیشرفت را که حاصل تحقیق‬ ‫و مطالعه چندین س��اله اساتید حوزه و دانش��گاه و بر‌اساس‬ ‫نگاه اجتهادی امام و رهب��ری و نیز منظومه فکری بزرگانی‬ ‫همچون عالمه طباطبایی‪ ،‬ش��هید مطهری‪ ،‬شهید صدر و‬ ‫بزرگان حوزه و دانشگاه است تدوین کرده تا بتوانیم این خأل‬ ‫بزرگ در برنامه‌ریزی‌های کالن کشور را برطرف نماییم‪».‬‬ ‫زاکانی به تالش‌ه��ای صورت‌گرفت��ه در تبیین این‬ ‫گفتمان به جامعه اش��اره کرد و افزود‪« :‬از ماه‌ها قبل سلسله‬ ‫جلساتی با حضور عناصر فعال و صاحبنظر این عرصه برگزار‬ ‫شد و مجموعه‌های مطالعاتی نیز جهت دریافت فهم درستی‬ ‫از این گفتمان با رجوع به تالش‌های محققان عزیز در این‬ ‫حوزه تشکیل شد و امروز نیز تالشی مضاعف برای تدقیق‬ ‫و ایجاد زمینه بسط اجتماعی آن را شروع کردیم و در آینده‬ ‫نیز ان‌شاءاهلل به صورت گسترده‌تری به تبیین این گفتمان‬ ‫خواهی��م پرداخت‪».‬دبی��رکل جمعیت رهپوی��ان در پایان‬ ‫خاطرنشان کرد‪« :‬معتقدیم راه س��عادت‪ ،‬توجه به ضرورت‬ ‫تحول در جامعه از مس��یر تحقق این گفتمان و اس��تخراج‬ ‫برنامه‌های مدون و مش��خص برای رس��یدن به اهداف و‬ ‫آرمان‌های انقالب اس��ت‪ .‬از این رو دق��ت در تنظیم مبانی‬ ‫ش��فاف را یک اصل می‌دانیم و تالش��مان معطوف به این‬ ‫است که با برنامه‌های مشخص و ملموس مسیر رسیدن به‬ ‫این گفتمان را طراحی کنیم و از همین رو نامزد نهایی ما نیز‬ ‫با مولفه‌ها و مشخصه‌های گفتمان پیشرفت اسالمی معلوم‬ ‫خواهد شد‪».‬‬ ‫اظهارات زاکانی نش��ان از آن دارد ک��ه تحولخواهان‬ ‫با طرح گفتمان پیش��رفت از یک‌س��و درصدد محقق‌کردن‬ ‫منویات رهبر معظم انقالب هستند و از س��وی دیگر آن را‬ ‫راهکاری مناس��ب برای ایجاد وحدت می��ان اصولگرایان‬ ‫می‌دانند؛ چه آنکه گفتمان‌های دیگر ممکن اس��ت موجب‬ ‫ایجاد تش��تت و تفرقه میان تش��کل‌های گوناگون جریان‬ ‫اصولگرا باشد‪ .‬افزون بر این طرح گفتمان پیشرفت می‌تواند‬ ‫موجب روی کار آمدن دولتی مبتنی ب��ر برنامه و دارای تیم‬ ‫کاری شود؛ گفتمانی که برنامه‌محوری و تیم کاری مناسب‬ ‫یکی از لوازم تحقق آن است‪.‬‬ ‫برنامه عملياتي مطالبه مي‌كنيم‪ ».‬باهن��ر با تاكيد بر اينكه‬ ‫سياس��ت ديگر ما تالش براي وحدت و همدلي است‪ ،‬ادامه‬ ‫داد‪« :‬ما سعي مي‌كنيم با كس��اني كه خود را مطرح كرده يا‬ ‫احزاب از آنها به‌عنوان نام��زد مدنظر ياد مي‌كنند‪ ،‬به وحدت‬ ‫برسيم تا تعداد نامزدهاي رياست‌جمهوري به حداقل تنزل‬ ‫يابد‪ ».‬دبيركل جامعه اسالمي مهندسين با اشاره به تعامل‬ ‫اخالقي و برنامه‌اي با رقباي جبهه پيروان خاطرنشان كرد‪:‬‬ ‫«ما اصراري بر كانديداي مستقل رياست‌جمهوري نداريم؛ ما‬ ‫فقط از نامزد‌ها مي‌خواهيم كه همراهان اصلي خود را در اداره‬ ‫دولت آينده حداقل در پست‌هاي كليدي و حساس همچون‬ ‫معاون اولي معرفي كنند‪ ».‬او همچني��ن درباره برنامه‌هاي‬ ‫جامعه مهندسين براي انتخابات ‪ 92‬و ديدارهاي جبهه پيروان‬ ‫با جامعتين گفت‪« :‬جامعه مهندسين در انتخابات اخير تالش‬ ‫كرده به صورت مس��تقل و خارج از چارچ��وب اصولگرايان‬ ‫تصميم‌گيري نكند؛ از اين رو ما هميشه در قالب جبهه متحد‬ ‫و جبهه پيروان ورود كرده‌ايم‪ ».‬نايب‌رئيس مجلس با بيان‬ ‫اينكه ممكن اس��ت در انتخابات آينده‪ ،‬جامعه مهندس��ين‬ ‫كانديداهايي داشته باش��د و آنها را پيشنهاد كند‪ ،‬افزود‪« :‬ما‬ ‫تالش داريم با تفاهم كار را پيش ببريم‪».‬‬ ‫باهنر درباره مذاكرات جبهه پيروان با جامعه روحانيت‬ ‫نيز خاطرنشان كرد‪« :‬آقايان هم در جامعه روحانيت اين نظر‬ ‫را داش��تند كه كانديداها بايد برنامه‌محور باشند و بر حضور‬ ‫حداقلي نامزدها با حداكثر وحدت تاكيد شد‪ ،‬اما اينكه بتوانيم‬ ‫به‌وحدت فلسفي كامل برسيم غيرممكن است‪».‬‬ ‫اين فعال اصولگرا در پاسخ به سوال خبرنگاري كه از‬ ‫وي پرسيد چه كس��اني از جبهه اصولگرايي نامزد انتخابات‬ ‫‪ 92‬خواهند شد‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬ما اسامي‌افراد را از رسانه‌ها‬ ‫گرفته‌ايم و به‌دنبال اف��زودن تعداد كانديداها نيس��تيم‪ ،‬اما‬ ‫تاكنون قاليباف‪ ،‬محس��ن رضايي‪ ،‬پورمحم��دي‪ ،‬عارف و‬ ‫كمالي مطرح ش��ده‌اند و بقيه هم شايعه اس��ت كه احتمال‬ ‫صحت و كذب آنها وجود دارد‪».‬‬ ‫او در پاسخ به سوال ديگري كه آيا ممكن است منوچهر‬ ‫متك��ي نامزد جبه��ه پيروان باش��د گفت‪« :‬بن��ده از متكي‬ ‫اظهار‌نظر رس��مي براي حض��ور در انتخابات نش��نيدم و ما‬ ‫بيشتر به تفاهم و وحدت تاكيد داريم‪ ،‬اما اگر تعداد نامزدهاي‬ ‫باقيمانده زياد باشد آن زمان وارد مصاديق مي‌شويم‪».‬‬ ‫باهنر در پاس��خ به س��وال خبرنگار ديگري كه از وي‬ ‫خواس��ت پيش‌بيني خ��ود را از انتخابات ‪ 92‬مط��رح كند‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬ممكن است انتخابات پيش‌رو سه‌قطبي شود؛ يك‬ ‫قطب رئيس‌جمهور و دولت دهم هستند كه احتماال يا خود‬ ‫رئيس‌جمهور يا دوستان وي از يك نفر حمايت خواهند كرد‪.‬‬ ‫يك قطب ديگر اصولگرايان هس��تند كه با دولت رقيبند و‬ ‫قطب سوم نيز غير‌اصولگرايان هستند‪».‬‬ ‫نايب‌رئيس مجلس گفت‪« :‬اين سه قطب قاعدتا بيش‬ ‫از س��ه نامزد معرفي خواهند كرد‪ ،‬اما به نظرم رقابت اصلي‬ ‫بين آنهاست‪ ».‬دبيركل جامعه اس�لامي مهندسين درباره‬ ‫كانديداتوري خودش در انتخاب��ات ‪ 92‬گفت‪« :‬من كانديدا‬ ‫نيستم و اين را تكذيب كرده‌ام؛ بحثي مطرح بود كه اگر زماني‬ ‫جبهه پيروان به اين جمع‌بندي برسد كه كانديداهاي اصولگرا‬ ‫را به وحدت و تعامل برس��اند‪ ،‬خوب است كه از طرف جبهه‬ ‫پيروان هم كس��ي در اين جمع حضور داشته باشد‪ ،‬اما افراد‬ ‫توانمندتري از بنده نيز وجود دارن��د و معتقدم حتي به اندازه‬ ‫من نيز نبايد نامزدها افزايش يابد‪».‬‬ ‫او در پاسخ به سوال خبرنگاري مبني‌بر اينكه در اصالح‬ ‫قانون انتخابات شائبه توجه به شرايط آقاي هاشمي مطرح‬ ‫اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬در قانون انتخابات سوال ما اين است كسي‬ ‫كه سنش از ‪ 75‬سال گذشته آيا مي‌تواند رئيس‌جمهور فعالي‬ ‫باشد يا خير؛ سن ‪ 75‬سال به باال مي‌تواند مشاور خوبي باشد‪،‬‬ ‫اما آقاي هاشمي نيز چند بار اعالم كرده نامزد نخواهد شد و‬ ‫اگر كسي مي‌خواهد غصه آقاي هاشمي را بخورد بايد بگويم‬ ‫مطمئنم كه هاشمي نامزد نمي‌شود‪g ».‬‬ ‫محمدرضا باهنر م ي‌گويد‪« :‬محمود احمدي‌نژاد‬ ‫يك قطب انتخابات پيش رو خواهد بود‪».‬‬ ‫‪45‬‬
‫گفت‌وگو با محسن كوهكن درباره رايزني‌هاي انتخاباتي جبهه پيروان‬ ‫‪6‬‬ ‫برخي مي‌گويند تكثر اصولگراها‬ ‫امتياز ماست‬ ‫ب رئیس جبهه پیروان خط‌امام و رهبری از برنامه این جبهه‬ ‫محسن کوهکن‪ ،‬دبیرکل نمایندگان ادوار مجلس و نای ‌‬ ‫برای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم می‌گوید‪.‬‬ ‫امید کرمانی‌ها‬ ‫تش�کل‌های مختل�ف سیاس�ی ب�رای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم آماده م ی‌شوند‪ ،‬ارزیابی‬ ‫ش�ما از آرای�ش سیاس�ی طی ف‌ه�ای مختل�ف‬ ‫اصولگرا چیست؟ جبهه پیروان خط‌امام و رهبری‪،‬‬ ‫طیف تحولخ�واه (جمعیت ایثارگ�ران و جمعیت‬ ‫رهپویان) و جبهه پایداری چه برنام ه‌ای دارند؟ چرا‬ ‫آیت‌اهلل‌مهدوی‌کن�ی در آخرین موضع‌گیری خود‬ ‫گروه‌های اصولگرا را دعوت به ائتالف کردند؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬این دوره انتخابات در یک حرکت معقول و منطقی‬ ‫در حال انجام است و پی ش‌درآمد آن را جبهه پیروان خط‌امام و‬ ‫رهبری آغاز کرد‪ ،‬این بود که گروه‌های سیاسی در ابتدای امر‬ ‫سراغ انتخاب مصداق مطلوب خود نرفتند‪ ،‬چون در این حالت‬ ‫تفرقه به وجود م ی‌آمد‪ .‬در انتخابات ریاست‌جمهوری نهایت کار‬ ‫باید یک نفر ب رای حمایت شدن برگزیده شود و این شرایطی‬ ‫متفاوت از دو انتخابات ش��وراها و مجلس اس��ت که هدف‪،‬‬ ‫تدوین فهرستی از نامزدهاست‪ .‬در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫معرفی مصداق یک حس��ن و عیب دارد؛ حسن آن است که‬ ‫خود داوطلب باید تالش کند ارزیابی کند و مقبولیتش را ارتقا‬ ‫بخش��د‪ ،‬ولی در مقابل تعیین مصداق به تعامل و اتحاد بین‬ ‫گروه‌ها و ش��خصی ت‌های حقوقی و حقیقی آسیب م ی‌زند‪.‬‬ ‫این دفعه ب راساس تحلیل درست از اوضاع و احوال کشور یک‬ ‫توافق نانوشته بین گروه‌های اصولگرا ایجاد شد که نخست‬ ‫وضعیت داوطلبان بررسی شود و کسی سراغ تعیین مصداق‬ ‫نرود‪ ،‬چون هر گروهی که اولین حرفش این باشد که از فالن‬ ‫نامزد حمایت م ی‌کند‪ ،‬قطعا گروه‌های دیگر س��وال خواهند‬ ‫کرد چرا؟ و دیگر خیلی س��خت م ی‌توان آنها را به حمایت از‬ ‫مصداق انتخاب شده قانع و راضی کرد‪ ،‬مگر اینکه شخصیت‬ ‫داوطلب آن قدر جامع و نمره او باال باشد که تقریبا همه گروه‌ها‬ ‫و سلیقه‌های مختلف حمایت از وی را قبول کنند و روی نامش‬ ‫به اتفاق و اعتماد برسند‪ .‬کسانی که هم‌اکنون نام آنها مطرح‬ ‫م ی‌شود شخصی ت‌های خوبی هستند اما فردی را سراغ نداریم‬ ‫که نمره‌اش صدر دیگران باش��د‪ ،‬البته افرادی ناشناخته هم‬ ‫شاید به این جمع اضافه شوند که مجموع اینها نهایتا شرایطی‬ ‫پیش م ی‌آورد ک��ه در مقدمه‌چینی ب رای تعیی��ن مصداق را‬ ‫اجتناب‌ناپذیر م ی‌کند‪ .‬به عبارت دیگر نخست باید یکسری‬ ‫کلیات و کل ی‌گوی ی‌ها را مطرح کرد و روی آن مباحث به اجماع‬ ‫رسید‪ ،‬بعد کم‌کم جزئیات را شکافت و روی مسائل ریز شد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫آیت‌اهلل مهدوی‌کنی گفتن�د اتحاد بین گروه‌های‬ ‫اصولگرا امری نشدنی است‪ ،‬بر همین اساس روی‬ ‫ائتالف تاکید کردند‪ ،‬چرا؟‬ ‫‪ l‬دلیل این اس��ت که جریانات مختل��ف اصولگرا‬ ‫س��لیقه‌های مختلفی دارند و ایشان ب راس��اس تیزهوشی و‬ ‫ذهن بسیار دوار‪ ،‬حساب شده صحبت کردند و من حرف‌های‬ ‫آیت‌اهلل مهدوی‌‌کنی را کاملا قبول دارم‪ .‬همان‌طور که گفتم‬ ‫اگر بتوان به یک شخصیت کاریزما رسید‪ ،‬زمینه ب رای اتحاد‬ ‫صد‌در‌صدی مهیا م ی‌ش��ود‪ .‬دلیلش هم این اس��ت که این‬ ‫ش��خصیت ویژگ ی‌ها و تجاربی دارد و در مقام عمل امتحان‬ ‫پس داده اس��ت‪ ،‬از این رو به لحاظ صفات بارز و برجسته‌اش‬ ‫‪46‬‬ ‫م ی‌تواند س��لیقه‌های مختلف را به طرف خ��ود جلب کند‪،‬‬ ‫بناب راین ش��خصیت کاریزماتیک همه گروه‌ه��ا را به اتحاد‬ ‫م ی‌رس��اند‪ ،‬اما هم‌اکنون چنین فردی را سراغ نداریم‪ .‬تجربه‬ ‫گذشته نش��ان م ی‌دهد که اگر هر بخشی از جریان اصولگرا‬ ‫روی فردی دست بگذارد و بر حمایت و پشتیبانی از وی اصرار‬ ‫کند اینجا خط جدایی و نفاق شکل م ی‌گیرد‪ .‬حاال شاید یک‬ ‫طیف بگوید وی سابقه ریاست یک قوه را داشته‪ ،‬اما این دلیل‬ ‫نم ی‌شود؛ من دوره هشتم عضو هیات‌رئیسه مجلس بودم و‬ ‫ارادتی به آقای الریجانی داش��تم و محبت ایشان هم شامل‬ ‫حال من بود‪ ،‬همین مس��اله باعث گرایش من به ایشان در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم م ی‌شود به‌طوری که دیگر‬ ‫ارزیابی مدیریت اقتصادی‪ ،‬سیاسی‪ ،‬فرهنگی و اجتماعی و نوع‬ ‫نگاه وی به مسائل جهانی مدنظر قرار نم ی‌گیرد؛ حال آنکه‬ ‫این مسائل خیلی مهم هستند و فرد رئی س‌جمهور باید بتواند‬ ‫آنها را در چارچوب اصول انقالب اسالمی و اندیشه‌های امام و‬ ‫رهبری اداره و مدیریت کند‪ .‬همین مساله قابل تسری به دیگر‬ ‫طی ف‌ها هم هست‪ .‬مثال آقای حدادعادل هم ارادتمندانی دارد‬ ‫و آنها به حمایت از او اصرار م ی‌کنن��د یا آقای قالیباف دارای‬ ‫حامیانی است که انتظار دارند به هر حال از وی در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری آینده پشتیبانی شود‪ .‬در کل معتقدم چون‬ ‫شخصیت کاریزما وجود ندارد و سلیقه‌های مختلف اصولگرا‬ ‫در عرصه‌های گوناگون حاکمیت همچون دولت‪ ،‬مجلس‪،‬‬ ‫مجمع تش��خیص مصلحت نظام و ش��هرداری مش��غول‬ ‫خدمت هستند کس��ی نم ی‌تواند ادله بیاورد و معجزه کند تا‬ ‫تمام سلیقه‌ها و گرایش‌ها به وحدت برسند‪ ،‬حاال در کنار این‬ ‫واقعیت برخی بد‌بین ی‌ها‪ ،‬شایع ه‌ها‪ ،‬تندروی‌ها‪ ،‬کندروی‌ها و‬ ‫اشتباهات در موضعگیری‌ها نیز وجود دارد که مزید بر علت‬ ‫م ی‌شود تا طی ف‌ها و گروه‌های مختلف راه انشقاق را در پیش‬ ‫بگی رند‪ ،‬حال آنکه م ی‌توان آنها را به سمت ائتالف پیش برد‪،‬‬ ‫به این صورت ک��ه گروه‌ها اهم و مهم م ی‌کنن��د و نهایتا به‬ ‫ائتالف م ی‌رسند‪ .‬در شرایط ائتالفی افراد کمتر سلیقه‌هایشان‬ ‫را دخالت م ی‌دهند و بیشتر روی نقاط مشترک تاکید م ی‌کنند‪.‬‬ ‫آنها که انتخاب��ات مجلس نهم را مدیری��ت کردند‪ ،‬آن زمان‬ ‫جلس��ات طوالنی داش��تند‪ ،‬مطالب دیگر گروه‌ها را شنیدند‬ ‫و ذهن دوار و ب��ازي دارند‪ ،‬تقریبا از واقعیات مطلع هس��تند‬ ‫و م ی‌دانند اتحاد ش��دنی نیس��ت‪ ،‬اما م ی‌توان به سوی یک‬ ‫ائتالف گام برداش��ت و در قالب یک مکانیزم افراد را زیر یک‬ ‫چتر جمع کرد‪.‬‬ ‫آیا هدف از تالش برای ایجاد ائتالف بین گروه‌های‬ ‫اصولگرا آن اس�ت که این جریان نهای�ت با دو یا‬ ‫س�ه نامزد وارد عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫یازدهم شود؟‬ ‫‪ l‬در ائتالف اصل بر این است کس��انی که خود را‬ ‫سیاس��ی م ی‌دانند ‪-‬اعم از داوطلبین و حلقه‌های اول و دوم‬ ‫دور آنها‪ -‬انسان‌های عاقلی هستند و کار پرهزینه و‌ب ی‌نتیجه‬ ‫انجام نم ی‌دهند‪ .‬اگر اصل این باشد و این را باور داشته باشیم‪،‬‬ ‫در ش��رایط فقدان ش��خصیت کاریزماتیک باید به سمت و‬ ‫سوی تامین شرایط حداقلی رفت‪ ،‬بناب راین من ائتالف را دور‬ ‫از دس��تیابی نم ی‌دانم؛ به ویژه آنکه روحانیت بزرگوار و علما‬ ‫صحنه را مدیریت کنند‪.‬‬ ‫یعن�ی مطاب�ق فرمای�ش آی�ت‌اهلل مهدوی‌کنی‬ ‫م ی‌کوشید که حداقل گزینه‌ها از جریان اصولگرا‬ ‫وارد عرص�ه انتخابات ریاس�ت‌جمهوری یازدهم‬ ‫شوند؟‬ ‫‪ l‬اینجا بحث کمی نیس��ت که بگوییم به سمت‬ ‫ائتالف برویم که به جای شش نامزد‪ ،‬چهار نامزد اعالم آمادگی‬ ‫کند‪ .‬ائتالف چه زمانی پیش م ی‌آید؟ وقتی توافق و اتحاد روی‬ ‫یک گزینه میسر نباشد‪ ،‬در این ش��رایط تالش‌ها باید روی‬ ‫حمایت از یک کاندیدای حداقلی متمرکز شود‪ .‬البته بعض ی‌ها‬ ‫هم به تکثر کاندیدا در مرحله اول انتخابات معتقد هستند و آن‬ ‫را یک برگ ب رنده م ی‌دانند‪ .‬آنها م ی‌گویند اگر کاندیداها تکثر‬ ‫داشته باشند باالخره در س��بد رای اصولگرایان وزنی خواهند‬ ‫داشت‪ .‬آن هنگام که انتخابات به مرحله دوم م ی‌کشد اعداد‬ ‫رای دیگر نامزدهای اصولگرا در سبد نامزدی قرار م ی‌گیرد که‬ ‫به مرحله دوم راه یافته‪ ،‬بناب راین نباید این فرصت را از دس��ت‬ ‫داد‪ .‬البته استفاده ابزاری از تکثر یا ائتالف موضوع این مصاحبه‬ ‫نیست و من بیش از این به آن وارد نم ی‌شوم‪.‬‬ ‫تالش برای رس�یدن به ائتالف نیاز به یک عقبه‬ ‫رایزنی دارد‪ ،‬جبهه پی�روان خط‌امام و رهبری این‬ ‫رایزن ی‌ها را چه زمانی م ی‌خواهد شروع کند؟‬ ‫‪ l‬رایزن ی‌ه��ا و مذاکرات ب��ا دیگ��ر گروه‌ها معموال‬ ‫پ ر‌س��ر‌و‌‌صدا و بلندگ��ودار نیس��ت‪ .‬هم‌اکن��ون در هم��ه‬ ‫مجموعه‌های اصولگرا به نوعی این رایزن ی‌ها ش��روع شده‪،‬‬ ‫اما نم ی‌ت��وان کتمان کرد که یک ع��ده از همین حاال ب رای‬ ‫جا انداختن یک گزینه مشغول رایزنی هستند و من این را رد‬ ‫نم ی‌کنم‪ ،‬اما در کل امیدوارم نتیجه‌ای که در نهایت حاصل‬ ‫م ی‌شود مورد رضایت خداوند متعال باشد‪.‬‬ ‫وقتی آی�ت‌اهلل مهدوی‌کنی از ائتالف ن�ام بردند‪،‬‬ ‫پ�س دیگ�ر براس�اس مکانی�زم جبه�ه متحد‬ ‫اصولگ رایان عمل نخواهد شد؛ سازوکار پیشنهادی‬ ‫جبهه پی�روان خط‌امام و رهبری ب�رای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم چیست؟‬ ‫‪ l‬در انتخاب��ات مجلس چون ه��دف انتخاب یک‬ ‫جمع اس��ت امکان اتحاد وجود ندارد مثال ته ران ‪ 30‬نماینده‬ ‫م ی‌خواهد‪ ،‬حاال اگر پنج مجموعه اصولگرا باشد و آنها روی ‪30‬‬ ‫نفر توافق نکنند نهایتا هر مجموعه شش نفر اسم م ی‌دهد‬ ‫و بعد هم همه متعهد م ی‌شوند که از لیست ‪ 30‬نفره حمایت‬ ‫کنند‪ ،‬اما در انتخابات ریاست‌جمهوری قرار به حمایت از یک‬ ‫نفر است‪ ،‬از این رو قابل پی ش‌بینی است که همه در صحنه‬ ‫انتخاب مصداق قائل به دیدگاه و سلیق ‌ه مختص به خود باشند‬ ‫و ب رای آن تالش و فعالیت کنند‪ ،‬اما این مساله نباید منجر به‬ ‫جدایی و پ راکندگی شود چون در این حالت به کل مجموعه‬ ‫اصولگرایی آس��یب م ی‌خورد‪ .‬برهمین اس��اس باید ستادی‬ ‫شکل بگیرد که از ابتدا تا انتها دنبال رایزنی‪ ،‬انتقال اطالعات و‬ ‫تبیین شرایط باشد‪ .‬در گام بعد م ی‌توان هر طیف را به سهم‬ ‫مشخص رساند‪ ،‬البته طی کردن این مسیر نیاز به فهم واحد‬ ‫بر مبنای واقعیات دارد تا ظرفی ت‌های ائتالف و کار مشترک‬ ‫تقویت شود‪.‬‬ ‫اگر در قالب جبهه متحد نباشد در قالب شورای‬ ‫هماهنگی نیروهای هماهنگ�ی نیروهای انقالب‬ ‫ی�ا چی�زی ش�بیه ای�ن رایزن ی‌ه�ای انتخاباتی‬ ‫اصولگرایان شکل م ی‌گیرد؟‬ ‫‪ l‬اس��م نم ی‌خواهم بگویم‪ .‬فعال یک مجموعه‌ای‬ ‫شامل ‪ 15‬تا ‪ 16‬تشکل شناس��نامه‌دار و شناخته شده به نظر‬ ‫واحد رسیدند‪.‬‬ ‫منظور ش�ما تش�کل‌های عض�و جبه�ه پیروان‬ ‫خط‌امام و رهبری هستند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬جبهه پیروان خط‌امام و رهبری سه‪ ،‬چهار ماه‬ ‫پیش استراتژی خود را ب رای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم‬ ‫نوشت که در آن اس��تراتژی بر تعامل‪ ،‬اتحاد و وحدت با دیگر‬ ‫گروه‌های اصولگرا تاکید شد و هم‌اکنون ما بر همان اساس‬
‫کار را دنب��ال م ی‌کنیم‪ .‬البته این به آن معنا نیس��ت که این‬ ‫‪ 16 ،15‬تش��کل قصد دارند از ابتدا تا انتها کار را پیش ببرند‪،‬‬ ‫بلکه جبهه پیروان خط‌امام و رهبری م ی‌گوید همه گروه‌های‬ ‫اصولگرا باید دست به دست هم دهند تا کار به سرانجام برسد‪.‬‬ ‫‪ l‬به‌طور تصادفی نیست‪ ،‬آنها عضو جامعه روحانیت‬ ‫مبارز ته ران‪ ،‬جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و بزرگان دیگر‬ ‫هستند‪ ،‬البته نم ی‌توانم از آنها اس��م ببرم‪ .‬هر زمانی دیدارها‬ ‫برگزار شد شرح آن گفته م ی‌ش��ود‪ ،‬دلیل این کار هم روشن‬ ‫است چون امکان دارد از عالمی‌اسم برده شود اما آن بزرگوار‬ ‫به علت ملاحظاتی وقت ندهند‪ ،‬بناب راین وقتی دیدارها برگزار‬ ‫شد رسانه‌ای م ی‌شود‪.‬‬ ‫‪ l‬جمعی�ت رهپوی�ان انقلاب اسلامی هفته‬ ‫‪ l‬جامعه اسالمی نمایندگان ادوار دنبال کاندیدا نبود‪،‬‬ ‫بلکه پیش��نهاد داد تا در انتخابات آینده قدم نخست تعیین‬ ‫مصداق نباشد بلکه ابتدا استراتژی مشخص و سپس زمان‬ ‫خود گزینه تعیین ش��ود‪ .‬این تز را جامعه اسالمی نمایندگان‬ ‫ادوار داد که در جبهه پیروان خط‌امام و رهبری مطرح ش��د و‬ ‫دیگران هم روی آن به اتحاد و اتفاق‌نظر رسیدند‪.‬‬ ‫اگر این گام‌ها دقیقا به س��مت و س��وی شکل‌گیری‬ ‫ائتالف باشد ارزیابی ما مثبت اس��ت چون اگر از روی ارتفاع‬ ‫باال به این تماس‌ها و ارتباطات نگاه شود اینها نقطه مقابل‬ ‫همدیگر نیستند‪.‬‬ ‫ش�ما چند وقت پیش مصاحبه کردی�د و گفتید‬ ‫که جامعه اسلامی نماین�دگان ادوار مس�تقل از‬ ‫دیگر گروه‌ها ب�رای انتخابات ریاس�ت‌جمهوری‬ ‫وارد ارزیابی شاخ ص‌ها م ی‌ش�ود یا حزب موتلفه‬ ‫اسالمی دیگر عضو جبهه پیروان خط‌امام رهبری‬ ‫م ی‌گوید نام�زد اختصاصی معرف�ی م ی‌کند؛ این‬ ‫موارد به جای وفاق روی یک اس�تراتژی مدون‪ ،‬از‬ ‫تفرقه حکایت م ی‌کند؟‬ ‫یعن�ی ه م‌اکنون هم�ه اعض�ای جبه�ه پیروان‬ ‫خط‌ام�ام و رهبری روی اس�تراتژی تدوین ش�ده‬ ‫اتفاق نظر دارند؟‬ ‫‪ l‬اعضای جبهه پیروان خط‌امام و رهبری از دی رباز به‬ ‫ارتباط با روحانیت اعتقاد داشتند؛البته از این صحبت برداشت‬ ‫نشود که دیگر تشکل‌های اصولگرا چنین باوری ندارند‪ .‬جبهه‬ ‫همواره نگاه هم��راه با تکریم و احترام به روحانیت داش��ت و‬ ‫ب رای آنها در صحنه مختلف سیاس��ی نظام جایگاه ویژه‌ای‬ ‫قائل بوده اس��ت؛ جایگاهی که حضرت امام‌(ره) ب رای جامعه‬ ‫روحانیت مبارزه ته ران و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در‬ ‫نظر داش��تند‪ .‬اعتقاد به این جایگاه در ذه��ن اعضای جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری نیز وجود دارد‪ .‬از این رو درباره مسائل‬ ‫مختلف خدمت آقایان م ی‌رسند و مشورت م ی‌گیرند‪ ،‬یعنی‬ ‫نظر خود را با روحانیت در میان م ی‌گذارند و آنها هم همیشه‬ ‫لطف و محبت و بزرگواري دارند‪.‬‬ ‫آن دیداری که محضر آیت‌اهلل مهدوی‌کنی همراه‬ ‫آقای بادامچیان رفتید‪ ،‬از این منظر بود؟‬ ‫‪ l‬چون رس��انه‌ای ش��د م ی‌گویم آن افراد منتخب‬ ‫شورای مرکزی جبهه پیروان خط‌امام و رهبری بودند که بحث‬ ‫دیدار با روحانیت و علما را دنبال م ی‌کنند‪.‬‬ ‫این کمیت�ه فقط به دی�دار آی�ت‌اهلل مهدوی‌کنی‬ ‫اکتف�ا م ی‌کند یا ب�ه دیدار آی�ت‌اهلل مصباح‌یزدی‬ ‫هم م ی‌رود؟‬ ‫‪ l‬همانطور که گفتم جبهه جمعی را مشخص کرده‬ ‫و به آنها ماموریت دیدار با علما و بزرگان دینی را داده تا با آنها‬ ‫تماس بگی رند‪ ،‬صحبت کنند و رهکردهایشان را بگریند و به‬ ‫جبهه بیاورند‪.‬‬ ‫اسامی‌و تعداد علما و بزرگان دینی که قصد دیدار‬ ‫با آنها را دارید مشخص است یا ب ه‌طور تصادفی و‬ ‫اتفاقی به دیدار علما م ی‌روید؟‬ ‫آیا بین رهپویان و جبهه پیروان خط‌امام و رهبری‬ ‫رایزنی انتخاباتی شده است؟‬ ‫مثلث شماره‪153‬‬ ‫از آنج�ا ک�ه آی�ت‌اهلل مهدوی‌کن�ی ب�ر ارتب�اط‬ ‫تشکل‌های سیاسی با روحانیت و مرجعیت تاکید‬ ‫دارند‪ ،‬آیا جبهه پیروان خط‌امام و رهبری مکانیزم‬ ‫انتخاباتی خود را زیر نظر ایشان دنبال م ی‌کند؟‬ ‫آی�ت‌اهلل مصباح‌ی�زدی معتقدن�د ک�ه «در کار‬ ‫تشکیالتی نباید اصرار کرد که همه گروه‌ها لزوما‬ ‫کنار هم ق�رار گیرند‪ ،‬چون ممکن اس�ت عده‌ای‬ ‫مدیریت اقتصادی بدانن�د و طیفی دیگر در حوزه‬ ‫جنگ مهارت داش�ته باش�ند و اینه�ا قابل جمع‬ ‫نیس�تند‪ ».‬ب ه‌عبارت دیگ�ر ایش�ان معتقدند در‬ ‫ائتالف‌ها همه اجزا باید با هم جور باشند و به هم‬ ‫بخورند تا بتوانند کار تشکیالتی کنند‪ ،‬اما نگاهی‬ ‫که آی�ت‌اهلل مهدوی‌کن�ی بیان م ی‌کن�د متفاوت‬ ‫است‪ ،‬ایشان م ی‌گوید‪« :‬گروه‌ها روی نقاط مشترک‬ ‫جمع شوند و اگر گروه‌های اصولگرا با هم اختالف‬ ‫دارند سعی کنند که از درون بحث‌ها به نتیجه واحد‬ ‫برسند»‪ ،‬ارزیابی شما چیست؟ آیا این دو دیدگاه با‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬همه در جبهه پیروان خط‌امام و رهبری روی‬ ‫ب رنامه تدوینی به اتفاق نظر رس��یدند‪ ،‬ام��ا اینکه یک نفر از‬ ‫موتلفه یا دیگر تشکل‌ها مصاحبه كرده و نظر خودش را گفته‪،‬‬ ‫برئیس جبهه پیروان‬ ‫در اظهارنظر آزاد است‪ .‬من به‌عنوان نای ‌‬ ‫خط‌امام و رهبری عرض م ی‌کنم آنچه در استراتژی آمده‪ ،‬روی‬ ‫آن وحدت‌نظر است و این رشد و بلوغ تشکیالتی همه اعضای‬ ‫جبهه را نشان م ی‌دهد‪ ،‬چون موردی سراغ ندارم که حتی یکی‬ ‫از تشکل‌های این مجموعه چیزی خالف استراتژی نهایی‬ ‫شده درباره انتخابات ریاست‌جمهوری مطرح کند‪.‬‬ ‫گذشته به دیدار آیت‌اهلل مصباح‌یزدی رفت که در‬ ‫این باره تحلیل م ی‌شود احتمال ائتالف اين طيف‬ ‫با پايداري وجود دارد‪ ،‬آیا شما گامی‌در این جهت‬ ‫ب ر‌م ی‌دارید؟‬ ‫یکدیگر قابل جمع هستند؟‬ ‫‪ l‬ب��ه نظر م��ن هیچ اش��کالی ن��دارد‪ ،‬ه��م نظر‬ ‫آیت‌اهلل‌مصباح و ه��م دیدگاه آیت‌اهلل مهدوی‌کنی درس��ت‬ ‫است‪ ،‬یعنی این مسائل گفته شود نهایتا وقتی شرایط درست‬ ‫تبیین و ارتباطات برقرار شد افراد با هم صحبت کنند مسائل‬ ‫مختلف را بگویند تا در انتهای کار چیزی که مصحلت کشور‬ ‫است محقق ش��ود‪ .‬در زمان بحث تئوریک اشکالی ندارد که‬ ‫همه نظر دهند و ب راساس واقعیات صحبت کنند‪ ،‬این باعث‬ ‫م ی‌ش��ود جمع‌بندی نهایی نتیجه جامع‌االط��راف مطابق‬ ‫واقعی ت‌های ملموس کش��ور حاصل ش��ود‪ .‬البته این به آن‬ ‫معنا نیس��ت که هرکس راه خودش را برود‪ ،‬بلکه همه باید با‬ ‫هم باشند و از بعضی نقطه نظ رات سلیقه‌ای دست بردارند تا‬ ‫ب راساس محورها و چارچوب‌های درست و صحیح توافق کنند‬ ‫و کار را جلو بب رند‪ .‬با این وجود شاید فردی پیدا شود که بگوید‬ ‫نامزد مورد حمایت من فالن آقاس��ت‪ ،‬ش��ناخت دارم و هیچ‬ ‫گزینه دیگری را هم قبول ندارم‪ ،‬ولو اگ��ر ‪ 10‬رای بیاورد‪ ،‬من‬ ‫معتقدم این فرد به تشخیص خود عمل کرده و نباید به آن ای راد‬ ‫گرفت‪ .‬مهم این است شرایط درست تبیین شود تا گروه‌های‬ ‫اصولگرا دچار تحلیل اشتباه نشوند و نگویند نامزد مطلوب آنها‬ ‫‪80‬درصد آرا را جمع م ی‌کند‪ ،‬چون اگر این تحلیل بیان شود‬ ‫سوال خواهد شد که اساس علمی‌این مدعا چیست؟ افرادی‬ ‫که تدبیر نوک پیکان تصمیم‌گیری‌ش��ان است‪ ،‬حرف‌ها را‬ ‫م ی‌ش��نوند‪ ،‬واقعی ت‌ها را م ی‌بینند‪ ،‬قدرت تعاملش��ان را باال‬ ‫م ی‌ب رند‪ ،‬روی چارچوب‪ ،‬اصول و مبانی تبیی ن‌ش��ده از سوی‬ ‫مقام معظم رهبری م ی‌ایستند و از آنها عدول نم ی‌کنند‪ .‬البته‬ ‫کسانی که در عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری کار م ی‌کنند‬ ‫بايد به این نکته توجه کنند ک��ه حتی اگر گزینه مدنظر آنها‬ ‫رای بیاورد نباید اشتباه دیگران را مرتکب شوند‪ ،‬چون موفقیت‬ ‫رئی س‌جمهور منتخب در گرو هم��کاری و همراهی با دیگر‬ ‫طی ف‌های اصولگرا و جذب ظرفیت همه گروه‌هاست‪.‬‬ ‫‪ l‬جبهه پیروان خط‌امام و رهبری با استراتژی مذاکره‬ ‫م ی‌کند و رایزنی با هر تشکل را ب راس��اس جایگاه آن انجام‬ ‫م ی‌دهد‪ .‬جبهه با جامعه روحانیت ش��روع ک��رد‪ ،‬با رهپویان‬ ‫هم ب رای ایجاد تعام��ل به وقتش در جای��گاه خود صحبت‬ ‫م ی‌کند‪ ،‬اما طبیعی است ما هم به‌عنوان اسم یک مجموعه‬ ‫‪ 15‬تشکلی وزنی در کشور ب رای خود قائل هستیم؛ برهمین‬ ‫اساس زمان مذاکره و تعامل با دیگر گروه‌های اصولگرا را دقیقا‬ ‫تعریف و مشخص کردیم که از کجا ش��روع کنیم‪ .‬از این رو‬ ‫مذاکره و گفت‌وگو با رهپویان در زمان خودش انجام م ی‌شود‪.‬‬ ‫عقالنیت حکم م ی‌کند ب رای ایجاد ائتالف‪ ،‬هر گروه نظ رات‬ ‫خودش را بگوید‪ ،‬چون ائتالف با حرف‌نزدن و مذاکره کردن به‬ ‫دست نم ی‌آید‪.‬‬ ‫طبق برنام ه‌ای که م ی‌گویید چه زمانی وارد ارزیابی‬ ‫مصادیق م ی‌شوید؟‬ ‫‪ l‬زمان نگذاشتیم‪.‬‬ ‫قبل از سال ‪ 92‬یا بعد از تحویل سال خواهد بود؟‬ ‫تو‌آمدها و‬ ‫‪ l‬زمان ش��ناور اس��ت‪ .‬گفت‌وگو‌ها و رف ‌‬ ‫اقدامات دیگر انجام م ی‌ش��ود‪ ،‬به هر می زان که گفت‌وگو‌ها‬ ‫پیش رود‪ ،‬این زمان به جلو م ی‌آید‪ ،‬هرچه طوالن ی‌تر ش��ود‪،‬‬ ‫زمان تعیین مصداق عقب م ی‌رود و این در استراتژی تعریف‬ ‫ش��ده که زمان معقول ب رای انتخاب گزینه چه زمانی است‪،‬‬ ‫چون اگر بس��تر ب رای گفت‌وگو با همه گروه‌ها مهیا باشد به‬ ‫محض اینکه مصداق معلوم شد دیگر زمان ب رای گفت‌وگو به‬ ‫پایان م ی‌رس��د؛ به این دلیل که گروه‌ها م ی‌گویند جبهه فرد‬ ‫مطلوب خود را مش��خص کرده و حاال آمده که از ظرفیت ما‬ ‫ب رای پیروزی او اس��تفاده کند؛ بناب راین اول چارچوب مذاکره‬ ‫مشخص م ی‌شود و بعد به تعیین مصداق وارد م ی‌شویم البته‬ ‫قطعا زمان رایزنی قبل از پایان زمان نام‌نویسی کاندیداها به‬ ‫پایان م ی‌رسد‪g .‬‬ ‫‪47‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫انقالب عليه انقالب‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫شورش عليه انقالب‬ ‫‪1‬‬ ‫محمد المرسي؛ انقالبي آزادي‌خواه يا ديكتاتور و مستبد؟‬ ‫میدان التحریر قاهره بار دیگر شاهد اعتراضات مردمی‬ ‫‌بود؛ اعتراضاتی که برخی دلیل آن را نگرانی از منحرف شدن‬ ‫آرمان‪‎‬های انقالبی می‪‎‬دانستند و برخی دیگر‌ترس از وارد‬ ‫شدن در مسیر دیکتاتوری‪.‬‬ ‫فرمان جدید «محم��د المرس��ی» رئیس‪‎‬جمهوری‬ ‫مصر‪ ،‬موس��وم به اعالمی��ه قانون اساس��ی ک��ه در آن به‬ ‫ریاست‌جمهوری قدرت زیادی می‪‎‬دهد‪ ،‬باعث شد اعتراضات‬ ‫خشونت‌باری در قاهره و شماری دیگر از شهرهای مصر رخ‬ ‫دهد؛ به‌گونه‪‎‬ای که این کشور در آستانه تحوالت جدیدی‬ ‫قرار گرفت و میدان‌التحریر بار دیگر ب��ه محل اعتراضات‬ ‫مخالفان دولت تبدیل گردید‪ .‬برخ��ی تحلیلگران معتقدند‬ ‫‪48‬‬ ‫این بحران که از دس��تگاه قضایی آغاز شده به بخش‌های‬ ‫دیگر نیز س��رایت خواهد کرد‪ .‬به‌دنبال اعتراضات مردمی‬ ‫‌به تصمیم‌های اخیر محمد المرس��ی‪ ،‬وی با تاکید بر اینکه‬ ‫تصمیماتش برای محافظت از وطن‪ ‌،‬مردم و انقالب مصر‬ ‫بوده‪ ،‬اعالم کرد که می‌خواهد دستگاه قضایی را از کسانی‬ ‫که پشت آن پنهان شد‌ه‌اند و از سیستم قضایی سوءاستفاده‬ ‫می‌کنند‪ ،‬پاک کند‪.‬‬ ‫رئیس‌جمهوری مص��ر در مقابل ح��دود نیم‌میلیون‬ ‫تن از حامیانش اظهار کرد‪« ‌:‬کس��انی که می‌خواهند خود‬ ‫را در سایه دس��تگاه قضایی پنهان کنند‪ ،‬باید بدانند که من‬ ‫در کمین نشسته‌ام و آنها را رها نمی‌کنم‪ ».‬المرسی بر این‬ ‫مساله تاکید کرد که دوست نداش��ته بر قوه‌مقننه حاکمیت‬ ‫کند‪ ،‬اما برای حفظ مصالح کش��ور مجبور به این کار شده و‬ ‫این تصمیماتش برای تسویه‌حساب شخصی نبوده است‪ .‬به‬ ‫گفته المرسی گروه اندکی هستند که خطری علیه انقالب‬ ‫به شمار می‌آیند و وظیفه اوست که در مسیر انقالب حرکت‬ ‫کند‪.‬‬ ‫در واقع تغییرات مندرج در بخشنامه ریاست‌جمهوری‬ ‫به‌عن��وان تمهیداتی ب��رای محافظت از انق�لاب معرفی‬ ‫ش��ده‌اند؛ تغییراتی که ح��وزه اختیارات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫را گس��ترش می‌دهند و به‌ موجب آن تمام دس��توراتی که‬ ‫رئیس‌جمهور ت��ا زمان تصوی��ب قانون اساس��ی جدید در‬ ‫مصر صادر کند الزم‌‌االجرا خواهد ب��ود و حتی قوه‌قضائیه‬ ‫مصر نیز ق��ادر به نقض آنه��ا نخواهد ب��ود‪ .‬همچنین این‬ ‫بخشنامه تمامی‌ راه‌های مختلف برای اعتراض یا شکایت‬ ‫به چگونگی تشکیل شورای قانون‌اساسی را مسدود کرده‬ ‫و به این ترتیب دادگاه‌های مصری به هیچ‌وجه نمی‌توانند‬ ‫مجلس قانون اساس��ی این کش��ور را منحل کنند‪ .‬اما این‬ ‫فرامین المرسی خشم قضات را موجب شد و آنها که تاب آن‬
‫مخالفت‌هاي غيرمنتظره با تصميم جديد‬ ‫رئيس‌جمهور مصر باعث شد جامعه مصر وارد دوره‌اي‬ ‫از يك شكاف عميق اجتماعي و سياسي شود‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫نداش��تند به یکباره از امور به کنار گذاشته شوند در پاسخ به‬ ‫این سخنان المرسی برآشفتند؛ تاجایی که با اعالم اعتصاب‬ ‫عمومی از تمام قضات کشور خواستند تا زمان لغو این دستور‬ ‫به اعتصاب خود ادامه دهند‪ .‬همچنین به‌دنبال انتش��ار این‬ ‫خبر و نگرانی‌های اپوزیسیون دولت مصر‪ ،‬در یک نشست‬ ‫مطبوعاتی مشترک «محمد البرادعی»‪« ،‬عمرو موسی» و‬ ‫«سامح عاش��ور»‪ ،‬رئیس کانون وکالی مصر‪ ،‬اقدام محمد‬ ‫المرسی را کودتا علیه مشروعیت خواندند و مردم این کشور‬ ‫را در اعتراض به این تغییرات به تظاهرات فراخواندند‪ .‬به نظر‬ ‫می‌رسد که بزرگترین دلیل برای نگرانی‪ ،‬رسیدن مردم مصر‬ ‫به مرحله‌ای از نارضایتی و تکثر است که منجر به رویارویی‬ ‫خیابانی ش��ود‪ .‬در مصر امروز‪ ،‬تمامی‌گروه‌های سیاسی در‬ ‫حالتی از «رد دائمی‌یکدیگر» هستند و با سوءظن به یکدیگر‬ ‫نگاه می‌کنند‪ .‬این نگاهی است که از انقالب ژانویه تاکنون‬ ‫بر فضای سیاس��ی مصر حاکم است؛ چالش��ی که می‌تواند‬ ‫این کش��ور را به نقطه‌ای غیرقابل برگش��ت در هرج‌ومرج‬ ‫سیاسی برساند‪.‬‬ ‫«عمادالدین عابد»‪ ،‬روزنامه‪‎‬نگار مصری‪ ،‬در مقاله‌ای‬ ‫در روزنامه الشرق‌االوسط می‌نویسد؛ «بحران امروز مصر‪،‬‬ ‫در واقع‪ ،‬شکست نخبگان سیاس��ی در درک میزان اهمیت‬ ‫مسئولیت‌پذیری آنها برای ساختن مصری مدرن و متمدن‬ ‫است‪ .‬البته این نخس��تین بار نیس��ت که نخبگان سیاسی‬ ‫مصر به خطا می‌روند‪ .‬آنها بارها از بیس��ت و س��وم جوالی‬ ‫‪1952‬میالدی تاکنون مرتکب اش��تباه شده‌اند‪ .‬خطاهایی‬ ‫که مردم مصر هنوز در حال پس دادن تاوان آنها هس��تند‪.‬‬ ‫یکی از بزرگترین این شکس��ت‌ها‪ ،‬عدم توانایی گفت‌وگو‬ ‫میان گروه‌های مختلف در داخل کشوری با تمدن‌پنج‌هزار‬ ‫س��اله اس��ت‪ .‬مصر امروز هم‌پس از انقالب ژانویه شاهد‬ ‫جدایی میان مخالفان و موافق��ان جامعه مدنی‪ ،‬گروه‌های‬ ‫مذهبی و نظامیان بوده اس��ت؛ جدایی میان خوشبین‌ها و‬ ‫بدبین‌ها‪ ،‬جدایی میان کس��انی که از قانون اساس��ی جدید‬ ‫حمایت می‪‎‬کنند و کسانی که با آن مخالف هستند‪ ،‬جدایی‬ ‫میان کسانی که از دولت قانونی حمایت می‌کنند و کسانی‬ ‫ی دولت انقالبی هستند‪».‬‬ ‫که حام ‌‬ ‫این اختالفات و جدایی‪‎‬ها میان راست‌ها و چپ‌های‬ ‫افراطی و کسانی که تمایالت لیبرالی رادیکال‌تری دارند‬ ‫و محافظه‌کاران اسالمگرا‪ ،‬شکست در ایجاد یک جامعه‬ ‫دموکراتیک را تضمین می‌کند‪ .‬در واقع مصری‌ها باید یاد‬ ‫بگیرند که چگونه این اختالفات و ش��کاف‌های سیاس��ی‬ ‫میان گروه‌ه��ا و طیف‪‎‬های مختلف در کش��ور را مدیریت‬ ‫کنند‪ ،‬در غیر این صورت وارد ی��ک دور باطل و غیرقابل‬ ‫بازگش��ت انتقام و ضدانتقام خواهند ش��د‪ .‬اما المرسی که‬ ‫کشور را این چنین در آش��وب و تنش دید در اقدامی‌قابل‬ ‫تامل از تصمیم خود عقب نشست و اعالم کرد که تصمیم‬ ‫وی موقتی بوده و امکان لغو آن وجود دارد‪ .‬در حقیقت چند‬ ‫روز پس از شروع ناآرامی‌ها در مصر و همچنین اعتصاب‬ ‫و اعتراض ش��دید قض��ات‪ ،‬دفتر ریاس��ت‌جمهوری مصر‬ ‫اعالم کرد که رئیس‌جمهور این کش��ور در نشس��تی که‬ ‫با قضات داشت درخواس��ت آنها را برای انجام اصالحاتی‬ ‫در دستورات صادر شده از سوی خود پذیرفت و دو طرف‬ ‫درخص��وص اختالف‌های یک هفته گذش��ته ب��ه توافق‬ ‫رسیدند‪« .‬یاسر علی» س��خنگوی ریاست‌جمهوری مصر‬ ‫می‌گوید که در نشس��ت رئیس‌جمهور با اعضای شورا‪ ،‬دو‬ ‫طرف بر س��ر اختالف‌های موجود تواف��ق کردند و بر‌این‬ ‫اساس مقرر ش��د تا اعطای اختیارات به المرسی براساس‬ ‫دس��توری که صادر کرده بود تنها به مس��ائل حاکمیتی و‬ ‫مهم کشور محدود شود‪.‬‬ ‫بنا ب��ر توافق دو ط��رف افزایش اختیارات المرس��ی‬ ‫در مورد تمامی‌ قوانین موجود در کش��ور نیس��ت و تنها به‬ ‫مسائلی مرتبط اس��ت که دارای اهمیت ویژه هستند و این‬ ‫قانون به صورت موقت اجرا خواهد شد‪ .‬به گفته یاسر علی‪،‬‬ ‫رئیس‌جمهور با شورایعالی قضات مصر به توافق رسیدند تا‬ ‫این تصمیم تا زمان روی کار آم��دن پارلمان جدید مصر و‬ ‫تصویب قانون اساس��ی جدید کش��ور اجرایی باشد و پس‬ ‫از آن مجلس تصمیم‌گیرنده در ای��ن خصوص خواهد بود‪.‬‬ ‫در این دیدار رئیس‌جمهوری مصر از موضع ش��ورای عالی‬ ‫قضات مصر درخصوص درخواس��ت قضات کش��ور برای‬ ‫اعتصاب قدردانی کرد‪ ،‬چرا‌که شورای عالی قضات مصر به‬ ‫اعتصاب اعالم شده از سوی قاضیان مصری نپیوست‪ .‬این‬ ‫در حالی است که مخالفان همچنان بر برگزاری تظاهرات‬ ‫ل دستورات المرسی تاکید دارند و مقامات‬ ‫خود برای لغو کام ‌‬ ‫حزب‌الدستور که یکی از احزاب مخالف دولت در مصر است‪،‬‬ ‫اعالم کردند تا رسیدن به خواس��ته‌های خود که لغو کامل‬ ‫تصمیمات اخیر رئیس‌جمهور اس��ت ب��ه اعتراض‌ها ادامه‬ ‫می‌دهند‪ .‬ام��ا نیروهای طرفدار اخوان‌المس��لمین در حالی‬ ‫که پیش‌تر قرار بود در حمایت از المرسی‪ ،‬در قاهره و برخی‬ ‫دیگر از شهرهای مهم مصر تظاهرات میلیونی برگزار کنند‪،‬‬ ‫این تظاهرات را لغو کردند‪.‬‬ ‫واکنش‌ها به اظهارات و فرامین اخیر محمد‌المرسی‪،‬‬ ‫دوستان و دشمنان او را کاملا آشکار کرد‪ .‬فردی مانند احمد‬ ‫شفیق که رقیب المرسی در انتخابات ریاست‌جمهوری نیز‬ ‫بود بس��یار تالش کرد که از این آب گل‌آل��ود ماهی بگیرد‬ ‫و به همین خاط��ر ضمن انتق��اد از این رویکرد المرس��ی‬ ‫تالش اخیر وی مبنی بر افزایش اختی��ارات خود را اقدامی‌‬ ‫«دیکتاتورمآبانه» توصیف کرد‪ .‬نخست‌وزیر رژیم سابق این‬ ‫کشور در مصاحبه‌ با خبرنگاران گفت‪« :‬دستورات حکومتی‬ ‫که اخیرا از س��وی رئیس‌جمهوری مصر صادر ش��د بر پایه‬ ‫افکار دیکتاتوری است‪».‬‬ ‫شفیق همچنین محمد المرس��ی را به الهه‌ای تشبیه‬ ‫کرد که از تفکر فاشیستی حمایت کرده و مخالفان را تحت‬ ‫عنوان حمایت از انقالب سرکوب می‌کند‪.‬‬ ‫اکن��ون از آت��ش اختالف می��ان دولت المرس��ی و‬ ‫شورایعالی قضایی خیلی کاسته شده‪ ،‬اما مساله‌ای که موجود‬ ‫است شکاف به وجود آمده در جامعه مصر است؛ شکافی که‬ ‫البته پیش از این نیز وجود داش��ت اما فرصت ظهور و بروز‬ ‫پیدا نکرده بود‪ .‬با تصمیمات اخیر المرس��ی‪ ،‬جامعه مصر به‬ ‫محل تقاب��ل دو جریان عمده یعنی طرف��داران و مخالفان‬ ‫رئیس‌جمهور تبدیل ش��د‪ .‬طرفداران وی یا همان حامیان‬ ‫اخوان این اقدام المرس��ی را به نوعی اقدامی‌برای حفاظت‬ ‫از انقالب می‌دانس��تند‪ ،‬اما مخالفان که ش��امل لیبرال‌ها‪،‬‬ ‫سکوالرها و برخی دیگر از احزاب چپ و بازمانده‌های رژیم‬ ‫سابق می‌ش��دند این اقدام را به‌نوعی حرکت رئیس‌جمهور‬ ‫به س��مت دیکتاتوری توصیف کردند‪ .‬اکنون با وجودی که‬ ‫اختالفات در سطح باالی جامعه کمرنگ شده است اما بطن‬ ‫جامعه همچون آتش زیر خاکستر است‪ .‬در حقیقت المرسی‬ ‫با اصالح فرمانش به نوعی دل قضات را به دس��ت آورد اما‬ ‫شکاف عمیقی که در جامعه مصر به وجود آمده احتماال به‬ ‫این سادگی‌ها رفع نخواهد شد‪g .‬‬ ‫‪49‬‬
‫خطر كودتا‬ ‫آشوب در سياست مصر چه نتايجي در بردارد؟‬ ‫حسن‌هانی‌زاده‪/‬کارشناس مسائل بین‌الملل‬ ‫‪2‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫اقدام اخیر «محمد المرس��ی»‪ ،‬رئی س‪‎‬جمهوری مصر‬ ‫در برکن��اری «عبدالمجید محمود»‪ ،‬دادس��تان کل مصر و‬ ‫تعیین «طلعت اب راهی��م عبداهلل» به‌عنوان جانش��ین وی‬ ‫موج��ی از اعتراض��ات احزاب سیاس��ی را به‌دنبال داش��ت‪.‬‬ ‫طلعت اب راهیم‌عبداهلل‪ 54 ،‬ساله که یکی از قضات نزدیک به‬ ‫اخوان‌المسلمین مصر به‪‎‬شمار م ی‌رود‪ ،‬جوان‏ترین دادستان‬ ‫کل مصر در طول چند دهه گذشته تلقی م ی‌شود‪ .‬دادستان‬ ‫کل مصر ب رای رسیدن به این پست حساس و کلیدی باید‬ ‫به‌مدت ‪ 30‬سال تمام ی‌ مراحل قضاوت را پشت‌سر گذاشته‬ ‫باشد و معموال از سوی شورای عالی قضایی ب رای صدور حکم‬ ‫به رئی س‌جمهوری معرفی م ی‌ش��ود‪ .‬طلعت‌اب راهیم‌عبداهلل‬ ‫هرچند نزدیک به ‪ 30‬سال برکرس��ی قضاوت تکیه زده‪ ،‬اما‬ ‫به دلیل گرایش به اخوان‌المسلمین مصر بین سکوالرها و‬ ‫رهب ران احزاب سیاسی الئیک از مقبولیت چندانی برخوردار‬ ‫نیس��ت‪ .‬به‌دنبال این تحوالت «س��میر مرق��ص» معاون‬ ‫مسیحی محمد المرسی و یکی از رهب ران جریان‪‎‬های لیب رال‬ ‫و سکوالر قبطی مصر در اعتراض به اقدام المرسی در تعیین‬ ‫دادستان کل‪ ،‬از سمت خود استعفا داد‪ .‬برخی شخصی ت‌های‬ ‫سیاسی الئیک مصر نیز اقدام رئی س‪‎‬جمهوری را آخرین میخ‬ ‫بر تابوت قوه‌قضائیه توصیف کردند و از المرس��ی خواستند‬ ‫تا از تصمیم خود عدول کند‪ .‬باش��گاه قضات مصرکه یک‬ ‫تشکل صنفی غی ر‌سیاسی تلقی م ی‌ش��ود تهدید کرده بود‬ ‫که اگر حکم المرسی ب رای تعیین طلعت اب راهیم‌عبداهلل لغو‬ ‫نشود قضات سراسر مصر را به یک اعتصاب گسترده دعوت‬ ‫خواهدکرد‪ .‬المرسی در حکم خود ب رای تعیین طلعت اب راهیم‬ ‫بر محاکمه جدی قاتالن معترض انق�لاب ‪ 25‬ژانویه مصر‬ ‫و بازنگری در محاکمه «محمد حس��نی مبارک»‪ ،‬دیکتاتور‬ ‫سابق و فرزندان وی عال و جمال مبارک‪ ،‬تاکید کرده است‪.‬‬ ‫در این حکم‪ ،‬المرسی ضرورت تدوین سریع قانون اساسی و‬ ‫قرار دادن ماده‪‎‬ای مبنی بر اینکه دادستان کل نباید بیش از‬ ‫‪ 40‬سال سن داشته باشد را مورد تاکید قرار داده است‪ .‬هدف‬ ‫محمد المرسیکه معموال خواسته‪‎‬های اخوان‌المسلمین را‬ ‫عملیاتی م ی‌کند از این اقدام‪ ،‬این اس��ت که قضات قدیمی‬ ‫‌که در طول ‪ 30‬س��ال حکومت دیکتاتوری حسن ی‌مبارک از‬ ‫عملکرد این رژیم دفاع کرده‌اند به تدری��ج از چرخه قضاوت‬ ‫خارج شوند‪ .‬اگرچه در قانون اساسی سابق‪ ،‬تعیین دادستانکل‬ ‫کشور در حوزه اختیارات رئی س‌جمهوری بود اما رهب ران احزاب‬ ‫سیاسی س��کوالر و لیب رال در یک پارادوکس آشکار‪ ،‬تعیین‬ ‫دادستان کل را خارج از صالحیت و اختیارات رئی س‪‎‬جمهوری‬ ‫جدید مصر م ی‌دانند‪ .‬اعتقاد رهب ران احزاب سیاسی غی ر‌دینی‬ ‫این اس��ت که قوه قضائیه یک نهاد کاملا مستقل است و‬ ‫توسط یک شورای منتخب از قضات بلند‌پایه اداره م ی‌شود‪.‬‬ ‫بناب راین رئی س‌جمهوری به‌عنوان رئیس قوه مجریه نباید در‬ ‫حوزه اختیارات ش��ورای‌عالی قضات مصر دخالت کند‪ ،‬زی را‬ ‫تعیین دادستانکل ب ر‌اساس قانون اساسی جدید‪ ،‬بخشی از‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪50‬‬ ‫اختیارات شورای‌عالی قضایی است‪ .‬اگرچه محمد المرسی در‬ ‫تعیین دادستان کل از اختیارات مندرج در قانون اساسی سابق‬ ‫مصر ب رای رئی س‪‎‬جمهوری استفاده کرده‪ ،‬اما طرفین در تفسیر‬ ‫مواد قانون اساسی س��ابق و فعلی دچار پارادوکس شده‌اند‪.‬‬ ‫المرسی در حالیکه قانون اساس��ی قدیم را «کان لم‌یکن»‬ ‫اعالم کرده اما در تعیین دادس��تان کل از ماده ‪ 86‬اختیارات‬ ‫رئی س‪‎‬جمهوری سابق استفاده کرده است‪ .‬گروه‌های مخالف‬ ‫رئی س‪‎‬جمهوری نیز در حالی که قانون‌اساسی جدید انتخاب‬ ‫دادستان کل را بخش��ی از اختیارات ش��ورای عالی قضایی‬ ‫م ی‌داند‪ ،‬به این قانون استناد کرده‌اند و رئی س‏جمهوری را فاقد‬ ‫صالحیت دخالت در قوه‌قضاییه م ی‌دانند‪ .‬این در حالی است‬ ‫که قانون اساسی جدید هنوز به همه‌پرسی گذاشته نشده و‬ ‫بناب راین نم ی‌تواند مورد استناد رهب ران احزاب سیاسی مخالف‬ ‫دولت محمد المرس��ی قرار گیرد‪ .‬خالء وجود قانون اساسی‪،‬‬ ‫یکی از مواردی است که اختالف میان احزاب دینی و الئیک‬ ‫را تش��دید کرده و تا زمانی که این قانون کاملا نهایی نشده‬ ‫و از تصویب نگذش��ته این اختالفات همچنان ادامه خواهد‬ ‫داشت‪ .‬به‌دنبال تعیین دادستان کل مصر از سوی المرسی‪،‬‬ ‫یک جبهه نجات ملی با شرکت ‪ 26‬حزب و جریان سیاسی‬ ‫غی ر‌دینی ب رای سازماندهی اعتراضات علیه رئی س‪‎‬جمهوری‬ ‫مصر تش��کیل ش��د‪ .‬محمد الب رادعی‪ ،‬رئیس حزب الئیک‬ ‫الدس��تور‪ ،‬عمرو موس��ی و حمدین صباحی‪ ،‬دو نامزد سابق‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری مصر در یک کنف رانس خبری‬ ‫مشترک اقدام اخیر محمد المرس��ی در تعیین دادستان کل‬ ‫را کودتای اخوان‌المس��لمین علیه نهادهای مدنی توصیف‬ ‫کردند‪ .‬در عین حال حزب عدالت و آزادی ش��اخه سیاس��ی‬ ‫اخوان‌المس��لمین مصر اعالم کرد ک��ه رئی س‪‎‬جمهوری به‬ ‫دلیل همسویی آشکار قضات قدیمی‌با عوامل رژیم سابق‪،‬‬ ‫از س��وی جوانان مصر ب رای تغییر ساختار قوه‌قضائیه تحت‬ ‫فش��ار قرار دارد‪ .‬قوه قضائیه که از قضات دست‌نشانده رژیم‬ ‫سابق تشکیل ش��ده در طول ماه‌های اخیر ش��مار زیادی از‬ ‫عوامل رژیم حس��نی مبارک را از اتهام فساد مالی و کشتار‬ ‫مردم مصر در می دان التحریر قاهره تب رئه کرده است‪ .‬به اعتقاد‬ ‫اخوان‌المس��لمین‪ ،‬قضات بلند‌پایه مصر شایستگی الزم را‬ ‫ب رای حضور در نظام جدید مص��ر ندارند و باید از قوه‌قضائیه‬ ‫پاکسازی شوند و قضاتی جوان و انقالبی جای آنان را بگی رند‪.‬‬ ‫قوه قضائیه در دوران رژیم حس��نی مبارک در صدور احکام‬ ‫ظالمانه علی��ه اعضا و ه��واداران اخوان‌المس��لمین نقش‬ ‫مهمی‌داشت زی را دادستان کل و ش��ورای عالی قضايی در‬ ‫رژیم سابق مس��تقیما از رئی س‌جمهوری دستور م ی‌گرفتند‪.‬‬ ‫صدها ت��ن از اعضا و هواداران اخوان‌المس��لمین مصر تنها‬ ‫به‌دلیل مخالفت با رژیم مبارک‪ ،‬دیکتاتور سابق مصر توسط‬ ‫دادگاه‌های فرمایش��ی به اع��دام محکوم ش��ده‌اند‪ .‬رهب ران‬ ‫احزاب سیاس��ی الئیک و لیب رال مصر که اساسا از پیروزی‬ ‫المرسی در انتخابات ریاست‌جمهوری ناخرسندند‪ ،‬به بهانه‬ ‫نقض قانون اساسی از س��وی وی‪ ،‬هواداران خود را به میدان‬ ‫التحریر قاهره فراخواندند‪ .‬تظاه رات‪ ،‬اعتصابات‪ ،‬درگیری‪‎‬ها و‬ ‫آتش زدن دفاتر حزب توس��عه و آزادی در شهرهای مختلف‬ ‫مصر آغاز ش��د و این نقطه آغاز بحران جدید دولت المرسی‬ ‫تلقی م ی‌شود‪ .‬اخوان‌المسلمین مصر نیزکه طیف وسیعی‬ ‫از جامعه مصر را تش��کیل م ی‌دهند در پش��تیبانی از اقدام‬ ‫انقالبی رئی س‌جمه��وری‪ ،‬از نیروهای خود خواس��تند تا در‬ ‫میدان التحریر اجتماع کنند‪ .‬هر یک از طرفین ش��عارهایی‬ ‫در مخالفت و موافقت با اقدام محمد المرسی سر‌دادند و در‬ ‫پاره‪‎‬ای موارد میان هواداران و مخالفان رئی س‌جمهوری مصر‬ ‫درگیری‪‎‬های فیزیکی رخ داد ک��ه با دخالت نیروهای امنیتی‬ ‫پایان یافت‪ .‬در ط��ول درگیری‪‎‬های اخیر می��ان هواداران و‬ ‫مخالفان المرسی در ش��هرهای مختلف مصر‪ ،‬صدها تن از‬ ‫طرفین زخمی‌شدند که این امر بحران سیاسی و اجتماعی‬ ‫جدیدی ب رای دولت جدید مصر به‌شمار م ی‌رود‪ .‬اکنون جامعه‬ ‫مصر به دو قط��ب موافق و مخالف دولت محمد‌المرس��ی‬ ‫تبدیل شده و هرگونه تقابل خشونت‌آمیز میان این دو جریان‬ ‫ممکن اس��ت به درگیری وسیع داخلی و س��رانجام دخالت‬ ‫نظامی و حتی کودتا منجر شود‪ .‬هرچند مصر در طول کمتر‬ ‫از یک سالی که از پیروزی انقالب ‪ 25‬ژانویه ‪ 2011‬م ی‌گذرد‪،‬‬ ‫ش��اهد درگیری‪‎‬های خونین��ی بین طی ف‪‎‬های سیاس��ی و‬ ‫مذهبی بود اما این درگیری‪‎‬ها به‪‎‬س��رعت مهار شدند‪ .‬خروج‬ ‫نیروهای مسلح مصر از عرصه‪‎‎‬های سیاسی و تصمیم‪‎‬گیری‪،‬‬ ‫فضا را ب رای تشکیل نهادهای مدنی و احزاب سیاسی فراهم‬ ‫س��اخت‪ .‬با این حال همچنان ممکن اس��ت خالء قدرت به‬ ‫یک بحران غیر‌‌قابل کنترل اجتماعی منجر ش��ود‪ .‬در یک‬ ‫نگاه بدبینانه‪ ،‬تحوالت اخیر منطقه به ویژه شکس��ت ارتش‬ ‫رژیم‌صهیونیستی از حماس و جهاد اسالمی در جنگ ‪ 8‬روزه‬ ‫غزه ب رای آمریکا و غرب خوشایند نبود‪ .‬به اعتقاد آمریکا و غرب‬ ‫ادامه وضعیت موجود و ورود س�لاح پیشرفته از مصر به غزه‬ ‫که احتماال با همکاری اخوان‌المسلمین مصر صورت گرفته‪،‬‬ ‫در آینده فروپاشی رژیم اس��رائیل را به همراه خواهد داشت‪.‬‬ ‫بناب راین ب رای بازگرداندن مصر به وضعی��ت قبل از انقالب‬ ‫‪ 25‬ژانویه ‪ 2011‬ایجاد یک بحران سیاس��ی و اجتماعی و در‬ ‫نهایت سپردن یک نقش کنترل‌کننده به ارتش ممکن است‬ ‫در آینده در دستورکار قدرت‌های فرا‌منطقه‌ای قرار بگیرد‪ .‬در‬ ‫چنین فضایی‪ ،‬دستاورد مبارزات چندین ساله مردم مصر به‬ ‫هدر خواهد رفت و ممکن است یک شخصیت نظامی مشابه‬ ‫حس��نی مبارک با کمک غرب به قدرت برسد‪ .‬اگر چه زمان‬ ‫کودتاهای نظامی در جهان عرب تقریبا گذشته‪ ،‬اما مصر در‬ ‫ی و دولتی‬ ‫طول ‪ 60‬س��ال گذش��ته هیچ‌گاه حکومتی مردم ‌‬ ‫مدنی به خود ندیده اس��ت‪ .‬بناب راین راه حل بحران موجود‪،‬‬ ‫تدوین هرچه س��ریع‪‎‬تر یک قانون اساسی متناسب با بافت‬ ‫جامعه مصر‪ ،‬به همه‌پرسی گذاش��تن این قانون و برگزاری‬ ‫انتخابات پارلمان��ی خواهد ب��ود‪ .‬در غی ر‌این‪‎‬صورت مصر یا‬ ‫به س��مت تنش‌های اجتماعی و سیاس��ی غیرقابل کنترل‬ ‫پیش خواهد رفت ی��ا قدرت در نهایت به نیروهای مس��لح‬ ‫سپرده خواهد شد و به این ترتیب تمامی‌فعالی ت‪‎‬های حزبی‬ ‫و سیاسی ب رای مدت زمانی نامعلوم متوقف م ی‌شود‪g .‬‬
‫خالء قدرت و جامعه دوقطبي‬ ‫تصميم المرسي شكاف‌هاي سياسي و اجتماعي را در جامعه مصر فعال كرد‬ ‫احمد بخشی‪ /‬کارشناس مسائل آفریقا‬ ‫‪3‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫شکاف در جامعه می‪‎‬ش��ود؛ همچنین بحث کنار گذاشتن‬ ‫بخش حقوقی و قضایی نیز باعث به وجود آمدن ش��کاف‬ ‫جدیدی ش��د‪ .‬عالوه بر آن‪ ،‬افزایش حوزه اختیارات یک‬ ‫فرد حاال چه محمد المرس��ی باش��د یا فرد دیگر حتی در‬ ‫میان اسالمگرایان نیز باعث ایجاد دودستگی و اختالف‬ ‫شد‪ .‬بنابراین ماهیت جغرافیایی‪ ،‬سیاسی و اجتماعی مصر‬ ‫به‌گونه‌ای است که ایجاد ش��کاف و دودستگی در آن به‬ ‫هر دلیلی شاید از بس��یاری جوامع دیگر بیشتر باشد‪ .‬البته‬ ‫عدم تجربه دولتمداری محمد المرسی و مشاورانش نیز در‬ ‫بروز این مش��کالت نقش داش��ت‪ ،‬چراکه رئیس‪‎‬جمهوری‬ ‫جدید مصر و برخی مشاوران وی در امر سیاست و حکومت‬ ‫از تجربه کافی برخوردار نیستند‪ .‬از دیگر سو باید این مساله را‬ ‫نیز مدنظر داشت‪ ،‬برخی اقدامات و رفتارهای رئیس‪‎‬جمهوری‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫پ��س از تصمیمات و فرامی��ن اخیر محمدالمرس��ی‪،‬‬ ‫رئیس‌جمهور مصر‪ ،‬شاهد بودیم این کشور با برخی شکاف‌ها‬ ‫و دودستگی درسطح جامعه روبه‌رو شد‪ .‬یکی از دالیل ایجاد‬ ‫شکاف و چنددس��تگی در جامعه مصر و رودررو قرار گرفتن‬ ‫لیبرال‌ها‪ ،‬سکوالرها و اس�لامگرایان در برابر یکدیگر این‬ ‫اس��ت که ماهیت جامعه مصر مانند اغلب جوامع به‌گونه‌ای‬ ‫اس��ت که طیف متفاوتی از نیروهای اجتماعی در آن حضور‬ ‫دارند‪ .‬در مصر باتوج��ه به بافت اس�لامی جامعه‪ ،‬موقعیت‬ ‫ژئوپلتیکی‪ ،‬نزدیکی‪‎‬اش به اروپا‬ ‫و رویارویی اندیشه‪‎‬های غرب و‬ ‫اسالمی شاهد یک جامعه طیفی‬ ‫هستیم و درون آن گفتمان‪‎‬های‬ ‫متفاوتی دیده می‌شود‪ .‬بخشی‬ ‫از این مساله ناش��ی از ماهیت‬ ‫س��اختار جامعه‪‎‬ای مصر است؛‬ ‫البته نمی‌توان هیچ جامعه‌ای را‬ ‫به صورت یکپارچه تصور کرد‪.‬‬ ‫بخ��ش دیگر آن نیز ب��ه رابطه‬ ‫میان قدرت و برداش��ت از دین‬ ‫بازمی‌گ��ردد‪ .‬در جامع��ه مصر‬ ‫گروه‪‎‬ها و طیف‪‎‬ه��ای متفاوتی‬ ‫دیده می‌ش��وند؛ بخش��ی اس�لامگرایان لیبرال هستند که‬ ‫محمد البرادعی و عمرو موس��ی تقریبا از می��ان این گروه‬ ‫هستند؛ بخش دیگر اسالمگرایان میانه‌رو که محمد المرسی‬ ‫نیز در این دس��ته جای می‌گیرد؛ یک گروه نیز تحت عنوان‬ ‫اسالمگرایان افراطی یا سلفی‪‎‬ها مطرح می‪‎‬شوند‪ .‬برداشت‬ ‫این گروه‌ها از ق��درت و دی��ن کاملا متفاوت اس��ت‪ .‬البته‬ ‫گروه‪‎‬های دیگ��ری مانن��د قبطی‌ها(مس��یحیان) و اقلیتی‬ ‫از یهود نیز در جامعه مصر دیده می‌ش��وند‪ .‬ام��ا آنچه اخیرا‬ ‫به وجود آمد و منجر به ایجاد ش��کاف در جامعه مصر ش��د‬ ‫برمی‪‎‬گردد به نوع سیاستگذاری دولت جدید و نوع مطالباتی‬ ‫که افراد و گروه‪‎‬های اجتماعی در میدان‌التحریر و میدان‪‎‬های‬ ‫شهرهای کالن مصر بیان داشتند؛ دسته‌بندی این مطالبات‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری کاملا مشهود بود‪ .‬اتفاقات اخیر‬ ‫منجر به پررنگ شدن شکاف‌های موجود در جامعه مصر شد‪.‬‬ ‫در واقع سیاست‌ها و تصمیمات احساسی و غیرکارشناسانه‬ ‫محمد المرسی موجب بروز بیش از پیش این شکاف‌ها شد‪.‬‬ ‫در حالی که ممکن است بخش��ی از سیاست‌های المرسی‬ ‫صحیح باش��د‪ ،‬اما حداقل ب��رای جامعه مصر تبیین نش��ده‬ ‫و باتوجه به اینکه قوانین��ی نیز وجود ندارد که با اس��تناد به‬ ‫آن‪ ،‬رئیس‌جمهوری و دیگ��ر گروه‌های اس�لامی فعالیت‬ ‫بکنند به‌ط��ور حتم دامنه برداش��ت‌ها متفاوت می‌ش��ود و‬ ‫گروه‌های مختلف‪ ،‬برداش��ت‌های مختلف خواهند داشت‪.‬‬ ‫پ��س از برکناری و بازنشس��ته ش��دن ارتش��یان و مطرح‬ ‫شدن بحث شورای نظامی‪ ،‬ش��اهد بودیم که عده‌ای این‬ ‫تحوالت را کودتا خواندند‪ .‬باید توجه داش��ت که به هیچ‬ ‫عنوان نمی‌توان نق��ش ارتش را در جامع��ه مصر نادیده‬ ‫گرف��ت‪ ،‬همانطور ک��ه نقش اس�لامگرایان نی��ز در این‬ ‫کش��ور قابل اغماض نیس��ت‪ .‬می‪‎‬بینم که حذف ناگهانی‬ ‫بخش��ی از س��اختار جامعه به نام ارتش منج��ر به ایجاد‬ ‫مصر که نمود بیرونی دارند و بحث گفتمانی که در حال انجام‬ ‫است‪ ،‬بازمی‪‎‬گردد به شخصیت المرسی و همچنین ماهیت‬ ‫تحوالتی که در مصر اتف��اق افتاد‪ .‬از منظر علوم‌سیاس��ی‪،‬‬ ‫تحوالت در مصر یک س��ری تحوالت انقالب��ی نبود بلکه‬ ‫تحوالت اصالحی ب��ود؛ بدین معنا که آن خواس��ته‪‎‬ای که‬ ‫در انقالب‪‎‬ها وجود داش��ت به مفهوم بران��دازی رژیم قبلی‬ ‫و ایجاد یک س��ازه جدید‪ ،‬در مصر اتفاق نیفتاد و عمال تنها‬ ‫راس رژیم یعنی شخص حس��نی مبارک و نیروهای وفادار‬ ‫درجه یکش از سیستم حذف ش��دند‪ .‬در این راستا بخشی از‬ ‫جریان امور افتاد به دست نیروهایی که به‌دنبال تغییر بودند و‬ ‫مدیریت امور نیز به ارتشیان و بقایای رژیم سابق واگذار شد‪.‬‬ ‫همچنین انتخابات ریاست‌جمهوری مصر نیز تکلیف امور را‬ ‫مشخص نکرد و المرسی در این انتخابات یک رای شکننده‬ ‫به دس��ت آورد‪ ،‬یعنی آرای وی و احمد شفیق ‪ 51/5‬در برابر‬ ‫‪ 48/5‬بود‪ .‬المرس��ی باتوجه به تحوالت اخیر نشان داده که‬ ‫در حال پیگیری یک رویکرد پوپولیس��تی است و عالوه بر‬ ‫این‪ ،‬اندکی هم تحت تاثیر بحث‌های احساسی ناشی از نوع‬ ‫شخصیتش قرار دارد‪ .‬رویکرد پوپولیستی از آن جهت که وی‬ ‫باتوجه به تحوالتی که در حال بروز اس��ت و نگاه‪‎‬هایی که‬ ‫وجود دارد‪ ،‬برخی فعالیت‪‎‬ه��ا را انجام می‪‎‬دهد؛ فعالیت‪‎‬هایی‬ ‫نظیر بازنشسته کردن طنطاوی‪ ،‬رئیس ستاد ارتش به همراه‬ ‫چندین افسر دیگر‪ ،‬بحث ارس��ال نامه معرفی سفیر مصر به‬ ‫«شیمون پرز»‪ ،‬رئیس رژیم‌صهیونیستی و همچنین بحث‬ ‫قضات و دادستانی‪ .‬المرس��ی می‪‎‬خواهد در این فضا برخی‬ ‫خواس��ته‏های خودش از جمله به دست آوردن قدرت بیشتر‬ ‫را دنبال کند که تا حدودی ه��م این تحوالت به نفعش بود‪.‬‬ ‫اما باید توجه داشت که به دست‬ ‫آوردن قدرت بیشتر اکنون دچار‬ ‫گذشت زمان شده و ممکن است‬ ‫فعالیت‪‎‬ها و گفتمان المرسی دیگر‬ ‫خیلی جوابگو نباشد؛ ضمن اینکه‬ ‫این خواس��ته با قوانی��ن و حوزه‬ ‫اختیارات رئیس‪‎‬جمهور در تعارض‬ ‫است‪ .‬دلیل اینکه می‪‎‬گوییم این‬ ‫مساله دچار ش��مول زمان شده‪،‬‬ ‫این اس��ت که بعد از هر تحولی‪،‬‬ ‫انقالبی��ون و تحو ل‪‎‬خواه��ان‬ ‫انتظار دارند یک س��ری تغییرات‬ ‫اجتماعی‪ ،‬سیاسی و برخی دیگر‬ ‫از خواس��ته‪‎‬ها و مطالبات‪‎‬شان عملی ش��ود‪ ،‬اما متاسفانه در‬ ‫مصر این مطالبات از جمله مشکالت اقتصادی در حد شعار‬ ‫باقی ماند و عمال دولت در تحق��ق وعده‪‎‬هایش ناتوان بود‪.‬‬ ‫موضوع بعدی نیز این است که بسیاری از حوزه اختیاراتی‬ ‫که المرسی برای خودش خواس��ته‪ ،‬فراتر از قانون است‬ ‫و عمال در روزهای گذش��ته و باتوجه ب��ه حکم برکناری‬ ‫دادس��تان و افزایش اختیارات رئیس‪‎‬جمهوری می‪‎‬بینیم‬ ‫که حتی اف��رادی که در می��دان‌ التحریر بودن��د و یاران‬ ‫و وفاداران المرس��ی تنها با بخش��ی از قوانی��ن و فرامین‬ ‫وی مانند برکناری دادس��تان موافقند؛ این اف��راد افزایش‬ ‫اختیارات رئیس‪‎‬جمهوری را بخش��ی از تش��کیل یک رژیم‬ ‫تماميت‌خواه می‪‎‬دانند و آن را با اصول دموکراس��ی و انقالب‬ ‫همسونمی‏بینند‪g.‬‬ ‫‪51‬‬
‫هستندکه دولت را اندک‌اندک به سمت اسالمی شدن بب رند‪.‬‬ ‫اختالف کنونی میان محمد المرس�ی و سیستم‬ ‫قضایی کشور ناشی از چیست؟‬ ‫‪ l‬مس��اله‪‎‬ای که تصمیمات المرس��ی را به حالت‬ ‫پارادوکسی درآورده‪ ،‬اتفاقاتی اس��ت که در سیستم قضایی‬ ‫پیش آمده است‪ .‬سیستم قضایی‪ ،‬رئیس شورایعالی قضایی‪،‬‬ ‫حس��ن ی‌مبارک و برخی قاتالن مردم در انقالب اخیر را تب رئه‬ ‫کرده و مس��ئوالن بزرگ رژیم مص��ر را در مقاطع مختلف از‬ ‫زمان انقالب تا پس از پیروزی انقالب حتی کس��انی که در‬ ‫زمان حکومت طنطاوی تظاه رات کردن��د را نیز تبرئه کرده‬ ‫اس��ت‪ .‬بناب راین المرس��ی احس��اسکرد باید اقدامی‌انجام‬ ‫دهد تا هم قاطعیت خود و هم حکومتش را نش��ان دهد‪ .‬وی‬ ‫تصمیمی‌گرفت که در رابطه با بخ��ش اول آن یعنی عزل‬ ‫رئیس ش��ورایعالی قضایی و مطالبه ادامه محاکمه قاتالن‬ ‫درگیری‪‎‬های مصر از جمل��ه مبارک‪ ،‬اختالفی نیس��ت‪ .‬اما‬ ‫قسمت دوم این قانون اساسی موقت به‌گونه‌ای تدوین شده تا‬ ‫شورایعالی قضایی نتواند تصمیمات المرسی را لغو كند و وی‬ ‫را تحت امر قرار دهد‪ .‬بناب راین المرسی اعالم کرد تصمیمات‬ ‫و فرامین وی تا زمان تصویب قانون اساسی جدید مصر قابل‬ ‫نقض نیس��تند‪ .‬این تصمیم اخیر بوی اس��تبداد‪ ،‬فردگرایی‪،‬‬ ‫دیکتاتوری‪ ،‬تجمیع سلطه و اقتدار در شخص را م ی‌داد و اغلب‬ ‫سیاس��تمداران کوچک و بزرگ و احزاب مصر را یاد فراعنه و‬ ‫حسنی مبارک انداخت‪.‬‬ ‫آیا شما با این دیدگاه که در میان سیاسیون مصر‬ ‫پدید آمده‪ ،‬موافق هستید؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫گفت‌وگو با صادق‌الحسینی در مورد نقشه آمريكا و عربستان براي آينده مصر؛‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪4‬‬ ‫از هرج و مرج دموكراتيك تا‬ ‫وهابي كردن سياست‬ ‫محمد صادق‌الحسینی‪ ،‬کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه در گفت‌وگویی تفصیلی با مثلث به بررسی تحوالت‬ ‫اخیر مصر و دالیل هرج و مرج‪‎‬های جاری در این کشور پرداخت‪ .‬وی معتقد است كه المرسی به‌دنبال دخالت دستگاه‬ ‫قضایی در امور و همچنین انحالل پارلمان‪ ،‬در پي راهی بود تا هم قاطعیت خود و هم حکومتش را نشان دهد به همین‬ ‫خاطر چنین تصمیم�ی‌گرفت‪ .‬اکنون در مصر دو گروه عمده در برابر المرس�ی قرار دارند؛ یک�ی بقایای رژیم مبارک‬ ‫و دیگری ائتالفی شامل س�ازمان‪‎‬ها‪ ،‬نهادها‪ ،‬احزاب‪ ،‬ش�خصیت‪‎‬های لیبرال‪ ،‬الئیک‪ ،‬چپ و جوانان انقالبی‪ .‬به گفته‬ ‫صادق‌الحسینی‪ ،‬المرس�ی همواره به فکر دفع این گروه‪‎‬ها بوده تا در مدیریت وی و همچنین انتخابات‪‎‬های پیش‌رو‬ ‫خللی ایجاد نکنند‪ .‬همچنین اکنون این اختالف و دودستگی میان احزاب و گروه‪‎‬ها می‪‎‬تواند موجب فتنه بسیار شدیدی‬ ‫شود و مصر را از اهداف اصلی‌اش که تحقق عدالت اجتماعی‪ ،‬آزادی‪ ،‬تبیین سیاست خارجی‪ ،‬قطع روابط با اسرائیل‬ ‫و برخی اهداف دیگر است‪ ،‬بازدارد‪.‬‬ ‫چ�را ب�ه یکب�اره رئی س‪‎‬جمه�وری مص�ر چنین‬ ‫تصمیمی‌گرفت و جامعه مص�ر این‌چنین دچار‬ ‫آشوب شد؟‬ ‫ت ش��کننده‪‎‬ای‬ ‫‪ l‬محم��د المرس��ی با ی��ک اکثری ‌‬ ‫رئی س‌جمه��ور ش��د و همیش��ه دو مجموع��ه در ب رابر وی‬ ‫لحظه‌ش��ماری م ی‪‎‬کردندکه از جانب او خطا یا اشتباهی سر‬ ‫بزند تا علیه این رهبر اخوان‪‎‬المسلمین یک کاروان تبلیغاتی‬ ‫قوی راه‌بیندازند‪ .‬گروه اول بقایای حس��ن ی‌مبارک‪ ،‬دیکتاتور‬ ‫مخلوع مصر است و گروه دوم‪ ،‬گروهی متشکل از سازمان‪‎‬ها‪،‬‬ ‫نهادها‪ ،‬احزاب‪ ،‬شخصی ت‪‎‬های لیب رال‪ ،‬الئیک‪ ،‬چپ و جوانان‬ ‫انقالبی اس��ت؛ جوانانی که راضی از به قدرت رسیدن حزبی‬ ‫نبودندکه عامل و محرک اصلی انقالبی��ون نبوده‪ ،‬بلکه به‬ ‫انقالبیون ملحق شده و چون توانایی تشکیالت تاریخی قوی‬ ‫را داشته‪ ،‬توانسته مبارزات انتخاباتی را به درستی مدی ریتکند و‬ ‫به قدرت برسد‪ .‬اگر تابلوی سیاسیکل مصر را در نظر بگیریم‬ ‫درم ی‌یابیم محمد المرسی از لحظه‌ایکه رئی س‌جمهور شد‬ ‫‪52‬‬ ‫به‌دنبال دفع این دو گروه بود‪.‬‬ ‫چرا المرس�ی از زمان رویکار آمدنش در پی دفع‬ ‫این گروه‪‎‬هاست؟‬ ‫‪ l‬وی م ی‌خواهد به‌گونه‌ای تحوالت را مدیریت کند‬ ‫که این دو گروه توانایی رقابت قوی با او را نداش��ته باش��ند و‬ ‫نتوانند از رئی س‌جمهور نقطه‌ضعفی پی دا کنند و همچنین قادر‬ ‫نباشند ب رای انتخابات آینده وی را به عقب ب رانند و خودشان‬ ‫را ب رای انتخابات آتی به وی��ژه انتخابات پارلمانی آماده کنند‪.‬‬ ‫به‌خصوص هر دو گروه نگران��ی جدی دارندکه منظور حزب‬ ‫المرسی از اخوانیکردن دولت مصر یعنیکشور و حکومت‬ ‫مصر این باش��دکه روند اس�لامیکردن را در پیش بگیرد و‬ ‫دولت مدنی را به دولت دینی تبدیلکند‪ .‬المرسی چون از یک‬ ‫طرف اسالمگراست و از طرف دیگر هم‌پیمان و ائتالف‌کننده‬ ‫با حزبی مانند حزب‌النورکه س��لف ی‌های جدید آن را تشکیل‬ ‫م ی‌دهند‪ ،‬هم واره تحت فشار سلف ی‌ها خ واهد بود‪ .‬این در حالی‬ ‫است که اسالمگرایان اخوان‌المسلمین نیز همواره در پی آن‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬چراکه المرسی در همان ابتدا اعالم کرد که‬ ‫این تصمیم موقت است‪ ،‬یعنی بعد از تصویب قانون اساسی‬ ‫مصر دیگر این تصمیمات به خودی خود منتفی خواهد شد‪.‬‬ ‫ی بگیرد چرا‬ ‫المرسی اعالم کرده مجبور بوده چنین تصمیم ‌‬ ‫که رئیس ش��ورای عالی قضایی پیشینکه توسط وی عزل‬ ‫شد‪ ،‬پارلمان را منحلکرده بود و وی اکنون این وحشت را دارد‬ ‫که نتواند مجلس س��نا را نیز حفظ کند‪ .‬در این صورت هیچ‬ ‫س��لطه‌ای به نام س��لطه قانونگذاری در مصر وجود نخواهد‬ ‫داش��ت و وی با این دالیل اعالم کرد که فق��ط بدین طریق‬ ‫م ی‪‎‬تواند جلوی این مشکالت را بگیرد‪.‬‬ ‫تاثير مستقيم اين اتفاق بر جامعه مصر چه بود؟‬ ‫‪ l‬اکنون این شبهه به وجود آمده که محمدالمرسی‬ ‫به سوی دیکتاتوری و استب داد در حال حرکت است‪ .‬این مساله‬ ‫از یک طرف یک نگرانی ظاه را مشروع و از طرف دیگر یک‬ ‫نوع بازی سیاسی بسیار خط رناک را ترتیب داده است‪ .‬اکنون‬ ‫این اختالف و دودس��تگی میان اح��زاب و گروه‪‎‬ها م ی‪‎‬تواند‬ ‫موجب فتنه بسیار شدیدی شود و مصر را از اهداف اصل ی‌اش‬ ‫که تحقق عدالت اجتماعی‪ ،‬آزادی‪ ،‬تبیین سیاست خارجی‪،‬‬ ‫قطع روابط با اس��رائیل و برخی اهداف دیگر اس��ت‪ ،‬بازدارد‪.‬‬ ‫درواقع اگر مصر درگیر این فتنه ش��ود غرق مسائل داخلی و‬ ‫اختالفات میان گروه‌ها خواهد شد و دیگر به اهداف اصل ی‌اش‬ ‫نخواهد پرداخت‪.‬‬ ‫اکن�ون در جامعه مصر ب�ه نوعی اسلامگرايان‬ ‫و س�کوالرها در برابر یکدیگر ق�رار گرفته‌اند‪ .‬با‬ ‫وجودی که المرسی با قضات به تفاهم رسیده آیا‬ ‫جامعه مصر از این التهاب و تنش رها خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬به توافق رسیدن رئی س‌جمهوری مصر و شورای‬ ‫عالی قضایی تنها ش��اید فتیله انفجار را پایین بکش��د‪ .‬اما‬ ‫مس��اله‌ای که وج��ود دارد این اس��ت که غرب ی‌ها ب��ه ویژه‬ ‫آمریکای ی‌ها در حال حاضر به‌دنبال راهی هستند تا انقالب‬ ‫مصر در یک جایی متوقف شود و دیگر ریش��ه‌دار نشود‪ .‬در‬ ‫واقع اکنون اس��تراتژی آمریکای ی‌ها تغییرک��رده و چیزی به‬ ‫نام هر ‪‎‬جو‪‎‬مرج خالق و سازنده و هر ‪‎‬جو‪‎‬مرج دموکراسی در زمره‬ ‫اهداف آنها ب رای انقالب‪‎‬های منطقه قرار گرفته اس��ت‪ .‎‬این‬ ‫استراتژی به این صورت است که شکاف بین گروه‌ها و جوانان‬ ‫حال چه اسالمی و چه غی راس�لامی را دامن بزند‪ .‬نیروهای‬
‫تفكيك قوا در برزخ‬ ‫الئیک‪ ،‬چپ‪ ،‬لیب رال‌ها‪ ،‬ناصریس��ت‌ها‪ ،‬سوسیالیس ت‌ها و‬ ‫جوانان انقالبی از عمروموسی و محمد الب رادعی تا حمدین‬ ‫صباحی تماما به‌رغم تفاوت‌های احیانا ایدئولوژیک یا تفاوت‬ ‫در سیاست‌هایشان و تشکیالت حزب ی‌شان اکنون متفق‌القول‬ ‫هستند که حکومت اسالمی در مصر به وجود نیاید‪.‬‬ ‫این گروه‌ها به چه دلیل این درخواست را دارند؟‬ ‫‪ l‬در واقع بحث آنها این اس��ت ک��ه در مصر حدود‬ ‫هش��ت میلیون قبطی مس��یحی وجود دارد و مصر نسبت‬ ‫به فرهنگ‌های دیگر فرهنگ بازت��ری دارد‪ .‬به همین خاطر‬ ‫نم ی‌توان با یک ایدئولوژی واحد آن هم از نوع اسالمی‪ ،‬کشور‬ ‫را اداره کرد‪ .‬این مس��اله در مرحله گفت‌وگو و بحث س��ازنده‬ ‫نیز قابل بررس��ی اس��ت و دیگر احتیاجی به جنگ خیابانی‬ ‫و س��وزاندن مقرهای اخوان‌المسلمین نیس��ت‪ .‬وقتی این‬ ‫اعتصابات به این صورت از میدان‌التحریر آغاز م ی‌شود و به‬ ‫شهرهای دیگر مانند اسکندریه م ی‪‎‬رسد‪ ،‬مشخص است که‬ ‫پشت این مسائل دست‌های پنهان قرار دارد‪.‬‬ ‫منظورتان از دستان پنهان چیست؟‬ ‫‪ l‬اکن��ون مص��ر دو انتخاب��ات پی��ش رو دارد؛‬ ‫نخس��ت انتخابات پارلمانی و کمی بعدتر نی��ز انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری‪ .‬تا زمان برگزاری انتخابات پارلمانی بعید‬ ‫است که این اوضاع مستقر شود و ثبات قابل‌قبولی در مصر‬ ‫به وجود بیاید‪ .‬این حالت جذرومدی که میان ائتالف حزب‬ ‫حاکم و س��ایر احزاب مصر به وجود آمده فعال ادامه خواهد‬ ‫داشت اما تحت کنترل فضای امنیتی مصر و بعید است که‬ ‫به مرحله انفجار برسد‪ .‬در نهایت اوضاع در مصر غیرمستقر‪،‬‬ ‫‌ب ی‌ثبات و سیال خواهد بود و هر لحظه م ی‌تواند به نفع این‬ ‫جناح یا آن جناح حرکت کند‪.‬‬ ‫البته شاید در آس��تانه انتخابات پارلمانی خطر انفجار‬ ‫جنگ داخلی مصر را بیش��تر تهدید کند و اگر عربستان ی‌ها‬ ‫و قطری‌ها احساس کنند که اوضاع در مصر به سمت آشتی‬ ‫ملی در حرکت است‪ ،‬ممکن اس��ت مسائل دیگری از جمله‬ ‫مساله حقوق مسیحیان و دیگر قبایل را مطرح کنند تا جامعه‬ ‫مصر را به سمت آشوب بکشانند‪ .‬همچنین مساله سوریه نیز‬ ‫چشمان دشمنان خارجی را کمی از مصر دور نگه داشته و اگر‬ ‫مساله سوریه به سرانجامی‌برسد بدون شک ب رنامه‪‎‬های‪‎‬شان‬ ‫را بیشتر روی مصر متمرکز خواهند کرد‪g .‬‬ ‫اگر به سال گذشته و به چنین روزهایی بازگردیم‪ ،‬جمعیت‬ ‫‪84‬میلیونی مصر را در حالی خواهیم یافت که بعد از برگزاری‬ ‫نخستین مرحله انتخابات پارلمانی و انتشار نتایج آن‪ ،‬خود را برای‬ ‫شرکت در مراحل بعدی این انتخابات آماده می‌کنند؛ انتخاباتی‬ ‫که برای اولین بار در تاریخ نیم‌قرن گذشته مصر‪ ،‬به صورت آزاد‬ ‫و دموکراتیک و با حضور ده‌ها حزب سیاسی با انواع گرایش‌های‬ ‫سیاس��ی و ایدئولوژیکی برگزار ش��د و حزب آزادی و عدالت‬ ‫(شاخه سیاسی اخوان‌المسلمین) به رهبری «محمد المرسی»‪،‬‬ ‫توانس��ت در این انتخابات و در رقابت با مجموعه‌ای از احزاب‬ ‫لیبرال‪ ،‬ملی‌گرا و سکوالر‪ ،‬موفقیت چشمگیری کسب کرده و‬ ‫نزدیک به ‪ 50‬در صد آرای شرکت‌کنندگان را از آن خود سازد‪.‬‬ ‫ی که غریو‬ ‫به هرحال در چنین روزهایی در سال گذشته‪ ،‬هنگام ‌‬ ‫شادی اعضا و هواداران حزب آزادی و عدالت (به رهبری محمد‬ ‫المرسی‪ ،‬رئیس‌جمهور کنونی مصر) در واکنش به پیروزی‌های‬ ‫قابل مالحظه حزب تازه‌تاسیس و مورد قبولشان (در هریک از‬ ‫مراحل س��ه‌گانه انتخابات پارلمانی سال گذشته مصر) به هوا‬ ‫بلند بود‪ ،‬این تصور که ممکن اس��ت با گذشت تنها یک سال‪،‬‬ ‫این فریاد‌های شادی جای خود را به شعارهای مخالف بدهد‪،‬‬ ‫تصوری غیرواقعی تلقی می‌شد‪ .‬تصوری که اینک برخالف‬ ‫انتظار و تصور بس��یاری از صاحب‌نظران سیاس��ی و از جمله‬ ‫شخص المرسی و یارانش در جماعت اخوان‌المسلمین مصر‪،‬‬ ‫جنبه واقعی به خود گرفته‪ ،‬ولیک��ن باتوجه به ترکیب نیروها‪،‬‬ ‫خاستگاه جریان‌های سیاس��ی و عقیدتی در مصر و همچنین‬ ‫قابلیت‌هایی که از المرسی و جماعت اخوان‌المسلمین انتظار‬ ‫می‌رود‪ ،‬قاعدتا نمی‌تواند مدت زیادی دوام داشته باشد‪.‬‬ ‫این درحالی اس��ت که در تش��ریح و تفس��یر تازه‌ترین‬ ‫ناآرامی‌های مصر (ناآرامی‌های هفته گذشته)‪ ،‬اختالف‌نظرهای‬ ‫زیادی به وجود آمده و به تناسب پیچیدگی‌های موجود در اوضاع‬ ‫سیاسی این کشور‪ ،‬زمینه تحلیل‌ها و تفسیر‌های بسیار متفاوت‬ ‫و بعضا متضادی را به‌وجود آورده اس��ت‪ .‬حال اگرچه این نوع‬ ‫اختالف‌نظر در نگرش به رویدادهای مصر و در درک واقعیات‬ ‫جاری این کشور‪‌،‬بی‌سابقه و حتی کم‌سابقه نیست‪ ،‬ولیکن در‬ ‫مقطع کنونی دامنه آن گسترش یافته و در نتیجه‪ ،‬برداشت‌ها و‬ ‫قضاوت‌های متفاوتی را نه‌تنها درباره جریان‌های سیاسی این‬ ‫کشور‪،‬بلکهدرخصوصماهیتافرادوخط‌مشیشخصیت‌های‬ ‫سیاس��ی مصر را نیز باعث شده اس��ت‪ ،‬چنانکه در اثر همین‬ ‫اختالف‌نظرها و تفاوت در برداشت‌ها‪ ،‬تصویری بسیار متمایز از‬ ‫شخصیتمحمدالمرسی‪،‬رئیس‌جمهورمص ‌ر ترسیمشدهو از او‬ ‫که به علت سوابق فعالیت‌هایش در جماعت اخوان‌المسلمین و‬ ‫شاخه سیاسی این جماعت (حزب آزادی و عدالت) تصویر نسبتا‬ ‫روشنی در دست است‪ ،‬دوچهره کاملا متضاد‪ ،‬یکی شخصی‬ ‫دیکتاتور و دیگری ف��ردی مصمم به هموار ک��ردن راه برای‬ ‫حرکت‌های دموکراتیک‪ ،‬به نمایش گذاشته است‪ .‬کمااینکه‬ ‫برخی شخصیت‌های مخالف المرسی و رسانه‌های وابسته به‬ ‫آنان‪ ،‬از صدور بیانیه دوم آذرماه او با عنوان «بازگشت فرعون»‬ ‫و از اقدام وی برای تغییر مقامات منصوب رژیم مبارک در قوه‬ ‫قضائیه‪ ،‬با عنوان «کودتای المرسی» یاد کرده‌اند و درهمین‬ ‫حال‪ ،‬سران‪ ،‬مقامات و اعضای حزب آزادی و عدالت و جماعت‬ ‫اخوا ‌نالمسلمین‪،‬مجموعهاقداماتاخیرالمرسیرامناسب‌ترین‬ ‫نوع پاسخگویی به نیازهای کنونی مصر دانسته و آمادگی خود‬ ‫را برای دفاع از آن صراحتا اعالم داشته‌اند‪.‬‬ ‫اما مسلم است که این دو برداشت از اقدامات اخیر المرسی‬ ‫و این دو نوع تفسیر و تحلیل از نیات و انگیزه‌های وی‪ ،‬نمی‌تواند‬ ‫در کنار یکدیگر مورد قبول واقع شود و بنا به قاعده‪ ،‬در این میان‪،‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫با ای�ن اوصاف در آین�ده نزدیک ای�ن ناآرام ی‌ها و‬ ‫اعتراضات در مصر آرام نخواهد شد؟‬ ‫‪5‬‬ ‫جعفر قنادباشی‪/‬کارشناس مسائل آفریقا‬ ‫یک دیدگاه به واقعیت نزدیک‌تر است‪ .‬البته شاید یکی از عللی‬ ‫که سبب پیدایش قضاوت‌های متضاد و برداشت‌های نادرست‬ ‫از ناآرامی‌های اخیر مصر شده‪ ،‬اشتباهی است که در تشخیص‬ ‫نقطه آغاز مجموعه رویدادهای اخیر صورت گرفته و براساس‬ ‫آن تحلیلگران را از ش��ناخت علل آغازین و اصلی وقایع اخیر‬ ‫بازداشته است؛ چنان‌که بسیاری از تحلیل‌ها و تفسیر‌های اراده‬ ‫ش��ده در این باره‪ ،‬با این عبارت که «همه چیز با صدور بیانیه‬ ‫المرسی (بیانیه دوم آذرماه) آغاز شد»‪ ،‬ش��روع می‌شود را زير‬ ‫سوال برده‌اند چراکه با واقعیت‌های جاری مصر هیچ تطابقی‬ ‫ندارد چون بیانیه المرس��ی که از آن به‌عنوان کوششی برای‬ ‫افزایش اختیارات وی (حرکت به‌سوی دیکتاتوری) یاد می‌شود‪،‬‬ ‫به خودی خود‪ ،‬پاسخی به اعتراضات گسترده و خیابانی (اواخر‬ ‫آبان ماه) و کوشش��ی برای فرو نشاندن خش��م خانواده‌های‬ ‫قربانیانی بود که سال گذشته درخیابان‌های مصر درخون خود‬ ‫غلتیدند و قوه‌قضائیه مصر در اقدام اخیرش و البته درمیان حیرت‬ ‫عمومی‪ ،‬قاتالن آنها را یکی بعد از دیگری تبرئه کرد‪ .‬با این حال‬ ‫بیانیه المرسی و همچنین اقدام او دربرکناری دادستان کل مصر‬ ‫در پاسخ به نیاز‌ها و مطالبات کلی‌تر و بسیار مهم‌تری نیز بود که‬ ‫از ابتدای روی کار آمدن او از جانب انقالبیون مصری بر آن تاکید‬ ‫می‌شد؛ ولیکن محمدالمرسی‪ ،‬فراهم کردن زمینه‌های تحقق‬ ‫آن را تا زمان ص��دور بیانیه دوم آذرماه ب��ه تعویق انداخته بود‪.‬‬ ‫در این‌باره باید به ضرورت‌های بس��یار حیاتی مربوط به تغییر‬ ‫مهره‌های منصوب مبارک در قوه‌قضائیه و همچنین نقش��ی‬ ‫که این قوه در مانع‌تراشی بر سر راه ایجاد نهادهای دموکراتیک‬ ‫و حتی تصویب قانون اساسی جدید مصر ایفا کرد‪ ،‬اشاره کرد؛‬ ‫چنانکه در این عرصه این قوه‌قضائیه مصر بود که از یک‌س��و‬ ‫پارلمان منتخب مردم مصر را منحل اعالم کرد و از سوی دیگر‬ ‫با توسل به یک سلسله دلیل‌تراشی‌های به‌اصطالح قانونی‪،‬‬ ‫درصدد بود تا از برگزاری انتخابات پارلمانی جدید جلوگیری کند‪.‬‬ ‫بنابراین باتوجه ب��ه اینگونه ش��واهد می‌توان تصریح‬ ‫كرد که‪ :‬برخالف تعبی��ر تحلیلگران‌بی‌بی‌س��ی که «همه‬ ‫چیز با صدور بیانیه المرس��ی (بیانیه دوم آذرماه) آغاز ش��د»‬ ‫ناآرامی‌های یک هفته اخیر مصر‪ ،‬نه‌فقط از زمان صدور بیانیه‬ ‫المرسی آغاز نشده‪ ،‬بلکه هسته اولیه آن با آغاز خیزش‌های‬ ‫مردمی‌این کشور شکل گرفته و در پی موفقیت حزب آزادی‬ ‫و عدالت به رهب��ری المرس��ی در دو انتخاب��ات پارلمانی و‬ ‫ریاست‌جمهوری (فراهم ش��دن زمینه‌های تغییر در دوقوه‬ ‫مقننه و مجریه مص��ر) جنبه و ابعاد جدی‌تری یافته اس��ت؛‬ ‫به‌خصوص که از یک سو‪ ،‬این موفقیت به معنی شکست همه‬ ‫گرایش‌های سیاسی و ایدئولوژیکی غیراسالمی در مصر و در‬ ‫حقیقت پیدایش هسته‌های تشکیل اپوزیسیونی که نقشی‬ ‫ضد‌انقالبی دارد؛ بوده و از سوی دیگر‪ ،‬این ضرورت را که باید‬ ‫در قوه‌قضائیه مورد تایید رژیم مبارک نیز‪ ،‬تحوالتی متناسب‬ ‫با شرایط جدید صورت گیرد‪ ،‬عیان‌تر ساخته است‪ .‬عالوه بر‬ ‫ای��ن‪ ،‬ناآرامی‌ها و مخالفت‌های اخیر علیه محمد المرس��ی‪،‬‬ ‫پیش‌زمینه‌های دیگری هم دارد که بخشی از آن را می‌توان در‬ ‫اعتراضات خیابانی پراکنده یا بعضا منسجم ماه‌های شهریور‬ ‫و مهر امس��ال در قاه��ره و برخی از ش��هرهای بزرگ مصر‬ ‫جست‌وجو کرد‪ ،‬اعتراضات و راهپیمایی‌هایی که عمدتا توسط‬ ‫احزاب و گروه‌های لیبرال‪ ،‬ملی‌گرا و سکوالر (در‌واقع همان‬ ‫شکست‌خوردگان در انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری) یا‬ ‫ازجانب عناصر رژیم سابق مصر سازماندهی شده و با هدف‬ ‫سهم‌خواهی از خیزش و انقالب مردمی‌در مصر و جلوگیری‬ ‫از روند اسالمی شدن این کشور در جریان اسالمی و شخص‬ ‫المرسی را که تنها سمبل رس��می‪ ،‬قانونی این جریان و تنها‬ ‫منتخب مردم (بعد از انحالل پارلمان از س��وی قوه قضائیه‬ ‫مصر) است‪ ،‬نشانه رفته است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪ l‬وارد ش��دن عربس��تان س��عودی به نفع محمد‬ ‫المرس��ی در مس��ائل اخیر بیانگر خیلی مس��ائل اس��ت‪.‬‬ ‫عربس��تان روی محمد المرس��ی فش��ار آورد تا یک شبه‬ ‫حکومت اسالمی رادیکال اعالم کند و حکم شرع را یک شبه‬ ‫به‌رغم وضعیت موجود‪ ،‬عملی کند‪ .‬این حرکت عربس��تان‬ ‫یک حرک��ت مغرضانه ب رای ایجاد ش��کاف در جامعه مصر‬ ‫بود‪ .‬بناب راین احس��اس م ی‌ش��ود برخی دست‌های خارجی‬ ‫در دو ط��رف ماجرا حضور دارند؛ از ی��ک طرف غرب ی‌ها که‬ ‫دنبال هرج و مرج دموکراتیک هستند و از طرف دیگر فشار‬ ‫سلف ی‌های ع ربستان ب رای برهم زدن وحدت ملی مصری‌ها‪.‬‬ ‫این در حالی است که بالد االزهر خودش بالد اسالم معتدل‪،‬‬ ‫اس�لام همراه با عقل و صبر و مداراست و همیشه معروف‬ ‫بوده که اس�لام ازهری یک اسالم باز نس��بت به مذاهب‪،‬‬ ‫فرهنگ‌ه��ا و تمدن‌های دیگر اس��ت و حاصل جمع میان‬ ‫عقل و مصلحت و ش��ریعت اس��ت‪ .‬با این تفاس��یر اکنون‬ ‫عربستان م ی‌خواهد این موازنه را برهم بزند و جامعه مصر‬ ‫را به سمت وهابی شدن هدایت کند‪ .‬بناب راین باوجودی که‬ ‫موقتا المرسی با شورای عالی قضایی به یک راه‌حل میانه‬ ‫ب رای این مشکل دست یافت‪ ،‬اما پروژه فتنه ب رای مصر هنوز‬ ‫در دستورکار غرب ی‪‎‬ها‪ ،‬عربس��تان ی‪‎‬ها و قطری‪‎‬ها قرار دارد‪.‬‬ ‫اسرائیل نیز از این فتنه دور نیست زی را یکی از سیاست‌های‬ ‫عمده این رژیم طی ‪ 30-40‬سال گذشته تحقیر مصر و به‬ ‫حاشیه کشاندن این کشور بوده است‪.‬‬ ‫نقطه آغاز جنجال‌هاي اخير كجا بود؟‬ ‫‪53‬‬
‫اخوان برنده توازن قوا؟‬ ‫تاکتیک المرسی برای شناسایی مخالفان‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫داود احمدزاده‪/‬کارشناس مسائل مصر‬ ‫‪6‬‬ ‫پس از سقوط حس��نی مبارک و پیروزی اسالمگرایان‬ ‫در مصر‪ ،‬تقابل میان جریانات سیاس��ی به اوج خود رس��ید‪.‬‬ ‫اخوان‌المس��لمین به‪‎‬عن��وان فراگیرترین جنب��ش دینی و‬ ‫اجتماعی در مصر‪ ،‬پس از سقوط مبارک با گروه‏های سکوالر‬ ‫و مل ی‌گراها از یک سو و نیز نظامیان وابسته به‌رژیم گذشته از‬ ‫سوی دیگر وارد بازی سیاسی پیچیده‪‎‬ای شد‪ .‬گرچه اخوان ی‪‎‬ها‬ ‫پس از آغاز قیام ژانویه ‪ 2011‬حضور جدی و چش��مگیری در‬ ‫اعتراضات مدنی نداشتند‪ ،‬ولی با گسترش انقالب و تجمیع‬ ‫مردم در میدان التحری��ر فضای مناس��بی را ب رای تحمیل‬ ‫اراده به حریف و دس��تیابی به مطالبات سیاس��ی خود پیدا‬ ‫کردند‪ .‬برگزاری انتخابات پارلمانی مصر در دو مرحله به‌رغم‬ ‫تالش‪‎‬های نظامیان ب رای ماندن در قدرت سیاس��ی و حفظ‬ ‫پس��ت‪‎‬های کلیدی‪ ،‬با پیروزی اخوان‌المس��لمین به پایان‬ ‫رس��ید‪ .‬بعد از این تح��ول در مصر‪ ،‬تالش‪‎‬ها ب��رای حذف‬ ‫چهره‪‎‬های شاخص اس�لامگرا (خی رات‌الشاطر) در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری ‪ 2012‬و به قدرت رساندن «احمد شفیق»‪،‬‬ ‫چهره شاخص نظامیان دو‌چندان شد‪ .‬با این وجود‪ ،‬پیروزی‬ ‫محمد المرسی تکنوکرات‪ ،‬روند را ب رای نقش‪‎‬آفرینی بیشتر‬ ‫اسالمگرایان فراهم ساخت‪ .‬گرچه در بازی پیچیده قدرت در‬ ‫سرزمین فراعنه‪ ،‬اخوان ی‪‎‬ها بارها متهم به مماشات با نظامیان‬ ‫ب رای تقسیم قدرت از س��وی نیروهای سکوالر شده‌اند‪ ،‬ولی‬ ‫گذشت زمان ثابت کرده که نسل جدید اسالمگرایان دیگر‬ ‫افراد صوفی مس��لك نیس��تند؛ بلکه نس��ل جدید رهب ران‬ ‫اخوانی با تحصیل در دانشگاه‪‎‬های مدرن غرب به‪‎‬ویژه آمریکا‬ ‫تخصص باالیی در روابط اجتماعی و سیاسیکسبکرده‌اند‪.‬‬ ‫تجربه‌اندوزی اخوان ی‏ها از انقالب الجزایر و کودتای نظامی و‬ ‫‪54‬‬ ‫سرکوب جریان غالب اسالمگرا در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫باعث شد در س��ال ‪ 1992‬اخوان ی‏ها ب رای دستیابی به‌قدرت‬ ‫و کاس��تن از تنش‏های فزاینده سیاس��ی‪ ،‬گام‪‎‬ه��ای خود را‬ ‫محتاط‪‎‎‎‎‎‬تر بردارند‪ .‬بناب راین به‌رغم خش��ونت‪‎‬های نظامیان و‬ ‫سرکوب مردم‪ ،‬رهب ران اخوان با دوراندیشی‪ ،‬برگزاری انتخابات‬ ‫و تدوین قانون اساس��ی را ب��ه نظامیان واگ��ذارکردند تا از‬ ‫امنیت ی‌شدن بیشتر اوضاع و برخوردهای خشونت‌بار سیاسی‬ ‫جلوگیری کنند‪ .‬در واقع المرسی بعد از تکیه بر قدرت سیاسی‬ ‫ناخواسته تن به مطالبات نظامیان داد و در نبود مجلس (به‬ ‫دلیل انحالل آن) در دادگاه نظامی و قضات منسوب به رژیم‬ ‫گذشته سوگند وفاداری یاد کرد‪.‬‬ ‫محمد المرس��ی ب رای تثبیت قدرت سیاس��ی خود و‬ ‫ارائه چه��ره مقبول نزد گروه‪‎‬های سیاس��ی‪ ،‬خ��ود را رئیس‬ ‫منتخب کل مردم نیل نامید‪ .‬از سوی دیگر با ابقای طنطاوی‪،‬‬ ‫رئیس شورای نظامی و دیگر چهره‪‎‬های امنیتی در برخی از‬ ‫پس ت‪‎‬های کلیدی تالش کرد اعتماد نظامیان را ب رای ادامه‬ ‫قدرت جلب نماید؛ وی همچنین در تش��کیلکابینه نیز از‬ ‫جریانات سکوالر و ملی بهره جست‪ .‬در خارج از مصر‪ ،‬المرسی‬ ‫س��عی کرد ضمن وفاداری به قرارداده��ای قبلی و تعمیق‬ ‫مناسبات با کش��ورهای اثرگذار در منطقه نظیر عربستان و‬ ‫ترکیه شرایط را ب رای جذب سرمایه‪‎‬های خارجی و برون‌رفت‬ ‫از مشکالت فزاینده اقتصادی مهیا نماید‪.‬‬ ‫قاهره در مدتیکوتاه‪ ،‬دیگر بار به کانون دیپلماس��ی‬ ‫منطقه بدل ش��د و در رایزن ی‪‎‬های مرتبط با بحران سوریه و‬ ‫نیز ایجاد آش��تی ملی میان گروه‪‎‬های سیاسی فلسطینی‬ ‫نقش موث��ری بازیک��رد‪ .‬اوج پختگی دیپلماس��ی مصر را‬ ‫م ی‪‎‬توان در بحران نوار غزه و جنگ هش��ت روزه تمام‌عیار‬ ‫اس��رائیل علیه مردم مظلوم فلسطین مش��اهده کرد‪ .‬سفر‬ ‫هشام‌قندیل(نخس��ت‌وزیر) به مناطق جن��گ‌زده‪ ،‬حمایت‬ ‫دیپلماتیک از حماس و رایزن ی‪‎‬های گس��ترده با کشورهای‬ ‫منطقه و نیز آمریکا نشان داد که مصر دیگر در قالب متحد‬ ‫نزدیک تل‪‎‬‏آویو‪ ،‬هم‌پیمان آمریکا در منطقه عمل نم ی‪‎‬کند‪.‬‬ ‫کوش��ش‪‎‬های المرس��ی درکنار مقاومت حم��اس در ب رابر‬ ‫حمالت اسرائیل‪ ،‬موجب ش��د س��ران این رژیم به پذیرش‬ ‫آتش‌بس تن دهند‪ .‬ولی به‌رغم بازگش��ت مص��ر به جرگه‬ ‫کش��ورهای تاثیرگذار در منطقه خاورمیان��ه و جهان عرب‪،‬‬ ‫کشمکش سیاس��ی میان نیروهای اس�لامگرا به رهبری‬ ‫المرس��ی و ارتش و گروه‪‎‬های س��کوالر در داخل ادامه یافته‬ ‫است‪ .‬در تازه‌ترین تحول المرسی با افزایش قدرت سیاسی‬ ‫خود با ابالغ بیانیه قانون اساسی‪« ،‬مجید محمود» دادستان‬ ‫کل را ع��زل و «طلع��ت اب راهیم‌عبداهلل» را به این س��مت‬ ‫منصوبکرد‪ .‬مخالفان المرسی‪ ،‬وی را متهم به نقض قانون‬ ‫و از بین بردن تفکیک قوا کرده و از لقب فرعون جدید مصر‬ ‫ب رای وی استفاده م ی‪‎‬کنند‪ .‬به نظر م ی‏رسد با اقدامات جدید‬ ‫المرسی‪ ،‬آرامش نس��بی حاکم بر فضای مصر دستخوش‬ ‫تالطمات سیاس��ی گردیده و دو جریان مشخص موافق و‬ ‫مخالف را به عکس‪‎‬العمل واداشته است؛ از یک سو‪ ،‬جریان‬ ‫اخوان به‌ویژه سلف ی‪‎‬ها‪ ،‬حذف افراد منسوب به رژیم گذشته‬ ‫را تحولی مثبت و در راس��تای تقویت اسالمگرایی م ی‪‎‬دانند‬ ‫و از س��وی دیگر‪ ،‬جریان مخالف در قالب حزب الدستور (به‬ ‫رهبری محمد الب رادعی) و نیز ح��زب ناصری و حزب الوفد‪،‬‬ ‫این اقدام��ات را همانند نفت روی آتش ریختن و بازگش��ت‬ ‫به اس��تبداد دوره مبارک ارزیابی م ی‌کنند‪ .‬به نظر م ی‪‎‬رس��د‬ ‫اگر شکاف میان جریانات سیاس��ی حاضر در صحنه مصر‬ ‫بیشتر شود‪ ،‬المرسی توانس��ته در رقابت با رقبای سیاسی‬ ‫خویش‪ ،‬توازن شکننده قوا را به نفع اخوان تغییر دهد و در نبود‬ ‫قانون‌اساس��ی مدون و جدید مصر فرصت مناسبی را ب رای‬ ‫جابه‌جایی افراد و تحمیل نگرش خ��اص از قانون منطبق‬ ‫با اسالم میانه‌رو به گروه‪‎‬های مخالف فراهم سازد‪ .‬م ی‏توان‬ ‫گفت در مصر به‌رغم تالش‏های المرسی ب رای ایجاد آرامش‪،‬‬ ‫با حضور گرایش‪‎‬های س��لفی افراطی و سکوالر تندرو و نیز‬ ‫نظامیان‪ ،‬چشم‪‎‬انداز گذرا به معیارهای دموکراسی مبهم است‪.‬‬ ‫تطویل بحران و نزاع میان جریانات سیاسی مختلف م ی‌تواند‬ ‫ضمن‌ب ی‌اثر کردن برخی از ثمرات انقالب ‪ 2011‬به فروپاشی‬ ‫ساختار قدرت بینجامد‪ .‬فروکش کردن بحران داخلی در مصر‬ ‫بس��تگی به این دارد که رفتار بازیگران سیاس��ی به شکل‬ ‫قانونمند و در راستای اصالح زیربناهای ساختاری با الزامات‬ ‫داخلی و خارجی صورت گیرد و مطابق یک اصل‪ ،‬کنشگران‬ ‫عرصه سیاس��ی مصر با ت��ن دادن به قواعد ب��ازی به فکر‬ ‫حذف رقیب و قبضه کامل قدرت نباش��ند‪ .‬ولی این رویکرد‬ ‫در مرام‪‎‬نامه سیاسی اخوان‪‎‬المس��لمین مشاهده نم ی‪‎‬شود‪.‬‬ ‫اخوان ی‪‎‬ها از زمان تشکیل‪ ،‬ادعای عدم دخالت در امور سیاسی‬ ‫را داش��تند و در دوره سی س��اله مبارک فرصت مشارکت در‬ ‫انتخابات را هم پیدا نکرده بودند‪ .‬ولی سقوط مبارک‪ ،‬فضای‬ ‫مناسبی را ب رای جریان اسالمگرا پیش آورد تا در زمان اندک‬ ‫با قبضه قدرت در مجلس و ریاس��ت‌جمهوری عرصه را بر‬ ‫رقبای سیاسی خود تنگ‪‎‬تر نمایند‪ .‬به نظر م ی‪‎‬رسد المرسی‬ ‫به‌رغم مانور قدرت در قبال جریان سکوالر و ارتش‪ ،‬همچنان‬ ‫راه پرفرا‪‎‬زو‪‎‬نشیبی را ب رای اداره مصر امروز در پیش دارد‪ .‬اقدام‬ ‫اخیر رئی س‪‎‬جمهوری نیز فرصت مغتنمی‌است که جریانات‬ ‫مخالف‪ ،‬از آن به‌عنوان حربه‪‎‬ای ب رای مهار رفتار وی به ویژه‬ ‫در محیط داخلی اس��تفاده خواهند کرد؛ در عین حال‪ ،‬اصرار‬ ‫المرسی بر اجرایی شدن خواسته‪‎‬هایش‪ ،‬ممکن است همراه با‬ ‫تقویت هرچه بیشتر موضع مخالفان به مخدوش شدن چهره‬ ‫او نزد افکار عمومی مردم مصر بینجامد‪.‬‬ ‫تجربه تکرار کودتای ارتش در س��ال ‪ 1992‬باتوجه به‬ ‫فضای موجود مصر و حمایت اکثریت جریان اس�لامگرا از‬ ‫ی‪‎‬ها ادامه حمایت از دولت‬ ‫المرسی‪ ،‬دور از ذهن است ولی غ رب ‏‬ ‫اسالمگرا را منوط و مشروط به رفتار المرسی و حفظ حقوق‬ ‫سیاسی– اجتماعی مخالفان کرده‌اند‪ .‬این در حالی است که‬ ‫بعید نیست دستور المرسی در صدور بیانیه قانون اساسی‪،‬‬ ‫ت نیروهای‬ ‫به‌عنوان یک تاکتیک مشخص ب رای درک ظرفی ‪‎‬‬ ‫مخالف صورت گرفته باشد‪.‬‬ ‫بروز اعتراضات گسترده در مصر باعث شده که المرسی‬ ‫قوانین جدید را موقتی اعالم کند و این امر نشان م ی‪‎‬دهد وی‬ ‫خواستار گسترش تنش در جامعه نیست‪ .‬بناب راین همچنان‬ ‫در جامعه مصر‪ ،‬ام��کان گفت‌وگو و رایزنی ب��رای تفاهم و‬ ‫رسیدن به خواست‪‎‬های ملی وجود دارد‪g .‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫آسيا‬ ‫انقالب ‪ 2013‬در چين‬ ‫آيا آمريكا آماده تحوالت بزرگ در پكن است؟‬ ‫چن‌گانگ چنگ(‪ /)1‬ترجمه‪‌:‬رضا آقازاده‬ ‫بين‌الملل‬ ‫که آنها باید بپذیرند‪.‬‬ ‫من فک��ر می‌کنم چی��ن به رهب��ری مانن��د چیانگ‬ ‫چینگ‌کو(‪ )2‬نیاز دارد‪ .‬کس��ی که بتواند پابه پ��ای روندها و‬ ‫گرایش‌های جامعه حرکت کند‪ .‬کس��ی که بداند استفاده از‬ ‫قدرت بسیار آسان است‪ ،‬ولی اس��تفاده نکردن از آن بسیار‬ ‫دشوار‪ .‬به نظر می‌رسد س��طح عزم و اراده مردم چین برای‬ ‫تغییر بسیار شبیه به وضعیت تایوان در اواخر دهه ‪ 70‬است‪.‬‬ ‫جامعه در وضعیتی نزدیک به بی‌قانونی است و حقوق مردم‬ ‫عادی همواره نقض می‌شود‪.‬‬ ‫کنفسیوس برای ارزشیابی به مجموعه‌ای از ضوابط‬ ‫عام اعتقاد داش��ت؛ ارزش‌های جهان��ی‪ .‬اصول انصاف و‬ ‫بی‌طرفی‪ .‬اصول شفافیت و آزادی بیان‪ .‬ایستادن در برابر‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫ایاالت متحده در زمینه سیاس��ت خارجی تاکید بسیار‬ ‫زیادی روی منافع خود دارد‪ .‬در صورت��ی که این اهمیت را‬ ‫باید برای ارزش‌های انسانی‪ ،‬دموکراسی‪ ،‬حاکمیت قانون‪،‬‬ ‫حکومت مش��روطه و به‌ویژه حقوق بشر قائل‬ ‫شود‪ .‬حقوق‌بشر باید اولویت اول آنها باشد‪.‬‬ ‫بسیاری از دوس��تان من در میان فعاالن‬ ‫حقوق بش��ر‪ ،‬مردم عادی و روشنفکران‪ ،‬پیش‬ ‫از فرار من از چین‪ ،‬احس��اس ضع��ف و ناتوانی‬ ‫شدیدی می‌کردند‪ .‬برخی از دوستانم بعد از این‬ ‫اتفاق به من گفتند که این حالت ناتوانی تقریبا‬ ‫به‌طور کامل از بین رفته است‪ .‬فکر می‌کنم این‬ ‫اتفاق فوق‌‌العاده‌ای اس��ت‪ .‬خواست همیشگی‬ ‫من این بوده که حتی مردم عادی هم باور کنند‬ ‫که اراده فردی می‌تواند هرچیزی را تغییر دهد‪.‬‬ ‫زمانی که رهبران چین درباره اصالحات‬ ‫حرف می‌زنند‪ ،‬منظورش��ان حرکتی بسیار کند‬ ‫و آرام و تغیی��رات ان��دک در بازه‌ه��ای زمانی‬ ‫طوالنی اس��ت‪ .‬پیش‌ش��رط چنین اصالحاتی‬ ‫این است که شما قطعا خواس��تار تغییر هستید‬ ‫ولی نمی‌خواهید این تغییر خیلی سریع یا به‌طور‬ ‫کامل اتفاق بیفتد؛ قدم به ق��دم‪ ،‬آرام آرام‪ .‬ولی‬ ‫مش��کل اینجاس��ت که اگر به صورت فعاالنه‬ ‫اقدام به اصالحات نکنید‪ ،‬در موضعی منفعالنه‬ ‫مورد اصالحات قرار می‌گیرید‪.‬‬ ‫دولت مرکزی قطعا می‌دانست که من به‬ ‫صورتی غیرقانونی تحت بازداش��ت قرار دارم‪.‬‬ ‫این مقامات محل��ی بودند که ب��رای به زندان‬ ‫انداختن من به دروغ متوس��ل شده بودند‪ ،‬تمام‬ ‫اعضای خانواده‌ام را مورد آزار و اذیت قرار دادند‬ ‫ولی [حکومت مرکزی] لزوما نیازی به دانستن‬ ‫جزئیات نداشت‪ .‬حتی ش��ش ماه بعد از آن هم‬ ‫هیچ نش��انه‌ای از پیگیری حکوم��ت مرکزی‬ ‫برای اجرای قوانین کشور و عمل به وعده‌های‬ ‫خود در زمین��ه انجام تحقیق��ات و مجازات آن‬ ‫دس��ته از مقاماتی که بدون احساس مسئولیت‬ ‫و به‌صورت غیرقانونی مرتکب این جرائم شده‬ ‫بودند‪ ،‬دیده نمی‌شد‪.‬‬ ‫فکر نمی‌کنم اگر برای مردم ع��ادی چین اتفاقاتی را‬ ‫که برایم رخ داده تعریف کنم بتوانند سطح بی‌رحمی‌و ستم‬ ‫واردشده به من را باور کنند‪ .‬وقاحت و بی‌شرمی‌به کار رفته‬ ‫فراتر از تصور آنها خواهد بود‪ .‬درست همانطور که از قدرت‬ ‫خود برای تغییر آینده کشور‌شان هیچ تصوری ندارند‪.‬‬ ‫اگر می‌توانس��تم ش��ی‌جین‌پینگ را مالقات کنم به‬ ‫صراحت به او می‌گفتم «هر قدرتی» که از اراده مردم پیروی‬ ‫نکند و در ع��وض برای حفظ حاکمیت خ��ود متکی به ظلم‬ ‫به عامه مردم و س��رکوب اراده و خواست مردم باشد‪ ،‬مدت‬ ‫زیادی دوام نخواهد آورد‪ .‬حزب کمونیست هم از این قاعده‬ ‫مستثنی نیست‪.‬‬ ‫در طول تاریخ این کشور‪ ،‬آیا هیچ امپراتوری بوده که‬ ‫بگوید حاضر است از قدرت دست بکش��د؟ تمام امپراتورها‬ ‫به‌دنبال این بوده‌اند که قدرتشان همچنان از نسلی به نسل‬ ‫دیگر تداوم داشته باشد‪ .‬ولی آیا موفق به چنین کاری شدند؟‬ ‫حزب کمونیست نمی‌تواند تمامی‌قدرت را برای همیشه در‬ ‫چین به صورتی انحصاری در اختیار بگیرد‪ .‬این واقعیتی است‬ ‫این ارزش‌ها درست نیست‪ .‬مخالفت با این ارزش‌ها عین‬ ‫شر است و دیگران باید برای مقابله با این شر اقدام کنند‪.‬‬ ‫رابطه بین کشورها کاملا شبیه رابطه بین خانواده‌هاست‪.‬‬ ‫اگر با همس��ر و فرزندانتان بدرفتاری کنی��د‪ ،‬اگر به آنها‬ ‫آسیب زده و حتی آنها را به قتل برس��انید‪ ،‬آیا همسایه‌ها‬ ‫نباید مداخله کنند؟ اگر من چنین همس��ایه‌ای‬ ‫داشتم بدون لحظه‌ای‌تردید مداخله می‌کردم‬ ‫و سعی می‌کردم اسلحه را از چنگش در‌بیاورم‪.‬‬ ‫البته مس��لم اس��ت که او اعت��راض می‌کند و‬ ‫می‌گوید «این مس��ائل خانوادگی است و شما‬ ‫حق نداری��د دخالت کنید»‪ .‬ول��ی واقعیت این‬ ‫است که این مسائل دیگر خانوادگی محسوب‬ ‫نمی‌ش��ود‪ .‬او پا را از گلیم خود فراتر گذاشته و‬ ‫این مساله دیگر یک مس��اله جهانی محسوب‬ ‫می‌شود‪.‬‬ ‫احتم��ال اینکه چی��ن در س��ال ‪ 2013‬با‬ ‫یک انقالب روبه‌رو شود بس��یار زیاد است‪ .‬این‬ ‫موضوعی اس��ت که حکومت در چین بیش��تر از‬ ‫هرکس دیگری آن را حس می‌کند و جای تاسف‬ ‫دارد که جامعه بین‌الملل هنوز نه به این مس��اله‬ ‫واقف اس��ت و نه آمادگی آن را دارد‪ .‬آمریکا باید‬ ‫فورا موضع خود را از تعام��ل با حکومت چین به‬ ‫تعامل با مردم چین تغییر دهد‪ .‬این بار دیگر اتفاق‬ ‫سال ‪ 1989‬تکرار نخواهد شد‪ .‬چین در مرحله‌ای‬ ‫است که باید تغییر کند‪ .‬ما در حال حاضر در لحظه‬ ‫تاریخی مهمی‌قرار داریم‪ .‬تحول‪ ،‬چه به صورت‬ ‫مدنی یا با مدیریت دولت و چه احتماال به صورت‬ ‫خشونت بار‪ ،‬اجتناب‌ناپذیر است‪g .‬‬ ‫پی‌نوشت‪:‬‬ ‫(‪ )1‬چن‌گانگ چنگ ‪ 41‬س�اله فعال حقوق‬ ‫مدنی در چین است‪ .‬وی که در کودکی نابینا شده‬ ‫بدون داشتن تحصیالت دانشگاهی‪ ،‬درس حقوق‬ ‫را خودش فراگرفته و به «وکیل پابرهنه» شهرت‬ ‫دارد‪ .‬عمده فعالیت او در زمینه حقوق زنان‪ ،‬حقوق‬ ‫زمین و رفاه افراد فقیر و کم‌درآمد بوده است‪ .‬چن‬ ‫از س�پتامبر ‪ 2005‬تا مارس ‪ 2006‬در بازداشت‬ ‫بوده و در ژوئن ‪ 2006‬به‌طور رس�می دس�تگیر و‬ ‫در دادگاه به اتهام «آس�یب به اموال عمومی» به‬ ‫چهارسال و سه ماه حبس محکوم شد‪ .‬چن پس از طی کامل‬ ‫دوره محکومیت در سال ‪ 2010‬آزاد شد و مجددا در خانه‌اش‬ ‫تحت نظر ق�رار گرف�ت‪ .‬در آوری�ل ‪ 2012‬از حص�ر خانگی‬ ‫فرار کرده و به س�فارت آمری�کا در پکن پناهنده ش�د‪ .‬دولت‬ ‫آمریکا پ�س از مذاکره با دولت چین موفق ش�د اجازه خروج‬ ‫گانگ‌چنگ را بگیرد‪ 19 .‬ماه مه سال ‪ 2012‬چن‪ ،‬همسر و دو‬ ‫فرزندش چین را ترک کرده‪ ،‬وارد آمریکا ش�ده و در دانشگاه‬ ‫نیویورک مستقر شدند‪.‬‬ ‫(‪ )2‬فرزن�د چیانگ کای ش�ک‪ ،‬رهبر ملی‌گ�رای چین و‬ ‫رئیس‌جمهور تایوان از سال ‪ 1978‬تا ‪ 1988‬که زمینه تحول‬ ‫دموکراتیک تایوان را آماده کرد‪.‬‬ ‫منبع‪ :‬فارین پالسی‬ ‫‪55‬‬
‫آمريكا‬ ‫انتخابات‬ ‫فيس‌بوكي‬ ‫کمپین اوباما چگونه جوانان را‬ ‫جذب کرد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫نویسنده‪ :‬مایکل شرر ‪ /‬مترجم‪ :‬میالد قاری‌حیدری‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫در آخرین روزهای پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫اخیر آمریکا‪ ،‬آماری که از مقره��ای کمپین «باراک اوباما»‬ ‫رئی س‌جمهوری این کشور وکاندیدای دموکرات‌ها در ایالت‬ ‫«شیکاگو» منتشر شد‪ ،‬به‌ش��دت تکان‌دهنده بود‪ .‬نیمی‌از‬ ‫رای‌دهندگان زیر ‪ 29‬سالکه کمپین دموکرات‌ها ب رای جلب‬ ‫آنها تالش م ی‌کرد‪ ،‬هیچ شماره تلفن ثبت شده‌ای نداشتند‪.‬‬ ‫به عبارت دیگر ای��ن افراد به نوعی رای‌دهندگان در س��ایه‬ ‫بودندکه به‌طور موثری در ب رابر س��ازوکار انتخابات سنتی‪،‬‬ ‫مصونیت داشتند‪.‬‬ ‫این خبر ب رای کمپینیکه به حضور گس��ترده جوانان‬ ‫وابسته بود‪ ،‬یک بحران بزرگ به ش��مار م ی‌رفت‪ .‬استفاده‬ ‫از ش��بکه اجتماعی «فی س‌بوک» به‌‌عن��وان راهکاری که‬ ‫م ی‌توانس��ت نحوه فعالیت تمام��ی‌ کمپی ن‌ه��ا در آینده‬ ‫را تغییر دهد‪ ،‬بس��یار مهم و حیاتی بود‪ .‬ب رای بس��یاری از‬ ‫هواداران اس��تفاده از فی س‌بوک تنها یک راهکار دیجیتال‬ ‫ب رای دسترسی به کمپین بود ولی ب رای فعاالن انتخاباتی‪،‬‬ ‫این شبکه اجتماعی ابزاری ب رای «تغییر بازی» بود‪.‬‬ ‫«تدی گاف» مدیر امور دیجیتال کمپین اوباما گفته‬ ‫است که اس��تفاده از فی س‌بوک‪ ،‬کلیدی‌ترین ابزار فنی در‬ ‫کمپین اخیر بوده اس��ت‪ .‬دلیل این مس��اله این اس��ت که‬ ‫بیش از یک میلیون تن از ه��واداران اوباما که وارد صفحه‬ ‫فی س‌بوک کمپین ش��ده بودند‪ ،‬به کمپین اجازه دسترسی‬ ‫به فهرست دوستانش��ان را داده بودند‪ .‬به این ترتیب امکان‬ ‫دسترسی به رای‌دهندگان پنهان جوان فراهم م ی‌شد‪ .‬حدود‬ ‫‪ 85‬درصد از افرادیکه شماره تلفن ثبت شده نداشتند‪ ،‬در این‬ ‫فهرست‌ها قابل دسترسی بود‪ .‬عالوه بر آن‪ ،‬فی س‌بوک یک‬ ‫راه‌حل ایده‌آل را ب رای دسترس��ی به آنها فراهم م ی‌کرد‪ .‬به‬ ‫گفته گاف‪ ،‬مردم اعتمادی به کمپی ن‌ها ندارند‪ .‬آنها حتی به‬ ‫سازمان‌های رسانه‌ای نیز اطمینان نم ی‌کنند‪ ،‬ولی در عوض‬ ‫اعتماد آنها به دوستانشان غیرقابل انکار است‪.‬‬ ‫کمپین دموکرات‌ها این رویکرد را «اش��تراک‌گذاری‬ ‫هدفمند» نامیده بود و در هفته‌های آخر پیش از انتخابات‬ ‫‪56‬‬ ‫ریاست‌جمهوری‪ ،‬طی درخواست‌های مکرر از هواداران خود‬ ‫که در این رویداد اینترنتی ش��رکت کرده بودند‪ ،‬تقاضا کرد‬ ‫که جدیدترین تحوالت انتخابات��ی را در فضای فی س‌بوک‬ ‫با گروه خاصی از دوستانشان به اش��تراک بگذارند؛ اتفاقی‬ ‫که تنها با فشار دادن یک دکمه م ی‌افتاد‪ .‬بیش از ‪ 600‬هزار‬ ‫هوادار دموکرات به این درخواست فیس‌‌بوکی پاسخ مثبت‬ ‫داده و طی بیش از پنج‌میلیون تماس دیجیتال از دوستان‬ ‫خود خواستند که ب رای رای‌گیری ثب ت‌نام کرده‪ ،‬به کمپین‬ ‫کمک مالی کنند یا تصاویر ویدئوییک��ه ب رای تغییر نظر‬ ‫آنها ط راحی شده بود را تماشا کنند‪ .‬یکی از فعاالن کمپین‬ ‫دموکرات‌ها اطالعات و داده‌های جمع‌آوری شده را به دقت‬ ‫بررسی م ی‌کرد تا بهترین روش ب رای تحت تاثیر قرار دادن‬ ‫هر رای‌دهن��ده بالقوه را پی��دا کند‪« .‬دن واگنر» ‪ 29‬س��اله‬ ‫سرپرست تحلیلگران کمپین انتخاباتی اوباما که به پیشبرد‬ ‫این پروژه کمک زیادی کرد‪ ،‬در این باره م ی‌گوید‪« :‬ما ب رای‬ ‫مخاطبانمان تنها یک پیام تبلیغاتی نم ی‌فرستادیم‪ ،‬بلکه‬ ‫اطالعاتی از دوستانشان را در اختیار آنها قرار م ی‌دادیم‪».‬‬ ‫ارزیاب ی‌های اولیه سیس��تم نشان م ی‌داد که به لحاظ‬ ‫آماری تغییر چش��مگیری در رفتار رای‌دهندگان ایجاد شده‬ ‫است؛ به‌عنوان مثال افرادیکه دوستانشان از آنها خواسته‬ ‫بودند ب رای انتخابات ثب ت‌نام کرده یا در رای‌گیری زودهنگام‬ ‫ش��رکت کنند‪ ،‬نس��بت به افرادی که چنی��ن تماس‌هایی‬ ‫نداشتند‪ ،‬تمایل بسیار بیش��تری ب رای شرکت در انتخابات‬ ‫داشتند‪ .‬این مساله نشان‌دهنده تغییری بنیادین در فضای‬ ‫سیاسی – علمی‌جامعه بود‪ :‬شبکه‌های اجتماعی آنالین‬ ‫قدرت تغییر رفتار رای‌دهندگان را دارند‪.‬‬ ‫بررس��ی ‪ 62‬میلی��ون کارب��ر فی س‌ب��وک در جریان‬ ‫انتخابات میان‌دوره‌ای سال ‪ 2010‬میالدی نشان م ی‌دهدکه‬ ‫افرادی که تصاویر رای دادن دوستانشان در روز انتخابات را‬ ‫دیده‌اند‪ ،‬خود نیز تمایل بیش��تری به مشارکت در انتخابات‬ ‫نشان داده‌اند‪.‬‬ ‫«جیمز فولر» استاد دانشگاه کالیفرنیا در «سن‌دیگو»‬ ‫که در انجام این بررسی مش��ارکت داشته است‪ ،‬در این باره‬ ‫م ی‌گوید‪« :‬شبی ه‌س��ازی این روابط در دنیای واقعی بسیار‬ ‫موثرتر است‪».‬‬ ‫تجربیات کمپی ن‌های انتخاباتی طی س��ال‌ها نشان‬ ‫داده که تم��اس تلفنی یک دوس��ت یا مراجع��ه حضوری‬ ‫یک همس��ایه ب رای جل��ب حمایت فرد از ی��ک کاندیدای‬ ‫خاص تاثیری به مراتب بیش��تر از توصیه افراد ناش��ناس‬ ‫یا تماس‌ه��ای تلفنی از پیش ضبط ش��ده دارد‪ .‬پیش از به‬ ‫وجود آمدن ش��بکه‌های اجتماعی مانند فی س‌بوک‪ ،‬ارتباط‬ ‫یک فعال انتخاباتی با رای‌دهندگان بالقوه یک چالش بود‪.‬‬ ‫به‌عنوان مثال ایمیل‪ ،‬تنها یک فرد را به یک کمپین مرتبط‬ ‫م ی‌کند‪ ،‬ولی فی س‌بوک م ی‌تواند از طریق یک نفر‪ ،‬کمپین‬ ‫را به ‪ 500‬نفر یا بیشتر مرتبط کند‪ .‬از آنجا که به راه انداختن‬ ‫این سیستم بیش از یک سال زمان برد‪ ،‬تنها در مراحل آخر‬ ‫کمپین مورد استفاده قرار گرفت‪.‬‬ ‫کمپی��ن رامن��ی در جری��ان مب��ارزات انتخاباتی از‬ ‫تکنولوژی س��اده‌تری اس��تفاده م ی‌کرد‪ .‬استراتژیس ت‌های‬ ‫سیاس��ی هر دوکمپین گفته‌اند که تصمیم دارند در آینده‬ ‫استفاده از تکنولوژی را گس��ترش داده و در مراحل ابتدایی‬ ‫مبارزات انتخاباتی و در ایالت‌های کلیدی از آن بهره ببرند‪.‬‬ ‫فعاالنکمپی ن‌ها ک��ه به نقش موثر خ��ود در فعالی ت‌های‬ ‫انتخاباتی پی برده‌اند‪ ،‬در این روند مش��ارکت گسترده‌تری‬ ‫خواهند داشت‪.‬‬ ‫«پاتریک روفین��ی» استراتژیس��ت داده‌های آنالین‬ ‫که در کمپی��ن انتخاباتی «جورج ب��وش» رئی س‌جمهوری‬ ‫سابق آمریکا در س��ال ‪ 2004‬میالدی فعالیت کرده‪ ،‬در این‬ ‫باره م ی‌گوید‪« :‬فعاالن کمپی ن‌ها ت�لاش م ی‌کنند تماس‬ ‫تلفنی مدرن ی��ا مراجعه حضوری نوین را مهندس��ی کنند‪.‬‬ ‫به زودی نتیجه آن را خواهیم دید‪».‬تکنولوژی به‌سرعت در‬ ‫حال پیشرفت است‪ .‬در سال ‪ 2008‬میالدی شبکه اجتماعی‬ ‫«توییتر» یک ابزار فرعی و حاشی ه‌ای بوده و می زان دسترسی‬ ‫به فی س‌بوک در آمریکا یک‌ششم می زان فعلی بود‪ .‬تا سال‬ ‫‪ 2016‬میالدی به‌طور قطع شبکه اجتماعی اصلی آن زمان‪،‬‬ ‫معیار مبارزه الکترونیکی کاندیداها خواهد بود‪ .‬به دوستان‬ ‫خود بگویید! ‪g‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬
‫دولتداري عليه انقالبيگري‬ ‫المرسي جنگ قدرت پشت درهاي بسته را برده است‬ ‫نویسنده‪ :‬اشرف خلیل ‪ /‬مترجم‪ :‬آزاده کشوردوست‬ ‫‪2‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫صحنه‌هایی که ش��بکه خبری «الجزی��ره» عربی در‬ ‫تاری��خ ‪ 24‬نوامبر پخش ک��رد‪ ،‬مصر م��درن را در یک قاب‬ ‫جدید به تصویرکش��ید‪ .‬در یک تصویر‪« ،‬محمد المرسی»‬ ‫رئی س‌جمهوری مصر در میان هزاران ت��ن از هواداران خود‬ ‫که خارج از کاخ ریاست‌جمهوری تجمعکرده بودند‪ ،‬صحبت‬ ‫م ی‌کرد و با تاکید بر اینکه جای هی چ‌گونه نگرانی وجود ندارد‪،‬‬ ‫آنها را به حرکت به مرحله‌ای جدید دعوت م ی‌کرد‪ .‬نیمه دیگر‬ ‫تصویر‪ ،‬نیروهای امنیتی را نشان م ی‌داد که با گاز اشک‌آور‬ ‫معترضانی که در می��دان «التحریر» تجمع ک��رده بودند را‬ ‫هدف ق��رار م ی‌دادند‪ .‬این معترضان علیه المرس��ی ش��عار‬ ‫م ی‌دادند و شعارهای آنها ب ی‌شباهت به فریادهایی نبودکه‬ ‫حدود دوسال پیش علیه «حسنی مبارک» رئی س‌جمهوری‬ ‫سابق سر داده م ی‌شد‪.‬‬ ‫اقدام اخیر المرس��ی مبن ی‌بر صدور فرم��ان افزایش‬ ‫اختی��ارات رئی س‌جمهوری و محدود ش��دن ق��درت مراجع‬ ‫قضایی را شاید بتوان یکی از مهمترین تحوالت بعد از انقالب‬ ‫تاریخی مصر به‌شمار آورد‪ .‬بر مبنای این تصمیم‪ ،‬فرمان‌ها‬ ‫و دس��تورات رئی س‌جمهوری نیازی به تائید مراجع قضایی‬ ‫نداش��ته و هیچ نهادی حق لغو آنها را ندارد‪ .‬ب ر‌اساس حکم‬ ‫جدید المرسی‪ ،‬قضات مصری قدرت لغو مجمع قانون‌اساسی‬ ‫را نخواهند داشت و این مجمع دو ماه دیگر ب رای به سرانجام‬ ‫رساندن ب رنام ‌ه خود زمان دارد‪ .‬این امر باعث ادامه این روند تا‬ ‫سال ‪ 2013‬میالدی شده و متعاقب آن‪ ،‬انتخابات پارلمانی نیز‬ ‫در همین سال برگزار خواهد شد‪ .‬از طرف دیگر «عبدالمجید‬ ‫محمود» دادستان عمومی مصرکه المرسی اوایل سال جاری‬ ‫میالدی ب رای برکناری او تالش کرده ولی ناکام مانده بود‪ ،‬با‬ ‫اعمال چارچوب زمانی ب رای دوره فعالیتش‪ ،‬از صحنه خارج‬ ‫خواهد شد‪ .‬ش��اید مخرب‌ترین بخش فرمان اخیر المرسی‬ ‫بخش��ی باش��د که به الزام‌آور بودن تصمیم‌های ش��خص‬ ‫رئی س‌جمهوری اش��اره م ی‌کند‪ .‬بر این اس��اس‪ ،‬دس��تورات‬ ‫رئی س‌جمهوری از زمان رویکار آمدن المرسی در ماه ژوئن‬ ‫گذشته تا زمانیکه پارلمان منتخب فعالیت خود را آغاز کند‪،‬‬ ‫نهایی بوده و هیچ فرد یا نهادی حق مخالفت و س��رپیچی‬ ‫از آن را ندارد‪.‬‬ ‫این دستور همچنین ش��امل بند ساده و در عین حال‬ ‫ش��وم زیر اس��ت‪« :‬رئی س‌جمهوری این اختی��ار را دارد که‬ ‫اقدام‌های الزم را ب رای حفاظت از کشور و آرمان‌های انقالب‬ ‫انجام دهد‪».‬‬ ‫تصمیم المرسی باعث انفجار فضای سیاسی شکننده‬ ‫مصر شد‪ .‬چهره‌های شناخته‌‌شده‌ای مانند «محمد الب رادعی»‬ ‫مدیرکل سابق آژانس بی ن‌المللی انرژی اتمی‌و از مخالفان‬ ‫دولت‪« ،‬عمرو موس��ی» دبیرکل س��ابق اتحادی��ه عرب و‬ ‫«حمدین صباح��ی» ک��ه در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫بهار گذش��ته مصر در رتبه س��وم قرار گرفت‪ ،‬بالفاصله به‬ ‫آن واکنش نش��ان دادند‪ .‬عده زیادی از مخالفان این فرمان‪،‬‬ ‫المرس��ی را «فرعون جدید مصر» نامیده و برخی از کارب ران‬ ‫شبکه‌های اجتماعی با اشاره ضمنی به دیکتاتور سابق ایتالیا‪،‬‬ ‫از رئی س‌جمهوری مصر به‌عنوان «مرسیلینی» نام بردند‪.‬‬ ‫یکی از مسائل مهم در الیه‌های زیرین جامعه مصر این‬ ‫است که انقالبیون این کشور در نهایت از برکناری دادستان‬ ‫عمومی فعلی این کش��ور اس��تقبال خواهند کرد‪ .‬محمود‬ ‫که یکی از فعاالن سیاس��ی دوران مبارک اس��ت‪ ،‬در اذهان‬ ‫عمومی مصری‌ها به‌عنوان فردی که تالشکرد دادگاه‌های‬ ‫پس از انقالب این کش��ور ب رای محاکمه خانواده و نزدیکان‬ ‫مبارک و مقام‌های رس��می س��ابق را به نوعی سرهم‌بندی‬ ‫کند‪ ،‬شناخته م ی‌شود‪ .‬همه این متهمان افرادی بودند که در‬ ‫سرکوب انقالب سال ‪ 2011‬میالدی نقش داشتند‪ .‬در فرمان‬ ‫جدید المرسی همچنین به برگزاری مجدد دادگاه ب رای فعاالن‬ ‫دوره مبارک که تبرئه ش��ده یا احکام سبک دریافتکرده‌اند‪،‬‬ ‫اشاره شده است‪.‬‬ ‫حتی پی��ش از ص��دور فرمان المرس��ی نی��ز میدان‬ ‫«التحریر» قاهره ش��اخه حضور نیروهای مسلحی بود که‬ ‫ب رای مقابله با خش��ونت‌های احتمالی در س��الگرد کشتار‬ ‫تظاهرکنندگان در خیابان «محمد محمود» در محل مستقر‬ ‫ش��ده بودند‪ .‬این تظاهرکنندگان که به تب رئه عامالن کشتار‬ ‫خیابان محمد محمود در نوامبر سال ‪ 2011‬اعتراض داشتند‪،‬‬ ‫شاید نم ی‌دانس��تندکه حضور اعتراضی آنها در خیابان قرار‬ ‫است ماهیتی جدید پیدا کند‪.‬‬ ‫بع��د از آن و در تاری��خ ‪ 23‬م��اه نوامب��ر‪ ،‬تظاه رات و‬ ‫تجم��ع خیابان��ی دو گ��روه مخال��ف در قاهره آغاز ش��د‪.‬‬ ‫هزاران ت��ن از مخالفان المرس��ی به می��دان التحریر رفته‬ ‫و علیه رئی س‌جمه��وری ش��عار دادند‪ .‬ای��ن معترضان که‬ ‫تالش م ی‌کردند به سمت پارلمان و ساختمان وزارت‌کشور‬ ‫حرکت کنند‪ ،‬با نیروهای امنیتی درگیر شدند‪ .‬از طرف دیگر‪،‬‬ ‫گروه‌های بزرگ��ی از هواداران المرس��یکه عمدتا توس��ط‬ ‫اخوان‌المسلمین ب رای حضور در خیابان‌ها دعوت شده بودند‪،‬‬ ‫در مناطق مختلف ش��هر تجمعکرده بودند و در حمایت از‬ ‫رئی س‌جمهوری شعار م ی‌دادند‪.‬‬ ‫المرسیکه بعد از انحالل پارلمان توسط دادگاه عالی در‬ ‫تابستان گذشته‪ ،‬هم قدرت اجرایی و هم قدرت قانونگذاری را‬ ‫در اختیار دارد‪ ،‬اکنون تالش م ی‌کند اختیارات خود را از بخش‬ ‫قضایی نیز فراتر ببرد‪.‬‬ ‫«زیاد اکل» پژوهش��گر سیاس��ی در مرکز مطالعات‬ ‫سیاسی و استراتژیک «االاه رام» در این‌باره نوشت‪« :‬المرسی‬ ‫و هوادارانش از ما م ی‌خواهند به رئی س‌جمهوری اعتماد کنیم‬ ‫که با سیستم حاکمیت مطلق فعالیت م ی‌کند‪ .‬مصر به یک‬ ‫مرد قابل اعتماد نیازی ندارد بلکه نیازمند سیستمی‌است که‬ ‫رئی س‌جمهوری را به مردم معرفی کند ـ ف��ارغ از اینکه این‬ ‫رئی س‌جمهوری چه کسی باشد‪ -‬که ب رای آنها اعتبار داشته و‬ ‫بتوانند به او اعتماد کنند‪».‬‬ ‫المرس��ی با اعالم اینکه با صدور ای��ن حکم به‌دنبال‬ ‫افزایش قدرت نیس��ت‪ ،‬تاکید م ی‌کندکه این فرمان اقدامی‬ ‫‌مقطعی ولی در عین حال ب رای حفاظت از انقالب و تضمین‬ ‫دس��تاوردها‪ ،‬آرمان‌ها و اه��داف آن ضروری اس��ت‪ .‬او طی‬ ‫سخنرانی خود در تاریخ ‪ 23‬ماه نوامبر گفته بود‪« :‬اگر ببینم‬ ‫ملت انقالبی توسط وفاداران به رژیم سابق در معرض خطر‬ ‫قرار گرفته‌اند‪ ،‬به‌ط��ور قطع وارد عمل م ی‌ش��وم؛ این یک‬ ‫ضرورت است‪».‬‬ ‫این س��خنان المرس��ی به معنای آن اس��ت که نظام‬ ‫قضایی مصر‪ ،‬مانعی به جا مانده از دوران مبارک اس��ت که‬ ‫ب رای موفقیت انقالب این کش��ور باید به حاشیه رانده شود‪.‬‬ ‫در حقیقت فرمان جدید المرس��ی به مثاب��ه اعالم جنگ با‬ ‫قضات مصری بعد از ماه‌ها تنش بی��ن آنها و اعضای گروه‬ ‫اخوان‌المسلمین است؛ تنشی که به پیش از انحالل پارلمان‬ ‫برم ی‌گردد‪ .‬با این وجود قضات مصری این بار تصمیم دارند در‬ ‫ب رابر المرسی بایستند‪ .‬گروهی از قضات ارشد مصر بع دازظهر‬ ‫ش��نبه (‪ 24‬نوامبر) به همراه محمود درکنف رانس��ی خبری‬ ‫گرد هم آمده و فرمان المرس��ی را محکوم کردند‪ .‬در همین‬ ‫راستا‪ ،‬ش��ورایعالی قضایی مصر از فرمان المرسی به‌عنوان‬ ‫«حمله‌ای ب ی‌سابقه به استقالل نظام قضایی مصر» یاد کرده‬ ‫و مقام‌های قضایی در شهر «اس��کندریه» که دومین شهر‬ ‫بزرگ مصر به شمار م ی‌رود‪ ،‬اعالم کردند تا زمانی که المرسی‬ ‫این حکم را لغو نکند‪ ،‬در اعتصاب خواهند بود‪.‬‬ ‫فرمان جدید المرس��ی در حالی صادر ش��د که وی به‬ ‫لحاظ محبوبیت و اعتبار در جایگاه مناسبی قرار داشت و این‬ ‫اعتبار به ویژه پس از میانج ی‌گری‌های وی در آتش‌بس اخیر‬ ‫بین فلسطینیان و رژیم‌صهیونیستی بیشتر شده بود‪ .‬این در‬ ‫شرایطی بودکه گمانه‌زن ی‌هایی درباره بهبود روابط قاهره و‬ ‫واشنگتن نیز مطرح شده است‪.‬‬ ‫با این وج��ود وزارت‌خارجه آمری��کا در بیانی ه‌ای که در‬ ‫تاریخ ‪ 24‬ماه نوامبر صادر کرد‪ ،‬نسبت به تحوالت اخیر مصر‬ ‫اب راز نگرانیکرده اس��ت‪ .‬در این بیانیه آمده است‪« :‬یکی از‬ ‫اهداف مهم انقالب‪ ،‬جلوگیری از قبضه قدرت توسط یک فرد‬ ‫یا نهاد خاص بود‪ .‬خال قانونی فعلی در مصر تنها م ی‌تواند‬ ‫با تدوین یک قانون اساسی که کنترل و توازن قدرت‪ ،‬احترام‬ ‫به آزادی‌های بنیادین‪ ،‬حقوق شخصی و حاکمیت قانون را‬ ‫تضمین کند‪ ،‬جب ران شود‪».‬‬ ‫المرس��ی از زمان��ی ک��ه فعالی��ت خ��ود را به‌عنوان‬ ‫رئی س‌جمهوری مص��ر آغاز ک��رد‪ ،‬همواره تاکی��د م ی‌کرد‬ ‫مشروعیت و قدرت خود را از خیابان و به‌ویژه از می دان‌التحریر‬ ‫به دس��ت آورده اس��ت ولی اکنون جمعیت قابل توجهی از‬ ‫حاضران در این میدان ب��ه مخالفان او تبدیل ش��ده‌اند‪ .‬در‬ ‫حقیقت میدان التحریر – که طی سال‌جاری میالدی ب رای‬ ‫چندین ماه قلمرو اختصاصی اسالمگرایان بود‪ -‬بعد از صدور‬ ‫فرمان المرس��ی ب رای افزایش اختیارات رئی س‌جمهوری‪ ،‬به‬ ‫محل تحرکات جدید علیه حاکمیت المرس��ی تبدیل شده‬ ‫است‪.‬‬ ‫در حقیقتی نمادین که باتوجه به ش��رایط فعلی مصر‬ ‫غیرقابل انکار به نظر م ی‌رسد‪ ،‬المرسی و هوادارانش میدان‬ ‫تحریر را به مقصد خیابان‌های اط راف کاخ ریاست‌جمهوری‬ ‫ترک کرده‌اند‪ .‬المرس��ی جنگ قدرت پش��ت درهای بسته‬ ‫را برده اس��ت ولی این تظاه رات خیابان��ی پی ش‌رو – اعم از‬ ‫مسالمت‌آمیز یا خش��ونت‌بار‪ -‬اس��ت که سرنوشت قدرت‬ ‫سیاسی المرسی را مشخص خواهد کرد‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫‪57‬‬
‫آمريكا‬ ‫نفوذي جمهوريخواهان دركاخ سفيد‬ ‫پترائوس پشت‌پرده پروژه اتهام‌پراكني اطالعاتي آمريكا به ايران بود‬ ‫رابرت پري ‪ /‬ترجمه ‪‌:‬رضا آقازاده‬ ‫بين‌الملل‬ ‫اختصاصی‪ :‬استعفای دیوید پترائوس‪ ،‬رئیس سازمان‬ ‫س��یا‪ ،‬پس از افش��ای رابطه خارج از ازدواجش‪ ،‬افول ستاره‬ ‫بخت یکی از چهره‌های محبوب رسانه‌های جمعی آمریکا‬ ‫محسوب می‌شود‪ .‬ولی به گزارش رابرت پری‪ ،‬برخی از افراد‬ ‫حلقه نزدیک به اوباما چن��دان از رفتن این ژنرال نزدیک به‬ ‫نومحافظه‌کاران ناراحت نیستند‪.‬‬ ‫جدایی پرهیاهوی دیوید پترائوس‪ ،‬رئیس سازمان سیا‪،‬‬ ‫به‌دلیل رسوایی ناش��ی از یک رابطه خارج از ازدواج‪ ،‬آخرین‬ ‫باقیمانده نومحافظ��ه‌کاران عالی‌رتبه به‌ج��ا مانده از دولت‬ ‫جورج ب��وش را از عرصه خ��ارج کرده و به اوبام��ای دوباره‬ ‫انتخاب شده فضای مانور بیشتری برای رسیدن به توافق بر‬ ‫سر مساله هسته‌ای ایران می‌بخشد‪.‬‬ ‫اس��تعفای پترائوس پس از افش��ای رابطه وی با یک‬ ‫زن بیوگرافی‌نویس‪ ،‬به دالیلی عالوه بر س��قوط ناگهانی و‬ ‫تحقیرآمیز ژنرال چهارستاره سابق‪ ،‬موجب تعجب و حیرت‬ ‫در واشنگتن شد‪ .‬در چنین ش��رایطی‪ ،‬به‌طور معمول‪ ،‬برای‬ ‫جلوگیری از آبرویزی و شرمندگی فردی در مقام پترائوس‪،‬‬ ‫اصل ماجرا رسانه‌ای نمی‌شود‪.‬‬ ‫به ویژه اینکه در روزهای پ��س از انتخاب مجدد یک‬ ‫رئیس‌جمه��ور‪ ،‬چندان غیرمعمول نیس��ت ک��ه یک مقام‬ ‫عالی‌‌رتبه اعالم کند برنامه‌های جدیدی برای آینده حرفه‌ای‬ ‫خود در نظر گرفته یا تصمیم دارد مدت زمان بیش��تری را با‬ ‫خانواده بگذراند‪ .‬با این وجود‪ ،‬استعفای پترائوس با پذیرش‬ ‫این رابطه و اقرار به آن همراه بود‪ .‬به گفته خبرنگاران‪ ،‬طرف‬ ‫دیگر این ماجرا‪ ،‬پائوال برادول‪ ،‬زنی بود که تنظیم و نگارش‬ ‫بیوگرافی پترائوس با نام « آموزش ژنرال دیوید پترائوس»‬ ‫را برعهده داشت‪ .‬یکی از افراد نزدیک به دولت اوباما معتقد‬ ‫است که پترائوس‪ ،‬مورد عالقه نومحافظه‌کاران بود و اوباما‬ ‫هرگز رابطه نزدیکی با وی نداشت‪ .‬در واقع پترائوس فردی‬ ‫بود که با طرح ادعای عجیب دس��ت داش��تن سازمان‌های‬ ‫اطالعاتی ایران در داس��تان ترور نافرجام س��فیر عربستان‬ ‫س��عودی در واش��نگتن در س��ال ‪ ،2011‬به تالش‌ها برای‬ ‫رسیدن به راه‌حلی مسالمت‌آمیز برای مساله هسته‌ای ایران‬ ‫ضربه سختی وارد کرد‪.‬‬ ‫طی تحقیقات اولیه‪ ،‬کاخ س��فید و وزارت دادگستری‬ ‫در خصوص ارتباط این ترور با دولت ایران‌تردید داش��تند‪،‬‬ ‫ولی پترائوس بر وجود این به اصطالح ارتباط اصرار داشت‪.‬‬ ‫موضوعی که مدتی پس از آن از سوی مقامات ارشد دولت‬ ‫رسانه‌ای شد‪ .‬این اتهامات موجب تیرگی بیشتر روابط ایران‬ ‫و آمریکا ش��ده و احتمال رویارویی نظامی بین دو کشور را‬ ‫تقویت کرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫اطالعات پترائوس‬ ‫در آن زم��ان‪ ،‬دیوی��د ایگناتی��وس‪ ،‬مقاله‌نوی��س‬ ‫واشنگتن‌پس��ت و یکی از افرادی که به اخب��ار درز کرده از‬ ‫سازمان سیا دسترسی دارد‪ ،‬نوش��ت‪« :‬یکی از دالیل اصلی‬ ‫[متقاعد شدن مقامات ارشد ایاالت‌متحده درباره صحت این‬ ‫اطالعات] این است که سیا و دیگر سازمان‌های اطالعاتی‬ ‫‪58‬‬ ‫در آمریکا‪ ،‬اطالعات��ی در تایید این اتهام به‌دس��ت آورده و‬ ‫نشان دادند که طرح ترور از پشتیبانی رهبران ارشد نیروهای‬ ‫یگان قدس سپاه پاسداران انقالب اسالمی‪ ،‬بازوی عملیات‬ ‫مخفیانه دولت ایران‪ ،‬برخوردار بوده است‪».‬‬ ‫ایگناتیوس سپس اضافه می‌کند‪« :‬اطالعات به‌دست‬ ‫آمده از داخل ایران بود که تع��ادل را برهم زد‪ ».‬ولی وی نه‬ ‫هیچ اشاره‌ای به نوع این اطالعات و مضمون آنها می‌کند و‬ ‫نه در مورد خصومت شناخته شده پترائوس نسبت به ایران‬ ‫‌تردید نشان می‌دهد؛ خصومتی که ممکن است بر قضاوت‬ ‫سازمان سیا تاثیرگذارده باشد‪.‬‬ ‫همانطور که مشخص ش��د‪ ،‬کل این پرونده برمبنای‬ ‫اظهارات یک فروش��نده اتومبیل ایران��ی‌ـ آمریکایی به نام‬ ‫منصور ارباب‌س��یر ش��کل گرفته بود‪ .‬فردی که به صورتی‬ ‫ناشیانه سعی داش��ت با اجیر کردن قاچاقچیان مواد‌مخدر‪،‬‬ ‫طرح ترور عادل الجبیر‪ ،‬سفیر عربس��تان را به اجرا درآورد‪.‬‬ ‫هرچند نمی‌دانست که طرف مقابلش نه یک قاچاقچی که‬ ‫خبرچین سازمان مبارزه با مواد مخدر آمریکاست‪ .‬ارباب‌‌سیر‬ ‫ماه گذشته محاکمه و گناهکار شناخته شد؛ هرچند وکالیش‬ ‫مدعی بودند که وی دچار اختالل دوقطبی است‪ .‬به عبارت‬ ‫دیگر‪ ،‬پترائوس و سازمان س��یا در حالی موجب تشدید یک‬ ‫بحران بین‌المللی ش��دند که مبنای اتهامات مطرح ش��ده‪،‬‬ ‫اعترافات فردی بود که به تش��خیص پزشکان تیم دفاعی‬ ‫خودش‪ ،‬دچار اختالل شدید روانی است‪.‬‬ ‫با‌وج��ود نامعقول ب��ودن داس��تان ت��رور و غیرقابل‬ ‫اطمینان بودن منب��ع اصلی این اتهام‪ ،‬قش��ون مطبوعاتی‬ ‫واشنگتن به سرعت واقعی بودن این داس��تان را تائید کرد‬ ‫و پذیرفت؛ پذیرش��ی که نش��ان از تاثیر دامنه‌دار و گسترده‬ ‫نومحافظ��ه‌کاران در واش��نگتن و ش��هرت بی��ش‌از اندازه‬ ‫پترائوس در میان روزنامه‌نگاران داشت‪.‬‬ ‫نئوکان‌های هم‌راستا با بنیامین نتانیاهو‪ ،‬نخست‌وزیر‬ ‫تندروی اس��رائیل از حزب لیکود‪ ،‬همواره طرفدار تش��دید‬ ‫رویارویی با ایران بوده‌اند‪ .‬افرادی که بخش اعظم سیاست‬ ‫خارجی فاجعه‌بار دولت جورج بوش را کارگردانی کرده و تمام‬ ‫رده‌های تیم امنیت ملی میت رامنی را در اختیار داشتند‪ .‬در‬ ‫دوران پس از انتخابات نیز یکی از اهداف اصلی نئوکان‌ها‪،‬‬ ‫مانع‌تراشی و ممانعت از به ثمر رسیدن تالش‌های اوباما برای‬ ‫لو‌فصل مسالمت‌آمیز مساله هسته‌ای ایران بوده و سیاست‬ ‫ح‌‬ ‫«تغییر رژیم» را دنبال می‌کنند‪.‬‬ ‫مظنونین وفادار‬ ‫همسویی ایدئولوژیک پترائوس با نئوکان‌ها تهدیدی‬ ‫برای وحدت رویه دولت در زمینه طرح صلح اوباما به‌ش��مار‬ ‫می‌آمد‪ .‬به همین دلیل‪ ،‬به گفته یکی از افراد نزدیک به دولت‪،‬‬ ‫برخی از چهره‌های کلیدی نزدیک به رئیس‌جمهور خواستار‬ ‫کنار گذاش��تن پترائوس بودند و از اینک��ه بی‌مباالتی‌های‬ ‫ش��خصی خود او زمینه این خروج را فراهم ک��رده به هیچ‬ ‫عنوان ناراحت نیستند‪.‬‬ ‫به گزارش نیویورک‌تایمز‪ ،‬پلیس ف��درال چندین ماه‬ ‫پیش تحقیقاتی در خصوص یک «موضوع بالقوه کیفری»‬ ‫را آغاز کرد که در ابت��دا هدف اصلی آن پترائ��وس نبود‪ .‬در‬ ‫مسیر تحقیقات و حین بررس��ی یکی از کامپیوترهای مورد‬
‫استفاده پترائوس بود که ماموران به شواهدی دال بر وجود‬ ‫این رابطه و همچنین به دیگ��ر نگرانی‌های امنیتی برخورد‬ ‫کردند‪ .‬به گزارش تایمز‪ ،‬دو هفته پیش ماموران پلیس فدرال‬ ‫با پترائوس مالقات کردند تا نتایج تحقیقات را با وی در میان‬ ‫بگذارند‪ .‬طبق این گزارش‪ ،‬یکی از مقامات کنگره که به‌طور‬ ‫مختصر در جریان موضوع بود پترائوس را‌ ترغیب کرده بود‬ ‫که «به رابطه اعتراف کرده» و اس��تعفا بدهد‪ .‬پترائوس هم‬ ‫قبول کرده بود‪.‬‬ ‫به‌رغم تاکید زیاد مقامات واش��نگتن بر نقش وی در‬ ‫حمایت از «افزایش نیرو» در عراق در سال ‪ 2007‬و همچنین‬ ‫افغانستان در س��ال ‪ ،2009‬واقعیت این است که پترائوس‬ ‫هیچ موفقیت نظامی چش��مگیری در پرونده خود ندارد‪ .‬او‬ ‫مسئولیت تالش‌های ارتش آمریکا برای تربیت ارتش جدید‬ ‫عراق پس از حمله آمریکا در سال ‪ 2003‬را به عهده داشت که‬ ‫نتایج آن تاکنون فاجعه‌بار بوده است‪ .‬حتی طرح به اصطالح‬ ‫موفقیت‌آمی��ز «افزایش نیرو» در عراق نیز بیش��تر مرهون‬ ‫روابط عمومی باالی پترائوس است تا تغییر در راهبردهای‬ ‫ایاالت‌متحده در مسیر منتهی به شکست نهایی در عراق‪.‬‬ ‫افزایش ناموفق‬ ‫یک چهره شاد‬ ‫بين‌الملل‬ ‫بنابراین زمانی ک��ه گزارش پترائ��وس روی اینترنت‬ ‫منتش��ر و توجه افکار عمومی را به خود جل��ب کرد‪ ،‬ژنرال‬ ‫به‌سرعت دست به دامان مکس بوت شده و کم‌کم از حرف‬ ‫خود برگش��ت‪ .‬پترائوس در ایمیلی ک��ه در تاریخ ‪‌18‬مارس‬ ‫‪ 2010‬برای بوت ارس��ال کرد‪ ،‬نوش��ته اس��ت‪« :‬همانطور‬ ‫که می‌دانید من چنی��ن حرفی نزدم‪ .‬ای��ن بخش‌ها مربوط‬ ‫به گ��زارش کتبی بوده اس��ت‪ ».‬به‌عبارت دیگر اس��تدالل‬ ‫پترائوس این است که این اظهارات تنها در گزارش رسمی‬ ‫وی منعکس شده و او آنها را در گزارش شفاهی خود به زبان‬ ‫نیاورده اس��ت‪ .‬هرچند در عمل‪ ،‬در جلسات کنگره گزارش‬ ‫مکتوب هیچ تفاوت معناداری با گزارش شفاهی ندارد و به‬ ‫همان اندازه دارای اهمیت است‪.‬‬ ‫پترائوس در ایمیل دیگریک��ه به منظور جلوگیری از‬ ‫هرگونه جنجال در مورد اظهاراتش درباره اس��رائیل و برای‬ ‫درخواست کمک از بوت فرستاد‪ ،‬پیغام خود را با عبارت نظامی‬ ‫«به گوش��م» و یک آیکون اینترنتی چهره شاد [ به صورت‬ ‫یک‪ ]):‬خاتمه داده است‪.‬‬ ‫این ایمیل‌ها توس��ط جیمز موریس که وبس��ایتی را‬ ‫تحت عنوان «تهدید صهیونیسم نئوکان برای آمریکا» اداره‬ ‫می‌کند‪ ،‬افشا شد‪ .‬به گفته موریس ایمیل‌های ردوبدل شده‬ ‫بین پترائوس و بوت ظاهرا به اشتباه از سوی پترائوس برای‬ ‫وی ارسال شده اس��ت‪ .‬موریس در تاریخ ‪ 19‬مارس به‌دلیل‬ ‫گزارش وی به کنگره پیام تبریکی برای پترائوس می‌فرستد‬ ‫و پترائوس در جواب ایمیل‪ ،‬یکی از نوشته‌های بالگ بوت‬ ‫با عنوان «یک دروغ‪ :‬دیوید پترائوس‪ ،‬ضداسرائیل» را برای‬ ‫موریس فوروارد می‌کند که در آن تلقی انتقاد ضمنی پترائوس‬ ‫از اسرائیل به‌شدت نفی ش��ده بود‪ .‬هرچند پترائوس ظاهرا‬ ‫فراموش می‌کند پیغام‌های ر ‌دو‌بدل شده بین خودش و بوت را‬ ‫از پایین ایمیل پاک کند‪ .‬تصمیم‌اوباما برای سپردن مقام مهم‬ ‫و کلیدی ریاست سازمان سیا به پترائوس که مردی جاه‌طلب‬ ‫با روابط و پیوندهای نزدیک با نومحافظه‌کاران است‪ ،‬ریسک‬ ‫بزرگی بود‪ .‬اوباما احتماال در حالی دس��ت به این انتصاب زد‬ ‫که تصمیم داش��ت مانع نامزدی احتمالی پترائوس از سوی‬ ‫جمهوریخواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ‪2012‬‬ ‫ش��ود ولی با این اقدام پترائوس را در موقعیت��ی قرار داد که‬ ‫به‌راحتی می‌توانست اطالعات مورد استفاده در سیاست‌های‬ ‫دولت را دس��تکاری کند‪ .‬در نهایت‪ ،‬به‌نظر می‌رسد اوباما در‬ ‫حالی وارد چهارس��ال دوم ریاست‌جمهوری‌اش می‌شود که‬ ‫تصمیم دارد موانع را از س��ر راه حرکت جس��ورانه‌تر خود در‬ ‫راستای اجرای سیاس��ت‌های خارجی مورد‌نظرش بردارد‪.‬‬ ‫رابرت گیتس در اواسط سال ‪ 2011‬کنار گذاشته شد؛ دیوید‬ ‫پترائوس با رسوایی استعفا داده اس��ت و انتظار می‌رود وزیر‬ ‫امور خارجه‪ ،‬هی�لاری کلینتون نیز ـ که اغل��ب با گیتس و‬ ‫پترائوس در اتخاذ مواضع سیاسی به سبک نومحافظه‌کاران‬ ‫هم‌راس��تا بود ـ به زودی کناره‌گیری کند‪ .‬به‌نظر می‌رس��د‬ ‫اوباما پس از مدت‌ها درس مهمی‌از واشنگتن گرفته است؛‬ ‫رقبای سیاس��ی و ایدئولوژیکی را در کنار خود داشتن شاید‬ ‫ژس��ت زیبایی به نظر برس��د‪ ،‬ولی معموال به کارشکنی در‬ ‫سیاست‌های دلخواه دولت می‌انجامد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫در مورد «افزایش نیرو» در عراق واقعیت این است که‬ ‫بخش زیادی از کاهش میزان خش��ونت‌ها در عراق ناشی‬ ‫از سیاست‌های اس�لاف پترائوس‪ ،‬از جمله اجرای طرح به‬ ‫اصطالح «بیداری ُسنی» بود که شامل تعامل با شیوخ قبایل‬ ‫س��نی برای موضع‌گیری علیه افراط‌گرایان القاعده است‪.‬‬ ‫بخش دیگری از کاهش خش��ونت نیز به کشته شدن رهبر‬ ‫القاعده‪ ،‬ابومصعب الزرقاوی بازمی‌گشت‪ .‬خشونت‌های قومی‬ ‫‌نیز منجر به جدایی بالفعل شیعه و سنی و در نتیجه کاهش‬ ‫التهاب و درگیری‌های داخلی شد‪ .‬همه این تحوالت در سال‬ ‫‪ 2006‬و پیش از دستور جورج بوش برای «افزایش نیرو» و‬ ‫سپردن فرماندهی به پترائوس رخ داد‪.‬‬ ‫در واقع «افزای��ش نیرو» در عراق منج��ر به افزایش‬ ‫خش��ونت در‌این کشور ش��د؛ خش��ونتی که پیش از آن به‬ ‫دالیلی که ذکر ش��د به تدریج کاهش یافته بود‪ .‬با این حال‬ ‫مقامات واشنگتن مدعی شدند که «افزایش نیرو» در عراق‬ ‫موفقیت‌آمیز بوده و افتخار آن را به حساب جورج بوش‪ ،‬ژنرال‬ ‫پترائوس و نئوکان‌ها نوشتند‪.‬‬ ‫هرچند طی این «افزایش نیرو» ح��دود هزار نظامی‬ ‫آمریکا در عراق کش��ته ش��دند‪ ،‬ولی اثر اولی��ه آن به جورج‬ ‫ب��وش و دیگر معماران جنگ ع��راق این ام��کان را داد که‬ ‫بدون شرمندگی ناشی از یک شکست قطعی در عراق‪ ،‬کاخ‬ ‫سفید را ترک کنند‪ .‬در اواخر سال ‪ 2011‬نظامیان آمریکایی‪،‬‬ ‫عراق را در حالی ترک کردند که نش��انه چندانی از موفقیت‬ ‫حاصل از هزینه‌ه��ای عظیم مالی و جان��ی دولت بوش به‬ ‫چشم نمی‌خورد‪.‬‬ ‫ذینفعان اصلی افس��انه «افزایش موفقیت‌آمیز نیرو»‬ ‫به غیر از بوش‪ ،‬پترائوس و رابرت گیتس‪ ،‬آخرین وزیر دفاع‬ ‫دولت وی بودند‪ .‬هم پترائ��وس و هم گیتس پس از انتخاب‬ ‫اوباما در سال ‪ 2009‬جزو افراد عالی‌رتبه دولت باقی ماندند‪،‬‬ ‫زیرا رئیس‌جمهور نمی‌خواست موجب یک وقفه ناگهانی در‬ ‫سیاست‌های نظامی بوش در عراق و افغانستان شود‪.‬‬ ‫ولی این «تداوم» زمانی که اوباما تالش کرد جنگ در‬ ‫افغانستان و عراق را به نتیجه برساند گریبان رئیس‌جمهور‬ ‫را گرفت‪ .‬در حال��ی که اوباما در پی کاه��ش تعداد نظامیان‬ ‫آمریکایی در عراق و خواستار گزینه‌های کمتر تهاجمی‌در‬ ‫افغانستان بود‪ ،‬گیتس‪ ،‬پترائوس و دیگر باقیماندگان دولت‬ ‫بوش با مهارت او را به سوی یک «افزایش مجدد نیرو» در‬ ‫افغانستان سوق دادند‪.‬‬ ‫همانطور ک��ه وودوارد در کتابش «جنگ‌های اوباما»‬ ‫نوش��ته اس��ت؛ این تیم قدیم جورج بوش بود ک��ه هیچ راه‬ ‫دیگری جز افزایش قابل مالحظه نیروه��ای آمریکایی در‬ ‫افغانس��تان پیش روی اوباما قرار نداد‪ .‬باقیمانده‌های دولت‬ ‫بوش همچنین بدون اطالع اوباما برای افزایش نیروها دست‬ ‫به البی زدند‪ .‬طبق این کتاب‪ ،‬گیتس‪ ،‬پترائوس و رئیس ستاد‬ ‫مشترک ارتش‪ ،‬دریاساالر مایک مولن‪ ،‬حتی حاضر نشدند‬ ‫به‌درخواست اوباما برای خروج زودهنگام توجه کنند‪ .‬آنها در‬ ‫عوض تنها طرح‌هایی برای افزایش نیروها در حدود ‪ 40‬هزار‬ ‫نفر به رئیس‌جمهور ارائه کردند‪.‬‬ ‫وودوارد می‌نویسد‪« :‬اوباما‪ ،‬دو ماه از مشاوران نظامی‬ ‫خود می‌خواست که چندین گزینه برای آینده وضعیت جنگ‬ ‫در افغانستان به او پیش��نهاد دهند‪ ،‬ولی در عوض احساس‬ ‫می‌کرد که آنها او را تنها به سوی یک گزینه سوق می‌دهند‬ ‫و جس��ت‌وجوی او برای یک طرح خروج [نیروها] را عقیم‬ ‫می‌گذارند‪ .‬او بعدها به دستیاران خود در کاخ سفید گفت که‬ ‫رهبران ارتش این موضوع را آنطور که خودشان می‌خواستند‬ ‫پیش می‌بردند‪».‬‬ ‫اواس��ط س��ال ‪ 2011‬اوباما باالخره گیتس را وادار به‬ ‫استعفا از پنتاگون کرد و یکی از مورد اعتمادترین مشاورانش‪،‬‬ ‫لئون پانه‌تا‪ ،‬رئیس سابق سازمان سیا را به جای وی گمارد‪.‬‬ ‫پانه‌تا در زمان حضورش در سیا‪ ،‬بر تماس‌های مخفیانه بین‬ ‫کاخ‌سفید و ایران و دیگر طرح‌های حساس نظارت می‌کرد‪.‬‬ ‫اوباما برای تکمیل طرح جابه‌جایی نیروها و به منظور‬ ‫دور نگهداش��تن پترائوس متمایل ب��ه جمهوریخواهان از‬ ‫شرکت در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری در سال ‪ ،2012‬او را‬ ‫به عنوان رئیس سازمان سیا منصوب کرد‪ .‬ولی حلقه نزدیک‬ ‫به اوبام��ا هیچ‌گاه به پترائ��وس اعتماد نداش��تند‪ ،‬زیرا همه‬ ‫می‌دانستند که پترائوس با یارگیری در میان نومحافظه‌کاران‬ ‫رده باالی واش��نگتن توانسته حمایت سیاس��ی الزم برای‬ ‫فعالیت‌های نظامی خود را کس��ب کند‪ .‬برای مثال در سال‬ ‫‪ 2009‬و زمانی که اوباما مش��غول تصمیم‌گی��ری در مورد‬ ‫افغانستان بود‪ ،‬پترائوس شخصا زمینه ارتباط دو نفر از دوستان‬ ‫نومحافظه‌کار بانفوذش‪ ،‬مکس بوت از شورای روابط خارجی‬ ‫و فردریک کاگان از موسسه اینترپرایز آمریکا با فرماندهان‬ ‫ارتش را فراهم ک��رد‪ .‬آنها پس از بازگش��ت از افغانس��تان‬ ‫نوش��تند‪« :‬اگر ش��ما نیز همچون ما مدتی را در افغانستان‬ ‫باشید‪ ،‬همانطور که ما به‌دعوت ژنرال پترائوس‪ ،‬رئیس ستاد‬ ‫مرکزی‪ ،‬به آنجا سفر کردیم‪ ...‬به سختی می‌توانید هراس از‬ ‫فاجعه‌ای قریب‌الوقوع را پنهان کنید‪ .‬ما هش��ت روز تمام از‬ ‫قله‌های پوشیده از برف استان کنر در نزدیک مرز پاکستان‬ ‫در شرق تا بیابان‌های بادخیز استان فراه در غرب افغانستان‬ ‫و نزدیک مرز ایران را با استفاده از هليکوپتر‪ ،‬هواپیمای بال‬ ‫ثابت و وسایل نقلیه زرهی سفر کردیم‪ .‬در طول راه با تعداد‬ ‫زیادی از افراد نظامی از س��ربازان ساده گرفته تا یک ژنرال‬ ‫چهارس��تاره صحبت کردیم‪ ».‬نفع ای��ن هماهنگی زمانی‬ ‫مشخص شد که آنها در مجله «ویکلی استاندارد» گزارش‬ ‫پرشوری درباره چشم‌اندازهای موفقیت در افغانستان نوشتند‬ ‫که پیش‌شرط این موفقیت‪ ،‬موافقت اوباما با اعزام سربازان‬ ‫بیشتر به افغانستان و تعهد به حضور طوالنی‌مدت آمریکا در‬ ‫این کشور بود‪.‬‬ ‫پترائوس عالوه بر کمک گرفت��ن از نومحافظه‌کاران‬ ‫برای افزایش فشار افکار عمومی بر اوباما‪ ،‬زمانی که متوجه‬ ‫شد در گزارش رس��می خود به کنگره مرتکب اشتباه شده و‬ ‫انتقادات خفیفی به اسرائیل وارد کرده است‪ ،‬از مکس بوت‬ ‫کمک گرفت‪ .‬او در گزارش خود برای کمیس��یون نیروهای‬ ‫مسلح سنا و براساس مشاهداتش نتیجه‌گیری کرده بود که‬ ‫«خصومت پایدار بین اسرائیل و برخی از کشورهای همسایه‪،‬‬ ‫چالش‌های متعددی در مقابل توانایی ما برای حفظ و پیشبرد‬ ‫منافعمان در خاورمیان��ه قرار می‌ده��د» و اضافه کرده بود‬ ‫«تنش بین اسرائیل و فلس��طین اغلب منجر به باالگرفتن‬ ‫خش��ونت و بروز درگیری‌های گس��ترده نظامی می‌شود و‬ ‫این کش��مکش به دلیل عقیده افکار عموم��ی در منطقه به‬ ‫حمایت ایاالت‌متحده از اس��رائیل موجب برانگیخته شدن‬ ‫احساسات ضدآمریکایی می‌شود‪ ...‬در همین حال‪ ،‬القاعده و‬ ‫دیگر گروه‌های نظامی و شبه‌نظامی از این خشم برای بسیج‬ ‫حمایت [از خود] بهره‌برداری می‌کنند‪».‬‬ ‫هرچن��د ای��ن گ��زارش ممکن اس��ت ب��رای برخی‬ ‫از خوانن��دگان آن بدیهی به نظر برس��د‪ ،‬ولی بس��یاری از‬ ‫نومحافظ��ه‌کاران هرگون��ه نظ��ری مبن��ی ب��ر اینک��ه‬ ‫انعطاف‌ناپذی��ری اس��رائیل در مذاک��رات صلح فلس��طین‬ ‫ممکن است در افزایش خطر برای س��ربازان آمریکایی در‬ ‫عراق و افغانستان نقش داشته باش��د را توهین به اسرائیل‬ ‫تلقی می‌کنند‪.‬‬ ‫‪59‬‬
‫جهان جديد‌‬ ‫پيروزي غزه‬ ‫جنگ غزه اعراب را در‬ ‫شرايط سختي قرار داد؛‬ ‫در يك سو شعارهاي‬ ‫جديد اسالمگرايان و در‬ ‫سوي ديگر هم‌پيماني با‬ ‫آمريكا‬ ‫جهان جديد‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫تو‌گو با مجید صفاتاج درباره سياست كشورهاي عربي در قبال غزه‬ ‫گف ‌‬ ‫‪1‬‬ ‫محافظه‌كاريانقالبيون‬ ‫به‌دنبال بحران مج�دد در غزه در روزه�ای اخیر‪ ،‬اهداف و دالیل حمله رژیم‌صهیونیس�تی به ن�وار غزه محافل‬ ‫دیپلماتیک را به خود مشغول س�اخته است‪ .‬در واقع اکنون این سوال مطرح اس�ت که چرا دولت «بنیامین‌نتانیاهو»‬ ‫وارد جنگ موشکی با حماس در غزه ش�د‪ .‬در این رابطه گفت‌وگویی با مجید صفاتاج‪ ،‬کارشناس مسائل خاورمیانه‬ ‫انجام دادیم‪ .‬وی معتقد است که با شروع بیداری اسلامی‌در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا‪ ،‬برخی تحلیلگران و‬ ‫نظریه‌پردازان سیاسی منطقه‏ای و بین‪‎‬المللی‪ ،‬بازنده نهایی را رژیم صهیونیس�تی می‌دانستند‪ .‬چرا‌که در تمام این‬ ‫انقالب‌ها یک فصل مشترک وجود داش�ت و آن مبارزه با رژیم صهیونیس�تی و قطع رابطه با این رژیم بود‪ .‬به همین‬ ‫خاطر این رژیم احساس نگرانی می‌کرد‪ .‬در این شرایط و در حالی که بحران سوریه نیز وجود داشت برخی کشورهای‬ ‫عربی و ترکیه به الگوسازی و مقابله با حکومت اسد پرداختند و همین مس�اله باعث شد از رژیم صهیونیستی غافل‬ ‫بمانند‪ .‬این کارشناس می‌گوید‪« :‬اگر اس�رائیل همانند جنگ ‪ 33‬روزه با حزب‌اهلل خیلی زود به این درگیری‌ها پایان‬ ‫دهد به مثابه یک شکس�ت برایش خواهد بود‪ ،‬ولی اگر بخواهد ادامه دهد قطعا با واکنش کشورهای منطقه به ویژه‬ ‫مصر روبه‌رو خواهد شد‪».‬‬ ‫در ابتدا توضیح دهید که دلیل اصلی آغاز درگیری‌ها‬ ‫در نوار غ�زه میان رژی�م صهیونیس�تی و جنبش‬ ‫حماس چه مواردی است؟‬ ‫‪ l‬حمله رژیم صهیونیستی به نوار غزه دالیل متعددی‬ ‫دارد؛ بخشی از آن به مس��ائل داخلی بازمی‌گردد‪ ،‬بخشی به‬ ‫مسائل منطقه‌ای و بخشی نیز به مس��ائل بین‪‎‬المللی‪ .‬منتها‬ ‫آنچه بر س��ایر دالیل غلبه می‪‎‬کند تا رژیم صهیونیس��تی به‬ ‫نوار غزه حمله و رهب��ران حماس را تهدید ب��ه نابودی کند‪،‬‬ ‫دالیل منطقه‌ای اس��ت‪ .‬همچنین باید در نظر داشت که در‬ ‫‪60‬‬ ‫رابطه با عوامل داخلی نیز «بنیامین نتانیاهو»‪ ،‬نخس��ت‌وزیر‬ ‫رژیم صهیونیستی به ایجاد یک اجماع داخلی نسبت به یک‬ ‫تهدید جمعی نیاز دارد؛ به همین خاطر وی تالش می‪‎‬کند تا با‬ ‫حمله به نوار غزه این اجماع ملی را در سطح جامعه اسرائیلی‬ ‫به وجود بیاورد‪ .‬نتانیاهو در پی آن است تا در انتخابات پارلمانی‬ ‫آینده‪ ،‬حزب «لیک��ود» مجددا بتواند اکثریت آرا را به دس��ت‬ ‫بیاورد و مش��روعیت الزم را برای تشکیل دولت داشته باشد‪.‬‬ ‫اما بازهم مهم‌تری��ن عامل برای حمله به ن��وار غزه از جانب‬ ‫اسرائیل‪ ،‬عامل منطقه‌ای است‪ .‬باید توجه داشت که با شروع‬ ‫ی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا‪ ،‬برخی‬ ‫بیداری اس�لام ‌‬ ‫تحلیلگران و نظریه‌پردازان سیاسی منطقه‏ای و بین‪‎‬المللی‪،‬‬ ‫بازنده نهایی را رژیم صهیونیستی می‌دانستند‪ .‬چرا که در تمام‬ ‫این انقالب‌ها یک فصل مشترک وجود داشت و آن مبارزه با‬ ‫رژیم صهیونیس��تی و قطع رابطه با این رژیم بود؛ در تونس‪،‬‬ ‫مصر‪ ،‬یمن‪ ،‬لیبی و حتی کشورهای در ش��رف انقالب مانند‬ ‫اردن نیز این مساله وجود داشت‪ .‬در همین راستا می‌توان گفت‬ ‫اسرائیل از این عامل نگرانی داشت‪ .‬اما حوادث بعدی عمال نه‬ ‫تنها باعث شد این نگرانی رژیم‌صهیونیستی تا حدودی رفع‬ ‫شود‪ ،‬بلکه این جسارت را به این رژیم داد تا به نوار غزه حمله‬ ‫کند‪ .‬منظور از حوادث بعدی این است که برخی از رژیم‌های‬ ‫عربی منطقه و کشورهای اس�لامی‌مانند ترکیه‪ ،‬عربستان‪،‬‬ ‫قطر و برخی کشورهای حاش��یه جنوبی خلیج‌‌فارس پس از‬ ‫پیروزی انقالب‌ها در مصر و تونس تالش کردند الگوسازی‬ ‫کنند‪ .‬در این وضعیت و در ش��رایطی که سوریه نیز در بحران‬ ‫به سر می‌برد عمال به جای مبارزه با رژیم صهیونیستی مبارزه‬ ‫جمعی اعراب علیه دولت بشاراسد آغاز شد؛ دولتی که خط‌مقدم‬ ‫مبارزه با رژیم صهیونیستی را داشت‪ ،‬در محور مقاومت بود و با‬ ‫جمهوری‌اسالمی‌ایران و حزب‌اهلل در منطقه همراه بود‪ .‬این‬ ‫شرایط موجب شد تا رژیم‌صهیونیستی‪ ،‬موقعیت سوریه را یک‬ ‫موقعیت ضعیف ببیند و تالش کن��د از این موقعیت ضعیف‬ ‫مقاومت برای حمله به نوار غزه استفاده کند‪.‬‬ ‫ب�ه نظر ش�ما آیا مص�ر انقالب�ی در این ش�رایط‬ ‫ی مردم کشورش و‬ ‫توانس�ت متناس�ب با افکار عموم ‌‬ ‫منطقه در برابر رژیم صهیونیستی ظاهر شود؟‬ ‫‪ l‬به تعبیر آقای «فهمی‌الهویدی» یکی از تحلیلگران‬ ‫برجسته مصر‪ ،‬برخالف انتظار مردم مصر‪ ،‬مردم انقالب نکردند‬
‫تا همچنان پیمان کمپ‌دیوید میان مصر و رژیم صهیونیستی‬ ‫باقی بماند‪ .‬اکنون می‌بینیم که نه تنها این پیمان ملغی اعالم‬ ‫نمی‌شود‪ ،‬بلکه رژیم مصر در دامی‌می‪‎‬افتد که غربی‪‎‬ها به‌ویژه‬ ‫آمریکایی‪‎‬ها و برخی کش��ورهای عرب��ی منطقه مخصوصا‬ ‫عربس��تان برایش پهن کرده بودند‪ .‬این کشورها از مشکل و‬ ‫چالش مالی مصر استفاده کردند تا عمال این دولت نوپا را هم‬ ‫در قضیه سوریه و هم در رابطه با پیمان کمپ دیوید همسو با‬ ‫خود کنند‪ .‬به گونه‌ای که «محمد المرسی»‪ ،‬رئیس‌جمهوری‬ ‫جدید مصر در راستای لغو یا تجدیدنظر در پیمان کمپ‌دیوید‬ ‫هیچ تالشی نمی‌کند بلکه می‌گذارد تا مساله این پیمان در گذر‬ ‫زمان حل شود‪ .‬لذا می‪‎‬بینیم که نه تنها چنین اتفاقی نمی‪‎‬افتد‬ ‫که پیمان کمپ‌دیوید منحل اعالم شود‪ ،‬بلکه المرسی با اعزام‬ ‫سفیر جدید مصر به رژیم صهیونیس��تی و ارسال نامه‪‎‬اش به‬ ‫شیمون پرز با آن ادبیات خاص‪ ،‬یک پیام برای دیگران داشت‪.‬‬ ‫وی می‪‎‬خواس��ت در داخل و به جناح‪‎‬های انقالبی این پیام را‬ ‫انتقال دهد که قرار نیست اخوان‌المسلمین و نظام جدید مصر‬ ‫در قرارداد کمپ‌دیوید تجدیدنظر یا رابطه با رژیم صهیونیستی‬ ‫را قطع کند‪ .‬رژیم صهیونیس��تی از این دو عامل نهایت بهره‬ ‫را گرفت تا به غزه حمله کند؛ یعنی هم بحران س��وریه و هم‬ ‫رویکرد المرسی نسبت به پیمان کمپ‌دیوید و نامه‌نگاری‪‎‬اش‬ ‫به رئیس رژیم صهیونیستی‪.‬‬ ‫در این ش�رایط چرا رژیم صهیونیس�تی تصمیم‬ ‫گرفت به غزه حمله کند؟‬ ‫‪ l‬رژیم اس��رائیل می‌خواست محکی بزند و ببیند در‬ ‫این اوضاع و شرایط آیا کشورهای عربی به ویژه مصر و برخی‬ ‫دیگر از کشورها مانند تونس‪ ،‬سوریه و‪ ...‬در برابر حمالت غزه‬ ‫واکنشی از خود نشان می‌دهند یا خیر‪.‬‬ ‫چرا ای�ن برداش�ت را کردید که در ص�ورت ادامه‬ ‫درگیری‪ ،‬مصر واکنش نشان خواهد داد؟‬ ‫‪ l‬هفته گذشته رئیس‌جمهور مصر بعد از نماز‌جمعه‬ ‫صراحتا اع�لام کرد ک��ه در صورت اس��تمرار حمل��ه رژیم‬ ‫صهیونیستی به غزه‪ ،‬خشم این کشور برانگیخته خواهد شد‪ .‬به‬ ‫نظر می‌رسد هرچند طی چند ماه گذشته‪ ،‬دولت انقالبی مصر‬ ‫مغبون واقع ش��د و خام وعده‌های آمریکایی‌ها و سعودی‌ها‬ ‫ش��د‪ ،‬اما اکنون به این نتیجه رس��یده که با هر عقب‌نشینی‬ ‫و هر تس��اهل و تس��امحی‪ ،‬رژیم صهیونیس��تی همچنان‬ ‫سیاست‌های س��رکوبگرانه و توس��عه‌طلبانه خودش را ادامه‬ ‫خواهد داد‪.‬‬ ‫ارزیابی شما از دیپلماس�ی ایران در قبال مسائل‬ ‫اخیر در خاورمیان�ه به وی�ژه در خصوص حماس‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬اگر بخواهیم یک ارزیابی کلی از دیپلماسی ایران‬ ‫به‌ویژه در حوزه خاورمیانه داشته باشیم نه می‌توانیم بگوییم‬ ‫یک دیپلماسی ضعیف بوده نه یک دیپلماسی قوی و ایده‌آل‪.‬‬ ‫به هر حال باتوجه به راهکارهایی که در دس��تگاه دیپلماسی‬ ‫ایران در خص��وص حمایت از جنبش‪‎‬ه��ای مقاومت منطقه‬ ‫در رابط�ه با بح�ران اخی�ر در ن�وار غ�زه و حمله‬ ‫رژیم‌صهیونیس�تی ب�ه ای�ن منطق�ه‪ ،‬سیاس�ت‬ ‫جمهوری اسالمی‌ایران چطور بود؟‬ ‫‪ l‬در خصوص بح��ران اخیر غزه‪ ،‬آنچ��ه مربوط به‬ ‫ی جمهوری اسالمی‌ایران است‪ ،‬یک بخش‬ ‫دیپلماسی رسم ‌‬ ‫ماجراس��ت و آنچه مربوط به دیپلماس��ی دفاعی و حمایت از‬ ‫مقاومت و حماس است بخش دیگر‪ .‬به نظر می‪‎‬رسد ایران در‬ ‫دیپلماسی مقاومتی‪ ،‬دفاعی و حمایتی از جنبش حماس موفق‬ ‫عمل کرده باشد‪ .‬چرا که حماس توانست تعجب همگان را با‬ ‫پرتاب موشک به تل‌آویو و همچنین ساقط کردن هواپیمای‬ ‫نظامی‌اف ‪ 16‬اسرائیلی برانگیزد‪ .‬طی این ماجرا اعالم شد که‬ ‫موشک‌های فجر ‪ 5‬نیز از جانب ایران برای حماس فرستاده‬ ‫ش��ده‌اند‪ .‬بنابراین در این رابطه ایران خوب و درس��ت عمل‬ ‫کرده است‪.‬‬ ‫آیا ایران بازهم فرصتی برای ایفای عملکرد بهتر‬ ‫و دیپلماسی کارآمدتر در قبال مساله غزه دارد؟‬ ‫‪ l‬از آنجایی که ایران اکنون ریاست جنبش عدم‌تعهد‬ ‫را برعهده دارد‪ ،‬می‌تواند از دیپلماس��ی منطقه‌ای خودش نیز‬ ‫بهره بگیرد و افکار عمومی‌مردم منطقه را نس��بت به حمله‬ ‫رژیم‌صهیونیس��تی به غزه آگاه و حساس کند‪ .‬همچنین این‬ ‫فرصت نیز در اختیار ایران قرار دارد که دولتمردان عرب و ترک‬ ‫را نس��بت به این موضوع به واکنش وادارد‪ .‬از دیگر سو چون‬ ‫بحران سوریه نیز هم‌اکنون پابرجاس��ت‪ ،‬ایران می‌تواند با در‬ ‫پیش گرفتن این سیاست‪‎‬ها از فشارهای روی سوریه نیز بکاهد‪.‬‬ ‫این مساله نیاز به طراحی یک دیپلماسی قوی دارد و جمهوری‬ ‫اسالمی‌ایران می‏تواند از آن بهره‏مند شود‪.‬‬ ‫پیش‌بینی شما از آینده این درگیری‌ها چیست؟‬ ‫‪ l‬با‌توجه به اینکه ق��درت مقاومت و حماس به طور‬ ‫کل در نوار غزه نسبت به گذشته بیشتر شده‪ ،‬بهره‌گیری این‬ ‫جنبش از نبرد نامتقارن که حزب‌اهلل در جنگ ‪ 33‬روزه استفاده‬ ‫کرد‪ ،‬باعث خواهد ش��د رژیم صهیونیس��تی یا علیه نوار غزه‬ ‫حمله زمینی آغ��از نکند یا اگر هم آغاز ک��رد باید بداند تلفات‬ ‫زیادی خواهد داد و سرانجام نیز شکست خواهد خورد‪ .‬چراکه‬ ‫رهبران مقاومت اسالمی‌فلس��طین در غزه اعالم کرده‌اند‪،‬‬ ‫همانطور که تعجب همگان را برانگیخته‌‌ایم و یک ش��وک‬ ‫به رژیم صهیونیس��تی وارد کرده‌ایم‪ ،‬در صورت حمله زمینی‬ ‫ارتش این رژیم‪ ،‬توانایی مقاومت را باز هم به رخ صهیونیست‌ها‬ ‫خواهیم کش��اند‪ .‬این موضع‌گیری نش��ان می‌دهد که قطعا‬ ‫جنبش حم��اس و گروه‌ه��ای مقاومت طی این س��ال‌ها‪،‬‬ ‫برنامه‌ریزی کرده و نیروهایشان را نیز برای هرگونه مقابله‬ ‫با رژیم صهیونیس��تی در زمین مجهز کرده‌اند‪ .‬اس��رائیل‬ ‫اگر به این مس��اله آگاه باش��د قطعا بازهم اگر حمله کند و‬ ‫تلفات زیادی بدهد موجب خواهد ش��د در س��طح داخلی‬ ‫افکار عمومی‌اس��رائیل علیه این رژیم بسیج شود؛ ضمن‬ ‫اینکه امنیت شهرک‌نشینان نیز مختل خواهد شد‪ .‬در برابر‬ ‫افکار بین‌المللی نیز این رژیم با یک اجماع جهانی روبه رو‬ ‫خواهد بود لذا بازنده این عملیات در نهایت همانند دو جنگ‬ ‫گذشته ‪ 33‬روزه و ‪ 22‬روزه رژیم صهیونیستی خواهد بود‪.‬‬ ‫البته این در حالی اس��ت که رژیم اس��رائیل در غزه نسبت‬ ‫به مقاومت از برتری نظامی‌ چش��مگیری برخوردار است‪،‬‬ ‫اما نسبت به س��ال‌های گذش��ته در موقعیت ضعیف‌تری‬ ‫قرار دارد‪ .‬همچنین روند موازنه قدرت در فلس��طین میان‬ ‫گروه‌های مقاومت اس�لامی‌ و ارتش رژیم صهیونیس��تی‬ ‫روز به روز به س��مت سنگین‌تر‌شدن جریان مقاومت پیش‬ ‫می‌رود‪.‬‬ ‫در واقع چون نوع دفاع گروه‌های مقاومت فلس��طینی‬ ‫اکنون غیرقابل پیش‌بینی شده رژیم اسرائیل نمی‌تواند آینده‬ ‫درگیری‌ها را به درس��تی ارزیابی کند و تبعات آن بیش از آن‬ ‫چیزی خواهد بود که اسرائیل برآورد کرده است‪g .‬‬ ‫جديد مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪ l‬باید توجه داشت چون رژیم صهیونیستی از توانایی‬ ‫نظامی‌حماس اطالعات دقیقی نداشت دست به کاری زد که‬ ‫خودش در آن ماند‪ .‬لذا در همان روزهای نخستین درگیری‪،‬‬ ‫توازن قوا حداقل نسبت به جنگ‪ 22‬روزه به نفع جنبش حماس‬ ‫می‪‎‬شود‪ ،‬یعنی عالوه بر این که یک هواپیمای شناسایی و یک‬ ‫هواپیمای جنگنده اف ‪ 16‬رژیم صهیونیستی ساقط می‪‎‬شود‪،‬‬ ‫موش��ک‪‎‬های حماس نیز به تل‌آوی��و و بیت‌المقدس اصابت‬ ‫می‪‎‬کند‪ .‬در این شرایط اسرائیل می‌ماند که این جنگ را باید تا‬ ‫انتها ادامه دهد یا آن را سریعا متوقف کند‪.‬‬ ‫كه در نهايت اسرائیل همانند جنگ ‪ 33‬روزه با حزب‌اهلل‬ ‫خیلی زود به این درگیری‌ها پایان داد كه به مثابه یک شکست‬ ‫برایش محسوب مي‌شود ولی اگر مي‌خواست ادامه دهد قطعا با‬ ‫واکنش کشورهای منطقه به ویژه مصر روبه‌رو مي‌شد‪.‬‬ ‫به نظر شما چرا اين اتفاق روي داد؟‬ ‫‪ l‬باید توجه داشت که جمهوری اسالمی‌ایران برای‬ ‫رس��یدن به اهدافش برخی ابزارهای الزم را نداشت و‬ ‫حمایت‌های کاف��ی را نیز جلب نکرده ب��ود‪ .‬به همین‬ ‫خاطر یک اجماع جهانی علیه سوریه ایجاد شد و تمامی‬ ‫‌کشورهای عربی متحد ش��ده بودند تا نظام بشار اسد را‬ ‫س��رنگون کنند‪ .‬در این میان ایران تنها بود اما به‌رغم‬ ‫تمام فشارهایی که وجود داشت ایران توانست در قضیه‬ ‫سوریه به تدریج نقش پررنگ‌تری را در کنار روس‌ها و‬ ‫چینی‌ها ایفا کند‪.‬‬ ‫‪ l‬این جنگ نش��ان داد که حزب‌اهلل نسبت به زمان‬ ‫جنگ ‪ 22‬روزه خیلی قوی‌تر شده و از قدرت دفاعی و هجومی‬ ‫‌باالتری برخوردار شده اس��ت‪ .‬ظرف دو روز درگیری‪ ،‬اسقاط‬ ‫یک هواپیمای اف‌‪ 16‬س��اخت آمریکا توس��ط موشک‌های‬ ‫زمین به هوای مقاومت در غزه‪ ،‬همچنین س��اقط کردن یک‬ ‫هواپیمای شناسایی و جاسوسی بدون خلبان و مورد هدف قرار‬ ‫دادن یک ناوچه باتوجه به محاصره نوار غزه‪ ،‬مساله کم‌اهمیتی‬ ‫نیست‪ .‬این مسائل بیانگر آن است که حماس نسبت به ‪3-4‬‬ ‫سال گذشته سطح توانمندی و استراتژی خودش را باال برده‬ ‫و پیشرفته‌تر کرده است‪ .‬اس��تراتژی و راهبرد دفاعی حماس‬ ‫در حال تبدیل ش��دن به یک راهبرد هجومی‌و نبرد نامتقارن‬ ‫است؛ در نبرد نامتقارن معموال ارتش‌های کالسیک و رسمی‬ ‫‌نمی‌توانند موفق عمل کنند‪.‬‬ ‫جهان‬ ‫آیا رژیم صهیونیس�تی با آغاز ای�ن درگیری‌ها به‬ ‫اهداف خودش رسید؟‬ ‫علیه رژیم‌صهیونیستی وجود داشت‪ ،‬پس از جریانات سوریه‬ ‫می‌توان گفت به نوعی ديپلماسي ما در جذب جنبش حماس‬ ‫ناموفق عمل کرد و نتوانس��ت در مقابل قطری‌ها‪ ،‬ترک‌ها و‬ ‫سعودی‌ها‪ ،‬جنبش حماس را مجاب کند باوجود برخورداری‬ ‫بیش از دو دهه حمایت سوری با ش��روع بحران‪ ،‬دفاتر خود را‬ ‫ترک نکند و موضعش را تغییر ندهد‪ .‬در حقیقت حماس تحت‬ ‫تاثیر این بحران که توطئه مشترک آمریکایی‪ ،‬صهیونیستی و‬ ‫عربی است‪ ،‬قرار گرفت‪ .‬ما می‌توانستيم تاحدودی با دیپلماسی‬ ‫ی و فعالی که اجرا می‌کرد از این مساله جلوگیری کند‪.‬‬ ‫عموم ‌‬ ‫لذا می‌بینیم که «خالد مش��عل» پس از تعطیلی دفترش در‬ ‫سوریه تحت تاثیر قطر این دفتر را در دوحه برپا می‌کند‪ .‬این‬ ‫مس��اله برای قطری‌ها در عرصه دیپلماتيك ایران یک نوع‬ ‫پیروزی بود‪.‬‬ ‫آیا با این اوصاف می‪‎‬توان گفت ک�ه اکنون قدرت‬ ‫بازدارندگی حماس نسبت به زمان جنگ ‪ 22‬روزه‬ ‫افزایش یافته است؟‬ ‫مجيدصفاتاجمعتقداست؛ بهنظرمی‪‎‬رسدایراندر‬ ‫دیپلماسی مقاومتی‪ ،‬دفاعی و حمایتی از جنبش حماس‬ ‫موفق عمل کرده باشد‪ .‬چرا که حماس توانست تعجب‬ ‫همگان را با پرتاب موشک به تل‌آویو و همچنین ساقط‬ ‫کردن هواپیمای نظامی‌اف‪ 16‬اسرائیلی برانگیزد‬ ‫‪61‬‬
‫گناه مصر‬ ‫چرا المرسی تهديد به نقض پيمان‬ ‫كمپ ديويد نكرد؟‬ ‫‪2‬‬ ‫دکترخالدسلیمان‪/‬تحلیلگرفلسطینیمقیمکانادا‬ ‫جهان جديد‬ ‫ش��اید تفاوت میان رژیم مبارک و نظام المرس��ی در‬ ‫مصر بس��یار باش��د‪ ،‬البته در بعضی موارد‪ ،‬ام��ا هنگامی که‬ ‫سخن درباره غزه به میان آید‪ ،‬خواهیم دید که مصر نتوانست‬ ‫به‌عنوان یک کش��ور عربی بزرگ همچن��ان که پیش‌بینی‬ ‫می‌گردی��د‪ ،‬رژیم‌صهیونیس��تی را به متوق��ف کردن حمله‬ ‫خود به غزه و م��ردم آن وادار نماید‪ .‬پس کج��ا بود آن‌همه‬ ‫پش��تیبانی و دفاع از غزه که مصریان ادع��ا می‌کردند؟ این‬ ‫ناکامی‌مصر نشان‌دهنده ناتوانی آن اس��ت و نه قدرت آن‪.‬‬ ‫این مصر چه سودی برای فلسطینیان دارد اگر ناگهان بر اثر‬ ‫گلوله‌باران صهیونیست‌ها بیشتر اعضای یک خانواده از میان‬ ‫بروند؟ برای فلسطینیان چه س��ودی دارد اگر آن جاسوس‬ ‫صهیونیستی را که به‌عنوان سفیر در قاهره نشسته از محل‬ ‫کار خود بیرون براند؛ گویی او را به مرخصی فرستاده‌اند؟ شاید‬ ‫تنها راه برای اثبات پشتیبانی واقعی‪ ،‬اعالم آمادگی برای رزم‬ ‫در کنار فلسطینیان است و نه فرستادن کیسه‌ها و بسته‌های‬ ‫کمک‌رس��انی‪ .‬چون دین مبین‪ ،‬ما را وادار می‌نماید در کنار‬ ‫کسانی بایستیم که خون‌هایشان به وسیله دشمن اسالم بر‬ ‫زمین ریخته می‌شود‪ .‬من شخصا از تمامی‌رژیم‌های عربی‬ ‫س��ر‌افکنده در برابر رژیم‌صهیونیس��تی قطع امید کردم‪ .‬اما‬ ‫موضوع درباره مصر‪ ،‬یعنی مصر اخوان‌المسلمین‪ ،‬تفاوت دارد‬ ‫چون نه‌تنها آن را سرزنش می‌نمایم‪ ،‬بلکه بر آن خشمگین‬ ‫می‌گردم و حتی آن را مس��ئول تمامی‌اوض��اع کنونی غزه‬ ‫می‌دانم چون اگر مصر‪ ،‬رژیم‌صهیونیستی را تهدید می‌کرد‪،‬‬ ‫ولو به‌ط��ور ظاهری که اگ��ر حمله علیه غ��زه را قطع نکند‬ ‫قرارداد ننگین کمپ دیوید را لغو خواهد کرد‪ ،‬تمامی‌موازنه‌ها‬ ‫دگرگون می‌ش��د‪ ،‬چون لغو این ق��رارداد ننگی��ن به منزله‬ ‫اعالم جنگ علیه رژیم‌صهیونیستی است و تروریست‌های‬ ‫صهیونیستی دیگر نمی‌توانستند حتى یک گلوله علیه غزه‬ ‫شلیک نمایند‪.‬‬ ‫البته این اقدام از س��وی مصر به منزله منت‌گذاری بر‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫اجالس‌گفت‌وگوی ملی سوریه‬ ‫در تهران و پیامدهایش‬ ‫راهی که‬ ‫پیش روی ماست‪...‬‬ ‫کمال هلباوی ‪ /‬متفکر مصری‬ ‫‪3‬‬ ‫دی��دگاه م��ن در برابر س��وریه همان اس��ت ک��ه روز‬ ‫‪ 2012/11/18‬در اج�لاس گفت‌وگ��وی ملی س��وریه که‬ ‫اخیرا در تهران برگزار ش��د‪ ،‬خالصه می‌گردد‪ .‬این کنفرانس‬ ‫همزمان با تجاوز رژیم‌صهیونیس��تی بر غزه و موضع‌گیری‬ ‫مفس��ده‌بر‌انگیز آمریکا صورت گرفت؛ همان آمریکایی که‬ ‫می‌گوید مردم غزه دس��ت به تجاوز زدند و اسرائیل حق دارد‬ ‫‪62‬‬ ‫فلسطینیان نيست‪ ،‬بلکه وظیفه قانونی و اخالقی مصر‪ ،‬چون‬ ‫نوار غزه پیش از اش��غال از س��وی صهیونیست‌ها حاکمیت‬ ‫مصر بود و در نتیجه حکومت قاهره اولین و آخرین کس��ی‬ ‫است که باید برای آزاد سازی آن و مردمان آن اقدام نماید‪.‬‬ ‫مصر به‌طور گس��ترده‌ای مس��ئول رویدادهای غزه است و‬ ‫در حقیقت از حق انتقامجویی کهنی برخوردار اس��ت‪ ،‬چون‬ ‫صهیونیس��ت‌های غزه از مصر بودند‪ ،‬اما به نظر می‌رس��د‬ ‫که عرب‌ها چنان دروغگو شده‌اند که حتى خودشان گاهی‬ ‫دروغ‌های خود را باور می‌کنند‪ ،‬چون یک‌بار شب تاریک را‬ ‫روز روشن ادعا کردند وخودشان نیز باورشان شده چه آنکه‬ ‫آنان در س��ال ‪( 1973‬در دوران سادات) ادعا کردند که علیه‬ ‫اسرائیل پیروز ش��دند و به‌دنبال آن تاکنون و همه ساله این‬ ‫مراسم را جشن می‌گیرند‪.‬‬ ‫اما چه پیروزی بود آن رویداد؟ چه پیروزی بود اگر مصر‬ ‫نتوانست به‌دنبال آن غزه را بازپس بگیرد و جوالن را که در‬ ‫سال ‪ 1967‬از سوریه جدا شد و کرانه باختری را که سراسر آن‬ ‫از اردن جدا شد بازگرداند؟‬ ‫ما گمان می‌کردی��م که مص��ر در دوران المرس��ی‪،‬‬ ‫دیگ��ر وارد مرحله نوینی از بازس��ازی خود ش��ده اس��ت‪،‬‬ ‫که البت��ه می‌دانی��م آمادگی ب��رای عملی��ات نظامی علیه‬ ‫رژیم‌صهیونیستی را ندارد‪ ،‬اما اکنون به نظر می‌رسد که این‬ ‫دیدگاه اشتباه بوده و باید آن را کنار بگذاریم‪.‬‬ ‫هنگامی‌ که آدمی‌خود را در برابر نبرد واقعی می‌بیند‬ ‫که طی آن تن‌های برادرانش بر اثر آتش دشمن ناجوانمرد‪،‬‬ ‫قطعه‌قطعه می‌شوند‪ ،‬نمی‌تواند به بهانه عدم آمادگی خود را‬ ‫از واقعه دور نگه دارد و ادعا کند برای آمادگی نیازمند سالیان‬ ‫درازی است‪ .‬امیدوار بودیم که مصر بتواند توان خود را مورد‬ ‫بازس��ازی قرار دهد‪ ،‬اما کدام نادانی می‌توان��د باور کند که‬ ‫دش��منش به او فرصت خواهد داد تا خود را برای رویارویی‬ ‫با او آماده نماید؟‬ ‫ما باید کاملا اطمینان داشته باشیم که غرب و به‌ویژه‬ ‫آمریکا و البته در کنار آنها رژیم صهیونیس��تی‪ ،‬محال است‬ ‫اجازه دهند مص��ر از این خمودگی دراز‌م��دت رهایی یابد و‬ ‫باردیگر توانمن��دی نظامی خود به دس��ت آورد‪ ،‬مگر اینکه‬ ‫توانمندی آن با شرایط مورد قبول غرب و اسرائیل باشد‪ .‬البته‬ ‫بگذریم از ش��عارهای فریبنده‌ای که گاهی مطرح می‌گردد‬ ‫چون این شعارها دیگر نمی‌تواند ملل عرب و از جمله ملت‬ ‫مصر را فریب دهد‪ .‬شاید خود شعار‌دهندگان‪ ،‬گفته‌های خود‬ ‫را باور نمایند‪...‬‬ ‫برای آگاه��ی از واقعیت رویداده��ا و تحوالت مصر‬ ‫ضرورتی ندارد کارشناس برجسته مسائل خاورمیانه باشیم‪،‬‬ ‫بلکه هر ش��خصی می‌تواند به س��ادگی اطمین��ان یابد که‬ ‫رویدادهای مصر از جمله انتخاب المرسی به ریاست‌جمهوری‬ ‫و برکناری ژنرال طنطاوی و تعیین فرماندهان جدید ارتش‬ ‫مصر‪ ،‬تنها و تنها با مشورت و نظارت آمریکا صورت گرفت‪.‬‬ ‫شاید بعضی‌ها بگویند مصر چه ارتباطی با آزاد‌سازی غزه دارد‪،‬‬ ‫به‌خصوص که سازمان آزادیبخش فلسطین چهاردهه است‬ ‫که خود را تنها نماینده ملت فلسطین می‌داند؟ کسانی که این‬ ‫پرسش را عنوان می‌کنند یا از واقعیت آگاهی ندارند یا خود را‬ ‫به نادانی می‌زنند‪ ،‬چون این سازمان به‌عنوان نهاد آزادیبخش‬ ‫فلسطین و ملت فلسطین به‌وجود آمد و درحقیقت باید نماینده‬ ‫واقعی ملت فلسطین باشد و از هرگونه اعمال فشار از سوی‬ ‫رژیم‌های عربی خود‌فروخته که خ��ود را در اختیار آمریکا و‬ ‫غرب و تل‌آویو قرار داده‌ان��د‪ ،‬به دور نگه دارد‪ .‬به‌هر‌حال این‬ ‫موضوع مسئولیت تاریخی‪ ،‬دینی‪ ،‬قومی‪ ،‬قانونی و اخالقی‬ ‫رژیم‌های عربی را که باعث از دست رفتن فلسطین شده‌اند‪،‬‬ ‫از میان بر‌نمی‌دارد‪ .‬این رژیم‌ها باید با تمامی‌توانمندی‌های‬ ‫نظامی و سیاسی‪ ،‬از سازمان آزادیبخش فلسطین پشتیبانی‬ ‫نمایند تا این سازمان بتواند هدف‌های خود را تحقق بخشد‪،‬‬ ‫یعنی همان فلس��طین از بحر تا نهر را آزاد کند و نه به بهانه‬ ‫اینکه س��ازمان آزادیبخش فلس��طین تنه��ا نماینده ملت‬ ‫فلسطین است‪ ،‬تمامی‌کشورهای عربی و به‌ویژه مصر خود‬ ‫را کنار بکشند و از مس��ئولیت گریزان گردند‪ .‬در صورتی که‬ ‫مصر نخستین حکومت عربی بود که خود را در کمپ دیوید‬ ‫در دامان صهیونیست‌ها انداخت و مس��ئولیت خود در برابر‬ ‫فلسطینیان را از یاد برد و چراغ سبز را برای دیگر سردمداران‬ ‫خود‌فروخته عرب روشن کرد تا این حکومت‌های عرب و از‬ ‫جمله جنبش فتح نیز در برابر دشمن صهیونیستی سر فرود‬ ‫آورند‪ .‬این مصر که اکنون خود را برای رهبری جهان اسالم‬ ‫آماده می‌س��ازد‪ ،‬در حقیقت در حق ملت خ��ود و دیگر ملل‬ ‫عرب و به‌ویژه ملت فلسطین دچار اش��تباه و گناه می‌شود‪،‬‬ ‫چون رهبری تنها سر‌دادن ش��عار و سخنرانی‌های آتشین و‬ ‫راه‌اندازی هیأت‌های آن چنانی نیس��ت‪ ،‬بلکه باید در برابر‬ ‫چنین دشمن نابکاری که هراسی از این شعارها و سخنرانی‌ها‬ ‫ندارد‪ ،‬از موضع قدرت و تهدید برخورد کرد‪.‬‬ ‫مصر امروز که در دست اخوان‌المسلمین است باید خود‬ ‫را از قید وبندهای غیر‌قابل توجیه آمریکایی ـ صهیونیستی‬ ‫آزاد نماید‪ ،‬چون ملل عرب برای به‌دس��ت آوردن یک لقمه‬ ‫نان دست به انقالب نزدند‪ ،‬بلکه برای حفظ عزت‪ ،‬کرامت و‬ ‫استقالل خود از قید و بند غرب به‌پا خواستند و فلسطین هرگز‬ ‫آزاد نخواهد شد‪ ،‬مگر آنکه روزی عرب‌‌ها خود را از قید‌وبند‬ ‫استعمار غرب به‌رهبری آمریکا آزاد نمایند‪g .‬‬ ‫از خود و مرزهایش دفاع نماید‪ .‬البته چنین موضعی از سوی‬ ‫آمریکا به دور نیست به‌خصوص که همه می‌دانند واشنگتن‬ ‫علیه دیگران دست به تجاوز می‌زند وکوشش دارد بر جهان‬ ‫تسلط یابد و با رژیم‌صهیونیستی شراکت استراتژیک دارد‪ .‬در‬ ‫اینجا از برگزار‌کنندگان اج�لاس تهران به‌ویژه برادر گرامی‌‬ ‫آقای دکترعلی‌اکبر صالحی‪ ،‬وزیر خارجه ایران سپاسگزاری‬ ‫می‌کنم‪ ،‬اما مسائلی در مورد اجالس س��وریه وجود دارد که‬ ‫باتوجه به حواشی آن بیان می‌کنم‪:‬‬ ‫اول ‪ -‬امی��دوار ب��ودم در اج�لاس ته��ران موضوع‬ ‫چگونگی کمک‌رس��انی به فلس��طین و مردم غزه در برابر‬ ‫تجاوز صهیونیس��تی و همچنین موضعگیری علیه تس��لط‬ ‫غرب و محاصره ظالمانه ایران از سوی غرب نیز مورد بررسی‬ ‫قرار گیرد‪.‬‬ ‫دوم ‪ -‬بزرگترین امتیاز اج�لاس تهران که البته باعث‬ ‫خش��نودی نیز اس��ت همانا برگزاری آن در سرزمینی است‬ ‫که نه‌تنها وابسته به آمریکا و رژیم‌صهیونیستی نیست بلکه‬ ‫آمریکاییان و صهیونیست‌ها کوشش دارند امنیت آن را برهم‬ ‫بزنند و برنامه هسته‌ای ایران را از میان بردارند تا اسرائیل با‬ ‫سالح‌های پیشرفته خود به تنهایی برتری خود را بر اعراب و‬ ‫مسلمانان و اسلحه غربی که همه ع ‌رب‌ها آن را از غرب وارد‬ ‫می‌س��ازند‪ ،‬حفظ نماید‪ ،‬در حالی که ایران با وجود محاصره‪،‬‬ ‫اینچنین در استقالل‪ ،‬ثبات‪ ،‬پیشرفت و اعتماد به نفس خود‬ ‫پایدار وپابرجا مانده است‪.‬‬ ‫سوم ‪ -‬انقالب بزرگی که به‌وس��یله امام خمینی (ره)‬ ‫علیه رژیم شاهنش��اهی صورت گرفت‪ ،‬باید در همه‌جا علیه‬ ‫بیدادگران و ناقضان حقوق بشر صورت بگیرد‪.‬‬ ‫چهارم ‪ -‬اگر رژیم موجود در س��وریه بماند یا سرنگون‬ ‫شود‪ ،‬به‌علت موضعگیری آمریکا خالئی در منطقه به‌وجود‬ ‫خواهد آمد که تنها واش��نگتن و تل‌آوی��و از آن بهره‌برداری‬ ‫خواهند کرد‪.‬‬ ‫پنجم ‌‪ -‬ما مایل نیستیم اجالس تهران همانند اجالس‬ ‫دوحه کنفرانسی یکجانبه باشد‪ ،‬بلکه باید نتایج جدی برای‬ ‫مس��اله س��وریه به بار آورد و گفت‌وگوی همه‌جانبه ملی را‬ ‫به‌دنبال داشته باشد و کمیس��یون پیگیری آن فعالیت‌هایی‬ ‫را به عمل آورد که مورد قبول همگان باش��د‪ .‬بحران سوریه‬ ‫ی طرف‌های‬ ‫روزبه‌روز پیچیده‌ت��ر می‌گردد و ه��ر روز تمام ‌‬ ‫درگیر در آن از جمله حزب‌اهلل و حماس از آن زیان می‌بینند‪.‬‬ ‫اینجانب از آن نگرانم که س��وریه آین��ده‌ای تاریک همانند‬
‫ی طرف‌های پیرامون یک میز جمع‬ ‫تمامیت ارضی این کشور حفظ ش��ود و تمام ‌‬ ‫شوند و گفت‌وگو نمایند و تمامی‌راه‌‌حل‌ها را مورد بررسی قرار دهند و مناسب‌ترین‬ ‫را برگزینند و نه صحیح‌ترین و بهترین را‪.‬‬ ‫ج ـ استراتژی ایران در استقالل و پیشرفت بس��یار اندیشمندانه است‪ ،‬اما از‬ ‫سوی دیگر پشتیبانی همه‌جانبه تهران از حکومت فعلی سوریه قابل توجیه نیست‪.‬‬ ‫دـ شگفت اینکه غربی‌ها اینچنین پیشرفت نمایند‪ ،‬در حالی که خداوند همه ما‬ ‫را به یک گونه خلق کرده و زمین‌ها و دریاها را در اختیار همه بندگان قرار داده تا از‬ ‫آن بهره‌برداری نمایند‪ ،‬اما ما اعراب و مسلمانان نتوانستیم از طریق اتحادیه عرب‬ ‫و سازمان کنفرانس اسالمی یا جنبش عدم تعهد‪ ،‬حتى یک بحران را حل‌وفصل‬ ‫نماییم و همواره دست به دامان غرب شده و می‌شویم تا مشکالت ما را حل‌وفصل‬ ‫نماید و من از آن بیم دارم «ائتالف مخالفان سوریه» مرتکب چنین اشتباهی در‬ ‫لندن و پاریس و دیگر پایتخت‌های غربی شود و باالخره همچنان که معمول گشته‬ ‫است آمریکا درباره مسائل منطقه راه‌حل‌هایی را ارائه خواهد داد که بیشتر مناسب‬ ‫اسرائیل است‪ ،‬با شرایطی که هیچ کشوری در منطقه مستقل و ناوابسته نماند‪ ،‬آیا‬ ‫این خردمندانه است؟ مگر تجربه افغانستان‪ ،‬عراق و لیبی را فراموش کرده‌ایم؟‬ ‫هـ ‪ -‬کاش همه ما ب��رای متوقف کردن جنگ در س��وریه و خ��ودداری از‬ ‫کمک‌رسانی تسلیحاتی کوش��ش کنیم‪ .‬بايد گروه‌هایی از ش��رکت کنندگان در‬ ‫دو اجالس قطر وتهران برای حل‌وفصل این مس��اله گرده��م آیند تا خالئی که‬ ‫خودمان به‌وجود آورده‌ایم از میان برداشته شود حتی اگر این گردهمایی یک ماه‬ ‫به‌طول انجامد تا بتوانیم خطر اسرائیل و آمریکا را از منطقه دور سازیم‪ .‬آیا آنچه در‬ ‫سرزمین فلسطین روی می‌دهد برایمان کافی نیست تا دیگران ما را در سوریه نیز‬ ‫سرگرم نمایند؟‬ ‫و ‪ -‬چه بهتر است که چنین اجالسی به‌وسیله مصر‪ ،‬تونس‪ ،‬اردن‪ ،‬الجزایر یا‬ ‫مغرب برگزار شود تا به دور از منطقه خلیج فارس باشد و بتوان درباره این بحران با‬ ‫آرامش به تبادل‌نظر پرداخت‪ .‬ما از هر انقالبی که اوضاع را بهبود بخشد‪ ،‬طرفداری‬ ‫می‌کنیم و جانشین باید بهتر باشد و نه بدتر‪g .‬‬ ‫افغانستان داشته باشد‪.‬‬ ‫شش��م ‪ -‬بعضی‌ها (از جمله نویس��نده س��عودی‬ ‫محمد عبد‌اللطیف آل‌الشیخ) من و امثال من را آدم ایران‬ ‫می‌نامند و من مقاله‌ای در پاسخ بدان نوشتم (هنوز منتشر‬ ‫نش��ده اس��ت) و در آن آوردم که لقبي که این نویسنده‬ ‫عنوان کرده است‪ ،‬پاکتر و شجاعت‌تر و باشخصیت‌تر از‬ ‫سواران خلیج‌فارس و آمریکا و اسرائیل هستند‪ .‬آدم‌های‬ ‫ایران علیه تس��لط غرب جه��اد می‌کنند اما س��واران‬ ‫خلیج‌فارس برای تسلط بیشتر آمریکاییان بر خلیج‌فارس‬ ‫و در واگذاری پایگاه‌های نظامی به واش��نگتن در حال‬ ‫مسابقه هستند و در حقیقت مصونیت این آبراه را به‌خطر‬ ‫انداخته‌اند‪ .‬هریک از سخنرانان شرکت‌کننده در اجالس‬ ‫تهران می‌توانس��تند طی پنج دقیقه دیدگاه‌های خود را‬ ‫بیان نمایند و بدین علت بود که بعضی از دیدگاه‌هایم را‬ ‫نتوانستم در آنجا بیان کنم از جمله‪:‬‬ ‫الف ‪« -‬جنگ‌ها باید بر‌اساس عقل و صلح‌جویی‬ ‫آغاز ش��ود و به پایان برس��د و هرکس عقل ندارد‪ ،‬تن و‬ ‫قدرت بدنی وی هر قدرهم بزرگ و بیشتر باشد فایده‌ای‬ ‫ندارد‪ .‬ما باید همانند دیگران فکر‌و اندیشه خود را برای‬ ‫حل‌وفصل مسائل خودمان به‌کارگیریم‪ ،‬نه اینکه به خرد‬ ‫و کوشش‌های دیگران متوسل شویم‪ .‬ما اعراب باید در‬ ‫این درب��اره با یکدیگر همکاری نمایی��م و از انبارکردن‬ ‫اس��لحه س��نگین که تنها ویرانی به‌بار می‌آورد‪ ،‬دوری‬ ‫جويیم‪».‬‬ ‫ب ‪ -‬ص�لاح و مصلحت ب��زرگ درباره س��وریه‪،‬‬ ‫امروزه‪ ،‬همانا متوقف‌کردن جنگ و درگیری‌هاس��ت تا‬ ‫جهان‬ ‫یک طرح خطرناک‬ ‫عبدالحمید صیام ‪ /‬استاد دانشگاه و تحلیلگر عرب مقیم نیویورک‬ ‫‪4‬‬ ‫راز توجه ناگهانی کش��ورهای غربی ب��ه اتحادیه عرب‬ ‫چیس��ت و چرا؟ چرا اتحادیه عرب این روزها درباره بسیاری از‬ ‫مسائل دعوت به مشورت می‌شود و پیشنهادهایی از سوی غرب‬ ‫برای حل‌وفصل مس��ائل منطقه عربی با این اتحادیه عنوان‬ ‫می‌گردد؟ ایاالت‌متحده آمریکا و کشورهای اروپايی و سازمان‬ ‫ملل اخیرا اطالع یافتند که نهادی به‌نام اتحادیه عرب وجود دارد‬ ‫که سیل ستایش‌ها و کوش��ش برای نزدیکی با این اتحادیه و‬ ‫دبیرکل آن افزایش یافته است؛ گویی این اتحادیه اخیرا تصمیم‬ ‫گرفته است تا به خدمت منافع و هدف‌های کشورهای غربی‬ ‫درآید و نه کشورهای عربی!‬ ‫اطمینان داریم که از هنگام روی کار آمدن نبیل عربی در‬ ‫ژوئیه ‪ 2011‬به‌سمت دبیرکل اتحادیه عرب به‌عنوان جانشین‬ ‫عمرو موسی ‪ -‬که طی ‪ 10‬س��ال نقشی در برافروختن بعضی‬ ‫بحران‌های عربی برعهده داشت ‪ -‬به‌طور کلی اتحادیه عرب در‬ ‫بعضی مناطق جهان عرب نادیده گرفته شده بود یا در حقیقت‬ ‫وجود نداشت ازجمله در بحران یمن که همچنان از آن به دور‬ ‫مانده و شورای همکاری خلیج‌فارس کوشش دارد تا جای این‬ ‫اتحادیه را در بحران‌های عربی پر نماید‪ .‬البته قابل توجه اینکه‬ ‫اتحادیه عرب از امکانات نظامی در سرکوب قیام‌های مردمی‬ ‫‌همانند شورای همکاری برخوردار نيست و این امتیاز شورای‬ ‫همکاری خلیج فارس اس��ت که آمری��کا و اروپا بدان اهمیت‬ ‫داده‌اند‪ ،‬ازجمله اینکه شورای همکاری با اعزام نیروی نظامی‬ ‫به بحرین به‌جای ارائه راه‌حل مسالمت‌آمیز‪ ،‬کوشش کرد قیام‬ ‫مردم این کشور را سرکوب نماید‪ .‬در ماجرای لیبی‪ ،‬اتحادیه عرب‬ ‫به شورای امنیت سازمان‌ملل حق تصمیم‌گیری در این باره را‬ ‫واگذار کرد و این ش��ورا با صدور قطعنامه‌های ‪ 1970‬و ‪1973‬‬ ‫مجازات‌هایی درباره مقامات لیبیایی اعالم کرد و سپس لیبی را‬ ‫به‌عنوان حریم هوايی ممنوعه اعالم کرد‪ .‬اما ماموریت ناتو در‬ ‫اجرای دو قطعنامه باال فراتر رفت و اجازه یافت ساختار زیربنايی‬ ‫لیبی چنان بمباران شود که تا س��ال‌ها قابل جبران نباشد و به‬ ‫گفته کارشناسان بیش از‪ 60‬ميلیارد دالر زیان به این کشور وارد‬ ‫شد‪ .‬درباره سوریه نقش اتحادیه عرب به اعزام چند تن از ناظران‬ ‫دست‌وپا بسته منحصر شد که ریاس��ت آن را یک شخصیت‬ ‫محکوم به ارتکاب جرایم جنگی برعهده داشت‪.‬‬ ‫اتحادیه عرب در دسامبر ‪ 2011‬طرحی را برای تحویل‬ ‫ریاست‌جمهوری س��وریه به فاروق‌الش��رع ارائه داد و پس از‬ ‫شکست این طرح‪ ،‬اتحادیه عرب پیشنهادهایی را در این باره به‬ ‫شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرد که سه‌بار با وتوی دوگانه‬ ‫روس��یه و چین روبه‌رو گردید‪ .‬در اینجا ب��ود که اتحادیه عرب‬ ‫دست به دامان مجمع عمومی س��ازمان ملل شد که ریاست‬ ‫آن بر عهده ناصر عبد‌العزیز‪ ،‬نماینده قطر اس��ت که بر‌اساس‬ ‫آن نماینده مش��ترکی از س��وی اتحادیه عرب و سازمان ملل‬ ‫تعیین شد که نخست کوفی عنان بود و پس از کناره‌گیری وی‪،‬‬ ‫اخضر ابراهیمی‌برگزیده شد‪ .‬فعالیت اتحادیه عرب در مورد دو‬ ‫جديد مثلث شماره ‪153‬‬ ‫کشورهای غربی بار دیگر از نقش اتحادیه عرب آگاه می‌شوند‬ ‫کشمکش لیبی و سوریه‪ ،‬کشورهای غربی و دبیرکل سازمان‬ ‫ملل‪،‬بان‌کی‌مونرامتوجهنقشاحتمالیایناتحادیهکردتاآنجا‬ ‫که بان‌کی‌مون از اتحادیه عرب و نقش جدید آن تمجید کرد‪.‬‬ ‫دبیرکل س��ازمان ملل در اجالس ‪ 29‬مارس ‪ 2012‬در‬ ‫بغداد اظهار داشت‪« :‬اتحادیه عرب نقش برجسته خود را بازیافته‬ ‫است و اکنون هدف برپايی آن‪ ،‬بیشتر مورد توجه این اتحادیه‬ ‫قرار گرفته است‪ .‬بامداد روز ‪ 26‬سپتامبر اتحادیه عرب و ایاالت‬ ‫ی در زمینه چارچوب همکاری‬ ‫متحده آمریکا یادداشت تفاهم ‌‬ ‫مشترک با یکدیگر به امضا رساندند‪ ».‬خانم هيالری کلینتون‪،‬‬ ‫وزیر خارجه آمریکا نیت واش��نگتن برای گس��ترش روابط با‬ ‫اتحادیه عرب را مورد تاکید ق��رار داد و گفت‪« :‬گفت‌وگوهای‬ ‫س��االنه‌ای با اتحادیه ع��رب برگزار خواهد ش��د تا همکاری‬ ‫درباره اقدامات آینده برای کمک به مردم س��وریه مورد بحث‬ ‫و گفت‌وگو قرار گیرد‪ ».‬در همان روز وزیر خارجه آلمان در یک‬ ‫کنفرانس مطبوعاتی مشترک با نبیل عربی بر ضرورت ایفای‬ ‫نقش برجسته‌تری از س��وی اتحادیه عرب در عملیات حفظ‬ ‫صلح در خاورمیانه تاکید کرد‪ .‬آلمان در همان روز از ش��ورای‬ ‫امنیت سازمان ملل درخواس��ت کرد راه‌های همکاری میان‬ ‫نهادهای بین‌المللی و اتحادیه عرب مورد بررس��ی قرار گیرد‬ ‫و در جلس��ه‌ای که با حضور نبیل عربی برگزار شد‪ ،‬سخنرانان‬ ‫چنان از اتحادیه عرب س��تایش‌ها به عمل آوردند که تاکنون‬ ‫سابقه نداشت‪ .‬در پایان این اجالس بیانیه‌ای انتشار یافت که‬ ‫نشان‌دهنده نیت اتحادیه عرب و سازمان ملل برای گسترش‬ ‫همکاری‌های دوجانبه و کوشش برای حل‌وفصل بحران‌ها‬ ‫به‌طور مسالمت‌آمیز بود‪.‬‬ ‫با بررسی سخنرانی‌های به‌عمل آمده در این گردهمایی به‬ ‫نظر می‌رسد اتحادیه اروپا و ایاالت‌متحده کوشش دارند اتحادیه‬ ‫عرب را به اتخاذ نقش منطقه‌ای گسترده‌تری تشويق كنند‪ ،‬به‬ ‫ویژه در زمینه مساله فلسطین؛ به‌گونه‌ای که در ظاهر مسئولیت‬ ‫دیگر کشورها کاهش یابد و از طرفی غرب به هدف‌های خود‬ ‫زیر پوشش عربی دسترس��ی پیدا كند‪ ،‬به‌خصوص ملل عرب‬ ‫‪63‬‬
‫همچنان با سیاس��ت‌های س��تیزه‌جویانه غرب که بر‌اساس‬ ‫دوگانگی ارزش‌ها اس��توار اس��ت‪ ،‬مخالفت می‌کنند‪ .‬غرب از‬ ‫یک سو از کشورهای تحت پوش��ش و حمایت خود هواداری‬ ‫می‌کند‪ ،‬به‌گونه‌ای که به سیاس��ت‌های جنایتکارانه‌اش علیه‬ ‫ملت‌هایشان ادامه می‌دهد‪ ،‬بدون آنکه هیچ محکومیتی در میان‬ ‫باشد و از سوی دیگر رفتار ستیزه‌جویانه‌ای با کشورهای عربی و‬ ‫اسالمی به‌کار می‌گیرند و برای اعالم ناخشنودی و انزجار خود‬ ‫از یک شخص‪ ،‬تمامی‌ملت‪ ،‬دولت‪ ،‬فرهنگ و دین آن را مورد‬ ‫حمله قرار می‌دهد‪.‬‬ ‫به‌نظر می‌رسد کشورهای غربی کوشش دارند در پوشش‬ ‫اتحادیه عرب مجموعه‌ای از مس��ئولیت‌ها را برعهده اعراب‬ ‫بگذارند‪ .‬با وجود آنکه ما از هواداران همکاری و احترام متقابل‬ ‫نخست‪ -‬از سخنان دبیرکل اتحادیه عرب در برابر شورای‬ ‫هستیم‪ ،‬اما در این میان موارد ذیل را متذکر می‌شوم‪:‬‬ ‫امنیت طرفداری می‌کنیم‪ ،‬به‌خصوص آنجایی که تاکید کرد که‬ ‫فوق در سراسر جهان با آمادگی بیشتری موضعگیری نماید‪،‬‬ ‫‪ –‌1‬بان‌کی‌مون‪ ،‬دبیرکل سازمان ملل متحد در سخنان‬ ‫اعتماد میان افکار عمومی عربی و کشورهای غربی و سازمان‬ ‫همچنان که پس از انقالب تونس صورت گرفت و کشورهای‬ ‫خود در برابر شورای امنیت ب ‌ه روشی غیر‌مستقیم اشاره کرد که‬ ‫ملل وجود ندارد‪ ،‬چ��ون بیش از ‪ 100‬قطعنامه س��ازمان ملل‬ ‫یدانستند چه‌کار باید بکنند‪،‬‬ ‫غربی حیران و سرگردان ماندند و نم ‌‬ ‫اتحادیه عرب باید مسئولیت بودجه اونروا (آژانس کمک‌رسانی‬ ‫اينكه همچنان به سردمداران مزدور خود به کشورهای عربی‬ ‫درباره فلسطین بالاجرا مانده است‪ .‬وی افزوده که بیايید درباره‬ ‫ب��ه آوارگان فلس��طینی) و حکومت خودگردان فلس��طین را‬ ‫حقوق فلسطینیان یک اقدام جدی به‌عمل آوریم و آن را به اجرا‬ ‫پایدار بمانند یا از ملت‌های عرب پشتیبانی نمایند‪.‬‬ ‫برعهده بگیرد‪ .‬گویی این عرب‌ها بودند که فلس��طینیان را از‬ ‫بگذاریم‪ .‬باید دید که کش��ورهای غربی تا چه اندازه به اجرای‬ ‫‪ 5‬ـ ش��گفت آنکه که مس��اله فلس��طین و ملت آواره و‬ ‫س��رزمین خود بیرون راندند‪ .‬اعراب تاکنون از کمک‌رس��انی‬ ‫قطعنامه‌های مربوط به مساله فلس��طین عالقه‌مند هستند‪،‬‬ ‫ستمدیده آن در موضع‌گیری‌های ایاالت متحده آمریکا و آلمان‬ ‫به این آژانس خودداری کرده‌اند چون معتقد هستند آن کس‬ ‫ازجمله قطعنامه ‪ 181‬درباره تقسیم و قطعنامه ‪ 194‬درباره حق‬ ‫و فرانسه یا انگلیس دیده نمی‌شوند و این مساله بسیار مشکوک‬ ‫که این بحران را به‌وجود آورده در کمک‌رس��انی شایس��ته‌تر‬ ‫است و اتحادیه عرب باید در این باره توجه نشان دهد‪ .‬غرب تنها‬ ‫بازگشت فلسطینیان و قطعنامه‪ 1515‬درباره حل دو دولت و نیز‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما پس از نخس��تین انتفاضه و جنگ کویت در سال‬ ‫وا‍‍ژه تکراری «همکاری در تمامی‌زمینه‌ها» را عنوان می‌کند‬ ‫قطعنامه ‪ 3236‬صادره سال ‪ 1974‬که بر حق بازگشت‪ ،‬تعیین‬ ‫‪ 1991‬بعضی از کشورهای خلیج‌فارس کمک‌های خود را به‬ ‫سرنوشت و تشکیل دولت مستقل تاکید دارد‪.‬‬ ‫که البته همکاری در زمینه اج��رای قطعنامه‌های بین‌المللی‬ ‫حکومت خودگردان قطع کردند و آن را در اختیار سازمان‌های‬ ‫دوم‪ -‬کوشش‌های پیگیری از سوی بعضی اعراب وجود‬ ‫را از جمله قطعنامه‌های ش��ورای امنیت درباره شهرک‌سازی‬ ‫بین‌المللی کمک‌رسان به فلس��طینیان از جمله «اونروا» قرار‬ ‫دارد که کوشش می‌کنند بر اتحادیه عرب تسلط یابند و آن را‬ ‫و بیت‌المق��دس و دیوار حائ��ل و انح�لال در دولت قطعنامه‬ ‫دادند‪ .‬کمک‌رس��انی به حکومت خودگردان که دست‌نشانده‬ ‫دنباله‌رو سیاست‌های آمریکا قرار دهند‪ .‬این‌چنین عملکردها‬ ‫‪ 1515‬س��ال ‪ 2003‬همچنان نوشته‌های از یاد رفته هستند تا‬ ‫قرارداد ننگین اوسلو است‪ ،‬نتیجه یک توافق برای به فراموشی‬ ‫آنکه رژیم‌صهیونیستی بتواند مابقی سرزمین‌های فلسطینی‬ ‫باقیمانده اعتماد افکار عمومی اعراب درباره این اتحادیه را‬ ‫سپردن حقوق فلسطینیان بود که طی آن رژیم‌صهیونیستی‬ ‫و بیت‌المقدس را اشغال کرده و مسجداالقصى را منهدم سازد‬ ‫از بین خواهد برد چون هرچه اتحادیه عرب به مسائل اعراب‬ ‫به عنوان رژیم اشغالگر‪ ،‬از مسئولیت‌های خود معاف شد و این‬ ‫نزدیک شود اعتماد بیش��تری به وجود خواهد آمد و هرچه‬ ‫و مابقی فلس��طینیان را که مانع تشکیل کشور یهودی بزرگ‬ ‫مسئولیت برعهده ایاالت متحده و اتحادیه اروپا قرار گرفت‪.‬‬ ‫اتحادیه به رژیم‌ه��ای عقب‌مانده عربی نزدیکتر ش��ود‪ ،‬از‬ ‫هستند از سرزمین خودشان بیرون براند که در آن هنگام ممکن‬ ‫‪ -2‬ب��ه روش اتحادیه آفریقا‪ ،‬س��خنرانان غربی در این‬ ‫ملل عرب دور خواهد ماند و به‌صورت یک نهاد بروکراتیک‬ ‫است آلمان و فرانسه به اتحادیه عرب پیشنهاد نمایند عضویت‬ ‫گردهماییاعالمکردندکهاتحادیهعربمی‌توانددرهزینه‌های‬ ‫در خواه��د آم��د که ب��ه منافع‬ ‫نیروهایحافظصلحمنطقهعربی‬ ‫غربی‌ها نزدیکت��ر خواهد بود و‬ ‫مشارکتنماید‪.‬هم‌اکنونازشمال‬ ‫در نتیج��ه هیچ‌ک��س از اعراب‬ ‫آفریقا تا جنوب لبن��ان گرفته تا‬ ‫ب��دان توجه نخواهن��د کرد‪ .‬در‬ ‫بلندی‌ه��ای ج��والن و دارفور‬ ‫اینجا امیدواریم دبیرکل اتحادیه‬ ‫و عراق و لیبی‪ ،‬ش��ش گ��روه از‬ ‫عرب به وعده‌ه��ای خود عمل‬ ‫نیروهای حافظ صلح حضور دارند‪.‬‬ ‫کرده و تش��کیالت این اتحادیه‬ ‫در این میان باید اش��اره کرد که‬ ‫را به‌گونه‌ای مورد بازس��ازی قرار‬ ‫تجربه اتحادیه عرب در عملیات‬ ‫دهد که بتواند دست به اقدامات‬ ‫حفظصلحناکاماست‪،‬به‌خصوص‬ ‫عمل��ی بزن��د؛ اگرچ��ه ناظران‬ ‫که این اتحادیه نتوانست هزینه‬ ‫عقیده دارندچنین وضعیتی نیاز‬ ‫اعزام س��یصد تن از ناظران خود‬ ‫به اصالح ندارد و تصمیم‌گیری‬ ‫در سوریه را تامین نماید‪ .‬در مورد‬ ‫کشورهای عضو برای اقدامات‬ ‫نیروهای حافظ صل��ح عربی در‬ ‫عملی بدون دخال��ت بیگانگان‬ ‫لبنان نیز باید اش��اره کرد که این‬ ‫به‌خص��وص آمری��کا و اروپ��ا‬ ‫نیروها همگ��ی س��وری بودند‬ ‫کافی است‪ ،‬به‌خصوص که این‬ ‫و در س��ال ‪ 2005‬پ��س از صدور‬ ‫بیگانگان به بهانه مبارزه با فقر و‬ ‫قطعنامه ‪ 1559‬در سال ‪ 2005‬از‬ ‫کمک‌های آموزشی‪ ،‬بهداشتی‪،‬‬ ‫لبنان خارج شدند‪.‬‬ ‫گردشگری و بازرگانی و مبارزه‬ ‫‪ 3‬ـ آنچ��ه از اتحادیه عرب‬ ‫با فساد و جرم همواره در مسائل‬ ‫خواستهشدهاست‌‪،‬برعهدهگرفتن‬ ‫مربوط به کشورهای جهان سوم و‬ ‫نق��ش بزرگتری در دیپلماس��ی‬ ‫به‌خصوص جهان عرب دخالت‬ ‫نگهدارندهوعملیاتبازسازیپس‬ ‫کرده و می‌کنند‪ .‬امیدواریم نسیم‬ ‫از جنگ‌هاست‪ .‬منظور در اینجا‬ ‫اتحاديه عرب اين روزها با نقش جديدي از سوي آمريكا مواجه شده است‬ ‫بهارعربیبراتحادیهعربنیزبوزد‬ ‫آن است که هزینه‌های ناشی از‬ ‫و نقش تاریخی و امروزین آن را‬ ‫خرابی جنگ‌هایی که به‌وس��یله‬ ‫موردتجدیدنظرقراردهدچوناین‬ ‫بیگانگان برافروخته می‌شود‪ ،‬بر‬ ‫اتحادیه همچنان در چارچوب دوران تاسیس آن در سال ‪1945‬‬ ‫افتخاری سازمان آتالنتیک‌شمالی «ناتو» را بپذیرد‪ .‬ما در اینجا‬ ‫عهده کشورهای عربی واگذار شود چون مازاد درآمدهای نفتی‬ ‫به چند مورد مشکوک در زمینه این اظهار محبت غربی‌ها اشاره‬ ‫باید به‌گونه‌ای در جیب شرکت‌های غربی سرازیر گردد‪.‬‬ ‫به‌سر می‌برد‪g.‬‬ ‫می‌کنیم‪:‬‬ ‫‪ 4‬ـ از اتحادیه عرب خواس��ته شده تا در برابر حالت‌های‬ ‫با بررسی سخنرانی‌های به‌عمل آمده در این گردهمایی به نظر می‌رسد‬ ‫اتحادیه اروپا و ایاالت‌متحده کوشش دارند اتحادیه عرب را به اتخاذ‬ ‫نقش منطقه‌ای گسترده‌تری تشويق كنند‪ ،‬به ویژه در زمینه مساله‬ ‫فلسطین؛ به‌گونه‌ای که در ظاهر مسئولیت دیگر کشورها کاهش یابد و‬ ‫از طرفی غرب به هدف‌های خود زیر پوشش عربی دسترسی پیدا كند‪،‬‬ ‫به‌خصوص ملل عرب همچنان با سیاست‌های ستیزه‌جویانه غرب که‬ ‫بر‌اساس دوگانگی ارزش‌ها استوار است‪ ،‬مخالفت می‌کنند‪.‬‬ ‫جهان جديد‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪64‬‬
65
‫فرهنگ‌‬ ‫نقد هفت‬ ‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫انتقادها از محمود گبرلو در اجرا و محتواي برنامه‬ ‫هفت باال گرفته است‬ ‫هفت به كجا‬ ‫مي‌رود؟‬ ‫دوره جديد برنامه هفت قرار بود از نظر مفهومي با وضعيت‬ ‫گذشته آن متفاوت باشد‪ ،‬اما حاال همان انتقادهايي را پيش روي‬ ‫خود مي‌بيند كه در گذشته بود‪.‬‬ ‫محمد تاجیک‬ ‫‪1‬‬ ‫پس از انتشار خبر خداحافظی فریدون جیرانی از برنامه‬ ‫هفت‪ ،‬اخبار فراوان و متعددی درباره دالیل این خداحافظی‬ ‫منتشر شد‪ .‬همچنین بسیاری این سوال را مطرح کردند که چه‬ ‫کسی و با چه تیمی قرار است جایگزین جیرانی شود‪.‬‬ ‫پس از حضور محمود گبرلو در برنامه هفت‪ ،‬همه منتظر‬ ‫بودند ببینند آیا این برنامه در ج��ذب مخاطب موفق خواهد‬ ‫بود یا نه‪ .‬با گذش��ت چند ماهی که از اج��رای برنامه هفت با‬ ‫حضور محمود گبرلو می‌گذرد‪ ،‬حاال به نظر می‌رس��د زمان‬ ‫مناسبی برای پاس��خ به این سوال رس��یده که برنامه هفت‬ ‫‪66‬‬ ‫پس از خداحافظی جیرانی و حضور گبر‌لو چه روندی را طی‬ ‫کرده است؟‬ ‫فریدون جیرانی چگونه به هفت رسید؟‬ ‫فریدون جیرانی‪ ،‬کارگردان مط��رح دهه هفتاد و اوایل‬ ‫دهه هشتاد س��ینمای ایران با اینکه مرز ش��صت سالگی را‬ ‫پشت‌سر گذاشته است‪ ،‬مدت‌ها بود تصمیم گرفته بود در کنار‬ ‫فیلمسازی به کارهای پژوهشی و برنامه‌سازی در سیما روی‬ ‫بیاورد؛ روزهایی که با برنامه «دو قدم مانده به صبح» و بعدها‬ ‫یک برنامه تلویزیونی به مناسبت س��ریال‌های دهه هشتاد‬ ‫ی را که‬ ‫روی آنتن تلویزی��ون رفت و همان رویه ژورنالیس��ت ‌‬ ‫سال‌ها در مطبوعات دنبال می‌کرد‪ ،‬پی‌‌گرفت‪.‬‬ ‫مناظره‌هایی که بین مس��ئوالن خانه سینما و معاونت‬ ‫سینمایی و مشاور هنری رئیس‌جمهور راه انداخت‪ ،‬تا لب مرز‬ ‫توقیف برنامه‌هایش پیش رفت‪ .‬به سراغ سریال‌سازی رفت‬ ‫و سریالی ساخت که انتقادات بسیاری را برانگیخت و خیلی‌ها‬ ‫سریالش را حاصل تعامل با صدا و سیما می‌دانستند‪.‬‬ ‫جیرانی به یکب��اره و در یک اق��دام عجیب تصمیم به‬ ‫ساخت و تولید یک برنامه سینمایی گرفت‪ .‬خودش و تیمش را‬ ‫به برنامه نود نسبت داد و گفت قصد دارد یک برنامه سینمایی‬ ‫مثل نود بسازد‪ .‬اما از همان اول منتقدی را کنار خودش نشاند‬ ‫که با بی‌رحمی‌ تمام‌ فیلم‌های سینمای ایران را نقد کرد و از‬ ‫هیچ‌کس با آرامش گذر نکرد‪.‬‬ ‫اتفاق عجیب��ی ک��ه در روزه��ای س��خت و ملتهب‬
‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫برنامه‌س��ازی هفت به‌س��راغ جیرانی آمد‪ ،‬اتهام به س��رقت‬ ‫فیلمنامه «قصه پریا» بود که تابس��تان سال گذشته مطرح‬ ‫ش��د‪ .‬پرونده‌ای که جیران��ی در آن با حکم ش��ورای داوری‬ ‫و ش��ورایعالی خانه سینما محکوم ش��د‪ ،‬اما هیچ‌گاه به دلیل‬ ‫تعطیلی خانه سینما حکم ابالغ ش��ده‪ ،‬اجرایی نشد‪ .‬سرقت‬ ‫فیلمنامه «قصه پریا» بار دیگر پرونده سرقت‌های دیگر او در‬ ‫فیلم‌های «شام آخر» و «ساالد فصل» را در رسانه‌ها منعکس‬ ‫کرد و این اتفاق بهانه‌ای شد برای آنکه پایه‌های حضورش‬ ‫در سیما سست‌تر شود‪.‬‬ ‫جیرانی در برنامه‌اش در طول اجرای جش��نواره فیلم‬ ‫فجر تا توانست مدیریت سینما را نقد کرد و به همراه فراستی‬ ‫از فرصت به وجود آمده اس��تفاده کرد تا زخمه‌هایی که این‬ ‫برنامه در طول اجرایش به س��ینماگران زده اس��ت را با این‬ ‫انتقاد‌ها جبران کند‪.‬‬ ‫اتفاقی که ب��ه ماجراهای پخش برنامه بر س��ر اکران‬ ‫نوروزی سینما در سال ‪ 91‬منجر شد و طی آن و در آستانه سه‬ ‫سالگی برنامه هفت جیرانی اعالم کرد دیگر از سینمای دولتی‬ ‫که هیچ خاصیتی ندارد‪ ،‬حمایت نخواهند کرد و موضع برنامه‬ ‫حمایت از اصناف است‪.‬‬ ‫نامه بسیاری از رسانه‌های ارزش��ی به رئیس سازمان‬ ‫صدا و سیما‪ ،‬فریدون جیرانی و برنام ‌ه «هفت»اش را به تاریخ‬ ‫برد‪ .‬نامه‌ای که در پی صحبت‌ه��ا پیرامون اکران نوروزی به‬ ‫عزت‌اهلل ضرغامی‌نوش��ته ش��د و از او خواسته شد شرایطی‬ ‫برای حضور نمایندگان آنان در برنامه هفت فراهم شود‪ .‬اما‬ ‫مدیران سازمان تصمیمی‌دیگر گرفتند و برنامه‌ «هفت» را‬ ‫به بهانه پخش یورو ‪ 2012‬و درگیری جیرانی برای س��اخت‬ ‫س��ریال «فصل بی‌پروایی» متوقف کردند تا محمود گبرلو‬ ‫جای جیرانی بنش��یند‪ .‬بخش مهم انتقاد رسانه‌هاي ارزشي‬ ‫معطوف به اين نكته بود كه برنامه هفت در اختيار جريان‌هاي‬ ‫شبه‌روشنفكر قرار گرفته و سينماي انقالب در اين برنامه مورد‬ ‫حمايت قرار نمي‌گيرد‪.‬‬ ‫چرا جیرانی از هفت رفت؟‬ ‫اما فریدون جیرانی پس از مدت‌ها س��کوت به تازگی‬ ‫در مصاحبه‌ای با نش��ریه زندگی ایرانی از دالیل خداحافظی‬ ‫کردنش با برنامه هفت سخن گفته اس��ت‪ .‬جیرانی با اشاره‬ ‫‪67‬‬
‫فرهنگ‬ ‫به وجود نگاه‌هاي مختلف گفته بود‪« :‬یک دس��ت از نگاه‌ها‬ ‫معتقد بودند که برنامه‪ ،‬سفارش��ی از تلویزیون اس��ت و قرار‬ ‫اس��ت خواس��ته‌های یک نوع تمایالت در س��ینما را دنبال‬ ‫کند‪ .‬دسته دیگر نگاه‌ها‪ ،‬معتقد بودند جیرانی که نه برنامه و‬ ‫نه فیلم ارزش��ی دارد‪ ،‬می‌خواهد چه کند؟ به هر حال در نگاه‬ ‫این دوستان‪ ،‬جیرانی کس��ی بود که «قرمز» و «شام آخر» و‬ ‫سه‌گانه «ستاره‌ها» را ساخته بود و مشروعیتی برای اجرای‬ ‫یک برنامه س��ینمایی در تلویزیون نداشت‪ .‬در اصل از هر دو‬ ‫سو مورد فش��ار و‌بی‌اعتمادی بودیم‪ .‬ما از حمایت بسیار زیاد‬ ‫آقای ضرغامی‌برخوردار بودیم‪ .‬چون ضرغامی‌آدمی‌است‬ ‫که عاشق سینماست و خیلی پشت‌برنامه ایستاد‪ .‬یک ماه قبل‬ ‫از اینکه از برنامه بیرون بیایم‪ ،‬در جلسه‌ای به دوستان گفتم‬ ‫کسانی که مجری می‌ش��وند‪ ،‬برنامه‌شان پل ‌ه ترقی می‌شود‪.‬‬ ‫اما برای من نه‌تنها پله‌ترقی نش��ده‪ ،‬بلکه پله شکس��تم هم‬ ‫شده‪ .‬این برنامه به ضرر من ش��د و مثل دیگران باعث نشد‬ ‫که از طریق این برنامه‪ ،‬چند تا فیلم و سریال هم بگیرم و کار‬ ‫ی برنامه بود‪».‬‬ ‫کنم‪ .‬آقای ضرغامی‌تا آخرین لحظ��ات‪ ،‬حام ‌‬ ‫جیرانی در ادامه مصاحبه خود گفته ب��ود‪« :‬دقیقا در دوره‌ای‬ ‫که توانس��ته بودیم؟ حداقل به تناقضات درونی خودمان در‬ ‫م��ورد کیفیت و کمی��ت و مردمی‌ب��ودن و تخصصی بودن‬ ‫فائق آییم (در مورد تناقضات بیرونی نمی‌گویم)‪ ،‬با مخالفت‬ ‫جریان‌هایی از داخل تلویزیون روبه‌رو شدیم که دیگر شیوه‬ ‫جدید برنامه را نمی‌پسندید‪ .‬این مخالفت‌ها در انتهای سال‬ ‫پیش به اوج خود رسید و به هر حال به شکلی روشن شد که‬ ‫عده‌ای دوست ندارند برنامه «هفت» به این شیوه روی آنتن‬ ‫برود‪ .‬احساسشان هم این بود که اگر برنامه با همین فضا جلو‬ ‫برود‪ ،‬نیازها و خواسته‌هایشان تامین نخواهد شد‪ .‬البته تاکید‬ ‫می‌کنم که این خواسته عده‌ای بود و نه همه تلویزیون‪ .‬مثال‬ ‫مدیر شبکه سوم سیما‪ ،‬آقای پورمحمدی‪ ،‬اصال مخالف برنامه‬ ‫نبود‪ .‬آقای ضرغامی‌تا آخرین لحظات‪ ،‬حامی‌برنامه بود‪ .‬من‬ ‫قبل از اینکه برنامه آخر را داشته باشیم‪ ،‬می‌دانستم که دیگر‬ ‫باید برویم‪ .‬حتی با مدیر شبکه سوم هم به نتیجه رسیده بودیم‬ ‫که دو برنامه دیگر داشته باشیم و بعد از آن برویم‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫تعارف در انتصاب‌ها‬ ‫جیرانی گفته‪« :‬در انتصابات و تعویض‌ها در ایران تعارف‬ ‫وجود دارد‪ .‬در تلویزیون هم تعارف خیلی وجود دارد‪ .‬کس��ی‬ ‫کسی را صدا نمی‌زند‪ .‬کسی به کسی نمی‌گوید از شما راضی‬ ‫هستیم به این دلیل یا ناراضی هستیم به این دلیل‪ .‬به یکباره‬ ‫مدیر یک شبکه برکنار می‌شود بدون اینکه با او در این مورد‬ ‫صحبتی مبنی بر ناراضی بودن و ارائه دالیل وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫مدیر شب می‌خوابد و صبح بیدار می‌شود می‌بینید مدیریت‬ ‫قبلی را از دست داده و مدیر بخش دیگری شده که خودش‬ ‫انتخاب نکرده و اصال از آن خبر ندارد‪ .‬متاسفانه در تلویزیون ما‬ ‫‌کسي با‌کسي صحبت نمی‌کند‪ .‬در مورد من هم اول‪ ،‬مودبانه‬ ‫گفتند می‌خواهی سریالت را چه کار کنی؟ ما هم گفتیم فعال‬ ‫هنوز قرار نیست ساخته شود‪ ،‬ولی وقتی کار ساخت آن را شروع‬ ‫کردیم‪ ،‬طبیعتا دیگر به «هفت» نمی‌آییم‪ .‬سریال هم شروع‬ ‫نمی‌شد (می‌خندد) و در شوراهای تصویب گیر کرده بود‪.‬‬ ‫مدام از من می‌پرسیدند می‌خواهی سریالت را چه کار‬ ‫کنی؟ در همین وانفسا که هیچ‌کسي حرف اصلی را نمی‌زد‪ ،‬ما‬ ‫فهمیدیم بهتر است خودمان بگوییم که داریم می‌رویم و بهتر‬ ‫است به گزینه دیگری فکر کنید‪ .‬همین هم شد‪ .‬به ما گفتند‬ ‫به دلیل پخش بازی‌های جام ملت‌های اروپا می‌خواهیم چند‬ ‫هفته برنامه را تعطیل کنیم‪ .‬ما ه��م گفتیم ما دو هفته دیگر‬ ‫برنامه را اجرا و خداحافظی می‌کنیم‪.‬‬ ‫بعد هم ش��ما به دلیل جام ملت‌های اروپ��ا برنامه را‬ ‫تعطیل کنید و در این مدت مجری بع��دی را بیاورید و بعد‬ ‫از ای��ن تعطیلی‪ ،‬مجری جدی��د برنامه را اج��را کند‪ .‬ما این‬ ‫مذاکرات را با مدیر شبکه سوم سیما انجام دادیم و قرار شد‬ ‫این موضوع را رس��انه‌ای نکنیم‪ .‬روز بعد دیدیم مدیر گروه‬ ‫‪68‬‬ ‫اجتماعی شبکه مصاحبه‌ای کرده و گفته از هفته بعد برنامه‬ ‫«هفت» تغییر اساسی می‌کند‪ .‬من به مدیر شبکه زنگ زدم‬ ‫و گفتم ما که توافق کرده بودیم چرا مصاحبه انجام شد؟ حاال‬ ‫فکر کنید که مدام از روزنامه‌ه��ا و خبرگزاری‌های مختلف‬ ‫هم به من زنگ می‌زدند که چه شد برنامه تغییر کرد و چرا‬ ‫شما می‌روید؟ واقعیت این اس��ت که احساس خوبی به من‬ ‫دست نداد‪ .‬احساس کردم در یک بازی قرار گرفته‌ام‪ .‬با خودم‬ ‫گفتم وقتی ما توافق کرده‌ایم که دو هفته برنامه را داش��ته‬ ‫باشیم و خداحافظی کنیم و بعد هم دوستان سه هفته فرصت‬ ‫برای انتخاب مجری جدید دارند‪ ،‬چه لزومی‌به این مصاحبه‬ ‫بوده است؟ خیلی به من برخورد‪ .‬تاکید می‌کنم که خیلی به‬ ‫من برخورد‪ .‬احساس بدی به من دست داد‪ .‬به هر حال خیلی‬ ‫قشنگ‌تر و خیلی طبیعی‌تر می‌شد یک نفر را کنار گذاشت‬ ‫و حذف کرد‪ .‬خیلی قش��نگ‌تر و طبیعی‌تر می‌توانستند مرا‬ ‫حذف کنند! می‌ش��د مجری را صدایش زد و به او گفت که‬ ‫به هر دلیلی از برنامه‌ات دلخوریم و می‌خواهیم فرد دیگری‬ ‫را جایگزینت کنی��م‪ .‬بهتر بود صریح و‌بی‌پرده حرفش��ان‬ ‫را می‌زدن��د و مطمئنا ما هم تش��کر می‌کردیم و می‌رفتیم‪.‬‬ ‫این شکل کنار گذاشتن خیلی شکل بد و آزاردهنده‌ای بود‪.‬‬ ‫خیلی من را آزار داد‪ .‬برنامه به‌شدت بیننده پیدا کرده بود و تا‬ ‫اندازه‌ای‌بی‌اعتمادی اولیه‪ ،‬تبدیل به اعتماد شده بود‪ ،‬هرچند‬ ‫دش��منان زیادی هم پیدا کرده بود و خود من هم دشمنان‬ ‫زیادی پیدا کرده بودم‪ .‬نگاه اهالی سینما کمی عوض شده‬ ‫بود‪ ،‬اما ارشاد‪ ،‬موضعگیری خاصی داشت و معتقد بود بخش‬ ‫عمده‌ای از درگیری‌های داخل س��ینما به واس��طه برنامه‬ ‫«هفت» اس��ت‪ .‬حتی بعدها فهمیدم در ای��ن مورد نامه‌ای‬ ‫هم به ش��بکه زده بودند و در آن توضیح داده بودند که این‬ ‫برنامه در حال لطمه زدن به سینماست‪ »...‬جیرانی در ادامه‬ ‫این مصاحبه جالب خود گفته‪« :‬بعد از جدایی من از «هفت»‬ ‫فراستی به من زنگ زد و اجازه گرفت‪ .‬من هم به او گفتم که‬ ‫حتما برود‪ .‬البته اگر من هم می‌گفتم نرود‪ ،‬خودش می‌رفت‪.‬‬ ‫به هر ح��ال او آن احترامی‌ را که باید گذاش��ت‪ .‬در هر حال‬ ‫اختیار آدم‌ها دست خودشان است‪ .‬زندگی خرج دارد و باید‬ ‫زندگی کنند‪ ،‬اصال ناراحت نیستم که رفته است‪».‬‬ ‫سوال از ده‌نمکی جنجال‌آفرین شد‬ ‫در دو برنامه مانده ب��ود به آخر‪ ،‬س��واالتی از ده‌نمکی‬ ‫پرسیدیم که جنجال‌آفرین شد‪ .‬اینکه ما گفتیم متدینین کجا‬ ‫هستند و چرا این فیلم‌ها را نمی‌بینند تا فروششان باال برود‪،‬‬ ‫به خیلی‌ها برخورد‪ .‬تش��کل‌هایی بیانیه دادن��د که البته آنها‬ ‫می‌خواستند در برنامه حاضر شوند و جواب بدهند‪ .‬معتقد بودند‬ ‫که برنامه یکطرفه و روشنفکرانه شده است‪ ،‬البته در‌نهایت به‬ ‫جای طرح مساله‪ ،‬صورت مساله پاک شد‪.‬‬ ‫اصال به «هفت گبرلو» نمی‌روم‬ ‫جیرانی در ادامه صحبت‌های خود حرف‌های صریح‌تری‬ ‫زده‪« :‬اصال به «هفت» جدید نمی‌روم‪ .‬گبرلو هم به من گفت‬ ‫و گفتم می‌روم‪ ،‬ولی نمی‌روم‌‪ .‬ترجیح می‌دهم فراموش کنم‪.‬‬ ‫جمله دقیقش این اس��ت‪ .‬من در هیچ برنامه زنده‌ای شرکت‬ ‫نمی‌کنم‪ .‬من هیچ وقت سر هیچ کاری این‌قدر خودم را خرج‬ ‫نکرده بودم‪».‬‬ ‫چگونه هفت از جیرانی به گبرلو رسید؟‬ ‫اما چند ماه پیش و پی��ش از آنکه آقای گبرلو جایگزین‬ ‫فریدون جیرانی در برنامه هفت شود‪« ،‬محمود گبرلو» مجری‬ ‫جدید هفت در گفت‌وگو با «جوان» از تغییر نکردن آیتم‌ها و‬ ‫دکور برنامه و حضور مجدد مسعود فراستی به‌عنوان منتقد خبر‬ ‫داد‪ .‬همان‌طور که اشاره شد هفته دوم اردیبهشت ماه بود که‬ ‫تعدادی از رسانه‌های ارزشی در نامه‌ای سرگشاده به رئیس‬ ‫سازمان صدا و سیما زبان به نقد رویکرد برنامه هفت گشودند‪.‬‬ ‫این انتقاد بیش از آنکه انتظار می‌رفت کارگر افتاد تا آنجا‬ ‫که فردای آن روز مسئوالن صدا و س��یما سخن از تعطیلی‬ ‫برنامه هفت به میان آوردند‪.‬‬ ‫با انتش��ار این خبر همان رس��انه‌ها بار دیگر این رفتار‬ ‫مدیران صدا‌و‌س��یما را پاک کردن صورت مساله دانستند و‬ ‫وجود برنامه‌هایی مانند هفت را در رسانه ملی ضروری تلقی‬ ‫کردند‪ .‬باالخره برنامه هفت تعطیل شد و مدیران سیما دلیل‬ ‫این مساله را شروع مسابقات جام ملت‌های اروپا اعالم کردند‪.‬‬ ‫پس از تعطیلی هفت اما خبرهای متعددی در‌خصوص‬ ‫تغییر مجری یا ابقای او مطرح می‌ش��د تا اینکه چندی پیش‬ ‫خبر انتخاب محمود گبرلو به‌عنوان مجری جدید هفت مطرح‬ ‫و قرار شد اولین قسمت سری جدید هفت با اجرای او جمعه ‪۹‬‬ ‫تیرماه روی آنتن شبکه سه سیما برود‪.‬‬ ‫رویکرد برنامه هفت در سرمقاله آن مشخص می‌شود‬ ‫در همان زمان گبرلو در گفت‌وگویی با «جوان» گفت‪:‬‬ ‫«دکور برنامه همان دکور پیشین است و ما به آیتم‌های برنامه‬ ‫نه چیزی اضافه و نه کم کرده‌ایم‪ ،‬مس��عود فراس��تی هم در‬ ‫سری جدید برنامه هفت به‌عنوان منتقد حضور دارد‪ ».‬گبرلو‬ ‫همچنین در خصوص تغییر رویکرد در س��ری جدید برنامه‬ ‫هفت افزود‪« :‬پ��س از آنکه من س��رمقاله را در برنامه جدید‬ ‫خواندم‪ ،‬تغییراتی ک��ه در رویکرد این برنامه ب��ه وجود آمده‬ ‫مشخص می‌شود‪».‬‬ ‫اما نکته‌ای که شاید خیلی از عالقه‌مندان سینما ندانند‬ ‫این است که خود آقای گبرلو از منتقدان صریح‌اللهجه برنامه‬ ‫هفت بوده است‪.‬‬ ‫ماجرای انتقاد گبرلو از حرف‌های برخی تهیه‌کنندگان‬ ‫سطحی ساز در برنامه هفت‬ ‫گبرلو زمانی در گفت‌وگویی با خبرنگار ایرنا گفته بود‪:‬‬ ‫«بررسی نظرات یک تهیه‌کننده درباره جایگاه نقد و منتقدان‬ ‫به هیچ‌عنوان مهم نیس��ت‪ ،‬زیرا جایگاه این قش��ر از جامعه‬ ‫سینمایی کشور کاملا مشخص است‪ ».‬وی افزود‪« :‬متاسفانه‬ ‫برخی افراد که نام تهیه‌کننده را یدک می‌کش��ند‪ ،‬صالحیت‬ ‫کار در س��ینمای ایران را ندارند و به اشتباه وارد سینما شده و‬ ‫بزرگترین ضربه‌ها به سینمای ایران از سوی این افراد اتفاق‬ ‫افتاده است‪ ».‬این منتقد سینما خاطر‌نشان کرد‪« :‬موج کثیری‬ ‫از کارگردانان و تهیه‌کنندگان س��ینمای ایران انسان‌هایی‬ ‫نجیب و کاربلد هستند و در حضور چنین افرادی‪ ،‬میدان‌دادن‬ ‫به کسانی که درک صحیحی از سینما ندارند‪ ،‬اشتباه است‪».‬‬ ‫به گفته گبرلو‪ ،‬حرف‌های برخی تهیه‌کنندگان سطحی‌ساز در‬ ‫برنامه هفت نشان از این دارد که منتقدان سینمای ایران در‬ ‫برنامه «هفت» كه با حضور نادر طالب‌زاده به نقد و بررسی فیلم سینمایی‬ ‫«سفر سنگ» ساخته مسعود کیمیایی اختصاص یافت‪ ،‬با تمرکز بر تمجید‬ ‫از این فیلم که آن را یک فیلم دارای درک از انقالب اسالمی توصیف‬ ‫می‌کرد‪ ،‬موجب انتقاد بسياري از رسانه‌هاي ارزشگرا شد‬
‫سالیان اخیر در رسالت خود نسبت به آثار سینمایی به درستی‬ ‫عمل کرده‌اند‪.‬‬ ‫قابل پیگیری از مراجع قانونی‬ ‫وی تصریح کرد که گفته‌ه��ای یکی از تهیه‌کنندگان‬ ‫سطحی‌س��از در برنامه هفت از مراجع قانونی قابل پیگیری‬ ‫است و انجمن منتقدان سینمای ایران باید به‌طور قانونی از وی‬ ‫به علت تهمت‌هایی که به جامعه منتقدان سینما روا داشته‪،‬‬ ‫ش��کایت کند‪ .‬عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای‬ ‫ایران گفت‪« :‬نقد در سال های پس از انقالب موجبات تعالی‬ ‫سینمای ایران را فراهم کرده و اگر تحلیل بسیاری از منتقدان‬ ‫بر فیلم‌های س��ینمایی نبود‪ ،‬امروز شاهد پیشرفت سینمای‬ ‫ایران نبودیم‪ ».‬گبرلو خاطرنشان کرد‪« :‬برنامه هفت با دعوت‬ ‫از تهیه‌کننده‌ای که همچنان در تفکر ساخت فیلم‌های قبل‬ ‫از انقالب به سر می‌برد‪ ،‬اش��تباه کرد و حضور چنین افرادی‬ ‫ی ادامه‬ ‫کیفیت این برنامه را بیش از گذشته نزول می‌دهد‪ ».‬و ‌‬ ‫داد‪« :‬مجری برنامه هفت با دعوت از یکی از تهیه‌کنندگان‬ ‫سطحی‌ساز به این تهیه‌کننده سینما مشروعیت داد و در عین‬ ‫حال این اقدام وی نشان داد که دست‌های پشت‌پرده برنامه‬ ‫هفت را هدایت می‌کند که با سطحی‌سازان در عرصه سینما‬ ‫مخالف نیست‪».‬‬ ‫مجری برنامه هفت حامی‌فیلم‌های سخیف است‬ ‫رابط خوب بین مردم و سینماگران‬ ‫وقتی گبرلو دلش برای جیرانی تنگ می‌شود‬ ‫در یکی از برنامه‌های هفت وقتی غالمرضا موس��وی‬ ‫که به‌عنوان میهمان حضور داش��ت از فری��دون جیرانی یاد‬ ‫کرد‪ ،‬گبرلو در ادامه گفت‪« :‬ما هم دلمان برای ایش��ان تنگ‬ ‫شده و خواس��ته‌ایم که به برنامه بیاید اما نمی‌دانیم کی این‬ ‫اتفاق می‌افتد‪».‬‬ ‫آیا جیرانی به هفت باز می‌گردد؟‬ ‫اگرچه برنامه هفت چند ماهی اس��ت که بدون حضور‬ ‫فریدون جیرانی روی آنتن شبکه سه سیما می‌رود‪ ،‬اما سایت‬ ‫سینمایی کافه سینما خبر داده‪ ،‬مذاکراتی از سوی مسئوالن‬ ‫تلویزیون برای بازگش��ت فریدون جیران��ی به برنامه هفت‪،‬‬ ‫آغاز شده است‪ .‬شنیده شده جیرانی فعال با پیشنهاد بازگشت‬ ‫مخالفت کرده‪ ،‬اما پیشنهاد یک برنامه تحلیلی در شبکه‌های‬ ‫دیگر سازمان را مطرح کرده است‪ .‬با توجه به روند رو به رشد‬ ‫برنامه‌های چالشی و گفت‌وگوهای زنده در هفته‌های اخیر‬ ‫در صدا‌و‌سیما‪ ،‬بعید نیست این پیشنهاد‪ ،‬برنامه‌ریزی در این‬ ‫راستا بوده باشد‪ .‬کافه سینما به محض دریافت اخبار تازه‌ای در‬ ‫این مورد‪ ،‬عالقه‌مندان سینمای ایران را در جریان اطالعات‬ ‫به‌دست آمده خواهد گذاشت‪.‬‬ ‫ماجرای مقایس�ه فردوس�ی‌پور با جیرانی و جیرانی با‬ ‫گبرلو!‬ ‫اما نکته جالبی که باید درباره موفق بودن یا نبودن برنامه‬ ‫هفت با اجرای گبرلو به آن اشاره کرد این است که اگر در زمان‬ ‫اجرای برنامه هفت توسط جیرانی این برنامه همیشه و در همه‬ ‫زمان‌ها با برنامه نود عادل فردوسی‌پور مقایسه می‌شد‪ ،‬حاال‬ ‫با اجرای برنامه هفت این برنامه هفت گبر‌لو است که با برنامه‬ ‫هفت جیرانی مقایسه می‌شود و طبیعتا در مقایسه اولی این‬ ‫فردوسی‌پور بود که برنده بود و در مقایسه دومی‌این جیرانی‬ ‫است که برنده می‌شود‪.‬‬ ‫دفاع عجيب از كيميايي‬ ‫برنامه «هفت» جمعه ‪ 19‬آبان‌ماه با حضور جواد طوسی‬ ‫و نادر طالب‌زاده به نقد و بررسی فیلم سینمایی «سفر سنگ»‬ ‫ساخته مسعود کیمیایی اختصاص یافت‪ .‬تمرکز برنامه روی‬ ‫تمجید از این فیلم که آن را یک فیلم دارای درک از انقالب‬ ‫اس�لامی توصیف می‌کرد‪ ،‬موجب انتقاد بسياري از رسانه‌ها‬ ‫شد‪ .‬ازجمله کیهان که نوشت‪:‬‬ ‫«برنامه هفت با هدف نقد و بررس��ی اوضاع سینمای‬ ‫ایران توسط رس��انه ملی تولید ش��د‪ .‬اما این برنامه که قرار‬ ‫بود در جهت تبیین س��ینمای ملی پیش رود تبدیل ش��د به‬ ‫پایگاهی ب��رای معرفی و حمای��ت از عناص��ر ضدانقالب‪،‬‬ ‫سکوالر و شبه‌روش��نفکران سینما و به‌واس��طه این برنامه‪،‬‬ ‫رس��انه ملی ش��د بلندگوی اعضای خانه منحل شده سینما‬ ‫فرهنگ‬ ‫شیوه اجرایی برنامه را قبول نداشتم‬ ‫این منتقد سینما درباره شرایط حضورش در این برنامه‬ ‫عنوان کرده بود‪« :‬من خودم یکی از منتقدان برنامه «هفت»‬ ‫بودم و برخ��ی نگاه‌ها یا ش��یوه اجرایی این برنام��ه را قبول‬ ‫نداشتم‪ ،‬خوب طبیعی است اگر بخواهم در این برنامه حضور‬ ‫داشته باشم دیگر نمی‌توانم شبیه جیرانی اجرا کنم‪‌،‬چراکه من‬ ‫«گبرلو» با دیدگاه و اعتقادات خودم هس��تم و «جیرانی» با‬ ‫دیدگاه و اعتقادات خودش‪».‬‬ ‫به‌دنبال جذابیت‌های بیشتر‬ ‫گبرلو ادامه داد‪« :‬اما در مجموع نمی‌شود کاری کرد که‬ ‫از مخاطبان برنامه «هفت» کاسته شود و باید برنامه طوری‬ ‫جلو برود که جذابیت‌های بیشتری ایجاد کند‪ .‬من فکر می‌کنم‬ ‫اصل این است که هر‌کس در این جایگاه قرار می‌گیرد دو چیز‬ ‫را در نظر داشته باشد؛ حتما باید به سینمای متعالی و ارزشمند‬ ‫بیندیشد و هدف برنامه این باشد که بین سینماگران‪ ،‬مردم و‬ ‫مسئوالن ارتباط قدرتمندی برقرار کند‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫این منتقد س��ینما در ادامه افزوده بود‪« :‬مجری برنامه‬ ‫هفت مدعی است که به سینمای حرفه‌ای و نجیب عالقه‌مند‬ ‫است‪ ،‬اما دعوت وی از برخی تهیه‌کنندگان سطحی‌ساز نشان‬ ‫می‌دهد وی حامی‌فیلم‌های سخیف است‪ ».‬گبرلو تاکید کرد‪:‬‬ ‫«تهیه‌کنندگان سطحی‌ساز در حدی نیستند که از رسانه ملی‬ ‫صحبت‌های جنجال‌برانگیز را بیان کنند و کارنامه سینمایی‬ ‫چنین افرادی دلیلی بر این مدعاست‪ ».‬به گفته وی‪ ،‬مجری‬ ‫برنامه به همکاری با این تهیه‌کنندگان‌بی‌رغبت نیس��ت و‬ ‫صحبت‌های یکی از این تهیه‌کنندگان در برنامه هفت مبنی‌بر‬ ‫اینکه بسیاری از فیلمنامه‌های س��طحی که این تهیه‌کننده‬ ‫می‌سازد‪ ،‬توسط جیرانی نوشته شده‪ ،‬نشان می‌دهد که ماجرا‬ ‫به آن سادگی که در برنامه هفت دیده می‌شود‪ ،‬نیست‪.‬‬ ‫این منتقد س��ینما رویکرد برنامه هفت را در راستای‬ ‫تخریب منتقدان دانس��ت و گفت‪« :‬مج��ری برنامه هفت‬ ‫از دیرباز رابطه خوبی با منتقدان س��ینما نداش��ته؛ از این رو‬ ‫در برنامه دو قدم مانده به صبح نیز به تخریب جریان نقد در‬ ‫سینمای ایران می‌پرداخت و این روند را نیز در برنامه هفت‬ ‫ادامه می‌دهد‪ ».‬گبرل��و تصریح کرد‪« :‬اغراق نیس��ت اگر‬ ‫بگوییم مج��ری برنامه هفت همچنان به فرمول اس��تفاده‬ ‫از فیلم‌های قبل از انقالب برای فروش آثار س��ینمایی در‬ ‫کشور اعتقاد دارد و در عین حال که دم از مخالفت با ساخت‬ ‫فیلم‌های سطحی می‌زند‪ ،‬اما پشت‌پرده از این نوع فیلم‌ها‬ ‫حمایت می‌کند‪ ».‬وی گفت‪« :‬تهیه‌کنندگان و کارگردانان‬ ‫قابلی در س��ینمای ایران حضور دارند که پ��س از انقالب‬ ‫تالش‌های بسیاری برای بهبود س��ینمای ایران کرده‌اند‪.‬‬ ‫در جایی‌که این افراد دلس��وز حضور دارند دعوت از برخی‬ ‫تهیه‌کنندگان که معروف به جیم‌ساز هستند در برنامه هفت‬ ‫جای شگفتی دارد‪».‬‬ ‫وی در ادامه افزوده بود‪« :‬به‌هر‌حال باید فردی مسلط‬ ‫برای این کار انتخاب شود تا بتواند «هفت» را جلو برد‪ ،‬البته‬ ‫«هفت» متعلق به آقای جیرانی اس��ت‪ ،‬ط��رح و ایده برای‬ ‫ایشان بوده اس��ت و به نظرم این برنامه در سینما خیلی موثر‬ ‫بوده و توانسته رابطه خوبی بین سینماگران‪ ،‬مسئوالن و مردم‬ ‫ایجاد کند‪».‬‬ ‫و سایر سینماگران مخالف با انقالب اس�لامی‪ .‬پرده‌دری و‬ ‫عبور از خطوط قرمز فرهنگی و اعتقادی این برنامه چنان بود‬ ‫که هدف اعتراض بسیاری از فعاالن فرهنگی قرار گرفت تا‬ ‫آنجا که کار به تعطیلی آن کشیده ش��د‪ .‬اما پس از مدتی که‬ ‫پخش برنام��ه «هفت» با تیم اجرایی جدیدی از س��رگرفته‬ ‫ش��د‪ ،‬در اولین برنامه‌های پخش شده س��ری جدید به نظر‬ ‫می‌رسید که سبک و سیاق این برنامه کاملا با سری قبلی آن‬ ‫متفاوت است و مخاطب امیدوار می‌شد که هفت از آن فضای‬ ‫شبه‌‌روشنفکرانه خارج خواهد شد و رویکردی مردمی خواهد‬ ‫گرفت و به طرح مسائل سینمای ملی‪ ،‬دینی و انقالبی خواهد‬ ‫پرداخت‪ .‬اما با گذشت زمان شاهد شکل جدیدی از این برنامه‬ ‫هس��تیم که تغییر جهت آن را به سمت سینمای غیرمردمی‬ ‫‌نشان می‌دهد‪».‬‬ ‫از نظر نویس��نده کیهان‪ ،‬هفت به وضوح در مس��یری‬ ‫کژ راهه تالش می‌کند تا اعتماد آن بخش از سینماگران را به‬ ‫دست آورد که در مس��یر جریان‌های مردمی‌قرار نگرفته‌اند‪،‬‬ ‫بلکه هر وقت مجال��ی یافته‌اند تیغ معاندتش��ان را هم روی‬ ‫آرمان‌های انقالبی مردم کشیده‌اند‪ .‬هفت گویا خود را وامدار‬ ‫شبه‌روشنفکران می‌داند و حیات و بقایش را در اقناع نظر آنها‬ ‫می‌پندارد‪ .‬این برنامه که در هفته‌های آغازین پخش س��عی‬ ‫می‌کرد از منتقدان و کارشناس��ان متعهد و معتقد بهره ببرد‪،‬‬ ‫کم‌کم تغییر مزاج داد و همچون س��لف خویش رو به سوی‬ ‫جریان‌های مخالف کرد‪ .‬با وجود آنکه کم نیستند سینماگرانی‬ ‫که در جهت ارزش‌های اسالمی و انقالبی فعالیت می‌کنند‬ ‫و جایگاه مردمی‌بس��یار خوبی هم یافته‌اند‪ ،‬برنامه «هفت»‬ ‫با‌بی‌توجهی از کنار آنها عبور می‌کند و به س��راغ آن دسته از‬ ‫برج عاج‌نشینان سینما می‌رود که از ابتدا خرجشان را از مردم‬ ‫جدا کرده‌اند‪.‬‬ ‫پزهای روشنفکرانه و اطوارهای سکوالریستی و اداهای‬ ‫فرنگ‌‌شیفتگی همانند دام فریبنده‌ای است که صیدش را به‬ ‫خود جذب و جلب می‌کند چنان که درب��اره برنامه‌ای که در‬ ‫حوزه سینما فعالیت می‌کند‪ ،‬چنین تصوری ایجاد می‌شود که‬ ‫بدون دست بردن به دامن اغیار جایگاهی در میان مخاطبان‬ ‫سینمایی نخواهد داشت و چنین برنامه‌ای وقتی با موفقیت‬ ‫روبه‌رو می‌شود که از فالن چهره دود زده در برنامه تمجید کند‬ ‫یا بهمان شخص نقاب‌زده از آن برنامه تعریف کند‪ ،‬غافل از‬ ‫اینکه این تغییر مسیر‪ ،‬ثمره‌ای جز ایجاد احساس غریبگی در‬ ‫توده مخاطبان نخواهد داشت‪.‬‬ ‫فراستی به گبرلو هم انتقاد می‌کند‬ ‫مسعود فراستی که منتقد ثابت برنامه هفت بوده هم در‬ ‫پی پخش این برنامه به فارس گفت‪«« :‬سفر سنگ» کیمیایی‬ ‫شدیدا س��طحی‪ ،‬رادیویی و ضعیف اس��ت‪ ».‬او پس از انتقاد‬ ‫ش��دید از محتوا و اجرای این فیلم‪ ،‬با اشاره به صحبت‌های‬ ‫حسن عباسی مبنی بر اینکه «س��فر سنگ مصداق یک آیه‬ ‫قرآن اس��ت»‪ ،‬افزود‪« :‬این‌گونه س��طحی برخورد کردن به‬ ‫معنای نفهمیدن سینما و تنزل ارزش‌ها و مقدسات است‪ .‬ابدا‬ ‫این فیلم ربطی به آیه قرآن ندارد و برخالف گفته طالب‌زاده با‬ ‫‪ 10‬بار «یا علی» گفتن در فیلم‌‪ ،‬یک فیلم دینی نمی‌شود که در‬ ‫این صورت فیلم‌های بسیار ضد‌دینی وجود دارند و همه بر بد‬ ‫بودن‌شان متفق‌القول هستند‪ ،‬درحالی که چندین بار اهلل‌اکبر‬ ‫در آن گفته شده است‪».‬‬ ‫فراستی عمال همکارانش را در این برنامه تلویزیونی‬ ‫هم از نوک پی��کان انتق��ادش در امان نگذاش��ت و گفت‪:‬‬ ‫«فیلمی‌که ف��رم ندارد‪ ،‬ش��خصیت‌پردازی و فض��ا ندارد‪،‬‬ ‫مضمونش ابدا محتوا را تولید نمی‌کند‪ .‬کاری که جیرانی با‬ ‫مهرجویی کرد و آن را ورای نقد قرار داد‪ ،‬در برنامه «هفت»‬ ‫با کیمیایی کرد و حتی وخیم‌تر از آن‪ .‬این کار نوعی ابتذال‬ ‫فرهنگی اس��ت‪ ».‬با توجه به نوع عملك��رد گبرلو در برنامه‬ ‫هفت انتقادها از او اوج گرفته و اين سوال مطرح مي‌شود كه‬ ‫هفت به كجا مي‌رود؟ ‪g‬‬ ‫‪69‬‬
‫منتقدان همواره‬ ‫منتقد ب رنامه هفت‬ ‫بوده‌اند؛ چه در دوره‬ ‫گذشته و چه در دوره‬ ‫جديد اما با اين حال‬ ‫همواره در اين ب رنامه‬ ‫يك پاي ثابت بحث‌ها و‬ ‫حضورها بوده‌اند‬ ‫رفتن درالك محافظه‌كاري‬ ‫گفت‌وگو با یکی از منتقدان دوره قبلی هفت درباره دور جدید این برنامه‬ ‫‪2‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫رضا درستکار‪ ،‬یکی از منتقدانی که با حضور در سری قبلی برنامه تلویزیونی «هفت» از نبود تحلیل جدی در‬ ‫این برنامه انتقاد کرده بود‪ ،‬اکنون هفت را متوجه نقدهایی جدی‌تر م ی‌داند؛ هرچند عوامل برنام ‌ه فریدون جیرانی‬ ‫به غیر از مسعود فراستی تغییر کرده‌اند‪ .‬درستکار مستندهایی همچون «حاجی گولیت»‪« ،‬اکبر جوجه» و «دستم‬ ‫پاست» را در کارنامه دارد‪ ،‬اما او را بیشتر در مقام روزنام ه‌نگار و منتقد سینمایی م ی‌شناسیم‪ .‬خبرنگار مثلث با او‬ ‫که در دوره قبلی برنامه هفت ب ه‌عنوان منتقد میهمان حضور م ی‌یافت درباره ش�رایط فعلی این برنامه گفت‌وگو‬ ‫کرده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫فاطمه سیف‬ ‫هفت جدید را چطور ارزیابی می‌کنيد؟‬ ‫‪ l‬معموال هر برنامه‌ای ک��ه در ادامه برنامه‌ای‬ ‫دیگر ساخته شده و سعی کرده آن را کپی کند‪ ،‬ناموفق‬ ‫بوده است‪ .‬از این جهت که طعم اولی به مذاق مخاطب‬ ‫خوش آمده و برنامه دوم معموال جای خود را باز نمی‌کند‪.‬‬ ‫هفت جدید نیز طعم هفت قدیم را ندارد‪ .‬البته هفت قدیم‬ ‫هم ابتدا خوب نبود و کم‌کم پیش��رفت کرد‪ ،‬اما برنامه‬ ‫فعلی هم هنوز نتوانسته جایگزین آن شود‪.‬‬ ‫با این اوصاف هفت جدید را برنامه‌ای مثبت‬ ‫تلقی می‌کنید یا منفی؟‬ ‫‪ l‬انتظارات از این برنامه بس��یار زیاد است‪ ،‬اما‬ ‫عمال برآورده نشده‌اند؛ زیرا مجری و سردبیر قبلی برنامه‬ ‫بیش و کم به معیارهای درون سینما اشاره می‌کرد‪ ،‬اما‬ ‫مجری فعلی به مس��ائل روز و کم‌حاش��یه می‌پردازد و‬ ‫ی است‪.‬‬ ‫تحت تاثیر جریان‌های غالب فعل ‌‬ ‫درب�اره نقاط ضع�ف و قوت هف�ت جدید چه‬ ‫می‌توان گفت؟‬ ‫‪ l‬ی��ک برنامه‪ ،‬بای��د تمام خالءه��ا را پر کند‪.‬‬ ‫آیا کیفیت آن بهتر از قبل ش��ده؟ بعید اس��ت‪ .‬آیا تمام‬ ‫موجودیت س��ینما را بازبینی می‌کند؟ عمال نمی‌شود؛‬ ‫چراک��ه برنامه‌ جدید بس��یار محافظه‌کار اس��ت‪ .‬حتی‬ ‫انتخ��اب میهمان‌های برنامه نیز بهتر نش��ده و فقط به‬ ‫افرادی از یک جریان فکری خاص محدود شده است‪.‬‬ ‫برنامه هفت چه فوايد و مضراتی برای اهالی‬ ‫سینما دارد؟‬ ‫‪70‬‬ ‫و فیلم‌هایی هم اکران کرده‪ ،‬اما هیچ اتفاقی در زمینه فرهنگی‬ ‫و صنعتی ما با او نمی‌افتد‪ .‬این افراد فقط س��عی می‌کنند از‬ ‫جریان‌های موجود اس��تفاده کنند اما اثری نمی‌گذارند‪ .‬این‬ ‫افراد در سینمای ما جایگاهی ندارند‪ .‬این افراد اصال در این دو‬ ‫دسته که گفتیم نیستند‪ ،‬هر سال در سیاستگذاری‌های کالن‬ ‫هم هستند و فیلم‌های سفارشی می‪‎‬س��ازند؛ نه به سفارش‬ ‫مخاطب که به سفارش دستگاه‌ها و نهادها که این غلط است‪.‬‬ ‫فیلم یا باید به درخواس��ت مردم باش��د یا از دل جریان‪‎‬های‬ ‫فرهنگی و هنری دربیاید‪ .‬افرادی که گفتیم‪ ،‬با تغییر دولت‌ها‬ ‫هم تغییر می‌کنند‪ ،‬ما چرا باید از این افراد به‌عنوان کارشناس‬ ‫در برنامه استفاده کنیم؟!‬ ‫آیا س�ینمایی‌ها ب�ه دیده‌ ش�دن در ی�ک برنامه‬ ‫تلویزیونی نیاز دارند؟ اینکه مقابل دوربینی جدا از‬ ‫دوربین هنری‌شان باشند‪ ،‬خوب است؟‬ ‫‪ l‬یک برنامه‪ ‎‬س��ینمایی در رویدادهای فرهنگی و‬ ‫نقدهایی که مخاطبان می‌کنند‪ ،‬بس��یار موثر است‪ .‬به مردم‬ ‫شناخت وسیع‌تری از س��ینما می‌دهد‪ .‬رسالت این برنامه‌ها‬ ‫این است که مسائل س��ینمایی را هفته به هفته مرور کنند‬ ‫و در دید مخاطبان ارتقا ایجاد کنند‪ .‬این خواسته‌ها در عین‬ ‫معقول بودن در اجرا عملی نش��ده و حتی امروز نقش افراد‬ ‫درجه ‪ 1‬در این برنامه حذف شده است‪ .‬حال اتفاقی که برای‬ ‫برنامه افتاده این است که افرادی بر این مسند نشسته‌اند که‬ ‫مسائل را آنگونه که باید نیاموخته‌اند‪ .‬بیشتر از آنکه جنبه‌های‬ ‫هنری‪ ،‬صنعتی و فرهنگی را بزرگ کنند سینما را به سمت‬ ‫جناح فکری خاصی هدایت می‌کنند‪ .‬این شأن سینما را نازل‬ ‫می‌کند‪ .‬برنامه‌ قبل مستقل‌تر بود؛ به تاریخ سینما و عوامل‬ ‫هنری می‌پرداخت اما برنام ‌ه فعلی تابع سیاست روز است‪.‬‬ ‫‪ l‬نس��بت برنامه‌های ما در تلویزیون اصال مطابق‬ ‫برنامه دنیا نیس��ت‪ .‬خنده‌دار اس��ت که برای س��ینمایی به‬ ‫این ارزش��مندی فقط یک برنامه داریم‪ .‬ب��ه جای این‪‎‬همه‬ ‫اخبار و نشست‌های سیاس��ی‪ ،‬جنبه‌های فرهنگی و هنری‬ ‫تقویت ش��ود! هنرهای دیگر چه کنند که همین یک برنامه‬ ‫را هم ندارن��د؟ درجه یک‌ه��ا در خانه نشس��ته‌اند و اکنون‬ ‫درجه ‪ 2‬و‪‌3‬ها جای آنها آمده‌ان��د و ارتقایی به وجود نمی‌آید‪.‬‬ ‫اگر آدم‌ها را بیاوریم در تلویزیون با هم صحبت کنند کسی‬ ‫جرات نمی‌کند به دیگری توهین کند‪ .‬انگار فقط برای شب‬ ‫عید دنبال مجری‌ها و میهمان‌ه��ای خوب می‌گردند؛ فکر‬ ‫کنند که اصال همه‌ سال عید است تا همیشه از افراد خوب و‬ ‫قابل استفاده کنند‪.‬‬ ‫‪ l‬ورود به چرخه فیلمس��ازی ب��ه دو طریق ممکن‬ ‫است؛ اول افرادی که سعی می‌کنند به بدن ‌ه سینما وارد شوند‬ ‫و به چرخ ‌ه مالی و تجاری سینما وارد می‌شوند؛ مانند سیروس‌‬ ‫الوند‪ ،‬مهدی فخیم‌زاده‪ ،‬بهروز افخمی‌و‪ ...‬این افراد پس از‬ ‫تجارب ابتدایی و دریافت بازخورد مثبت مردم به فیلمسازی‬ ‫ادامه داده و در چرخ ‌ه اول وارد شده‌اند‪ .‬گروه دوم فیلمسازان‬ ‫هنری هستند که در فستیوال‌ها شرکت می‌کنند و صاحب‬ ‫سبک می‌شوند؛ مانند عباس کیارستمی‌و امیر نادری‪ .‬در این‬ ‫میان تنها مسعود ده‌نمکی پروس��ه اول را طی کرده و بعد از‬ ‫استقبال مردم به ساخت قس��مت‌های بعدی «اخراجی‌ها»‬ ‫پرداخته است‪ .‬افراد داخل در این گروه درجه ‪ 1‬هستند و باقی‬ ‫در س��طوح پایین‌تری قرار می‌گیرند‪ .‬اما حاال فیلمسازی را‬ ‫می‌بینیم که در ‪ 7-8‬سال گذشته همیشه از وي تجلیل شده‬ ‫‪ l‬نقد باید مکتوب باش��د و نوشتاری‪ .‬گونه دیگری‬ ‫از نقد هم داریم که شفاهی‌ است‪ ،‬اما این کار آقای فراستی‬ ‫در حال حاضر نقد ش��فاهی هم نیس��ت‪ .‬نوش��تن و گفتن‬ ‫فاصله زیادي با هم دارند کس��ی باید بیاید که خوب حرف‬ ‫بزند‪ .‬گاهی درباره جزئیاتی صحبت می‌ش��ود که مخاطبان‬ ‫بسیار محدودی دارد و اصال نمی‌دانند راجع به چه صحبت‬ ‫می‌ش��ود‪ .‬این نقص مجری و برنامه اس��ت ک��ه بی‌مقدمه‬ ‫و ب��دون دادن آگاه��ی راجع ب��ه قس��متی از فیلم صحبت‬ ‫می‌ش��ود‪ .‬این نقدی که در تلویزیون می‌ش��ود‪ ،‬نقد نیست‪.‬‬ ‫نقد می‌تواند خودش یک اثر هنری باش��د و ب��ه اثر هنری‬ ‫کمک‪‎‬کند‪ .‬اینکه بیاییم در تلویزیون بگوییم فیلم شخصیت‬ ‫دارد‪ ،‬داستان ندارد‪ ،‬نقد نیس��ت‪ .‬این مرور فیلم و صرفا ابراز‬ ‫درجه ‪ 1‬یعنی چه؟‬ ‫تعریف شما از نقد چیست؟ نقد سازنده‌ که از آن‬ ‫سخن گفته می‌شود‪ ،‬چگونه نقدی ا‌ست؟‬
‫هفت جديد‬ ‫یک برنامه‪ ،‬باید تمام خالءها‬ ‫را پرکند‪ .‬آیا کیفیت آن بهتر‬ ‫از قبل شده؟ بعید است‬ ‫اشكاالت هفت‬ ‫تداوم يافته‬ ‫است‬ ‫گفت‌وگو با علیرضا رئیسیان‬ ‫دربار ‌ه برنامه تلویزیونی «هفت»‬ ‫‪3‬‬ ‫سلیقه است‪ .‬اما همین هم در وضعیت فعلی خوب‬ ‫است اما نقد باید مکتوب و روشن باشد‪ .‬نقد سازنده‬ ‫نداریم‪ .‬نقد اگر نقد واقعی باشد حتما سازنده است‪.‬‬ ‫لهو‌علیه نداریم‪ .‬اما م��ا االن انتظار چنین نقدهایی‬ ‫‌‌‬ ‫را نداریم‪.‬‬ ‫چرا؟‬ ‫نقد سینمایی علمی‌است یا ژورنالیستی؟‬ ‫ی و تحلیلی‬ ‫‪ l‬این برنامه‌ها به هیچ‌وجه علم ‌‬ ‫نیستند‪ .‬اخبار و رویدادها و جهت‌گیری‌های خاص‬ ‫ی است‪ .‬شاید هم سازندگان بگویند‬ ‫کاملا ژورنالیست ‌‬ ‫ی است و آنها‬ ‫این برنامه صرفا برای بینندگان معمول ‌‬ ‫این گونه را بیشتر می‌پسندند‪.‬‬ ‫نظر ش�ما درب�اره پای�ان کار هفت قبلی‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬نیت هر دو ای��ن برنامه‌ها خوب اس��ت‪،‬‬ ‫ام��ا روش‌ه��ا کام�لا قاب��ل‌انتقادند‪ .‬هرکس��ی‬ ‫بخواهد هر طیفی را راضی کند‪ ،‬چنین می‌ش��ود‪.‬‬ ‫وادادن جل��وي جریاني خ��اص زیبا نیس��ت و از‬ ‫سازندگان مقداری هم ایس��تادگی انتظار می‌رود‪.‬‬ ‫مثل پورمحمدی که پشت فردوسی‌پور می‌ایستد تا‬ ‫او راحت باشد و بتواند جدی‌تر به مسائل بپردازد‪ .‬اگر‬ ‫ما بخواهیم همه جناح‌ها را راضی کنیم‪ ،‬برنامه‌ای‬ ‫زیر‌متوسط خواهیم داشت‪g .‬‬ ‫هف�ت جدی�د ب�ا هف�ت قدی�م چ�ه تف�اوت ی�ا‬ ‫تفاوت‌هایی دارد؟‬ ‫‪ l‬اصال هفت قدیم و جدید ندارد! هر دو اشکالی دارند‬ ‫و آن‪ ،‬این است که بحث ساختاری ندارند‪ .‬در سری جدید که‬ ‫مجری کندتر هم شده‌است و برنامه به‌شدت جهت‌دار است‬ ‫و از افراد مستقل دعوت نمی‌شود و صرفا برنامه به اخباری‬ ‫اختصاص داده ش��ده و بحث‌هایی جه��ت‌دار و نه زیربنایی‬ ‫مطرح می‌شود‪.‬‬ ‫جهت‌گیری در چه زمینه‌ای؟‬ ‫‪ l‬مثال چندین نفر از فیلمسازان بیانیه دادند‪ ،‬اما یکی‬ ‫را نخواندند‪ .‬آن وقت کل برنامه می‌ش��ود تبلیغ یک فیلم با‬ ‫موضع‌های خاص‪.‬‬ ‫با همه این تفاس�یر هف�ت جدید پیش�رفتی هم‬ ‫داشته است؟‬ ‫‪ l‬تغییر آن‌چنانی ندیدم‪ .‬آن‌موقع هم اشکال اساسی‪،‬‬ ‫همین مجری‌گری و تهیه‌کنندگی‌ بود که فریدون جیرانی‬ ‫کارگردان هم داش��ت و باعث می‌شد هفت از ابعاد مختلفی‬ ‫به سلیقه شخصی‌اش نزدیک باشد‪ .‬محمود گبرلو هم چون‬ ‫منتقد است‪ ،‬سلیقه شخصی‌اش در برنامه اعمال می‌شود‪.‬‬ ‫ی که برنامه باید بیطرف باشد‪ .‬این‌گونه برنامه‌ها‬ ‫درحال ‌‬ ‫راجع ب��ه معانی اصلی س��ینما و گرفتاری‌های آن اس��ت و‬ ‫می‌خواهند با یک میزگرد قدمی‌در این راه بردارند‪ ،‬اما اکنون‬ ‫فقط یک برنامه داریم و آن‌هم انحصاری است‪.‬‬ ‫برنامه‌ه�ای این‌چنین�ی چ�ه فوای�دی ب�رای‬ ‫فیلمسازان دارد؟‬ ‫نقد چیست و نقدهای هفت در چه سطحی است؟‬ ‫‪ l‬نقدهای فراس��تی کاملا مخرب اس��ت و اصال‬ ‫س��ازنده نیس��ت‪ .‬نقد باید حاصل یک نگرش باشد و شامل‬ ‫ترکیبات فلسفی و مفاهیم هنری اس��ت‪ .‬اینکه من خوشم‬ ‫ی است‪.‬‬ ‫نیامده‪ ،‬فیلم درنیامده‪ ،‬نقد نیست؛ سلیقه خاص فراست ‌‬ ‫نقد بازتولید فرآیند هنری و ساختاری فیلم است‪.‬‬ ‫این نقد را در گذشته هم به برنامه داشتید؟‬ ‫‪ l‬بله؛ این نقد را داش��ته‌ام که اگ��ر منتقدان صاحبنام‬ ‫را بیاورن��د و نه افرادی ک��ه می‌خواهند دید‌ه ش��وند و آن‌وقت‬ ‫حرف‌هایی متفاوت بزنند‪ ،‬نقد صحیح صورت گرفته است‪ .‬اگر‬ ‫اینها بتوانند در هر برنامه نظریات ‪ 2-3‬نفر را بگنجانند‪ ،‬حتی نه‬ ‫به صورت زنده يعني از قبل ضبط شده باشد‪ ،‬از جنبه‌های فکری‬ ‫مختلف پیام فیلم را منتقل می‌کنند‪ .‬برنام ‌ه فعلی ش��اید برای‬ ‫شهرستان‌هاکفایتکند‪،‬اماتهرانی‌هاباامکاناتودیدوسیع‌تری‬ ‫که دارند‪ ،‬به نقدهای متعدد و جدی‌تری نیاز دارند‪.‬‬ ‫با این حس�اب نقده�ای هف�ت را ژورنالیس�تی‬ ‫می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬کام�لا‪ .‬همانطور ک��ه در توضیح��ات قبلی هم‬ ‫گفتم‪ ،‬برنامه به حواشی و اخبار سینما می‌پردازد و این کاملا‬ ‫ی است و نه تحلیل درست‪.‬‬ ‫ژورنالیست ‌‬ ‫‪ l‬این حداقل‌تریبونی‌ اس��ت که سینمای ایران در‬ ‫دولت دارد و باید از این حداقل‌ها استفاده کرد و تحریم چنین‬ ‫برنامه‌هایی را قبول ندارم‪ ،‬اما باید موارد مهم سینمایی هم‬ ‫ذکر شود‪ .‬اینکه فالن بازیگر چه گفت و فالن کارگردان چه‬ ‫کرد‪ ،‬مسائل روزمره سینماس��ت‪ .‬این برنامه باید به تقویت‬ ‫سینما کمک کند؛ در‌حالی‌که در آن محافظه‌کاری زیاد است‪.‬‬ ‫‪ l‬اصوال نقدها باید برای اثر باشد نه پدید‌آورند ‌ه آن‪.‬‬ ‫فیلمساز ممکن است متفاوت باشد‪ .‬به قول معروف مهم این‬ ‫است که چه حرفی زده ش��ده نه اینکه چه کسی آن را گفته‬ ‫است‪ .‬به آدم‌ها و فیلمسازها خیلی کار داریم که چگونه فردی‌‬ ‫است و قبل از این فیلم چه کرده و‪...‬‬ ‫‪ l‬اساسا سینما و تلویزیون دو فضای مکمل هستند‪.‬‬ ‫متاس��فانه ما فضای تبلیغاتی س��المی‌نداریم‪ .‬بیلبوردهای‬ ‫‪ l‬نه‪ .‬برای رفتن به آنجا و شرکت کردن در این نوع‬ ‫جهت‌گیری‌ها اشتیاقی ندارم‪g .‬‬ ‫یک فیلمس�از چقدر نیاز دارد که روی آنتن برود و‬ ‫دیده شود؟‬ ‫فرهنگ‬ ‫با ثبات منتقد در برنامه موافقید؟‬ ‫‪ l‬ب��ودن یک منتق��د ثاب��ت از این جهت‬ ‫خوب اس��ت که حداقل ی��ک روش را به مخاطب‬ ‫آموزش می‌دهد و با یک دانش آش��نا می‌ش��وند‪.‬‬ ‫ام��ا اینک��ه هم��ه‌ برنامه‌ها ب��ا یک منتق��د ثابت‬ ‫پیش بروند و فرص��ت‌ نگاه‌های دیگ��ر را ندهیم‪،‬‬ ‫خوب نیست‪ .‬تنوع منتقد برای تعدیل برنامه خیلی‬ ‫خوب است‪.‬‬ ‫مسعود يوسفي‬ ‫تبلیغاتی با آن قیمت‌های گزاف بخش بسیار کمی ا‌ست‪ .‬ما‬ ‫به تلویزیون به‌عنوان عنص��ر تبلیغاتی و جذاب که بیننده‌ها‬ ‫را با برنامه‌های روز سینما و تحلیل آنها آشنا کند‪ ،‬نیاز داریم‪.‬‬ ‫هر فیلمی‌در دنیا که در حال اکران است‪ ،‬تلویزیون برای آن‬ ‫برنامه می‌سازد‪ ،‬پش��ت‌صحنه دارد‪ ،‬معرفی بازیگر دارد و به‬ ‫سینما به‌عنوان صنعتی نگاه می‌کند که باید تقویت شود‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪ l‬به این خاطر که ظرفیت نقدپذیری‪ ،‬نه‬ ‫در کالن و نه در فیلمسازان‪ ،‬وجود ندارد‪ .‬م‌ا تریبونی‬ ‫نداریم که همه بیایند حرف‌هایشان را بزنند؛ آن‌وقت‬ ‫یک نفر هم که در تلویزیون حرف��ی بزند‪ ،‬ما گارد‬ ‫می‌گیریم‪ .‬نقد باید برای تماشاگر و مخاطب سینما‬ ‫باشد‪ ،‬نه فیلمس��از‪ .‬فرض بر این است که فیلمساز‬ ‫کارش را از قبل یاد گرفته و حاال نباید به‌دنبال نقد‬ ‫او بود و به او آموزش داد‪ .‬منتقد فقط باید به مخاطب‬ ‫از وضعیت موجود شناخت بدهد‪.‬‬ ‫علیرضا رئیسیان‪ ،‬کارگردان فیلم‌هایی همچون «چهل‌سالگی»‪« ،‬پرونده‌هاوانا»‪« ،‬ایستگاه متروک»‪« ،‬سفر» و‬ ‫«ریحانه» که قبل از شبه‌کودتایی که دو سال پیش علیه او در خان ‌ه س�ینما صورت گرفت‪ ،‬ریاست کانون کارگردانان‬ ‫ایران را برعهده داشت‪ ،‬یکی از منتقدان جدی برنامه تلویزیونی «هفت» در دوره‌های قدیم و جدید است‪ .‬او همچنین از‬ ‫داوران سی‪‎‬امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر بود ‌ه و عالوه بر نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی‪،‬‬ ‫فارغ‌التحصیلی دانشکده صدا و سیما را هم در کارنامه دارد‪ .‬با او که مصرانه دیگر حاضر نیست به‌عنوان میهمان در این‬ ‫برنامه تلویزیونی ویژه سینما حاضر شود‪ ،‬به گفت‌وگو نشستیم‪.‬‬ ‫به نظر شما نقد سازند ‌ه یک فیلم دقیقا چیست؟‬ ‫اگر یک بار دیگر از ش�ما برای حض�ور در برنامه‌‬ ‫هفت دعوت شود‪ ،‬قبول می‌کنید؟‬ ‫‪71‬‬
‫ورزش‌‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪72‬‬ ‫امير جديد‬
‫وارد شدن پاي سرمربي‬ ‫به سياست‬ ‫‪1‬‬ ‫قلعه‌نويي حاال خود را سردمدار فوتبالي‌هايي مي‌داند‬ ‫كه سياس��يون را قبول ندارند‪ .‬هر چند افرادي چون محمد‬ ‫مايلي‌كهن خيلي زود نس��بت ب��ه حرف‌ه��اي اين مربي‬ ‫واكنش نش��ان دادند‪ .‬مايلي‌كهن كنايه معناداري را متوجه‬ ‫قلعه‌نويي كرده و گفته است‪« :‬افرادي از حضور سياسيون‬ ‫در فوتبال انتقاد مي‌كنند كه خودشان با رانت همين افراد به‬ ‫سرمربيگري تيم‌ملي رسيدند‪».‬‬ ‫اما جالب‌ترين بخش حرف‌هاي قلعه‌نويي سوالي است‬ ‫كه او مطرح كرده اس��ت‪« :‬چرا وقتي دولت ‪ ۹۸‬درصد پول‬ ‫اين فوتبال را مي‌دهد‪ ،‬فوتبال نبايد دس��ت خود فوتبالي‌ها‬ ‫باشد؟» به نظر مي‌رسد او هم س��وال را مطرح كرده و هم‬ ‫پاسخ خود را داده است‪.‬‬ ‫اما در س��وي مقابل علي كفاش��يان نيز فعال اينگونه‬ ‫آب پاكي را روي دست سرمربي اس��تقالل ريخته و شايعه‬ ‫مذاكره‌اش با قلعه‌نويي براي سرمربيگري تيم‌ملي را تكذيب‬ ‫كرده اس��ت‪« :‬من هيچ مذاكره‌اي نكردم‪ ،‬امير قلعه‌نويي را‬ ‫به‌عنوان يكي از بهترين‌ها نه بهترين‪ ،‬كارشناسان فوتبال‬ ‫ايران قبول دارم و هميش��ه از او مشورت مي‌گيرم اما بدون‬ ‫درخواست كي‌روش نمي‌توانم مربي به تيم‌ملي اضافه كنم‪،‬‬ ‫چرا كه اختالف و دو‌دس��تگي به وجود مي‌آيد‪ .‬با كي‌روش‬ ‫صحبت كردم تا نظرات فني را جمع‌آوري كنيم و به او انتقال‬ ‫دهيم‪ .‬او نيز اين موضوع را پذيرفته است‪».‬‬ ‫انتقادهاي قلعه‌نويي به حضور افراد غيرفوتبالي در اين‬ ‫ورزش البته مي‌تواند حاصل جمع‌بندي از سال‌ها حضور در‬ ‫فوتبال باش��د و برگرفته از نيت او براي رف��ع ناكامي‌ها‪ ،‬اما‬ ‫تقس��يم‌بندي او درباره مديران حاضر در فوتبال مخالفاني‬ ‫هم دارد‪ .‬مخالف��ان معتقدند معيار براي ي��ك مدير‪ ،‬خوب‬ ‫يا بد بودن اس��ت نه فوتبالي يا غيرفوتبالي بودند‪ .‬البته نقد‬ ‫قلعه‌نويي اگر از اين زاويه صورت گرفته باشد كه فوتبال را‬ ‫نبايد عرصه شهرت‌طلبي افراد غيرفوتبالي كرد انتقاد درستي‬ ‫اس��ت‪ ‌،‬اما در صحبت‌هاي قلعه‌نويي به اين گونه جزئيات‬ ‫اشاره نشده اس��ت‪ .‬در مجموع حرف‌هاي قلعه‌نويي باتوجه‬ ‫ب��ه ناكامي‌هاي علي كفاش��يان طرف��داران چنداني ندارد‬ ‫گرچه برخي در مورد مديريت فوتبالي‌ها با او هم‌نظر باشند‪.‬‬ ‫مس��اله آنها با قلعه‌نويي نوع تقس��يم‌بندي مديران حاضر‬ ‫در فوتبال است كه بس��ياري از آنها قبل از اين حامي امير‬ ‫بوده‌اند‪g .‬‬ ‫ورزش‬ ‫نبايد فراموش كرد كه قلعه‌نويي اين عبارات را درباره يك‬ ‫مدير سياسي و نه ورزش��ي به زبان مي‌آورد؛ هر چند طولي‬ ‫نكشيد او راه ديگري را در قبال همين مدير سياسي در پيش‬ ‫گرفت‪ .‬امير قلعه‌نويي در حالي اخيرا از صنعتي‌ها و سياسيون‬ ‫انتقاد كرده و حضورش��ان را به ضرر فوتبال خوانده كه در‬ ‫كارنامه‌اش بيش از آنك��ه مديران فوتبالي حضور داش��ته‬ ‫باشند مديران صنعتي‪ ،‬سياسي و نظامي حضور دارند و اتفاقا‬ ‫در چنين شرايطي اس��ت كه او عنوان پرافتخارترين مربي‬ ‫ليگ را نيز يدك مي‌كشد‪ .‬او در س��پاهان نيز با محمد‌رضا‬ ‫ساكت كه مديري صنعتي بود كار كرد و به قهرماني رسيد؛‬ ‫باش��گاهي كه در آن مقطع خيلي‌ها اعتقاد داش��تند نه تنها‬ ‫س��قف قراردادها در فوتبال ايران را رعايت نمي‌كند بلكه با‬ ‫هزينه‌هاي كالن وضعيت مال��ي فصل نقل‌و‌انتقاالت را به‬ ‫هم ريخته است و اين شايد از طنز تلخ ماجراست ك ‌ه تركش‬ ‫انتقاد قلعه‌نويي به مديران صنعتي و سياسي در نهايت دامن‬ ‫خ��ودش و كارنامه‌اش را ني��ز مي‌گيرد؛ چه اگ��ر باور كنيم‬ ‫قلعه‌نويي اين انتقادها را صرفا جهت خيرخواهي براي آينده‬ ‫فوتبال مطرح كرده اين س��وال به ذهن متبادر مي‌شود كه‬ ‫چرا كارنامه خود اين مربي پر است از همكاري‌هاي مداوم‬ ‫با مديران سياسي‪ ،‬صنعتي و نظامي؟‬ ‫امير قلعه‌نويي در تازه‌تري��ن اظهارنظر‌هاي خود البته‬ ‫سعي كرده حساب مديريت فدراس��يون را از كي‌روش جدا‬ ‫كند‪ .‬به‌عنوان مثال كي‌روش را ك��ه در بزرگترين تيم‌هاي‬ ‫دنيا از جمل��ه رئال‌مادريد و پرتغ��ال مربيگري كرده‪ ،‬مربي‬ ‫در سطح پاييني دانسته‪ ،‬اما به همين اندازه از علي كفاشيان‬ ‫حمايت كرده و او را‌بي‌تقصير جلوه داده است‪ .‬وي رابطه‌اش‬ ‫با كفاشيان را اينگونه حک كرده است‪« :‬شنيده‌ام فدراسيون‬ ‫ايران به‌عنوان بهترين فدراسيون فوتبال آسيا انتخاب شده‬ ‫است‪ .‬هرچند كه اكنون فدراسيون ما تنها به‌عنوان كانديدا‬ ‫نامش مطرح است‪ ،‬به‌هر‌حال اين اتفاق را به علي كفاشيان‬ ‫تبريك مي‌گويم‪ .‬چون كفاش��يان موضعش را اعالم كرد‪،‬‬ ‫من بايد بگويم او مظلوم واقع ش��ده‪ .‬ش��ما از يك مدير چه‬ ‫مي‌خواهيد؟ مردم خواستند او مربي خارجي بياورد و او اين‬ ‫كار را كرد‪ .‬كفاشيان ايراد فني زياد دارد كه اين بر‌مي‌گردد‬ ‫به همان بحث اولم در مورد حضور غير‌فوتبالي‌ها در فوتبال‪،‬‬ ‫هر چند او از مديران ورزشي بوده و تجربه‌هاي مختلفي در‬ ‫فدراس��يون دو‌وميداني و كميته ملي المپيك داشته‪ ،‬اما در‬ ‫فوتبال ايرادات بس��ياري دارد‪ .‬مانند من كه اگر دو تا حسن‬ ‫داشته باش��م صدتا ايراد دارم اما پس از باخت به ازبكستان‬ ‫نبايد اين همه حمله عليه او صورت مي‌گرفت‪ .‬كفاشيان چه‬ ‫كار بايد مي‌كرد؟ اگر مدافعان اش��تباه نمي‌كردند‪ ،‬مانند دو‬ ‫هفته قبل كه كره را برديم حاال او مدير خوبي شده بود‪».‬‬ ‫اما قلعه‌نويي به‌دنبال شكست تيم‌ملي برابر ازبكستان‬ ‫از مطبوعات‪ ،‬رسانه‌ها و شخص رئيس سازمان صدا و سيما‬ ‫نيز انتقاد كرد‪ .‬او مطبوعات را به اجنبي‌پرس��تي متهم كرد‬ ‫و البته انتقادات��ي را نيز درباره مهن��دس ضرغامي‌‪ ،‬رئيس‬ ‫سازمان صدا و سيما مطرح كرد‪ .‬ش��ايد به همين دليل بود‬ ‫كه عادل‌ترجيح داد بدون هيچ اش��اره‌اي به اين موضوع از‬ ‫صحبت‌هاي قلعه‌نويي عبور كند‪.‬‬ ‫حمله قلعه‌نويي به عزت‌اهلل ضرغام��ي تا حد زيادي‬ ‫عجيب به‌نظر مي‌رسيد‪ .‬جمالتي كه تاكنون درباره رئيس‬ ‫صداوس��يما ثابت نش��ده و فقط در حد يك ادعا به‌حساب‬ ‫مي‌آيد‪.‬‬ ‫در سوي مقابل مسئوالن صدا و سيما دعوی شكايت‬ ‫كرده‌اند كه سرمربي اس��تقالل در واكنش به اين موضوع‬ ‫گفته است‪« :‬دوست دارم آقايان شكايت كنند و من آرشيو‬ ‫آن روزهاي صدا و س��يما را آورده و در دادگاه نش��ان دهم‪.‬‬ ‫من چرا آن حرف را درباره ضرغامي‌زدم‪ .‬چون پس از جام‬ ‫ملت‌ها ‪ ۱۰‬تا ‪ ۱۲‬برنامه از كانال‌ه��اي تلويزيوني عليه من‬ ‫برنامه گذاشتند‪ .‬فراكسيون ورزش جلسه گذاشت‪ .‬شكايت‬ ‫كنند خوشحال مي‌شوم‪ .‬آن آدمي‌كه در آن زمان در رسانه‬ ‫ملي كار مي‌كرد را به دادگاه مي‌برم تا واقعيت‌ها را بيان كند‪.‬‬ ‫من در كارم نه تا امروز به مديري زنگ زده‌ام و نه پشت در‬ ‫اتاق مديري نشسته‌ام‪ ‌.‬ترسي هم ندارم‪».‬‬ ‫قلعه‌نوي��ي اين ادع��ا را در حالي مطرح ك��رده كه در‬ ‫خصوص شكايت خبرنگاران نيز همين حرف‌ها را به زبان‬ ‫آورده بود‪« :‬دوست دارم شكايت كنند تا در هر دادگاهي كه‬ ‫خواستند جوابش��ان را بدهم‪ ».‬اما او كه در غياب خودش‪،‬‬ ‫وكيلش را به جلس��ه فرس��تاده بود‪ .‬در نهايت يك جلس��ه‬ ‫محروم و مبلغي را نيز به‌عنوان جريمه پرداخت كرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫تنها دو باخت كافي بود تا جدي‌ترين منتقد سرمربي‬ ‫تيم‌ملي اين‌بار او و حاميانش را متوجه تندترين انتقادها كند؛‬ ‫طوري كه براي خبرنگاران حكم اجنبي‌پرست صادر شود و‬ ‫البته كارلوس كي‌روش نيز به نازل‌ترين درجه‌بندي در بين‬ ‫مربيان فوتبال سقوط كند‪ ،‬ضمن اينكه در اين بين حضور‬ ‫سياس��يون‪ ،‬صنعتي‌ها و نظامي‌ها در فوتب��ال اصلي‌ترين‬ ‫معضل در راه رس��يدن به پيشرفت تلقي ش��ود‪ .‬جالب‌تر از‬ ‫همه اينها سكوت درباره ضعف‌هاي علي كفاشيان به‌عنوان‬ ‫رئيس فدراسيون فوتبال است‪ .‬هر چند اين سكوت حاال رفته‬ ‫رفته جايش را به تحسين داده اس��ت‪ .‬اينها نقشه راه مربي‬ ‫را نشان مي‌دهد كه سال‌هاست درباره تيم‌ملي و مربيانش‬ ‫موضع مخالف را برگزيده است؛ امير قلعه‌نويي‪.‬‬ ‫س��رمربي اس��تقالل كه اي��ن روزها تيم��ش در امر‬ ‫نتيجه‌گيري عملكرد موفقي دارد پس از دو باخت تيم‌ملي‬ ‫برابر لبنان و ازبكس��تان با يك طراحي جديد وارد گود شده‬ ‫اس��ت‪ .‬او افرادي را مورد انتقاد قرار داده ك��ه در اكثر موارد‬ ‫نس��بت به حمل��ه فوتبالي‌ها حساس��يت نش��ان نداده‌اند‪.‬‬ ‫افرادي ك��ه قلعه‌نويي آنه��ا را اينگونه دس��ته‌بندي كرده‬ ‫است؛ صنعتي‌ها‪ ،‬سياس��يون و نظامي‌ها‪ .‬هر چند شايد در‬ ‫هر بخش بتوان نامزدهاي جدي براي كنايه قلعه‌نويي پيدا‬ ‫كرد‪ ،‬با اين حال نگاهي به كارنامه حضور امير قلعه‌نويي در‬ ‫تيم‌هاي مختلف نشان مي‌دهد كه خود او نيز همواره با اين‬ ‫افراد در ارتباط بوده و با آنها همكاري نزديكي نيز داش��ته‬ ‫است‪ .‬به‌عنوان مثال وي در اس��تقالل با حسين قريب كار‬ ‫كرد؛ مديرعاملي كه از بخش صنعت و اقتصاد وارد فوتبال‬ ‫ش��ده بود و هرگز چهره‌اي فوتبالي نبود‪ .‬مديري كه به‌رغم‬ ‫سالمت و زيركي‌اش‪ ،‬حتي در تقابل با علي كفاشياني كه در‬ ‫بين فوتبالي‌ها اصال اوضاع خوبي ندارد هم نتواست رياست‬ ‫فدراسيون فوتبال را به‌دست آورد‪ .‬حسين قريب در مطرح‬ ‫شدن امير قلعه‌نويي نقش مهمي‌داش��ت؛ مديري كه سه‬ ‫س��ال به امير كه آن روزها مربي كم‌تجربه‌اي بود فرصت‬ ‫داد تا وي باالخره در سال سوم آبي‌ها را به قهرماني برساند‪.‬‬ ‫آن روزها ايرواني‪ ،‬رئيس هيات‌مديره باشگاه استقالل بود‬ ‫و البته بهترين تصميم ممكن درباره كادر فني آبي‌ها توسط‬ ‫همان افراد سياسي اتخاذ شد؛ حمايت و ايجاد فرصت براي‬ ‫قلعه‌نويي‪.‬‬ ‫بعدها امي��ر قلعه‌نويي ب��ا يك چهره سياس��ي ديگر‬ ‫قهرماني را در استقالل تجربه كرد‪ .‬او با امير واعظ‌آشتياني‬ ‫استقالل را به قهرماني رساند در حالي كه همان استقالل با‬ ‫مديريت علي فتح‌اهلل‌زاده در هفته‌هاي نخست جز ناكامي‬ ‫‌نتيجه‌اي عايدش نشده بود و در نهايت سازمان‌تربيت‌بدني‬ ‫وقت آشتياني را جانشين فتح‌اهلل‌زاده (مدير فوتبالي دلخواه‬ ‫قلعه‌نوي��ي) كرد‪ .‬جال��ب اينكه قلعه‌نوي��ي در آن فصل نيز‬ ‫سياس��تمدارانه اظهارنظر ك��رد و پس از جدايي دوس��ت‬ ‫ديرينه‌اش‪ ،‬فتح‌اهلل‌زاده‪ ،‬از استقالل هرگز تصميم مسئوالن‬ ‫سازمان‌تربيت‌بدني وقت را نسنجيده نخواند‪ .‬اتفاقا بر‌عكس‬ ‫حضور آشتياني را منشا تغييرات مثبت در استقالل خواند اما‬ ‫در پايان فصل در پي بروز اختالف با مدير وقت اس��تقالل‪،‬‬ ‫آشتياني را سخت مورد انتقاد قرار داد‪ .‬هر چند آشتياني نيز از‬ ‫خجالت امير درآمد‪ ،‬اما بيش از تغيير مسير امير درباره واعظ‬ ‫يكي از اظهارنظره��اي قلعه‌نويي همه را ش��وكه مي‌كرد‪:‬‬ ‫«من و آش��تياني آن قدر با هم رابطه‌مان صميمي‌ است كه‬ ‫هفته‌اي چند بار با هم صبحانه و ناهار مي‌خوريم‪ .‬او يكي از‬ ‫بهترين مديراني است كه تا به حال وارد فوتبال شده است‪».‬‬ ‫امير قلعه‌نويي عالوه‌بر انتقاد از مديران‬ ‫تلويزيون به نقد مديران سياسي‪ ،‬صنعتي و‬ ‫نظامي هم پرداخته است‬ ‫‪73‬‬
‫‪l‬‬ ‫‪2‬‬ ‫داری�وش مصطفوی یک�ی از منتق�دان کارلوس‬ ‫ک ی‌روش است که عالقه خاصی هم به امیر قلع ه‌نویی‬ ‫دارد‪ .‬او سرمربی استقالل را بهترین مربی فوتبال ایران‬ ‫م ی‌داند‪ ،‬اما از طرفی به این واقعیت اعتراف م ی‌کند که‬ ‫بعد از برانکو اگر حمایت س�ازمان تربی ت‌بدنی در کار‬ ‫نبود قلع ه‌نویی هرگز سرمربی تی م‌ملی نم ی‌شد‪ .‬متن‬ ‫گفت‌وگوی اختصاصی مثلث ب�ا داریوش مصطفوی را‬ ‫م ی‌خوانید‪.‬‬ ‫آقای مصطف�وی! در دوره‌های مختلفی که بحث‬ ‫انتخ�اب س�رمربی تی م‌مل�ی فوتب�ال در میان‬ ‫بوده‪ ،‬سازمان تربی ت‌بدنی وقت به نوعی در کار‬ ‫فدراسیون دخالت کرده است‪.‬‬ ‫‪ l‬خب‪ ،‬ریش��ه این موضوع به خیل��ی وقت پیش‬ ‫برم ی‌گردد‪ .‬قبل از انقالب این سازمان تربی ت‌بدنی بود که‬ ‫حرف اول و آخر را م ی‌زد اما خب بعد از انقالب شرایط کمی‬ ‫فرق کرد‪.‬‬ ‫به‌عنوان مثال آقای شاه‌حس��ینی یکی از روس��ای‬ ‫س��ازمان تربی ت‌بدنی در تاریخ ورزش ماس��ت که کمترین‬ ‫دخالت را در امور فدراس��یون فوتبال داش��ته‪ ،‬اما روس��ای‬ ‫دیگری هم بودند که دخالت کردن در امور فدراسیون فوتبال‬ ‫و حتی انتخاب س��رمربی تیم‌ملی ب رای فوتبال را حق خود‬ ‫م ی‌دانس��تند‪ ،‬مثل آقای غفوری‌فرد که ح��ق قانونی خود‬ ‫م ی‌دانست که در امور فدراسیون فوتبال دخالت کند‪.‬‬ ‫چرا این اتفاق رخ م ی‌داد؟‬ ‫گفت‌وگو با داریوش مصطفوی درباره چگونه سرمربی شدن‬ ‫قلعه‌نويي در تیم‌ملی‬ ‫ورزش‬ ‫همه‌چيز درباره‬ ‫خرد جمعي‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪ l‬طبیعی است‪ .‬این افراد استدالل‌شان این بود که‬ ‫چون ما به فدراس��یون فوتبال پول م ی‌دهیم استقالل این‬ ‫فدراسیون دیگر چه معنایی دارد؟ ما دخالت م ی‌کنیم چون‬ ‫پول این دخالت را م ی‌دهیم‪ .‬به همین دلیل همه انتخاب‌ها‬ ‫و انتصاب‌ه��ا در فدراس��یون فوتبال به دس��تور س��ازمان‬ ‫تربی ت‌بدنی انجام م ی‌شد‪.‬‬ ‫اما هشدار فیفا این دخالت‌ها را کمتر کرد‪ .‬درست‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬دقیقا همی ن‌طور اس��ت‪ .‬فیفا م��ا را تعلیق هم‬ ‫کرد‪ .‬هشدار جدی داد که سیاس��یون حق ندارند در ورزش‬ ‫دخالت کنند‪.‬‬ ‫خب اش��تباه بزرگی ه��م رخ داده ب��ود و عل ی‌آبادی‬ ‫خود‌س��رانه دادکان را کنار زده بود‪ .‬این را ه��م بگویم که‬ ‫فیفا با ما پدرکش��تگی نداش��ت‪ .‬فش��ار فیفا متوجه همه‬ ‫کشورها بود‪.‬‬ ‫قبول دارید که در هیچ دوره‌ای هی چ‌یک از روسای‬ ‫فدراسیون فوتبال ما از استقالل کاری برخوردار‬ ‫نبوده‌اند؟‬ ‫‪ l‬این حرف را من مدت‌هاست مطرح کرده‌ام‪ .‬حرف‬ ‫امروز من نیس��ت‪ .‬اساسا اس��تقاللی در فدراسیون فوتبال‬ ‫وجود نداشته و ندارد‪.‬‬ ‫چرا؟‬ ‫‪ l‬وقتی دول��ت ‪ 400‬میلیارد توم��ان در این بخش‬ ‫هزینه م ی‌کند‪ ،‬این را حق خودش م ی‌داند که در امور ورزش‬ ‫دخالت کند‪ .‬کاری که از نظر ما اش��تباه اس��ت از نظر آنها‬ ‫نوعی وظیفه است‪.‬‬ ‫شما این استدالل را منطقی م ی‌دانید؟‬ ‫‪ l‬ش��اید از نظ��ر ما و حت��ی فیفا منطقی نباش��د‬ ‫اما همان‌طور که ع��رض کردم طبیعی اس��ت‪ .‬پول همه‬ ‫بخش‌های فوتبال را سازمان تربی ت‌بدنی و در حال حاضر‬ ‫وزارت ورزش م ی‌دهد‪.‬‬ ‫همه زی ر‌ساخت‌ها و تجهی زات ما دولتی است؛ حاال با‬ ‫این تفاسیر چطور م ی‌توانیم به دولت بگوییم تو حق نداری‬ ‫دخالت کنی‪ .‬بناب راین به جای نزاع باید موانع را برطرف کرد‪.‬‬ ‫چه موانعی؟‬ ‫‪ l‬مهم‌ترین مساله دولت ی‌بودن ورزش است‪ .‬وقتی‬ ‫‪74‬‬
‫ورزش به بخش خصوصی واگذار نش��ده‪ ،‬چه فایده‌ای دارد‬ ‫که از استقالل فدراسیون فوتبال حرف بزنیم‪.‬‬ ‫شما چیست؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬ب��ه نظر من هیچ‌‌وقت فدراس��یون فوتبال‬ ‫مستقلی نداشته‌ایم و در آینده نیز با این وضعیت‪ ،‬نخواهیم‬ ‫داش��ت‪ .‬این اتفاق فقط در این دولت هم رخ نداده است‪ .‬در‬ ‫همه دولت‌ه��ای بعد از انقالب ه��م این اتف��اق رخ داده و‬ ‫سازمان تربی ت‌بدنی اعمال‌نظر کرده است‪.‬‬ ‫واقعا وجود نداشت؟‬ ‫این استقالل هی چ‌وقت وجود نداشته است؟‬ ‫چرا این مشکل در هیچ دولتی حل نشد؟‬ ‫‪ l‬چون اراده‌ای ب رای حل آن وجود نداشت‪ .‬بعض ی‌ها‬ ‫از صفای ی‌فراهان��ی ح��رف م ی‌زنن��د و مس��ائلی را مطرح‬ ‫م ی‌کنند ک��ه باعث تعجب من اس��ت‪ .‬در حالی که همین‬ ‫آقای‌صفای ی‌فراهانی ب��ا خودش فکر م ی‌کرد ب��ا‌ترمیم یا‬ ‫راه‌اندازی بخشی از تجهی زات فوتبال ما کارش تمام شده و‬ ‫وارد دنیای حرفه‌ای شده است‪.‬‬ ‫در صورتی که م��ن همان موقع ه��م فریاد م ی‌زدم‬ ‫هیچ کشوری یک ش��به صاحب فوتبال نش��ده که شما‬ ‫م ی‌گویید از این به بعد فوتبال حرفه‌ای ما آغاز خواهد شد‪.‬‬ ‫به همین دالیل اس��ت که فوتبال ما هی چ‌وقت پیشرفت‬ ‫نکرده است‪.‬‬ ‫درست به همین دلیل است که بعد از این همه سال‬ ‫هیچ اسپانس��ری نم ی‌آید از تیم‌ملی ما حمایت کند چون‬ ‫از عاقبت کار و تصمیمات فوری ک��ه همه قراردادها را به‬ ‫هم م ی‌زند واهم��ه دارند‪ ،‬با یک دس��تور همه چیز به هم‬ ‫م ی‌ریزد‪.‬‬ ‫در دوره دادکان هم فدراسیون استقالل نداشت؟‬ ‫به نظ�ر ش�ما وزارت ورزش نیز دخالت‌ه�ا را در‬ ‫دستورکار قرار خواهد داد؟‬ ‫شما این استدالل را قبول داشتید؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬قب��ول داش��تم‪ .‬چه کس��ی بهت��ر از امیر‬ ‫قلع ه‌نویی‪.‬‬ ‫ولي ما در جام‌ملت‌ها موفق نبوديم‪.‬‬ ‫‪ l‬اگر من بودم در جام ملت‌ها ناکام نم ی‌ش��د‪ .‬من‬ ‫خیل ی‌ها را زیر پر و بالم گرفتم‪ .‬اما اجازه ندادند من بمانم و‬ ‫امیر را کمک کنم که تیم‌ملی را به قهرمانی جام ملت‌های‬ ‫آسیا برساند‪.‬‬ ‫چه کسی یا چه کسانی اجازه ندادند؟‬ ‫‪ l‬آقايان صفای ی‌فراهانی و عل ی‌آبادی‪.‬‬ ‫بیشتر توضیح م ی‌دهید؟‬ ‫‪ l‬این دو نفر بر س��ر داریوش مصطف��وی معامله‬ ‫کردند‪ .‬صفای ی‌فراهانی ب��ه عل ی‌آبادی گفته بود مصطفوی‬ ‫را بای��د کنار بگذاری تا خ��ودت رئیس فدراس��یون فوتبال‬ ‫شوی‪ .‬من به عل ی‌آبادی هش��دار دادم که او اجازه نم ی‌دهد‬ ‫تو به ریاست فدراسیون فوتبال برسی و از طرفی هم قصد‬ ‫دارد من را کنار بزند؛ به عل ی‌آب��ادی گفتم صفای ی‌فراهانی‬ ‫م ی‌خواهد با یک تیر دو نشان بزند‪ ،‬اما عل ی‌آبادی به حرفم‬ ‫اعتنایی نکرد و نتیجه‌اش همان ش��د که ه��م او و همه ما‬ ‫دیدیم‪.‬‬ ‫اما به احتمال فراوان عل ی‌آب�ادی این حرف‌های‬ ‫شما را تکذیب خواهد کرد؛ این‌طور نیست؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬دی��وار حاش��ا بلند اس��ت‪ .‬کتم��ان کردن‬ ‫واقعی ت‌ها همیش��ه ج��واب م ی‌دهد‪ .‬اما م��ن م ی‌خواهم‬ ‫بگویم عل ی‌آبادی و سعی دلو امانتدارهای خوبی ب رای فوتبال‬ ‫ما نبودند‪.‬‬ ‫چ�را ب ه‌ط�ور مرت�ب از صفای ی‌فراهان�ی انتق�اد‬ ‫م ی‌کنید؟‬ ‫‪ l‬چون این آقا به همراه دوس��تانش اساسنامه‌ای‬ ‫ب رای فدراسیون فوتبال تدوین کردند که نه‌تنها به فوتبال ما‬ ‫کمکی نکرد و پیشرفتی حاصل نشد‪ ،‬اتفاقا برعکس خیلی‬ ‫از مشکالت مدیریتی در فدراسیون فوتبال ناشی از همین‬ ‫اساسنامه است‪.‬‬ ‫‪ l‬با صراحت عرض م ی‌کنم تا وقتی که ورزش ما‬ ‫دولتی است این داستان ادامه دارد‪ .‬وزارت ورزش همین حاال‬ ‫اگر اراده کند جام‌حذفی برگزار نخواهد شد‪.‬‬ ‫کافی است به استقالل و پرس��پولیس دستور بدهد‬ ‫که حق ندارید در جام‌حذفی شرکت کنید و به هیات فوتبال‬ ‫اس��تان‌ها هم بخش��نامه‌ای صادر کند که حق حضور در‬ ‫جام‌حذفی را ندارند‪ ،‬آن‌وقت به نظر شما فدراسیون فوتبال‬ ‫م ی‌تواند کاری از پیش ببرد؟ نم ی‌تواند‪.‬‬ ‫ام�ا کمترین حاص�ل ای�ن کار رهای�ی از تعلیق‬ ‫بود‪ ،‬نه؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬صادقانه م ی‌گویم وجود داش��ت‪ .‬همان‌طور‬ ‫که در همه دوره‌ها این دخالت در کار بوده است‪.‬‬ ‫اما اگر طبق گفته شما قبول کنیم که فدراسیون‬ ‫فوتبال عملا در هم�ه تصمی م‌گیری‌ها حتی در‬ ‫آینده نیز‌ب ی‌اختیار و گوش به فرمان دس�تورات‬ ‫وزارت ورزش اس�ت‪ ،‬دیگ�ر چ�ه فرق�ی م ی‌کند‬ ‫که نایب‌رئی�س در کار رئیس خ�ود دخالت کند‬ ‫یا خیر؟‬ ‫در دوره شما نیز این دخالت‌ها وجود داشت؟‬ ‫حتی در مورد انتخاب سرمربی تی م‌ملی؟‬ ‫‪ l‬بح��ث انتخاب امی��ر قلع ه‌نویی ف��رق م ی‌کرد‪.‬‬ ‫خرد‌‌جمعی قلع ه‌نویی را انتخاب کرد‪.‬‬ ‫ام�ا گفته م ی‌ش�د که ش�ما موافق حض�ور امیر‬ ‫نیستید؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬این‌طور نیس��ت‪ .‬م��ن امیر را قب��ول کردم‪.‬‬ ‫خیل ی‌ها خیلی شایعات را مطرح کردند که درست نبود‪.‬‬ ‫اما خیل ی‌ه�ا اعتقاد دارن�د که عل ی‌آب�ادی‪ ،‬امیر‬ ‫قلع ه‌نویی را به تی م‌ملی آورد نه خرد‌جمعی‪ .‬نظر‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اما اساسنامه طوری تدوین شد که مشکالت‬ ‫همچنان در درون فدراس��یون ادامه داش��ته باش��د‪ .‬اینکه‬ ‫نایب‌رئیس فدراس��یون حق دارد در کار رئیس فدراس��یون‬ ‫فوتبال دخالت کند و مس��ائلی از این دست‪ ،‬کار را به جایی‬ ‫رساند که خود کفاشیان همین چند وقت پیش دست به کار‬ ‫شد و اساسنامه را طوری اصالح کرد که آزادی عمل بیشتری‬ ‫داشته باشد‪.‬‬ ‫‪ l‬به ه��ر حال رئی��س فدراس��یون فوتب��ال باید‬ ‫اصالحات را از جایی ش��روع کند‪ .‬قبل از هر چیز هم باید از‬ ‫مدیریت داخلی فدراسیون شروع کند و اختیارات قانون ی‌اش‬ ‫را باز پس بگیرد‪.‬‬ ‫اما با همه این حرف‌ها تاکید م ی‌کنم در فدراسیونی‬ ‫‪ l‬راحت بگویم اگر سازمان تربی ت‌بدنی وقت اجازه‬ ‫نم ی‌داد هرگز قلع ه‌نویی سرمربی تیم‌ملی نم ی‌شد؛ در‌واقع‬ ‫اگر سازمان حام ی‌اش نبود او سرمربی نم ی‌شد‪.‬‬ ‫چه اعتراف صادقانه‌ای آقای مصطفوی!‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬من‌ ترس��ی از گفتن واقعیت ندارم‪ .‬من که‬ ‫نم ی‌توانستم به‌تنهایی قهرمان‌بازی دربیاورم‪ .‬اگر سازمان‬ ‫و ش��خص عل ی‌آبادی نم ی‌خواس��ت قلع ه‌نویی سرمربی‬ ‫تیم‌ملی نم ی‌شد‪.‬‬ ‫پس خرد‌جمعی تنها بهانه بود؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬خرد‌جمع��ی قلع ه‌نویی را برگزید و س��ازمان‬ ‫تربی ت‌بدنی در نهایت به تصمیم کمیته خرد‌جمعی گردن‬ ‫گذاشت‪.‬‬ ‫اما گفت�ه م ی‌ش�د وقت�ی قلع ه‌نویی س�رمربی‬ ‫تی م‌ملی شد‪ ،‬شما اصال در تهران نبودید و اصال‬ ‫خبر نداشتید‪ ،‬این‌طور نیست؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬خدا ش��اهد اس��ت که من خبر داشتم و اینها‬ ‫همه شایعاتی بود که صحت نداشت‪ .‬قلع ه‌نویی را از زمانی‬ ‫که در تیم شاهین‪ ،‬یک بازیکن بود م ی‌شناسم‪ .‬م ی‌دانستم‬ ‫که موفق م ی‌شود‪.‬‬ ‫ورزش‬ ‫چرا این ادعا را مطرح م ی‌کنید؟‬ ‫‪ l‬ش��اهد زنده آقای کفاش��یان اس��ت‪ .‬مگر خود‬ ‫آقای کفاش��یان همین چند وقت پیش نگفت که سازمان‬ ‫تربی ت‌بدنی در دوره ریاست دادکان در امور فدراسیون فوتبال‬ ‫دخالت م ی‌کرد؟ مگر نه اینکه در مورد ب رانکو و برخی مسائل‬ ‫دیگر دستوراتی به دادکان دیکته کردند؟ خب این حرف‌های‬ ‫من نیست‪ ،‬حرف‌های کفاشیانی است که در آن دوره معاون‬ ‫سازمان تربی ت‌بدنی بود‪.‬‬ ‫‪ l‬عرض کردم خرد‌جمعی این طور اس��تدالل خود‬ ‫را مطرح کرد‪.‬‬ ‫قبول داری�د که روس�ای فدراس�یون فوتبال در‬ ‫دوره‌های مختلف هی چ‌کدام سعی نکردند مقابل‬ ‫دستورات سازمان تربی ت‌بدنی بایستند؛ اتفاقی‬ ‫که حاال برای کفاشیان هم رخ داده است‪.‬‬ ‫ش�ما ب�ا قلع ه‌نوی�ی درب�اره تی م‌مل�ی صحبتی‬ ‫داشتید؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬با او تماس گرفتم‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫‪ l‬خیر‪ .‬دادکان هم مستقل نبود‪ .‬من ب رای او احترام‬ ‫قائلم‪ .‬او خیلی س��عی م ی‌کرد مس��تقل عمل کند‪ ،‬اما این‬ ‫واقعیت دارد که س��ازمان تربی ت‌بدن��ی در دوره دادکان هم‬ ‫در فدراسیون فوتبال و حتی درباره مسائلی که به سرمربی‬ ‫تیم‌ملی مربوط م ی‌شد‪ ،‬دخالت م ی‌کرد‪.‬‬ ‫‪ l‬من اینطور فکر نم ی‌کنم‪ .‬واقعا عده‌ای کارشناس‬ ‫جمع ش��دند و به ای��ن نتیجه رس��یدند که اگر قرار اس��ت‬ ‫گزینه‌ای داخلی سرمربی تیم‌ملی ش��ود‪ ،‬گزینه‌ای بهتر از‬ ‫قلع ه‌نویی وجود ندارد‪.‬‬ ‫که کفاشیان رئیس آن اس��ت هر ناکام ی‌ رخ بدهد باید یقه‬ ‫عل ی‌آبادی را بگیریم‪.‬‬ ‫او بای��د پاس��خگوی هم��ه ناکام ی‌ه��ای فوتبال در‬ ‫سال‌های اخیر باشد چون علی کفاشیان را او به فوتبال آورد‬ ‫تا خیل ی‌های دیگر که به مرات��ب از لحاظ مدیریتی قوی‌تر‬ ‫بودند خانه‌نشین شوند‪.‬‬ ‫پس تهران نبودید‪ ،‬وگرنه او را حضوری مالقات‬ ‫م ی‌کردید‪.‬‬ ‫‪( l‬م ی‌خندد) ته ران بودم‪ .‬به او زن��گ زدم و گفتم‬ ‫کجایی امیر؟ گفت‪ :‬کردان‪ .‬گفتم کردان چه کار م ی‌کنی؟‬ ‫گفت‪ :‬کش��اورزی‪ .‬گفتم خاک بر س��ر فوتبالی که بهترین‬ ‫مرب ی‌اش مش��غول کشاورزی است و کش��اورزان سرمربی‬ ‫تیم‌ملی شده‌اند‪ .‬به او گفتم سرمربیگری تیم‌ملی را برعهده‬ ‫بگیرد‪.‬‬ ‫قلع ه‌نوی�ی گفت�ه که دو س�اعت ب�ه او التماس‬ ‫کرده‌اند‪ ،‬درست است؟‬ ‫‪ l‬ای رادی ندارد که او چنین حرفی زده است‪ .‬من از‬ ‫او خواهش کردم که به تیم‌ملی بیاید‪ .‬ابتدا قبول نم ی‌کرد‬ ‫اما بعد از چند‌ب��ار تماس او را راضی کردی��م‪ .‬من زیر بال و‬ ‫پر خیل ی‌ها را گرفتم‪ .‬زرینچه‪ ،‬پاش��ازاده‪ ،‬عابدزاده‪ ،‬پیروانی‬ ‫و خیل ی‌های دیگر‪ ،‬ام��ا خب قلع ه‌نویی همیش��ه خوب از‬ ‫فرصت‌ها استفاده کرده است‪.‬‬ ‫شما منتقد ک ی‌روش هستید؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬منتقد ک ی‌روش بوده و هستم‪ .‬او به فوتبال ما‬ ‫هیچ کمکی نکرده است و اگر همین امروز او را برکنار کنیم‬ ‫م ی‌توانیم امیدوار باشیم که تیم‌ملی به جام‌جهانی م ی‌رود‪.‬‬ ‫اما ش�اید او را برکن�ار کردیم و تی م‌مل�ی هم به‬ ‫جام‌جهانی نرفت؛ نظر شما چیست؟‬ ‫‪ l‬ک ی‌روش به فوتبال ما آمده تا پول بگیرد و برود‪.‬‬ ‫با او به جام‌جهانی نم ی‌رویم‪ .‬اگر بدون او هم نتوانستیم به‬ ‫جام‌جهانی برویم الاقل دلمان خوش اس��ت که تا آخر کار‬ ‫راه را اشتباه نرفته‌ایم‪.‬‬ ‫به‌هرحال امیدوارم ب رای تیم‌ملی و فوتبال ما اتفاقات‬ ‫شیرین و خوشایندی رخ دهد و آنهایی که شایسته هستند‬ ‫به حق خودشان برسند‪g .‬‬ ‫‪75‬‬
‫جدال مردان اعتراض‬ ‫‪3‬‬ ‫قلعه‌نویی و مایلی‌کهن باز هم رو در روی هم‬ ‫ورزش‬ ‫تازه‌ترین ادعاهای امی��ر قلعه‌نویی درب��اره تیم‌ملی‬ ‫باعث شده تا محمد مایلی‌کهن نسبت به اظهارات سرمربی‬ ‫اس��تقالل واکنش منفی نش��ان دهد‪ .‬این ش��اید از معدود‬ ‫دفعاتی است که مربیان ایرانی حتی ناخواسته نیز علیه یک‬ ‫خارجی دست به ائتالف نمی‌زنند‪ .‬این‌بار مایلی‌کهن نه تنها‬ ‫با قلعه‌نویی علیه یک خارجی همصدا نشده‪ ،‬بلکه قلعه‌نویی‬ ‫را متهم کرده که خودش و پیش��رفت‌ها و افتخاراتی که به‬ ‫دس��ت آورده به دلیل همنش��ینی با آدم‌های سیاسی بوده‬ ‫است‪ .‬سرمربی اس��تقالل نیز که خیلی عالقه‌مند نیست با‬ ‫مایلی‌کهن وارد دعوای رسانه‌ای شود‪ ،‬در واکنش به انتقاد‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫رویای پاییزی امیر‬ ‫‪4‬‬ ‫آيا قلعه‌نویی سرمربی تیم‌ملی مي‌شود؟‬ ‫سرمربیگری در تیم‌ملی؛ این رویای پاییزی سرمربی‬ ‫استقالل است؟ هر‌چند یک بار چند س��ال پیش به رویای‬ ‫خود رس��یده‪ ،‬اما چون قرين موفقيت نبوده حاال بیش��تر از‬ ‫گذشته دوس��ت دارد فرصت جبران را به دست بیاورد‪ .‬امیر‬ ‫قلعه‌نویی که اعالم کرده بود درباره تیم‌ملی تا صعودش به‬ ‫جام جهانی حرفی نمی‌زند‪ ،‬بالفاصله پس از باخت تیم‌ملی‬ ‫برابر ازبکستان در چند نوبت به انتقاد از کی‌روش پرداخت‬ ‫و عملکرد خودش در تیم‌ملی را مورد تحس��ین قرار داد‪ .‬او‬ ‫به بهانه س��خن گفتن درباره باخت تیم‌مل��ی برابر لبنان و‬ ‫ازبکستان با مخالفانش نیز تسویه‌حساب کرد؛ از مطبوعات‬ ‫گرفته تا کارشناس��انی ک��ه او را همچنان در ح��د و اندازه‬ ‫سرمربیگری تیم‌ملی نمی‌دانند‪ .‬از عزیز محمدی گرفته تا‬ ‫رئیس سازمان صدا و سیما‪ .‬امیر همه را مورد انتقاد قرار داد و‬ ‫حرف‌های همیشگی‌اش درباره تیم‌ملی را دوباره تکرار کرد‪.‬‬ ‫قلعه‌نویی جدی‌ترین منتقد فعالیت مربیان خارجی در‬ ‫فوتبال ایران به‌شمار می‌رود‪ .‬او همواره کارلوس کی‌روش‬ ‫را رقیب خودش می‌بیند و در ش��رایطی که به گفته خودش‬ ‫تیم‌ملی نیازمند آرامش اس��ت‪ ،‬تندتری��ن انتقادها را درباره‬ ‫مربی پرتغالی مطرح کرده اس��ت‪ .‬جالب اینکه او می‌گوید‪:‬‬ ‫«حاال وقت انتقاد نیست و نباید کی‌روش را برکنار کنیم‪».‬‬ ‫اما در همین مصاحبه تاکید می‌کند کی‌روش نه به فوتبال‬ ‫ما کمکی کرده و نه نتیجه الزم را گرفته اس��ت‪ .‬این رفتار‬ ‫قلعه‌نویی نشان می‌دهد که او کماکان نتوانسته مساله کنار‬ ‫‪76‬‬ ‫گذاشته‌شدنش از نیمکت تیم‌ملی را هضم کند‪ ،‬بنابراین تمام‬ ‫عکس‌العمل‌هایی را که نسبت به نتایج و عملکرد کی‌روش‬ ‫صورت می‌گیرد‪ ،‬ناخودآگاه با واکنش‌های عمومی نسبت‬ ‫به خودش مقایس��ه می‌کند و از واكنش رس��انه‌ها در زمان‬ ‫مربيگري‌اش سخن مي‌گويد‪.‬‬ ‫در حالی که تیم‌ملی با کی‌روش روی نوار ناکامی‌گام‬ ‫برمی‌دارد‪ ،‬نزديكان قلعه‌نویی و همراهان رسانه‌ای او سعی‬ ‫دارند برای تحمیل فشار بر فدراسیون فوتبال کی‌روش را از‬ ‫بازی بیرون کنند و او را یک مربی‌بی‌تفاوت و‌بی‌مسئولیت‬ ‫جلوه دهند‪ .‬مربی که اتفاقا در سال‌های اخیر همواره عملکرد‬ ‫درخشانی در تیم‌های باشگاهی خود داش��ته‪ ،‬اما پرافتخار‬ ‫بودنش در رده باشگاهی هرگز او را در رده ملی به یک مربی‬ ‫قابل اعتماد تبدیل نکرده است‪.‬‬ ‫امیر قلعه‌نویی پس از باخت تیم‌ملی برابر ازبکس��تان‬ ‫با یک طراحی جدید وارد عمل ش��د‪ .‬او با دف��اع تمام‌قد از‬ ‫علی دایی و مربیان داخلی سعی کرد در مرحله نخست نظر‬ ‫مسئوالن را بر موضوع برکناری کی‌روش متمرکز کند‪ .‬او‬ ‫درباره علی دایی ضمن تحسین شهریار گفت ما همگی باید‬ ‫دست به‌دست هم بدهیم که علی دایی رئیس ‪ AFC‬شود‪.‬‬ ‫قلعه‌نویی در حالی این حرف را درباره سرمربی اسبق تیم‌ملی‬ ‫مطرح می‌کند که خیلی‌ها هنوز فراموش نکرده‌اند این خود‬ ‫امیر قلعه‌نویی بود که پ��س از جام جهانی ‪ 2006‬علی دایی‬ ‫را تحت تاثیر فشار رس��انه‌ها از تیم‌ملی خط زد‪ .‬بعدها هم‬ ‫حاجی‌مایلی گفته است‪« :‬من نمی‌دانم حرف‌های من چه‬ ‫ربطی به ایشان دارد که جواب می‌دهد‪ .‬از این گذشته من چه‬ ‫زمانی با سیاسیون بوده‌ام که خودم خبر ندارم؟»‬ ‫این احتماال پایان ماجرا نیست و به زودی زد و خورد‬ ‫رسانه‌ای این دو مربی در رسانه‌ها شدت نیز خواهد گرفت‪.‬‬ ‫جنجالی‌تری��ن منتقد قلعه‌نویی‪ ،‬محمد مایلی‌کهن اس��ت‪.‬‬ ‫اولین جرقه میان ای��ن دو در یک��ی از برنامه‌های ‪ 90‬زده‬ ‫ش��د‪ .‬آن زمان که مایلی‌کهن‪ ،‬قلعه‌نوی��ی را به رفیق‌بازی‬ ‫در تیم‌ملی متهم کرد و گفت که چ��را باید اطراف تیم‌ملی‬ ‫آنقدر ش��لوغ باش��د که مدیر یک چلوکبابی هم با تیم‌ملی‬ ‫مدعی شد که با او تماس گرفته که به تیم‌ملی برگردد‪ .‬این‬ ‫رفتار نشان می‌دهد امیر قلعه‌نویی‌بی‌جهت از کسی تعریف‬ ‫یا حمایت نمی‌کند‪ .‬حاال پای کنار زدن سرمربی تیم‌ملی در‬ ‫بین است؛ بنابراین قلعه‌نویی اش��کالی نمی‌بیند که در این‬ ‫بین از امثال دایی و حتی علی کفاش��یانی که سخت مورد‬ ‫انتقاد است‪ ،‬حمایت کند و در ضمن کی‌روش را یک مربی‬ ‫ضعیف بخواند‪.‬‬ ‫دفعه پیش اما ش��ایعه را وکیل امی��ر قلعه‌نویی کلید‬ ‫زد‪ .‬جهانگیری گفت‪« :‬از فدراس��یون فوتبال خبر دارد که‬ ‫می‌خواهن��د کی‌روش را برکن��ار کنند و امی��ر قلعه‌نویی را‬ ‫جانشین وی کنند‪».‬‬ ‫ای��ن اظهارنظر ام��ا بالفاصله با واکنش فدراس��یون‬ ‫فوتبال همراه بود‪ .‬فدراسیون این خبر را تکذیب کرد تا امیر‬ ‫مجبور شود وکیلش را مورد سرزنش قرار دهد و بگوید‪‌« :‬با‬ ‫او برخورد کردم‪ .‬او نباید هر چیزی که به ذهنش می‌رس��د‬ ‫را به زبان بیاورد و باید در حیطه اختیارات خودش صحبت‬ ‫کن��د‪ ».‬قلعه‌نویی ام��ا هنوز عالقه‌مند اس��ت ب��ه نيمكت‬ ‫تيم ملي برس��د‪ .‬او پس از برانکو به س��رمربیگری تیم‌ملی‬ ‫رسید‪ .‬چگونگی سرمربی شدن امیر در آن برهه نیز در نوع‬ ‫خود جالب توجه اس��ت وقتی با حمایت مس��تقیم سازمان‬ ‫تربیت‌بدنی وقت موفق شد از خرد جمعی هم عبور کند و نفر‬ ‫اول تیم‌ملی شود‪ .‬در واقع خود قلعه‌نویی با استفاده از حمايت‬ ‫سازمان تربیت‌بدنی وقت موفق شد سرمربی تیم‌ملی شود‪.‬‬ ‫دوره‌ای که نه به س��ود او تمام ش��د نه به سود تیم‌ملی؛ چه‬ ‫در جام‌ملت‌های آس��یا جز ناکامی‌ نصیب ایران نشد و تیم‬ ‫قلعه‌نویی برابر یک��ی از ضعیف‌ترین کره‌جنوبی‌های تاریخ‬ ‫فوتبالش در ضربات پنالتی حذف شد‪.‬‬ ‫قلعه‌نویی حاال نزديك‌ترين گزينه ايراني به نيمكت‬ ‫تيم ملي است‪ .‬البته اگر عمر مدیریت کفاشیان تا خرداد ماه‬
‫ورزش‬ ‫سال آینده به سر نیاید؛ گفته می‌شود که علی کفاشیان طی‬ ‫روزهای آینده از ریاست فدراسیون فوتبال استعفا خواهد داد‬ ‫یا اینکه مجبور به استعفا خواهد شد‪ .‬این شایعه‌ای است که‬ ‫به‌خصوص پس از باخت ناباورانه برابر ازبک‌ها در محافل‬ ‫فوتبالی شنیده می‌شد‪.‬‬ ‫البته برخی هم معتقدن��د با حذف جوانان از آس��یا و‬ ‫جام‌جهانی‪ ،‬حذف فوتسال و شکست تیم‌ملی برابر ازبک‌ها‬ ‫و کمرنگ شدن ش��انس حضور در برزیل‪ ،‬کفاشیان رفتنی‬ ‫است‪ .‬رئیس��ی که چهار س��ال پیش هم در همین مقطع با‬ ‫شکست برابر عربستان‪ ،‬جام‌جهانی ‪ 2010‬آفریقای‌جنوبی را‬ ‫از دست داد‪ .‬از این گذشته آن تیم علی دایی هنگام شکست‬ ‫برابر عربستان یازده امتیازی بود‪.‬‬ ‫‪ 24‬ساعت پس از شکس��ت تیم‌ملی برابر ازبکستان‬ ‫و کمرنگ شدن ش��انس صعود به جام‌جهانی ‪ 2014‬برزیل‬ ‫زمزمه شد که قرار است یک مربی ایرانی به کادر فنی اضافه‬ ‫یا جایگزین کارلوس کی‌‌روش ش��ود‪ .‬نامی‌آشنا که هر بار‬ ‫پس از عدم نتیجه‌گیری شایعه می‌ش��ود که جانشین مرد‬ ‫پرتغالی می‌شود‪.‬‬ ‫مربی به نام امیر قلعه‌نویی که حتی ش��ایعه شده بود‬ ‫که فدراس��یون قصد دارد پس از مشخص شدن سرنوشت‬ ‫تیم‌ملی در خرداد ‪ 1392‬و صعود به جام‌جهانی برزیل قرارداد‬ ‫مرد پرتغالی را تمدید نکرده و تیم‌ملی را با یک مربی ایرانی‬ ‫به برزیل بفرستد‪.‬‬ ‫برای این کار زمزمه می‌ش��د که آن مربی خوشبخت‬ ‫کسی نیست جز قلعه‌نویی که کفاشیان قصد دارد به نیابت‬ ‫از علی‌آبادی‪ ،‬رئیس س��ابقش از او با این کار دلجویی کند؛‬ ‫ش��ایعه‌ای که خیلی زود توسط فدراس��یون تکذیب و خبر‬ ‫آمد که فدراس��یون با رزرو ک��ردن بلیت رفت و برگش��ت‬ ‫مرخصی کی‌‌روش منتظر بازگشت او از پرتغال است تا پیگیر‬ ‫برنامه‌های آماده‌س��ازی برای بازی‌های غرب آسیا باشند‪.‬‬ ‫کفاشیان با شنیدن شایعه حضور قلعه‌نویی در تیم‌ملی که بار‬ ‫اول خبر آن از سوی وکیل قلعه‌نویی رسانه‌ای شده بود‪ ،‬در‬ ‫گفت‌وگویی ضمن رد آن اشاره داشته که این پروژه‌ای است‬ ‫که همیشه با خروج کی‌روش از ایران شاهد آن هستیم‪ ،‬اما‬ ‫فدراس��یون مذاکره‌ای با قلعه‌نویی برای حضور در تیم‌ملی‬ ‫نداشته است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫به س��فرهای خارجی برود؟!مایلی‌کهن آن شب قلعه‌نویی‬ ‫را به مذاکره با برخی بازیکنان ملی‌پوش برای بردنشان به‬ ‫استقالل هم متهم کرد تا به گمان برخی‌ ناراحتی‌اش را از‬ ‫تصمیمی‌که یک س��ال قبل از آن با خرد جمعی گرفته شد‬ ‫و قلعه‌نویی باالتر از مایلی‌کهن به‌عنوان سرمربی تیم‌ملی‬ ‫معرفی گردید‪ ،‬عیان کند‪ .‬در واقع این دو نفر همواره خود را‬ ‫رقیب یکدیگر دیده‌اند‪.‬‬ ‫ادامه این دعوا یک سال بعد بود که سایپا با مایلی‌کهن‬ ‫باید به مصاف استقالل قلعه‌نویی می‌رفت‪ .‬هجوم کالمی‌‬ ‫تماش��اگران علیه مایلی‌کهن در آن بازی چنان گس��ترده‬ ‫و کم‌نظیر بود که ش��ائبه تعمدی بودن ایج��اد آن فضا در‬ ‫ذهن مایلی‌کهن ب��ه وجود آمد‪ .‬همین مس��اله کافی بود تا‬ ‫مایلی‌کهن‪ ،‬سرمربی آن زمان تیم‌ملی با انتشار بیانیه‌هایی‬ ‫تاریخی علیه قلعه‌نویی به‌شدت او را مورد تفقد قرار بدهد و‬ ‫البته کار را تا جایی پیش ببرد که مجبور به استعفا از تیم‌ملی‬ ‫ش��ود‪ .‬البته این دو مربی جن��گ لفظی تاریخ��ی دیگری‬ ‫هم داش��تند که آن هم در برنامه ‪ 90‬ب��ود‪ .‬زمانی که عادل‬ ‫فردوس��ی‌پور‪ ،‬امیر قلعه‌نویی را روی خط آورد تا سرمربی‬ ‫س��پاهان در مورد این حرف‌ مایلی‌کهن که برخی مربیان‪،‬‬ ‫گذش��ته خود را فراموش کرده‌اند‪ ،‬صحبت کند‪ .‬قلعه‌نویی‬ ‫در این باره گفت‪« :‬من افتخار می‌کنم ک��ه بچه نازی‌آباد‪،‬‬ ‫ایس��تگاه بانک‪ ،‬میدان انصاری‪ ،‬پالک ‪ 126‬هستم و هیچ‬ ‫وقت اصلیتم را فراموش نمی‌کنم‪ ».‬بعد از این جمالت بود‬ ‫که عادل وسط حرف‌های امیر پرید و گفت‪« :‬زنگ چندم؟»‬ ‫که قلعه‌نویی در جواب عادل گفت‪« :‬خانه‌ای که ما داشتیم‪،‬‬ ‫یک زنگ بیشتر نداشت‪».‬‬ ‫امیر ادامه داد‪« :‬م��ن افتخار می‌کنم ک��ه پدرم اهل‬ ‫نیشابور و روستای قلعه‌نوس��ت و باید بگویم که سر سفره‬ ‫پدر و مادرم بزرگ ش��دم‪ .‬مردم نازی‌آباد ه��م می‌دانند که‬ ‫‪ 10‬س��ال در ش��هرداری آن منطقه کار کرده‌ام و مجموعه‬ ‫ورزشی یادآوران زمانی افتتاح ش��د که من مشاور ورزشی‬ ‫شهردار بودم‪».‬‬ ‫قلعه‌نوی��ی در ادام��ه حر ف‌های��ش در خص��وص‬ ‫صحبت‌های مایلی‌کهن مبنی‌بر اینکه او در بهترین نقطه‬ ‫تهران زندگی می‌کند و بهترین ماش��ین را س��وار می‌شود‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬شاید از دید عزیزان تمیز بودن و شیک بودن ایراد‬ ‫دارد‪ ،‬ولی من اگر پول داشته باشم هواپیمای شخصی هم‬ ‫می‌خرم‪ .‬من تمیزی و ش��یک بودن را دوس��ت دارم و هیچ‬ ‫ایرادی ندارد که در باالی شهر زندگی کنم و بهترین ماشین‬ ‫را داشته باشم‪ .‬من پول دارم و هرجا که دلم بخواهد زندگی‬ ‫می‌کنم‪ .‬در نازی‌آباد هم از سال ‪ 62‬هیات داریم و من ایام‬ ‫محرم به آنجا می‌روم‪ .‬در ضمن مهم است که در دل مردم‬ ‫هس��تم‪ .‬در ضمن ما نمی‌رویم کس��ی را ببینیم و بعد به ما‬ ‫تیم بدهند‪».‬‬ ‫اما قلعه‌نویی در تازه‌ترین اظهارنظر خود عزیزمحمدی‬ ‫را نیز متوجه کنایه‌های خودش کرده است‪ .‬عزیز محمدی‪،‬‬ ‫عضو سابق هیات‌رئیسه فدراس��یون فوتبال و رئیس فعلی‬ ‫اتحادیه فوتبال است که رابطه صمیمانه او با مایلی‌کهن بر‬ ‫هیچ‌کس پوشیده نیست‪.‬‬ ‫عزیزمحم��دی در مقطعی که مایلی‌کهن س��رمربی‬ ‫تیم‌ملی ش��د نقش موثری را ایف��ا کرد و ش��اید قلعه‌نویی‬ ‫توقع دیگری از عزیزمحمدی داش��ت و چون خواسته‌اش‬ ‫عملی نشد از وی دلخور شد‪ .‬هر چند دلیل دلخوری‌اش از‬ ‫عزیزمحمدی را هرگز فاش نکرد‪.‬‬ ‫اما سرمربی استقالل ویژگی‌هایی دارد که نمی‌توان‬ ‫به سادگی از کنار آن عبور کرد‪ .‬هر چند همیشه مخالفان او‬ ‫از موافقانش بیش��تر بوده‌اند و پیشرفت‌های او در استقالل‬ ‫را به حمايت‌هاي محمد‌ج��واد ایروانی‪ ،‬رئیس هیات‌مدیره‬ ‫وقت باشگاه نسبت می‌دهند و اساسا سرمربی شدن وی در‬ ‫استقالل را به مسائلی بیرون از دایره ورزش مربوط می‌دانند‪،‬‬ ‫با‌وجود تمام این شايعات‪ ،‬همه آن منتقدان روی این موضوع‬ ‫اشتراک نظر دارند که امیر قلعه‌نویی بهتر از هر مربی ایرانی‬ ‫دیگری با فوتبال آشناست و بیشتر از همه حاشیه‌های این‬ ‫فوتبال را می‌شناسد‪.‬‬ ‫خاص بودن امیر به این دلیل است که به‌رغم نداشتن‬ ‫تحصیالت آکادمیک بیش��تر از دیگر مربیان ایرانی فوتبال‬ ‫را می‌فهمد‪.‬‬ ‫او برای تمام مربیان اس��تقالل در حکم کابوس است‬ ‫و البته برای پرسپولیس��ی‌ها در ش��هرآورد! وقتی مدیران‬ ‫کارخانه فوالد مبارکه س��پاهان حاضر ش��دند برایش یک‬ ‫میلیارد توم��ان هزینه کنند ت��ا او را از چن��گ تیم متمول‬ ‫اس��تیل‌‌آذین دربیاورند‪ ،‬کمتر کس��ی به این موضوع فکر‬ ‫می‌کرد که امی��ر در اصفهان نیز جام خواه��د گرفت‪ .‬امیر‬ ‫قلعه‌نویی البته از جهاتی به مورینیو‌بی‌شباهت نیست‪.‬‬ ‫اولین تش��ابه آقای خ��اص فوتبال م��ا و آقای‌خاص‬ ‫فوتبال دنیا هم سن‌‌و‌سال بودنش است‪.‬‬ ‫امیر قلعه‌نویی و خوزه مورینیو هر دو ‪‌48‬ساله هستند‬ ‫و البته پرافتخار‪ .‬قلعه‌نویی در عرص��ه داخلی و مورینیو در‬ ‫عرصه بین‌المللی‪ .‬ش��اید خود قلعه‌نویی هم��واره با کنایه‬ ‫درباره این انتقاد س��خن بگوی��د اما این واقعی��ت درباره او‬ ‫وجود دارد که او هنوز با همه افتخاراتی که به دس��ت آورده‬ ‫یک مرب��ی بین‌المللی نیس��ت‪ .‬هر چند خودش ب��ا اتکا به‬ ‫قهرمانی‌هایش در فوتبال ایران این انتقاد را به دیده غرض‬ ‫می‌نگرد‪.‬‬ ‫یکی از دالی��ل خاص بودن قلعه‌نویی این اس��ت که‬ ‫هرجا می‌رود موفق است و این ویژگی در کارنامه مربیگری‬ ‫امیر قلعه‌نویی هم دیده می‌شود‪.‬‬ ‫او تا به حال چهار بار عن��وان قهرمانی لیگ برتر را به‬ ‫دس��ت آورده و تیم‌هایش معموال از هفته پنجم یا ششم به‬ ‫بعد فوتبال خوبی ارائه کرده‌اند‪g .‬‬ ‫‪77‬‬
‫معمایحسابی‬ ‫پروفسور حسابی نابغه بوده یا خیر؟‬ ‫ديـــدار‬ ‫اگر به سایت رسمی دکتر حسابی سر بزنید‪ ،‬این اولین‬ ‫چیزی است که به چشمتان می‌خورد‪ ،‬در کنار کلمه هشدار با‬ ‫تابلویی که عالمت تعجب درونش‪ ،‬می‌تواند نمادی از همانی‬ ‫باشد که درباره نامی‌که زمانی اسطوره علمی‌روزگار ما بود رخ‬ ‫می‌دهد‪ ...‬گیریم اگر جای عالمت تعجب با عالمت سوال هم‬ ‫عوض می‌شد‪ ،‬هم ماجرا موضوعیت خود را از دست نمی‌داد‪...‬‬ ‫هشدار به سمتی است که درون صفحه بعد‪ ،‬چند عکس‬ ‫مونتاژ شده با فتوشاپ از دکتر حسابی در کنار آلبرت انیشتین‬ ‫به چشم می‌خورد‪ ...‬این روزها درجه علمی‌پروفسور‌‌حسابی‬ ‫مورد مناقشه است؛ گروهی بسیاری از چیزهایی که در مورد‬ ‫او گفته می‌شود را افسانه می‌خوانند و تخیل‪ ...‬برای این عده‬ ‫صاحب این داستان‌ها یک نفر است؛ ایرج حسابی پسر دکتر‬ ‫محمود حسابی‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫شروع‬ ‫خیلی‌ها نام دکتر حسابی را برای اولین‌بار در سال ‪۱۳۶۸‬‬ ‫شنیدند‪ ،‬زمانی که گفته شد به‌عنوان مرد علمی‌سال ‪۱۹۹۰‬‬ ‫جهان انتخاب ش��ده‪ ،‬اتفاقی که در زمان خودش یک بمب‬ ‫خبری محسوب می‌ش��د‪ .‬خیلی زود دکتر حسابی‪ ،‬کسی که‬ ‫شاگرد انیشتین بوده‪ ،‬تبدیل به نماد علمی‌کشور شد تا آنجا‬ ‫که این خبر تکمیلی که چنین عناوینی را می‌توان با چند هزار‬ ‫دالر خریداری کرد را کسی جدی نگرفت‪.‬‬ ‫اما در هفته گذش��ته چند مصاحبه دوباره این بحث را‬ ‫ی دکتر محمود حسابی را‬ ‫مطرح کرد که به‌راستی جایگاه علم ‌‬ ‫تا چه حد باید جدی گرفت؟‬ ‫رض��ا منصوری‪ ،‬اس��تاد دانش��کده فیزیک دانش��گاه‬ ‫صنعتی‌شریف‪ ،‬نخستین رئیس و از موسسین انجمن فیزیک‬ ‫اين عكس بسيار‬ ‫جنجال آفريده ‪،‬نفر كنار دست‬ ‫انيشتن دكتر حسابي نيست‬ ‫‪...‬عکس مربوط به مالقات‬ ‫انيشتن با کورت گودل‪،‬‬ ‫ریاض ی‌دان معروف است‬ ‫‪78‬‬ ‫ایران است‪ .‬او را بزرگترین منتقد بزرگنمایی در مورد شخصیت‬ ‫دکترحسابی می‌دانند‪ .‬منصوری در مصاحب ‌ه گفته‪« :‬متاسفانه‬ ‫واژه غلو درباره دکتر حسابی‪ ،‬خیلی کم است‪ .‬آنچه در جامعه ما‬ ‫رخ داده‪ ،‬خیلی بیش از غلو است‪ .‬مثال در کتب درسی آموزش‬ ‫و پرورش‪ ،‬دکتر حسابی را در حد نیوتن و انیشتین یا حداقل در‬ ‫حد ابن‌سینا در تاریخ علم ایران معرفی کرده‌اند‪.‬‬ ‫دکتر حسابی فیزیک مدرن را به ایران آورد و خدمات‬ ‫ارزنده‌ای کرد‪ ،‬اما آن خدمات به هیچ‌وجه به این معنا نیست‬ ‫که ایشان فیزیکدانی بودند در حد و اندازه‌ای که در جامعه ما‬ ‫مطرح شده‌اند‪ .‬دکتر حس��ابی متخصصی بود که در اپتیک‬ ‫خدمات ارزنده‌ای در ایران انجام داد و در زمانی که ما در علم‬ ‫به‌شدت عقب افتاده بودیم‪ ،‬شاگردان خوبی پرورد و آزمایشگاه‬ ‫خوبی راه‌اندازی کرد‪ .‬این‌ها همه جزو خدمات دکتر حسابی‬ ‫است؛ ولی اگر دکتر حس��ابی را به‌عنوان فیزیکدان بررسی‬ ‫کنیم‪ ،‬می‌بینیم که ایش��ان در عین اینک��ه فیزیکدان خوبی‬ ‫بودند‪ ،‬هیچ‌کار علمی‌ارزنده‌ای که در دنیا بتوان به آن استناد‬ ‫کرد‪ ،‬انجام نداده‌اند‪ .‬پس خدمات دکتر حسابی یک چیز است و‬ ‫دانشمند طراز اول بودن ایشان در علم فیزیک در سطح جهان‪،‬‬ ‫چیز دیگری است‪».‬‬ ‫منصوری ب��رای مث��ال آوردن برای آنچ��ه خواندیم‪،‬‬ ‫می‌گوید‪« :‬ما مقاالت منتشر شده ایشان را داریم و می‌توانیم‬ ‫با مطالعه آن مقاالت‪ ،‬به راحتی بگوییم که ایشان فیزیکدان‬ ‫برجس��ته‌ای در جهان علم نبودند‪ .‬حت��ی مقاالتی که دکتر‬ ‫ی فرس��تاده‪ ،‬موجود است‪ .‬داور‬ ‫حس��ابی برای مجالت علم ‌‬ ‫مقاالت دکتر حسابی‪ ،‬غلط‌های مقاالت ایشان را گرفته است‬ ‫و ما همه اینها را به شکلی مس��تند در ایران منتشر کرده‌ایم‪.‬‬ ‫گزارش داور مقاله دکتر حسابی‪ ،‬که در اواسط جنگ جهانی‬ ‫دوم نوشته شده‪ ،‬استخراج شده و غلط راه یافته در محاسبات‬ ‫ایشان به صورت کاملا مستند منتشر ش��ده است»‪ .‬البته در‬ ‫نگاه این استاد فیزیک منشا این بزرگ‌نمایی‌ها دکتر حسابی‬ ‫نیست‪« :‬دکتر حسابی هیچ نظریه‌ای در علم فیزیک نداشتند‬ ‫و اصال خود او هم تا آخرین روزه��ای زندگی‌اش‪ ،‬که ما با او‬ ‫در تماس بودیم‪ ،‬در این‌باره هیچ ادعایی نداشت‪ .‬این چیزی‬ ‫که به‌عنوان «نظریه دکتر حسابی درباره ماده» مطرح شده‪،‬‬ ‫ادعای پسر اوست‪».‬‬ ‫ایرج حس��ابی هم حرف‌هایی برای گفتن دارد‪« :‬دکتر‬ ‫حسابی عمرش را گذاشت و ایران را ساخت‪ .‬مرکز ژئوفیزیک‬ ‫ی را چه کسی ساخت؟ وقتی‬ ‫را چه کسی س��اخت؟ مرکز اتم ‌‬ ‫دکتر حسابی رآکتور اتمی‌دانشگاه تهران را راه‌اندازی کرد‪،‬‬ ‫ایران پنجمین کشور دنیا بود که صاحب رآکتور اتمی‌می‌شد‪.‬‬ ‫اوزان مقیاس موسسه استاندارد را چه کسی درست کرد؟ چه‬ ‫کس��ی رصدخانه مدرن ایران در همدان را درست کرد؟ چه‬ ‫کسی مرکز تعقیب ماهواره را در شیراز درست کرد؟ چه کسی‬ ‫با رضا‌شاه مالقات کرد برای راه‌‌اندازی دانشگاه تهران؟»‪...‬او‬ ‫همچنین ادعاهای منصوری را یک تسویه‌حساب شخصی‬ ‫می‌داند‪«:‬این آقا پیش از عروس��ی‌اش‪ ،‬به خانه ما آمد و از ما‬ ‫ش��ماره و آدرس نمایندگان مجلس و وزرایی را خواست که‬ ‫با دکتر حسابی آش��نایی و رابطه داش��تند‪ .‬آقای دکتر هم به‬ ‫او گفت عروسی یک مراس��م خانوادگی است و جای وزیر و‬ ‫وکیل نیس��ت‪ .‬بعد از این ماجرا‪ ،‬این آقا دشمن دکتر حسابی‬ ‫شد و مدت‌هاست که می‌کوشد ریشه دکتر حسابی را بزند‪».‬‬ ‫ضیاء‌موحد استاد فلس��فه و منطق هم شاگرد حسابی‬ ‫بوده‪ ،‬او درباره این بحث می‌گوید‪« :‬دکتر حسابی‪ ،‬برخالف‬ ‫ادعای پسرش‪ ،‬نابغه نبود‪ .‬اینکه فرزند دکتر حسابی‪ ،‬پدرش‬ ‫را نابغه جلوه می‌دهد‪ ،‬شاید محصول عالقه پسر به پدر باشد‪.‬‬ ‫ش��اید هم‪ ،‬خدای نکرده‪ ،‬با هدف سوءاستفاده از اسم پدرش‬ ‫صورت می‌گیرد‪ .‬بنده شاگرد دکتر حسابی بودم و دوتا درس‬ ‫با او داشتم‪ .‬این نبوغ ادعایی‪ ،‬در دکتر حسابی وجود نداشت و‬ ‫هیچکس چنین ادعایی نداشت و اصال نام دکترحسابی هم‬ ‫در تاریخ علم فیزیک‪ ،‬به‌عنوان یک دانشمند بزرگ ثبت نشده‬ ‫اس��ت‪ ».‬فارغ از بحث نبوغ‪ ،‬دکتر‌محمود حس��ابی یک فرد‬ ‫برجس��ته بوده که تمام منتقدان او هم به این مساله اعتراف‬ ‫می‌کنند‪ ،‬اما شاید ایراد از آنجایی شکل می‌گیرد که بخواهند‬ ‫از وی اسطوره‌ای بسازند‪ ،‬آن هم اسطوره‌ای کامل از هرنظر‪.‬‬ ‫آنجاست که یک استاد فیزیک تبدیل به یک ادیب‪ ،‬فیلسوف‪،‬‬ ‫موزیسین‪ ،‬ورزشکار و‪ ...‬می‌شود؛ همیشه شبهه‌ها اینجا متولد‬ ‫می‌شوند‪g .‬‬
‫یادبود‬ ‫درگذشت فهمیه راستکار‬ ‫فهیمه راستکار دوبلور و بازیگر پیشکسوت سینما‪ ،‬تلویزیون و تئاتر ایران پنجشنبه‪،‬‬ ‫دوم آذر در سن ‪ 80‬سالگی گذشت‪.‬‬ ‫راستکار متولد ‪۱۳۱۱‬بود و از چندی پیش به بیماری آلزایمر مبتال شده بود‪ .‬راستکار‬ ‫لیسانس خود را در رشته زبان فرانسه گرفت و بازی در تئاتر و فعالیت در دوبله را از نیمه‬ ‫دهه ‪ ۱۳۳۰‬آغاز کرد‪ .‬همچنین کار در س��ینما را از س��ال ‪ ۱۳۵۲‬با فیلم «مغول‌ها» به‬ ‫کارگردانی پرویز کیمیاوی آغاز کرد‪« .‬شیر سنگی» (‪« ،)۱۳۶۵‬ستاره‌ها ‪ :۳‬ستاره بود»‬ ‫(‪ )۱۳۸۴‬و «پابرهنه در بهشت» (‪ )۱۳۸۴‬از جمله کارهای فهمیه راستکار در سینماست‪ .‬از‬ ‫دیگر کارهای او می‌توان به «الو!الو! من جوجوام»‪« ،‬مرغ و همسایه»‪« ،‬عشق و مرگ»‪،‬‬ ‫«جهیزیه‌ای برای رباب»‪« ،‬ترنج»‪« ،‬شیر سنگی»‪« ،‬خط پایان» و «آقای هیروگلیف»‬ ‫اش��اره کرد‪ .‬این هنرمند صدایش تداعی‌گر نقش‌های خاطره‌انگیز زیادی در س��ینما و‬ ‫تلویزیون است و بارزترین آنها خانم مارپل مخلوق آگاتا کریستی در سریالی با همین نام‬ ‫است‪ .‬فهمیه راستکار که همسر نجف دریابندری‪ ،‬مترجم و نویسنده بود‪ ،‬در تالیف کتاب‬ ‫«مستطاب آشپزی» با همسرش همکاری کرد‪ .‬او در سن ‪ ۸۰‬سالگی در تهران درگذشت‪.‬‬ ‫پیکر فهیمه راستکار صبح جمعه از مقابل منزلش با حضور تعدادی از هنرمندان سینما و‬ ‫عرصه دوبله کشور تشییع و در آرامگاه بی‌بی‌‌سکینه کرج آرام گرفت‪g .‬‬ ‫مکتوب‬ ‫ماه به روایت آه‬ ‫«آیا تابلو همیشه تابلویی دیداری است؟ تابلو می‌تواند شنیداری باشد‪ ...‬قابی زبانی‬ ‫داشته باشد‪ ...‬من می‌توانم عاشق جمله‌ای ش��وم که به من گفته می‌شود نه‌تنها به این‬ ‫خاطر که آن جمله گویای آن چیزی اس��ت که می‌خواهد میل مرا برانگیزد‪ ،‬برای آنکه‬ ‫همچون خاطره‌ای در من خانه می‌کند‪ ».‬در توصیف نمایش «جاده طوالنی مارپیچ»‬ ‫این جمالت آمده اس��ت‪ .‬نمایش «جاده طوالنی مارپیچ» به کارگردانی رضا گوران در‬ ‫تاالر چهارسو چهارشنبه‪ ،‬اول آذرماه اجرا می‌شود‪ .‬این نمایش به هما روستا تقدیم شده‬ ‫است‪ .‬نمایش��نامه «جاده طوالنی مارپیچ» را محمد چرمشیر نوشته و سحر دولتشاهی‬ ‫و امین زندگانی دو بازیگر این نمایش هس��تند‪ .‬این نمایشنامه بر‌اساس دو فیلم «پیش‬ ‫از طلوع» و «پس از طلوع» نوش��ته شده اس��ت‪ ،‬این نمایش دارای یک فضای ساده و‬ ‫شخصی است و در واقع می‌توان گفت «جاده‌های طوالنی مارپیچ» نمایشی‌بی‌ادعاست‬ ‫که روابط میان انسان‌ها را بررسی می‌کند‪ .‬گوران‪ ،‬کارگردان این نمایش در مورد تئاتر‬ ‫می‌گوید‪« :‬نکته مهم در نمایش جاده طوالنی مارپیچ این است که تا جای ممکن سعی‬ ‫کردم حضور کارگردان را کم کنم و ارتباط مخاطب با نمایش‪ ،‬شخصی و بدون حشو و‬ ‫زواید باشد‪ .‬این تجربه برخوردی است که بین تماشاگر و بازیگر اتفاق می‌افتد‪ ».‬نمایش‬ ‫«جاده طوالنی مارپیچ» هر شب در دو نوبت ‪ 18:30‬و ‪ 20‬در تاالر چهارسوی مجموعه‬ ‫تئاترشهر به صحنه می‌رود‪g .‬‬ ‫مکتوب‬ ‫کتابکریسمس پرفروش شد‬ ‫یک بار دیگر فهرست کتاب‌های پرفروش آمریکا میزبان جیمز پترسون شد و او‬ ‫با جدیدترین اثرش به این فهرست راه یافت‪« .‬آخرین مرد» به قلم وینس فلین در بدو‬ ‫ورود به فهرست کتاب‌های پرفروش آمریکا صدرنش��ین شد‪ .‬در این کتاب که توسط‬ ‫انتشارات امیلی بستلر روانه بازار نشر شده‪« ،‬میچ رپ» یک مامور واحد ضدتروریسم‬ ‫به‌دنبال مدرکی مهم از سازمان جاسوسی سیاست که در افغانستان ناپدید شده است‪.‬‬ ‫دومین ردیف جدول از آن «کریسمس مبارک‪ ،‬الکس کراس» به قلم «جیمز پترسون»‬ ‫شد‪ .‬انتش��ارات لیتل و براون این کتاب را منتش��ر کرده و در این اثر نیز الکس کراس‬ ‫کارآگاه معروف داستان‌های پترسون‪ ،‬در ش��رایط ویژه‌ای قرار می‌گیرد و همزمان با‬ ‫کریس��مس درگیر ماجرای گروگانگیری و ترور می‌شود‪« .‬قاچاقچی» سومین کتاب‬ ‫هفته است که نویسنده صاحبنام‪« ،‬جان گریشام» آن را به رشته تحریر درآورده است‪.‬‬ ‫انتشارات دابلدی ناشر کتاب است و در آن ماجرای قتل سریالی قاضی‌های فدرال نقل‬ ‫می‌ش��ود‪ .‬حاال پنجمین وکیل هم به قتل رس��یده و کلید حل این معما تنها در دست‬ ‫وکیلی است که در زندان به سر می‌برد‪ .‬وی در ازای آزادی‪ ،‬حاضر می‌شود برای یافتن‬ ‫قاتل کمک کند‪ ،‬ولی ماجرا به این س��ادگی‌ها هم نیست‪« .‬ش��یرینی دوست» به قلم‬ ‫یان مک‌ایوان‪ ،‬چهارمین کتاب برتر هفته ش��ناخته ش��د‪ .‬این کتاب توسط انتشارات‬ ‫دابلدی منتشر شده و ماجرای آن به سال ‪ 1972‬بازمی‌گردد‪ .‬یک زن بریتانیایی در آن‬ ‫سال‌ها برای ‪ MI5‬کار می‌کند و عاشق نویسنده‌ای می‌شود که مخفیانه مورد حمایت‬ ‫این سرویس است‪ .‬کتاب تخیلی «روش پرواز» نوشته باربارا کینگ سالور که توسط‬ ‫انتشارات‌هارپرکالینز منتشر شده‪ ،‬عنوان پنجمین کتاب هفته را به خود اختصاص داد‪.‬‬ ‫یک زن آپاالچی درگیر ماجرای نجات پادشاه پروانه‌ها می‌شود و‪g ...‬‬ ‫یادبود‬ ‫ديـــدار‬ ‫نمایش‬ ‫جاده طوالنی مارپیچ‬ ‫مجموعه ش��عر «ماه و کتان» سروده یوس��فعلی میرشکاک منتشر ش��د‪ .‬این مجموعه‬ ‫دربرگیرنده س��روده‌های این شاعر در قالب‌های س��نتی است‪ .‬مجموعه ش��عر «ماه و کتان»‬ ‫دربرگیرنده حدود ‪ 50‬قطعه شعر در قالب‌های سنتی و با عنوان‌هایی چون «صدای علی»‪« ،‬در‬ ‫سوگ شهید»‪« ،‬غدیر»‪« ،‬سیدحسن شاهچراغی»‪« ،‬خلعت»‪« ،‬کمانچه»‪« ،‬شبیخون»‪« ،‬ماه‬ ‫و کتان»‪« ،‬گرگ‌ها»‪« ،‬سمندر س��فر رنج» و «قلعه زخم» است‪ .‬طرح جلد این کتاب تصویری‬ ‫از تابلوی «ماه و کتان» از آثار میرشکاک اس��ت‪ .‬این مجموعه شعر نخستین‌بار در سال ‪1368‬‬ ‫از سوی انتش��ارات برگ به چاپ رسیده است‪ .‬یوسفعلی میرش��کاک متولد ‪ 20‬شهریور ‪1338‬‬ ‫است‪« .‬قلندران خلیج»‪« ،‬غزلیات بیدل»‪« ،‬از چشم اژدها»‪« ،‬ستیز با خویشتن و جهان»‪« ،‬ماه‬ ‫و کتان»‪« ،‬غفلت و رسانه‌های فراگیر»‪« ،‬در سایه س��یمرغ»‪« ،‬از زبان یک یاغی»‪« ،‬جمال و‬ ‫تفصیل» و «گزیده ادبیات معاصر» از آثار منتشرش��ده او هستند‪ .‬مجموعه شعر «ماه و کتان»‬ ‫در ‪ 164‬صفحه‪ ،‬با شمارگان س��ه هزار نسخه و قیمت س��ه‌هزار و ‪ 900‬تومان به سفارش نهاد‬ ‫کتابخانه‌های عمومی کشور و از سوی موسسه انتشاراتی کتاب نشر‪ ،‬منتشر و راهی بازار کتاب‬ ‫شده است‪ .‬عالوه بر کتاب «ماه وکتان» کتاب‌های «در س��ایه سیمرغ»‪« ،‬ستیز با خویشتن و‬ ‫جهان» و «از زبان یک یاغی»‪ ،‬هم پس از س��ال‌ها‪ ،‬با ویرایش��ی مجدد به وسیله خود مولف و‬ ‫مقدمه‌ای جدید‪ ،‬با طراحی نو از س��وی اداره کل تأمین منابع نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور‬ ‫با همکاری انتشارات کتاب نشر روانه بازار کتاب ش��ده است‪ .‬در طراحی جلد این چهار کتاب از‬ ‫تابلوهای نقاشی نویسنده استفاده شده است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫«ماه به روایت آه» عنوان تازه‌ترین اثر منتشرش��ده ابوالفضل زرویی نصرآباد و روایت او‬ ‫از زندگی و ش��خصیت حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) است که در مجموعه متون فاخر انتشارات‬ ‫نیستان منتشر شده‪ .‬نویسنده در این کتاب کوشیده تا از زبان دوازده راوی‪ ،‬ناگفته‌هایی از قبل‬ ‫و بعد از ش��هادت پرچمدار کربال را با امانتداری‪ ،‬پایبندی به مستندات تاریخی و روایی و پرهیز‬ ‫از اغراق‪ ،‬روایت کند‪ .‬بر این اساس به ترتیب با معرفی ش��خصیت‌هایی مانند مسلم‌‌بن‌عقیل‪،‬‬ ‫‌ام‌البنین‪ ،‬عبداهلل‌بن‌ابی‌محل‪ ،‬کزمان‪ ،‬لبابه‪ ،‬حضرت زینب‌(س)‪ ،‬زید بازرگان‪ ،‬ش��بث‌بن‌ربعی‪،‬‬ ‫‌ام‌کلثوم‪ ،‬امام حسین‌(ع)‪ ،‬س��رجون و عبیداهلل‌بن‌عباس‌بن‌علی به توصیف فرازهای مختلفی از‬ ‫زندگانی حضرت عباس‌(ع) در این کتاب می‌پردازد‪ .‬زرویی برای تالیف این کتاب به بیش از ‪60‬‬ ‫منبع پژوهشی تالیف ش��ده در ارتباط با زندگانی حضرت عباس‌(ع) رجوع کرده و به گفته خود‬ ‫سعی می‌کند از میان اس��تنادات تاریخ‪ ،‬آنانی را که از اعتبار و مقبولیت بیشتری در میان راویان‬ ‫برخوردار بوده‌اند‪ ،‬بهره ببرد‪ .‬زرویی درباره قصه می‌گوید‪« :‬در مورد ش��خصیت‌های تاریخی‪،‬‬ ‫ما غالبا روایتمان را به‌گونه‌ای انجام می‌دهیم که تاثیرگذارترین واقعه پیرامون آنها منش��ا ثبت‬ ‫زندگی آنها می‌شود و این موضوع درباره حاضران در واقعه کربال هم صادق است و تنها زندگی‬ ‫آنها در روز عاش��ورا بوده که مورد توجه ما قرار گرفته‪ ،‬اما درباره گذش��ته و زندگی آنها معموال‬ ‫خبری در آثار ما نیست‪ .‬در مورد شخصیت حضرت ابوالفضل‌(ع) جدا از مظلومیتی که ایشان در‬ ‫زمان شهادت داشته‌اند‪ ،‬در زمان حیات نیز و حتی پس از ش��هادت نیز مظلوم واقع شده‌اند و به‬ ‫همین جهت درباره زندگی ایشان کمتر متنی نوشته شده و اگر هم نوشته شده غلوآمیز است و‬ ‫بدون اندیشه تاریخی‪ .‬من ولی سعی کردم زوایای پنهان زندگی ایشان را بیرون بکشم و در این‬ ‫کتاب روایت کنم‪g .‬‬ ‫مکتوب‬ ‫ماه وکتان‬ ‫درگذشتنقاشمتعهد‬ ‫پیکر جهانبخش صادقی؛ هنرمند نقاش در سیرجان تشییع شد‪ .‬جهانبخش صادقی در سال‬ ‫‪ 1335‬در روستای ُرستاق گوغر متولد شد‪ .‬این هنرمند نقاش در سال ‪ 1351‬در شب میالد حضرت‬ ‫امام حسین (ع) هنگامی‌که این شب میمون را چراغانی می‌کرد‪ ،‬در اثر سانحه تصادف با اتومبیل دچار‬ ‫شکستگی مهره‌های گردن و ضایعه نخاعی و از آن زمان دچار معلولیت ‪85‬درصدی شد‪ .‬جهانبخش‬ ‫هنگامی‌که دچار این سانحه شد‪ ،‬جوانی بود ‪ 16‬ساله‪ ،‬با دنیایی از آمال و آرزوهای رنگ و وارنگ‪...‬‬ ‫جهانبخش حتی توانایی حرکت انگشتانش را از دست داده بود و در هر دست تنها یک عصب حرکتی‬ ‫در اختیار او بود و کسی حتی در تصورش هم نبود که در پس همین یک عصب کم حرکت‪ ،‬دنیایی‬ ‫از پویایی‪ ،‬اراده و عشق به زندگی و خواستن نهفته است و دس��تان‌بی‌حرکت او به اندازه جهانی از‬ ‫دست‌های‌بی‌هنر و پرادعای بعضی از آدمیان دست و انگش��ت دارد و هنر و توانایی خلق می‌کند‪.‬‬ ‫جهانبخش صادقی‌گوغری در عمر پربار هنری خود بیش از ‪ ۹۸‬نمایشگاه داخلی و خارجی برگزار‬ ‫کرد که از جمله آنها می‌توان به برگزاری نمایشگا‌ه در کشورهای کویت‪ ،‬قطر‪ ،‬امارات‪ ،‬سوریه‪ ،‬لبنان و‬ ‫همچنین شهرهای مختلف ایران اشاره کرد‪ .‬این هنرمند‪ ،‬تصاویر شهدا را نیز با اعتقاد نقاشی می‌‌کرد‬ ‫و بابت این کارش هیچ هزینه‌ای دریافت نکرد‪ .‬او تصویر ‪ ۱۱۰‬شهید لبنان را نقاشی کرده است و این‬ ‫آثار هنری را به دفتر سید‌حسن نصراهلل و گروه مقاومت حزب‌اهلل لبنان هدیه داده‪ .‬همچنین سه بار‬ ‫با دبیرکل حزب‌اهلل لبنان دیدار کرده است‪ .‬صادقی در دوم آذر در آستانه تاسوعا و عاشورای حسینی‬ ‫دعوت حق را لبیک گفت و جان به جان‌آفرین تسلیم کرد‪g.‬‬ ‫‪79‬‬
‫سردار جنگل‬ ‫نگاهی به زندگینامه میرزا کوچک‌خان‬ ‫ديـــدار‬ ‫«م��ا از سلس��له مجاهدین اس�لام؛ یعن��ی حضرت‬ ‫سیدالشهداء (علیه‌السالم) سرمش��ق می‌گیریم؛ چه اقتدار‬ ‫یزید و دولت اموی کمتر از دولت تزار و جمعیت آن س��رور‬ ‫نیز‪ ،‬بیشتر از این جمعیت نبود و گرچه به ظاهر حضرت امام‬ ‫حسین (علیه‌السالم) مغلوب شد ولی نام نامی‬ ‫‌و اسم گرامی آن بزرگوار قلوب آزادی‌خواهان‬ ‫را همیشه به نور خود منور داشته است‪ .‬بنده‬ ‫و همراهانم‪ ،‬ش��ما و پیروانت در این دو خط‬ ‫مخالف می‌رویم‪ .‬باید دی��د عقالی عالم به‬ ‫جسد کش��ته ما می‌خندند یا به فاتحین شما‬ ‫تحسین می‌کنند؟» همین چند خط از درون‬ ‫نامه‌های میرزا نشان‌دهنده روحیات اوست‪...‬‬ ‫از درون همین چند خط است که می‌توان به‬ ‫اعتق��ادات و ایمان او رس��ید‪ .‬یازدهم آذر‌ماه‬ ‫روز ش��هادت غریبانه مردی است که نامش‬ ‫با قیام جنگل عجین ش��ده است؛ مردی که‬ ‫اسیر جهالت و خیانت شد؛ مردی که سمبل‬ ‫مقاومت بود‪ ،‬مردی که فری��اد می‌زد‪« :‬ما با‬ ‫شرافت زیس��ت کرده‌ایم و با شرافت مراحل‬ ‫انقالبی را طی ک��رده و با ش��رافت خواهیم‬ ‫مرد»‪ .‬میرزاکوچک‌خان‪ ،‬بزرگ‌مردی است‬ ‫که روزی پاییزی مث��ل این روزها خزان کرد‬ ‫و سرش را در راه آزادی و آزادگی را بریدند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫زندگی میرزا‪...‬‬ ‫ش��یخ یون��س‪ ،‬مع��روف ب��ه می��رزا‬ ‫کوچک‌خ��ان جنگل��ی‪ ،‬در س��ال ‪ 1295‬در‬ ‫محله اس��تاد س��رای رش��ت دیده به جهان‬ ‫گش��ود‪ .‬پدرش‪ ،‬میرزا ب��زرگ‪ ،‬از روحانیون‬ ‫رش��ت بود‪ .‬خانواده می��رزا کوچک وضعیت‬ ‫متوسطی داش��تند‪ .‬در قیاس با نام پدرش ـ‬ ‫که میرزا بزرگ بود ـ او را میرزا کوچک خان‬ ‫می‌خواندند‪ ...‬میرزا کوچک خان تحصیالت‬ ‫اولیه خود را در مدرس��ه حاج حسن‪ ،‬واقع در‬ ‫صالح‌آباد رشت و نیز مدرسه جامع که در آن‬ ‫موقع رونق خوبی داش��ت‪ ،‬گذراند‪ .‬سپس به‬ ‫تهران عزیمت کرد و در مدرس��ه محمودیه‬ ‫حجره‌ای گرف��ت و به تحصی�لات خویش‬ ‫ادامه داد‪ .‬وجود اس��اتید مجتهد و فرزانه‌ای‬ ‫چون مرح��وم آیت‌اهلل صالح ضی��اء بری که‬ ‫‪80‬‬ ‫خود شاگرد مرحوم آخوند خراس��انی مشروطه‌خواه معروف‬ ‫بود‪ ،‬میرزا کوچک‌خان را با افکار انقالبی و وطن پرس��تانه‬ ‫پیوند داد‪ .‬گفته می‌ش��ود میرزا در آستانه رس��یدن به مقام‬ ‫اجتهاد بود که تحوالت ایران آن زمان مس��یر زندگی‌اش را‬ ‫تغییر داد‪ .‬همزمان با اوج‌گیری نهضت مشروطه‪ ،‬شماری از‬ ‫آزادی‌خواهان رش��ت‪ ،‬کانونی به نام مجلس اتحاد تشکیل‬ ‫دادند که میرزا کوچک‌خ��ان هم به آنها پیوس��ت‪ .‬میرزا در‬ ‫واقعه مش��روطیت به انقالبیون پیوس��ت و در فتح قزوین‬ ‫شرکت کرد‪ .‬درس��ال ‪ 1294‬به جای مجلس اتحاد‪ ،‬هیات‌‬ ‫اتحاد اسالم‪ ،‬از یک گروه هفده نفری در رشت تشکیل شد‬ ‫که بیشتر اعضای آن روحانی بودند و میرزا کوچک‌خان عضو‬ ‫موثر آن بود‪ .‬ب��ه زودی میرزا‪ ،‬رهبری ای��ن گروه را بر‌عهده‬ ‫گرفت و پس از اشغال ایران توسط ارتش روسیه تزاری‪ ،‬به‬ ‫مبارزه با این ارتش پرداختند و روستای کسما در ناحیه فومن‬ ‫را مرکز کار خود قرار دادند‪ .‬این هیات به‌تدریج گسترش یافته‬ ‫و بخش وسیعی از شمال کشور زیر نفوذ آن درآمد و به نهضت‬ ‫جنگل و حزب جنگل مشهور شد‪ .‬نهضت جنگل فعالیت‌های‬ ‫نظامی مختلفی را‌ضد نیروهای روسی و انگلیسی در شمال‬ ‫ایران انجام داد‪ .‬در فروردین ‪ ،1297‬فداییان نهضت جنگل‪،‬‬ ‫پس از چند درگیری با نیروهای انگلیس��ی مواضع مهم راه‬ ‫رش��ت – منجیل را در اختیار خود گرفتند‪ .‬در خرداد ‪،1297‬‬ ‫نیروی «کلنل پیچرا خوف» افسر روسی که قصد بازگشت‬ ‫از ایران را داشت با «ژنرال دانسترویل» انگلیسی که او نیز‬ ‫می‌خواست از طریق انزلی به بادکوبه برود هم‌پیمان شدند و‬ ‫نیروهای روسی در منجیل با فداییان «کمیته اتحاد اسالم»‬ ‫به نبرد پرداختن��د‪ ،‬در حالی که زره‌پوش‌ه��ا و هواپیماهای‬ ‫انگلیس هم ب��رای کمک ب��ه او به حرکت درآم��ده بودند‪.‬‬ ‫«پیچراخوف» راه منجیل تا رش��ت و انزلی را گشود و پس‬ ‫از گشوده ش��دن این راه‪ ،‬نیروهای انگلیسی در دو طرف راه‬ ‫مس��تقر ش��دند‪ .‬در این میان نیروی «کمیته اتحاد اسالم»‬ ‫رش��ت را تصرف کرد‪ ،‬اما پس از ده روز نیروهای انگلیسی‬ ‫به کمک زره‌پوش‌ها و هواپیماها رش��ت را تسخیر کردند‪.‬‬ ‫در ‪ 27‬مرداد ‪ ،1297‬میان نمایندگان کمیته اتحاد اس�لام با‬ ‫نمایندگان انگلیس در رشت قراردادی امضا شد‪.‬‬ ‫امضای این قرارداد چن��ان اختالف‌نظر پدید آورد که‬ ‫میرزا کوچک‌خ��ان به ناچار انحالل کمیته اتحاد اس�لام را‬ ‫اعالم داشت و کمیته انقالبی گیالن را تشکیل داد‪ .‬شماری‬ ‫از سران کمیته اتحاد اسالم کناره‌گیری کردند و شماری از‬ ‫افراد تندرو در کمیته انقالبی گیالن عضویت یافتند‪ .‬در تاریخ‬ ‫شنبه ‪ ۹‬مرداد ‪ ۱۲۹۹‬طرفداران شوروی با رهبری و حمایت‬ ‫فرمانده قوای مسلح شوروی و مدیر بخش سیاسی و امنیت‬ ‫نظامی آن در رشت ضد میرزا کودتا کردند و همه طرفداران‬ ‫میرزا را دستگیر و بازداشت کردند‪.‬‬ ‫آنها دول��ت جدیدی معرف��ی کردند که احس��ان‌اهلل‬ ‫خان سرکمیسر و کمیس��ر خارجه و جعفر‌پیشه‌وری کمیسر‬ ‫داخله ش��د‪ .‬باال گرفت��ن اختالفات و دس��تگیری‌ها‪ ،‬باعث‬ ‫تضعیف ق��وای جنگل گردید‪ .‬ب��ه فرمان احمدش��اه قاجار‬ ‫قوای دولتی بریگاد قزاق به س��رکردگی س��ردار سپه برای‬ ‫س��رکوبی قوای س��رخ وارد رشت ش��د که چندین برخورد‬ ‫جنگی بین دو ق��وا به‌وجود آم��د که گاه نیروه��ای دولتی‬ ‫پیش��روی و گاه عقب‌نشینی می‌کردند‪.‬‬ ‫در نهایت با مذاکرات پش��ت پرده قوای‬ ‫سرخ خاک رش��ت و بندر انزلی را ترک‬ ‫کردن��د‪ .‬در این جنگ‌ها می��رزا با قوای‬ ‫خود در صومعه‌سرا بود که‌بی‌طرف مانده‬ ‫و در فکر تجدید قوا بود‪.‬سعی قزاق‌ها‪ ،‬به‬ ‫فرماندهی سردار س��په برای مذاکره با‬ ‫میرزا و دعوت او به مرک��ز نتیجه نداده‬ ‫و بنا ب��ه دالی��ل فراوانی مذاک��رات به‬ ‫شکس��ت انجامید‪ .‬یک��ی از این دالیل‬ ‫این بود که تع��دادی از جنگلی‌ها مانند‬ ‫دکتر حش��مت و یارانش قبال با سردار‬ ‫س��په توافق ک��رده بودند ک��ه عمال به‬ ‫کشته شدنشان انجامید‪ .‬در نهایت قوای‬ ‫قزاق از فرصت اس��تفاده ک��رده و طی‬ ‫شبیخون‌های فراوانی‪ ،‬نیروهای جنگل‬ ‫را وادار به عقب‌نش��ینی کردند و بعضی‬ ‫از سران تس��لیم یا کشته ش��دند‪ .‬میرزا‬ ‫همراه با تنها یار وفادارش‪ ،‬گائوک آلمانی‬ ‫معروف به هوشنگ‪ ،‬به طرف کوه‌های‬ ‫خلخال حرکت کردند‪ ،‬ولی دچار بوران‬ ‫و توفان گردیده و س��رانجام زیر فش��ار‬ ‫سرما و برف در ‪ ۱۱‬آذر ‪ ،۱۳۰۰‬هنگامی‬ ‫‌که میرزا هوشنگ‪ ،‬را به کول گرفته بود‪،‬‬ ‫از پای در‌آمدند‪ ...‬درگیری هفت‌س��اله‬ ‫نهضت جنگل با روس‌ه��ا‪ ،‬انگلیس‌ها و‬ ‫بلش��ویک‌ها‪ ،‬این حقیقت را آشکار کرد‬ ‫که ایرانیان مس��لمان حاضرند در دفاع از‬ ‫دین‪ ،‬مکتب‪ ،‬عقاید خوی��ش و در راه خدا‬ ‫‌بی‌هی ‌چترسوواهمه‌ایبهشهادتبرسند‪.‬‬ ‫بنا به گفته اطرافی��ان او مردی قوی‌بنیه‪،‬‬ ‫زاغ چشم و دارای س��یمایی متبسم بود و‬ ‫از نظر اجتماعی مردی ب��ا‌ادب‪ ،‬متواضع‪،‬‬ ‫خوش برخورد‪ ،‬مومن به اصول اخالقی‪،‬‬ ‫‌صریح‌اللهجه و طرف��دار عدل و آزادی‪،‬‬ ‫حام ‌‬ ‫ی مظلومان و اهل عمل بود‪g.‬‬
‫قاب‬ ‫بدرقه ضریح مطهر امام حسین (ع)‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫تشییع پیکر زنده یاد مرحوم جهانبخش صادقی‬ ‫یادبودمرحومفهیمهراستکار‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫مانور سراسری زلزله و ایمنی‬ ‫ديـــدار‬ ‫مثلث شماره ‪153‬‬ ‫تجهیزات تازه نیروی دریایی‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫اهدا ي لباس علی دایی به چاق‌ترین پسر ایرانی‬ ‫استقبال مردمی از قهرمان مسابقات کاراته جهان‬ ‫‪7‬‬ ‫‪8‬‬ ‫طرح سرشماری حیات وحش‬ ‫‪81‬‬
‫بازار‬ ‫س��رویس‌دهی به مش��کل برنخورند‪ ،‬مدیرعامل شرکت‬ ‫مخابرات پیش��نهادی برای تعدیل قیمت‌های پیمانکاری‬ ‫به هیات‌مدی��ره ارائه کرده اس��ت‪ ».‬وی ادام��ه داد‪« :‬این‬ ‫پیش��نهاد به منظور پیدا کردن راهی برای تعدیل افزایش‬ ‫قیمت‌هاست؛ به این معنی که برای مثال قرارداد پیمانکاران‬ ‫مخابرات را درصدی افزایش دهیم که در حال بررسی این‬ ‫پیشنهاد هستیم‪».‬‬ ‫ن می‌دهند‬ ‫چند شرکت مخابرات استانی زیا ‌‬ ‫سیدهاشمی تاکید کرد‪« :‬مخابرات برای ارائه سرویس‬ ‫به مشترکان نیاز به سرمایه‌گذاری دارد؛ برای سرمایه‌گذاری‬ ‫نیز باید خ��ود را بهینه کن��د و الزمه بهینه کردن تناس��ب‬ ‫هزینه و تعرفه خدمات اس��ت‪ ».‬رئیس هیات‌مدیره شرکت‬ ‫مخابرات ایران افزود‪ 10« :‬یا ‪ 12‬شرکت مخابرات استانی‬ ‫به دلیل همین موضوع زیان می‌کنند و شرکتی که زیان کند‬ ‫نمی‌‌تواند خود را توسعه دهد‪».‬‬ ‫رئیس هیات‌مدیره شرکت مخابرات خبر داد‬ ‫درخواست افزایش تعرفه‌های مخابرات‌‬ ‫رئیس هیات‌مدیره مخابرات ای��ران با اعالم افزایش‬ ‫قیمت‌های پیمانکاری و نگهداری ش��بکه‌های مخابراتی‬ ‫گفت‪« :‬برخی شرکت‌های مخابرات استانی زیان‌ می‌دهند‬ ‫و تعرفه‌گذار باید همانند سایر حوزه‌ها‪ ،‬تعرفه‌های مخابرات‬ ‫را به‌روز کند‪ ».‬س��ید‌مصطفی سید‌هاش��می اظهار داشت‪:‬‬ ‫«در شرایط فعلی قیمت‌های پیمانکاری هر روز در صنعت‬ ‫مخابرات رو به افزایش است‪ ».‬رئیس هیات‌مدیره شرکت‬ ‫مخابرات ای��ران افزود‪« :‬همچنین قیم��ت‌ نگهداری‌های‬ ‫مخابرات بس��یار افزایش یافته و پیمانکارها با قیمت‌های‬ ‫فعلی حاضر به کار نیستند‪».‬‬ ‫قرارداد پیمانکاران مخابرات اصالح می‌شود‬ ‫سیدهاشمی ادامه داد‪« :‬برای اینکه پیمانکارهایمان‬ ‫را از دست ندهیم‪ ،‬نگهداری‌ها آسیب نبینند و مردم از نظر‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪153‬‬ ‫پرداخت اقساط بانک مسکن از طریق خودپرداز‬ ‫امکان پرداخت اقساط از تمامی‌درگاه‌های کیوسک‬ ‫بان��ک‪ ،‬خودپردازها و پایانه‌های ش��عب بانک مس��کن‪،‬‬ ‫درگاه‌های مجازی اینترنت بانک‪ ،‬تلفنبانک و همراه‌بانک‬ ‫مس��کن و همچنین خودپ��رداز و اینترنت بانک س��ایر‬ ‫بانک‌ها فراهم شده است‪ .‬نیکوفر صفری‪ ،‬رئیس اداره‌کل‬ ‫خدمات‌نوین ای��ن بانک با اع�لام خبر تجهی��ز تمامی‬ ‫‌درگاه‌های پرداخت بانک مس��کن و همچنین خودپرداز‬ ‫و اینترنت بانک س��ایر بانک‌ها برای پرداخت اقساط گفت‪« :‬اجرای این پروژه موجب کاهش‬ ‫بار مراجعه مش��تریان به ش��عب برای پرداخت اقس��اط و رضایتمندی هرچه بیشتر آنها شده‬ ‫است‪ ».‬به گفته صفری؛ باتوجه به تخصصی بودن بانک مس��کن و پرداخت انواع تسهیالت‬ ‫به مشتریان‪ ،‬این بانک انواع درگاه‌های پرداخت الکترونیک را برای پرداخت اقساط از طریق‬ ‫کارت‌های مسکن و ش��تاب تجهیز کرده اس��ت‪ .‬وی همچنین اضافه کرد‪« :‬بانک مسکن با‬ ‫برگزاری قرعه‌کش��ی‌های دوره‌ای مس��تقل در بین پرداخت‌کنندگان غیرحضوری اقساط از‬ ‫طریق درگاه‌های الکترونیکی و پرداخت جوایز به برندگان‪ ،‬به تش��ویق مشتریان در استفاده‬ ‫از خدمات بانکداری الکترونیک پرداخته است‪ ».‬رئیس اداره کل خدمات نوین بانک مسکن‬ ‫تعداد پرداخت غیرحضوری اقساط را طی س��ال ‪ 1390‬بیش از ‪ 800‬هزار عنوان و اظهار کرد‪:‬‬ ‫«بر‌اس��اس اقدامات تش��ویقی انجام ش��ده تعداد پرداخت‌کنندگان غیرحضوری اقساط طی‬ ‫شش ماهه نخست سال جاری با ‪ 207‬درصد رش��د به بیش از دو میلیون و ‪ 450‬هزار افزایش‬ ‫یافته است‪ ».‬رئیس اداره کل خدمات نوین بانک مس��کن در پایان سخنانش از ایجاد امکان‬ ‫پرداخت اقساط از طریق درگاه‌های مجازی اینترنت‪ ،‬همراه بانک و تلفنبانک از طریق تمامی‬ ‫‌کارت‌های شتاب در آینده‌ای نزدیک خبر داد‪g .‬‬ ‫تسهیالت ویژه به فرزندان شاهد توسط بانک دی‬ ‫فرزندان شهدایی که دارنده مدرک تحصیلی دکترای پزشکی‪ ،‬دندانپزشکی و داروسازی‬ ‫هستند‪ ،‬جهت خرید مطب‪ ،‬داروخانه و تجهیزات پزشکی می‌توانند از تسهیالت بانکی تا مبلغ‬ ‫یک میلیارد ریال اس��تفاده نمایند‪ .‬متقاضیان واجد ش��رایط با ارائه معرفی‌نامه از بنیاد شهید‪،‬‬ ‫می‌توانند برای دریافت وام اقدام کنند‪ .‬این وام با نرخ ‪ 15‬درصد اعطا شده و مدت بازپرداخت آن‬ ‫بین سه تا چهار سال تعیین شده است‪ .‬همچنین نداشتن چک برگشتی‪ ،‬بدهی سر رسید گذشته‬ ‫و معوق‪ ،‬از جمله الزامات دریافت این وام است‪ .‬عالقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطالعات‬ ‫بیشتر به شعب بانک دی در سراسر کشور مراجعه کنند‪g .‬‬ ‫‪82‬‬ ‫تعرفه‌ه�ای مخابرات نیز مانند س�ایر حوزه‌ها‬ ‫متناسب با هزینه تعیین شود‬ ‫سیدهاش��می ادامه داد‪« :‬زمانی که قیمت کاال برای‬ ‫مثال «سیم» ‪ 3‬برابر می‌ش��ود‪ ،‬تعرفه نیز باید افزایش یابد؛‬ ‫در حوزه مخابرات نیز مانند سایر حوزه‌ها تعرفه متناسب با‬ ‫افزایش هزینه‪ ،‬تعیین ش��ود‪ ».‬رئیس هیات‌مدیره شرکت‬ ‫مخابرات ای��ران تصریح ک��رد‪« :‬دس��تگاه‌های نظارتی و‬ ‫دس��تگاه‌های تعرفه‌گذار باید به این مباحث توجه داش��ته‬ ‫باش��ند تا ش��بکه مخابراتی با این عظمت بتواند روی پای‬ ‫خود بایستد‪g».‬‬ ‫اعالم برندگان مرحله سوم قرعه‌کشی بانک انصار‬ ‫اس��امی‌برن��دگان س��ومین مرحل��ه قرعه‌کش��ی‬ ‫حساب‌های پس‌انداز قرض‌الحس��نه بانک انصار اعالم‬ ‫شد‪ .‬جوایز برندگان سومین مرحله قرعه‌کشی حساب‌های‬ ‫پس‌انداز قرض‌الحسنه این بانک در سال ‪ 1391‬باتوجه به‬ ‫تایید بانک مرکزی و دادستانی کل کشور به حساب آنها‬ ‫واریز شد‪ .‬گفتنی است؛ جوایز این دوره شامل ‪ 133‬کمک‬ ‫هزینه خرید صندوق پر از س��که طال هری��ک به ارزش‬ ‫‪ 250‬میلیون ریال‪ 233 ،‬کارت طالیی انصار هریک ب��ه ارزش ‪ 30‬میلیون ریال‪ 333 ،‬کمک‬ ‫هزینه س��فر به حج و عتبات عالیات هریک به ارزش ‪ 10‬میلیون ریال و میلیارد‌ها ریال جوایز‬ ‫نقدی دیگر بود‪ .‬مشتریان می‌توانند جهت کسب اطالع از نتایج قرعه‌کشی به نشانی اینترنتی‬ ‫بانک انصار ‪ www.ansarbank.ir‬مراجعه کنند‪g.‬‬ ‫افزایش تسهیالت بانک قرض‌الحسنه مهرایران‬ ‫مدیرعامل بانک قرض‌‌الحسنه مهر ایران از افزایش‬ ‫میزان تس��هیالت قرض‌الحس��نه این بانک در صورت‬ ‫موافقت ش��ورای پول و‌ اعتبار خب��ر داد و گفت‪« :‬بانک‬ ‫قرض‌الحس��نه مه��ر ایران درخواس��ت افزایش س��قف‬ ‫تس��هیالت این بانک به ‪ 50‬میلیون توم��ان را به بانک‬ ‫مرکزی ارائه کرده است‪ ».‬مدیرعامل بانک قرض‌الحسنه‬ ‫مهر ایران از افزایش میزان تسهیالت قرض‌الحسنه این‬ ‫بانک در صورت موافقت شورای پول و اعتبار خبر داد و گفت‪« :‬بانک قرض‌الحسنه مهرایران‬ ‫درخواست افزایش سقف تس��هیالت این بانک به ‪ 50‬میلیون تومان را به بانک مرکزی ارائه‬ ‫کرده است‪ ».‬غالمرضا مصطفی‌پور با بیان اینکه س��قف تسهیالت این بانک در سال ‪1386‬‬ ‫همزمان با افتتاح آن ‪ 10‬میلیون تومان تعیین شد‪ ،‬افزود‪« :‬با‌توجه به نرخ تورم‪ ،‬تسهیالت این‬ ‫بانک باید حداقل ‪ 30‬میلیون تومان باش��د‪ ».‬وی با اش��اره به اینکه تاکنون این درخواست به‬ ‫نتیجه نرسیده‪ ،‬ابراز امیدواری کرد این امر در شورای پول و اعتبار تصویب شود‪ ».‬وی اظهار‬ ‫داشت‪« :‬در صورت تصویب این درخواست در شورای پول و اعتبار‪،‬تنها سقف تسهیالت بانک‬ ‫قرض‌الحس��نه مهر ایران افزایش می‌یابد و این امر ارتباطی به سایر بانک‌ها ندارد‪ ».‬به گفته‬ ‫مصطفی‌پور‪ ،‬میزان سپرده‌های این بانک در حال حاضر بیش از ‪ 16‬هزار میلیارد ریال و میزان‬ ‫تسهیالت پرداختی نیز حدود ‪ 14‬هزار میلیارد ریال است‪g .‬‬
‫تقدیرنامه جایزه ملی آموزش و توسعه به بانک انصار تعلق گرفت‬ ‫بانک انص��ار موفق به دریافت نخس��تین تقدیرنامه‬ ‫اهتمام به اجرای آزمایش��ی جایزه ملی آموزش و توس��عه‬ ‫توسط انجمن علمی‌آموزش و توسعه منابع انسانی ایران‬ ‫شد‪ .‬به گزارش اداره کل بازاریابی و تبلیغات بانک انصار‪،‬‬ ‫انجمن علمی‌آموزش و توس��عه منابع انس��انی ایران که‬ ‫تحت نظ��ارت وزارت علوم‪ ،‬تحقیقات و فن��اوری فعالیت‬ ‫می‌کند‪ ،‬ضمن پاسداش��ت ت�لاش و حمای��ت همه‌جانبه‬ ‫این بانک در اجرای آزمایش��ی مدل جایزه ملی آموزش و‬ ‫توسعه‪ ،‬تقدیرنامه خود را به بانک انصار اعطا کرد‪ .‬بر‌اساس‬ ‫رشد ‪30‬درصدی کاربران خدمات الکترونیکی بانک اقتصادنوین‬ ‫این گزارش‪ ،‬جایزه ملی آموزش و توس��عه توسط انجمن‬ ‫آموزش و توس��عه منابع انس��انی ایران ب��ا بهره‌گیری از‬ ‫مدل‌های تعالی سازمانی و استانداردهای آموزشی موجود‬ ‫طراحی شده تا با ارائه نگرشی جامع از سیستم آموزش در‬ ‫س��ازمان به همراه معیارهایی برای ارزیابی میزان تعالی‬ ‫آموزش و توس��عه‪ ،‬ابزاری برای دس��ت‌اندرکاران فراهم‬ ‫نماید که آنه��ا بتوانند با تطبی��ق این معیارها با ش��رایط‬ ‫واقعی‪ ،‬میزان تعالی آموزش در س��ازمان خ��ود را تعیین و‬ ‫مسیر توسعه را در پیش بگیرند‪g.‬‬ ‫مدیرعامل همراه‌اول اعالم کرد‬ ‫برای واردات تجهیزات نسل ‪ 3‬مشکلی نداریم‬ ‫راه‌اندازی سامانه جدید پاسخگویی به مشتریان در بانک قوامین‬ ‫پرداخت ‪ 50‬میلیون دالر ارز دانشجویی توسط بانک تجارت‬ ‫معاونت اداری و پش��تیبانی بان��ک قوامی��ن در اطالعیه‌ای اعالم کرد‪« :‬س��امانه جدید‬ ‫پاسخگویی به تماس‌های تلفنی مشتریان در بانک قوامین راه‌اندازی شد‪ ».‬این معاونت با اعالم‬ ‫این خبر افزود‪« :‬به‌منظور پوشش تمامی‌ تماس‌های تلفنی مشتریان و پاسخگویی به آنان در‬ ‫کمترین زمان ممکن‪ ،‬خط جدید تلفن ادارات مرکزی بانک به شماره ‪ ۵۱۵۱‬با ‪ ۶۰‬خط همزمان‬ ‫ورودی آماده بهره‌برداری است‪ .‬مش��تریان بانک و تمامی‌اقشار جامعه می‌توانند جهت کسب‬ ‫اطالعات مورد نیاز خود در ادارات مرکزی بانک با شماره مذکور تماس حاصل نمایند‪g».‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪153‬‬ ‫در ادام��ه گس��ترش کارب��ران خدم��ات بانکداری‬ ‫الکترونیکی‪ ،‬تعداد کاربران چهار خدمت بانک اقتصادنوین‬ ‫در پایان مهره ماه ‪ 1391‬از مرز ‪ 2‬میلیون و ‪ 250‬هزار نفر‬ ‫گذش��ت‪ .‬تعداد کاربران چهار خدمت تلفنبانک‪ ،‬اینترنت‬ ‫بانک‪ ،‬پیام کوتاه بانکی و موبایل بان��ک اقتصادنوین در‬ ‫دوره یاد شده نس��بت به مدت مشابه س��ال قبل بیش از‬ ‫‪ ۳۰‬درصد رشد داش��ته که این آمار حاکی از استمرار روند‬ ‫روبه‌رشد کاربران خدمات‌الکترونیکی این بانک به‌ش��مار می‌رود‪ .‬عالوه بر این‪ ،‬براي تسهیل‬ ‫دسترسی به خدمات بانک اقتصادنوین‪ ،‬حدود ‪ ۸۰۰‬دستگاه خودپرداز در شعب و مکان‌های اداری‬ ‫و تجاری نصب کرده است که بخش عمده‌ای از این دستگاه‌ها در خارج از شعب این بانک قرار‬ ‫گرفته‌اند تا هموطنان عزیز بتوانند به‌راحتی به خدمات این بانک دسترسی داشته باشند‪ .‬تعداد‬ ‫خودپردازهای بانک اقتصادنوین در پایان مهرماه در حالی به ‪ ۸۰۰‬دستگاه رسید که تعداد شعب‬ ‫این بانک در زمان یاد شده ‪ ۲۶۶‬شعبه بوده است که این تفاوت نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از‬ ‫خودپردازهای این بانک در خارج از شعب به مشتریان خدمات ارائه می‌کنند‪g.‬‬ ‫مدیرعامل همراه‌اول گفت‪« :‬مشکالتی در تامین ارز‬ ‫برای خرید تجهیزات نس��ل سه تلفن همراه وجود داشت‬ ‫که از مراجع قانونی اقدام کردیم و اكنون تجهیزات شبکه‬ ‫در حال ورود به کشور است‪ ».‬وحید صدوقی در پاسخ به‬ ‫این س��وال که به گفته مدیران یکی از اپراتورها‪ ‌،‬به‌علت‬ ‫تحریم‌ها در واردات تجهیزات نسل سوم با مشکل مواجه‬ ‫هس��تند‪ ،‬آیا همراه‌اول در این زمینه با مشکالتی روبه‌رو‬ ‫بوده یا خیر‪ ،‬گفت‪« :‬در شرایط فعلی مشکالتی در تامین ارز وجود داشته و دارد اما کار متوقف‬ ‫نش��ده اس��ت‪ ».‬مدیرعامل همراه‌اول افزود‪« :‬برای تامین ارز از مراجع قانونی اقدام کردیم و‬ ‫تمامی‌ سفارشات شبکه انجام شده اس��ت‪ ».‬وی در خصوص واردات تجهیزات نسل سه نیز‬ ‫تاکید کرد‪« :‬پس از س��فارش‪ ،‬واردات تجهیزات نیز در حال انجام است و مشکل خاصی که‬ ‫باعث توقف کار شود‪ ،‬وجود نداشته اس��ت‪ ».‬ارائه خدمات نسل سه تلفن‌ همراه توسط اپراتور‬ ‫سوم‪ ،‬ظاهرا با تشدید تحریم‌های اقتصادی همزمان شده است‪g.‬‬ ‫مدیر روابط عمومی بان��ک تجارت گفت‪« :‬این بانک از زمان پذی��رش عاملیت توزیع ارز‬ ‫دانشجویی در اواسط مهرماه گذشته تاکنون بیش از ‪ 50‬میلیون دالر ارز به بیش از ‪ 10‬هزار نفر‬ ‫از دانشجویان غیربورسیه شاغل به تحصیل در خارج از کشور پرداخت کرده است‪ ».‬محمدرضا‬ ‫غفوری‪ ،‬سخنگوی این بانک با اظهار امیدواری کاهش زمان پرداخت ارز به دانشجویان افزود‪:‬‬ ‫«همچنین این بانک تاکنون قریب به ‪ ۱۲‬میلیون از منابع ارزی خود را با نرخ مرجع به دانشجویان‬ ‫بورسیه پرداخت کرده که این مبلغ از سوی بانک مرکزی تامین نشده است‪g ».‬‬ ‫کاهش قیمت خودروهای داخلی در بازار‬ ‫در ادامه روند کاهش قیمت خودرو و با پایان تعطیالت‪،‬‬ ‫قیمت بیشتر خودروهای پرتیراژ داخلی باز هم کاهش یافت‪.‬‬ ‫در حال حاضر در محصوالت گروه خودروس��ازی س��ایپا‪،‬‬ ‫خودروی س��ایپا ‪ 111‬به قیمت ح��دود ‪ 13‬میلیون تومان‬ ‫عرضه می‌ش��ود‪ .‬این در حالی اس��ت که قیمت رسمی این‬ ‫خودرو ‪ 11‬میلیون و ‪ 780‬هزار تومان تعیین شده است‪ .‬سایپا‬ ‫‪ 131 SL‬نیز با اندکی کاه��ش در حالی به قیمت حدود ‪11‬‬ ‫میلیون و ‪ 880‬هزار توم��ان و ‪ 131 SX‬نیز به قیمت حدود‬ ‫‪ 13‬میلیون تومان به فروش می‌رسد که قیمت رسمی ‪SL‬‬ ‫‪ 131‬معادل ‪ 11‬میلی��ون و ‪ 540‬هزار تومان و ‪ 131 SX‬نیز‬ ‫‪ 11‬میلیون و ‪ 940‬هزار تومان تعیین شده است‪ .‬قیمت تیبا‬ ‫نیز کاهش یافته و به ح��دود ‪ 15‬میلیون و ‪ 500‬هزار تومان‬ ‫رسیده است‪ .‬البته قیمت رس��می این خودرو اندکی کمتر و‬ ‫‪ 15‬میلیون و ‪ 430‬هزار تومان اس��ت‪ .‬قیمت تندر ‪ 90‬مدل‬ ‫‪ E2‬پارس خودرو نیز همچنان در حدود ‪ 25‬میلیون و ‪900‬‬ ‫هزار تومان ثابت مانده است‪ .‬البته قیمت رسمی این خودرو‬ ‫‪ 21‬میلیون و ‪ 50‬هزار تومان تعیین شده است‪ .‬قیمت مگان‬ ‫‪ 2000‬با دنده اتوماتیک نیز با کاهش��ی دوباره به حدود ‪59‬‬ ‫میلیون تومان رسیده اس��ت‪ .‬این در حالی است که قیمت‬ ‫رس��می این خودرو ‪ 44‬میلیون و ‪ 660‬ه��زار تومان تعیین‬ ‫ش��ده اس��ت‪ .‬ماکس��یما نیز مانند س��ایر خودروها کاهش‬ ‫قیمت را تجربه کرده و به قیمت ح��دود ‪ 88‬میلیون تومان‬ ‫عرضه می‌ش��ود‪ .‬البته قیمت رسمی این خودرو ‪ 64‬میلیون‬ ‫و ‪ 500‬هزار تومان تعیین ش��ده است‪ .‬در گروه محصوالت‬ ‫ایران‌خودرو نیز خودروی پژو‪ 206‬در نمایندگی‌های فروش‬ ‫موجود نیست‪ .‬قیمت پژو ‪ 206‬صندوق‌دار نیز کاهش یافته‬ ‫و در مدل ‪ V9‬آن به قیمت ح��دود ‪ 40‬میلیون و ‪ 500‬هزار‬ ‫تومان و مدل ‪ V8‬نیز حدود ‪ 29‬میلیون و ‪ 700‬هزار تومان‬ ‫به فروش می‌رس��د‪ .‬البته قیمت رس��می مدل ‪ V9‬حدود‬ ‫‪26‬میلیون و ‪ 370‬هزار تومان و مدل ‪ V8‬نیز ‪ 22‬میلیون و‬ ‫‪ 690‬هزار تومان است‪ .‬تندر ‪ 90‬ایران‌خودرو نیز در مدل ‪E1‬‬ ‫آن با کاهش قیمت جزئی به قیمت حدود ‪ 21‬میلیون و ‪700‬‬ ‫هزار تومان و مدل ‪ E2‬نیز ‪ 24‬میلی��ون و ‪ 500‬هزار تومان‬ ‫به فروش می‌رس��د‪ .‬این در حالی اس��ت که قیمت رسمی‬ ‫تندر ‪ E1 90‬ایران خودرو مع��ادل ‪ 18‬میلیون و ‪ 900‬هزار‬ ‫تومان و مدل ‪ E2‬نیز ‪ 21‬میلیون تومان تعیین ش��ده است‪.‬‬ ‫پژو ‪ 405‬نیز به قیمت حدود ‪ 19‬میلیون و ‪ 900‬هزار تومان‬ ‫عرضه می‌شود‪ .‬البته قیمت مصوب این خودرو ‪ 15‬میلیون و‬ ‫‪ 580‬هزار تومان است‪ .‬قیمت پژو پارس سال نیز با کاهش‬ ‫‪ 2‬میلیون تومانی به حدود ‪ 25‬میلی��ون و ‪ 600‬هزار تومان‬ ‫رسیده است‪ .‬البته قیمت رسمی این خودرو حدود ‪ 23‬میلیون‬ ‫تومان تعیین شده است‪ .‬سمند ‪ EF7‬نیز در حالی به قیمت‬ ‫حدود ‪ 21‬میلی��ون و ‪ 500‬هزار تومان به فروش می‌رس��د‬ ‫که قیمت رس��می آن حدود ‪ 21‬میلیون تومان است‪ .‬البته‬ ‫قیمت‌های یاد شده نسبی بوده و باتوجه به نوسان عرضه از‬ ‫سوی خودروسازان و برخی ضعف‌های نظارتی‪ ،‬این قیمت‌ها‬ ‫در نمایندگی‌های فروش مختلف اندکی متفاوت است‪g.‬‬ ‫‪83‬‬
‫مهندس نجم‌الدین در همایش اقتصاد مقاومتی ؛‬ ‫ثمره تحریم‌ها‪ ،‬پیشرفت صنعت کشور بود‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪153‬‬ ‫«تحریم‌ها در صنعت خودرو نه‌تنها تاثیر منفی نگذاشت‬ ‫بلکه باع��ث افزایش رون��د خودکفایی در س��اخت قطعات‬ ‫و بومی‌س��ازی فناوری تولید ش��د‪ ».‬مهن��دس نجم‌الدین‪،‬‬ ‫مدیرعام��ل گ��روه صنعت��ی ایران‌خ��ودرو در همای��ش‬ ‫اقتصادمقاومتی مدیران صنعت و بسیج کارخانجات تهران‬ ‫بزرگ که در ش��رکت ایران‌خودرو برگزار شد‪ ،‬با بیان مطلب‬ ‫فوق گفت‪« :‬تحریم‌ها یک فرصت اس��ت و نه تهدید و بايد‬ ‫از ظرفیت‌های موجود هوش��مندانه بهره‌برداری کرد‪ ».‬وی‬ ‫تولید رانا و دنا‪ ،‬دومین و سومین خودروی ملی ایران‌خودرو را‬ ‫حاصل خالقیت و تفکر بسیجی و خودباوری مهندسان ایرانی‬ ‫در شرایط تحریم‌های بین‌المللی دانست و اظهار داشت‪« :‬اگر‬ ‫تحریم‌ها نبود صنعت خودرو به دانش طراحی پلتفرم خودرو‬ ‫و قوای محرکه ملی دست نمی‌یافت‪ ».‬مهندس نجم‌الدین‬ ‫تاکید کرد‪« :‬تولید ‪ 206‬س��اخت داخل‪ ،‬طراحی موتور ملی‪،‬‬ ‫س��اخت قالب‌های بزرگ بدنه خ��ودرو‪ ،‬خودکفایی در تولید‬ ‫موتورهای کم‌مصرف از مهم‌ترین اثرات مثبت تحریم‌های‬ ‫بین‌المللی است‪ ».‬وی مقایسه صنعت خودروی ایران و کره‬ ‫را نادرست خواند و افزود‪« :‬عمر صنعت خودروی ایران کم‌تر‬ ‫از ‪ 17‬سال است نه ‪ 40‬سال و این فاصله بین صنعت خودروی‬ ‫ایران و کره ناش��ی از تفک��رات وارداتی آن زمان اس��ت‪».‬‬ ‫مدیرعامل گروه صنعتی ایران خ��ودرو تاکید کرد‪« :‬با وجود‬ ‫تحریم‌های سنگین‪ ،‬همین که کارگران‪ ،‬چرخه اقتصاد و تولید‬ ‫را همچنان در حرکت نگه داشته‌اند و اجازه نداده‌اند كه دشمن‬ ‫از این فرصت استفاده کند‪ ،‬بارزترین نقش بسیج کارگری در‬ ‫جنگ اقتصادی است‪ ».‬وی یادآور ش��د‪« :‬در شرایط حاضر‬ ‫موضوعاتی نظیر وجدان کاری‪ ،‬فرهنگ کار‪ ،‬همت و تالش‬ ‫مضاعف‪ ،‬الگوی اسالمی‪ -‬ایرانی کار‪ ،‬ارتقای کیفیت و کمیت‬ ‫تولیدات داخلی‪ ،‬ظاهر زیبا و مورد پسند ایرانی و قابل رقابت با‬ ‫کاالی خارجی برای پاسخگویی به خواسته مقام‌معظم‌رهبری‬ ‫و جامعه از اقداماتی است که در دستور کار جدی گروه صنعتی‬ ‫ایران‌خودرو قرار دارد‪ ».‬مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو‬ ‫با اشاره به بیانات حکیمانه مقام‌معظم‌رهبری در زمینه اقتصاد‬ ‫همکاری ساحل‌عاج با ایران‌خودرو‬ ‫سفیر کشور س��احل‌عاج در بازدید از خطوط‬ ‫رباتیک تولی��د ای ران‌خودرو خواس��تار نوس��ازی و‬ ‫بازس��ازی ناوگان تاکس��ی رانی و اتوبوس��رانی این‬ ‫کش��ور با محصوالت گروه صنعت��ی ایران‌خودرو‬ ‫شد‪ .‬عبداهلل سیس��ه در این بازدید گفت‪« :‬ما ب رای‬ ‫دستیابی به‌توسعه و رفع فقر و مشکالت اقتصادی‬ ‫به‌ش��دت نیازمند کش��ورهای دیگر از جمله ای ران‬ ‫هس��تیم چرا‌که معتقدیم جمهوری اس�لامی ب راس��اس معیارهای انس��انی و احترام‬ ‫متقابل ب رای برقراری روابط با کشورهای مختلف تالش م ی‌کند‪ ».‬وی با تاکید بر اینکه‬ ‫ساحل‌عاج عالقه‌مند به گسترش روابط سیاسی و اقتصادی با ای ران به‌خصوص در بخش‬ ‫خودروسازی است‪ ،‬افزود‪« :‬تنوع محصول‪ ،‬تی راژ باال‪ ،‬کیفیت خوب و به‌کارگیری نیروهای‬ ‫جوان و مجرب از جمله ویژگ ی‌های مهم ای ران خودرو اس��ت‪ ».‬سیسه خاطرنشان کرد‪:‬‬ ‫«کشورم عالقه‌مند به همکاری با شرکت ای ران‌خودرو اس��ت و امیدواریم با همکاری با‬ ‫این شرکت بتوانیم در مسیر رشد و توسعه صنعتی حرکت کنیم‪ ».‬وی تاکید کرد‪« :‬بازار‬ ‫س��احل‌عاج بازار بکری ب رای محصوالت گروه صنعتی ای ران‌خودرو است و ما از صادرات‬ ‫محصوالت این گروه صنعتی به کشورمان استقبال م ی‌کنیم‪ ».‬کشور ساحل‌عاج با حدود‬ ‫‪ ۱۹‬میلیون جمعیت در غرب آفریقا واقع شده و پایتخت آن یاموسوکرو است که قبال شهر‬ ‫آبیجان بود‪ .‬تولید ناخالص داخلی این کش��ور ‪ ۳۲‬میلیارد دالر است و روزانه یکصد هزار‬ ‫بشکه نفت تولید کرده و ذخایر غنی‌طال در خاک این کشور وجود دارد‪g.‬‬ ‫‪84‬‬ ‫مقاومتی گفت‪« :‬اقتصاد مقاومتی بر‌اساس الزاماتی از جمله‬ ‫مردمی‌کردن اقتصاد‪ ،‬اس��تفاده حداکثری از زمان و منابع و‬ ‫امکانات و حرکت براساس برنامه است‪ ».‬مهندس نجم‌الدین‪،‬‬ ‫مهم‌ترین مولف‌های اقتصاد مقاومتی را تعامل سازنده بین‬ ‫صنعت و دانشگاه دانست و اظهار داش��ت‪« :‬ایران‌خودرو در‬ ‫‪600‬پروژه در قالب اینترشیب با دانشگاه‌های صنعتی کشور‬ ‫هم��کاری دارد‪ ».‬مدیرعامل گروه صنعت��ی ایران‌خودرو با‬ ‫اش��اره به تعبیر مقام‌معظم‌رهبری از اقتصادمقاومتی گفت‪:‬‬ ‫«در این مقط��ع تاریخی هر یک از ما بای��د نقش خودمان را‬ ‫بشناسیم و به‌نظر من یکى از بخش‌هاى مهمى که می‌تواند‬ ‫اقتصادمقاومتى را پای��دار کند‪ ،‬صنعت خودروس��ت‪ ».‬وی‬ ‫خاطرنشان س��اخت‪« :‬احداث س��ایت‌های تولید خودرو در‬ ‫مناطق مختلف کش��ور‪ ،‬پیشرفت چش��م‌گیر در زمینه علم‬ ‫و فن��اوری‪ ،‬ارتقای جایگاه ای��ران در عرصه تولی��د خودرو‪،‬‬ ‫مشتری‌مداری و توجه جدی به مقوله ارتقای کیفیت ازجمله‬ ‫نقاط قوت صنعت‌خودروست که منش��ا برکات و آثار مثبتی‬ ‫بوده است‪ ».‬مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو تاکید کرد‪:‬‬ ‫«تمامی‌بس��یجیان پر تالش عرصه‌تولید و صنعت مصمم‬ ‫هس��تند تا در کنار کارفرمایان و کارآفرینان فهیم در تحقق‬ ‫منویات مقام‌معظم‌رهبری و جهاد اقتصادی همت گمارند و بار‬ ‫دیگر دین خود را در جهاد و مبارزه مقدس با تهاجم اقتصادی‬ ‫استکبار جهانی ادا کنند‪ ».‬مهندس نجم‌الدین در پایان ضمن‬ ‫اعالم حمایت از تالش و جدیت دولت خدمتگزار در راستای‬ ‫تحقق اقتصاد مقاومتی و س��ند‌چش��م‌انداز نظام جمهوری‬ ‫اس�لامی ایران افزود‪« :‬ما وظیفه خود می‌دانیم تا در جهت‬ ‫رشد و بالندگی صنعت داخلی و ارتقای کیفیت تولید و کاهش‬ ‫هزینه‌های سر بار تولید اقدام کرده و از آحاد ملت همیشه در‬ ‫صحنه می‌خواهیم تا با مصرف کاالی ایرانی از تولید ملی و‬ ‫سرمایه ایرانی حمایت کنند‪».‬گفتنی است‪ ،‬همایش اقتصاد‬ ‫مقاومتی مدیران صنعت و بس��یج کارخانجات تهران بزرگ‬ ‫با حضور مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو‪ ،‬سردار نقدی‪،‬‬ ‫رئیس سازمان بسیج مستضعفین‪ ،‬سردار کاظمینی‪ ،‬فرمانده‬ ‫س��پاه حضرت محمد رس��ول (ص) تهران بزرگ‪ ،‬شجاعی‬ ‫معاون وزیر صنعت‪ ،‬معدن و تجارت در شرکت ایران خودرو‬ ‫برگزار شد‪ .‬همچنین در حاشیه این همایش نمایشگاهی از‬ ‫دستاوردهای کارگران بسیجی در سال تولید ملی با رویکرد‬ ‫اقتصاد مقاومت��ی در حوزه‌های داروی��ی‪ ،‬قطعات فوالدی‪،‬‬ ‫لجستیک و صنعت خودرو با محوریت گروصنعتی ایران‌خودرو‬ ‫دایر شده بود‪g.‬‬ ‫مدیرعامل ایساکو خبر داد‬ ‫ی ایران‌خودرو لغو امتیاز شدند‬ ‫‪ 21‬نمایندگ ‌‬ ‫ش��رکت ایران‌خودرو با هدف تکریم مش��تریان‬ ‫خ��ود‪ ،‬تع��داد ‪ 21‬نمایندگی فروش و خدم��ات پس از‬ ‫فروش خود در سطح کش��ور را به دلیل رعایت نکردن‬ ‫اصول و ضواب��ط تعیین ش��ده در ارتباط با مش��تری‬ ‫لغو امتیاز ک��رده و فعالیت تع��داد ‪ 22‬نمایندگی نیز به‬ ‫صورت تعلیق درآمده اس��ت‪ .‬علی نمکین‪ ،‬مدیرعامل‬ ‫شرکت ایس��اکو با بیان مطلب باال از تشکیل تیم‌های‬ ‫ویژه بازرسی جهت تش��دید نظارت بر نمایندگی‌های گروه صنعتی ایران‌خودرو و برخورد‬ ‫با نمایندگی‌ه��ا متخلف خب��ر داد و گفت‪« :‬بر همین اس��اس در س��ال ‪ 91‬فعالیت برخی‬ ‫نمایندگی‌های به دلیل فاصله از اس��تانداردها و معیارهای تعیین ش��ده برای ارائه خدمت‬ ‫به مشتریان‪ ‌،‬لغو امتیاز ش��ده یا فعالیت آنان به صورت تعلیق درآمده است‪ ».‬وی افزود‪« :‬با‬ ‫عامالن هرگونه تخلف در عرضه‪ ،‬گرانفروشی‪ ،‬عدم پاسخگویی و ارائه خدمات نامطلوب‬ ‫به مشتریان به‌طور جدی برخورد خواهد ش��د‪ ».‬مدیرعامل شرکت خدمات پس از فروش‬ ‫ایران‌خودرو تصریح کرد‪« :‬ارزیابی‌های ساالنه فروش ایران‌خودرو‪ ،‬موجب شده تا عملکرد‬ ‫تمامی‌ نمایندگی‌های فروش و خدمات پس از فروش مورد سنجش قرار گرفته و براساس‬ ‫معیارهای تعیین شده‪ ،‬ارزیابی ش��ود‪ ».‬به گفته وی؛ ایران‌خودرو از ابتدای امسال تاکنون‬ ‫‪33‬نمایندگی جدید در سطح کش��ور افتتاح کرده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری‬ ‫‪46‬نمایندگی دیگر به شبکه خدمات پس از فروش این شرکت اضافه شود‪g.‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!