صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۴۵

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 145

هفته نامه مثلث شماره 145

‫عصرروزسه‌شنبه‬ ‫بارئيس‌جمهور‬ ‫حاشيه‌هاي مصاحبه مطبوعاتي احمدي‌نژاد‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوچهل‌وپنجم ‪ 15/‬مهر‪ 92/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫ترديد‌ها ي‬ ‫سياستمدار‬ ‫آيا آيت‌اهلل هاشمي‌ رفسنجاني نامزد انتخابات مي‌شود ؟‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫اوباما؛ ریگان دموكرات‌ها‬ ‫باراك دركاخ سفيد مي‌ماند؟‬ ‫روزگار حرف نو زدن به سرآمده‬ ‫تو‌گوي زهير توكلي با فاضل نظري‬ ‫گف ‌‬ ‫درباره فلسفه و شعر‬ ‫دالر سياسي‬ ‫نگاهي به تحوالت بازار ارز‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫روابط با كشورها با حفظ استقالل‬ ‫البته ما طرفدار همه مظلومين در همه جا هستيم‪ ،‬و ميل داريم‬ ‫كه مظلومين بر همه ستمگران غلبه كنند‪ .‬و آقايان توجه كنند كه‬ ‫روابطزمانسابقنباشدكهدرزمانسابقروابطيكطرفهبود؛آقايي‬ ‫ونوكري‪،‬چهدرزمانقاجاروچهزمانرضاخانوتاآخر‪.‬وشماديديد‬ ‫كه از اول اينطور بود كه وقتي سفيري از انگلستان يا آمريكا مي‌آمد‪،‬‬ ‫كسيجراتنمي‌كردحتيكلمه‌ايبرخالفمصالحآنهابگويد‪.‬ولي‬ ‫ايران‪،‬امروزاينطورنيست‪،‬وماهيچكشوريمثلايرانسراغنداريم‬ ‫كهاينطور‪،‬دنياوشرقوغرببهآننظرداشتهباشند‪،‬ومستقلبوده‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪12 - 27‬‬ ‫عصر سه‌شنبه با رئيس جمهور‬ ‫نسبت شيخ و اصالح طلبان‬ ‫ورود وزيركار هاشمي‬ ‫نقدونظر‬ ‫‪28-33‬‬ ‫كدام نظم نوين جهاني؟‬ ‫واقعیت «هواپیماهای بدون خلبان»‬ ‫روسیه از سوریه چه می‌خواهد؟‬ ‫هويت مسلمانان و زندگي در اروپا‬ ‫سياست‬ ‫‪34 - 47‬‬ ‫ترديدهايسياستمدار‬ ‫موافقان و مخالفان يك طرح‬ ‫رابطه هاشمي با اصالح‌طلبان ربطي به انتخابات ندارد‬ ‫چه كساني به مهرآباد رفتند؟‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوچهلوپنجم ‪ 15/‬مهر‪ 92/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫ترديد هاي‬ ‫سياستمدار‬ ‫آيا آيت اهلل هاشمي رفسنجاني نامزد انتخابات مي شود ؟‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫عصرروزسهشنبه‬ ‫بارئيسجمهور‬ ‫حاشيههاي مصاحبه مطبوعاتي احمدينژاد‬ ‫اوباما؛ ریگان دموكراتها‬ ‫باراك دركاخ سفيد ميماند؟‬ ‫روزگار حرف نو زدن به سرآمده‬ ‫گفتوگوي زهير توكلي با فاضل نظري‬ ‫درباره فلسفه و شعر‬ ‫دالر سياسي‬ ‫نگاهي به تحوالت بازار ارز‬ ‫شماره پيامك‪3000411711 :‬‬
‫وبگويدمانهباآمريكاكارداريمونهباشورويوماخودمانهستيم‪.‬و‬ ‫اينكهباهمهدولتهارابطهداشتهباشيميعني‪،‬رابطهدوستانه‪،‬نه‬ ‫روابط بين ارباب و رعيت‪ ،‬و ما اين روابط را نمي خواهيم مادامي كه‬ ‫اين طور هست ‪ .‬و مااستقالل خودمان را مي خواهيم حفظ كنيم و‬ ‫در دنيا زندگي كنيم و اسالم را به پيش ببريم ‪.‬اين روابط بايد هر روز‬ ‫محكمتربشود‪،‬وشماازاولبايدبهآنهابفهمانيداينمعناراكهمانمي‬ ‫خواهيم روابطمان مثل روابط زمان شاه باشد‪ ،‬بلكه ما روابط خاص‬ ‫اسالميداريمكهاسالمنهظالمبودونهزيربارظلمميرفت‪،‬وماهم‬ ‫ميخواهيماينطورباشيمكهنهظلمكنيم‪،‬نهزيربارظلمبرويم‪.‬‬ ‫مشروطبودنرابطهباآمريكا‬ ‫و ش��ما اين نكته را توجه داشته باشيد كه ؛ آن قدرتي كه شما را‬ ‫به اس��تقالل و آزادي رس��اند‪ ،‬قدرت خداي تعالي بود و تا وقتي كه‬ ‫اين عنايات الهي محفوظ باشد‪ ،‬هيچ قدرتي نمي‌تواند كاري بكند‪.‬‬ ‫همان طور كه در اين جنگي كه علي��ه ما به راه انداخته و از همه‌جا‬ ‫به دش��من ما كمك مي كنند‪ ،‬مع ذلك همه ملت ما و جوانان ما و‬ ‫تمام كشور ماايستاده‌اند‪ ،‬و ما براي دفاع تا آخر ايستاده‌ايم‪ ،‬و دامنه‬ ‫تبليغاتهمعليهماميدانيدازكجاتاكجاست‪.‬آنوقتيكهفرانسه‬ ‫آن هواپيماها را به عراق فرس��تاد‪ ،‬چقدر تبليغ كردند كه كارتمام‬ ‫ش��د و صدام خارك را با خاك يكسان مي كند‪ .‬آن مساله تمام شد‪،‬‬ ‫حال مساله ديگري شروع كرده‌اند كه هليكوپترها و هواپيماهاي‬ ‫ت��ازه‌اي آمده و همه جا را مي‌زند‪ ،‬و فاصله بين خاك عراق تا خارك‬ ‫سيصدكيلومتراستواينهاپانصدكيلومترراميزنند‪.‬مامي‌دانيم‪،‬‬ ‫اگرصداميكروزهمقدرتاينراداشتهباشدكهايرانومنافعايران‬ ‫را به هم بزند‪ ،‬اين كار را مي‌كن��د‪ ،‬و اگر نمي‌زند نمي‌تواند‪ .‬در عين‬ ‫حال‪،‬راديوهامرتبمي‌گويندكهآنهامي‌توانندهمهجارابزنند‪.‬اينها‬ ‫مي‌خواهند يك هياهو راه بيندازند تا باآمريكا روابط داشته باشيم و‬ ‫ما دست از صدام برداريم‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪68 -73‬‬ ‫جان در قاب‬ ‫نقش‌های زنده روی دیوار مسجد خرمشهر‬ ‫عکاسی جنگ با خود جنگ تمام نمی‌شود‬ ‫روحيه دفاعي مردم با ابزار هنر تقويت مي‌شود‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪48-59‬‬ ‫مضحكه صهيونيستي‬ ‫مساله هسته‌اي و ‪ 2‬انتخاب‬ ‫غرب بايد از مواضع‌اش عدول‌كند‬ ‫دربی سیاسی مادرید با بارسلونایی‌ها‬ ‫ورزش‬ ‫‪74 -77‬‬ ‫عباسي مي‌رود؟‬ ‫تغییر مدیریت راه‌حل گرفتاری فوتبال و ورزش‬ ‫هاشمی‪ :‬استیضاح وزیر ورزش حاال به‌درد نمی‌خورد‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬ش��اهين فتحيان ‪ -‬شاهده‌يوسفي‬ ‫ياس��ين سيف‌االس�لام ‪ -‬امي��د كرماني‌ه��ا ‪ -‬زه��ره ديان��ي ‪ -‬فاطمه‌ميرزايي‬ ‫ش��يما غفاري ‪ -‬فاطمه كريم خان ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك‬ ‫حسين غالمي‪ -‬شادي خوشكار خيري‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪ -‬مسعود نجفي‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫مدير هنري‪ :‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‪ -‬مهدي ابراهيمي‬ ‫و نيوشا ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬فرحناز حسابي‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد سرخ‌خواه ‪ -‬محمد شكرالهي‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام رحمتي‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابك اسكندرنيا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي ‪ -‬مهندس مهرداد نصرت‌پور ‪ -‬حسين مجاهدي‬ ‫حاج‌آقاتوکلي ‪ -‬هادي انباردار ‪ -‬سيد عارف علوي ‪ -‬رضا راستي‬ ‫ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‪ -‬عليرضا حس��ن‌زاده‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمين سبز‬ ‫توزيع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫خبرنامه‬ ‫خبرنامه اين هفته با خبر ديدار مقام معظم رهبري با شركت كنندگان در ششمين همايش ملي نخبگان آغاز‬ ‫مي شود ‪ .‬گزارش هايي از نشست خبري رئيس جمهور و واكنش ها به آن و همچنين تحوالت بازار ارز از ديگر‬ ‫بخش هاي خبرنامه است‪ .‬همچنين گزارشهايي از كمپين انتخاباتي اصالح طلبان و اصول گرايان به همراه‬ ‫مرور رسانه‌ها از ديگر بخش‌هاي خبرنامه اين هفته است‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫عصر سه‌شنبه با رئيس جمهور‬ ‫نگاهي به «آشفت ‌ه بازار» ارز‬ ‫كانديداتوري محمدعلي نجفي قوت گرفت‬ ‫نسبت شيخ و اصالح طلبان‬ ‫‪12‬‬
‫حض��رت آی��ت‌اهلل خامن��ه‌ای‪ ،‬رهبر معظ��م انقالب‬ ‫اسالمی چهارشنبه گذشته در دیدار یک‌هزار نفر از نخبگان‬ ‫و اس��تعدادهای برتر جوان‪ ،‬حفظ و تقویت فضای نش��اط و‬ ‫امید کنون��ی در میان جوان��ان نخبه‪ ،‬فراهم ک��ردن امکان‬ ‫پیشرفت‌های علمی‌و پژوهشی بیشتر در میان استعدادهای‬ ‫جوان‪ ،‬توجه به درون‌زایی علمی‌به‌جای مرعوب ش��دن در‬ ‫مقابل پیش��رفت‌های علمی‌غرب‪ ،‬تقویت روحیه احس��اس‬ ‫مسئولیت نخبگان نس��بت به آینده ملت و راضی نشدن به‬ ‫پیش��رفت‌های علمی‌کنونی را از ضروری��ات ادامه حرکت‬ ‫پرشتاب علمی‌کشور برشمردند و تاکید کردند‪« :‬به فضل الهی‬ ‫ملت ایران با تکیه بر ثروت نیروی انسانی جوان و مستعد خود‬ ‫و ایستادگی در مقابل فش��ارها‪ ،‬از همه گردنه‌های خطرناک‬ ‫عبور خواهد کرد و به قله سعادت خواهد رسید‪».‬‬ ‫در این دیدار که در فضایی صمیمانه و پرنشاط برگزار‬ ‫شد‪ ،‬رهبر انقالب اسالمی با تبریک به جوانان نخبه به‌خاطر‬ ‫توفیق به فعلیت رساندن اس��تعدادها و توانایی‌ها‪ ،‬خطاب به‬ ‫آنان خاطرنشان کردند‪« :‬ش��ما جوانان عزیز نباید به این حد‬ ‫از نخبگی قانع باش��ید‪ ،‬بلکه باید این بذر به ثمر نشس��ته به‬ ‫نهالی برومند و ثمربخش تبدیل ش��ود که در همه زمان‌ها و‬ ‫موقعیت‌ها بتواند میوه شیرین خود را به کام کشور‪ ،‬ملت‪ ،‬تاریخ‬ ‫و در نهایت بشریت‪ ،‬بچشاند‪ ».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای با‬ ‫اشاره به دیدگاه‌ها و پیش��نهادهای تعدادی از جوانان نخبه‬ ‫که در این دیدار مطرح شد‪ ،‬آنها را سنجیده و همراه با تفکر و‬ ‫برخاسته از صدق و صفا خواندند و ضمن توصیه به مسئوالن‬ ‫برای توجه به این دیدگاه‌ها و بررسی دقیق پیشنهادهای ارائه‬ ‫ی که جوانان این‌گونه با‌نشاط و امید و از‬ ‫شده‪ ،‬افزودند‪« :‬هنگام ‌‬ ‫روی سنجیدگی و با احساس مسئولیت‪ ،‬مطالبی را درخصوص‬ ‫پیشرفت و آینده کشور بیان می‌کنند‪ ،‬فضای شیرین به‌وجود‬ ‫می‌آید که باید این روحیه در می��ان جوانان به‌ویژه نخبگان‬ ‫تقویت ش��ود‪ ».‬ایش��ان با یادآوری پیام امام‌خمینی‌‌(ره) به‬ ‫مناسبت پیروزی رزمندگان اسالم در عملیات طریق القدس در‬ ‫دوران دفاع‌مقدس‪ ،‬خاطرنشان کردند‪« :‬امام‌(ره‌) در آن پیام‪،‬‬ ‫تربیت جوانانی که توانس��تند آن پیروزی را در چنان شرایط‬ ‫سختی بیافرینند‪ ،‬فتح الفتوح انقالب اسالمی خواندند و امروز‬ ‫نیز روحیه نشاط و احساس مسئولیت جوانان نخبه نسبت به‬ ‫آینده کشور‪ ،‬همان فتح‌الفتوح انقالب اسالمی است‪».‬‬ ‫رهبر انقالب اسالمی نتیجه حفظ و تقویت این روحیه‬ ‫را‪ ،‬سود بردن کشور و ملت از ویژگی نخبگی دانستند و تاکید‬ ‫کردند‪« :‬جوان نخبه‌ای که با چنین انگیزه و روحیه‌ای در مسیر‬ ‫پیشرفت علمی‌گام برمی‌دارد‪‌،‬در واقع سرمایه شخصی خود‬ ‫را که همان نخبگی است‪‌،‬به س��رمایه ملی تبدیل می‌کند و‬ ‫همه از آن سود خواهند بُرد‪ ».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای با ابراز‬ ‫خرسندی از فضای گفتمانی حرکت و پیشرفت علمی‌در کشور‬ ‫افزودند‪« :‬البته یک نگرانی هم وجود دارد و آن اینکه با حرکت‬ ‫پرشتاب علمی‌در کشور‪ ،‬حالت اقناع و رضایت ایجاد شود در‬ ‫حالیکه ما در آغاز راه هستیم و این شتاب علمی‌نباید کند و یا‬ ‫متوقف شود‪ ».‬ایشان با اشاره به عقب‌ماندگی علمی ‪ -‬تاریخی‬ ‫کشور به‌دلیل تس��لط حاکمان و زمامداران وابسته و غافل‪،‬‬ ‫خاطرنش��ان کردند‪« :‬فاصله علمی‌زیاد با دنیا و وجود رقبای‬ ‫نس��بتا قوی در منطقه‪ ‌،‬از واقعیت‌هایی هستند که ضرورت‬ ‫استمرار حرکت پرشتاب علمی‌تا رسیدن به نقطه متناسب با‬ ‫شأن و جایگاه ملت ایران را دو‌چندان می‌کند‪ ».‬رهبر انقالب‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫علت فشارها به ملت ايران‬ ‫تسليم نشدن در برابر نظام سلطه است‬ ‫خبرنامه‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي‪:‬‬ ‫اسالمی از جمله لوازم ادامه حرکت پرشتاب علمی‌ را همت‬ ‫مضاعف جوانان و مرعوب نشدن در قبال پیشرفت‌های علمی‬ ‫‌غرب دانستند و تاکید کردند‪« :‬در مسیر پیشرفت علمی‌باید‬ ‫درون‌زایی و درون‌جوششی علمی‪ ،‬اصل قرار گیرد و تقویت‬ ‫شود‪ ».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای در ادامه‪ ،‬توصیه‌هایی را به‬ ‫مسئوالن بنیاد ملی نخبگان و مسئوالن مراکز و دستگاه‌های‬ ‫ی کشور بیان کردند‪ .‬ایشان فعالیت‌های‬ ‫مرتبط با حرکت علم ‌‬ ‫انجام گرفته در بنیاد ملی نخبگان را براس��اس ارزیابی‌های‬ ‫انجام گرفته‪ ،‬خوب ارزیابی کردند و در عین حال این نکات را‬ ‫متذکر شدند‪« :‬لزوم توجه به تفاوت در معیارهای نخبگی در‬ ‫علوم فنی و علوم‌انسانی‪ ،‬فراهم کردن میدان وسیع علمی‌و‬ ‫پژوهشی برای نخبگان به‌عنوان اولویت اول و اساسی و نگاه‬ ‫شبکه‌ای به نخبگان است‪ ».‬رهبر انقالب اسالمی در تبیین‬ ‫نگاه ش��بکه‌ای به نخبگان افزودند‪« ‌:‬در مورد نخبگان باید‬ ‫یک حرکت شبکه‌ای درون‌زا به‌وجود آید که مرحله اول آن‪،‬‬ ‫شناسایی و پرورش نخبگان در آموزش و پرورش است و در‬ ‫مراحل بعد‪ ،‬شامل انتخاب بهترین‌ها و سپس حفظ و ارتقاي‬ ‫نخبگان به رتبه‌های باالتر است و در نهایت این نخبگان‪ ،‬باید‬ ‫خود زمینه‌ساز پرورش نخبگان جدید شوند‪ ».‬حضرت آیت‌اهلل‬ ‫خامنه‌ای همچنین با اشاره به تدوین سند راهبردی نخبگان‪ ،‬از‬ ‫مسئوالن ذیربط خواستند تا این سند را سریعا تصویب نهایی و‬ ‫سپس ابالغ کنند‪ .‬ایشان توصیه‌هایی را نیز خطاب به نخبگان‬ ‫جوان بیان کردند‪ .‬باقی ماندن در ت��راز نخبگی و اثرگذاری‬ ‫در فضای پیرامونی خود و س��وق دادن آن به سمت نخبگی‬ ‫از جمله توصیه‌های رهبر انقالب اسالمی به نخبگان بود‪.‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای‪ ،‬توجه به نیازهای کشور در‬ ‫فعالیت‌های علمی‌ و پژوهشی را نیز مورد تاکید قرار دادند و‬ ‫افزودند‪« :‬برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که هنوز بخش‬ ‫عمده‌ای از مقاالت علمی‌ناظر به نیازهای کشور نیست که‬ ‫این‪ ،‬خس��ارت اس��ت و باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که‬ ‫صددرصد مقاالت علمی‌در جهت رف��ع نیازهای داخل قرار‬ ‫گیرند‪ ».‬ایش��ان معیار اصلی در همکاری با ‪ ISI‬را نیز‪ ،‬ناظر‬ ‫بودن مقاالت به نیازهای داخلی دانستند و خاطرنشان کردند‪:‬‬ ‫ی و تالش بیشتر بنیاد‌ملی‬ ‫«این موضوع نیازمند روش سیستم ‌‬ ‫نخبگان است‪».‬‬ ‫رهبر انقالب اسالمی سه توصیه دیگر نیز به نخبگان‬ ‫جوان بیان کردند‪« :‬ارتقاء معنویت و تهذیب نفس‪ ،‬تفکر در‬ ‫مسائل اصولی و اساس��ی زندگی و تحلیل صحیح و دقیق از‬ ‫جایگاه کشور و نظام در شرایط کنونی جهان‪».‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای درخصوص دارا بودن تحلیل‬ ‫درس��ت از وضعیت کش��ور به تبیین ش��رایط نظام اسالمی‬ ‫پرداختن��د و افزودند‪« :‬جمهوری اس�لامی ای��ران در طول‬ ‫‪‌۳۳‬سال گذشته با طیف مختلفی از فش��ارها اعم از سیاسی‪،‬‬ ‫امنیتی‪ ،‬نظامی‪ ،‬اقتصادی و تحریم‌ها مواجه بوده اس��ت‪ ،‬اما‬ ‫ملت ایران با ایستادگی خود نه تنها این فشارها را خنثی کرد‪،‬‬ ‫بلکه قوی‌تر نیز شده است‪ ».‬ایشان الزمه رسیدن به تحلیل‬ ‫درست از جایگاه و موقعیت کشور را وجود ارزیابی صحیح از‬ ‫توانایی‌ها و نقاط قوت نظام اسالمی‪ ،‬فشارهای جبهه دشمن‬ ‫و در عین حال ناکامی‌های این جبهه دانستند و تاکید کردند‪:‬‬ ‫«این تصور که علت دشمنی جبهه اس��تکبار با ملت ایران‪،‬‬ ‫اتخاذ برخی مواضع یا تصمیم‌ها بوده‪ ،‬غلط است‪ .‬علت اصلی‬ ‫همه این فشارها‪ ،‬جایگاه مستقل ملت ایران و تسلیم نشدن‬ ‫در برابر نظام سلطه است‪ ».‬رهبر‌انقالب اسالمی‪ ،‬هدف اصلی‬ ‫از افزایش فشارها به ملت ایران را‪ ،‬وادار کردن ملت به تسلیم‬ ‫دانستند و افزودند‪« :‬ملت ایران هیچ‌گاه تسلیم فشارها نشده‬ ‫و نخواهد شد و علت عصبانیت دش��من نیز‪ ،‬همین موضوع‬ ‫است‪ ».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای تاکید کردند‪« :‬ملت ایران‬ ‫با تکیه بر ثروت طبیعی و انسانی مستعدی که در اختیار دارد‪،‬‬ ‫از گردنه‌های دشوار و گذرگاه‌های سخت عبور خواهد کرد و‬ ‫به توفیق الهی به قله سعادت دنیا و آخرت و آرامش و آسایش‬ ‫خواهد رسید‪g ».‬‬ ‫‪13‬‬
‫رويداد‬ ‫گزارش نشست پرحاشيه احمدينژاد با خبرنگاران‬ ‫عصر سه‌شنبه با رئيسجمهور‬ ‫جلسه عصر سه ش�نبه محمود احمدی‌نژاد با خبرنگاران همان چیزی بود که حدس زده‬ ‫می‌شد؛ داغ‪ ،‬جنجالی و پرحاشیه‪ .‬احمدی‌نژاد اگرچه با اکثر سوال‌کنندگان مشکلی نداشت‬ ‫و سوال آنها را به راحتی پاسخ می‌گفت اما گاهی آنطور که خودش می‌خواست حرف‌های‬ ‫جنجالی می‌زد و گاهی هم در پاس�خ به سواالت چالش�ی موضع می‌گرفت؛ مواضعی که‬ ‫بیش�تر از همه علی الریجانی و خبرگزاری فارس را به چالش می‌کشید تا جایی که میان‬ ‫رئیس‌جمهور و خبرنگار فارس جدالي کالمی‪ ،‬هرچند کم رنگ صورت گرفت‪ .‬صندلی‌های‬ ‫روبه‌روی احمدی‌نژاد‪ ،‬از دوستانش پر بود؛ هاشمی‌ثمره‪ ،‬بقایی‪ ،‬شیخ‌االسالم‪ ،‬جعفر بهداد‬ ‫و میرتاج‌الدینی‪ ،‬اما از رحیمی و مشایی خبری نبود‪.‬‬ ‫عصر سه‌ش�نبه را خبرنگاران با رئیس‌جمهور گذراندند‪ .‬جلسه‌ای که به شدت در سطح‬ ‫جامعه بازتاب داشت‪ .‬مردم احمدی‌نژاد متفاوتی را می‌دیدند‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫رئیس‌جمه��ور در روزهای میان��ی اولین م��اه پاییز‪،‬‬ ‫نخس��تین نشس��ت خبری خود را با خبرنگاران در سال ‪91‬‬ ‫برگزار کرد‪ .‬بدون شک بیشترین سواالت خبرنگاران در این‬ ‫نشست پیرامون مساله ارز و نوسانات آن در هفته‌های اخیر‬ ‫بود؛ مساله‌ای که احمدی‌نژاد آن را نتیجه تحریم‌ها و جنگ‬ ‫روانی دانس��ت‪ .‬رئیس‌جمهور همچنین از تمام مس��ئوالن‬ ‫خواس��ت که دولت را در گذر از این ش��رایط س��خت یاری‬ ‫کنند‪ .‬او در این نشست انتقادات تندی را به علیالریجانی‪،‬‬ ‫رئیس مجلس‪ ،‬دستگاه‌های فرهنگی و برخی خبرگزاری‌ها‬ ‫وارد کرد‪ .‬احمدی‌نژاد همچنین از بازداشت جوانفکر و توقیف‬ ‫روزنامه شرق هم به‌شدت انتقاد کرد‪.‬‬ ‫تجارت خارجی در اقتصاد ایران سهم باالیی ندارد‬ ‫رئیس‌جمهور در پاس��خ به این پرسش خبرنگار ایسنا‬ ‫که باتوجه به نوسانات ش��دید ارز در روزهای اخیر و با وجود‬ ‫استقبال بخش صنعت و بازرگانی از راه‌اندازی اتاق مبادالت‬ ‫ارزی‪ ،‬حتی این موض��وع نیز موجب کنت��رل گرانی ارز در‬ ‫بازار نشده؛ به نظر شما منشا و علت این گرانی ارز چیست و‬ ‫دولت چه برنامه‌ای برای سامان دادن به این وضعیت دارد؟‬ ‫گفت‪« :‬نوس��انات متعلق به امروز نیست و مدتی است بازار‬ ‫ما دچار نوسان اس��ت که در این روزها شدیدتر شده است‪».‬‬ ‫او با طرح این پرسش که مساله ارز از کجاست؟ گفت‪« :‬چرا‬ ‫پارس��ال این موقع این حرف‌ها مطرح نبود؟ روش��ن است‬ ‫‪14‬‬ ‫دو عامل دست به دس��ت هم داده‌اند تا به ملت ایران فشار‬ ‫آورند که عام��ل اول‪ ،‬بیرونی و دوم عوامل درونی اس��ت‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد به تحریم‌ها علیه ایران توس��ط دشمنان اشاره‬ ‫کرد و ادامه داد‪« :‬خرید نفت از ایران مورد تحریم قرار گرفته‬ ‫و باتوجه به اینکه بخش قابل توجه درآمد ارزی ایران از ناحیه‬ ‫فروش نفت است‪ ،‬مساله‌ای خواهد بود و دوم که بدتر از آن‬ ‫است‪ ،‬این است که مبادالت بانکی مورد تحریم قرار گرفته‬ ‫است؛ یعنی حتی اگر نفت فروخته شود درآمد آن قابل هزینه‬ ‫کردن و جابه‌جایی نباشد‪».‬‬ ‫اينجا جاي تسوي ‌ه حساب‌هاي سياسي نيست‬ ‫رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه همه توان دشمن برای‬ ‫اعمال این تصمیم بسیج شده است‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬یک جنگ‬ ‫پنهان‪ ،‬گسترده و سنگین در سطح جهان به صورت پراکنده‬ ‫اتف��اق افتاده و همکاران م��ا در بانک مرک��زی و نهادهای‬ ‫مربوطه تالش می‌کنند تا راه‌حل‌ها را پیدا کنند و آنها نیز از‬ ‫طرف دیگر تالش کرده و این یک نبرد است‪».‬‬ ‫او با بیان اینکه موفق شده‌‌اند یک مقدار از فروش نفت‬ ‫ما را کاهش دهند‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬انشاءاهلل جبران خواهیم کرد‬ ‫و باید توجه داشته باشیم که این یک نبرد است و دشمن در‬ ‫این عرصه تصور می‌کند با این فشارها می‌تواند ملت ایران‬ ‫را در هم بشکند و البته ممکن است تصمیمات جدیدی نیز‬ ‫بگیرند‪ ».‬احمدی‌نژاد با بیان اینکه پس از مس��اعد ش��دن‬ ‫شرایط‪ ،‬راجع به ابعاد این نبرد اقتصادی به ملت عزیز ایران‬ ‫توضیحاتی خواهم داد و در رابطه با عدد و رقم‌ها و چگونگی‬ ‫آنه��ا و اینکه از چه ش��رایطی عبور کرده‌ایم م��وارد الزم را‬ ‫خواهم گفت‪ ،‬تصریح کرد‪« ‌:‬از داخل نی��ز با برخی اقدامات‬ ‫مواجه هس��تیم‪ ،‬از جمله اقدامات عملی در بازار ارز و جنگ‬ ‫روانی؛ تبلیغاتی که به همراه دشمن علیه دولت سازماندهی‬ ‫شده است‪ ».‬رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه تجارت خارجی‬ ‫در اقتصاد ایران س��هم باالیی ندارد‪ ،‬خاطرنشان کرد‪« :‬این‬ ‫موضوع می‌تواند دس��تمایه جنگ روانی گس��ترده باشد که‬ ‫آثار روانی آن در بازار باالس��ت‪ ».‬احمدی‌نژاد با بیان اینکه‬ ‫بانک مرکزی ارز کاالهای وارد ش��ده را باتوجه به ش��رایط‬ ‫موجود تامین کرده اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬پرسش این است که آیا‬ ‫نوسانات به خاطر مش��کالت اقتصادی است؟ پاسخ منفی‬ ‫اس��ت‪ ».‬وی گفت‪« :‬مگر در یک روز صبح ت��ا بعدازظهر‬ ‫چه اتفاق مهم اقتصادی می‌افتد؟ کدام ش��رایط اقتصادی‬ ‫عوض می‌ش��ود؟ بانک مرکزی کل نیازهای کش��ور را به‬ ‫‪ 10‬اولویت تقسیم کرده که اولویت‌های ‪ 1‬و ‪ 2‬مواد غذایی‬ ‫است بقیه را هم تنظیم کرده است‪ ».‬احمدی‌نژاد اضافه کرد‪:‬‬ ‫«مرکز مبادالت هم تاکید کرده که هرکس برای صادرات‬ ‫و واردات ارز می‌خواهد می‌تواند به این مرکز برود؛ می‌ماند‬ ‫مقداری ارز برای مس��افرت‌ها که آن را ه��م بانک مرکزی‬ ‫تامین کرده اس��ت‪ .‬چطور اس��ت دو نفر س��ر یک چهارراه‬ ‫‪ 200‬دالر مبادله می‌کنند و بقیه آن را سردس��ت می‌گیرند‬
‫خبرنامه‬ ‫احمدی‌نژاد هیچ‌وقت دروغ نمی‌گوید‬ ‫رئیس‌جمهور به پرسش خبرنگار شبکه سحر‪ ،‬درباره‬ ‫حذف گروهک منافقین از لیست تروریست‌ها توسط آمریکا‬ ‫اینگونه پاس��خ داد‪« :‬دامنه حلقه‌های طراحی‌ آنها وسیع‌تر‬ ‫کار وزیر ارشاد درباره شرق اشتباه بود‬ ‫در ادامه نشست خبری رئیس‌جمهور‪ ،‬خبرنگار روزنامه‬ ‫اعتماد گفت‪« :‬ش��ما اقدامات قوه قضايیه را مستقل عنوان‬ ‫کرده‌اید و در مردادماه در روز خبرنگار نیز صحبت‌هایی درباره‬ ‫آزادی مطبوعات داش��تید‪ ،‬اما در زمانی که شما در نیویورک‬ ‫به س��ر می‌بردید سه نفر از وزرای ش��ما به ویژه وزیر ارشاد‪،‬‬ ‫به‌شدت علیه روزنامه شرق موضع گرفتند؛ سوال من از شما‬ ‫این است که آیا وزرا هم مثل قوه‌قضايیه مستقل هستند یا از‬ ‫موضع آنها حمایت می‌کنید؟»‬ ‫احمدی‌نژاد پاس��خ داد‪« :‬مش��ی دولت در هفت سال‬ ‫گذشته‪ ،‬مشی روشنی است‪ .‬دولت حداکثر تحمل ممکن را‬ ‫داش��ته و آزادی نزدیک به مطلق برقرار بوده است‪ .‬نظرات‬ ‫من نیز معلوم اس��ت‪ ».‬وی ادامه داد‪« :‬ب��ه نظرم کار وزیر‬ ‫ارشاد قطعا اشتباه بوده؛ با این توضیح که ارزش‌های دفاع‬ ‫مقدس برای همه ملت ایران مقدس اس��ت‪ ،‬چراکه متعلق‬ ‫به ملت است‪ .‬اتهامی‌ وارد شده ولی هنوز اثبات نشده است‪،‬‬ ‫در حالی که باید در دادگاه صال��ح و در حضور هیات منصفه‬ ‫این اتهام بررسی شود‪ .‬کسی نمی‌تواند نظر شخصی خود را‬ ‫اعمال کند‪ .‬در هیات نظارت‪ ،‬س��ه قوه البته بیش از سه قوه‬ ‫(با‌خنده) حضور دارند که باید این مساله را پیگیری کنند‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد خطاب به خبرنگار اعتماد گفت‪« :‬البته یادتان‬ ‫باشد که این تصمیمات در غیاب من گرفته شده است‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫و به بازار حمله می‌کنند و جنگ روانی ایجاد می‌ش��ود‪ .‬من‬ ‫شنیده‌ام که شبکه‌های خارجی برنامه‌های خود را قطع کردند‬ ‫و فقط روی این مساله مانور می‌دهند‪ ».‬رئیس‌جمهور چنین‬ ‫اقداماتی را جنگ روانی دانس��ت و افزود‪« :‬مشخص است‬ ‫که همه اینها یک جنگ روانی اس��ت‪ .‬معنایش این نیست‬ ‫که مشکالت نداریم اما بخش عمده این مشکالت را بانک‬ ‫مرکزی و وزارت صنعت و وزارت اقتصاد بر دوش گرفته است‬ ‫اما همه اینها حلقه‌های یک برنامه است‪ .‬عده‌ای می‌خواهند‬ ‫تمام برنامه‌های دولت را زیر س��وال ببرن��د و بگویند دولت‬ ‫باعث این اتفاقات است‪ ».‬وی ادامه داد‪« :‬چطور یکجا یک‬ ‫موفقیتی پیدا می‌شود همه در آن شریکند حتی وقتی در یک‬ ‫مسابقه ورزشی برنده می‌شویم همه هستیم؟ اگر بناست یک‬ ‫مشکلی پیدا شود همه روبه‌روی دشمن بایستند رویشان را‬ ‫به سمت دولت کنند‪ .‬این بحث دیگری است ما فدایی ملت‬ ‫ایرانیم این هم روی آن‪ ».‬احمدی‌نژاد ب��ا بیان اینکه اینجا‬ ‫جای تسویه‌‌حساب‌های سیاسی نیست‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬کسانی‬ ‫هستند که خودش��ان می‌دانند چقدر نفع دارند و در جلسات‬ ‫ش��رکت می‌کنند ولی در بیرون هم دولت را متهم می‌کنند‪.‬‬ ‫چطور دی‌ماه و بهمن‌ماه سال گذشته مشکلی وجود نداشت‬ ‫و دولت به خوبی اداره می‌کرد؟»‬ ‫وی همچنین گفت‪« :‬من فک��ر می‌کنم ملت ایران به‬ ‫فشارها غلبه پیدا خواهد کرد‪ ،‬اگر چه دشمن همه فشارهایش‬ ‫را وارد می‌کند‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور با بیان اینکه فش��ارها فقط به س��مت‬ ‫دولت‌ها نیست بلکه روی ملت‌هاس��ت‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬همه‬ ‫اینها جن��گ روانی اس��ت و البته تصمیماتی گرفته ش��ده‪،‬‬ ‫البته مردم ما آرام هستند‪ .‬دشمن سنگی را انداخته است ما‬ ‫باید سنگ را برداریم به سمت خودشان پرتاب کنیم‪ .‬همه‬ ‫قوا و دستگاه‌ها هم باید پش��تیبانی کنند‪ ».‬وی خاطرنشان‬ ‫کرد‪« :‬مرکز مبادالت ارزی در جلس��ات مشترک سه‌قوه به‬ ‫راهکارهایی رس��یده که نظمی‌به بازار ارز بدهد و این‌طور‬ ‫هرچه بانک مرکزی ارز می‌دهد معلوم نباشد به کجا می‌رود‪.‬‬ ‫به اندازه نیازهای کشور ارز است و به ترتیب اولویت پرداخت‬ ‫می‌شود‪ .‬یک مقدار از اینها جنگ و فشار روانی و البته فشار‬ ‫دشمن است‪ .‬دشمن بیش��تر از اینکه در میدان عمل موفق‬ ‫باشد در جنگ روانی موفق بوده است‪ .‬فرض کنیم مبادالت‬ ‫خارجی ما قطع شد؛ سهمش در اقتصاد ایران چقدر است؟‬ ‫ما آنچه مربوط ب��ه هزینه‌های دولت اس��ت را مدنظر قرار‬ ‫داده‌ایم و حد بودجه اعمال شده است‪ .‬باید در نقاط ضعف و‬ ‫قوت حمایت کنیم‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور در پاس��خ به س��وال خبرنگار فونکس‬ ‫چین درب��اره تهدیدات رژیم‌صهیونیس��تی علی��ه ایران و‬ ‫س��خنان نتانیاهو در س��ازمان ملل گفت‪« :‬در شرایطی که‬ ‫هستیم‪ ،‬مدیریتی که دنیا را اداره می‌کند‪ ،‬به همین ترتیبی‬ ‫است که می‌بینیم و به اصطالح ما ایرانی‌ها‪ ،‬سگ‌ها را رها‬ ‫کرده‌اند و سنگ‌ها را بس��ته‌اند‪ ،‬به همین خاطر عده‌ای به‬ ‫راحتی به خود اجازه می‌دهند که هرکسی را تهدید کنند‪».‬‬ ‫وی تصریح کرد‪« :‬مهم‌تر از تهدیدات‪ ،‬مدیریتی اس��ت که‬ ‫چنین اجازه‌ای به آنه��ا می‌دهد و ما واکنش��ی نمی‌بینیم‪.‬‬ ‫مدیریت بین‌المللی باید اصالح ش��ود و در غیر این‌صورت‬ ‫چند صهیونیس��ت بی‌فرهنگ به خود اجازه می‌دهند که به‬ ‫راحتی دیگران را تهدید کنند‪ .‬مل��ت ایران هیچ‌گاه مهاجم‬ ‫نبوده‪ ،‬ولی هم��واره مدافع خیلی خوبی بوده اس��ت و تمام‬ ‫متجاوزان را پشیمان کرده اس��ت‪ ».‬احمدی‌نژاد ادامه داد‪:‬‬ ‫«ما چندان نگران نیس��تیم‪ ،‬چراکه ایران کش��وری نیست‬ ‫که با فرض اینکه آنها بخواهند تهاجم��ی‌کنند‪ ،‬با چهار تا‬ ‫تیر و‌ترقه ایران تکان بخورد‪ .‬ایران کش��ور بزرگ اس��ت‬ ‫اما مشکل از مدیریتی اس��ت که در دنیا وجود دارد و جالب‬ ‫این که ما شرایط کنونی مدیریت جهان را در سازمان ملل‌‬ ‫ترسیم کرده‌ایم و آنها با حرف‌هایش��ان صحبت‌های ما را‬ ‫مستند کردند‪».‬‬ ‫‪ 22‬نفر سرحلقه هستند‬ ‫رئیس‌جمهور در پاسخ به س��وال خبرنگار ایرنا مبنی‬ ‫بر اینکه آیا برخی دس��تگاه‌های داخلی در حال ایجاد خلل‬ ‫و التهاب در بازار ارز هس��تند‪ ،‬گفت‪« :‬من از این دستگاه‌ها‬ ‫می‌خواهم که ب��ا تصمیمات دول��ت همراه��ی کنند و به‬ ‫مس��ئوالن درگیر در این مس��اله کمک کنند‪ ».‬وی ادامه‬ ‫داد‪« :‬یکی از نهادهای اطالعاتی گ��زارش داده که ‪ 22‬نفر‬ ‫در این التهابات سرحلقه هس��تند و تمام آشفتگی‌ها را آنها‬ ‫ایجاد می‌کنند‪ .‬مشخص اس��ت که برای مقابله با اینها چه‬ ‫نهادهایی باید وارد عمل شوند‪ .‬با موبایل با همدیگر تماس‬ ‫می‌گیرند و می‌گویند ‪ 200‬تومان بنداز باال‪ 500 ،‬تومان بنداز‬ ‫باال‪ .‬این کارها ربطی به اقتصاد ن��دارد‪ ،‬بلکه التهاب ایجاد‬ ‫کرده‌اند و مشخص است که کار غلطی است و اگر مسئوالن‬ ‫مربوطه در این زمینه به وظیفه خود عمل کنند‪ ،‬بخش��ی از‬ ‫این التهابات حل خواهد شد‪ ».‬احمدی‌نژاد در پاسخ به سوال‬ ‫دوم خبرنگار ایرنا درباره اینکه رئیس مجلس گفته است که‬ ‫تحریم‌ها تاثیری در اقتصاد کشور نگذاشته است‪ ،‬نظر شما‬ ‫چیست؟ گفت‪« :‬البد تصمیمات ایش��ان تاثیر دارد‪ .‬بعضی‬ ‫افراد در زمان خوشی هستند‪ .‬من احترام زیادی برای ایشان‬ ‫قائلم‪ ،‬اما ایشان حتما خبر دارند که چقدر فروش نفت کاهش‬ ‫پیدا کرده و بانک مرکزی چه مش��کالتی در جابه‌جایی ارز‬ ‫دارد‪ .‬این مصاحبه را خوانده‌ام و متن آن را در اختیار دارم و‬ ‫متاس��فم که با یک خبرگزاری وابس��ته به نهاد نظامی این‬ ‫مصاحبه شده و این خبرگزاری همه خبرهایش علیه دولت‬ ‫است‪ ،‬در حالی که این خبرگزاری وابسته به یک نهاد نظامی‬ ‫و امنیتی نباید وارد مسائل سیاسی شود‪ ».‬رئیس‌جمهور به‬ ‫التهاب بازار ارز در چند ماه پیش اش��اره کرد و گفت‪« :‬ما در‬ ‫مراسم عزاداری نشسته بودیم که پیامکی از این خبرگزاری‬ ‫آمد که قیمت س��که و ارز این مبلغ شده است‪ ،‬در حالی که‬ ‫آن روز بازار تعطیل بود‪ .‬رئیس بانک مرکزی می‌گفت من‬ ‫تعجب کردم و سری به بازار فردوسی و سایر نقاطی که ارز‬ ‫خرید و فروش می‌شود‪ ،‬زدم و دیدم که همه مغازه‌ها تعطیل‌‬ ‫هس��تند‪ .‬این خبرگزاری در این روزها ه��م این حرف‌ها را‬ ‫مطرح می‌کند‪ ».‬احمدی‌نژاد افزود‪« :‬از سیاست‌های دولت‬ ‫انتقاد می‌کنند که این سیاس��ت‌ها به نفع مردم نیس��ت‪ ،‬در‬ ‫حالی که تمام سیاس��ت‌های ما به نفع مردم است و دلیلی‬ ‫ندارد که ما سیاستی علیه مردم داشته باشیم‪ .‬می‌گویند این‬ ‫دولت می‌خواهد دولت آینده را نیز در اختیار داش��ته باشد‪،‬‬ ‫یا اینک��ه می‌خواهد کارهای��ی کند که ب��رای دولت بعدی‬ ‫مشکالت بیشتری ایجاد شود‪ ».‬وی خاطرنشان کرد‪« :‬از‬ ‫همان ابتدا که طرح هدفمندی یارانه‌ها اجرا ش��د‪ ،‬مخالفت‬ ‫کردند‪ ،‬با اینکه دو ریال به جیب مردم برود‪ ،‬مش��کل دارند‪.‬‬ ‫اینکه بیش از این درصد کمی از مردم از ‪ 70‬الی ‪ 80‬درصد‬ ‫یارانه‌ها اس��تفاده می‌کردند و امروز ب��ا هدفمندی یارانه‌ها‬ ‫می‌خواهیم از جیب مصرف‌کنندگان بیشتر به آنها که کمتر‬ ‫مصرف می‌کنند پول بریزیم انتق��اد می‌کنند‪ ،‬این در حالی‬ ‫اس��ت که هیچ پول جدیدی وارد بازار نش��ده که می‌گویند‬ ‫این طرح نقدینگی ایجاد کرده اس��ت‪ ».‬احمدی‌نژاد گفت‪:‬‬ ‫«همراه با بیرونی‌ها فریاد می‌زنند که دولت ناتوان است و‬ ‫همان س��خنان را تکرار می‌کنند‪ .‬آن کس��انی که امروز به‬ ‫افزایش نقدینگی انتق��اد می‌کنند‪ ،‬در عی��ن حال تصمیم‬ ‫می‌گیرند که بانک‌ها معوقات خود را پنج سال دیرتر بدهند‬ ‫و با این کار مبادالت را دچار رکود می‌کنند و همین کارشان‬ ‫به مفهوم افزایش نقدینگی است‪ ،‬یعنی آنها وقتی تصمیمی‌‬ ‫می‌گیرند و تبعات آن به وجود می‌آید آن را به گردن دولت‬ ‫می‌اندازند‪».‬‬ ‫از این حرف‌هاس��ت که راجع به دالر و ارز و این موارد گفته‬ ‫می‌شود و دنبال کارهای دیگری هم هستند و به همین خاطر‬ ‫این گروه را از لیست‌ترویست‌ها خارج کردند‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد با تاکید بر اینکه احمدی‌نژاد هیچ‌وقت دروغ‬ ‫نمی‌گوید‪ ،‬گفت‪« :‬راستش را بخواهید اینکه آمریکا منافقین‬ ‫را از لیس��ت تروریس��ت‌ها خارج کرده‪ ،‬باعث خوش��حالی‬ ‫ماست‪ ،‬چون اگر بنا بود تبلیغات و خرج کنیم و به دنیا بگوییم‬ ‫دولت آمریکا حامی‌اصلی تروریس��م اس��ت و با استاندارد‬ ‫دوگانه برخورد می‌کند‪ ،‬بای��د ‪ 600‬ـ ‪ 500‬میلیارد دالر خرج‬ ‫می‌کردیم‪ ،‬ام��ا حاال خودش��ان مفت و مجانی ای��ن کار را‬ ‫کردن��د‪ ».‬او همچنین گفت‪« :‬حذف گروه��ک منافقین از‬ ‫لیست تروریست‌ها را توسط آمریکا رسما محکوم می‌کنیم و‬ ‫اطالعیه خواهیم داد‪».‬‬ ‫بهتر بود درباره جوانفکر حوصله می‌کردند‬ ‫در ادام��ه ای��ن نشس��ت‪ ،‬خبرن��گار روزنام��ه ایران‬ ‫پرس��ش خود را از رئیس‌جمه��ور این طور مط��رح کرد که‬ ‫آقای احمدی‌نژاد مشاور مطبوعاتی ش��ما بازداشت شد‪ ،‬در‬ ‫حالی که شما حضور نداش��تید و اتهامی‌علیه او مطرح شد‬ ‫که ما نمی‌توانیم از آن بگذریم‪ ،‬یعنی اتهام توهین به مقتدا و‬ ‫موالیمان امام خامنه‌ای‪ .‬شما خود می‌دانید که در این مدت‬ ‫به ما چه گذشته است‪ .‬از مجله خاتون بگیرید که از نظرات‬ ‫علما و هفت هزار نجابت زن ایرانی و نظر مقام معظم رهبری‬ ‫نوشته بودید‪ ،‬اما ما را محارب نامیده بودند‪ .‬به روزنامه ایران‬ ‫حمله شد‪ ،‬گاز اشک‌آور زدند و امروز مشاور مطبوعاتی شما را‬ ‫که والیت‌مداری ایشان بر همه ثابت شده است‪ ،‬به توهین به‬ ‫والیت متهم می‌شود‪ .‬پرسش من از شما این است که با چه‬ ‫هدفی به شما و دولت شما انگ توهین به والیت می‌زنند؟‬ ‫احمدی‌نژاد با خنده پاس��خ داد‪« :‬چرا از من پرسیدی؟‬ ‫از آنهایی که این کار را کرده‌اند بپرس؛ البته اگر پیدایش��ان‬ ‫ی اس��ت ک��ه در زمان ‪ 10‬دقیقه‬ ‫کردید‪ .‬حتما ضرورت مهم ‌‬ ‫سخنرانی من در مجمع سازمان ملل دستگیرشان کرده‌اند‪.‬‬ ‫البته این اقدام کار خوبی نبود‪ ،‬خودشان هم متوجه شدند‪ .‬این‬ ‫مسائل خبر اول ش��د در حالی که ما جنایات صهیونیست‌ها‬ ‫را در سازمان ملل بیان می‌کردیم‪ ،‬باید به خبرنگاران پاسخ‬ ‫می‌دادیم که در ایران چه خبر است‪ .‬شاید بهتر بود که حوصله‬ ‫می‌کردند‪ ».‬رئیس‌جمه��ور افزود‪« :‬اتهامی‌ک��ه گفتید به‬ ‫آقای جوانفکر نسبت داده‌اند‪ ،‬به ایش��ان نمی‌چسبد‪ .‬روش‬ ‫‪15‬‬
‫خبرنامه‬ ‫درستی نیست‪ .‬اگر بنا باشد این مساله را باب کنند‪ ،‬خیلی بد‬ ‫می‌شود‪ .‬توهین به رهبری را کس��ی نمی‌پذیرد‪ .‬ملت ایران‬ ‫به خاطر ادب تاریخی و ایمان��ش مرزهایی دارد‪ .‬اگر اینطور‬ ‫باشد‪ ،‬همه را آن وقت می‌توانند از دم ردیف کنند‪ ».‬وی در‬ ‫پایان پاسخ خود به این پرسش گفت‪« :‬من با کسانی که باید‬ ‫دراین‌باره صحبت کنم‪ ،‬صحبت خواهم کرد‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫نگران مسائل فرهنگی هستیم‬ ‫رئیس‌جمهور پیش از پاسخ دادن به سوال خبرنگار مهر‬ ‫که پرسید رهکردهای مقام معظم رهبری در حوزه فرهنگ‬ ‫چه بوده و عملکرد ش��ما در این زمینه چگونه است؟ گفت‪:‬‬ ‫«پیش از آنکه پاسخ شما را بگویم یادداشتی به من دادند که‬ ‫بر‌اساس آن مهر پیامکی منتشر کرده که می‌گوید «هجمه‬ ‫احمدی‌نژاد به نهادهای امنیتی»‪ .‬آیا من چنین چیزی گفتم؟‬ ‫ی که وابسته به نهادهای امنیتی است‪،‬‬ ‫من می‌گویم خبرگزار ‌‬ ‫باید دقیق‌تر عمل کند‪ ،‬نهادهایی که از دولت پول می‌گیرند‪،‬‬ ‫نباید علیه دولت سیاسی‌کاری کنند‪».‬‬ ‫وی گفت‪« :‬در زمینه فرهنگی ه��م باید بگویم که ما‬ ‫هم نگران مسائل فرهنگی هستیم‪ .‬انقالب ما یک انقالب‬ ‫فرهنگی بود و آنچه مقام معظم رهبری به ما رهکرد دادند‪،‬‬ ‫همان اس��ت که در کارگروه‌های فرهنگی تصویب و آن را‬ ‫دنبال کرده‌ایم‪ .‬م��ن فکر می‌کن��م در بحث‌های فرهنگی‬ ‫مهم‌ترین مس��اله رویکردهای ماس��ت‪ .‬آیا مل��ت ما ملتی‬ ‫بی‌فرهنگ است؟ چنین نیست‪ ،‬تاریخ می‌گوید که ملت ما‬ ‫بافرهنگ‌ترین است و مردم ما خودشان توانسته‌اند عناصر‬ ‫ممتاز و درخشان فرهنگ خود را حفظ کنند‪ .‬ملت ما اسالم‪،‬‬ ‫توحید‪ ،‬انسانیت‪ ،‬پاکی و سنت‌های متعالی را پذیرفته و پای‬ ‫آن ایستاده است‪ ».‬رئیس‌جمهور گفت‪« :‬برخی وقتی سخن‬ ‫از فرهنگ می‌ش��ود گویا متهم اصلی در این زمینه مردمند‪،‬‬ ‫در حالی که مردم ما مدعی هستند‪ .‬اگر کوتاهی هست باید‬ ‫از مراکز فرهنگی مانند وزارت ارش��اد‪ ،‬س��ازمان تبلیغات‪،‬‬ ‫صداوسیما‪ ،‬حوزه‌ها و دانش��گاه‌ها پرسید‪ .‬دولت به‌دنبال آن‬ ‫اس��ت که در زمین ‌ه فرهنگی رویکرد صحیح را مطرح کند و‬ ‫در حوزه‌های کتاب‪ ،‬نظام جامع علمی‪ ،‬بازی‌های رایانه‌ای و‬ ‫بنیاد س��عدی و نهادهای دیگر این مساله دنبال شده است‪،‬‬ ‫کمک‌های این دولت در حمای��ت از نهادهای فرهنگی در‬ ‫طول تاریخ بی‌سابقه است‪ ».‬احمدی‌نژاد یادآور شد‪« :‬حوزه‬ ‫‪16‬‬ ‫فرهنگ‪ ،‬حوزه‌ای است که نباید در آن تحلیلی صورت گیرد‬ ‫و ما نباید به یک مس��اله کوچک در این ح��وزه بیش از حد‬ ‫ی نکنند‬ ‫بپردازیم‪ .‬گاهی برخی نهادها اگر کاری نکنند و اقدام ‌‬ ‫بهتر است؛ چرا که آنها نمی‌دانند با چه ملتی مواجه هستند‪،‬‬ ‫اگر رها کنند ملت خود بهتر عمل می‌کن��د‪ .‬در طول تاریخ‬ ‫کسی نتوانسته به ملت ما چیزی را تحمیل کند و بزرگ‌ترین‬ ‫کار فرهنگی‪ ،‬باور کردن عظمت ملت ماست‪ ».‬وی گفت‪:‬‬ ‫«مش��ی مقام معظم رهبری و حضرت امام(ره) که همواره‬ ‫همان مشی اس��ت که دولت نیز دنبال می‌کند‪ ،‬البته این را‬ ‫بگویم که دولت عامل مس��تقیم در حوزه فرهنگ نیس��ت‪،‬‬ ‫من هم می‌گویم که همه در حوزه فرهنگ نگاه‌ش��ان باید‬ ‫بر‌اساس اعتماد به جوانان باشد؛ چرا‌که این جوانان بودند که‬ ‫کشور را نجات دادند‪ ،‬االن هم به نظر من جوانان ما بهترین‬ ‫و پاک‌ترین هس��تند‪ .‬زنان ما بهترین‌ها هس��تند‪ .‬شاید عده‬ ‫قلیلی هستند که سازمان یافته عمل می‌کنند که حساب‌شان‬ ‫جداس��ت‪ ».‬رئیس‌جمه��ور در پاس��خ ب��ه این س��وال که‬ ‫مقام معظم رهبری چه انتقاداتی داشتند و در برابر انتقادات‬ ‫مقام‌معظم رهبری و دیگران چه کاری انجام دادید؟ گفت‪:‬‬ ‫«البته انتقادات برخی افراد شخصی است‪ .‬انتقادات رهبری‬ ‫همان انتقاداتی است که ما هم داریم به صداوسیما و سازمان‬ ‫تبلیغات و سایر نهادهایی که در حوزه فرهنگ فعال هستند‪.‬‬ ‫بودجه‌های فرهنگی که به نهادها داده‌ایم و ‪ 10‬برابر شده چه‬ ‫شده است؟ بحث ما تقابل و درگیری نیست‪ ،‬بلکه انتقاداتی‬ ‫از سر دلسوزی و برای تعالی است‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد تصریح کرد‪« :‬انتقادات من و مقام معظم‬ ‫رهبری برای تعالی است و نه تکفیر‪ ،‬دلسوزانه و از سر محبت‬ ‫اس��ت‪ .‬اش��کاالت را باید بگوییم و معنای آن حمله به افراد‬ ‫نیست‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور افزود‪« :‬از س��وی دیگ��ر نباید مباحث‬ ‫فرهنگی را به چماق سیاس��ی تبدیل کنیم‪ .‬برخی این طور‬ ‫هس��تند و تا‌ تریبونی به دس��ت می‌آورند‪ ،‬دیگران را تکفیر‬ ‫می‌کنند‪ .‬کس��ی نباید دیگ��ری را به ضدیت ب��ا انقالب و‬ ‫فرهنگ متهم کند و ای��ن یکی از کارهای بدی اس��ت که‬ ‫انجام می‌شود‪ ».‬او یادآور شد‪« :‬از اول که جناح‌بندی‌ها در‬ ‫کشور مطرح شد‪ ،‬من نگران بودم که مبادا ارزش‌های الهی‬ ‫جای خود را به مطالبات باندی و حزبی بدهد و افراد متهم به‬ ‫ضدیت با انقالب شوند‪ .‬این روش خیلی غلط است و برخی‬ ‫رس��انه‌ها نیز این کار را می‌کنند‪ .‬ما ملت بزرگی هستیم که‬ ‫در آن افکار گوناگونی وجود دارد‪ ،‬اما همگان عاش��ق ایران‪،‬‬ ‫اسالم‪ ،‬موحد و دلسوز هستند‪».‬‬ ‫‪ 7‬سال در فشار‬ ‫خبرنگار روزنامه ماینی‌چی ژاپن نیز از احمدی‌نژاد سوال‬ ‫کرد که باتوجه ب��ه انتخابات آینده در ایران‪ ،‬آیا دس��تگیری‬ ‫مشاور مطبوعاتی رئیس‌جمهور برای اعمال نوعی فشار به‬ ‫دولت است؟ که احمدی‌نژاد پاسخ داد‪« :‬ما هفت سال است‬ ‫که در فشار هستیم و در این دو سال اخیر بیشتر بوده است‪ .‬ما‬ ‫عادت کرده‌ایم که در فشار زندگی کنیم‪».‬‬ ‫خبرنگار ماینی‌چی ژاپن در راستای تکمیل پرسش خود‬ ‫یادآور شد‪« :‬آیا این فش��ار از سوی جناح خاصی است؟» که‬ ‫احمدی‌نژاد پاسخ داد‪« :‬من چنین برداشتی ندارم‪».‬‬ ‫خبرنگار از رئیس‌جمهور پرس��ید پس برداش��ت شما‬ ‫چیست؟ که رئیس‌جمهور پاس��خ داد‪« :‬برداشت من غیر از‬ ‫برداشت شماست‪ .‬ما فکر می‌کنیم حق آقای جوانفکر نیست‪.‬‬ ‫فکر نمی‌کنیم که این دستگیری به نفع کشور باشد‪ .‬نه اینکه‬ ‫مساوات افراد را در برابر قانون نقض می‌کنیم‪ ،‬هرگز این گونه‬ ‫نیست‪ .‬حرف جوانفکر هرگز توهین به رهبری نبوده است‪.‬‬ ‫مجله خاتون‪ ،‬مجله خالف شرعی نیس��ت‪ .‬نظرات در این‬ ‫زمینه متفاوت است‪ .‬دس��تگاه قضایی موظف است نظرات‬ ‫رهبری را در احکام شرعی بگیرد‪».‬‬ ‫جنگ روانی شش‌ماهه‬ ‫رئیس‌جمهور در پاسخ به پرس��ش خبرنگار فارس در‬ ‫رابطه با وضعیت اقتصادی ک��ه دالر از ‪ 900‬تومان به چهار‬ ‫هزار تومان رسیده است و این چه اقتصادی است که با یک‬ ‫پیامک زیر و رو می‌ش��ود؟ و با اش��اره به صحبت‌هایی که‬ ‫رئیس‌جمهور در این نشس��ت خبری خطاب به خبرگزاری‬ ‫فارس گفته ب��ود و همچنین بیان اینک��ه در آن روز تعطیل‬ ‫پیامکی با این عنوان ارسال نشده و این حرف درستی نیست‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬اقتصاد با یک پیامک زیر و رو نمی‌ش��ود‪ .‬شما شش‬ ‫ماه عملکرد دوس��تان را روی میز بگذارید و بررس��ی کنید‪.‬‬ ‫جنگ روانی شش ماهه بوده است‪ .‬من مثال زدم که در روز‬ ‫تعطیل به‌طور وسیع پیامک منتشر شده است‪ ،‬این گزارش‬ ‫رسمی وزارت اطالعات و مخابرات است‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد با تاکید بر اینکه انتقاد من دلسوزانه است‪،‬‬
‫جوابگو هستیم و تنها کسی که در این کشور جواب می‌دهد‬ ‫ما هستیم‪ .‬به آقای ضرغامی‌ گفتم آیا در دستگاه‌های دیگر‬ ‫کش��ور هیچ اش��کالی وجود ندارد و در این کشور همه چیز‬ ‫مرتب است و تنها دولت ضعف دارد؟»‬ ‫رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه تنها مسئولی هستم که‬ ‫هیچ نگرانی ندارم که در دل مردم حاضر ش��وم و به خیابان‬ ‫بروم‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬من دلم با مردم اس��ت و پر از عشق به‬ ‫آنهاست و کاری نمی‌کنم که به مردم فشار آید یا برای خودم‬ ‫کار کنم پس اگر ش��ما به‌عنوان یک مسلمان بررسی کنید‬ ‫می‌بینید یک خبر مبنی بر انتقاد از دیگران بوده است یا خیر؟‬ ‫در حالی که همه‌اش تعریف است و این روش درستی نیست‪،‬‬ ‫چه در مورد این دولت و چه در مورد دولت‌های دیگر‪».‬‬ ‫وی با بیان اینک��ه دلیل حمالت به دول��ت را به من‬ ‫گفته‌اند و من این دالیل را می‌دانم و ملت هم می‌داند‪ ،‬اظهار‬ ‫کرد‪« :‬در حال حاضر دشمن فشار آورده و می‌خواهد با بازی‬ ‫با عدد در خیابان‌ها و نه در واقع‌‪ ،‬نگرانی درست کند و بگوید‬ ‫اقتصاد ایران را دچار مشکل کرده‌ایم‪ .‬پس آیا درست است‬ ‫همه جمع ش��ویم و بگوییم دولت اشتباه کرده است؟ اصال‬ ‫چنین باش��د؛ حاال باید چه‌کار کرد؟ هر پیش��نهادی دولت‬ ‫می‌دهد اشکال می‌گیرید پس شما پیشنهادی دهید‪».‬‬ ‫ب�ازار را ب�ه ه�م می‌ریزن�د و ح�اال می‌گوین�د چرا‬ ‫رئیس‌جمهور درست نمی‌کند‬ ‫رئیس‌جمهور ادامه داد‪« :‬متواضعانه‪ ،‬عاجزانه و برادرانه‬ ‫خواهش می‌کنم؛ االن وقت این نیس��ت که کسی بخواهد‬ ‫حساب‌های خود را تسویه کند‪ .‬من کوچکتر از شما هستم‪،‬‬ ‫می‌گویم که اگر خیلی حضور من برایتان سخت است‪ ،‬یک‬ ‫خط بنویسیم خداحافظ شما‪ ،‬اگر نه‪ ،‬دولت باید تا زمانی که‬ ‫هست با قدرت کار را انجام دهد و ملت بداند ما به فضل الهی‬ ‫با قدرت کارمان را دنبال می‌کنیم و در دفاع از حقوق ملت کم‬ ‫نمی‌گذاریم چون برای همین آمده‌ایم‪».‬‬ ‫وی با تاکید بر اینکه همه باید به هم کمک دهیم‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«عده‌ای می‌گویند درآمد ارزی دولت در تاریخ بی‌نظیر است‬ ‫اما این حرف‌های س��طحی و غیرعالمانه است‪ ،‬چون عدد‬ ‫ت کاالهای خارجی هم باال رفته است و‬ ‫باالست‪ ،‬اما آیا قیم ‌‬ ‫قدرت خرید کاال نیز کاهش پیدا می‌کند؟»‬ ‫در ی�ک نب�رد تمام‌عیار ق�رار داریم‪ ،‬برخ�ی متوجه‬ ‫نیستند‬ ‫احمدی‌نژاد در ادامه نشست خبری خود با خبرنگاران‬ ‫داخلی و خارجی در پاسخ به پرسش خبرنگار فارس گفت‪:‬‬ ‫رئیس‌جمهور همچنین در پاس��خ به س��وال خبرنگار‬ ‫المیادی��ن درب��اره تح��والت س��وریه و اینک��ه اردوغان‪،‬‬ ‫نخست‌وزیر ترکیه و محمد المرس��ی‪ ،‬رئیس‌جمهور مصر‬ ‫سخنرانی‌های تندی در مورد سوریه داش��ته‌اند و از ایران‪،‬‬ ‫روس��یه و چین برای تجدیدنظ��ر در مورد س��وریه دعوت‬ ‫کرده‌اند‪ ،‬تالش‌های ایران برای حل بحران سوریه چیست‪،‬‬ ‫اظهار داش��ت‪« :‬اوضاع سوریه پیچیده ش��ده است و بافت‬ ‫آن چون طایفه‌ای اس��ت‪ ،‬بر پیچیدگی مس��اله می‌افزاید‪.‬‬ ‫عدالت و آزادی حق همه ملت‌هاست‪ .‬اما برسر شیوه احقاق‬ ‫این حق اختالف‌نظر وج��ود دارد که ما معتقدیم باید تفاهم‬ ‫ملی ش��ود‪ ،‬اما برخی قائل به جنگند‪ ».‬وی افزود‪« :‬برخی‬ ‫به دولت س��وریه و برخی به معارضین ب��رای جنگ کمک‬ ‫می‌کنند‪ .‬البته ممکن است عنصر س��ومی‌ نیز پیدا شود که‬ ‫در س��وریه دخالت کند‪ ،‬اما ما اینها را قب��ول نداریم‪ ،‬چراکه‬ ‫به ضرر س��وریه اس��ت و هر گروهی که با جنگ به قدرت‬ ‫برس��د‪ ،‬معنایش جنگ دائمی‌در س��وریه خواه��د بود‪ .‬راه‬ ‫بحران سوریه تفاهم ملی است و اینکه مردم باید حکومت‬ ‫را انتخاب کنند‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهور ادامه داد‪« :‬دوس��تانی که نظرات خود‬ ‫را داده‌اند‪ ،‬برخی طرفدار روش جنگند‪ ،‬اما تالش کردیم تا‬ ‫گروه تماسی تشکیل ش��ود و میان آنها تفاهم برقرار گردد‪.‬‬ ‫راه جنگ راه خوبی نیس��ت و هر نفری که کشته می‌شود‪،‬‬ ‫موجب ناراحتی اس��ت‪ .‬بای��د تفاهم صورت گی��رد‪ ،‬چراکه‬ ‫جنگ حاصلی جز خسارت و ویران کردن این کشور ندارد‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد در پاسخ به پرسش خبرنگار مبنی‌بر اینکه نظر‬ ‫شما درباره حضور آقای بشار‌اسد در حکومت چیست‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«ما نمی‌گوییم که چ��ه کار کنند‪ ،‬م��ا می‌گوییم که تفاهم‬ ‫برقرار شود‪ ،‬قطعا باید در سوریه انتخابات آزاد برگزار شود‪.‬‬ ‫ما نمی‌گوییم چه کسی بماند یا چه کسی برود‪ ،‬ولی این حق‬ ‫مردم است که انتخاب کنند‪ ».‬احمدی‌نژاد در پایان نشست‬ ‫خبری سه ساعته خود‪ ،‬ضمن قدردانی از ملت ایران گفت‪:‬‬ ‫«اگر گله‌ و گله‌گذاری در این جلس��ه صورت گرفت نشانه‬ ‫دشمنی و دعوا نیست‪ .‬ما همه با هم هستیم و به لطف خدا‪،‬‬ ‫ملت ایران این صحنه‌های س��خت را به‌خوبی پش��ت سر‬ ‫خواهد گذاشت‪g ».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫اگر خیلی حضور من برایتان سخت است‪ ،‬خداحافظ‬ ‫شما‬ ‫راه بحران سوریه تفاهم ملی است‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫خطاب به خبرنگار فارس خاطرنشان کرد‪« :‬بحث‌های من‬ ‫از روی دشمنی نیست و کسی نباید روی شاخه بنشیند و آن‬ ‫را ببرد‪ .‬شخص شما مطرح نیس��ت که االن دفاع می‌کنید‪.‬‬ ‫شما در خبرگزاری یک خبرنگار هس��تید و کارتان را خوب‬ ‫انجام می‌دهید‪ .‬پس خطاب من‪ ،‬ش��ما نیس��تید اما همین‬ ‫االن عدد چهار‌‌هزار‌ تومان را شما مطرح کردید بدون اینکه‬ ‫توجه داشته باشید این یک جنگ روانی است‪ .‬جنگ روانی‬ ‫شاخ و دم ندارد‪ ».‬وی با اشاره به اینکه طبیعی است عده‌ای‬ ‫با دولت مخالفت کنند و ما نمی‌‌گوییم چرا مخالف هس��تید‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬باز تاکید می‌کنم مساله‪ ،‬شخص جنابعالی نیست‪ ،‬اما‬ ‫رفتار روشن است که برخی رسانه‌ها مقابل دولت هستند‪ .‬من‪،‬‬ ‫احمدی‌نژاد‪ ،‬تنها کسی در کشور هس��تم که شما می‌توانید‬ ‫در مقابل او چنین صحبت کنید‪ .‬اگر کس��ی دیگر است اسم‬ ‫ببرید‪ ».‬احمدی‌نژاد با طرح این پرسش که آیا در این کشور‬ ‫فقط دولت کار می‌کند و جاهای دیگر اشکال ندارند؟ گفت‪:‬‬ ‫«یک انتقاد از قوه‌‌قضاییه را به م��ن بگویید‪ .‬آیا قوه قضاییه‬ ‫قابل انتقاد نیست یا نقش کمتری در امنیت اقتصادی دارد؟‬ ‫اگر نقش ندارد چطور یک قوه مس��تقل و هم‌طراز یا گاهی‬ ‫باالتر از رئیس‌جمهور اس��ت که می‌توان��د رئیس‌جمهور را‬ ‫مورد س��وال قرار دهد؟ آیا مجلس نقشی ندارد یا شهرداری‬ ‫اشکالی ندارد؟»‬ ‫وی با اشاره به دوره مدیریت خود در شهرداری تهران‬ ‫گفت‪« :‬در دوره‌ای که ش��هردار تهران بودم‪ ،‬اگر چاله‌ای در‬ ‫خیابان پیدا می‌شد صدها مقاله در رابطه با آن نوشته می‌شد‪.‬‬ ‫به‌‌خاطر دارم یک قاضی حکم برای قل��ع و قمع تعدادی از‬ ‫درختان مقابل صداوس��یما داده بود و ش��هرداری مخالفت‬ ‫کرد اما در نهایت بر‌اساس حکم قضایی این کار اتفاق افتاد‬ ‫و رسانه‌ها علیه شهردار وقت یعنی من بسیار مطلب نوشتند‬ ‫و امروز در خیابانی دیدم که تعداد زیادی از درختان قدیمی‬ ‫‌قطع شدند‪ ،‬اما یک خبر در این رابطه منتشر نشد و این روشن‬ ‫است که عملکرد برخی رسانه‌ها یکطرفه است‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد با طرح این پرس��ش که آیا در این کشور‬ ‫هیچ‌کس هیچ اشکالی ندارد و فقط دولت است؟ تصریح کرد‪‌:‬‬ ‫«به آقای ضرغامی‌گفتم کدام قانون گفته است صداوسیما‬ ‫ناظر بر دولت اس��ت و یک نفر از کارمندان ش��ما به‌عنوان‬ ‫مجری در برنامه زنده می‌گوید آقای رئیس‌جمهور گوشی را‬ ‫بردار و جوابگو باش‪ .‬ما که زیر پای مردم هستیم و همیشه‬ ‫احمدی‌نژاد با اشاره به اینکه تازگی‌ها مطرح کردند که‬ ‫رئیس‌جمهور نمی‌خواهد عمل کند و رها کرده است‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«شما با دشمن همراهی کرده‌اید‪ .‬مشکل پیدا شده است و باز‬ ‫هم فحشش را به رئیس‌جمهور می‌دهید‪ .‬به لطف خدا از این‬ ‫عرصه عبور خواهیم کرد‪ .‬دشمن به جایی نخواهد رسید ولی‬ ‫با این روش یک دبیرستان دو کالسه را نمی‌توان اداره کرد‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه شش ماه بازار را به هم می‌ریزند و حاال‬ ‫می‌گویند چرا رئیس‌جمهور درست نمی‌کند‪ ،‬گفت‪« :‬مردم‬ ‫بی‌جهت در فشار هستند که بخش��ی از آن توسط دشمن و‬ ‫جنگ اس��ت اما بخش زیادی از آن تحمیلی به مردم است‪،‬‬ ‫چون خیلی‌ها نمی‌توانند معامله و خرید و فروش کنند پس‬ ‫همه باید کمک کنند و نگذارند کشور آسیب ببیند‪».‬‬ ‫احمدی‌نژاد افزود‪« :‬رئیس محترم مجلس بجای آنکه‬ ‫پنج صفحه مصاحبه و دولت را متهم کند‪ ،‬باید کمک کند‪ .‬با‬ ‫یک‌سوم این ارز می‌توانیم کشور را اداره کنیم به‌شرط اینکه‬ ‫همه کمک دهند و من فکر می‌کنم این اتفاق بیفتد‪ ،‬چون ما‬ ‫چاره‌ای نداریم جز اینکه همه به هم کمک کنیم‪».‬‬ ‫«هشتاد میلیارد دالر در بخش نیرو و سدسازی صرف شده‬ ‫و برای اولین بار صندوق توس��عه ملی چه��ل میلیارد دالر‬ ‫ذخیره دارد‪ .‬همه دولت‌های بعد از انقالب ذخیره صندوق‬ ‫را خرج کرده‌اند‪ ،‬اما ما هرچقدر خرج کردیم‪ ،‬در بودجه بوده‬ ‫اس��ت‪ ،‬مهم این است که همه دس��ت به دست هم دهیم‪.‬‬ ‫دشمن آشکارا چنگ و دندان نشان می‌دهد‪ .‬ما باید یکدیگر‬ ‫را در این راه یاری کنیم‪ ».‬وی افزود‪« :‬من دس��ت همه را‬ ‫می‌بوسم و کوچک همه هستم از شما هم گذشتم و هرچه‬ ‫می‌خواهید‪ ،‬بگویید‪ ،‬اما بدانید که ما در یک نبرد تمام‌عیار‬ ‫قرار داریم‪ ،‬ولی متاسفانه برخی متوجه نیستند‪ .‬ما تاکنون‬ ‫ارز موردنیاز کشور را تامین کردیم و پس از این نیز به لطف‬ ‫خدا تامین خواهد ش��د و دش��من نیز از این عرصه چیزی‬ ‫به‌دس��ت نخواهد آورد و مطمئنا پش��یمان می‌شود‪ .‬راهی‬ ‫جز اینکه در این عرصه مقاومت کنی��م‪ ،‬نداریم و ما کاری‬ ‫جز خدمتگزاری به مردم بلد نیس��تیم‪ ».‬احمدی‌نژاد تاکید‬ ‫کرد‪« :‬ما با یک جنگ اقتصادی مواجه هستیم‪ ،‬همه باید به‬ ‫کمک دولت بیایند‪ ،‬چراکه دولت در خط‌مقدم قرار دارد‪ .‬من‬ ‫نمی‌خواهم بگویم که رئیس کل بانک‌مرکزی چند‌تا پرونده‬ ‫برایش درست شده که باید به آنها جواب بدهد‪ .‬کمک کنید‬ ‫که بار از روی دوش مردم برداش��ته شود‪ ».‬رئیس‌جمهور‬ ‫همچنین گفت‪« :‬من مقابل دش��من و در کن��ار ملت قرار‬ ‫دارم‪ .‬ش��ما هم روش��ن کنید که در مقابل من هستید یا در‬ ‫مقابل دش��من‪ .‬من همه بچه‌های فارس را دوست دارم و‬ ‫رئیس ش��ما را هم دوس��ت دارم‪».‬‬ ‫‪17‬‬
‫يك نشست‪ ،‬چند واكنش‬ ‫عكس‌العمل چهره‌هاي سياسي به اظهارات احمدي‌نژاد‬ ‫سخنان محمود احمدي‌نژاد‪ ،‬رئيس‌جمهور در كنفرانس‬ ‫خبري‌اش با خبرنگاران با واكنش‌هاي بسياري مواجه شد‪.‬‬ ‫البته بسياري از چهره‌هاي سياسي از اظهارات او انتقاد كردند‬ ‫و تقريبا كس��ي حاضر به حمايت از اين اظهارات نش��د؛ چه‬ ‫آنكه احمدي‌نژاد در كنفرانس خبري خود بسياري از نهادها‬ ‫و چهره‌هاي سياسي را به نقد كشيد و اينگونه بود كه اغلب‬ ‫واكنش‌ها به اظهارات او با چاشني انتقاد همراه بود‪.‬‬ ‫متأسفم كه فرافكني مي‌كنند‬ ‫اولين واكنش از س��وي مصطفي پورمحمدي‪ ،‬رئيس‬ ‫سازمان بازرس��ي كل كش��ور صورت گرفت‪ .‬او در واكنش‬ ‫به اظه��ارات رئيس‌جمه��ور گفت‪« :‬م��ن از صحبت‌هاي‬ ‫رئيس‌جمه��ور متاس��فم‪ ،‬دس��تگاه‌هاي امنيت��ي صحت‬ ‫گفته‌هاي رئيس‌جمهور را بررس��ي كنن��د و ‪ 22‬نفري را كه‬ ‫ايشان مي‌فرمايند سر‌حلقه نوس��انات اخير بازار هستند را به‬ ‫مردم معرفي كنند‪ ».‬او با طرح اين سوال كه چرا رئيس‌جمهور‬ ‫با فرافكني مشكالت موجود را به گردن ديگران مي‌اندازد‪،‬‬ ‫تصريح كرد‪« :‬يكي از مهمتري��ن عوامل افزايش قيمت ارز‬ ‫وجود تحريم‌هايي اس��ت كه عليه كشورمان صورت گرفته‬ ‫است‪ .‬همه بار سنگين تحريم‌ها را قبول دارند‪ ،‬اما اين دليل‬ ‫نمي‌شود كه براي اين مشكالت و نحوه مواجهه با تحريم‌ها‬ ‫تدبير نكنيم‪».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫لزوم تغيير رويه‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫حسين سبحاني‌نيا‪ ،‬عضو هيات‌رئيسه مجلس با تاكيد بر‬ ‫اينكه متاسفانه انتقادات سازنده نمايندگان از دولت به مذاق‬ ‫مسئوالن اجرايي خوش نيامده اس��ت‪ ،‬تصريح كرد‪« :‬قرار‬ ‫دادن منتقدان دلسوز در صف دش��منان كار اشتباهي است‪.‬‬ ‫از اين رو دولت بايد در اين رابط��ه تغيير رويه و عقيده داده و‬ ‫حرمت دستگاه و قواي ديگر را نگه دارد‪».‬‬ ‫او در واكنش به سخنان رئيس‌جمهور گفت‪« :‬براساس‬ ‫قانون دولت مس��ئوليت مديري��ت امور كش��ور را برعهده‬ ‫دارد‪ ،‬از اي��ن رو بايد پاس��خگوي مش��كالت باش��د‪ .‬قابل‬ ‫پذيرش نيس��ت كه رئيس‌جمه��ور كارهاي مطل��وب را به‬ ‫خود و دس��تگاه اجرايي و اقدام��ات ضعيف را ب��ه ديگران‬ ‫نسبت دهد‪».‬‬ ‫نماينده نيش��ابور با تاكيد بر اينكه دولت بايد در مقابل‬ ‫نقدهاي دلس��وزانه مس��ئوالن به ويژه نمايندگان مجلس‬ ‫انتقادپذير باش��د‪ ،‬اف��زود‪« :‬هم‌اكنون اگر ‪ ۱۰‬نقد از س��وي‬ ‫نمايندگان به دولت شود به‌طور حتم اكثر آنها نقدهاي سازنده‬ ‫و دلس��وزانه براي كشور و مردم اس��ت‪ ،‬از اين رو دولت بايد‬ ‫روحيه نقدپذيري را در خود تقويت كند‪ ».‬عضو هيات‌رئيسه‬ ‫مجلس ش��وراي اس�لامي‪ ،‬با بيان اينكه در شرايط كنوني‬ ‫نمي‌توان از ضعف مديريتي دولت چشم‌پوش��ي كرد‪ ،‬ياد‌آور‬ ‫شد‪« :‬به‌طور حتم هم‌اكنون ضعف‌هاي زيادي در حوزه‌هاي‬ ‫مختلف در كشور وجود دارد كه بايد از سوي نمايندگان مردم‬ ‫گوشزد شود‪ .‬مجلس بايد ضعف و سوءمديريت‌هاي اجرايي را‬ ‫به دولت گوشزد كند‪ ».‬سبحاني‌نيا ادامه داد‪« :‬متاسفانه دولت‬ ‫در بخش‌هاي مختلف با سوءمديريت روبه‌رو است‪ ،‬اما اگر از‬ ‫قبل برخورد قاطعي با مشكالت مي‌كرد‪ ،‬هم‌اكنون اوضاع‬ ‫كشور بهبود يافته بود‪».‬‬ ‫بايد پاسخگو باشند‬ ‫سيد‌رضا اكرمي‪ ،‬عضو جامعه روحانيت در واكنش به‬ ‫اظهارات محمود احمدي‌نژاد گفت‪« :‬سخنان رئيس‌جمهور‬ ‫ن دهنده اين است كه ايشان پاسخگو‬ ‫در نشست خبري نشا ‌‬ ‫نيست‪ ،‬بلكه سخنگو است‪».‬‬ ‫‪18‬‬ ‫وي افزود‪« :‬پاس��خگو بودن به اين معناست كه بايد‬ ‫تحليل درس��تي در برابر پاسخ‌ها داده ش��ود‪ .‬بنابراين اينكه‬ ‫تاكنون ليس��تي درباره مفسدان اقتصادي داش��ته باشند و‬ ‫حاال ‪ 22‬نفر ديگر را به آن اضافه كنند اين پاس��خ نيست‪ .‬در‬ ‫واقع ديگران جرات نمي‌كنند اينگونه حرف بزنند اما ايشان‬ ‫جرات دارد‪ ».‬اكرمي‌درب��اره احتمال س��وال نمايندگان از‬ ‫رئيس‌جمهور تصريح كرد‪« :‬به عقيده من تجربه ‪ 70‬نماينده‬ ‫در مورد س��وال و پاسخ به احمدي‌نژاد نش��ان داد بنا نيست‬ ‫رئيس‌جمهور پاس��خگو باش��د‪ ».‬وي ابراز عقيده كرد‪« :‬آيا‬ ‫احمدي‌نژاد از مجلس و نماينده‌ها كم‌آبرو برد؟ اينكه ايشان‬ ‫در مجلس از پشت‌تربيون باز هرچه دلش مي‌خواهد به ‪70‬‬ ‫نماينده بگويد‪».‬‬ ‫الريجاني غرضي نسبت به احمدي‌نژاد نداشت‬ ‫مهرداد الهوتي‪ ،‬عضو فراكس��يون ره��روان واليت‬ ‫در واكنش به س��خنان رئيس‌جمهور با تاييد س��خنان علي‬ ‫الريجاني در ارتباط با دولت گفت‪« :‬آقاي الريجاني نكات‬ ‫خوبي اي��راد كردند كه هيچ‌گونه غرض��ي از اين صحبت‌ها‬ ‫نداش��تند و در جهت خروج از اين فضا اي��ن اظهار‌نظرها را‬ ‫اعالم كردند و خواستار رفتن به سمت توليد شدند تا افزايش‬ ‫نقدينگي را كه به سمت بازار رفته به س��مت توليد هدايت‬ ‫كنيم‪ ،‬بنابراين بايد قبول داشته باش��ند فضاي توليد كشور‬ ‫دچار مشكل است‪ ».‬وي تصريح كرد‪« :‬وقتي شرايط براي‬ ‫افراد منفعت‌طلب آماده باش��د طبيعي است در جهت منافع‬ ‫خودشان دس��ت به اقداماتي مي‌زنند‪ .‬بايد انتقاد از يكديگر‬ ‫هميشه باشد بنابراين اينكه بخواهيم هميشه از هم تعريف‬ ‫كنيم و صحبت‌هاي يكديگر را نقد نكنيم راه‌منطقي و درستي‬ ‫نيست‪ ،‬البته در عين نقد‌پذير بودن توهين كردن به يكديگر‬ ‫نيز كار درستي نيست‪ ».‬الهوتي افزود‪« :‬در حال حاضر در‬ ‫يك جنگ اقتصادي هس��تيم و فش��ارهاي اقتصادي به ما‬ ‫هجوم مي‌آورد تا از لحاظ اقتصادي به كش��ور آس��يب وارد‬ ‫كند‪ ،‬در حالي كه هيچ كس در داخل مقصر نيست‪ .‬وقتي ما‬ ‫نمي‌توانيم لوازم وارد كنيم و ب��ه ما قطعات نمي‌دهند و ما را‬ ‫تحريم مي‌كنند اين مسائل به اقتصاد ما لطمه وارد مي‌كند‪،‬‬ ‫اما بايد نقاط ضعف موجود را نيز بپذيريم و به دنبال اصالح‬ ‫امور باشيم‪ ».‬اين نماينده مجلس تاكيد كرد‪« :‬اينكه يكديگر‬ ‫را مقصر بدانيم درست نيس��ت‪ ،‬البته ممكن است هر كس‬ ‫اش��تباهاتي داشته باشد اما طبيعي اس��ت در اين فضا ريشه‬ ‫مشكل پيگيري شود‪».‬‬ ‫دل‌آزردگي مردم‪ ،‬گاليه‌مندي نظام‬ ‫كمال‌الدين پيرموذن‪ ،‬عضو كميسيون صنايع و معادن‬ ‫مجلس گفت‪« :‬نوس��انات نرخ ارز‪ ،‬گران��ي‪ ،‬بيكاري و پرواز‬ ‫تورم عمدتا محص��ول ضعف مديريت‌ه��ا‪ ،‬ويژه‌خواري‌ها‪،‬‬ ‫خودمحوري‌ها و خود‌حق پنداري‌هاست‪».‬‬ ‫نماينده اردبيل افزود‪ « :‬برخي افراد امروز بايستي مزه‬ ‫تلخ انتقادات سازنده و گاليه‌هاي تلخ منتقدان را هم بچشند‬ ‫و نبايستي با فرافكني و كم‌توجهي به مطالبات مردم كشور را‬ ‫دچار بحران سرمايه اجتماعي كنيم‪».‬‬ ‫وي تصريح كرد‪« :‬رئيس‌جمهور در اين نشست خبري‬ ‫با سخنان غير‌مسئوالنه‪ ،‬فراموشي مشكالت اصلي جامعه‬ ‫و مجادله از واقعيت‌هاي موجود نمي‌تواند فرار و ملت را دل‬ ‫آزرده و دلسوزان نظام را گله‌مند كند‪».‬‬ ‫پيرموذن يادآور شد‪« :‬آنان كه ارز كشور را در شش ماهه‬ ‫اول س��ال به يغما بردند و آنان كه در ماه اخير غير‌مسئوالنه‬ ‫مديريت باز و شناور بازار ارز را رها كرده‌اند بايستي به قانون‬ ‫سپرده شوند‪g ».‬‬ ‫گزارش‌ها‬ ‫نگاهي به تحوالت بازار ارز‬ ‫دالر سياسي‬ ‫داوود حشمتی‬ ‫محمود احمدي‌نژاد در آخرين گفت‌وگوي زنده خبري‬ ‫پيش از عزيمت به نيويورك گفت‪« :‬ارز س��ه هزار توماني‬ ‫جنگ رواني اس��ت‪ ».‬او با اش��اره به س��فرش به آمريكاي‬ ‫جنوبي در سال گذشته گفت‪« ‌:‬س��ال گذشته چند روزي به‬ ‫آمريكاي جنوبي رفتيم و بازار ارز را بهم ريختند‪ ».‬در حالي‬ ‫كه همگان تص��ور مي‌كردند با بازگش��ت رئيس‌جمهور از‬ ‫آخرين سفرش به نيويورك اوضاع بازار پرالتهاب ارز و طال‬ ‫آرام‌تر شود‪ ،‬اما چنين چيزي ديده نشد و روند صعودي نرخ‬ ‫دالر ادامه داش��ت تا جايي كه در اواخر هفته س��ايت‌هايي‬ ‫كه نرخ ط�لا و ارز را به‌طور لحظه‌اي گ��زارش مي‌كردند‬ ‫دست از اين كار كشيده و ديگر قيمت خود را به روزرساني‬ ‫كردند‪ .‬التهابات بازار ارز به جلسه گفت‌وگوي رئيس‌جمهور‬ ‫با خبرنگاران كش��يده ش��د و فرداي آن روز اغتشاشاتي را‬ ‫در سطح شهر به‌همراه داش��ت‪ .‬در اولين واكنش‌ها بانك‬ ‫مركزي اختصاص ارز براي واردات كاالهاي با اولويت‌هاي‬ ‫يك و دوم را اعالم داش��ت و خاطرنش��ان كرد هيچ جاي‬ ‫نگراني براي تامي��ن منابع ارزي كاالهاي اساس��ي وجود‬ ‫ندارد‪ .‬از س��وي ديگر سيد‌شمس‌الدين حس��يني وزير‌امور‬ ‫اقتصادي و دارايي در يك گفت‌وگوي تلويزيوني درباره ارز‬ ‫دانشجويي گفت‪« :‬اصوال دو گروه دانشجو داريم؛ عده‌اي‬ ‫خودش��ان تصميم گرفتند ب��راي تحصيل از كش��ور خارج‬ ‫شوند كه بورس هم نيستند كه طبيعي است بانك‌مركزي‬ ‫هيچ‌وقت براي تامين ارز آنها تعهدي نداشته و آنها مي‌توانند‬ ‫از بازار استفاده كنند‪ .‬ما به‌اندازه كافي ظرفيت براي‌ تربيت‬ ‫دانشجو در داخل كشور داريم و جز در موارد ضروري لزومي‬ ‫‌ندارد ارز را از كش��ور خارج كنيم‪ ».‬از ديگر اقدامات دولت‬ ‫در زمينه كنترل ب��ازار ارز راه‌اندازي مرك��ز مبادالت ارزي‬ ‫ب��ود‪ .‬مينو كيان��ي‌راد درگفت‌وگ��وي ويژه خب��ري در اين‬ ‫رابطه گفت‪« :‬عرض��ه ارز در اين مركز طب��ق مفاد قانون‬ ‫بودجه ‪ 14/5‬درصد از طري��ق منابع حاصل از فروش نفت‪،‬‬ ‫فرآورده‌هاي نفت��ي و ميعانات گازي و بخش��ي از آن نيز از‬ ‫منابع صندوق توس��عه ملي تامين مي‌ش��ود‪ .‬در اين طرح‬ ‫امكان مشاركت بخش خصوصي و صادركنندگان غيرنفتي‬ ‫نيز وجود دارد و دارن��دگان ارز از‌جمله عم��وم مردم كه در‬ ‫بانك‌ها س��پرده‌گذاري ارزي كرده‌اند يا در منازلشان ارز را‬ ‫نگهداري مي‌كنند‪ ،‬مي‌توانند در اين طرح مشاركت داشته‬ ‫باشند‪ ».‬اما با اين وجود روند رو‌به‌رشد نرخ ارز كاهش نيافت‪.‬‬ ‫احمدي‌نژاد كه پيش از اي��ن و در گفت‌وگوي خبري اعالم‬ ‫كرده بود «التهابات در بازار اتفاق ويژه‌اي نيست كه دولت‬ ‫نتواند آن را مديريت كند» در حالي كه خبرگزاري‌ها از روند‬ ‫نزولي نرخ ارز خب��ر مي‌دادند‪ ،‬رو‌در‌روي خبرن��گاران قرار‬ ‫گرفت‪ .‬همانطور كه انتظ��ار مي‌رفت موضوع قيمت ارز آن‬ ‫قدر مهم بود كه خبرنگار ايسنا به‌عنوان اولين خبرنگار اولين‬ ‫پرسش را اينطور آغاز كرد‪« :‬باتوجه به نوسانات شديد ارز در‬ ‫روزهاي اخير به‌نظر شما منشا و علت اين گراني ارز چيست‬ ‫و دولت چه برنامه‌اي براي س��امان دادن ب��ه اين وضعيت‬ ‫دارد؟» رئيس‌جمهور در پاسخ‪ ،‬مساله التهابات ارزي را ناشي‬ ‫از عوامل خارجي و داخلي دانست و گفت‪« :‬چرا پارسال اين‬ ‫موقع اين حرف‌ها مطرح نبود؟ روشن است دو عامل دست‬
‫تعطيلي بازار‬ ‫بازار تهران اما روز چهارش��نبه با حاشيه‌هاي رو‌به‌رو‬ ‫و تعطيل بود‪ .‬كريمي‌اصفهاني‪ ،‬دبی��رکل جامعه اصناف و‬ ‫بازار در اين م��ورد گفت‪« :‬گروه خاصي ك��ه هيچ ارتباطي‬ ‫خبرنامه‬ ‫بانك گزارش داد‪« :‬با اجراي فاز دوم طرح مبادالت ارزي‪،‬‬ ‫واردكنندگان كاال با اولويت‌هاي س��ه تا پنج مي‌توانند پس‬ ‫از ثبت س��فارش در وزارت صنعت‪ ،‬معدن و تجارت‪ ،‬براي‬ ‫انجام فرآيند تخصيص ارز رأس��ا به شعب ارزي بانك‌هاي‬ ‫عامل خود در سراسر كشور مراجعه كنند و تمامي‌اطالعات‬ ‫از آن پس به مركز مبادالت ارزي منعكس خواهد ش��د‪».‬‬ ‫بانك‌مركزي همچنين اعالم كرد‪« ‌:‬براي هر بانك عامل‬ ‫در مركز مبادالت ارزي واقع در س��اختمان وزارت صنعت‪،‬‬ ‫مع��دن و تجارت ي��ك ميز به منظ��ور برق��راري ارتباط با‬ ‫بانك مربوطه و بانك مركزي درنظر گرفته ش��ده است تا‬ ‫از اين طريق تعامل بين بانك مركزي و بانك‌ها تس��هيل‬ ‫و تس��ريع ش��ود‪ ».‬وزير اقتصاد نيز از اقدام بانك‌مركزي‬ ‫در راه‌ان��دازي اتاق مبادالت ارزي حماي��ت كرد‪ .‬در همين‬ ‫حال س��خنگوي جبهه پايداري‪ ،‬كامران باقري لنكراني از‬ ‫اعضای دولت نهم درباره نوسانات ارزي واکنش نشان داد‬ ‫و گفت‪« :‬اگر كس��ي فكر مي‌كند كه مي‌تواند مسائل اخير‬ ‫ارزي را به صحن��ه تقابل با انقالب از طريق بس��يج كردن‬ ‫اراذل و اوباش تبديل كند‪ ،‬در اشتباه اس��ت‪ ».‬در اين حال‬ ‫صبح چهارش��نبه گذش��ته هيات دولت به رياست محمود‬ ‫احمدي‌نژاد تشكيل جلسه داد و در آن مسائل مهم اجرايي‬ ‫كش��ور از جمله كنترل و مديري��ت بازار ارز م��ورد بحث و‬ ‫بررسي قرار گرفت‪ .‬در اين جلس��ه وزراي امور اقتصادي و‬ ‫دارايي و صنعت‪ ،‬معدن و تجارت و رئيس كل بانك‌مركزي‬ ‫ضمن تشريح فعاليت‌هاي صورت گرفته در‌خصوص كنترل‬ ‫نوسانات بازار ارز‪ ،‬پيش��نهادات و راهكارهاي خود را در اين‬ ‫زمينه ارائه كردند‪ .‬رئيس‌جمهور در جلس��ه هيأت‌دولت در‬ ‫خصوص كنترل بازار ارز و همچنين تأمين تسهيالت الزم‬ ‫براي واحدهاي توليدي دس��توراتي را صادر كرد‪ .‬همچنين‬ ‫حسيني شامگاه سه‌شنبه گذشته در گفت‌وگوي ويژه خبري‬ ‫در پاس��خ به اين پرس��ش كه آيا دولت دنبال سودجويي از‬ ‫افزايش قيمت ارز است‪ ،‬گفت‪« :‬نهادهاي نظارتي در كشور‬ ‫مانند سازمان بازرسي كل كشور و ديوان محاسبات داريم‬ ‫كه تاكنون هيچ گزارشي در مورد سودجويي دولت از نوسان‬ ‫بازار ارز ارائه نكرده‌اند‪ ».‬وي با بيان اينكه دولت نمايندگي‬ ‫ملت را بر‌عهده دارد‪ ،‬گفت‪« ‌:‬م��ا به‌هيچ وجه دنبال كاهش‬ ‫ارزش پول ملي نيستيم‪ .‬كس��اني كه مي‌گويند ارزش دالر‬ ‫‪ 900‬تومان باشد‪ ،‬وقتي مي‌گوييم راهكار چيست‪ ،‬مي‌گويند‬ ‫يك كاري بكنيد به اين رقم برسد!» وزير‌اقتصاد با انتقاد از‬ ‫كساني كه دولت را به سودجويي متهم مي‌كنند تاكيد كرد‪:‬‬ ‫«قويا تكذيب مي‌كنم كه دولت دالري را باالتر از نرخ مرجع‬ ‫‪ 1226‬تومان فروخته باش��د و بايد جل��وي اظهارنظرهايي‬ ‫كه بدون پش��توانه مي‌گويند دولت دنبال سودجويي است‬ ‫گرفته شود‪».‬‬ ‫با بازار ندارند بل��وا راه انداخته‌اند و از طرف ناصرخس��رو به‬ ‫س��مت ال‌له‌زار و فردوس��ي حركت كرده‌اند‪ ،‬اينها بيرون از‬ ‫بازار حركت كرده‌اند ممكن اس��ت ما مشكل داشته باشيم‬ ‫اما به‌هيچ عنوان تعطيل كردن بازار كار درس��تي نيست‪ .‬از‬ ‫آنجايي كه امنيت نبود و بازاري‌ها نگران بودند مشكلي براي‬ ‫آنها پيش آيد‪ ،‬مغازه‌هاي بازار بسته شده است كه البته بستن‬ ‫بازار را ما محكوم مي‌كنيم‪».‬‬ ‫اين فعال سياس��ي تاكيد كرده بود‪« :‬ش��ايد به‌دليل‬ ‫سخنان رئيس دولت باشد اما اينها هيچ‌كدام دليل نمي‌شود‪،‬‬ ‫اينها بازاري نيستند نيروهاي امنيتي با شناسايي مي‌توانند‬ ‫اين موض��وع را پيگيري كنن��د‪ .‬ما صد‌در‌صد بس��تن بازار‬ ‫را محكوم مي‌كنيم و اين مس��اله به نفع اس��تكبار است‪».‬‬ ‫همچنين وي تاكيد كرده بود‪« :‬ما از پليس امنيت خواسته‌ايم‬ ‫فيلمبرداري كند‪ ،‬زيرا اينها افرادي هس��تند كه به‌هيچ وجه‬ ‫به بازار مرب��وط نمي‌ش��وند‪ ».‬اين اتفاق��ات واكنش‌هایي‬ ‫را نيز در پي داش��ت‪ .‬فرمانده پليس كش��ور گفت‪« :‬س��تاد‬ ‫متمركز بررس��ي بازار ارز متش��كل از اعض��اي اقتصادي‬ ‫دولت و بعضي از فرماندهان ناجا تش��كيل شد‪ ».‬همزمان‬ ‫تع��دادي از اخالل‌گران بازار و دو تبعه يكي از كش��ورهاي‬ ‫اروپايي كه با ظاهر توريست در ناارامي‌هاي تهران مشغول‬ ‫جمع‌آوري اخبار بودند‪ ،‬توس��ط نيروهاي امنيتي بازداشت‬ ‫شدند‪ .‬در همين رابطه س��رهنگ خليل هاللي در‌خصوص‬ ‫تعطيلي بخش��ي از ب��ازار تهران گفت‪« :‬هميش��ه جمعيت‬ ‫ش��ناوري در بازار حضور دارند‪ .‬حضور چند نفر و تماش��اي‬ ‫اوضاع دليل بر تجم��ع و تعطيلي نيس��ت و خبري تاكنون‬ ‫در خصوص تعطيلي ب��ازار نداش��ته‌ايم‪ ».‬وي در‌‌خصوص‬ ‫برخورد ب��ا اخاللگران نظ��ام اقتصادي گفت‪« :‬بر‌اس��اس‬ ‫قانون هر واحد صنفي بر‌اس��اس نظر اتحادي��ه مي‌تواند تا‬ ‫‪ 15‬روز بسته باش��د‪ ،‬اما اگر فردي به‌منظور اخالل در نظام‬ ‫اقتصادي ي��ك روز نيز مغازه خود را تعطي��ل كند‪ ،‬مرتكب‬ ‫جرم شده و مرجع قضايي در صورت تشخيص اخاللگري‬ ‫با اين افراد برخورد مي‌كند‪ ».‬سردار احمدي‌مقدم در پاسخ‬ ‫به اين پرس��ش كه با اخاللگران اقتص��ادي چه برخوردي‬ ‫خواهد داش��ت؟ گفت‪« :‬هم‌اكن��ون س��تادي متمركز كه‬ ‫متش��كل از اعضاي اقتصادي دولت و بعضي از فرماندهان‬ ‫ناجا از جمله س��ردار رادان و س��ردار بتولي اس��ت تشكيل‬ ‫ش��ده تا به بررس��ي وضعيت ارز و برخورد ب��ا اخاللگران‬ ‫اقتص��ادي بپردازد‪ .‬س��تادهاي اقتص��ادي و بانك‌مركزي‬ ‫ه��ر تصميمي‌بگيرن��د ناجا با تم��ام توان پ��اي كار حضور‬ ‫خواهد يافت‪».‬‬ ‫روزنامه كيه��ان در اين مورد نوش��ت‪ :‬تحركات روز‬ ‫چهارشنبه فتنه گران عليه بازار تهران نشان مي دهد اقدام‬ ‫آنها دقيق ًا در راستاي پروژه آمريكا و رژيم صهيونيستي بوده‬ ‫است‪ .‬در حالي كه مقامات رژيم صهيونيستي و آمريكا طي‬ ‫روزهاي گذشته اظهارات متعددي در زمينه القاي اثرگذاري‬ ‫تحريم ها داشتند‪ ،‬عناصر همسو با آنها سعي كردند با شايعه‬ ‫پراكني و ارعاب و لطمه به فعاليت بازار‪ ،‬براي حرف دشمن‬ ‫سند دست و پا كنند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫به دس��ت هم داده‌اند تا به ملت ايران فشار آورند كه عامل‬ ‫اول‪ ،‬بيروني و دوم عوامل دروني است‪».‬‬ ‫او در ادامه با اش��اره به عوامل داخلی گفت‪« :‬از داخل‬ ‫نيز با برخي اقدامات مواجه هستيم از جمله اقدامات عملي‬ ‫در بازار ارز و جنگ رواني‪ ،‬تبليغاتي كه به‌همراه دشمن عليه‬ ‫دولت سازماندهي شده است‪ ».‬رئيس دولت دهم باال رفتن‬ ‫نرخ ارز را جنگ رواني عنوان كرده و ادامه مي‌دهد‪«‌:‬چطور‬ ‫اس��ت دو نفر س��ر يك چهارراه ‪ 200‬دالر مبادله مي‌كنند‬ ‫و بقيه آن را سردس��ت مي‌گيرند‪ ،‬به ب��ازار حمله مي‌كنند و‬ ‫جنگ رواني ايجاد مي‌شود‪ .‬مش��خص است كه همه اينها‬ ‫يك جنگ رواني اس��ت‪ .‬همه اينها حلقه‌ه��اي يك برنامه‬ ‫اس��ت‪ .‬عده‌اي مي‌خواهند تمام برنامه‌ه��اي دولت را زير‬ ‫س��وال ببرند و بگويند دول��ت باعث اين اتفاقات اس��ت‪».‬‬ ‫رئيس‌جمهور در بخش مهمي‌از سخنانش در ارتباط با ارز به‬ ‫گزارش نهادهاي امنيتي و اعالم اسامي‌‪ 22‬نفر اشاره كرد و‬ ‫گفت‪« :‬يكي از نهادهاي اطالعاتي گزارش داده كه ‪‌22‬نفر‬ ‫در اين التهابات سرحلقه هس��تند و تمام آشفتگي‌ها را آنها‬ ‫ايجاد مي‌كنند‪ .‬مشخص اس��ت كه براي مقابله با اينها چه‬ ‫نهادهايي بايد وارد عمل شوند‪ .‬با موبايل با همديگر تماس‬ ‫مي‌گيرند و مي‌گويند ‪ 200‬تومان بنداز باال‪ 500 ،‬تومان بنداز‬ ‫باال‪ .‬اين كارها ربطي به اقتصاد ن��دارد‪ ،‬بلكه التهاب ايجاد‬ ‫كرده‌اند و مشخص است كه كار غلطي است و اگر مسئوالن‬ ‫مربوطه در اين زمينه به وظيفه خود عمل كنند‪ ،‬بخش��ي از‬ ‫اين التهابات حل خواهد شد‪ ».‬احمدي‌نژاد در صحبت‌هايي‬ ‫با اشاره به خبرگزاري فارس آن را وابسته به يك نهاد امنيتي‬ ‫دانس��ته و به انتقاد از آن پرداخت؛« با پخش اخبار و ارسال‬ ‫پيامك در روز تعطيل نرخ ارز را مرتبا باال مي‌برند‪ ،‬در حالي‬ ‫كه در بازار هيچ خبري نيس��ت‪ ».‬اين سخنان او با واكنش‬ ‫خبرنگار خبرگزاري فارس روبه‌رو شد‪ .‬او از وضع اقتصادي‬ ‫ك��ه در آن دالر از ‪‌900‬تومان به چهارهزار تومان رس��يده‬ ‫صحبت ك��رد و گفت اين چ��ه اقتصادي اس��ت كه با يك‬ ‫پيامك زير و رو مي‌شود؟‬ ‫رئيس‌جمهور در پاس��خ گفت‪« :‬من مثال زدم كه در‬ ‫روز تعطيل به‌طور وس��يع پيامك منتشر ش��ده است‪ ،‬اين‬ ‫گزارش رس��مي وزارت اطالعات و مخابرات است‪ .‬همين‬ ‫االن عدد چهار‌‌هزار‌ تومان را شما مطرح كرديد بدون اينكه‬ ‫توجه داشته باشيد اين يك جنگ رواني است‪ .‬جنگ رواني‬ ‫شاخ و دم ندارد‪ ».‬از سوي ديگر انتقادات به نحوه مديريت‬ ‫دولت در مساله ارزي در طول هفته گذشته همچنان ادامه‬ ‫داش��ت‪ .‬نايب‌رئيس كميس��يون اقتصادي مجلس گفت‪:‬‬ ‫«آمريكايي‌ها بايد بدانند كه اگر اعداد و ارقام را محاس��به‬ ‫كنند‪ ،‬متوجه خواهند شد حتي بدون فروش يك بشكه نفت‪،‬‬ ‫ايران مي‌توان��د قيمت ارز را به قيم��ت واقعي آن كه حدود‬ ‫‪ 1600‬تومان است‪ ،‬برساند‪ ».‬محمد پورابراهيمي‌ادامه داد‪‌:‬‬ ‫«ايران بيش از ‪ 40‬ميليارد دالر ذخيره ارزي دارد و با استفاده‬ ‫بخشي از آن مي‌تواند فضاي ارزي را متحول كند‪».‬‬ ‫اما تندترين انتقاد از دولت را پيش از برگزاري جلس��ه‬ ‫مطبوعات��ي رئيس‌جمهور‪ ،‬الياس نادران داش��ت‪ .‬او با ابراز‬ ‫تاس��ف از افزايش لحظه‌اي قيم��ت دالر در ب��ازار به‌رغم‬ ‫پيگيري‌ه��اي انجام ش��ده و انتقادات به نابس��اماني‌هاي‬ ‫موجود بازار ارز‪ ،‬گفت‪« :‬واقعا نمي‌دان��م آقاي احمدي‌نژاد‬ ‫چه فكري در س��ر دارد؟ چ��ه برنام��ه‌اي دارد و توقعش از‬ ‫نظام چيست و چطور قرار اس��ت اين نابساماني را مديريت‬ ‫كند‪ .‬من وضعيت موجود را حم��ل بر بي‌عرضگي و ناتواني‬ ‫نمي‌دان��م‪ ،‬به‌نظ��رم كام�لا برنامه‌ريزي ش��ده اس��ت‪».‬‬ ‫نادران همچني��ن به گفت��ه رئيس‌جمهور اش��اره كرد و با‬ ‫مقايس��ه قيمت دالر كه بي��ش از ‪‌3‬هزارتوم��ان به فروش‬ ‫مي‌رسيد گفت‪« :‬آقايان گفته‌اند نمي‌گذارند قيمت دالر به‬ ‫سه هزار تومان برسد!»‬ ‫نهم مهرماه ‪ 91‬بانك مركزي با اجراي فاز دوم طرح‬ ‫مبادالت ارزش ت�لاش كرد اوض��اع را كنت��رل كند‪ .‬اين‬ ‫‪19‬‬
‫كانديداتوري‬ ‫محمدعلينجفيقوتگرفت‬ ‫آيا نامزد اصالح طلبان از كارگزاران ميآيد؟‬ ‫اميد كرمانيها‬ ‫خبرنامه‬ ‫اگ��ر بنا ب��ر تحلی��ل ش��رایط فعل��ی اصالح‌طلبان و‬ ‫جمع‌بن��دی عقاید میان آنان باش��د می‌ت��وان گفت‪« :‬عدم‬ ‫حضور در انتخابات‪ ،‬حض��ور با نامزد حداکث��ری‪ ،‬حضور با‬ ‫چهره‌ای از نس��ل دوم اصالح‌طلبان و حض��ور با حمایت از‬ ‫یک نامزد اصواگرا چهار گزینه پیش‌روی آنان است که البته‬ ‫هر کدام از آنها طرفداران و منتقدان خاص خودرا دارد‪».‬‬ ‫در ماه‌ه��ای اخی��ر البت��ه چهره‌ه��ای متفاوت��ی از‬ ‫اصالح‌طلبان برای کانديداتوری مطرح ش��ده‌اند‪ .‬برخی از‬ ‫آنان حضور در انتخابات را تکذیب کرده و برخی دیگر‌ترجیح‬ ‫داده‌اند فعال در این مورد س��کوت کنند البته در میانش��ان‬ ‫چهره‌هایی ه��م بوده‌اند که ب��ه صورت تلویح��ی احتمال‬ ‫کاندیداتوری‌شان را تکذیب کرده‌اند‪.‬‬ ‫در جدیدترین تح��ول فاطر که یک س��ایت اصولگرا‬ ‫اس��ت چنین نوش��ته اس��ت‪« :‬محمدعلی نجفی به‌عنوان‬ ‫گزینه قطعی و اجماعی اصالح‌طلبان ب��رای انتخابات آتی‬ ‫تا این لحظه مطرح است‪ .‬اصالح‌طلبان برای کاندیداتوری‬ ‫محمدعلی نجفی در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری به اجماع‬ ‫رسیده‌اند‪ ».‬این س��ایت ادامه داده است‪« :‬طیف نزدیک به‬ ‫عبداهلل نوری‪ ،‬حزب کارگزاران س��ازندگی و طیف منتسب‬ ‫به سیدمحمد خاتمی‪ ،‬رئیس‌جمهور پیشین ایران در آخرین‬ ‫رایزنی‌های خود تا این لحظه‪ ،‬محمدعلی نجفی وزیر اسبق‬ ‫آموزش و پرورش را بهتری��ن گزینه برای نامزدی انتخابات‬ ‫پیش‌رو از جانب اصالح‌طلبان دانس��ت ‌ه و ب��ر حمایت از وی‬ ‫اجماع کرده‌اند‪».‬‬ ‫پیش‌تر نشریه اصالح‌طلب «آس��مان»‪ ،‬در گزارشی‬ ‫با عن��وان «اصالح‌طلبان وارد انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫می‌شوند»‪ ،‬از محمدعلی نجفی به‌عنوان‌گزینه مطرح این‬ ‫جریان برای انتخابات سال آینده نام برده و تاکید کرده بود‬ ‫که نجفی در مقایس��ه با دیگر کاندیداه��ای احتمالی چهره‬ ‫مقبول‌تر و احتماال رای‌آورتری خواهد داشت‪.‬‬ ‫البته نجفی چندی پیش کاندیداتوری خود در انتخابات‬ ‫آتی را ش��ایعه و «گمانه‌زنی دوستان و رس��انه‌ها» دانسته‬ ‫و تاکید کرده بود‪‌« :‬فع�لا قصد ندارم بیای��م و هیچ فکری‬ ‫نکرده‌ام‪».‬‬ ‫فاطر در ادامه نوشته اس��ت‪« :‬هم‌اکنون صفحه‌ای در‬ ‫«فیس‌بوک» با عنوان «هواداران دکتر نجفی جهت شرکت‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری ‪ »۹۲‬فعال است‪».‬‬ ‫محمدعلی نجفی جزو بنیانگ��ذاران حزب کارگزاران‬ ‫س��ازندگی از احزاب نزدیک به آیت‌اهلل هاشمی رفسنجانی‬ ‫رئیس مجمع تشخیص نظام به حساب می‌آید‪.‬‬ ‫نجفی که هم‌اکنون در‌ش��ورای شهر تهران عضویت‬ ‫دارد‪ ،‬از سال ‪ ۱۳۶۰‬الی ‪ ۱۳۶۴‬وزیر فرهنگ و آموزش عالی و‬ ‫‌در دولت موسوم به سازندگی نیز وزیر آموزش و پرورش بود‬ ‫که در دولت اول سیدمحمد خاتمی به ریاست سازمان برنامه‬ ‫و بودجه منصوب ش��د‪.‬او در ایام پیش از انتخابات دور نهم‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری هم به‌عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی‬ ‫مطرح بود اما این خبر هیچ‌گاه به واقعیت نزدیک نشد‪ .‬نجفی‬ ‫در سال ‪ ۱۳۸۵‬توانس��ت به همراه سه اصالح‌طلب دیگر به‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫‪20‬‬ ‫شورای ‪ ۱۵‬نفره شهر تهران راه پیدا کند‪.‬‬ ‫عارف و نوری از سوی اصالح‌طلبان نمی‌آیند‬ ‫ام��ا ق��درت‌اهلل علیخانی ک��ه از چهره‌ه��ای مطرح‬ ‫اصالح‌طلب به شمار می‌آید و پس از مجلس هشتم در سمت‬ ‫مشاور پارلمانی مجمع تشخیص مصلحت قرار گرفته است‬ ‫در جدیدترین اظهارنظر خود یک خبر انتخاباتی داده و گفته‬ ‫است‪« :‬عارف و نوری از سوی اصالح‌طلبان نمی‌آیند‪».‬‬ ‫قدرت‌اهلل علیخانی مش��اور پارلمان��ی رئیس مجمع‬ ‫تش��خیص مصلحت نظام‪ ،‬با رد گمانه‌زنی‌ها در خصوص‬ ‫احتمال حمایت اصالح‌طلبان از برخی چهره‌های میانه‌روی‬ ‫اصولگ��را در انتخاب��ات آت��ی ریاس��ت‌جمهوری نیز گفته‬ ‫اس��ت‪« :‬اصالح‌طلبان پایگاه مردمی‌ ق��وی و چهره‌های‬ ‫کارآمدی دارن��د و اگر بیایند با کاندیدایی مش��خص که در‬ ‫زمان الزم از وی نام برده خواهد ش��د‪ ،‬ظاهر می‌شوند‪ ،‬اما‬ ‫شرایط کشور ایجاب می‌کند ش��خصی فرا جناحی بیاید تا‬ ‫به وضعیت کش��ور سامان بخش��د‪ ».‬نماینده اصالح‌طلب‬ ‫دوره‌های شش��م تا هش��تم مجلس ش��ورای اسالمی در‬ ‫گفت‌وگو با اعتدال افزود‪« :‬البته ش��خصی پیدا نمی‌ش��ود‬ ‫که تمام اصولگرای��ان و اصالح‌طلبان روی��ش اتفاق نظر‬ ‫داش��ته باش��ند‪ ،‬اما به ه��ر حال نیروی��ی جامع الش��رایط‬ ‫باید بیاید ک��ه از نیروهای خوب هر دو جن��اح برای بهبود‬ ‫وضعیت کشور استفاده کند‪».‬‬ ‫علیخان��ی گفته اس��ت‪« :‬اگر نظام ب��ه اصالح‌طلبان‬ ‫میدان دهد‪ ،‬کاندیدای مس��تقل معرف��ی خواهند کرد و اگر‬ ‫حاضر ش��وند‪ ،‬رای هم خواهند آورد؛ اینکه شنیده می‌شود‬ ‫اصالح‌طلبان چ��راغ خاموش در ح��ال فعالیتند‪ ،‬حرف‌های‬ ‫مخالفین اصالحات است‪ ،‬اصولگرایان چون از اصالح‌طلبان‬ ‫هراس دارند و خودشان پایگاهی ندارند این حرف‌ها را مطرح‬ ‫می‌کنند تا وحدت ایجاد کنند‪ .‬هرگز بین اصولگرایان وحدت‬ ‫ایجاد نخواهد شد؛ ببینید چند نفر اصولگرا سینه سپر کرده‌اند‬ ‫ب��رای انتخابات و هر ک��دام هم خ��ود را از دیگری الیق‌تر‬ ‫می‌داند‪».‬‬ ‫علیخان��ی گفته اس��ت‪« :‬ع��ارف و نوری از س��وی‬ ‫اصالح‌طلبان نمی‌آیند‪ ،‬آقای خاتم��ی هم خود باید تصمیم‬ ‫بگیرند و بای��د منتظ��ر تصمیم ایش��ان بود‪ ،‬ما به ایش��ان‬ ‫عالقه‌مندیم؛ اصالح‌طلب��ان گزینه اي دارن��د که در زمان‬ ‫الزم معرفی می‌ش��ود و کاندیدای مورد نظ��ر نامش زیاد بر‬ ‫س��ر زبان‌ها نیس��ت‪ ،‬وقتی تصمیم گرفتند بیایند‪ ،‬گزینه را‬ ‫معرفی می‌کنند‪».‬‬ ‫نیازی به حضور اصالح‌طلبان در انتخابات نیست‬ ‫اما اظهارات اخیر س��ید‌محمد خاتمی درباره انتخابات‬ ‫سال آینده با واکنش‌هایی درميان اصولگرایان مواجه شده‬ ‫است‪.‬‬ ‫حسین نجابت نماینده مردم تهران با بیان اینکه باتوجه‬ ‫به تنوع س��لیقه و فکر در جریان اصولگرای��ی دیگر نیازی‬ ‫به حضور اصالح‌طلبان نیس��ت‪ ،‬تاکید ک��رد‪« :‬خاتمی ابتدا‬ ‫هزینه خطای خ��ود در فتنه ‪ 88‬را بدهد‪ ،‬س��پس برای ورود‬ ‫اصالح‌طلبان به انتخابات برای نظام ش��رط بگ��ذارد‪ ».‬او‬ ‫گفته است‪« :‬االن وقت شرطگذاری نیست؛ بلکه وقت توبه‬ ‫است‪ ».‬وی افزود‪« :‬جمعی از س��ران اصالحات در ماجرای‬ ‫فتنه ‪ 88‬دچار خطای راهبردی شدند و در زمین دشمن بازی‬ ‫کردند و هنوز بار اتهامات آن دوران را به دوش می‌کش��ند و‬ ‫نتوانستند خط‌مشی خود را اصالح کنند؛ بنابراین باید هزینه‬ ‫خطای خ��ود را بپردازند و تازمانیکه ای��ن هزینه را پرداخت‬ ‫نكنند‪ ،‬نمی‌توانند در مراکز تصمیم‌گیری حضور یابند‪».‬‬ ‫نجابت با بیان اینکه در ش��رایط امروز سیاسی کشور‬ ‫نیازی به حضور اصالح‌طلبان نیست‪ ،‬خاطرنشان کرد‪« :‬در‬ ‫جریان اصولگرایی به اندازه کافی تنوع س��لیقه و فکر وجود‬ ‫دارد که در انتخاب��ات مجلس نهم هم به خوب��ی این تنوع‬ ‫سالیق مشهود بود؛ بنابراین مردم می‌توانند نیازها و مطالبات‬ ‫خود را در جریان اصولگرایی جس��ت‌وجو کنن��د و نیازی به‬ ‫جریان اصالحات نیست‪».‬‬ ‫نماینده مردم تهران در مجلس ش��ورای اس�لامی‪،‬‬ ‫با تاکید براینکه کس��ی که می‌خواهد در عرصه سیاس��ت‬ ‫فعالیت داشته باش��د باید مواضعش روش��ن باشد‪ ،‬تصریح‬ ‫کرد‪« :‬نمی‌ش��ود هم در زمین دشمن بازی کرد و چراغ سبز‬ ‫به آنان نشان داد و هم ادعای در چارچوب نظام بودن داشت؛‬ ‫بنابراین باید اصالح‌طلبان یکبار برای همیشه مواضع خود‬ ‫را مشخص کنند‪».‬‬ ‫جمع‌بندی اصالح‌طلبان‪ :‬اجماع فقط با خاتمی‬ ‫اما در حالی که هفته‌نامه مثلث در ش��ماره قبل خود از‬ ‫واکنش منفی س��ید‌محمد خاتمی ب��رای کاندیداتوری خبر‬ ‫داده بود‪ ،‬اما یک عضو شورای مرکزی حزب مردمساالری‬ ‫گفته اس��ت که اجماع اصالح‌طلبان تنها با خاتمی صورت‬ ‫خواهد گرفت‪ .‬مطهری نژاد با بی��ان اینکه اصالح‌طلبان دو‬ ‫مرحله سخت تصمیم‌گیری برای انتخابات ‪ ۹۲‬را پشت‌سر‬ ‫گذاشته‌اند و وارد مرحله سوم یعنی انتخاب کاندیدا شده‌اند‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬در شرایط فعلی شورای هماهنگی اصالحات در حال‬ ‫بررس��ی راهکارهای اجماع اصالح‌طلبان بر سرکاندیدای‬ ‫واحد اس��ت‪ ».‬او در واکنش به اظهارات سید‌محمد خاتمی‬ ‫مبنی‌بر اینکه فضا باید برای نقد جریان اصالحات باز ش��ود‬ ‫گفت‪« :‬این سوال در مقابل اظهارات خاتمی قابل طرح است‬ ‫که آیا اصالح‌طلبان باید بنشینند تا فضا باز شود یا خود باید‬ ‫فضای الزم را ایجاد کنند و به س��مت نق��د درون گفتمانی‬ ‫پیش روند؟»‬ ‫مطهری‌‌نژاد افزوده است‪« :‬شورای هماهنگی جبهه‬ ‫اصالحات فعال است و برای چگونگی ورود اصالح‌طلبان به‬ ‫انتخابات در حال جمع‌بندی است‪».‬‬ ‫وی با اش��اره به تصمیماتی که تاکنون در شورا نهایی‬ ‫شده است‪ ،‬ادامه داد‪« :‬پیش از این دو منظر و تئوری متفاوت‬ ‫در جریان اصالحات برای ورود به انتخابات وجود داش��ت؛‬ ‫یک منظر عدم ش��رکت اصالح‌طلب��ان در انتخابات ‪ ۹۲‬و‬ ‫دیگری ائتالف با اصولگرایان و حمای��ت از یک کاندیدای‬ ‫اصولگرا‪ ».‬بعد از برگزاری جلس��ات مختلف‪ ،‬ش��ورا به این‬ ‫جمع‌بندی رس��ید ک��ه اصالح‌طلبان در انتخابات ش��رکت‬ ‫کنند و هیچ ائتالفی نیز با اصولگرایان نداش��ته باشند‪ .‬این‬ ‫فعال اصالحات با بیان اینکه شورای هماهنگی اصالحات‬ ‫در ش��رایط فعلی راهکاره��ای اجماع اصالح‌طلب��ان را بر‬ ‫س��رکاندیدای واحد را مورد بررس��ی ق��رار می‌دهد‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«اگر خاتمی کاندیدا شود مش��کلی در اجماع نیست و همه‬ ‫گروه‌ها و احزاب موافق کاندیدات��وری خاتمی در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری هستند؛ اما اگر وی کاندیدا نشود باید طرح‬ ‫و مدلی برای رس��یدن به اجماع بر س��ر کاندیدای احتمالی‬ ‫مشخص شود‪».‬‬ ‫هاشمی‪ :‬ناز اصالح‌طلبان خریدار ندارد‬ ‫اما محسن هاشمی که این روزها به جهت دستگیری‬
‫خواهر و برادرش مصاحبه‌های متعددي را با رسانه‌ها انجام‬ ‫داده در مصاحبه‌ای گفته اس��ت‪« :‬ناز ک��ردن اصالح‌طلبان‬ ‫مشکلی را حل نکرده و کسی بدین واسطه برای آنان فرش‬ ‫قرمز پهن نخواهد کرد‪».‬‬ ‫محسن هاشمی در گفت‌وگویی که با هفته نامه آسمان‬ ‫انجام داد‪ ،‬مشارکت در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری را باال‬ ‫دانست و به اصالح‌طلبان توصیه کرد که حضور در انتخابات‬ ‫را جدی بگیرند‪ .‬وی گفته است‪« :‬به نظرم قطعا اشتباه است‬ ‫که اصالح‌طلبان به عدم شرکت فعال فکر کنند‪ .‬بهتر است‬ ‫با یک برنامه قوی و قابل عمل که واقع‌گرایی‪ ،‬عمل گرایی‬ ‫همراه با نگاه به آرمان‌ها را در خود داشته باشد در انتخابات‬ ‫شرکت کنند‪ .‬برای این شرکت الزم نیست شرط و شروط غیر‬ ‫میسر بگذارند‪ ».‬محسن هاشمی حضور جدی اصالح‌طلبان‬ ‫را از دیگر سو باعث اتحاد اصولگرایان دانست و تصریح کرد‪:‬‬ ‫«اپوزیسیون و اصالح‌طلبان باید بدانند که دیگر ناز مشکلی‬ ‫را حل نمی‌کند و فرش قرمز برای آنها پهن نمی‌کنند‪ ».‬وی‬ ‫همچنین توصیه کرد که باید مواظب ب��ود فردی که برای‬ ‫روزهای سخت و بحران ساخته شده است‪ ،‬به میدان بیاید‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان به «بهشت» می‌روند!‬ ‫باید در انتخابات شرکت کنیم‬ ‫اصالح‌طلبان یک شناسنامه جدید دست و پا کنند‬ ‫اما روزنامه رسالت نیز در یادداشتی با عنوان«چه کنم‬ ‫چه کنم اصالح‌طلبان در آس��تانه انتخابات» نوش��ته است‪:‬‬ ‫«دوم خرداد با هویت دهه ‪ 60‬و ‪ 70‬نتوانست در دهه ‪ 80‬بازی‬ ‫کند مطمئنا با این هویت نخ نما در دهه ‪ 90‬نیز حرفی برای‬ ‫گفتن نخواهد داش��ت‪ .‬اتفاقاتی در ‪ 10‬سال گذشته رخ داده‬ ‫که عموم معادالت کشور را دستخوش تغییرات جدی قرار‬ ‫داده است‪ .‬در عقبه ذهنی افکار عمومی یک تصویر خشن از‬ ‫فتنه گران سه مقطع ‪ ،78‬تحصن مجلس ششم و ‪ 88‬حک‬ ‫شده اس��ت‪ .‬دوم خرداد برای نظام و مردم یعنی جریانی که‬ ‫التزام عملی و نظری به قانون‪ ،‬والیت و س��ایر ساختارهای‬ ‫نظام ندارد‪ ».‬این روزنام��ه ادامه داده اس��ت‪« :‬امروز بهتر‬ ‫اس��ت اصالح‌طلبان یک شناسنامه جدید دس��ت و پا کنند‪.‬‬ ‫یک شناسنامه هوشمند که سند عرضه سیاست‌ورزی آن نه‬ ‫خشونت و نه اغتشاش بلکه حضور موثر و مستمر در معادالت‬ ‫سیاسی کش��ور منطبق با گفتمان عمومی و نیازهای واقعی‬ ‫مردم باشد‪g ».‬‬ ‫حسين نجابت معتقد است‬ ‫با توجه به تنوع سليقه و فكر‬ ‫در جريان اصولگرايي نيازي به‬ ‫حضور اصالح طلبان نيست‬ ‫خبرنامه‬ ‫اما ابراهیم اصغ��ر‌زاده نیز که از چهره‌های ش��اخص‬ ‫اصالح‌طلبان است در مصاحبه‌ای که با روزنامه اعتماد انجام‬ ‫داده ازاصالح‌طلبان خواسته است در انتخابات شرکت کنند‪.‬‬ ‫وی گفته اس��ت‪« :‬ما بای��د در انتخابات ‪ 92‬ش��رکت‬ ‫کنیم‪ ،‬البته ب��ا حفظ هویت اصالح‌طلب��ی و معرفی کاندیدا‬ ‫یا کاندیداهایی که از حداقل اس��تانداردهای اصالح‌طلبانه‬ ‫برخوردار باش��ند‪ .‬برنامه بدهیم؛ مانیفس��تی برای بازگشت‬ ‫عقالنیت به حوزه اقتصاد و تنش‌زدایی از سیاست خارجی‪.‬‬ ‫برای خارج ک��ردن کش��ور از معرض فش��ارها و تحریم‌ها‬ ‫برنامه‌ای ب��رای مبارزه جدی با فس��اد ویرانگ��ر‪ ،‬مبارزه با‬ ‫خویش��اوند س��االری و تبعیض‪ ».‬اصغر‌زاده افزوده است‪:‬‬ ‫«حقیقت این اس��ت ک��ه قریب ب��ه اتف��اق اصالح‌طلبان‬ ‫شناس��نامه‌دار به س��بب اعتق��ادی که به سیاس��ت‌ورزی‬ ‫مس��المت‌آمیز دارند و همچنان بر آن نی��ز اصرار می‌ورزند‪،‬‬ ‫تصور می‌کنن��د دوگان��ه «اصالح��ات ‪ -‬محافظه‌کاری»‬ ‫ژانر بومی‌رقابت سیاس��ی پایدار در عرصه سیاس��ت کشور‬ ‫اس��ت‪ .‬باید واقع بین باشیم‪ ،‬دچار توهم نش��ویم و بپذیریم‬ ‫که ممکن اس��ت آرای ما ریزش داش��ته باش��د‪ ،‬شاید هم‬ ‫نداش��ته باش��د‪ .‬من حاضرم به اصالح‌طلبان کمک بکنم‪،‬‬ ‫برای اینکه س��ازمان رای خود را بس��ازند‪ .‬حاضرم درست‬ ‫مثل ی��ک س��رباز پیاده‌نظ��ام بایس��تم و کم��ک بکنم تا‬ ‫اصالح‌طلبان دوباره ساختار خودش��ان را بسازند و براساس‬ ‫این ساختار روابط‌ش��ان را با پایگاه اجتماعی تقویت بکنند‬ ‫و این ام��کان دارد که همه اینه��ا به این انتخابات نرس��د‪،‬‬ ‫مهم هم نیست‪ .‬ما باید دوباره به ساختن جریان اصالحات‬ ‫کمک کنیم‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫دبی��رکل جبه��ه مردمی‌اصالح��ات ه��م می‌گوید‪:‬‬ ‫«کاندیدای اصلی ما شخص آقای خاتمی است‪».‬‬ ‫فومن��ی درب��اره برنام��ه کاری ای��ن تش��کل گفته‬ ‫است‪«:‬ما مدت هاس��ت برای ورود به انتخابات شورای شه‬ ‫ر و ریاس��ت‌جمهوری کار خود را آغاز کرده ایم و دیدارهای‬ ‫مختلفی هم با آقایان آیت‌اهلل هاشمی رفسنجانی‪ ،‬محسن‬ ‫رضایی‪ ،‬عارف‪ ،‬جهانگیری‪ ،‬مطهری‪ ،‬عبداهلل نوری و دبیران‬ ‫کل احزاب و بزرگان اصالحات انج��ام داده‌ایم‪ .‬کارهای ما‬ ‫در تهران‪ ،‬شهرس��تان‌ها و اس��تان‌ها به صورت تشکیالتی‬ ‫آغاز شده است حتی روی گزینه‌هایی چون خاتمی و عارف‬ ‫بحث‌هایی را انجام داده‌ایم‪ .‬شورای راهبردی اصالحات در‬ ‫حال بررسی این مساله اس��ت و به زودی در مجمع عمومی‬ ‫پارلمانی جبهه اصالح��ات کاندیداها را مورد بررس��ی قرار‬ ‫می‌دهیم و تصمیم نهایی در این مجمع اتخاذ خواهد شد‪».‬‬ ‫فومنی تاکید کرد‪« :‬ما قب��ل از انتخابات مجلس نهم‬ ‫فعالیت خود را آغاز کرده‌ایم بنابرای��ن در بحث انتخابات از‬ ‫بسیاری گروه‌ها جلوتر هستیم‪ ».‬با جبهه مردمی‌اصالحات‬ ‫هر هفته حتی با چهره های میان��ه‌رو اصولگرایان که البته‬ ‫تاکید شده نام آنها را در حال حاضر قید نکنیم جلسات منظم‬ ‫و مفصلی برگزار می‌کنیم‪».‬‬ ‫دبیرکل جبهه مردمی‌اصالحات تصریح کرده اس��ت‪:‬‬ ‫«کاندیدای اصلی ما شخص آقای خاتمی است در هر حال‬ ‫اگر ببینیم گزینه اصالح‌طلبی در انتخابات نداش��ته باشیم‬ ‫سعی می‌کنیم از گزینه معتدل و میانه‌رویی حمایت کنیم که‬ ‫بتواند رای بیاورد و در برابر زیاده خواهان بايستد و کار کند‪».‬‬ ‫وی افزوده اس��ت‪« :‬بنده یقین دارم اگر اصالح‌طلبان‬ ‫برای انتخابات ریاس��ت‌جمهوری هم فعالی��ت نکنند اما به‬ ‫بهشت خواهند رفت و در انتخابات در شورای شهر فعالیت‬ ‫خوبی خواهند داشت‪».‬‬ ‫این فعال سیاسی تاکید کرد‪« :‬ما نمی‌خواهیم با رقیب‬ ‫اجاره‌ای وارد رقابت شویم زیرا وقتی پتانسیل خوبی در جریان‬ ‫اصالحات داریم؛ باید از این موقعیت استفاده کنیم و نیروهای‬ ‫اصالح‌طلب را تشویق به حضور در انتخابات کنیم خصوصا‬ ‫شخصیت‌های وارسته‌ای چون سید‌محمد خاتمی یا هاشمی‬ ‫رفسنجانی‪ ،‬زیرا اینها شخصیت‌های تاثیر گذار هستند و جزو‬ ‫گزینه‌های مورد حمایت ما در انتخابات خواهند بود‪».‬‬ ‫وی معتقد است‪« :‬کش��ور کس��ی را می‌خواهد که با‬ ‫قدرت‪ ،‬تجربه‪ ،‬تدبیر و ابتکار وارد عرصه سیاس��ت ش��ود تا‬ ‫بتواند دولت وحدت ملی را تشکیل دهد بنابراین اگر خاتمی‬ ‫و اصالح‌طلب��ان در انتخابات حضور پیدا کنن��د انتخابات را‬ ‫پرشور خواهند کرد و این مساله حتی به نفع اصولگراها نیز‬ ‫خواهد بود‪ ،‬زیرا معرفی کاندیدای مقتدر از سوی اصالح‌طلبان‬ ‫موجب می‌شود اصولگرایان نیز ناگزیر شوند اختالفات را کنار‬ ‫بگذارند و روی یک یا دو گزینه به توافق برسند در واقع این‬ ‫آخرین فرصت برای بقای اصالح‌طلبان است‪».‬‬ ‫فومنی ب��ا تاکید ب��ر این مطل��ب ک��ه اصالح‌طلبان‬ ‫کاندی��دای اج��اره‌ای نمی‌خواهند گفت‪« :‬ای��ن طیف باید‬ ‫کاندیدای خود را مطرح کنند حتی اگر رد صالحیت شود؛ در‬ ‫واقع با این کار نشان داده می‌ش��ود که اصالح‌طلبان مدافع‬ ‫نظام‪ ،‬انقالب و پیرو منویات مقام معظم رهبری هستند‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬جریان‌های‌بی ریشه و افراطی باید حذف و‬ ‫طرد شوند‪ ،‬زیرا اینها برشکسته‌های سیاسی هستند بنابراین‬ ‫باید بگذارند معتدلین وارد عرصه سیاسی کشور شوند‪ .‬بنده‬ ‫معتقدم در انتخابات آینده معتدلین پیروز رقابت خواهند بود‪».‬‬ ‫ابراهيم اصغرزاده از‬ ‫چهره‌هاي شاخص اصالح طلب‬ ‫در گفت‌وگويي با روزنامه اعتماد‬ ‫از اصالح‌طلبان خواسته در‬ ‫انتخابات شركت كنند‬ ‫يك سايت اصولگرا خبر داده كه‬ ‫اصالح طلبان براي كانديداتوري‬ ‫محمدعلي نجفي در انتخابات آتي‬ ‫به اجماع رسيده‌اند‬ ‫‪21‬‬
‫چرا خاتمي از ناطق‌نوري حمايت كرد؟‬ ‫خبرنامه‬ ‫نسبت شيخ و اصالح‌طلبان‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫س��خنان س��ید‌محمد خاتم��ی در دف��اع از علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌‌نوری یکی از ش��گفتی‌های عرصه سیاسی کشور در‬ ‫آستانه انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم است؛ چه آنکه‬ ‫این دو روزگاری در دوم خرداد ‪ ۷۶‬رقبای سرسخت یکدیگر‬ ‫بودند و حاال زبان ب��ه تمجید از رقیب س��ابق و رفیق امروز‬ ‫می‌گشایند‪.‬‬ ‫گوی��ا ه��ر چ��ه ب��ه زم��ان برگ��زاری انتخاب��ات‬ ‫ریاست‌جمهوری سال آینده نزدیک‌تر می‌شویم‪ ،‬مواضع و‬ ‫آرایش نیروها و گروه‌های سیاسی شفاف‌تر می‌شود‪.‬‬ ‫در ای��ن میان نگاهی ب��ه مواضع و گفت��ار چهره‌های‬ ‫شاخص اصالح‌طلب نشان می‌دهد که در میان آنان درباره‬ ‫حضور یا عدم‌حضور در انتخابات چند دیدگاه متفاوت وجود‬ ‫دارد؛ برخی تصمیم‌س��ازان آنان باورش��ان بر این است که‬ ‫اصالح‌طلبان نباید در انتخابات پیش‌رو شرکت کنند‪ .‬دیدگاه‬ ‫آنان این است که شانس��ی برای پیروزی وجود ندارد‪ ،‬پس‬ ‫دلیلی برای اینکه آنها طرفی از این رقابت باشند وجود ندارد‪.‬‬ ‫در مقابل اما در میان کسانی هم که خواهان مشارکت‬ ‫در انتخابات هستند‪ ،‬اندیشه‌های متفاوتی حاکم است؛ برخی‬ ‫تئوريس��ین‌های آنان می‌گویند باید با چهره‌های نسل دوم‬ ‫اصالحات در انتخابات شرکت کرد و فرصت سیاست‌ورزی‬ ‫در این رقابت مهم را که می‌تواند آغازی باشد برای بازگشت‬ ‫به ساختار قدرت رسمی از دست نداد‪.‬‬ ‫از زاویه‌ای دیگ��ر آنها معتقدند که اگ��ر این حضور به‬ ‫پیروزی هم منجر نشود‪ ،‬اما همچنان می‌توان هویت جریان‬ ‫اصالح‌طلبی را با حض��ور در این رقابت زنده نگه داش��ت؛‬ ‫چنین است که نام افرادی چون نجفی‪ ،‬جهانگیری‪ ،‬عارف‪،‬‬ ‫خرازی‪ ،‬بی‌طرف و‪...‬از س��وی برخی چهره‌های سیاس��ی‬ ‫اصالح‌طلب مطرح و در رسانه‌ها در مورد احتمال حضورشان‬ ‫گمانه‌پردازی می‌شود‪.‬‬ ‫در سویی دیگر عده‌ای را باور بر این است که اگر قرار‬ ‫‪22‬‬ ‫بر حضور در انتخابات است‪ ،‬باید با چهره‌ای حداکثری در این‬ ‫رقابت حضور یافت؛ چهره‌ای که در صورت تایید صالحیت‬ ‫شانس رای‌آوری داشته و در صورت عدم تایید صالحیت از‬ ‫وزن باالتری برای ایجاد هزینه برای نظام برخوردار باش��د‪.‬‬ ‫شاید اینگونه است که نام چهره‌هایی مانند سید‌محمد خاتمی‬ ‫و سید‌حسن خمینی را به میان می‌آوردند‪.‬‬ ‫طرفداران این دیدگاه در چند هفته اخیر فشار فراوانی‬ ‫را به رئیس‌جمهور س��ابق برای کاندیداتوری وارد کرده‌اند‪.‬‬ ‫هفته‌نامه مثلث در شماره جدید خود اخبار جدیدی را در این‬ ‫مورد درج کرده است‪ .‬مثلث خبر داده که سید‌محمد خاتمی‬ ‫در دیدار چهره‌هایی که بر کاندیداتوری‌اش اصرار می‌کردند‬ ‫گفته است که فعال قصد کاندیداتوری ندارد‪ .‬او البته با لحنی‬ ‫تندتر گفته اس��ت که چگون��ه چنین پیش��نهادی را مطرح‬ ‫می‌کنید‪ ،‬در حالی که وضعیت سیاس��ی حاضر را می‌بینید‪.‬‬ ‫خاتمی معتقد اس��ت که در صورت حض��ور اصالح‌طلبان با‬ ‫گزینه حداکث��ری و تندروی‌های برخی افراد ممکن اس��ت‬ ‫شرایط کنونی اصالح‌طلبان هم از بین برود‪.‬‬ ‫هفته گذشته هم متن سخنان سید‌محمد خاتمی توسط‬ ‫دفتر وی منتشر شد که تایید‌کننده اخبار مثلث بود‪ .‬خاتمی در‬ ‫این دیدار گفته است که در شرایط فعلی امکان حضور برای‬ ‫دس��ت‌یابی به قدرت وجود ندارد‪ ،‬چرا که به باور او زمینه‌ها‬ ‫برای این اتفاق فراهم نیست‪.‬‬ ‫اما در میان اصالح‌طلبان اندیش��ه دیگری نیز حاکم‬ ‫است‪ .‬برخی تصمیم‌سازان و چهره‌های مطرح آنان گویا به‬ ‫این باور رسیده‌اند که باید روی یک چهره اصولگرا که با آنها‬ ‫بیشترین اشتراک‌نظر را داشته باشد سرمایه‌گذاری کنند‪ .‬آنها‬ ‫معتقدند که در صورت پیروزی این چهره اصولگرا می‌توانند‬ ‫مناصبی از قدرت رسمی را در ازای حمایتشان به‌دست آورند‬ ‫و این یعنی منفذی برای بازگشت آرام و‌بی‌هزینه به قدرت‪.‬‬ ‫اما این فرد چه کسی اس��ت؟ اگر چه تاکنون نام‌های‬ ‫متفاوتی در این مورد مطرح شده اما حاال دیگر شکی نیست‬ ‫که این فرد علی‌اکبر ناطق‌نوری است‪ .‬مثلث چندی پیش از‬ ‫دیدار س��ید‌محمد خاتمی و علی‌اکبر ناطق‌نوری در اردکان‬ ‫خبر داده ب��ود؛ دیداری که انتخابات موض��وع مهم آن بوده‬ ‫است‪.‬‬ ‫این گمانه آنجا قوت بیشتری می‌یابد که هفته گذشته‬ ‫سید‌محمد خاتمی در سخنانش از علی‌اکبر ناطق‌نوری تقدیر‬ ‫و از او به‌عنوان رقیب رفیق س��ال‌های دور ی��اد کرد‪ .‬بر این‬ ‫مبناست که می‌توان تصور کرد سید‌محمد خاتمی در زمره‬ ‫دسته آخر اصالح‌طلبان است که باور به حمایت از یک نامزد‬ ‫اصولگرا برای بازگشت‌بی‌هزینه به قدرت دارند و این یعنی‬ ‫احیای همان ط��رح وحدت‌ملی که علی‌اکب��ر ناطق‌نوری‬ ‫مبدع آن بود‪.‬‬ ‫اما آیا تحوالت پیش‌رو به آن س��مت خواهد رفت که‬ ‫شیخ نور راه بازگش��ت به قدرت در پیش بگیرد‪ .‬آیا علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری نامزد م��ورد حمایت بخش��ی از اصالح‌طلبان‬ ‫خواهد بود؟ چندی اس��ت برخ��ی اصولگرایان نس��بت به‬ ‫استفاده اصالح‌طلبان از علی‌اکبر ناطق‌نوری که از نیروها و‬ ‫ی و اصیل اصولگراست هشدار می‌دهند‪ .‬اما‬ ‫چهره‌های قدیم ‌‬ ‫تصمیم شیخ چه خواهد بود؟‬ ‫خاتمی چه گفت؟‬ ‫رئیس دولت اصالحات هفته گذشته دیداری با جمعی‬ ‫از خانواده‌های ش��هدای مازندران و نیروهای اصالح‌طلب‬ ‫مازندران داشت‪.‬‬ ‫براساس خبری که دفتر سید‌محمد خاتمی منتشر کرده‪،‬‬ ‫او در این دیدار ضمن اشاره به وضعیت فعلی کشور و موضوع‬ ‫انتخابات آینده‪ ،‬به سواالت و ابهامات حضار پاسخ داد‪.‬‬ ‫وی در این دی��دار‪ ،‬در جمالت��ی کم‌س��ابقه در مورد‬ ‫ناطق‌نوری گفت‪« :‬یکی از خوش��وقتی‌های من در س��ال‬
‫استراتژي جامعه روحانيت در انتخابات ‪ 92‬چيست؟‬ ‫حجت‌االسالم مصطفی پورمحمدی‪ ،‬رئیس‌سازمان‬ ‫بازرس��ی کل کش��ور و وزیر کش��ور دولت نهم که یکی از‬ ‫گزینه‌های احتمالی راس��ت س��نتی برای کاندیداتوری در‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم اس��ت‪ ،‬حاال به‌عنوان‬ ‫رئیس س��تاد انتخابات جامعه روحانیت مبارز انتخاب شده‬ ‫است‪ .‬این خبر که در روزهای میانی هفته گذشته از سوی‬ ‫سایت خبری فاطر منتشر ش��د‪ ،‬مورد توجه اغلب رسانه‌ها‬ ‫قرار گرفت‪ ،‬اما دیری نپایید که از س��وی دو عضو باسابقه‬ ‫این تشکل روحانی تکذیب شد‪ .‬آنگونه که سید‌رضا اکرمی‌‬ ‫از اعضای جامعه روحانی��ت مبارز گفته اس��ت؛ «اکنون با‬ ‫گذش��ت حدود چهار ماه از این موضوع‪ ،‬هن��وز این بحث‬ ‫نهایی نشده‪ ،‬اما شنیده ش��ده کمیته‌ای در روحانیت مبارز‬ ‫مشغول بررس��ی موضوع برای اتخاذ تصمیم در این زمینه‬ ‫است‪ ».‬حجت‌االسالم اکرمی‌در خصوص آغاز به کار ستاد‬ ‫انتخابات جامعه روحانیت مبارز گفت‪« :‬هنوز ستاد انتخابات‬ ‫جامعه روحانیت تشکیل نشده است‪ ».‬حجت‌االسالم حسین‬ ‫ابراهیمی‌نیز در ای��ن خصوص چنین گفت‪« :‬هنوز س��تاد‬ ‫انتخابات جامعه روحانیت مبارز شکل نگرفته که ساختار و‬ ‫رئیس آن مشخص شود‪».‬‬ ‫پورمحمدی از س��ال‌‪ 1358‬تا ‪ 1365‬در اس��تان‌های‬ ‫خوزستان‪ ،‬هرمزگان و خراسان دادستان انقالب بوده و‌در‬ ‫س��ال ‪ 66‬معاون وزیر اطالعات شد‪ .‬او در سال‌های پایانی‬ ‫دهه ‪ 60‬به جانشینی‌وزیر اطالعات منصوب شد و در سال‬ ‫‪ ،70‬ریاس��ت اطالعات خارجی این وزارتخانه را عهده‌‌دار‬ ‫ش��د‪ .‬پورمحمدی‌ در دولت اول محمود احمدی‌نژاد وزیر‬ ‫کشور ش��د‪ ،‬اما پس از انتخابات مجلس هشتم در روزهای‬ ‫نخست سال ‪ 87‬از سمت خود برکنار شد‪ .‬او که از سال ‪87‬‬ ‫تاکنون عضو جامعه روحانیت مبارز اس��ت‪ ،‬چندی پیش در‬ ‫اظهارنظری صریح گفته بود‪« :‬اگر تقدیر الهی باشد و فضا‬ ‫ایجاب کند‪ ،‬به‌عنوان س��رباز والیت کاندی��دای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری خواهم ش��د‪ ».‬از سوی دیگر در حالی که‬ ‫از چندی پیش زمزمه‌هایی مبنی بر ورود اعضای جدید به‬ ‫خبرنامه‬ ‫ماموریت انتخاباتی پورمحمدی‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫‪ 76‬این بود که ایش��ان رقیب و رفیقم بود‪ ».‬خاتمی گفت‪:‬‬ ‫«حذف اصالح‌طلبان و همه منتقدانی که عمال پایبند قانون‬ ‫اساسی هستند‪ ،‬زمینه دادن به کسانی است که می‌خواهند‬ ‫اصل انقالب و جمهوری اس�لامی نباش��د‪ ».‬رئیس‌جمهور‬ ‫س��ابق کش��ورمان در بخش دیگری از س��خنانش گفت‪:‬‬ ‫«اینکه شعار عدالت بدهیم اما مردم روز به روز فقیرتر شوند‪،‬‬ ‫صحیح نیست‪ ».‬رئیس بنیاد باران همچنین گفت‪« :‬ما واقعا‬ ‫نمی‌خواهیم برای قدرت تالش کنی��م و زمینه آن هم االن‬ ‫فراهم نیس��ت‪ ،‬زیرا راه مطلوب رفتن از مسیر فعالیت‌های‬ ‫مدنی است که متاس��فانه خیلی از راه‌ها بس��ته شده است‪.‬‬ ‫می‌خواهیم در صحنه حضور داشته باشیم و از اسالم و انقالب‬ ‫و حقوق و حرم��ت مردم دفاع کنی��م و از روش‌های موجود‬ ‫انتقاد کنیم؛ اگر راه فعلی درست است چرا جلوی مخالفان و‬ ‫منتقدان گرفته می‌شود‪ .‬البته اگر انتخابات آزاد برگزار شود و‬ ‫نقدها هم بشود‪ ،‬مردم انتخاب می‌کنند‪ .‬هرکسی هم که آنها‬ ‫انتخاب می‌کنند مسئولیت را می‌پذیرد و مردم هم مسئول‬ ‫انتخاب خود هستند‪ .‬همه ما مردمان عادی هستیم که مردم‬ ‫انتخاب می‌کنند و هزینه آن را هم می‌دهند و اگر درس��ت‬ ‫نبود‪ ،‬چهار س��ال بعد کس��ی دیگر را انتخاب می‌کنند‪ .‬این‬ ‫آزادی انتخاب است که برای ما مهم است نه اینکه چه کسی‬ ‫انتخاب می‌شود‪ .‬به‌خصوص نس��لی که وابستگی عاطفی‬ ‫شدید به انقالب دارد‪ ،‬نگران این است که مبادا نسل جدید‬ ‫در مورد اسالم و انقالب فکر بدی کند‪ ».‬خاتمی در بخشی‬ ‫دیگر از سخنانش اظهار داشت‪« :‬من بارها گفته‌ام که حذف‬ ‫اصالح‌طلبان و همه منتقدانی که عمال پایبند قانون‌اساسی‬ ‫هس��تند‪ ،‬زمینه دادن به کسانی اس��ت که می‌خواهند اصل‬ ‫انقالب و جمهوری اسالمی نباش��د‪ .‬جدا کردن نسل جوان‬ ‫از اصالح‌طلبان و جلوگیری از ارتباط تش��کیالتی آنان‪ ،‬به‬ ‫نفع حکومت نیست و به زیان همه است‪ .‬در چنین شرایطی‬ ‫جریان‌هایی به‌خصوص برای نس��ل جوان‌محور و مطلوب‬ ‫می‌شوند که نه درد اسالم دارند و نه درد ایران‪ ».‬او همچنین‬ ‫به اش��تباهات برخی اصالح‌طلبان در گذش��ته اذعان کرد‪:‬‬ ‫«ممکن است خود ما هم در گذشته اشتباهاتی کرده باشیم‪،‬‬ ‫اما باالخره اگر می‌خواهیم انتخابات پرش��ور باشد باید فضا‬ ‫باز ش��ود‪ )...( ،‬و این امر باید تضمین ش��ود‪ .‬م��ا می‌گوییم‬ ‫قانون‌اساسی به‌طور کامل و جامع مبنا باشد‪.‬‬ ‫رئیس‌جمهور سابق در ادامه بر محوریت قانون اساسی‬ ‫تاکید کرد و چنین گفت‪« :‬اگر اصل ‪ 56‬قانون اساس��ی که‬ ‫حق حاکمیت ملت بر سرنوشت را به رسمیت می‌شناسد مبنا‬ ‫باشد‪ ،‬هرکس در این کشور در چارچوب قانون عمل کند از‬ ‫تمام حقوق یک شهروند جمهوری اسالمی از جمله انتخاب‬ ‫شدن و انتخاب کردن برخوردار است‪ .‬البته می‌توان از همین‬ ‫قانون اساسی هم انتقاد کرد‪ ،‬ولی براندازی نکرد‪ .‬ولی امروز‬ ‫اگر کسی انتقاد داشت و بیان کرد می‌گویند این فرد التزام به‬ ‫اسالم و قانون‌اساسی ندارد و بنابراین ردصالحیت می‌شود!‬ ‫مگر ساده است که ما اینگونه حکم کنیم؟ کسی که به قانون‬ ‫اساسی در عمل پایبند اس��ت باید از تمام حقوق شهروندی‬ ‫برخوردار باشد‪ .‬مگر امام نگفتند که حتی مارکسیست‌ها به‬ ‫شرط عدم توطئه آزادند؟»‬ ‫خاتمی در ادامه گفت‪« :‬اتفاقا اگر فضا باز شود و هرچه‬ ‫به این سو برویم‪ ،‬هم انقالب بيش��تر محفوظ می‌ماند‪ ،‬هم‬ ‫بدبینی‌ها کم می‌شود‪ ،‬هم عقالنیت‪ .‬خدا را شکر می‌کنم که‬ ‫با وجود همه مشکالت و تنگناها‪ ،‬تفکر اصالح‌طلبی جایگاه‬ ‫خوبی در جامعه دارد‪ .‬البته من هم معتقدم که افت پیدا کرده‬ ‫و در دو‪ ،‬سه سال اخیر بعضی از جوانان از اصالح‌طلبان ناامید‬ ‫شده‌اند و می‌گویند چه چیزی اصالح شود؟ ما هم می‌گوییم‬ ‫راهی جز اصالح‌طلبی نداری��م و براندازی را نمی‌خواهیم و‬ ‫با کس��انی هم که آن را می‌خواهند رابط��ه نداریم‪ .‬تازه اگر‬ ‫خدای ناخواسته اوضاع به هم بخورد وضع همه بدتر خواهد‬ ‫شد‪ .‬باید همین چارچوب حفظ ش��ود اما نباید دایره نظام را‬ ‫تنگ کرد تا افراد بیش��تری خود را درون آن حس کنند و از‬ ‫منابع کش��ور هم استفاده بهتری ش��ود‪ ».‬داریوش قنبری‪،‬‬ ‫سخنگوی فراکس��یون اقلیت مجلس هشتم در خصوص‬ ‫این س��خنان خاتمی گفته اس��ت‪« :‬افرادی چون هاشمی‬ ‫رفس��نجانی و س��ید‌محمد خاتمی از میان اصالح‌طلبان و‬ ‫آقای��ان الریجانی‪ ،‬محس��ن رضایی و ناطق‌ن��وری از بین‬ ‫اصولگرایان شخصیت‌های معتدل و مناسبی برای حضور‬ ‫در انتخابات هستند‪».‬‬ ‫او درباره حمایت خاتمی از کاندیداتوری ناطق‌نوری نیز‬ ‫اظهارنظر کرد؛ آنجا که گفت‪« :‬بنده معتقدم باتوجه به اوضاع‬ ‫و شرایط سیاسی کشور باید شخصیت‌های مطرح هر دو جناح‬ ‫اصالح‌طلب و اصولگرای کشور بیش از گذشته مورد توجه‬ ‫قرار گیرند‪ .‬در واقع ما نباید تجارب گذشته نظام را که در این‬ ‫شخصیت‌ها جمع شده‌اند به کلی نادیده بگیریم‪».‬‬ ‫قنبری اف��زود‪« :‬بس��یاری از مش��کالت اقتصادی و‬ ‫سیاسی امروز نشات گرفته از نگاه حذفی است که در ارتباط‬ ‫با شخصیت‌های گذشته نظام صورت گرفته است‪ ،‬بنابراین‬ ‫شاید حمایت خاتمی از ناطق هم از این منظر باشد‪ ،‬یعنی با‬ ‫وجود اختالف‌نظری که آقای خاتمی با ناطق‌نوری دارد اما‬ ‫از آنجایی که ایشان را در کش��ور صاحب تجربه می‌داند‪ ،‬از‬ ‫این ر ‌و ترجیح می‌دهد افراد با‌تجربه در عرصه سیاسی کشور‬ ‫حضور داشته باشند‪».‬‬ ‫نماینده مجلس هشتم تصریح کرد‪« :‬ارزیابی بنده این‬ ‫است که افرادی چون هاشمی‌رفسنجانی و سید‌محمد خاتمی‬ ‫از میان اصالح‌طلبان و آقایان الریجانی‪ ،‬محس��ن‌رضایی‬ ‫و ناطق‌نوری از بین اصولگرایان ش��خصیت‌های معتدل و‬ ‫مناسبی برای حضور در انتخابات هستند‪».‬‬ ‫وی تاکید کرد‪« :‬البته باید ش��رایط ب��رای حضور این‬ ‫شخصیت‌ها فراهم شود و افراد‌بی‌تجربه‌ای که تنها خواهان‬ ‫مطرح شدن خودشان هس��تند در دیدگاه‌های خود تغییر و‬ ‫تحوالتی بدهند و منافع کشور را به منافع خودشان‌ترجیح‬ ‫دهند‪ ،‬زیرا با اس��تفاده از اف��راد باتجربه دیگر س��عی و خطا‬ ‫نخواهیم داش��ت و در کل هزینه‌های کش��ور هم کاهش‬ ‫پیدا می‌کن��د‪ .‬به‌عنوان مثال اگر رفتار ام��روز احمدی‌نژاد را‬ ‫با گذشته مقایسه کنیم می‌بینیم باتوجه به تجربه‌ای که به‬ ‫دست آورده متحول شده است‪ .‬در حالی که احمدی‌نژاد در‬ ‫زمان کاندیداتوری‌اش صحبتی از رابطه با آمریکا نمی‌کرد‪،‬‬ ‫اما در حال حاضر به راحتی از رابطه با آمریکا سخن می‌گوید‬ ‫که این مساله نشات گرفته از تجاربی است که به دست آورده‬ ‫و شاید به این نتیجه رسیده که از این طریق می‌شود مقداری‬ ‫از مشکالت را حل کرد‪».‬‬ ‫قنبری همچنین درباره کاندیداتوری هاشمی و خاتمی‬ ‫تصریح کرد‪« :‬اگر قرار باش��د خاتمی و هاشمی در انتخابات‬ ‫کاندیدا ش��وند قطعا یکی به نفع دیگری کنار خواهد رفت‪.‬‬ ‫به هر حال ه��ر یک از این دو ش��خصیت باتوجه به تجارب‬ ‫مدیریتی موفقی که دارن��د نباید مورد‌بی‌توجهی قرار گیرند‬ ‫و البته خودش��ان هم باید در برابر ش��رایط موجود احساس‬ ‫مس��ئولیت کنند‪ ».‬وی اظهار داش��ت‪« :‬م��ن فکر می‌کنم‬ ‫خاتمی چندان تمایلی برای کاندیداتوری در انتخابات پیش‬ ‫رو ندارد‪ ،‬اما با این وجود ایشان فرد عافیت‌طلبی نیست که‬ ‫بخواهد نسبت به مسائل و مشکالت کشور‌بی‌توجه باشد‪ .‬از‬ ‫سوی دیگر باید شرایط برای حضور خاتمی فراهم و از ایشان‬ ‫دعوت ش��ود تا در انتخابات حضور داش��ته باشد و در رقابت‬ ‫شرکت کند‪g ».‬‬ ‫جامعه روحانیت مبارز شنیده می‌شود‪ ،‬اما اعضای این تشکل‬ ‫چنین مس��اله‌ای را رد می‌کنند‪ .‬س��ید رضا اکرمی‌در این‬ ‫خصوص چنین گفته است‪« :‬ورود اعضای جدید به جامعه‬ ‫روحانیت مبارز به دلیل عدم تصویب موضوع‪ ،‬فعال مسکوت‬ ‫مانده و به جلسات آینده این تش��کل موکول شد‪ ».‬او که‬ ‫عضو هیات اجرایی جامعه روحانیت مبارز اس��ت‪ ،‬هنگامی‬ ‫‌که با س��والی درباره ج��ذب اعضای جدید در این تش��کل‬ ‫مواجه ش��ده گفت که هنوز چنین موضوعی تصویب نشده‬ ‫است‪ .‬حسین ابراهیمی‌‪ ،‬عضو دیگر هیات اجرایی روحانیت‬ ‫مبارز نیز دلیل این امر را «رأی نیاوردن» اش��خاص مطرح‬ ‫شده عنوان کرد و گفت که این موضوع مسکوت مانده و به‬ ‫جلسات آتی موکول شده است‪ .‬بحث عضویت چهره‌های‬ ‫جدید در جامعه روحانیت مبارز ب��ا هدف جوانگرایی در این‬ ‫تش��کل باس��ابقه روحانی ‪ -‬سیاس��ی از تیر ماه امسال در‬ ‫رسانه‌ها مطرح شد‪ .‬بر اساس آنچه اعالم شد‪ ،‬قرار بود ‪10‬‬ ‫نفر به عضویت روحانیت مبارز درآین��د‪ .‬حتی در این میان‬ ‫نام افرادی همچون یوسف صدیقی‪ ،‬محمدحسن اختری‪،‬‬ ‫علیرضا پناهیان‪ ،‬محمدجواد حاج علی‌اکبری و ناصر نقویان‬ ‫نیز مطرح ش��د‪ ،‬اما اکنون اعضای جامع��ه روحانیت چنین‬ ‫موضوعی را رد می‌کنند‪g .‬‬ ‫‪23‬‬
‫یک‌بارگفتم‬ ‫مهدی هاشمی‌نیاید‬ ‫روايت محسني اژه اي از‬ ‫توصيه‌هايشبههاشمي‌رفسنجاني‬ ‫سی‌وششمین نشست خبری سخنگوی قوه‌قضاییه‬ ‫باتوجه به اتفاقات اخیر و بازداشت‌های و صدور احکام مهم‬ ‫هفته پیش برگزار شد‪ .‬محسنی‌اژه‌ای در این نشست خبری‬ ‫در ارتباط با پرونده‌های اختالس بیمه ایران‪ ،‬حکم مهدی‌‬ ‫هاشمی‪ ،‬روزنامه شرق و‪ ...‬پرداخت‪.‬‬ ‫محکومیت متهمان پرونده بیمه ایران به حبس ابد‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫ورود وزيركار هاشمي‬ ‫چرا حسين كمالي نامزد شد؟‬ ‫نزدیک به ‪ ٩‬ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده باقی مانده و تاکنون دو نامزد ابتدا اعالم حضور و سپس برخی از عدم‬ ‫قطعی بودن حضورشان سخن گفته‌اند‪ .‬ابتدا این محس��ن رضایی بود که با اعالم قطعی حضورش در انتخابات سال ‪ ٩٢‬و سپس‬ ‫تکذیب آن به‌عنوان اولین کاندیدا خود را معرفی کرد‪ .‬دومین نفر اما حسین کمالی‪ ،‬دبیرکل حزب اسالمی کار بود‪ .‬اوایل خردادماه‬ ‫امسال بود که شایعه کاندیداتوری حسین کمالی‪ ،‬وزیرکار دولت هاشمی و دبیرکل حزب اسالمی کار بزرگترین تشکل کارگری‬ ‫ایران بر سر زبان‌ها افتاد‪ .‬علیرضا محجوب‪ ،‬نماینده مجلس و دبیرکل خانه کارگر هم با اعالم اینکه «همیشه مرسوم است که از یک‬ ‫سال قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری کاندیداها مطرح می‌شوند و در همین رابطه خانه کارگر نیز تحرکاتی را در انتخابات خواهد‬ ‫داشت»‪ ،‬کاندیداتوری حسین کمالی را اعالم کرد‪ .‬او در گفت‌وگو با رسانه‌ها کاندیداتوری کمالی را به‌طور قطعی اعالم کرد‪ .‬گویا‬ ‫این تصمیم در یک جلسه حزبی اتخاذ شده و خود آقای کمالی هم در این خصوص‌تردیدها را کنار گذاشته و رسما در جمع اعضای‬ ‫شورای مرکزی حزب اسالمی کار تصریح کرده که به‌عنوان نامزد ریاست‌جمهوری وارد کارزار خواهد شد‪.‬‬ ‫حسین کمالی دبیرکل حزب اسالمی کار‪ ،‬سابقه س��ه دوره نمایندگی مجلس شورای اس�لامی در ادوار اول‪ ،‬دوم و سوم و‬ ‫همچنین سمت وزیر کار در دولت‌های س��ازندگی و اصالحات را در کارنامه خود دارد و هم‌اکنون نیز در کنار فعالیت حزبی خود‬ ‫به‌عنوان دبیرکل حزب اسالمی کار و مشاور رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام مش��غول فعالیت است‪ .‬از سوی دیگر هفته‬ ‫گذشته سخنگوی حزب اسالمی کار با بیان اینکه «این حزب هیچ تصمیمی‌در مورد کاندیداتوری حسین کمالی‪ ،‬دبیر‌کل این حزب‬ ‫نگرفته و دبیرکل خانه کارگر تنها تمایل ش��خصی خود را در مورد کمالی بیان داشته است»‪ ،‬حضور قطعی کمالی در رقابت‌های‬ ‫انتخاباتی سال آینده را تکذیب کرد‪ .‬به اعتقاد سخنگوی حزب اسالمی کار این حزب از اعضای جبهه اصالحات است و انتخاب‬ ‫و معرفی نامزد‌ها باید از سوی شورای هماهنگی این جبهه معرفی شود‪ .‬علی حسینی تاکید کرد‪« :‬اعالم یکجانبه کاندیداتوری‬ ‫کمالی از خانه کارگر تشکیالتی نیست و آقای محجوب تنها نظر شخصی‌اش را درباره کمالی بیان داشته و هیچ گونه تصمیم‌گیری‬ ‫در این مورد در حزب اسالمی کار و شورای هماهنگی جبهه اصالحات نشده است‪ ».‬حسینی افزود‪« :‬حزب اسالمی کار به‌عنوان‬ ‫جزئی از ش��ورای هماهنگی جبهه اصالحات از تکروی در فضای انتخاباتی پرهیز می‌کند و در صورت شکل‌گیری اجماع میان‬ ‫اصالح‌طلبان‪ ،‬در این فرآیند شرکت می‌کند‪ ».‬علیرضا محجوب‪ ،‬دبیرکل خانه کارگر‪ ،‬اخیرا در گفت‌وگو با رسانه‌ها‪ ،‬حسین کمالی‬ ‫دبیرکل حزب اسالمی کار را گزینه موردنظر این تشکل برای کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده عنوان کرد‪ .‬گفتنی‬ ‫است‪ ،‬طی هفته گذشته برخی رس��انه‌ها به نقل از برخی اعضای حزب اس�لامی کار خبری درباره قطعی شدن حضور کمالی در‬ ‫انتخابات آتی منتشرکرده بودند‪ .‬برخی معتقدند حزب‌اس�لامی کار باتوجه به عدم فعالیت سایر احزاب اصالح‌طلب فضا را برای‬ ‫حضور فعال‌تر در تصمیمات جبهه اصالحات آماده دیده و با اعالم این خبرها مش��غول بررس��ی بازخورده��ای این خبر از جانب‬ ‫اصالح‌طلبان و جامعه است‪g .‬‬ ‫‪24‬‬ ‫سخنگوی قوه‌قضاییه در ارتباط با پرونده اختالس‬ ‫بیمه ایران گفت‪« :‬مته��م اول پرونده اختالس از بیمه‬ ‫ایران به حبس ابد‪ ،‬انفصال از خدم��ت دولتی و رد مال‬ ‫چند میلیارد تومانی محکوم شد‪ .‬بخشی از دادگاه بدوی‬ ‫پرونده اختالس از پرونده ایران به اتمام رسید و احکام‬ ‫متهمان آن صادر شد‪ ».‬محس��نی‌اژه‌ای درباره احکام‬ ‫صادر ش��ده درباره متهمان این بخش از پرونده گفت‪:‬‬ ‫«متهم ردیف اول پرونده برای س��ه ج��رم مختلف به‬ ‫ترتیب به حبس ابد‪ 5 ،‬و ‪ 2‬س��ال حبس‪ ،‬جریمه نقدی‬ ‫به میزان ‪ 101‬میلی��ارد و ‪ 592‬میلیون ریال و رد مال به‬ ‫مبلغ ‪ 28‬میلیارد و ‪ 500‬میلیون ریال محکوم شده است‪.‬‬ ‫متهم ردیف دوم نیز به حبس ابد‪ ،‬انفصال دائم از خدمات‬ ‫دولتی‪ ،‬جریمه نقدی ‪ 64‬میلیارد و ‪ 592‬میلیون ریال و‬ ‫رد مال ‪ 33‬میلیارد و ‪ 296‬میلیون ریالی محکوم ش��ده‬ ‫است‪ .‬متهم ردیف سوم نیز به حبس ابد‪ ،‬انفصال دائم از‬ ‫خدمات دولتی‪ ،‬جریمه نقدی ‪ 66‬میلیارد و ‪‌592‬میلیون‬ ‫ریالی و همچنین رد م��ال به مبلغ ‪‌35‬میلی��ارد و ‪796‬‬ ‫میلیون ریالی محکوم شده است‪».‬‬ ‫پایداری با‬ ‫تركيب جديد‬ ‫شوراي مركزي جبهه پايداري‬ ‫رونمايي شد‬ ‫چهارشنبه گذشته اسامی‌‪ 17‬عضو جبهه پایداری در‬ ‫حالی اعالم ش��د که عدم حضور غالمحسین الهام‪ ،‬مهدی‬ ‫کوچک‌زاده و حمید رسایی در شورای مرکزی این تشکل‬ ‫از نکات مه��م آن بود‪ .‬جبه��ه پایداری ک��ه در هفته‌های‬ ‫گذش��ته ش��ایعات و اخبار ضد‌و‌نقیض فراوانی پیرامونش‬ ‫مطرح بود حاال با اعالم اس��امی‌اعضای ش��ورای مرکزی‬ ‫خود گویا ورود به انتخابات ریاست‌جمهوری و نیز فاز جدید‬ ‫سیاست‌ورزی‌اش را کلید زده است‪.‬‬ ‫آنگونه که اعالم ش��ده‪ ،‬این اف��راد به‌عنوان اعضای‬ ‫ش��ورای مرکزی جبهه پایداری معرفی ش��ده اند‪ :‬مرتضی‬ ‫آقاتهران��ی‪ ،‬روح‌اهلل حس��ینیان‪‌،‬ص��ادق محصولی‪ ،‬اصغر‬ ‫زارع��ی‪ ،‬کام��ران باقری‌لنکرانی‪ ،‬مجید متقی‌فر‪ ،‬س��قای‬ ‫بی‌ریا‪ ،‬س��یدمحمود نبویان‪ ،‬محمد سلیمانی‪ ،‬غالمحسین‬
‫ارسال پرونده فساد مالی به دیوان تا پایان هفته‬ ‫وی درب��اره آخرین وضعیت پرونده فس��اد ب��زرگ مالی‬ ‫اظها‌رداشت‪« :‬براس��اس آخرین ابالغ صورت گرفته به متهمان‬ ‫آنهافقطزمانومهلتبرایاعتراضبهحکمدارند‪.‬بعدازآندادگاه‬ ‫شروع به انجام اقدامات اجرایی برای ارسال پرونده به دیوان عالی‬ ‫کشور می‌کند و به احتمال فراوان پرونده به‌زودی هفته جاری به‬ ‫دیوان عالی کشور ارسال می‌ش��ود‪ ».‬دادستان کل کشور با اشاره‬ ‫بهبازداشت‌هاودستگیری‌هایچندروزاخیربابیاناینکهاینامر‬ ‫شدنینیستکهکسیملتزمبهقانوننباشدوبخواهدقانونرااجرا‬ ‫کند‪،‬گفت‪«:‬درراستایتحققعدالتبایدقانوندرموردهمهاجرا‬ ‫شوداگرروزیدربارهافرادضعیفوبی‌قدرتجامعهقانوناجراشود‬ ‫اماصاحبانقدرتوثروتازاعمالقانونفرارکنندوحاکمیتاعمال‬ ‫قانوننکند‪،‬منجربهبی‌عدالتیمی‌شود‪».‬ویبابیاناینکههمهروزه‬ ‫احکامبسیاریاجرامی‌شودکههمهآنهاموردحساسیتنیستو‬ ‫کسیاصالتعقیبنمی‌کند‪،‬گفت‪«:‬برخی‌هاایندرخواست‌هارااز‬ ‫قوه‌قضاییهدارندکهزماناجرایحکممناسبنیستوبه‌عنوانمثال‬ ‫می‌گویندچرانزدیکعیدیازمانانتخاباتحکمرااجراکردیدیااینکه‬ ‫می‌گویندفالنیدرسفراستیامی‌خواهدازسفربیایدبه‌همیندلیل‬ ‫حکمرااجرانکنیمکهبایددرجواببهاینافرادبگوییمممکناست‬ ‫اینانتقادهامطرحشودامابایددیداگرنهفقطدربارهاغنیا‪،‬بلکهدرباره‬ ‫همه افراد بخواهیم این ملاحظات را رعایت کنیم و به فکر عید و‬ ‫انتخاباتوسایرمناسبت‌هاباشیمدیگرهیچحکمی‌نبایداجراشود‪».‬‬ ‫یک‌بار به هاشمی رفسنجانی گفتم مهدی نیاید بهتر‬ ‫است‬ ‫دادستان کل کشور با تاکید بر اینکه قدرت خرید مردم‬ ‫پایین آمده اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬هنوز پرونده‌ای برای مشکالت‬ ‫اقتصادی پیش آمده نداریم اما اگر فرد یا گروهی را به‌عنوان‬ ‫اخاللگر شناسایی کنیم‪ ،‬حتما با آنها برخورد می‌کنیم‪ ».‬وی در‬ ‫پاسخ به سوالی که از وی درباره شیب تند تغییرات قیمت سکه‬ ‫رضوانی‪ ،‬زه��ره طبیب‌زاده‪ ،‬فاطمه آلیا‪ ،‬قاس��م روانبخش‪،‬‬ ‫سیدمحمدرضا حسینی‪ ،‬علی خطیبی‌ش��ریفیه‪ ،‬میثم نیلی‬ ‫و‌ هاشم موسوی‪.‬‬ ‫کامران باقری‌لنکرانی‪ ،‬س��خنگوی جبه��ه پایداری‬ ‫چهارشنبه گذشته در نشستی خبری این اسامی‌ و مانیفست‬ ‫جدید این جبهه در سیاست داخلی را اعالم کرد‪.‬‬ ‫لنکرانی همچنین اس��امی‌اعض��ای علی‌البدل این‬ ‫تش��کل را نیز به این ش��رح اعالم کرد؛ حس��ن حمیدزاده‪،‬‬ ‫س��تار هدایت‌خواه‪ ،‬حس��ین جاللی‪ ،‬علیرضا عسگریان و‬ ‫سیدامیرحسین قاضی‌زاده‪.‬‬ ‫وی گف��ت‪« :‬تصمیم بر این گرفته ش��ده که اعضای‬ ‫علی‌البدل نیز در جلس��ات ش��ورای مرکزی حضور داشته‬ ‫باشند تا در جریان تصمیمات قرار بگیرند‪».‬‬ ‫وزی��ر بهداش��ت دولت نه��م هنگامی‌که با س��والی‬ ‫درخصوص عدم‌حض��ور غالمحس��ین الهام در ش��ورای‬ ‫مرکزی این جبهه مواجه شد‪ ،‬چنین گفت‪« :‬یکی از شروط‬ ‫جبهه پایداری این است که افرادی که دارای منصب اداری‬ ‫و اجرایی رسمی هستند و باید به این منصب متعهد باشند‪،‬‬ ‫در ارکان تصمیم‌گیری جبهه حضور نداش��ته باشند‪ .‬دکتر‬ ‫الهام نی��ز که از برادران متعهد و ارزش��مند ماس��ت‪ ،‬با نظر‬ ‫خودشان و همچنین جمع با شورای مرکزی باتوجه به دلیل‬ ‫ذکر شده حضور پیدا نکردند‪».‬‬ ‫لنکرانی در بخشی دیگر از این کنفرانس مطبوعاتی‬ ‫به ارکان این تشکل اشاره کرد و گفت‪« :‬ما شورای فقاهتی‬ ‫را تشکیل دادیم که در آن آیت‌اهلل مصباح یزدی و آیت‌اهلل‬ ‫خوش��وقت حضور دارند و در واقع این ش��ورا یکی از ارکان‬ ‫اصلی جبهه پایداری است‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬برخی از تصمیمات جبهه پایداری از جمله‬ ‫تصمیمات کالن آن الزاما باید به تایید شورای فقاهتی برسد‬ ‫و به‌طور معمول نیز تمامی‌مصوبات شورای مرکزی جبهه‬ ‫پایداری به استحضار این شورا خواهد رسید که اگر اعضای‬ ‫شورا نظری در مورد آن دارند‪ ،‬بیان کنند‪».‬‬ ‫سخنگوی جبهه پایداری همچنین با‬ ‫بیان اینکه هیات موس��س این جبهه با‬ ‫تشکیل ش��ورای مرکزی که یکی از‬ ‫وظایف آن بود به کار خود پایان داده‬ ‫اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬از وظایف ش��ورای‬ ‫مرکزی تش��کیل س��تاد برای امور‬ ‫اجرای��ی جبه��ه اس��ت و از طرف‬ ‫دیگر در اس��تان‌ها نیز ش��وراهای‬ ‫اس��تانی جبهه پای��داری راه‌اندازی‬ ‫ش��ود که البته در برخی از استان‌ها‬ ‫راه‌اندازی شده و ساختار آنها باید مورد‬ ‫تجدیدنظر قرار بگیرد‪».‬‬ ‫لنکرانی همچنین به یکی دیگر از‬ ‫ارکان اصلی این جبهه یعنی مجمع عمومی‬ ‫برخورد جدی با اخاللگران در بازار ارز و سکه‬ ‫آقای هاشمی‌رفسنجانی سه نوبت از من‬ ‫درباره بازگشت مهدی هاشمی و رسیدگی‬ ‫سو‌جو کرد که من در هر‬ ‫به اتهامات وی پر ‌‬ ‫نوبت مطلبی متفاوت گفتم‬ ‫و ارز پرسید و این تغییرات را باعث بروز مشکالتی‬ ‫در خرید و فروش مردم دانست و عنوان کرد که در‬ ‫جلسه آخر سران قوا به میزبانی رئیس قوه‌قضاییه نیز‬ ‫درباره موضوعات مربوط به بازار سکه و ارز مطالبی‬ ‫مطرح ش��ده‪ ،‬گفت‪« :‬ما هم می‌دانیم که متاسفانه‬ ‫قدرت خرید مردم پایین آمده و امیدواریم برای این‬ ‫مطلب چاره‌ای اندیشیده شود‪».‬‬ ‫محس��نی‌اژه‌ای خاطرنش��ان کرد‪« :‬سیستم‬ ‫اطالعاتی و امنیتی کشور چندین بار در این زمینه‬ ‫مورد خطاب قرار گرفته و از آنها خواسته شده است‬ ‫که به‌طور جدی پیگیر این تغییرات در بازار باش��ند‬ ‫تا اگر عده‌ای اخالل می‌کنند آنها شناسایی شوند‪.‬‬ ‫به‌طور قط��ع اگر به این نتیجه برس��یم ک��ه فرد یا‬ ‫گروهی در زمینه بازار سکه و ارز اخالل وارد می‌کند‬ ‫قطعا با وی برخورد خواهیم کرد و اجازه نمی‌دهیم‬ ‫که به کارش ادامه دهد‪ ».‬وی در پاس��خ به سوال‬ ‫دیگر درباره اینکه آیا تاکنون پرونده‌ای از اخالل و‬ ‫دست داشتن گروه و افراد در این مقوله به دستگاه‬ ‫قضایی ارجاع شده یا خیر گفت‪« :‬بله پرونده‌هایی‬ ‫بوده و به ما ارجاع شده اما هیچ‌کدام از این پرونده‌ها‬ ‫اهمیتش به اندازه تغییرات ایجاد شده در بازار نبوده‪،‬‬ ‫بلکه عموما پرونده‌هایی بوده که دارای ابعاد کمتری‬ ‫بوده است‪g ».‬‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫وی در پاس��خ به س��وال یک��ی از خبرن��گاران مبنی‌بر‬ ‫اینکه وکی��ل خانواده هاش��می مدعی ش��ده ک��ه علی‌اکبر‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی گفته است بارها مهدی هاشمی قصد ورود‬ ‫به کشور را داشته اما دادستان کل کشور و رئیس دستگاه قضا‬ ‫مانع از حضور وی شده است در این‌باره توضیحی ارائه فرمایید‬ ‫که محسنی‌اژه‌ای گفت‪« :‬آقای هاشمی‌رفسنجانی سه نوبت‬ ‫از من درباره بازگش��ت مهدی هاشمی و رسیدگی به اتهامات‬ ‫سو‌جو کرد که من در هر نوبت مطلبی متفاوت گفتم‪».‬‬ ‫وی پر ‌‬ ‫وی افزود‪« :‬بار اول ایشان درباره بازگشت مهدی پرسید‬ ‫پاسخ دادستان به آيت اهلل‬ ‫خبرنامه‬ ‫که من ب��ه وی گفتم از نظر حقوقی مهدی بای��د برگردد تا به‬ ‫اتهاماتش رسیدگی شود و تکلیف پرونده‌اش مشخص شود‪ ،‬در‬ ‫همان دفعه به ایشان گفتم که اگر نظر شخصی‌مان را بخواهید‬ ‫به شما می‌گویم که بهتر است مهدی به کشور برگردد‪ .‬مرتبه‬ ‫دوم اکبر هاشمی‌رفسنجانی از من باز هم درباره بازگشت مهدی‬ ‫پرسید که این بار نیز به وی گفتم از نظر حقوقی مهدی خوب‬ ‫است به کش��ور بیاید تا به اتهاماتش رسیدگی شود‪ ،‬اما این بار‬ ‫بر‌خالف دفعه قبل به وی گفتم اگر مش��ورت شخصی من را‬ ‫می‌خواهید صالح نیست که مهدی به کشور برگردد‪».‬‬ ‫دادستان کل کش��ور گفت‪« :‬البته دفعه سوم زمانی که‬ ‫درباره بازگشت مهدی هاشمی از من سوال پرسیده شد به پدر‬ ‫ایش��ان گفتم از نظر حقوقی همچنان معتقدم که مهدی باید‬ ‫برگردد‪ ،‬اما اگر شما از من مشورت می‌گیرید این‌بار نمی‌دانم‬ ‫بهتر است که مهدی بیاید یا در خارج از کشور بماند‪».‬‬ ‫سخنگوی دستگاه قضا گفت‪« :‬البته به شما این نکته را‬ ‫عرض کنم که ما می‌توانیم در دستگاه قضایی مانع از خروج‬ ‫افراد داخل کشور به خارج ش��ویم اما در دستگاه قضایی این‬ ‫قدرت وجود ندارد که بخواهد مانع از ورود افراد به داخل کشور‬ ‫آن هم ایرانی‌ها بشود‪ .‬بر‌اساس این مطلب مهدی هر زمان که‬ ‫می‌‌خواسته‪ ،‬می‌توانسته به کشور بازگردد و من هم جلوی او را‬ ‫نگرفتم‪ ،‬بلکه فقط یک‌بار آن هم فقط با آن کیفیتی که گفتم به‬ ‫پدرشان عنوان کردم که به صالح نیست در این برهه به داخل‬ ‫کشور بازگردد‪».‬محسنی‌اژه‌ای خاطرنشان کرد‪« :‬یک‌بار هم‬ ‫دو نفر از فرزندان هاشمی‌رفسنجانی زمانی که من در دولت‬ ‫هنوز حضور داش��تم به دفتر من مراجعه کردند و من آنجا به‬ ‫ایشان گفتم بهتر است یک‌بار برای همیشه به تمام اتهاماتی‬ ‫که در سطح کشور درباره شما مطرح می‌شود رسیدگی شود‪».‬‬ ‫اشاره کرد و گفت‪« :‬یکی از وظایف این مجمع‪ ،‬انتخاب‬ ‫اعضای شورای مرکزی جبهه پایداری است‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه ش��ورای مرکزی جبهه پایداری‬ ‫فعالیت خود را آغاز کرده و ما تالش داریم که همواره به‬ ‫وظیفه دینی خود در عرصه اجتماعی عمل کنیم‪ ،‬تصریح‬ ‫کرد‪« :‬ترکیب شورای مرکزی جبهه پایداری متشکل از‬ ‫جوانان و همچنین افراد مجرب است‪ ،‬کسانی که دارای‬ ‫تجربه هستند و فکر می‌کنیم حضور جوانان و همچنین‬ ‫افراد مجرب که دارای تجربه هستند کمک می‌کند که‬ ‫ما گفتمان جبهه پایداری را در سطح جامعه بیشتر‬ ‫بتوانیم دنبال کنیم‪g ».‬‬ ‫‪25‬‬
‫مرور رسانه‌ها‬ ‫عكس‌هاي خبري‬ ‫عيادت رهبر معظم انقالب از‬ ‫آيت اهلل حسن زاده آملي‬ ‫رسانه‌ها در هفته‌اي كه گذشت‬ ‫انتخاباتگفتماني‬ ‫ياسين سيف‌االسالم‬ ‫آيت اهلل مهدوي كني و‬ ‫محمدرضا رحيميدراختتاميه‬ ‫جشنواره امام رضا (ع)‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫‪26‬‬ ‫در این ی��ک هفته گذش��ته هرچه ه��م موضوعات‬ ‫سیاسی زیادی مطرح شده باش��د و پس‌لرزه‌های اتفاقات‬ ‫هفته قبل به خبرسازی پرداخته باشد‪ ،‬اما تحوالت بازار ارز‬ ‫و طال آنقدر بوده که ناظ��ران را ناگزیر کند بیش از آنکه به‬ ‫هر جای دیگری دقت کنند‪ ،‬با همه حواسش��ان بر این دو‬ ‫بازار مهم و تاثیرگذار متمرکز ش��وند‪ .‬دالر و طال صعودی‬ ‫غیر‌طبیعی و غافلگیر‌کننده داش��تند و تا این لحظه که این‬ ‫گزارش در حال نگارش اس��ت این وضعیت در بازار ادامه‬ ‫دارد‪ .‬راهکار‌های دولت هم نتوانسته نقش موثری در کنترل‬ ‫قیمت داش��ته باشد‪ .‬در حاش��یه این ناکارآمدی اقتصادی‪،‬‬ ‫موضوع مذاکره مس��تقیم با آمریکا نکته دیگری است که‬ ‫توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرده است‪ .‬رئیس‌جمهور در‬ ‫سفر به نیویورک به روایتی پنج بار از تمایل برای مذاکره با‬ ‫آمریکا سخن گفته است‪ .‬رخدادی که واکنش‌های زیادی‬ ‫در میان سیاستمداران بر‌انگیخته است‪ .‬اصولگرایان به ویژه‬ ‫آن دسته که در بهارستان حضور دارند به‌شدت احمدی‌نژاد‬ ‫را مورد انتقاد قرار داده‌اند‪ .‬بنابر این در هفته گذشته غیر از‬ ‫‌طال و ارز یک موضوع دیگر هم ب��رای انتقاد دولت وجود‬ ‫داشت که بیشتر سیاسی است‪.‬‬ ‫دكتر واليتي در مراسم آغاز سال‬ ‫تحصيليدانشگاهدفاعملي‬ ‫تفاوت نگاه‬ ‫سيدمحمدحسينيومرتضي‬ ‫آقا تهراني در ميدان سرخ مسكو‬ ‫پیشنهاد ناطق‌نوري‬ ‫روزنام��ه کیه��ان در س��رمقاله‌ای به تف��اوت نگاه‬ ‫میان اس��رائیل و آمریکا به افزایش ق��درت ایران پرداخته‬ ‫اس��ت‪ .‬س��عد‌اهلل زارعی در این یادداش��ت نوش��ته است‪:‬‬ ‫«رژیم‌صهیونیستی «اقتدار ایران» را با موجودیت فیزیکی‬ ‫خود مغایر می‌بیند و سران این رژیم‪ ،‬توانایی امنیتی باالی‬ ‫جمهوری اس�لامی را مختل‌کننده حوزه امنیتی اسرائیل‬ ‫ارزیابی می‌کنند‪ .‬ام��ا جمع‌بندی آمریکایی‌ها این اس��ت‬ ‫که جمهوری اس�لامی عامل مختل‌کننده بق��ای آمریکا‬ ‫نیس��ت‪ ،‬بلکه عامل مختل‌کننده «نف��وذ» و «هژمونی»‬ ‫آمریکاست‪ ».‬تحلیلگر کیهان با نگاهی به بازار داخلی ادامه‬ ‫داده‪« :‬اوباما و سایر دولتمردان آمریکایی معتقدند نیاز جدی‬ ‫به زمان دارند و باید این زمان را به‌دس��ت آورد‪».‬‬ ‫روزنام��ه آرمان مل��ی از پیش��نهاد ناطق‌ن��وری به‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی در خصوص انتخاب��ات آتی خبر داده‬ ‫اس��ت‪ .‬این روزنامه نوشته اس��ت‪« :‬قرار گرفتن علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری و س��ید‌محمد خاتمی اکنون ائتالف سیاس��ی‬ ‫سنگین وزنی را به وجود آورده که به نظر می‏رسد انتخابات‬ ‫سال ‪ 92‬را نشانه رفته است؛ چه آنکه همین چند روز پیش‪،‬‬ ‫آی��ت‌اهلل هاشمی‌رفس��نجانی ب��ه صراحت تمای��ل خود‬ ‫ب��رای ایجاد دول��ت وحدت مل��ی را در آس��تانه انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم ابراز کرد‪ ».‬بن��ا به این گزارش‬ ‫ناطق‌ن��وری به هاش��می گفته اس��ت‪« :‬من ب��ا نیروهای‬ ‫انق�لاب‪ ،‬بازاری‌ه��ا و روحانی��ت در تماس هس��تم‪ .‬این‬ ‫نیروها از برخوردهایی که با ش��ما ص��ورت می‌گیرد ابراز‬
‫نگرانی می‌کنند‪ .‬ش��ما ش��فاف بیايید در صحن��ه و ما هم‬ ‫پشت شما هس��تیم‪ ».‬همچنین گفته شده است که رئیس‬ ‫مجمع تش��خیص مصلح��ت نظام نی��ز تاکید ک��رده که‬ ‫وی ب��دون واهمه در صحن��ه یازدهمی��ن دوره انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری حضور خواهد یافت و ب��ر این انتخابات‬ ‫تاثیر خواهد داش��ت‪.‬‬ ‫آمدن خاتمی‬ ‫روزنامه وطن‌امروز یادداش��تی را با عن��وان آلزایمر‬ ‫سیاس��ی منتش��ر کرده که در آن به مواضع اصالح‌طلبان‬ ‫در قبال انتخابات پرداخته ش��ده اس��ت‪ .‬یادداش��ت‌نویس‬ ‫وطن امروز نوشته است‪« :‬در فاصله هشت ماه تا برگزاری‬ ‫انتخاب��ات یازدهمی��ن دوره ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬برخ��ی‬ ‫تجدیدنظرطلبان همچن��ان با امیدواری بیه��وده‪ ،‬وانمود‬ ‫می‌کنند كه محمد خاتمی جزو فتنه‌گران نبوده و به قدری‬ ‫خود را به فراموش��ی زده‌اند که حتی تظاهر می‌کنند خود‬ ‫این فرد را باید برای شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫راضی کرد و نظام مخالفتی با آمدن وی به انتخابات ندارد‪.‬‬ ‫در آستانه انتخابات ‪ 92‬فتنه‌گران س��عی دارند با استمزاج‬ ‫شرایط‪ ،‬هر طور ش��ده خود را جزو نظام جا بزنند و باز هم‬ ‫وارد عرصه قدرت ش��وند؛ آن هم بدون توبه و طلب عفو و‬ ‫بدون پرداخت کوچک‌ترین هزینه‌ای!‬ ‫المرس�ی در ترکیه‬ ‫سرگرمي‌هاي‬ ‫مردم موضوع‬ ‫جلد اشپيگل‬ ‫است‬ ‫خبرنامه‬ ‫رقابت ایده‌ها‬ ‫روزنامه رسالت در سرمقاله‌ای در خصوص انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری آتی نوش��ته اس��ت‪« :‬با وجود برگزاری‬ ‫‪ 10‬دوره انتخابات ریاس��ت‌جمهوری در کش��ور و مجرب‬ ‫ش��دن مردم و نظام سیاس��ی از باب اینکه ذهنیت روشنی‬ ‫در قبال گذش��ته و حال انقالب دارند‪ ،‬شایسته است همه‬ ‫دس��ت‌اندرکاران امر انتخابات نس��بت به ارتق��ای آثار و‬ ‫دستاوردهای مثبت و ماندگار آن در آینده کشور به‌نحوی‬ ‫جدی سهیم باش��ند‪ .‬یک اقدام بس��یار تعیین‌کننده در این‬ ‫راستا این اس��ت که از هم اینک «رقابت‌ ایده‌ها و فکرها»‬ ‫ش��کل بگیرد‪ ».‬در این یادداش��ت همچنین آمده اس��ت‪:‬‬ ‫«ت��ورم‪ ،‬بیکاری‪ ،‬وضعیت معیش��ت طبقات آس��یب‌پذیر‪،‬‬ ‫کاهش صادرات‪ ،‬برخی مش��کالت در مس��یر تولید ملی و‬ ‫گفتمان‬ ‫دبیر‌کل جمعیت رهپویان انقالب اسالمی گفته است‪:‬‬ ‫«به‌طور حتم کس��انی که قصد ورود به عرص��ه انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری را دارند باید به گفتمان‪ ،‬برنامه و همکاران‬ ‫خود توجه داش��ته باش��ند‪ ».‬به گزارش خبرگزاری فارس‪،‬‬ ‫علیرض��ا زاکانی گفته اس��ت‪« :‬معتقدم اف��رادی که قصد‬ ‫دارند در انتخابات س��ال آینده نامزد ش��وند‪ ،‬باید بر‌اساس‬ ‫گفتمان ش��فاف و ادبیات مش��خصی که پیام روشنی را در‬ ‫حوزه داخلی و خارجی دارد به عرص��ه رقابت پا بگذارند‪».‬‬ ‫وی ادامه داده‪« :‬نامزده��ای انتخاباتی باید با یک گفتمان‬ ‫مشخص‪ ،‬برنامه‌ای منسجم را تدوین کنند که ماحصل آن‬ ‫بصورت مشخص پاسخگوی ابعاد جدید موجود در جامعه‬ ‫و پیچیدگی‌هایی که جمهوری اسالمی ایران با آن رو‌به‌رو‬ ‫است‪ ،‬باشد تا در قالب آن پیشرفتی همه‌جانبه جهت تحقق‬ ‫آرمان‌هاب انقالب اسالمی و شکل‌گیری جامعه اسالمی‬ ‫که در آن رف��اه کافی در کنار عدال��ت و معنویت رخ‌نمایی‬ ‫کند‪ ،‬صورت گیرد‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪145‬‬ ‫حضور محمد المرس��ی در مراس��م ح��زب عدالت و‬ ‫توسعه ترکیه با سخنرانی جنجال بر‌انگیز اردوغان از جمله‬ ‫اخباری بود که رسانه‌های هفته گذش��ته به آن پرداختند‪.‬‬ ‫روزنامه ته��ران امروز در یادداش��تی در این باره نوش��ت‪:‬‬ ‫«حضور المرسی در ترکیه و س��خنرانی وی در چهارمین‬ ‫کنفران��س ح��زب آزادی و عدال��ت در آنکارا ت��ا حدودی‌‬ ‫ترسیم‌کننده مسیر آینده سیاسی و اقتصادی مصر خواهد‬ ‫بود‪ .‬المرسی در س��خنرانی خود با قدردانی از دولت و ملت‬ ‫ترکیه و همراهی آنها در خالل انقالب این کش��ور‪ ،‬تاکید‬ ‫کرد ملت مصر و ترکیه اهداف و آرزوهای مشترک زیادی‬ ‫دارند‪ ».‬یادداش��ت‌نویس تهران امروز ادامه داد‪« :‬نزدیکی‬ ‫ترکی��ه و مصر را ب��ه نظر نمی‌رس��د بتوان در ق��اب اتحاد‬ ‫اس��تراتژیک تعبیر کرد‪ ،‬چراکه هر دو کشور داعیه رهبری‬ ‫فکری و الهام‌بخش��ی در منطقه و جهان اسالم دارند و به‬ ‫نظر می‌س��د پس از حل و فصل ماجرای سوریه دو کشور‬ ‫در ادامه مسیر‪ ،‬دچار اختالف شوند‪ .‬البته در فضای موجود‬ ‫بین‌المللی‪ ،‬ترکیه تا ح��دودی از جای��گاه طالیی خود در‬ ‫منطقه افول ک��رده و موضعگیری‌های متف��اوت در موارد‬ ‫مش��ابه حاکی از صادق نبودن دولت آن��کارا در ادعاهای‬ ‫خود است‪».‬‬ ‫شاخص‌های توسعه اقتصادی‪ ،‬سرنوشت خصوصی‌سازی‬ ‫و اصل ‪ 44‬قانون اساس��ی و‪ ...‬هرک��دام معضالت و نقاط‬ ‫چالش‌برانگیزی هستند که تنها با همفکری دانشگاهیان‪،‬‬ ‫نخبگان و سیاس��یون قابل حل‌و‌فصل هس��تند‪ .‬موس��م‬ ‫انتخابات‪ ،‬بهترین فرصت برای ایده‌پ��ردازی و تولید فکر‬ ‫و اندیشه پویای تمام کسانی اس��ت که سربلندی‪ ،‬عزت و‬ ‫پیشرفت ایران اسالمی را می‌طلبند‪».‬‬ ‫مورمون‌بودن‬ ‫رامني موضوع‬ ‫مورد بحث‬ ‫تايم است‬ ‫نقش باکو در حمله اس�رائیل‬ ‫س��ایت خبری تابناک تحلیلی را از نقش آذربایجان‬ ‫در حمله احتمالی اسرائیل به ایران منتشر کرده است‪ .‬این‬ ‫سایت خبری به نقل از رویترز نوشته است‪« :‬منابع محلی‬ ‫آگاه از سیاس��ت‌های نظامی جمه��وری آذربایجان اظهار‬ ‫داشته‌اند که این کشور راه‌های کمک به رژیم‌صهیونیستی‬ ‫را با در اختیار گذاش��تن پایگاه‌ها و همچنین هواپیماهای‬ ‫جاسوسی بررسی کرده اس��ت‪ ».‬در این گزارش همچنین‬ ‫آمده اس��ت‪« :‬با‌وجود انکار آذربایجان و اس��رائیل‪ ،‬دو تن‬ ‫از مقامات س��ابق نظامی آذربایجان ک��ه دارای ارتباطاتی‬ ‫با پرس��نل نظامی هس��تند و نیز دو منبع اطالعاتی روس‬ ‫به این خبرگزاری گفته‌ان��د که آذربایجان و اس��رائیل در‬ ‫جس��ت‌و‌جوی راه‌هایی برای اس��تفاده از پایگاه‌ها و منابع‬ ‫اطالعاتی آذربایجان توسط رژیم اسرائیل بوده‌اند‪».‬‬ ‫اوباما‪ ،‬ريگان‬ ‫دموكرات‌ها جلد‬ ‫نيوزويك است‬ ‫رئیس‌جمهور همه‬ ‫در نبود احمدی‌نژاد در تهران جوانفکر‪ ،‬مشاور مطبوعاتی‬ ‫او که قبال حکم زندان دریافت کرده بود‪ ،‬بازداشت شد‪ .‬پس‬ ‫از بازگش��ت رئیس‌جمهور از نیویورک معاون حقوقی‌اش به‬ ‫رس��انه‌ها گفته که رئیس‌جمهور بخاطر جوانفکر با رهبری‬ ‫دیدار می‌کند‪ .‬سایت عصر ایران در یادداشتی از احمدی‌نژاد‬ ‫خواسته تا برای رفع مشکل همه خبرنگاران تالش کند‪ .‬در‬ ‫این یادداشت آمده اس��ت‪« :‬حال که احمدی‌نژاد قصد دارد‬ ‫برای آزادی و گشایش در کار مشاور مطبوعاتی‌اش که پیش‬ ‫از هر چیز او هم یک روزنامه‌نگار است به دیدار رهبری برود‬ ‫و به مذاکره و رایزنی در این باره بپردازد‪ ،‬پیش��نهاد می‌کنیم‬ ‫برای آزادی و گش��ایش در کار هم��ه روزنامه‌نگارانی که با‬ ‫پرونده‌های قضایی روبه‌رو هستند یا در زندان به سر می‌برند‬ ‫نیز رایزنی کند تا گره از کار این بخش از فعاالن بخش رسانه‬ ‫باز شود‪g ».‬‬ ‫تو‌گوي‬ ‫گف ‌‬ ‫جنجالي فراستي‬ ‫با حقيقي در‬ ‫مجله ‪24‬‬ ‫‪27‬‬
‫نقد و نظر‬ ‫جهان امروز به كجا مي رود‬ ‫كدام نظم نوين جهاني؟‬ ‫دکتر کمال هلباوی‪ /‬اندیشمند مصری مقیم لندن‬ ‫نقدونظر‬ ‫بس��یار جال��ب اس��ت ک��ه رئیس‌جمه��وری مصر‪،‬‬ ‫دکتر المرسی در سازمان ملل متحد دعوت به بازسازی نظم‬ ‫نوین جهانیکند که البته در اجالس سران عدم‌تعهد در تهران‬ ‫نیز بدین موضوع اشاره کرد‪ ،‬ولی وسایل ارتباط‌جمعی در آن‬ ‫هنگام موارد جدی این پیام را نادیده گرفتند‪ .‬اما آنچه جالب‬ ‫به نظر نمی‌رسد اینکه چنین فراخوان‌هایی را ساده و سطحی‬ ‫در نظر بگیریم و به چگونگی تحقق آن نپردازیم‪ .‬نظم نوین‬ ‫جهانی که هم‌اکنون برقرار اس��ت یک نظم با یک رهبری‬ ‫اس��ت که آمریکا این رهبری را برعهده دارد و اتاقکی را در‬ ‫پشت سر دارد که در حقیقت اتاقک غرب است‪ .‬نظم جهانی‬ ‫پس از جنگ جهانی اول عنوان شد و پس از جنگ دوم جهانی‬ ‫دو رهبری پیدا کرد که همان اتحاد جماهیرشوروی و آمریکا‬ ‫بودند و دو نتیجه در پی داش��ت؛ یکی پیمان ورشو و دیگری‬ ‫ناتو‪ .‬امروز و با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان پیمان‬ ‫ورشو و یکه‌تازی واشنگتن و گسترش ناتو‪ ،‬نظم نوین جهانی‬ ‫که به‌دنبال فروپاشی اتحاد شوروی بر جهان تسلط یافته؛ در‬ ‫حقیقت بسیار خطرناک تر از تمامی‌نظم‌های جهانی است که‬ ‫در گذشته وجود داشت!‬ ‫در اینجا باید چندین واقعیت را مطرح کنیم‪:‬‬ ‫نخس��ت جهاد در افغانس��تان با تمامی‌دشواری‌هایی‬ ‫که داش��ت‪ ،‬زمین��ه پیدایش نظ��ام تک‌قطبی ب��ه رهبری‬ ‫ایاالت‌‌متحده آمری��کا را فراهم کرد؛ البت��ه آمریکا برای به‬ ‫دس��ت آوردن این جایگاه چیزی را از دست نداد و حتی یک‬ ‫گلوله هم شلیک نکرد و یک س��رباز را هم از دست نداد‪ .‬در‬ ‫جنگ‌هایی ک��ه در خلیج‌فارس نیز به وقوع پیوس��ت چنین‬ ‫وضعیت مشابهی را داش��ت که البته در دوران جنگ سرد به‬ ‫خوبی در این زمینه برنامه‌ریزی کرده بود و از همه طرف‌های‬ ‫موجود به خوبی بهره‌برداری کرده و تمامی‌بحران‌ها را به‌سود‬ ‫خود پایان داده بود‪ .‬واقعیت دوم‪ :‬در بهره‌برداری از بحران‌های‬ ‫بزرگ‪ ،‬یک ناتوانی در بهره‌برداری به چشم می‌خورد؛ با وجود‬ ‫آنکه بهای س��نگینی برای آن پرداخت شده است‪ .‬به‌عنوان‬ ‫نمونه افغان‌ها و بعضی از رزمندگان عرب بهای س��نگینی‬ ‫پرداخت کردند که به دو میلیون کش��ته و آواره کردن بیش‬ ‫از ‪‌10‬میلیون افغان که به پاکستان و ایران نقل مکان کردند‬ ‫منجر شد و این جدا از آوارگی میلیونی در داخل افغانستان و‬ ‫نیم‌میلیون معلول و نیم‌میلیون یتیم و نیم‌میلیون بیوه زن بود‪...‬‬ ‫نتیجه آن یک دموکراسی نیمه‌جان به ریاست حامد کرزای‪،‬‬ ‫مرد اول آمریکاییان در افغانس��تان بود‪ ،‬در حالی که کرزای‬ ‫هیچ‌گونه سابقه جهادی همانند شهید برهان‌الدین ربانی یا‬ ‫شهید احمد‌شاه مسعود یا حکمتیار یا عبد الرسول سیاف و‪...‬‬ ‫ندارد‪ .‬در سوریه نیز تاریخ گویی در حال تکرار است؛ چه آنکه‬ ‫اوضاع امروز سوریه دس��ت‌کمی از اوضاع افغانستان ندارد‪.‬‬ ‫سومین واقعیت آمریکا با سوءاس��تفاده از پیروزی مجاهدان‬ ‫افغان و برنامه‌ریزی بر‌اس��اس دیگ��ر رویدادهای پس از آن‬ ‫به‌خصوص وقایع منطقه عربی در عراق و لبنان بود كه کوشش‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪28‬‬
‫موضوع تكرار تاريخ‬ ‫دکتر محمد ماضی‪ /‬تحلیلگر عرب مقیم واشنگتن‬ ‫هنگامی‌که در سال ‪ 1979‬تظاهر‌کنندگان خشمگین‬ ‫سفارت آمریکا در تهران اش��غال راکردند و ماجرای معروف‬ ‫به گروگانگیری در ایران آغاز ش��د یک��ی از پیامدهای آن‪،‬‬ ‫ی کارتر برای انتخاب‬ ‫فرصت‌های رئیس‌جمهور آمریکا‪ ،‬جیم ‌‬ ‫به مقام ریاست‌جمهوری را از بین برد‪ .‬مشابه همین وضعیت‬ ‫هم‌اکنون در حال شکل‌گیری اس��ت‪ ،‬آیا پیامدهای اشغال‬ ‫کنس��ولگری آمریکا در بنغ��ازی لیبی و خش��م‌بی‌انتهای‬ ‫مسلمانان به‌علت فیلم توهین‌آمیز به اسالم آرزوهای اوباما را‬ ‫برای رسیدن به دوره دوم ریاست‌جمهوری را که انتخابات آن‬ ‫در ماه نوامبر صورت خواهد گرفت برباد خواهد داد؟‬ ‫دکتر خلیل جهشان‪ ،‬اس��تاد روابط بین‌الملل دانشگاه‬ ‫ببرادین در ایالت کالیفرنیا و رئیس سابق انجمن عرب‌های‬ ‫آمریکایی عقیده دارد خطر اصلی که اوضاع و تحوالت جهانی‬ ‫بر اوباما تحمیل کرده این اس��ت ک��ه او قربانی به‌اصطالح‬ ‫شکاف فرهنگی‌ای شده که میان دو جامعه آمریکایی و جامعه‬ ‫عربی ‪ -‬اسالمی وجود دارد‪.‬‬ ‫فیلم توهین‌آمی��زي که خانم هی�لاری کلینتون آن را‬ ‫مشمئز‌کننده نامید و اوباما نیر آن را محکوم کرد‪ ،‬آمریکاییان آن‬ ‫را نشانه آزادی بیان می‌دانند که قانون اساسی آمریکا در سایه‬ ‫آزادی بیان از آن پشتیبانی می‌کند؛ درحالی که جهان اسالم‬ ‫آن را نقض خطوط قرمز به‌ش��مار م��ی‌آورد و آن را تا درجه‬ ‫اهانت ادیان آسمانی و توهین به پیامبر اسالم‌(ص) می‌داند ‪،‬‬ ‫بنابراین اوباما با دو خطر بزرگ روبه‌روست‪:‬‬ ‫نخست‪ -‬اوباما نمی‌تواند هیچ‌گونه موضعگیری جدی‬ ‫در برابر این فیلم اتخاذ نمای��د تا به‌عنوان رئیس‌جمهوری که‬ ‫آزادی بیان را قلع‌وقمع کرده شناخته نشود و این در حالی است‬ ‫که رقیب وی یعنی «میت رامنی» فرصت را مغتنم شمرده و از‬ ‫اشتباه‌های اوباما استفاده می‌نماید؛ اما جهان اسالم هیچ گونه‬ ‫توجیهی از س��وی اوباما برای ناتوانی در محک��وم کردن یا‬ ‫مجازات سازندگان فیلم را نمی‌پذیرد‪.‬‬ ‫دوم‪ -‬اوباما نمی‌تواند در برابر به آتش کش��یدن پرچم‬ ‫آمریکا و حمله به س��اختمان‌های دیپلماتیک دس��ت بسته‬ ‫بایستد و این البته توهینی اس��ت به ایاالت‌متحده و چهره و‬ ‫جایگاه آن در جهان! در نتیجه این اوضاع اوباما را در موقعیت‬ ‫بسیار دشواری قرار داده است‪ .‬در این‌باره دکتر صبحی غندور‪،‬‬ ‫مدیر مرکز گفت‌وگوهای عربی در واش��نگتن عقیده دارد که‬ ‫خشم افکار عمومی جهان اسالم به‌علت این فیلم‪ ،‬اوباما را در‬ ‫برابر دو خطر قرار داده است‪:‬‬ ‫خطر اول؛ سیاسی است؛ همانا حمله به ساختمان‌های‬ ‫دیپلماتیک آمریکا در مصر و لیبی و تونس نوعی از ناهنجاری‬ ‫در روابط آمری��کا با این س��ه کش��ور را به‌وجود م��ی‌آورد؛‬ ‫نقدونظر‬ ‫اوباما‪،‬كارتر مي‌شود؟‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫کرد نظم تک‌‌قطبی را مدت بیشتری زنده نگه‌دارد؛ بهترین‬ ‫دلیل بر این گفته پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه عربی‬ ‫و به‌ویژه خلیج‌فارس اس��ت‪ .‬این رخنه آمریکا و غرب در این‬ ‫منطقه دارای پیامدهای فرهنگی‪ ،‬اجتماعی و فکری بود که‬ ‫بیشتر به غربزدگی اعراب انجامید‪ ،‬تا آنجا که اتحادیه عرب و‬ ‫سازمان کنفرانس اسالمی نتوانستند یک بحران کوچک در‬ ‫لبنان را حل وفصل نمایند‪.‬البته در این میان مساله فلسطین‬ ‫چنان کهنه ش��ده که گویی به فراموشی سپرده شده است و‬ ‫اعراب در حال حاضر از دشمنان خواس��تار حل این موضوع‬ ‫شده‌اند! موضوع فلس��طین روز به روز پیچیده‌تر می شود و‬ ‫امروزه بعضی از اس�لامگرایان که در س��تایش از توافقنامه‬ ‫سایکس پیکو(‪ )1‬معتقد هستند باید گرفتاری‌ها و بحران‌های‬ ‫میهن خود را نادیده بگیرند و مسائلی همانند برادری و جهاد‬ ‫ی فقط باید در چارچوب مساجد و کنفرانس‌ها‬ ‫و أمت س�لام ‌‬ ‫عنوان شود تا مبادا آمریکا و اسرائیل از ما خشمگین شوند!‬ ‫چهارمین واقعیت آن است که آمریکا که در رأس نظم‬ ‫نوین جهانی قرار گرفته‪ ،‬چنان منافع استراتژیکی در دو جهان‬ ‫عرب و اسالم دارد که نمی‌تواند بدون تکیه بر آنها به تسلط‬ ‫خود بر جهان ادامه دهد و از جمله این منافع‪ ،‬نفت و مواد اولیه‬ ‫است که هر کجا که هست‪ ،‬اهمیت فوق‌العاده‌ای برای امنیت‬ ‫ملی آمریکا به‌دنبال دارد‪ .‬همچنین هستند مواضع و مناطق‬ ‫اس��تراتژیکی که باید پایگاه‌های نظام��ی در آن قرار گیرند‪.‬‬ ‫همچنین محافظت از امنیت اس��رائیل و دفاع از آن در برابر‬ ‫همسایگان با نام مبارزه با تروریسم که همه جهانیان در برابر‬ ‫این موضوع گردن نهاده‌اند جز جمهوری اسالمی ایران که‬ ‫همواره خواستار نابودی اسرائیل است‪ .‬این همان ایرانی است‬ ‫که با وجود محاصره ظالمانه‪ ،‬در زمینه هسته‌ای پیشتاز شده‪،‬‬ ‫اما جهان عرب به عکس آن عمل می‌کند و تمامی‌امکانات‬ ‫انسانی و مادی خود را به‌طور مستقیم و غیر‌مستقیم در خدمت‬ ‫نظم نوین جهانی به رهبری آمریکاس��ت‪ .‬پنجمین واقعیت؛‬ ‫نتیجه تحول نوین در کشورهای عربی و ورود اسالمگرایان‬ ‫به صحنه سیاست داخلی‪ ،‬حکومت و نهادهای حزبی بدون‬ ‫آنکه کوشش ش��ود تمامی‌افراد زیر یک پرچم جمع گردند‬ ‫ی کوشش‌ها برای این است که همه‬ ‫به سمتی رفت که تمام ‌‬ ‫در اختیار نظم‌جهانی آمریکا قرار گیرند‪ .‬متاسفانه اطالع یافتم‬ ‫که در سمینار جهانی کلینتون که با شرکت رئیس‌جمهور مصر‬ ‫محمد المرسی برگزار ش��د‪ ،‬وزارت‌خارجه آمریکا اعالم کرد‬ ‫که مصر همچنان هم‌پیمان قدرتمند آمریکاست و بنابر‌این‪،‬‬ ‫کمک‌های اقتصادی واش��نگتن به مصر ادامه خواهد یافت‪.‬‬ ‫البته بر کسی پوشیده نیست که چنین اقدامی‌چه شرارت‌ها و‬ ‫مفسده‌هایی را برای مصر در بر دارد‪ .‬مصر و هر دو جهان عرب‬ ‫و اسالم می‌توانند جایگاه برجسته‌ای در نظم جهانی کنونی‬ ‫و آینده داشته باش��ند‪ ،‬البته چنین وضعیتی نیازمند شرایطی‬ ‫است که چنان دشوار نخواهد بود اگر نیت و همت و استقالل‬ ‫عمل نزد مسئوالن مصری وجود داشته باشد‪ .‬واقعیت ششم‬ ‫اینکه احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری ایران در گفت‌وگوی خود‬ ‫با خبرگزاری آسوشیتدپرس اظهار داشت که ضرورت دارد یک‬ ‫نظم نوین برای جهان برقرار شود‪ .‬البته این همان حرفی است‬ ‫که محمد المرسی هم گفته‪ ،‬اما با این تفاوت‌ها که احمدی‌نژاد‬ ‫آن نظم نوین جهانی را عنوانک��رد که به دور از دخالت‌های‬ ‫آمریکا و تسلط آن باشد‪ .‬چون دوران تسلط امپراطوری‌ها به‬ ‫پایان رسیده و جهان دوست ندارد یک امپراطوری‪ ،‬باز هم به‬ ‫تنهایی سرنوشت همگان را تعیین نماید‪ .‬شاید پاسخ آمریکا‬ ‫در سخنان اوباما قرار گرفته باش��د که گفت ایاالت‌متحده‪،‬‬ ‫ایران دارای سالح هسته‌ای را دوست ندارد‪ .‬البته این سخنان‬ ‫بسیار عجیبی است و ممکن است بعضی از اعراب آن را باور‬ ‫کنند؛ همان اعرابی که کاخ سفید همواره قبله‌گاهشان بوده‬ ‫و هست‪ .‬اما چگونه آمریکا می‌تواند انگلیس و فرانسه وهند‬ ‫را که دارای سالح‌های هسته‌ای هستند دوست داشته باشد‪،‬‬ ‫ی ویتنام و چین و روسیه هسته‌ای را قبول‬ ‫همچنین با تلخکام ‌‬ ‫دارد اما ایران را خیر؟‬ ‫واقعیت هفتم که به نظر من روش��ن‌تر از آفتاب است‬ ‫آن که اوضاع کنونی سوریه و آینده آن در سایه نظم جهانی‬ ‫کنونی در حال پیچیده‌تر شدن است و البته عرب‌های وفادار و‬ ‫نیکو‌سرشت آن را نمی‌پذیرند‪ ،‬ولی به هر حال اوضاع کنونی‬ ‫س��وریه نتیجه همین نظم کنونی جهانی اس��ت که رهبری‬ ‫آن را آمریکا در دس��ت دارد و نیازی به مطرح کردن اقدامات‬ ‫توطئه‌آمیز واشنگتن در این زمینه وجود ندارد و در عین حال‬ ‫به پیشنهاد احمدی‌نژاد درباره حل وفصل بحران سوریه نیز‬ ‫می‌توان اش��اره کرد‪ .‬واقعیت هش��تم آنکه نظم جهانی در‬ ‫حقیقت یک توطئه جهانی اس��ت که زورگویان علیه ضعفا‪،‬‬ ‫ثروتمندان علیه تهی‌دس��تان‪ ،‬مدعی��ان مدرنیته علیه آنچه‬ ‫عقب‌مانده‌ها می‌نامند به کار می‌گیرند که البته شاید تمامی‬ ‫‌این اقدامات ساخته و پرداخته صهیونیست‌ها باشد‪ ،‬همچنان‬ ‫که پول وول‪ ،‬سرمایه‌دار و بانکدار آمریکایی در فوریه ‪1952‬‬ ‫در برابر کنگره آمریکا در این باره چنین اظهار داشت‪« :‬چه ما را‬ ‫دوست داشته باشید یا نداشته باشید‪ ،‬حکومت جهانی را برقرار‬ ‫خواهیم کرد‪ .‬تنها مشکلی که با آن روبه‌رو هستیم این است‬ ‫که حکومت کنونی آمریکا این هدف را چگونه محقق خواهد‬ ‫کرد؟ آیا با اشغالگری یا با توافق‪».‬‬ ‫از س��ویی صهیونیس��ت‌ها از زمان‌های دور تصوراتی‬ ‫عجیب درباره نظم جهانی داشته و مطرح کرده‌اند از جمله آن‬ ‫کاهش جمعیت و برانگیختن جنگ‌ها و گرسنگی‌ها و حتی‬ ‫پخش بیماری‌های فراگیر در کش��ورهای گوناگون است تا‬ ‫اینکه کسانی روی کره زمین بمانند که همگی هوادار آمریکا‬ ‫و هم‌پیمانان آن باشند‪ .‬حتی اگر ضرورت داشته باشد نیمی‬ ‫‌از جمعیت جهان قتل عام گردند و تنها حکمرانان و بردگان‬ ‫آنها برجای بمانند و تنها یک حکوم��ت و یک ارتش و یک‬ ‫نیروی پلیس بماند‪ ،‬قوانین را همین مس��ئوالن نظم جهانی‬ ‫وضع خواهند کرد‪.‬‬ ‫پی‌نوشت‪:‬‬ ‫‪ -1‬سازش‌نامه س��ایکس‪ -‬پیکو بر پایه سازش سری‬ ‫‪ ۱۹۱۶‬میان دولت‌های پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند‬ ‫و فرانسه بود‪ .‬امپراتوری روسیه نیز با ایشان هم رای بود تا م‬ ‫نطقه نفوذ و کنترل شایسته‌ای پس از س��رنگونی احتمالی‬ ‫امپراطوری عثمانی در جنگ جهانی اول بیابند‪g .‬‬ ‫به‌خصوص که این سه کشور اخیرا شاهد تحوالتی در سیستم‬ ‫سیاسی خود شده‌اند و آمریکا تصمیم گرفته بود روابط خوبی‬ ‫با آنها داشته باشد‪ .‬اما آمریکاییان اکنون این پرسش را عنوان‬ ‫می‌کنند که پشتیبانی از انقالب‌های مردمی‌در این کشورها‬ ‫چه سودی برای واش��نگتن در پی خواهد داشت چون به‌نظر‬ ‫می‌رسد که پیامدهای معکوس��ی را برای آمریکا در برداشته‬ ‫است‪ .‬خطر دوم امنیتی اس��ت و اوباما ناچار است نشان دهد‬ ‫که می‌تواند امنیت ملی و منافع آمریکا در کش��ورهای دیگر‬ ‫را حفظ نماید و از دیپلمات‌های آمریکایی در خارج حفاظت‬ ‫کند‪ ،‬حتی ناوگان آمریکا را برای حمایت از منافع واشنگتن به‬ ‫منطقه اعزام می‌کند و این موضوع ممکن است تا آنجا پیش‬ ‫برود که هواپیماهای بدون خلبان را برای کشتن قاتالن سفیر‬ ‫آمریکا و همکاران او در بنغازی اعزام نماید‪ .‬البته وقوع چنین‬ ‫رویدادی تنها با ش��رکت مقامات اف‌بی‌آی در بازپرسی‌های‬ ‫مقامات لیبیایی ممکن است روی دهد‪.‬‬ ‫چرا آمریکا؟!‬ ‫از س��ويی دکتر خلیل جهش��ان معتقد اس��ت که موج‬ ‫خشم اسالمی اگر‌چه به‌طور مس��تقیم علیه فیلم آمریکایی‬ ‫اهانت‌کننده به اسالم صورت گرفته است اما دارای ریشه‌هایی‬ ‫عمیق در احساسات ملل اسالمی اس��ت که علت اصلی آن‬ ‫سیاس��ت‌های آمریکاس��ت؛ مس��لمانان عقیده دارند نوعی‬ ‫تکامل یافته از س��تیزه‌جویی با مس��لمانان در جریان است‪،‬‬ ‫به‌خصوص که اوباما اساس را احترام متقابل و منافع مشترک‬ ‫قلمداد کرده‪ ،‬همچنان که در سخنرانی‌های خود در آنکارا و‬ ‫قاهره عنوان کرد اما تمامی‌مسلمانان هیچ‌گونه عملکرد مثبتی‬ ‫را از سوی وی نمی‌بینند که موافق با سخنانش باشد‪ .‬بنابراین‬ ‫مسلمانان به خودی خود و در اعتراض به این فیلم توهین‌آمیز‬ ‫‪29‬‬
‫خشم خود را نشان دادند و این مرحله‌ای از مراحل رویدادها‬ ‫و سیاست‌های آمریکایی مخالف مس��لمانان را می‌شمارند‪.‬‬ ‫در عین ح��ال دکتر صبحی غندور‪ ،‬مدی��ر مرکز گفت‌وگوی‬ ‫عربی در واشنگتن معتقد است موج خشم مسلمانان نمونه‌ای‬ ‫از‌بی‌اطالع��ی درباره جه��ان غرب اس��ت‪« :‬بی‌اطالعی از‬ ‫آزادی‌هایی که در غرب وجود دارد و نمی‌توان به هیچ وجه به‬ ‫آنها ضربه وارد کرد هرچند که نارسا و مشمئز‌کننده باشد‪ ،‬چون‬ ‫قانون‌های اساسی مانع از اتخاذ اقداماتی از سوی حکومت‌ها‬ ‫علیه این آزادی‌هاس��ت به‌خصوص ک��ه گروه‌های افراطی‬ ‫راستگرا سعی دارند همواره احساسات مسلمانان را برانگیزند تا‬ ‫نه تنها این چنین عکس‌العمل‌های خشمگینی را نشان دهند‪،‬‬ ‫بلکه انگیزه نبرد بزرگی میان اسالم و غرب به‌وجود آورند‪».‬‬ ‫او البته معتقد است که اوباما خواستار احترام متقابل نیست‪،‬‬ ‫بلکه مخالف رویارویی نظامی میان تمدن هاس��ت‪ .‬خش��م‬ ‫مس��لمانان باعث می‌گ��ردد گرایش به س��وی بازگش��ت‬ ‫جمهوریخواهان و محافظه‌کاران نوین به کاخ سفید افزایش‬ ‫یابد که نماینده آنان هم‌اکنون رامنی‪ ،‬نامزد جمهوریخواهان‬ ‫اس��ت‪ .‬وی از میان بیس��ت‌وچهار مش��اور خود هفده تن از‬ ‫محافظه‌کاران نوین را برگزیده است و اینان در دوران بوش‬ ‫همگی دست‌اندر‌کار شغل‌های حکومتی بوده‌اند‪.‬‬ ‫آیا تاریخ تکرار می‌گردد؟‬ ‫نقدونظر‬ ‫این پرس��ش برای این دوکارشناس عرب مقیم آمریکا‬ ‫مطرح شد که آیا تاریخ تکرار می‌گردد و خشم مسلمانان علیه‬ ‫اوباما مانع از انتخاب اوباما برای دور دوم ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫می‌ش��ود‪ ،‬همچنان که ماج��رای گروگان‌ه��ای آمریکایی‬ ‫در تهران به شکس��ت جیم��ی‌کارت��ر در دوم دور انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری انجامید‪ .‬دکتر خلیل جهش��ان در این‌باره‬ ‫می‌گوید‪« :‬هم��ه احتمال‌ها امکان‌پذیر اس��ت اما من معتقد‬ ‫نیستم که این موج خشم همچنان که در ماجرای گروگانگیری‬ ‫ی کارتر تاثیر‬ ‫آمریکاییان در دوران ریاس��ت‌جمهوری جیم�� ‌‬ ‫گذاشت‪ ،‬اثر گذار باشد؛ اما اگر روند خشم و خشونت گسترش‬ ‫جغرافیایی یابد و منافع آمریکا در سراس��ر جهان مورد حمله‬ ‫قرار گیرد‪ ،‬راستگرایان افراطی در حزب جمهوریخواه خواهند‬ ‫توانست اوباما را در موقعیت ناگواری قرار دهند و به‌اصطالح‬ ‫فرش را از زیر پایش بیرون بکش��ند و او را متهم س��ازند که‬ ‫رئیس‌جمهوری ناتوان است و چهره ایاالت‌متحده در خارج را‬ ‫از بین برده است‪ .‬در مقابل اوباما برای خود چهره دموکراتیک‬ ‫قدرتمندی ساخته‪ ،‬چون توانست با کشتن بن‌الدن و افزایش‬ ‫حمالت علیه طالبان و گسترش امنیت در داخل آمریکا خود را‬ ‫نگهدارنده امنیت ملی آمریکا بشناساند‪».‬‬ ‫دکتر خلیل جهشان بعید نمی‌داند که راستگرایان افراطی‬ ‫از خأل موجود در رهبری حزب جمهوری‌خواه سوءاس��تفاده‬ ‫کرده و بر انگیزه‌های خشم جهان اسالم بیفزایند؛ به‌خصوص‬ ‫که این جناح در حزب جمهوریخواه به عدم پایبندی به قوانین‬ ‫اخالقی و سیاسی انتخاباتی شهرت دارند تا محبوبیت اوباما را‬ ‫کاهش دهند یا وی را به‌سوی یک ماجراجویی نظامی ناکام‬ ‫در منطقه وادار کنند که به سرنوشت کارتر بينجامد‪ .‬از سوی‬ ‫دیگر دکتر صبحی غندور معتقد است که باید ملاحظاتی را در‬ ‫نظر گرفت در مورد اینکه افزایش خشونت‪ ،‬اوباما را به اتخاذ‬ ‫اقدامات نظامی وادار نکند و در نتیجه او را در دامی‌بیندازد که‬ ‫جمهوریخواهان برایش آماده کرده‌اند‪ .‬وی می‌افزاید‪« :‬شاید‬ ‫واکنش‌های خش��مگین علیه اوباما در جهان اسالم برایش‬ ‫پیامدهای مثبتی در بر داشته باشد چون این موضعگیری‌های‬ ‫وی در برابر جهان اس�لام‪ ،‬دیدگاه رای‌دهندگان آمریکایی‬ ‫درب��اره اینکه اوباما در نهان همچنان مس��لمان اس��ت را از‬ ‫میان بر‌می‌دارد و از سوی دیگر تصمیم‌گیری رای‌دهندگان‬ ‫آمریکایی بر‌اساس بهبود بخشیدن اوضاع اقتصادی و حمایت‬ ‫از امنیت ملی آمریکاست و ش��اید بعضی اقدامات اقتصادی‬ ‫اوباما نشان دهد که اظهارات وی بر رقیب جمهوریخواه خود‬ ‫برتری دارد‪g ».‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪30‬‬ ‫دوگانگي در سياست هاي آمريكا‬ ‫واقعیت «هواپیماهای بدون خلبان»‬ ‫دکتر علی الهیل ‪ /‬نویسنده و استاد دانشگاه قطر‬ ‫در سمیناری که ‪ 22‬س��پتامبر در دبی برگزار شد با‬ ‫دوستانی از آمریکا و روسیه و سوئیس و آلمان دیدار کردم‬ ‫که درباره نامشروع بودن به‌کارگیری هواپیماهای بدون‬ ‫خلبان آمریکایی در یمن و پاکس��تان و افغانستان و چند‬ ‫کشور دیگر تبادل‌نظر کردیم‪ .‬این حمالت پس از رویداد‬ ‫‪ 11‬سپتامبر شروع شد و تاکنون مخصوصا در پاکستان‬ ‫حمالت این هواپیماها بیس��ت‌وچهار س��اعته بر شمال‬ ‫غرب پاکستان ادامه دارد که در نتیجه آن هزاران تن زن‬ ‫و مرد و کودک‌بیگناه به قتل رسیدند و هزاران تن دیگر‬ ‫چنان دچار معلولیت شده‌اند که به هیچ‌وجه قابل درمان‬ ‫نیستند‪ .‬این در کنا ‌ر ترس‪ ،‬بیم و وحشت مردم ساکن این‬ ‫منطقه از پاکستان است که بعضی‌ها را ناچار ساخته تا از‬ ‫رفتن کودکانشان به مدرسه جلوگیری کنند و از شرکت در‬ ‫جشن‌های عروسی یا مراسم خاکسپاری فامیل و دوستان‬ ‫خودداری نمایند‪ .‬آمریکاییان ادعا می‌کنند این حمالت‬ ‫برای مبارزه با تروریسم است‪ ،‬البته مطابق تعبیر و تفسیر‬ ‫آنها از تروریس��م‪ ،‬همچنان که باراک اوباما گفته بود که‬ ‫کسانی مورد حمله و هدف قرار می‌گیرند که تروریست‬ ‫باشند‪ ،‬اما وی در عین حال اقدام اسرائیل در به آتش کشیدن‬ ‫کودکان و زنان فلسطینی در غزه‪ ،‬قانای اول و قانای دوم را‬ ‫نادیده می‌گیرد و ما این پرس��ش را مطرح می‌کنیم که چرا‬ ‫تروریست‌های صهیونیس��ت مورد هدف قرار نمی‌گیرند؟‬ ‫اینان نیز قاتل هس��تند و آمریکاییان و غربی‌ها که در میان‬ ‫آنها یهودی��ان مخالف صهیونیس��م نیز وج��ود دارد به این‬ ‫موضوع اقرار دارند‪ .‬منطق اوباما چنین می‌گوید؛ استراتژی‬ ‫حمالت هواپیماهای بدون خلبان بهترین جانش��ین برای‬ ‫جنگ‌ها و درگیری‌های گسترده و تن به تن است‪ ».‬این ادعا‬ ‫نشان‌دهنده‌ترس‌بی‌اندازه این قدرت بزرگ جهانی است که‬ ‫قدرت خود را علیه مردم‌بیگناه و غیر‌نظامی به کار می‌گیرد‪.‬‬ ‫خس��ار ت‌های وارده ب��ه نیروه��ای آمریکای��ی و‬ ‫هم‌پیمانانش در افغانستان و‌بی‌اعتمادی سربازان و افسران‬ ‫افغان به آنها و اقدام به کشتن نظامیان آمریکایی و هم‌پیمانان‬ ‫آن در افغانستان‪ ،‬خود دلیل دیگری بر ناتوانی هواپیماهای‬ ‫بدون خلبان در س��رکوب مخالف��ان اش��غالگری آمریکا و‬ ‫هم‌پیمانانش است‪ .‬البته تاکنون صدها تن از اعضای القاعده‬ ‫وطالبان به قتل رس��یده‌اند‪ ،‬اما درکنار آنان ه��زاران تن از‬ ‫غیر‌نظامیان نیز به خاک‌وخون افتاده‌ان��د و باتوجه به اینکه‬ ‫مقامات پاکس��تانی از ورود خبرنگاران به مناطقی که مورد‬ ‫حمله هواپیماه��ای بدون خلبان ق��رار می‌گیرد‪ ،‬جلوگیری‬ ‫می‌کنند‪ ،‬نمی‌توان آمار دقیقی از این کشته‌ها و زخمی‌ها ارائه‬ ‫کرد‪ .‬آمریکایی‌ها که خود مدعی آزادی و حقوق بشر هستند‬ ‫و برای نمونه مجسمه آزادی را در خاک خود برپا کرده‌اند و‬ ‫ادعای رهبری جهان آزاد را یدک می‌کش��ند‪ ،‬همچنان که‬ ‫روسیه از سوریه چه می‌خواهد؟‬ ‫سياست‌هاي استراتژيك پوتين در عرصه بين‌المللي‬ ‫ایرینا زفیاگیلسکایا ‪ /‬پژوهشگر انستیتو شرق شناسی روسیه‬ ‫هدف سیاست روس��یه در خاورمیانه تحقق هدف‌هایی‬ ‫است که به‌طور مستقیم یا غیر‌مستقیم با منافع امنیتی آن در‬ ‫ارتباط اس��ت‪ .‬در اینجا می‌توان این هدف‌ه��ا را در یک جمله‬ ‫این‌چنین معرفی کرد‪« :‬جلوگیری از نا‌آرامی‌هایی که ممکن‬ ‫اس��ت به مرزهای روسیه نزدیک ش��ود‪ .‬به این ترتیب روسیه‬ ‫موضع‌گیری‌هایی را درباره رویدادهای منطقه‌ای و بین‌المللی در‬ ‫پیش می‌گیرد که به آن کمک می‌کند تا سیاست‌های مستقلی‬ ‫در طرفداری از عملکرد شرکت‌های روسی فعال در زمینه‌های‬ ‫انرژی وهمچنین کارخانجات صنعتی ـ نظامی اتخاذ نماید‪ ،‬از‬ ‫جملهکارخانجاتنظامیکهبهکشورهایمنطقهاسلحه‌رسانی‬ ‫می‌کند‪ .‬منافع روس��یه در خاورمیانه نیازمند برق��راری روابط‬ ‫منطقه‌ای و بین‌المللی جدید پ��س از وقوع انقالب‌های عربی‬ ‫است‪ .‬در س��ال‌های اخیر روسیه توانست روابط مستحکمی‌با‬ ‫بازیگرانصحنهسیاسیدرخاورمیانهازجملهجمهوریاسالمی‬ ‫ایران‪ ،‬بعضی کشورهای عربی‪ ،‬حزب‌اهلل و حماس برقرار کند که‬ ‫می‌توان آن را راهکار مثبتی دانست که دستاوردهای خاصی را‬ ‫برای روسیه در بر‌دارد‪ .‬اما مشکلی که در اینجا وجود دارد همانا‬ ‫منافعیهستندکهگاهیدربرابرهمقرارمی‌گیرندیابهاصطالح‬ ‫به زیان یکدیگر می‌باشند‪ .‬گاهی این موضوع با افزایش تنش در‬ ‫خاورمیانه چنان پیچیده می‌شود که مشکل‌‌آفرین نیز می‌گردد‪.‬‬ ‫روابط روسیه با همس��ایه نزدیکش یعنی ایران که در حقیقت‬ ‫بازیگر فعال در قفقاز و آس��یای میانه است و نیز موضعگیری‬ ‫سرنوشت س��از آن درباره دخالت‌های نظامی بیگانه در سوریه‬ ‫که هدف آن سرنگونی رژیم کنونی است‪ ،‬با موضعگیری‌های‬ ‫عربستان سعودی و دیگر کش��ورهای عربی ونیز کشورهای‬ ‫غربی در تناقض اس��ت‪.‬اوضاع جهان عرب س��ر آغاز روندی‬ ‫ش��ده که پیامد آن برای هیچکس مشخص نیست‪ .‬تحوالت‬ ‫در هریک از کش��ورهای عربی ممکن است به بروز جنگ‌ها و‬ ‫درگیری‌هاوبحران‌هایداخلیبینجامدازجملهبحراناجتماعی‪،‬‬ ‫درگیری‌های فرقه‌ای ومذهبی و نژادی که می‌تواند اوضاع این‬ ‫کشورها را بحرانیو انفجار‌آمیزکند‪.‬ازجملهایندرگیری‌هایدو‬ ‫دستگی‌های طایفه‌ای میان سنی‌ها وشیعیان و گاهی اعمال‬ ‫فشار بر مسیحیان و نیز تفاوت میان نسل‌ها به ویژه که جوانان‬ ‫زیر ‪ 25‬سال که ‪ 50‬تا ‪ 60‬درصد جمعیت خاورمیانه را تشکیل‬ ‫می‌دهند‪ .‬همچنین اختالف اندیشه‌های سیاسی موجود میان‬
‫نقدونظر‬ ‫لیبرال‌ها ومحافظه‌کاران واسالمگرایان بر تنش در خاورمیانه‬ ‫می‌افزاید‪ .‬از این رو ارزشیابی دقیق اوضاع و رویدادهای کنونی‬ ‫از دیدگاه روس��یه دش��وار می‌نماید‪ ،‬به‌خصوص که وقوع این‬ ‫رویدادهاباناهمگونی‌هایگسترده‌ایهمراهبودهاست‪.‬گسترش‬ ‫افراط‌گراییوجنبش‌هایناسیونالیستیدرجهانعربمی‌تواند‬ ‫نالمللیشودوتناقض‌هایسنتی‬ ‫منبعخطرهایمنطقه‌ایوبی ‌‬ ‫موجود را چندین برابر افزایش دهد‪ .‬اوضاع سوریه جایگاه خاصی‬ ‫در روند انقالب‌های عربی دارد‪ .‬در کنار علل داخلی که به‌افزایش‬ ‫روند نارضایتی انجامیده است عوامل خارجی که در رویداد‌ها و‬ ‫بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی نقش دارند نیز در این مساله‬ ‫نقش دارند‪ .‬همه می‌دانند که اوضاع داخلی سوریه در ماه مارس‬ ‫‪ 2011‬دچار تنش شد و نارضایتی‌ها به سرعت باالگرفت و به‬ ‫درگیری‌های مسلحانه تبدیل گردید‪ .‬فشارهایی که در دوران‬ ‫بحران لیبی علیه نظام س��وریه اعمال شد مشکالت جدیدی‬ ‫را برای رهبری روس��یه به‌وج��ود آورد‪ .‬پیامدهای تجربه لیبی‬ ‫بسیار منفی بود و روسیه احساس کرد که با تصویب قطعنامه‬ ‫‪ 1973‬شورای امنیت در لیبی فریب خورده است و این وضعیت‬ ‫موضعگیری روسیه درباره س��وریه را مشخص کرد‪ .‬سیاست‬ ‫روسیه درباره سوریه مانع از فروپاشی رژیم بشار اسد با عملیات‬ ‫نظامیورویکارآمدنمخالفانباپشتیبانیبیگانگانگردید‪.‬در‬ ‫این زمینه مواردذیلقابلتوجهاست‪:‬نخست‪:‬تکرارسناریولیبی‬ ‫می‌تواند دخالت بیگانگان را به صورت روشی فراگیر ومعمول‬ ‫برای برکناری سردمداران و فروپاشی رژیم‌ها در آورد‪.‬‬ ‫دوم‪ :‬روس��یه ب��ا موضعگیری‌های��ی مش��ابهی درباره‬ ‫س��ردمداران وحکمرانان مخالفت کرد چ��ون می‌تواند موازنه‬ ‫قوای موجود را برهم بزند و برتری نظام��ی را از آن یکی از دو‬ ‫طرف نمایدو بدینعلتمسکوسعیداردراهحلسیاسیرابرای‬ ‫بحرانسوریهفراهمآورد‪.‬ازجملهاینکهروسیههمچنانبادعوت‬ ‫برای محدود کردن یا قطع کمک‌های تس��لیحاتی به سوریه‬ ‫مخالفت می‌کند‪ .‬در حالیکه مخالفان همچنان به‌طور قاچاق‬ ‫اسلحه دریافت می‌کنند‪ .‬سوم‪ :‬رویدادهای سوریه ممکن است‬ ‫یداشتهباشد‪-‬اگر‬ ‫پیامدهایمنفیگسترده‌ایرابرایمنطقهدرپ ‌‬ ‫مخالفان بتوانند با فشارهای خارجی نظام را سرنگون سازند ‪ -‬و‬ ‫احتمال دارد این وضعیت بر ادامه اختالف‌های شیعیان و اهل‬ ‫تسنن بیفزاید و نیز ستیزه جویی با مسیحیان از سوی سلفی‌ها‬ ‫گسترده‌تر ش��ود و این اختالف‌ها جنبه ناسیونالیستی بگیرد و‬ ‫در نتیجه خشونت به کشورهای همجوار نیز برسد‪.‬روسیه در‪15‬‬ ‫دسامبر‪ 2011‬وطیمشورت‌هایشورایامنیتدربارهخاورمیانه‬ ‫طرحی را درباره س��وریه مطرح کرد که با مشارکت چین تهیه‬ ‫شده بود و طی آن از تمامی‌طرف‌ها درخواست شد از خشونت‬ ‫دست بکشند و تاکید شد هیچ‌کس حق ندارد از مسئولیت خود‬ ‫درزمینهخودداریازدستزدنبهعملیاتتحریکآمیزوخالف‬ ‫قانون چشم‌پوشی نماید‪ .‬این موضوع به‌طور کامل شامل همه‬ ‫طرف‌هایدرگیردرماجرایسوریهبود؛ازجملهافراطیونموجود‬ ‫در سوریه‪ .‬ایاالت‌متحده آمریکا و دیگر کشورهای غربی عقیده‬ ‫داشتندکهاینطرحروسیهتحولیدرموضع‌گیریروسیهرانشان‬ ‫می‌دهد و حکومت سوریه و شرکت کنندگان در اعتراض‌ها را‬ ‫به‌صورت یکسان مسئول رویدادهای خشونت‌آمیز در این کشور‬ ‫می‌داند اما در عین حال خواستار مجازات و تحریم برای دولت‬ ‫سوریه شدند که طرح روسیه دربر‌گیرنده چنین موضوعی نبود‬ ‫ولی در عین حال اتحادیه عرب با موضع آمریکا موافقت کرد‪.‬‬ ‫در چهار فوریه ‪ ، 2012‬روسیه و چین با طرح پیشنهادی‬ ‫غرب درباره س��وریه مخالفت کرد‪ .‬این طرح شامل برکناری‬ ‫بشار اسد بود‪ .‬موضعگیری جدی روسیه را در این زمینه می‌توان‬ ‫باتوجه به اوضاع سیاس��ی داخلی این کش��ور (روسیه) در نظر‬ ‫گرفت‪ .‬پس از انتخابات پارلمانی روسیه در اواخر سال ‪،2011‬‬ ‫در این کشورجنبش��ی برای به اصطالح برگ��زاری انتخاباتی‬ ‫پاک ودموکراتیک برپاش��د‪ .‬ای��ن جنبش پ��س از انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری ش��دت یافت و هواداران آن تمامی‌واژه‌های‬ ‫تبلیغاتی موجود در این زمینه را به کار گرفتند‪ ،‬از جمله انقالب‬ ‫نارنجی در روسیه که هدف آن تکرار سناریوی لیبی در روسیه‬ ‫بود‪ .‬قابل توجه اینکه این دو مضمون قابل جمع در کنار یکدیگر‬ ‫نیستند اما تهدیدهایی که به وسیله مزدوران بیگانه در روسیه‬ ‫عنوان شد نشان دهنده دخالت عمدی بیگانگان در امور داخلی‬ ‫روس��یه بود که لیبرال‌های روس��یه را به خیانت متهم کردند‪.‬‬ ‫احتمال تکرار رویدادهای خاورمیانه در روسیه نگرانی‌هایی را نزد‬ ‫ناظران سیاسی روسیه برانگیخت که درباره طرح‌های نیروهای‬ ‫بیگانه (ایاالت‌متحده و غرب ) بود‪ .‬از جمله اینکه بسیاری درباره‬ ‫موضوع برگزاری آشوب به‌وسیله آمریکا سخن گفتند‪ ،‬همان‬ ‫آشوب‌هایی که آمریکا در خاورمیانه به راه می‌اندازد‪ .‬از اینجاست‬ ‫نالمللیبا‬ ‫کهامکاندستیابیبهراه‌حل‌هایمیانیبرایمسائلبی ‌‬ ‫دشواری‌هاییروبه‌روشدودرنتیجهروسیهبااحتمالدخالت‌های‬ ‫بیگانه در بعضی از این موارد مواجه شد‪ .‬موضوع دیگری که بر‬ ‫سیاست روسیه در برابر رویدادهای جهان عرب تاثیر‌گذار است‪،‬‬ ‫انرژی است‪ .‬بهای نفت در سال‌های اخیر اهمیت خاصی برای‬ ‫روسیهدر برداشتو این موضوعنقش بااهمیتیدرروندبرقراری‬ ‫ثبات داخلی را روسیه فراهم کرد به‌طوریکه به مقامات این کشور‬ ‫کمککردتابافقرمبارزهکنندودستمزدهایپايینبخشدولتی‬ ‫را اصالح نماید و در عین حال مس��ائل اجتماعی را مورد توجه‬ ‫قرار دهند‪ .‬در عین حال می‌توان گفت که اقتصاد کشور روسیه‬ ‫با بهای نفت ارتباط تنگاتنگی دارد به‌خصوص که روند رش��د‬ ‫بامشکالتی روبه‌رو شده که ارتباط نزدیکی با بهای نفت دارد‬ ‫و بدون برنامه‌ریزی براس��اس درآمدهای نفتی نمی‌توان این‬ ‫مشکالت را حل‌وفصل کرد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫مقامات آن در اظهارات سیاس��ی و غیر‌سیاس��ی خود چنین‬ ‫ادعاهایی را مطرح می‌سازند‪ ،‬چگونه دست به چنین اقداماتی‬ ‫می‌زند که کوچکترین آن را دیگر کشورها نمی‌توانند انجام‬ ‫دهند و در عین حال شایس��ته به اصط�لاح جایگاه آمریکا‬ ‫نیس��ت که هزاران زن و مرد و ک��ودک را این چنین به قتل‬ ‫برس��اند و هزاران کودک را یتیم و زنان را بیوه و‌بی‌خانمان‬ ‫سازد و این جدا از اقدام سربازان مست آمریکایی است که در‬ ‫روستاهای افغانستان به زنان افغان تجاوز می‌کنند و سپس‬ ‫خانه‌هایشان را به بهانه مبارزه با تروریسم منفجر می‌سازند‪.‬‬ ‫ای��ن تناقض‌ها در ک��ردار و س��خنان آمریکاییان که‬ ‫نش��اندهنده دو‌گانگی در رفتار و سخنان مقامات آمریکایی‬ ‫اس��ت‪ ،‬در حقیقت همان رفتار و کردار رژیم‌صهیونیس��تی‬ ‫در فلسطین اشغالی اس��ت که کودکان و جوانان فلسطینی‬ ‫را با هواپیماهای آمریکایی هر روز به ش��هادت می‌رس��انند‬ ‫و در حقیق��ت آمریکاییان و دیگر غربیان‪ ،‬صهیونیس��ت‌ها‬ ‫را به دس��ت زدن به چنین رویدادهایی تش��ویق می‌کنند و‬ ‫در عین حال به بهانه مبارزه با تروریس��م روزانه فلسطینیان‬ ‫کرانه باختری و بیت‌المقدس را بازداشت می‌کنند و به زندان‬ ‫می‌اندازن��د که هم‌اکنون ه��زاران ک��ودک و نوجوان و زن‬ ‫فلسطینی در زندان‌های اسرائیل به‌سر می‌برند‪ .‬آمریکاییان‬ ‫که همانند صهیونیس��ت‌ها با حمله به س��رزمین دیگران‪،‬‬ ‫مالکان اصلی را از سرزمین خود بیرون راندند و خود صاحب‬ ‫زمین ش��دند‪ ،‬در حقیقت ه��ر دو دزدان زمین‌های دیگران‬ ‫هس��تند و به همین علت با یک روش م��ردم صاحبخانه را‬ ‫به‪‌8‬قتل می‌رسانند‪.‬‬ ‫قابل توجه اینکه گ��زارش اخی��ر ‪Living Under‬‬ ‫‪ Drones‬که از سوی دو دانشگاه استنفورد و نیویورک انتشار‬ ‫یافت بیشتر باعث نگرانی و درد‌سر آمریکاییان شد و نشان‬ ‫داد که ادعاهای آمریکا مبنی‌بر اینکه یار و یاور انسان‌ها در‬ ‫همه جای دنیا هستند پوچ وتوخالی است و فاش ساخت که‬ ‫هزاران تن تاکنون به علت حمله هواپیماهای بدون خلبان‬ ‫آمریکایی در یمن و پاکستان و افغانستان به‌قتل رسیده‌اند‪.‬‬ ‫البته گ��زارش روزنام��ه ‪Bureau Of Investigative‬‬ ‫‪ Journalism‬حاکی از آن اس��ت که در فاصله سال‌های‬ ‫‪ 2004‬و ‪ 2012‬تنه��ا ‪ 881 474‬غیر نظام��ی بر اثر حمالت‬ ‫ای��ن هواپیماها به قتل رس��یده‌اند که البته ای��ن آمار دقیق‬ ‫نیست چون شامل بخشی از کشته‌شدگان پاکستانی است‬ ‫و اشاره‌ای به کشته‌شدگان افغان و یمنی ندارد به‌خصوص‬ ‫که تمامی‌کسانی که برای کمک یا نجات زیر آوارماندگان‬ ‫نیز مورد حمله هوایی قرار می‌گیرن��د و گزارش‌های دولت‬ ‫پاکس��تان بر‌اس��اس دس��تور دولت آمریکا ادعا می‌کند که‬ ‫اینان همگی از تروریست‌ها بودند‪‌،‬بی‌گناهی آنان را نادیده‬ ‫می‌گیرد‪ .‬آنچه گ��زارش ‪ Living Under drones‬را تا‬ ‫اندازه‌ای معقول و قابل‌اعتماد می‌س��ازد آن است که منطق‬ ‫آمریکا درباره حمالت هواپیماه��ای بدون خلبان آمریکا را‬ ‫فاش می‌س��ازد‪ .‬ادعای آمریکاییان مبنی‌بر این هواپیماها‪،‬‬ ‫آمریکا و غرب و جهانی��ان را از تروریس��م نجات می‌دهد‪،‬‬ ‫اظهاراتی اس��ت که نش��ان‌دهنده دروغگویی و دو‌رویی و‬ ‫توهم مقامات آمریکایی اس��ت‪ .‬در عین ح��ال دالیل ارائه‬ ‫ش��ده از س��وی مقامات آمریکایی برای افکار عمومی این‬ ‫کشور درباره این حمالت بسیار مشکوک و نامشخص است‪.‬‬ ‫اضافه براین حمالت هواپیماهای ب��دون خلبان آمریکا در‬ ‫حقیقت نقض قانون بین‌المللی است به‌خصوص که اکثریت‬ ‫کشته‌شدگان از غیر‌نظامیان بیگناه هستند‪ .‬گزارش مذکور‬ ‫می‌افزاید که س��ازمان ‪ CIA‬آمریکا مس��ئول این حمالت‬ ‫است و نه پنتاگون چون پاکستان و یمن همانند افغانستان‬ ‫صحنه نبرد به‌ش��مار نمی‌آیند‪ ،‬همچنانکه لئون پانه‌تا وزیر‬ ‫دفاع آمریکا اظهار داش��ت‪ .‬گزارش مذکور همچنین اشاره‬ ‫ندارد که این حمالت از دوازده سال پیش آغاز گردید‪ .‬قابل‬ ‫توجه آنکه چند ساعت پیش از صدور این بیانیه هواپیماهای‬ ‫بدون خلبان آمریکا منطقه میر‌علی در شمال وزیرستان‬ ‫افغانس��تان را مورد حمله قرار دادند که بر اثر آن ‪ 9‬تن به‬ ‫قتل رس��یدند‪ .‬ش��اید علت اصلی اینکه این دو دانشگاه‬ ‫آمریکایی به موضوع قربانیان حمالت هوایی هواپیماهای‬ ‫بدون خلبان توجه نشان دادند‪ ،‬رویداد کشته شدن بیش‬ ‫از چهل تن از بازرگانان و س��المندان در منطقه داتا‌خیل‬ ‫در شمال وزیرستان در ماه مارس ‪ 2011‬بود که همگی‬ ‫رهسپار ش��رکت در لویی جرگه بودند و هیچ‌یک از آنان‬ ‫عضو القاعده یا طالبان نبودند‪ ،‬همچنانکه دولت پاکستان‬ ‫اعالم کرد و دولت آمریکا بدان اقرار کرد‪.‬شگفت اینکه‬ ‫بیالی‪ ،‬کمیسر حقوق بشر س��ازمان ملل تنها بر اثر این‬ ‫رویداد از خواب خرگوشی خود بیدار شد و اعالم کرد که‬ ‫این قربانیان خارج از «مجموعه فرماندهی نظامی» قرار‬ ‫ی سازمان‬ ‫داشتند و در اینجاست که باید بگوییم که تمام ‌‬ ‫ملل متحد و شورای امنیت از همان سیاست آمریکایی و‬ ‫غربی پیروی می‌کنند‪ .‬نکته جالب در گزارش دو دانشگاه‬ ‫آمریکایی استنفورد و گزارش خبرگزاری اسوشیتدپرس‬ ‫كه ادعا کرده بیشتر قربانیان حمالت هواپیماهای بدون‬ ‫خلبان آمری��کا از جنگجویان هس��تند را رد می‌کند و در‬ ‫عین حال می‌افزاید کشته‌ش��دگان القاعده و طالبان در‬ ‫درگیری‌های تن ب��ه تن‪ ،‬از رده‌های پايین هس��تند و از‬ ‫فرماندهان به ش��مار نمی‌آیند که در نتیج��ه تاثیری بر‬ ‫عملکرد این دو سازمان ندارد‪ .‬کسانی که این گزارش را‬ ‫مورد مطالعه قرار می‌دهند به این واقعیت پی می‌برند که‬ ‫تهیه‌کنندگان گزارش‪ ،‬دولت آمریکا را قاتل و تروریست‬ ‫و احمق برش��مرده‌اند‪ ،‬ضمن اینکه کشتن هزاران زن و‬ ‫کودک نشان از وحشیگری دارد و اقدامات نظامی آمریکا‬ ‫به از هم‌گس��یختگی خانواده‌ها در افغانستان و پاکستان‬ ‫انجامیده و این همان اقداماتی است که صهیونیست‌ها‬ ‫در فلسطین اشغالی بدان دست می‌زنند‪g .‬‬ ‫‪31‬‬
‫هويت مسلمانان و زندگي در اروپا‬ ‫نقد و بررسي ايده دكتر طارق رمضان‬ ‫محمدرضا تقي‌دخت‪ /‬پژوهشگر انديشه سياسي‬ ‫پیش‌سخن‬ ‫نقدونظر‬ ‫امروزه بیش از‪ 18‬میلیون مسلمان در اروپا زندگی می‌کنند که‬ ‫عمدتا در اروپای مرکزی و غربی س��اکن‌اند‪ .‬حضور این توده عظیم‬ ‫جمعیتیدراروپا‪،‬عالوهبرآنکهبافتفرهنگیجوامعاروپاییرامتنوع‬ ‫کردهاست‪،‬درذاتخودخبرازحضوریکایده‪،‬فکرواندیشهمذهبیو‬ ‫دینیمتفاوتنیزدارد‪.‬جامعهاروپاسال‌هادرحالمبارزهبرایحذفدین‬ ‫ازنهادهایاجتماعیخودبودوقوانینمتعددیرابرایحذفدین(به‬ ‫شکلموثرآن)ازسیاستواجتماعتصویبکردکهازآنجملهمی‌توان‬ ‫به قوانین ضد‌مذهب زاییده از انقالب سال‪ 1789‬فرانسه اشاره کرد؛‬ ‫قوانینیکهبهگفته«فیلیپوینتر»‌‪،‬یکیازرهبرانراستگرایافراطی‬ ‫بلژیک«جوی‌هایخوندراروپابهراهافتادهتاتصویبوتضمینشوند»‪.‬‬ ‫این قوانین همچنین مستند حذف نهاده‌ها و نهادهای دینی‬ ‫از س��طح جامعه نیز بوده‌اند و اکنون حضور مسلمانانی که به‌عنوان‬ ‫«هم‌میهنانمسلمان»دراینکشورهاحاضرنیستندازاصولومبانیو‬ ‫احکامخود‪،‬درجامعهدستبردارندوحتیراضینمی‌شوندمظاهرآنرا‬ ‫نیزازرفتاروحضوراجتماعیخودحذفکنند‌‪،‬مشکالترابرایمیزبانان‬ ‫ومیهمانانفراهمآوردهوتهدیدیبرایاینقوانینتلقیمی‌شود‪.‬براین‬ ‫حضورعقیدتیومذهبی‪،‬مشکالتیراکهناشیاز«تلقینادرست»‬ ‫غربازاسالماستنیزبایدافزود‪.‬هراسافسارگسیخته‌ایکهغرب‬ ‫(و به‌نوعی سیاستمداران آن) از رش��د و حضور نوعی اسالم بنیادگرا‬ ‫(‪ )Fundamental Islam‬دارد‌‪ ،‬ب��ر دامنه این مش��کالت افزوده‬ ‫است‪.‬تحریکاتاجتماعی‪،‬برخوردهایناشایستبامهاجرانمسلمان‪،‬‬ ‫تصویب و الغای پی در پی قوانین و مقررات علیه مس��لمانان‪ ،‬ایجاد‬ ‫محدودیتدرحقوقاساسیمانندآزادی‪،‬آموزشوپرورشومانندآن‪،‬‬ ‫چالش‌هایمهمدیگریاستکهمهاجرانمسلمانساکندرغرب‬ ‫مسیحیباآنهاروبه‌روهستند‪.‬ایننکتهزمانیاهمیتبسیارمضاعفی‬ ‫پیدامی‌کندکهتوجهکنیم«مسلمانانامروزاروپادیگرمیهمانانینیستند‬ ‫که روزی به میهن خویش در کشورهای اسالمی باز خواهند گشت‪،‬‬ ‫بلکهاروپائیانیبه‌شمارمی‌روندمومنبهدیناسالم‪،‬کههموارهبه‌عنوان‬ ‫بخشیازبافتاجتماعیوسیاسیاروپاباقیخواهندماند»‪.‬ازمنظریک‬ ‫مورخ‪،‬ممکناستوجودمشکالتیاین‌چنیني‪،‬امریتوجیه‌پذیرباشدو‬ ‫بهایننکتهاشارهشودکههموارهودردورانطوالنیحضورمسلماناندر‬ ‫جوامعغیر‌مسلمان‪،‬چنینمسائلیوجودداشتهاست؛امانباید‌تردیدکرد‬ ‫کهسلسله‌ایازحوادث‪،‬ازاندیشهاحیایجهانیاسالمکهدرسال‌های‬ ‫دهههفتاد‪،‬نخستدرخاورمیانهوسپسدرمیانمسلمانانغربیرونق‬ ‫یافت‪،‬گرفتهتاحوادثینظیرواقعه‪11‬سپتامبروبمبگذاری‌هایلندن‬ ‫و‪ ...‬که منسوب به مهاجران مسلمان در غرب است‪ ،‬بر مسائل میان‬ ‫جامعهغربیوجامعهمسلمانساکنغربتاثیرمنفیفراوانگذاشته‬ ‫است‪ .‬واژه‌های جدیدی نیز که در سال‌های اخیر وارد ادبیات سیاسی‬ ‫جهانیشده‪،‬بهخودیخود‪،‬حکایتگراینتغییردیدگاهاست؛واژه‌هایی‬ ‫نظیر‪« :‬اسالم بنیادگرا»‪« ،‬اسالم جهادی»‪« ،‬بنیادگرایی اسالمی»‪،‬‬ ‫«اسالم‌هراسی» و مانند آنها‪ .‬هر یک از این واژگان‪ ،‬روایتگر بخشی‬ ‫از دیدگاه‌هایی است که در قبال حضور و زندگی مسلمانان در اروپا و‬ ‫غرب وجود دارد؛ حضوری که امروزه و در پیامد تخریب چهره اسالم‬ ‫ازدوسوی«جنبش‌هایافراط‌گرایمسلماننظیرطالبانوالقاعده»و‬ ‫«سیاست‌هایمغرضانهسیاستمدارانغربی»‪،‬درعرصهتنگیازجامعه‬ ‫اروپا‪،‬مسلمانانراگرفتارتضادها‪،‬تشویش‌ها‪،‬اضطراب‌هاودغدغه‌های‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪32‬‬ ‫فراوان کرده است‪ .‬اکنون حضور یک مسلمان در اروپا‪ ،‬حضور آزاد و‬ ‫بدونمشکلینیست؛«اظهارمسلمانی»دراروپا‪،‬به‌خصوصدرچند‬ ‫سالاخیر‪،‬بیشتربه«دردسرانداختنخود»استتااظهاردینیکهزمانی‬ ‫در پیش‌زمینه فرهنگی و دموگرافیک اروپا به‌عنوان دین دوم پس از‬ ‫مسیحیت‪،‬حضوریفعالوپررنگداشتهاست‪.‬امابامحدودیت‌هاو‬ ‫مضیقه‌هاییکهامروز‪،‬برایمسلمانانساکناروپاوغربوجوددارد‪،‬‬ ‫چه باید کرد؟! آیا باید از اسالم به معنای واقعی آن دست شست یا باید‬ ‫درمبارزه‌ایمداوم‪،‬بابنیادهایعقیدتی‪،‬سیاسی‪،‬اجتماعیوشهروندی‬ ‫اروپاونیزتلقی‌هایبسیارغلطآنانازآموزه‌هاوبنیادهایاسالمروزگار‬ ‫گذراند؟آیاراهسومی‌وجودندارد؟!اکنونزندگیمسلماناندراروپابایک‬ ‫پرسشجدیمواجهاست‪«:‬چگونهباحفظمسلمانیدراروپازندگی‬ ‫آرامی‌داشتهباشیم؟!»اندیشهوایده«یورواسالم»یا«اسالماروپایی»‬ ‫ازاینپرسشبنیادینزاییدهشدهاستوامروزهدرشماریکیازنظریات‬ ‫پرطرفدار‪،‬پرمخالفوچالش‌برانگیزدرمیانمسلمانانغربیواروپایی‬ ‫درآمدهاست‪.‬نوشتهحاضر‪،‬روایتیازاینایدهنویناستواگرچهبسیاری‪،‬‬ ‫این«ایده»رادرقامتیک«تئوری»موفقدرتعاملبیناسالمواروپا‬ ‫می‌بینندوارزیابیمی‌کنند‪،‬امابهنظرمی‌رسداینایده‪،‬درعیناهمیت‪،‬‬ ‫شمولوگسترهمصداقیوسیعش‪،‬براینامیده‌شدنبه‌عنوان«تئوری»‬ ‫نیازمند تقویم بیشتر باشد‪ .‬روایت حاضر از این ایده‪ ،‬بدون هیچ‌گونه‬ ‫قضاوتسلبییاایجابی‪،‬می‌کوشدتصویریباشدازاینایدهمشهورو‬ ‫مطرح‪،‬بر‌اساسگفته‌هایطراحآن؛«دکترطارقرمضان»‪.‬‬ ‫شماچهمی‌خواهید؟!‬ ‫دكتر«طارقرمضان»تاکیددارد«نخستین»و«اصلی‌ترین»‬ ‫پرسشی که ساکنان اصلی قاره اروپا از مسلمانان دارند‪ ،‬این است که‪:‬‬ ‫«شماچهمی‌خواهید؟»آنهاهمچنیندوستدارندبدانندکهآیامسلمانان‬ ‫درصددندآنهاراازدیناصلیخودرویگردانسازندودردیدیبدبینانه‌تر‪،‬‬ ‫از دین مسیحیت به دین اسالم بکش��انند یا آنکه خواهان حضوری‬ ‫مسالمت‌آمیزدرکنارآناندرزیست‌بوماجتماعیوفرهنگیاروپاهستند؟!‬ ‫درفرضنخست‪،‬روایتمسلمان‌کردنمسیحیانواسالمیزهکردن‬ ‫اروپایاحداقلایجادجریان‌هایفکریوعقیدتیدرمیانجامعهمسیحی‬ ‫بهنفعآموزه‌هایاسالم‪،‬کهدرذهناروپائیآنجای‌گرفته‪،‬همانروایتی‬ ‫استکهامروزهسیاستمدارانغربیبابرجسته‌کردنآن‪،‬تحذیرومنع‬ ‫فراوانی از آن می‌کنند و از آن با عنوان تبلیغ و‌ترویج «اسالمگرایی»‬ ‫یا«بنیادگرایی»یادمی‌کنندومستندبهآن‪،‬درتبلیغعلیهمسلمانان‪،‬‬ ‫حمالتبهآنانوبهراهانداختنجریان‌هایضد‌اسالمیوضد‌مهاجران‬ ‫مسلمانتالشفراوانمی‌کنند‪.‬امادرفرضدوم‪،‬حضورمسالمت‌آمیز‬ ‫ساکنانمسلماناروپادرکناراروپائیانبومی‪،‬یکخواستعمومیاست‬ ‫کهبایدبرایحصولبهآن‪،‬تالش‌هایفراوانیصورتگیردتادیواربلند‬ ‫بی‌اعتمادی‪-‬کهاتفاقاتسالیاناخیربربلندایآنافزودهاست‪-‬فرو‬ ‫ریزدویکنوعتلفیقاجتماعی‪،‬سیاسیواقتصادی(فارغازانگاره‌های‬ ‫انحصاریادیان)بینمسلمانانوسایراروپائیانایجادشود‪.‬بههریکاز‬ ‫دوبخشاینپرسشنخستیناروپائیانولوازموتبعاتآن‪،‬ازمنظرایده‬ ‫«یورواسالم»نگاهیجداگانهمی‌اندازیم‪.‬‬ ‫‪.1‬اسالمیسازیاروپا‬ ‫«طارقرمضان»معتقداستكهدرفضایسنگینودشواریکه‬ ‫اکنونبیناسالمواروپاحاکماستوبر‌اساستبلیغاتروز‌افزونعلیه‬ ‫مسلمانان‪،‬بسیاریازساکناناینقارهمعتقدندکهمسلمانانمهاجرکه‬ ‫اکنونبخشیازتودهجمعیتیاروپاهستند‪،‬مقصدپنهانشان«اسالمی‬ ‫کردن اروپا»س��ت‪ .‬وی تاکید دارد بسیاری کس��ان را دیده است که‬ ‫معتقدندمسلماناندرپیفراهمساختنجامعه‌ایهستندکهآموزه‌های‬ ‫اسالمیدرآنحاکمباشدواسالم«دینغالب»‪.‬درآنبههمیندلیل‪،‬‬ ‫بهمسلمانیومسلمانانبه‌عنوانیک«تهدید»می‌نگرندواگرچهدین‪،‬‬ ‫امروزهدرزندگیاجتماعیاروپائیانحضورپر‌رنگیندارد‪،‬امااینهراس‬ ‫را دارند که روزی فرا برسد که آموزه‌های اسالم به صورت پر‌رنگ در‬ ‫جامعه اروپایی برجسته شود و در بلند‌مدت به‌عنوان قوانین نانوشته‬ ‫عقیدتی‪،‬اجتماعی‪،‬فرهنگییاعرف‌هایموجه‪،‬درزیست‌بومآنهاسر‬ ‫بر‌آوردوجامعهآنهارامجددا«دین‌ساالر»نماید‪.‬اینتلقی‪،‬بخشنظری‬ ‫ومفهومی‌اصطالحیباعنوان«اسالم‌هراسی»نیزهستکهامروزه‬ ‫به‌عنوانلغتیرایجدرادبیاتگفت‌وگویاروپاواسالممورداستفادهقرار‬ ‫می‌گیرد‪.‬بهباور«رمضان»ازچشمغربی‌هانشانه‌هاییمبنیبروجود‬ ‫اینتلقیدربنیاداصلیفکرمسلماناناروپاوجوددارد‪.‬تاکیدبر«تظاهر‬ ‫کاملبهاعمالعبادیدرجامعه»‪،‬درقالبپوشش‪،‬نماز‪،‬روزهوحتیگاه‬ ‫امربهمعروفونهیازمنکردربرخیمحله‌هایپر‌جمعیتمسلمانان‪،‬‬ ‫یکیازهمیننشانه‌هاست‪.‬نشانهدیگر‪،‬نپذیرفتنعرف‌هایاجتماعی‬ ‫یالمثلدرکشوریمثلفرانسهکهحدودشش‬ ‫وقوانینجامعهاست‪.‬ف ‌‬ ‫میلیونمسلماندارد‪،‬نپذیرفتننحوهپوششرایجقانونیواصراروابرام‬ ‫بر حضور در جامعه با جلوه‌ای از حجاب که مطابق دستورات شریعت‬ ‫اسالم است‪ ،‬از س��وی اقلیتی خاص از روشنفکران و صاحب‌نظران‬ ‫مسلمان‪،‬نشانهدیگریاستکهگمانمی‌رودنوعیمقابلهباقوانین‬ ‫رایجدرآننهفتهاستورنگوبویمقاومتتازمانتغییرآنقوانیناز‬ ‫آنهابرمی‌خیزد‪.‬تاکیدبربرگزاریمراسمخاصعبادی‪،‬مقاومتدربرابر‬ ‫فرهنگآموزشی‪،‬انجامعملیاتخرابکارانهوتهدیدکنندهومانندآنها‪،‬در‬ ‫باوراروپائیانبومی‪،‬می‌تواندنشانگرآنباشدکهحداقلبخشزیادیاز‬ ‫مسلمانان ساکن اروپا‪ ،‬در پی اسالمیزه کردن جامعه اروپایی و حاکم‬ ‫ساختنآموزه‌هایعبادی‪،‬شریعتیومدنیاسالمدرجامعههستند‪.‬به‬ ‫باورایناروپائیان‪،‬این«خواست»و«هدفپنهانی»مسلماناناروپاست‬ ‫واگرچهقوانینوعرف‌هایلیبرالوسکوالردرجامعه‪،‬هیچ‌گاهاجازه‬ ‫حاکمیتایندیدگاه‌هارانخواهدداد‪،‬امااینتلقیبه‌عنوان«تهدیدی‬ ‫همیشگی»بنیادهایمدنیاروپارادلمشغولنگهخواهدداشتوآنها‬ ‫را در یک درگیری مداوم به چالش خواهد کشید‪« .‬طارق رمضان» و‬ ‫بسیاریمتفکرانمسلمانروشنفکرساکنغرب‪،‬اعتقاددارندکهاگر‬ ‫چهاینباوروتلقی‪،‬ممکناستازسویمسلماناناروپاتمسخرآمیزو‬ ‫خنده‌آورتلقیشود‪،‬اماعقیده‌ایاستکهمتاسفانهبخشمهمی‌ازدیدگاه‬ ‫اروپائیاننسبتبهمسلمانانراتشکیلمی‌دهدوبرایزدودنآنازاذهان‬ ‫اروپایی‪ ،‬تالشی بسیار جدی الزم است و اگر چهحقیقت آن است که‬ ‫مسلماناناروپادوستدارنددرجامعه‌ایآزادبتوانندبهحدودومقیدات‬ ‫خودواوامرومنهیاتشریعتخود‪،‬پایبندیکنندوقصدآسیبوزیانبه‬ ‫عرفدینیاروپاراندارند‪،‬امااینخواستبا«سوءتعبیر»یا«سوء‌تفاهم»‬ ‫موجود‪،‬دچارفرو‌بستگی‌هاییاستکهبهزمانزیادیبرایگشایش‬ ‫آنهانیازاست‪«.‬رمضان»تاکیدمی‌کند(وتاکیددرستیاست)کهآنچه‬ ‫مسائلاصلیعبادیمسلمانانبهشمارمی‌آید‪،‬دراثرهمینطرزتلقی‬ ‫اشتباهبه«تهدیداروپا»تبدیلشدهاست؛درحالیکهنبایداینچنینباشد‬ ‫ویکمسلماناروپایی‪،‬بایدمانندهرمسلماندیگریبتواندبهمسائل‬ ‫اصلیعبادیخوددرگسترهشریعتشبپردازد‪.‬‬ ‫مسالهبحرانهویت‬ ‫«طارق رمضان» معتقد است که اساسا باید «مسلمان ساکن‬ ‫اروپا»برایخودهویتیمنحصربهفردوتعریفیخاصداشتهباشد‪،‬در‬ ‫حالی‌کهاکنونچنیننیست‪.‬ویتاکیدداردکهبر‌اساسدیدگاهغلطی‬ ‫کهایجادشده‪،‬مسلماناروپاییدریکبحرانناخواستههویتیگرفتار‬ ‫می‌آید‪ .‬اگر شما یک مسلمان ساکن اروپا باشید‪ ،‬برای اینکه دیدگاه‬ ‫بدبینانههم‌میهناناروپاییخودراازبینببرید‪،‬ناگزیریدبهیکسلسله‬ ‫اعمالورفتارهای«اعتمادساز»دستبزنیدتاآنهاشمارابه‌عنوانیک‬ ‫تهدیدبالقوهنگاهنکنند‪.‬اگربخواهیدبهصورتکاملویکدستباجامعه‬ ‫اروپایی و ارزش‌ها و عرف‌ها و قوانین آنها در‌آیید‪« ،‬باید احساس کنید‬ ‫حقیقتا اروپایی هستید» و لوازم و تبعات آن را بپذیرید‪ .‬اینجاست که‬ ‫ارزشداوری‌هایدینیدرموردقوانین‪،‬عرف‌هاومقوالت‬ ‫بایدبرخی ‌‌‌‬ ‫یـاجتماعیاروپائیانراکهبه‌عنوانیکمسلمانبهآنقائلید‪،‬‬ ‫فرهنگ ‌‬ ‫کناربگذارید‪.‬شمابیشازآنکهفکرکنید«یکمسلماندراروپا»هستید‪،‬‬ ‫بایدبیندیشیدوبهخودبقبوالنیدکهیک«مسلماناروپایی»هستیدیا‬ ‫یک«اروپاییمسلمان»‪.‬اروپاییبودنودرعینحالمسلمانبودن‪،‬با‬ ‫مسلمانبودنودراروپازندگی‌کردنتفاوت‌هایعمیقیداردوهریک‬ ‫ازاینمفاهیم‪،‬گستره‌ایمفصلووسیعازلوازموتبعاترادرپیداردکه‬ ‫ملتزمشدنبههریک‪،‬مشکالتوپیامدهایثانویه‌ایرابرایفردبه‬
‫الف‪.‬تالشبرایدرکمتقابلودرکخویش‬ ‫«رمضان»معتقداستیکمسلماناروپاییبایدبداندکهدرچه‬ ‫ب‪.‬گفت‌وگویارزش‌هایجهانیاسالموغرببایکدیگر‬ ‫رمضان به جد عقیده دارد که اس�لام جزئی از تاریخ اروپاست‪.‬‬ ‫او صراحتا می‌گوید‪« :‬بسیار مهم است که به‌خاطر داشته باشیم اروپا‬ ‫س��رزمینی با تاریخ متعلق به خود است و اس�لام نیز‪ ،‬برخالف نظر‬ ‫برخی‪ ،‬جزئی از این تاریخ محسوب می‌شود‪ .‬میراث اسالم در ذهن و‬ ‫اندیشهاروپايیجاداردوالزماستهموارهایننکتهراگوشزدکنیم‪».‬‬ ‫ایناعتقادبهضمیمهاعتقادعمومیبهجهانیبودنآییناسالمـ‌که‬ ‫موردپذیرشوتاکیدرمضاننیزهست‌ـاورابهایناندیشهرساندهکه‬ ‫برای رفع سوء‌تفاهمات‪ ،‬باید ارزش‌های جهانی اسالم و غرب (اروپا)‬ ‫با هم گفت و‌گو کنند‪ .‬او اعتقاد دارد اروپائیان باید بعد جهانی اسالم را‬ ‫فارغ از بعد بومی‌آن بپذیرند و ارزش‌های جهانی اس�لام را به چوب‬ ‫«نس��بیت‌‌گرایی ارزش‌ها در دوران مدرن» نرانند‪ .‬او می‌گوید‪« :‬اگر‬ ‫اروپائیانمی‌خواهندبدانندچرامسلمانان‌خواهانسازشبااینمحیط‬ ‫جدیدزندگیخویش(یعنیکشورهایاروپایی)اند‪،‬الزماستازاینبعد‬ ‫دوگانهاسالم(احترامبهارزش‌هایمللدیگرواخذارزش‌هایخوباز‬ ‫آنهاودرعینحالداشتنارزش‌هایجهانی)آگاهیداشتهباشند‪.‬علت‬ ‫عدمدرکایننکته‪،‬نادیدهگرفتنبعددینیاسالماست‪.‬به‌خاطرهمین‬ ‫استکهعموماتصورمی‌کنندمسلمانانبهدوزبانسخنمی‌گویند‬ ‫ومقصدنهانیوپنهانی‌شان‪،‬اسالمیکردناروپاست‪».‬تاکیدبراین‬ ‫نکتهکهاسالمازروزنخستینتاامروز‪،‬هرگاهدرهرجامعه‌ایواردشده‪،‬‬ ‫به ارزش‌های مثبت آنها احترام گذاشته و در چارچوب مقیدات خود‪،‬‬ ‫آنهاراپذیرفته‌‪،‬نکتهمهمی‌استکهدربعدجهانیاسالم‪،‬موردتاکید‬ ‫«رمضان»است‪.‬‬ ‫ج‪.‬تغییرتلقیفردمسلمانازاسالم‬ ‫در مقابل‪« ،‬رمضان» معتقد اس��ت این تعبیر که «تعریف‬ ‫مسلمانی مشخص است»‪ ،‬تعبیر ناس��ازواری است‪ .‬به زعم وی‪،‬‬ ‫تعریف واژه «مسلمان ‌» اگر محدود و مقید به عمل به آداب دینی‬ ‫شود‪ ،‬تعریفی نادرست است و اسالم‪ ،‬صرفا عمل به آداب و عبادات‬ ‫نیست‪.‬ویتصریحمی‌کند‪«:‬بسیاریازتحلیلگران‪،‬بینمسلمانانی‬ ‫که به آداب دینی خویش عمل می‌کنند و کس��انی که این‌چنین‬ ‫نیس��تند‪ ،‬تفاوت قایل می‌ش��وند‪ ،‬ولی به نظر من‪ ،‬این دیدگاهی‬ ‫نـ‬ ‫نادرست و قایل شدن به یک دوگانگی کاذب است‪ ».‬مسلما ‌‬ ‫‌صرف‌نظر از اینکه تا چه اندازه به اصول مذهبی خویش مومن و‬ ‫پایبند است‪ -‬کسی است که «احساس کند مسلمان است»‪ .‬این‬ ‫جمعبندی‪:‬‬ ‫ایده‌ایبرایرفعسوء‌تفاهم‬ ‫با تاکید بر اینکه این نوشته در پی نقد و قضاوت در مورد تئوری‬ ‫یا ایده «یورو اس�لام» نیس��ت‪ ،‬باید گفت که به نظر می‌رس��د ایده‬ ‫«اسالماروپایی»‪،‬بیشتردرپیبازخوانیسلسله‌ایازاتفاقات‪،‬اصول‪،‬‬ ‫سوء‌تفاهماتوبرداشت‌هابرایرسیدنبهنقطه‌ایاستکهیکفرد‬ ‫مسلمانساکناروپابتواندبههویتیدوبعدی‌ـ‌کههردوبعدآناصالت‬ ‫برابردارندـبرسد‪.‬اینکهتئوریسیناینایدهمعتقداست«آنچهباعثتضاد‬ ‫میان اسالم و غرب شده‪ ،‬بیش از آنکه متکی بر واقعیات باشد‪ ،‬زاییده‬ ‫برداشت‌های نادرست است»‪ ،‬نشان می‌دهد که ایده «یورو اسالم»‬ ‫می‌کوشدفارغازهمهنتایجوضعیمترتببرآن‪،‬زمینه‌ایرابرایرفع‬ ‫سوءتفاهماتمیانجامعهمسلمانساکناروپاواروپائیانبومی‌فراهم‬ ‫آورد؛سوءتفاهماتیکهدرهردوسو‪،‬بهسختگیری‌هاوکج‌سلیقگی‌هایی‬ ‫منجرشدهوزندگیاقلیتمسلمانساکناروپارا‪،‬باسختیودشواری‬ ‫روبه‌روساختهاست‪.‬اینکههموارهمسلمانانبپندارندچونغرببهلحاظ‬ ‫علومروزمسلطاست‪،‬قصدتحمیلارزش‌هایخودرا(هم)برمسلمانان‬ ‫داردکهمنجربهازبینرفتناصولمسلمانیونسخدینآنهامی‌شود‬ ‫وازدیگرسو‪،‬غرببپنداردکهمسلماناندرپیازبینبردنارزش‌های‬ ‫غربی‌اندوقصدتسلطعقیدتیبراذهانغربیانواسالمیزهکردناروپارا‬ ‫دارند‪،‬سوء‌تفاهمی‌استکه«یورواسالم»می‌کوشددررفعآنراهکار‬ ‫عملی‌ایباشد‪.‬بر‌اساساینایده‪،‬بهترینراه‌حلآناستکهمسلمان‬ ‫ساکناروپا‪،‬برایخودهویتیجدیدقایلباشدکهمثالمسلمانساکن‬ ‫آفریقایاخاورمیانهباآنبیگانهاست؛هویتیکهیکبعدآنمسلمانیو‬ ‫عملبهآموزه‌هایاسالماستویکبعدآنشهروندیاروپا‪.‬اینهویت‬ ‫دو‌بعدی‪ ،‬باعث می‌شود که هر دو سوی قضیه‪ ،‬ظن برخورد تمدنی را‬ ‫(کهبهتعبیرطارقرمضان«بیشتربرخوردجهالت‌هاستتاتمدن‌ها»)‬ ‫باآموزه‌هاییکدیگرواصولیکدیگرمنتفیبدانندوبکوشندبهیک‬ ‫یالجملهبرایزندگیمسالمت‌آمیزبرسند‪.‬بهزعم‬ ‫مصالحهواجماعف ‌‬ ‫«رمضان» و س��ایر مدافعان ایده «یورو اسالم»‪ ،‬اگر این ایده محقق‬ ‫نشود‪،‬سطحتنش‌هایبینمسلمانانساکناروپاوبومیاناروپاییهر‬ ‫روزتوسعهبیشتریخواهدیافتوبهسطحیخواهدرسیدکهفضای‬ ‫زندگی در اروپا که اکنون به‌عنوان یک واحد سیاسی معتبر در سطح‬ ‫جهانخودنیزب ‌هدنبالهویتیتازهاست‪،‬برایمسلمانانفضایمناسبی‬ ‫نخواهد بود و محیطی خواهد بود سرشار از رویارویی‌های عقیدتی‪،‬‬ ‫اجتماعی‪،‬فرهنگی‪،‬سیاسیواقتصادی‪.‬متضرراصلینیزدراینفضا‪،‬‬ ‫یکهدوست‌تر‬ ‫نهاروپائیان‪،‬کهساکنانمسلماناروپاخواهندبود؛کسان ‌‬ ‫داشتند«مسلمانساکناروپا»خواندهشوندتا«مسلماناروپایی»؛این‬ ‫چالشیاستکهآیندهاسالمدراروپا‪،‬قطعاآنرادرکخواهدکرد‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪.2‬يورواسالم‬ ‫اماچهبایدکردتامسلماناروپاییازبحرانهویتومشکالت‬ ‫وتبعاتآنبرهدوبتواندبه‌عنوانشهروندعادیاروپابهزندگیروزمره‬ ‫خود‪،‬بدونمشکالتموجودادامهدهد‪.‬ایده‌ایکه«طارقرمضان»در‬ ‫اینموردارائهمی‌دهد‪،‬اندیشهوتزیاستکهخودویـآنگونهکهدر‬ ‫فرازباالاشارهشد‌ـبداننام«اسالماروپایی»(‪)EuroIslam‬می‌دهد‬ ‫وتاکیدمی‌کندکهبایدبین«اسالماروپایی»و«اسالمدراروپا»تفاوت‬ ‫گذاشتهشود‪«.‬یورواسالم»کهاکنونبه‌عنوانیکتئوریمطرحدر‬ ‫میان متفکران جوان‌تر مسلمان در غرب رواج پیدا کرده و حول آن‪،‬‬ ‫بحث‌هاونظرهایفراوانیانگیختهشده‪،‬براینبنیاداستواراستکه‬ ‫مسلمانساکناروپا‪،‬درکنار«هویتمسلمانی»کهبهصورتاصیل‬ ‫برای خود قایل اس��ت‪ ،‬باید «هویت اروپایی بودن» را نیز برای خود‬ ‫اصیلبداندوبکوشدکههردویاینمفاهیمرابهنفعدیگریمعتدل‬ ‫سازد‪ .‬به زعموی‪ ،‬اسالماروپایی‪،‬یکهویتجدیداستکهمی‌تواند‬ ‫در کنار مفاهیمی‌مثل «اسالم آفریقایی» و «اسالم آسیایی» مطرح‬ ‫شودوهمان‌سانکهالتزاماتاسالمآفریقاییباالتزاماتاسالمآسیایی‬ ‫متفاوتاست‪،‬اسالماروپاییهمالتزاماتیداشتهباشدمنحصربهخود‪.‬‬ ‫«رمضان» اعتقاد دارد که اسالم‪ ،‬دینی با ابعاد جهانی است و تکیه بر‬ ‫همینبعدازاسالم‪،‬می‌تواندموجدبسیاریازدیدگاه‌هایتازهدرآموزه‌ها‬ ‫و گرایش‌های اسالمی باشد‪ .‬او صراحتا می‌گوید‪« :‬نباید تصور کنیم‬ ‫مسلمانانافرادبسته‌ایهستندکهنمی‌تواننددرجوامعغیر‌دینیادغام‬ ‫شوند‪.‬آثارفلسفیمسلماناندرقرونوسطی(حداقل)مویدنادرست‬ ‫بودناینطرزتفکرازاسالماست‪».‬تنهانکته‌ایکهدرنظراواهمیت‬ ‫دارد‪،‬ایناستکهمسلمانساکندراروپا‪،‬بههویتخودبه‌عنوانیک‬ ‫«هویتدو‌بعدیاصیل»بنگردوتالشکندهردوبعدآنرابرایزیستن‬ ‫بهتروآسان‌تروهمپوشیوهمزیستیمسالمت‌آمیزباغیرهم‌کیشان‬ ‫خودتبدیلنماید‪.‬‬ ‫او برای تعدیل این اصالت‌های دوگان��ه‪ ،‬راهکارهایی را ارائه‬ ‫می‌دهد‪:‬‬ ‫محیطیمی‌زیدوچهفرهنگیبرجامعهزیستیهم‌میهنانغیر‌هم‌کیش‬ ‫او حاکم است‪ .‬او می‌گوید‪« :‬بحث و تحلیل درباره اسالم و مسلمانان‬ ‫در اروپا‪ ،‬باید حول محور تعریف و درکی باشد که آنها از خود و جامعه‬ ‫خوددارندواینکهچگونهبهخودوجامعهخود‪،‬به‌عنواناروپاییواروپا‬ ‫می‌نگرند»وتاکیدمی‌کندکه‪«:‬اگرکسیبهمنبه‌عنوانیکمصری‬ ‫(نسلدوم)زادهشدهدرژنومی‌اندیشد‪،‬نخستبایدببینددرموردنقش‬ ‫خودمدرجامعه‌ایکهدرآنزندگیمی‌کنم‪،‬چگونهمی‌اندیشم»‪.‬این‬ ‫درکمتقابلازخودوجامعه‪،‬اگرفراگیرشود‪،‬بسیاریازسوء‌تفاهماترا‬ ‫کهپایهاصلیدشمنی‌هاوکج‌سلیقگی‌هاستازبینمی‌بردوازسوی‬ ‫دیگر‪،‬سببمی‌شودکهفرددریکفضایاجتماعیهمساز‪،‬بهبهبود‬ ‫وارتقایجامعهخوددرهمهابعادوکمکبههم‌میهنانخویش(فارغاز‬ ‫عقایدمذهبی)تالشدرخورنماید‪.‬البتهایناندیشهزمانیامکان‌پذیر‬ ‫است که فرد‪ ،‬خود را «عضو جدا» یا به اصطالح «تافته جدا‌بافته» از‬ ‫جامعهنداندوجامعهنیزتلقیغریبگیازاونداشتهباشد‪.‬‬ ‫نقدونظر‬ ‫همراهمی‌آورد‪.‬‬ ‫«رمضان»معتقداستکهمشکلاصلیامروزمسلماناندراروپا‪،‬‬ ‫گرفتاری در «بحران هویت»ی است که از همین مبنای مهم ریشه‬ ‫می‌گیرد‪.‬مسلمانانامروزیساکناروپاکهبهمفهومخاص«نسل‌های‬ ‫دوموسوم»ساکنانمسلماناروپاشمردهمی‌شوند‪،‬هنوزنتوانسته‌اند‬ ‫خودراازگزندوچنبرهاینبحرانهویتبرهانند‪.‬اعتقادبهیکسلسله‬ ‫اصولوقواعدکهجزوالتزاماتاولیهوثانویهمسلمانیاست‪،‬ازیکسو‬ ‫ولزومهمسازساختنخودباجامعهاروپاییکهبرخییابسیاریازآن‬ ‫التزامات(خاصهالتزاماتثانویه)رانفیمی‌کند‪،‬ازسویدیگر‪،‬دستمایه‬ ‫ایجاد بحران هویتی شدید بین مسلمانان ساکن اروپاست‪ .‬مسلمان‬ ‫اروپایی امروز‪ ،‬خواه‌ناخواه در این بحران گرفتار است که کدام یک از‬ ‫هویت‌های خود را بر دیگری مرجح سازد‪« :‬هویت مسلمانی»‌اش را‬ ‫یا «هویت شهروندی اروپا» را‪« .‬طارق رمضان» یادآوری می‌کند که‬ ‫زمانی که کتاب «مسلمان اروپایی بودن» را نوشته و منتشر ساخته‪،‬‬ ‫مسلمانیبهاومراجعهکردهوگفتهاستبهتربوداسمکتابرا«مسلمان‬ ‫بودندراروپا»می‌گذاشت‪.‬امااوپاسخدادهاستکهاتفاقادرانتخاباین‬ ‫عنوان دقت داشته و این عنوان‪ ،‬نشانگر هویتی است که او‪ ،‬خانواده‪،‬‬ ‫فرزندانوهمههمانندانشدراروپابایدبپذیرند‪.‬این«هویتیتازه»است‬ ‫و«قبولواقعیتی»کهاگرمسلمانانآنرابپذیرندوبهآنملتزمشوند‪،‬‬ ‫زمینهرفعبسیاریسوء‌تفاهماتخواهدبود‪.‬اوباذکراینمثال‪،‬سعیدر‬ ‫تفسیربحرانهویتی‌داردکهجامعهمسلمانساکناروپاباآندستبه‬ ‫گریباناست؛بحرانهویتیکهفشاریسنگینرابرعقایدومنش‌ها‬ ‫وکنش‌هایمسلماناندراروپاواردمی‌سازد‪.‬درستشبیهفشاریکه‬ ‫خودکشورهایاروپاییدرپروسهعضوشدندراتحادیهاروپامتحمل‬ ‫می‌شوندوناگزیردربحرانازدستدادنبسیاریهویت‌هایبومی‌و‬ ‫فرورفتندرهویتبزرگتریبهنام«اتحادیهاروپایی»دستوپامی‌زنند‪.‬‬ ‫با این تفاوت که بحران اخیر‪ ،‬تا حد زیادی اجتماعی و سیاسی است‬ ‫و تصمیم‌گیرندگانی هم در رده سیاستمداران دارد‪ ،‬اما بحران هویت‬ ‫مسلمانان‪،‬بحرانیدرونی‪،‬انفسیوشخصیاست‪.‬‬ ‫بخش از دیدگاه «رمض��ان» که اتفاقا چالش‌برانگیزترین بخش‬ ‫نظریه وی است‪ ،‬تاکید دارد که برای همزیستی و همسانی با جامعه‬ ‫اروپایی‪ ،‬فرد مسلمان نباید از اینکه بخشی از اصول خود را وانهد‪،‬‬ ‫هراسی داشته باش��د‪ .‬وی تاکید می‌کند که این قدرت وانهادن‪،‬‬ ‫بخشی از هویت جدیدی است که فرد مسلمان پیدا می‌کند و وی‬ ‫آن‌را «یورو‌اسالم» نام گذارده است‪ .‬اینکه فرد مسلمان پاره‌ای از‬ ‫هویت خویش را وانهد یا تعدیل کند‪ ،‬قس��متی از تز دکتر «طارق‬ ‫رمضان» است که به‌شدت مخالفت برخی را برانگیخته است‪ .‬او‬ ‫به‌خصوص تاکید دارد که چون ما در بسیاری از موارد نص صریح‬ ‫نداریم و بر فقه و «آموزه‌های تدوینی ثانویه» تکیه داریم‪ ،‬می‌توانیم‬ ‫آنها را به نفع هویت جدید «ش��هروندی اروپا» تعدیل کنیم تا آن‬ ‫هویت دو‌بعدی‪ ،‬که پیش از این ذکری از آن رفت‪ ،‬حاصل شود‪ .‬البته‬ ‫او اعتقاد دارد که در این تعدیل‪« ،‬اولویت‌ها» هم اهمیت دارند‪ .‬او‬ ‫می‌گوید‪« :‬مسلمانان باید بین مسائل اساسی و ثانوی تفاوت قایل‬ ‫شوند‪ .‬در برخورد با اصول‪ ،‬الزم است بدانیم ثابت و متغیر یا اصل و‬ ‫فرع کدامند‪ .‬همه چیز در حال تغییر است و مسلمانان باید خود را با‬ ‫این تحوالت وفق دهند‪ .‬عقالنیت مورد تاکید اسالم‪ ،‬حکم می‌کند‬ ‫که مسلمانان با حفظ ایمان و اصول مبنایی خویش با محیط سازگار‬ ‫ش��وند‪« ».‬رمضان» از جمله‪ ،‬مس��اله عبادات را از مسائلی مانند‬ ‫مسائل اجتماعی اس�لام جدا می‌داند و معتقد است که در مسائل‬ ‫ثانویه‪ ،‬می‌توان تعدیل خوبی به نفع بعد دوم هویت مسلمان اروپایی‬ ‫به عمل آورد‪.‬‬ ‫‪33‬‬
‫سياست‌‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪34‬‬ ‫هاشمي و انتخابات‬
‫سياست‬ ‫ترديدهاي‬ ‫سياستمدار‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫آيا آيت‌اهلل هاشمي رفسنجاني‬ ‫نامزد انتخابات مي شود؟‬ ‫‪35‬‬
‫مصطفي صادقي‪ /‬دبير‌تحريريه‬ ‫‪1‬‬ ‫سياست‬ ‫اگ��ر روزی اکبر هاشمی‌رفس��نجانی در کنار بازرگان‬ ‫ایس��تاد و مردم قرائت حک��م دولت موقت توس��ط او را به‬ ‫مثابه آغاز سیاس��ت‌ورزی‌اش در نظام جدید قلمداد کردند‪،‬‬ ‫امروز ه��م او در آس��تانه برگ��زاری یازدهمی��ن انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری همچنان به سیاست‌ورزی در سپهر سیاسی‬ ‫ایران مشغول است؛ اگرچه كه او دیگر نه قائم‌مقام امام در‬ ‫فرماندهی جنگ‪ ،‬نه رئیس مجلس و نه رئیس‌جمهور است‪.‬‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی پس از حضور در مناصب مختلف‬ ‫و متعدد نظام‪ ،‬حاال بر کرس��ی ریاس��ت مجمع تشخیص‬ ‫مصلحت نظام تکیه زده و البته اکنون که انتخاباتی دیگر در‬ ‫پیش است گمانه‌های مهمی‌ همچون ادوار قبلی پیرامون‬ ‫او وج��ود دارد؛ گمانه‌هایی از قبیل اینک��ه نظرش بر کدام‬ ‫کاندیدای احتمالی اس��ت یا ب��ا کدام کاندی��دای احتمالی‬ ‫مخالف است‪.‬‬ ‫مهمتر اینکه با گذشت زمان این گمانه قوت بیشتری‬ ‫یافته که شاید او باز هم یک پای انتخابات باشد؛ یعنی نامزد‬ ‫انتخابات ‪.92‬‬ ‫بی‌شک طرح هرگمانه‌ای در دنیای سیاست براساس‬ ‫زمینه‌ها و شواهدی است که در نهان و آشکار وجود دارد و‬ ‫اینچنین است که می‌توان درصدی احتمال وقوع تعیین کرد‬ ‫برای رخدادهای سیاسی در آینده‪.‬‬ ‫اگرچه برخ��ی تحلیلگ��ران و رس��انه‌ها در پی یافتن‬ ‫شباهت‌های فضای سیاسی کنونی با ادوار گذشته هستند‬ ‫تا بتوانند راحت‌تر آرایش سیاسی کشور در سال ‪ 92‬را تصور‬ ‫کرده و گمانه‌پردازی کنند؛ اما واقعیت این است که شرایط‬ ‫کنونی نه مانند دوم خرداد ‪ 76‬است و نه مانند سوم تیر ‪ 84‬و‬ ‫البته شباهتی هم با سال ‪ 88‬ندارد‪.‬‬ ‫در این‌ تردیدی نیس��ت که در آس��تانه هر انتخاباتی‬ ‫آرایش نیروهای سیاسی با دگرگونی‌هایی مواجه می‌شود‪،‬‬ ‫اما هرچه هست همه تحلیلگران به خوبی می‌دانند که سپهر‬ ‫سیاسی ایران در دهه ‪ 90‬بیشترین تفاوت و کمترین شباهت‬ ‫را دارد با آنچه در دهه ‪ 70‬و ‪ 80‬گذشته است‪.‬‬ ‫ح��اال دیگر ن��ه جناح موس��وم به راس��ت ی��ا همان‬ ‫اصولگرایان‪ ،‬روزگارش‌ش��بیه آن دو دهه گذش��ته است و‬ ‫نه چپ‌های دی��روز و اصالح‌طلبان امروز ش��باهتی با قبل‬ ‫شان دارند‪.‬‬ ‫آنچ��ه رخ داده تکث��ر و زای��ش در می��ان طیف‌ها و‬ ‫گروه‌های سیاسی اس��ت ‪ .‬در میان چپ و راست دیگر یک‬ ‫اندیشه واحد حاکم نیست؛ البته سپهرسیاسی ایران نیز دیگر‬ ‫خالصه به همین دو جناح نمی‌شود‪.‬‬ ‫اما اکنون که نام‌های متفاوتی از چهره‌های سیاس��ی‬ ‫به عنوان نامزدهای احتمالی رقابت پیش رو مطرح هستند‪،‬‬ ‫ماجرای به میان آمدن مجدد نام اکبر هاش��می رفسنجانی‬ ‫چیست؟‬ ‫آیا او به واقع عزم حضور کرده اس��ت؟ یا بر آن است‬ ‫که‌محوری باش��د برای فعالیت‌های سیاس��ی در آس��تانه‬ ‫انتخابات؟‬ ‫هرچه زمان می‌گذرد گویا ش��واهد بیش��تری بر این‬ ‫احتمال افزوده می‌شود که او قصدی برای گوشه‌نشینی و از‬ ‫کنار نگاه کردن به انتخابات ‪ 92‬ندارد؛ آنجا که یک روزنامه‬ ‫اصالح‌طلب و نزدیک به او از دی��دارش با ناطق‌نوری خبر‬ ‫داده و از قول او نوش��ته که بدون هیچ واهمه‌ای کاندیدای‬ ‫انتخابات ‪ 92‬خواهد بود‪.‬‬ ‫و این البته همه ماجرا نیست‪ .‬چه اینکه او خود اخیرا در‬ ‫دیدارهایش بخش‌هایی از آنچه در ذهن دارد را مطرح کرده‬ ‫و از نظرش بر تشکیل دولت وحدت ملی خبر داده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪36‬‬ ‫حال اگر فرض را بر این بگذاریم که آیت‌اهلل تصمیم به‬ ‫حضور در انتخابات پیش‌رو گرفته است ‪-‬حال چه به عنوان‬ ‫نامزد و چه به عنوان محور فعالیت‪ -‬در تحلیل این فرضیه و‬ ‫چرایی چنین تصمیمی‌باید گفت كه هرچه زمان می‌گذرد‬ ‫ش��رایط برای حضور مس��تقیم اصالح‌طلبان با محوریت‬ ‫سیدمحمد خاتمی یا چهره‌ای مانند او نامساعد‌تر می‌شود‪.‬‬ ‫شاهد این مدعا هم اظهارات سیدمحمد خاتمی است‬ ‫که البته تفاوت‌های فراوانی دارد با آنچه از اس��فند س��ال‬ ‫گذشته تاکنون مطرح کرده بود‪.‬‬ ‫اگر او آن زمان به منتقدان حض��ورش در رای‌گیری‬ ‫انتخابات مجلس خ��رده می‌گرفت و اعت��راض می‌کرد و‬ ‫تصمیمش را برای بقای اصالح‌طلبان تفسیر می‌کرد و البته‬ ‫بر حض��ور اصالح‌طلبان در انتخاب��ات ‪ 92‬اصرار می‌ورزید‬ ‫امروز اما باز از ش��روطی س��خن می‌گوید و شرایط را برای‬ ‫حضور نامساعد می‌داند‪.‬‬ ‫او تا همین چند هفت��ه پیش به‌عن��وان محور اصلی‬ ‫فعالیت‌های سیاسی اصالح‌طلبان برای انتخابات به شمار‬ ‫می‌آمد و حاال که چنین می‌گوید بی‌تردید نمی‌تواند‌محوری‬ ‫باشد برای آنان و البته چنین رقابت مهمی‪ .‬نمی‌تواند‪ ،‬چون‬ ‫باورش این اس��ت که زمینه حضور مهیا نیس��ت و البته بر‬ ‫پایه همی��ن دیدگاهش به تندی بر کس��انی که خواس��تار‬ ‫کاندیداتوری‌اش نیز بودند اعتراض کرده است‪.‬‬ ‫اما همه اصالح‌طلبان اندیشه‌ش��ان‪ ،‬اندیش��ه امروز‬ ‫سیدمحمد خاتمی نیست‪ .‬در میان آنان کم نیستند کسانی‬ ‫که باورشان به حضور در انتخابات پیش‌رو است؛ چه با نامزد‬ ‫حداکثری و چه با نامزدی از نسل دوم اصالح‌طلبان‪.‬‬ ‫فارغ از اینک��ه نامزد یا نامزده��ای اصالح‌طلبان چه‬ ‫کسی یا کسانی می‌توانند باشند حاال سوال مهم این است‬ ‫که چه کسی محوریت هدایت این بخش از اصالح‌‌طلبان را‬ ‫برعهده خواهد گرفت؟‬ ‫در میان آنان البته هیچ‌گاه رسم بر این نبوده که مانند‬ ‫اصولگرای��ان لویی‌جرگه راه بیندازند‪ .‬آنان بی‌ش��ک دنبال‬ ‫فردی با کاریزمای «لیدری» هستند‪.‬‬ ‫ش��اید چنی��ن خالئ��ی اکب��ر هاشمی‌رفس��نجانی‬ ‫را به اندیش��ه‌ای جدید فرو برده اس��ت؛ اندیش��ه‌هایی که‬ ‫ش��باهت‌هایی دارد با تفكراتش در دوم خرداد ‪ 76‬و س��وم‬ ‫تیر ‪84‬؛اینکه ش��اید او بخواهد کاندیدای انتخابات شود یا‬ ‫تاثیرگذار در تصمیمات‪.‬‬ ‫برای اینک��ه بتوان به فض��ای ش��فاف‌تری در مورد‬ ‫تصمیم اکبر هاشمی‌‌رفس��نجانی رس��ید باید ب��ه تحلیل‬ ‫چرایی وقوع هر دو فرضیه یعنی کاندیداتوری یا محوریت‬ ‫فعالیت‌های سیاسی پرداخت‪ .‬در فرضیه نخست که احتمال‬ ‫کاندیداتوری اوس��ت باید به اتفاقات ای��ن روز‌های عرصه‬ ‫با شرایط سیاسی کنونی و‬ ‫چرخش سیاسی‬ ‫سیدمحمد خاتمی حاال طيفي‬ ‫از اصالح‌طلبان که اعتقادی به‬ ‫معرفی نامزد حداقلی ندارند به‬ ‫کمپین هاشمی خواهند پیوست‬ ‫و در پی تحقق دولت‬ ‫وحدت ملی خواهند رفت‬ ‫سیاسی توجه کرد‪.‬‬ ‫اکنون محمود احمدی‌نژاد روزهای س��ال آخر دولت‬ ‫دومش را سپری می‌کند و دیگر فرجه‌ای برای کاندیداتوری‬ ‫ندارد‪ .‬آنچه در این سو می‌ماند معرفی و حمایت یک کاندیدا‬ ‫از سوی او یا حامیانش در انتخابات است؛ نامزدی که طبعا‬ ‫به جهت حمای��ت این طی��ف از او با حاش��یه‌هایی روبه‌رو‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫در جناح اصولگرایان اما اوضاع به‌گونه‌ای دیگر است‪.‬‬ ‫چهره‌هایی مطرح و نام‌آشنا گویی عزمشان را بری نشستن‬ ‫بر صندلی ریاست هیات‌ دولت جزم کرده‌اند و این وضعیت‬ ‫البته هم در طیف راس��ت و هم در طیف چپ اصولگرایان‬ ‫آرایش جدیدی را پدید خواهد آورد؛ ائتالف‌هایی تازه و شاید‬ ‫انشعاب‌هایی جدید‪.‬‬ ‫هرچه هست در نهایت باید گفت وحدت نظری حاکم‬ ‫نیست برای معرفی یک کاندیدای واحد‪ .‬اوضاع چنان است‬ ‫که برخی احتم��ال کاندیداتوری بیش از چه��ار چهره را از‬ ‫میان اصولگرایان یا کس��انی که قرابت‌هایی با آنان دارند‪،‬‬ ‫می‌دهند‪.‬‬ ‫از دیگر سو در میان اصالح‌طلبان نیز شرایط ویژه‌ای‬ ‫حاکم است‪ .‬نامزدهای حداکثری عزم حضور ندارند‪ ،‬ائتالف‬ ‫بر سر یک نامزد نسل دوم نیز سخت به نظر می‌رسد‪.‬‬ ‫چنین شرایطی است که ش��اید وقوع فرضیه احتمال‬ ‫کاندیداتوری اکبر هاشمی‌رفسنجانی را قوت بخشیده است‪.‬‬ ‫به بیان دیگر شاید او به واس��طه تشتت گروه‌های سیاسی‬ ‫شانسش را برای پیروزی باال می‌داند؛ چه اینکه نیک می‌داند‬ ‫اصالح‌طلبان حاال به او نزدیک‌تر از همیش��ه‌اند و بی‌شک‬ ‫هیچ فرصتی برای آنان بهتر از بازگشت هاشمی نخواهد بود‪.‬‬ ‫او البته این را نیز به خوبی می‌داند که هنوز طرفدارانی‬ ‫در میان رفقای س��ابق اصولگرایش دارد‪ .‬شاید چنین است‬ ‫ک��ه اکبر ناطق‌ن��وری آنچنان ک��ه روزنام��ه اصالح‌طلب‬ ‫نزدیک به هاشمی نقل کرده گفته است‪« :‬من با نیروهای‬ ‫انقالب‪ ،‬بازاری‌ها و روحانیت در تماس هستم‪ .‬این نیروها‬ ‫از برخوردهایی که با ش��ما صورت می‌گیرد اب��راز نگرانی‬ ‫می‌کنند‪ .‬شما ش��فاف بیایید در صحنه و ما هم پشت شما‬ ‫هستیم‪».‬‬ ‫حضور در ای��ن انتخابات البته ی��ک مزیت دیگر هم‬ ‫برای او دارد‪.‬‬ ‫س��ال ‪ 88‬هم در آن مناظره معروف و هم در اتفاقات‬ ‫بعدی حرف‌ها و مسائل فراوانی راجع به او‪ ،‬دولتش و البته‬ ‫خانواده‌اش مطرح شد‪ .‬او البته یا نخواست یا فرصتش مهیا‬ ‫نشد آنچنان که می‌خواهد پاسخ دهد؛ نه فقط به رقیب بلکه‬ ‫به افکارعمومی‪.‬‬ ‫حاال در آستانه انتخابات دو فرزندش در زندان به سر‬ ‫می‌برند و او خود را آماده صحنه‌ای جدید خواهد کرد‪ .‬به بیان‬ ‫دیگر شاید این انتخابات آخرین و البته بهترین فرصت باشد‬ ‫برای توضیحات مبسوط آیت‌اهلل‪.‬‬ ‫طرفه آنکه هر سیاستمداری‪ ،‬دوست دارد در نهايت از‬ ‫زندگی سیاس��ی‌اش چهره‌ای مثبت از خود بر جای بگذارد‪.‬‬ ‫حاال اکبر هاشمی‌رفسنجانی گویا مجالی یافته برای رسیدن‬ ‫به این مهم‪.‬‬ ‫اما آیا اتفاقات این روزها‪ ،‬از تصمیمش برای بازگشتن‬ ‫و بازداشت پسرش تا حرف‌هایی که در مورد دولت وحدت‬ ‫ملی می‌زند نشانه‌ای از نظرش برای کاندیداتوری دارد؟‬ ‫و اما فرضیه دوم؛ برخی را باور بر این اس��ت که اکبر‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی بنایی برای کاندیداتوری ندارد‪ ،‬بلکه‬ ‫آنچه او در س��ر دارد تحقق آن چیزی اس��ت که علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری مبدعش بود؛ یعنی تشکیل دولت وحدت ملی‪.‬‬ ‫او اخیرا گفت��ه اس��ت‪« :‬می‌توانیم با مبنا ق��رار دادن‬ ‫سیاس��ت‌های کلی م��ورد تایید رهب��ر انق�لاب و تدوین‬ ‫برنامه‌های کارشناس��انه و ایج��اد دولت وح��دت ملی به‬ ‫پیشرفت و سربلندی کشور و نظام که خواست رهبر معظم‬
‫موافقان و مخالفان يك طرح‬ ‫هاشمي رفسنجاني از ضرورت تشكيل دولت وحدت ملي گفته است‬ ‫‪2‬‬ ‫طرح تشکیل دولت وحدت ملی مغایر با مصالح‬ ‫نظام است‬ ‫این طرح البته مخالفان دیگری هم در میان اصولگرایان‬ ‫داشت‪ .‬پرویز سروری‪ ،‬قائم‌مقام جمعیت رهپویان طرح دولت‬ ‫وحدت ملی را مغایر با مصالح نظام دانست و گفت‪« :‬ایده تشکیل‬ ‫چنیندولتیعالمتوچراغسبزیاستبهدشمنانکهوضعیت‬ ‫ایران در حالت بحرانی قرار دارد‪».‬‬ ‫پرویز سروری اظهار داشته است‪« :‬عموما فلسفه وجودی‬ ‫تشکیل دولت وحدت ملی در وضعیت بحرانی است و وقتی که‬ ‫صحبت از تشکیل چنین دولتی می‌شود شرایط کشور بحرانی‬ ‫است؛ اما شرایط با ثبات ایران نشان از بحران ندارد‪ ».‬وی طرح‬ ‫تشکیلدولتوحدتملیراتشویشاذهانعمومیخواندوگفت‪:‬‬ ‫«ایدهتشکیلچنیندولتیعالمتوچراغسبزیاستبهدشمنان‬ ‫که وضعیت ایران در حالت بحرانی قرار دارد‪».‬‬ ‫سروری با اش��اره به ترکیب دولت وحدت ملی گفت‪:‬‬ ‫«انتظار می‌رود منظ��ور از دول��ت وحدت مل��ی ترکیبی از‬ ‫گروه‌های مختلف در کابینه باش��د‪ ،‬اما ترکیب اصولگرایان‬ ‫با کس��انی‌که رویکرد براندازانه داشتند و در فتنه ‪ 88‬در صف‬ ‫سلطنت‌طلبان‪ ،‬منافقان و دشمنان خارجی نظام قرار گرفتند‪،‬‬ ‫تحقق عملی نخواهد داشت و هیچ نقطه مشترکی میان آنان‬ ‫وجود ندارد‪».‬قائم‌مقام جمعیت رهپویان انقالب اس�لامی‪،‬‬ ‫طرح دولت وحدت مل��ی را بدبینانه و مغایر ب��ا مصالح نظام‬ ‫دانست و تصریح کرد‪« :‬تش��کیل دولت وحدت ملی آدرس‬ ‫غلطی است که به مردم داده می‌شود و راه تهدید و تحریم از‬ ‫سوی دشمنان را باز می‌کند‪ ».‬وی تاکید کرد‪« :‬اصالح‌طلبانی‬ ‫که هنوز نتوانستند برای اصالح و تطهیر خود از فتنه ‪ 88‬اقدام‬ ‫موثری انجام دهند قادر نیستند حضور موثری در نظام داشته‬ ‫باشند و اعتماد مردم نیز به این گروه خدشه‌دار شده است‪».‬‬ ‫سروری جلوگیری از تکثر در جریان اصولگرایی را بهترین راه‬ ‫عبور از بحران‌ها‪ ،‬تهدیدها و غلبه بر دشمن خواند و تصریح‬ ‫کرد‪« :‬اگر اصولگرایان نیازهای مردم و مش��کالت جامعه را‬ ‫رصد کنند و در‌صدد رفع آن نیازها باشند و همچنین از تکثر در‬ ‫درون جریان خود جلوگیری کنند‪ ،‬پیروزی انتخابات و آینده‬ ‫از آن اصولگرایان خواهد بود‪ ».‬اما در س��وی دیگر این ماجرا‪،‬‬ ‫طرح تشکیل دولت وحدت ملی با واکنش مثبت طیف‌هایی از‬ ‫اصالح‌طلبانمواجهشدهاست‪.‬محمدرضاراه‌چمنی‪،‬بابیاناینکه‬ ‫کاندیدای مورد حمایت حزبش باید مدافع تشکیل دولت وحدت‬ ‫ملیباحضورنیروهایکارآمدومعتدلازهردوجناحسیاسیباشد‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬اگر اصالح‌طلب معتدلی اعتقادی به دولت وحدت ملی‬ ‫نداشته باشد‪ ،‬از اصولگرایی که موافق تشکیل این دولت باشد‬ ‫حمایتمی‌کنیم‪g».‬‬ ‫سياست‬ ‫«می‌توانیم با مبنا قرار دادن سیاست‌های کلی مورد تایید‬ ‫رهبر انق�لاب و تدوین برنامه‌های کارشناس��انه و ایجاد دولت‬ ‫وحدت‌ملی به پیشرفت و سربلندی کش��ور و نظام که خواست‬ ‫رهبرمعظمانقالبنیزهست‪،‬تحققببخشیم‪».‬‬ ‫همین جمله اکبر هاشمی رفسنجانی کافی بود تا باردیگر‬ ‫ماجرایتشکیلدولتوحدت‌ملیبرسرزبان‌هابیفتد‪.‬‬ ‫طرحی که برای اولین بار چند سال پیش توسط علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری مطرح شده بود‪ .‬حاال این بار نیز همانند همان سال‬ ‫واکنش‌هایی متفاوتی نسبت به اجرای چنین طرحی از سوی‬ ‫چهره‌ها و گروه‌های سیاسی مطرح شده است‪ ،‬واکنش‌هایی که‬ ‫البته این‌بار با تفاوت‌هایی نیز مواجه شده است‪ .‬نخستین واکنش‬ ‫از سوی یک عضو مطرح موتلفه که از طیف راست اصولگرایان‬ ‫به شمار می‌آید مطرح شد‪ .‬محمدجواد آرین‌منش عضو شورای‬ ‫مرکزی حزب موتلفه‌اس�لامی در واکنش به طرح تش��کیل‬ ‫دولت وحدت‌ملی که از سوی هاشمی‌رفسنجانی مطرح شده‬ ‫گفت‪« :‬رمز موفقیت انقالب ما بعد از پیروزی انقالب‌اسالمی و‬ ‫همچنین در سال‌های سخت‪ ،‬وحدت مردم و انسجام ملی بوده‬ ‫است‪ ».‬وی افزوده است‪« :‬هر‌گاه در برابر توطئه‌های دشمنان‬ ‫و مخالفان انقالب‌اسالمی با رمز وحدت و همدلی پیش رفتیم‬ ‫موفق بودیم و اگر تفرقه در بین صفوف به‌هم فشرده مردم رخنه‬ ‫کند‪ ،‬آسیب پذیر خواهیم بود؛ بنابراین امروز که با انواع توطئه‌ها‪،‬‬ ‫تهدیدهای نظامی‪ ،‬تحریم‌های گسترده اقتصادی و جنگ نرم‬ ‫مواجه هستیم برای برون‌رفت از مش��کالت کنونی چاره‌ای‬ ‫جز وحدت و همگرایی ملی نداریم‪ ».‬عضو ش��ورای مرکزی‬ ‫موتلفه‌اس�لامی در تعریف دولت وحدت‌ملی گفته است‪« :‬در‬ ‫دولت وحدت ملی‪ ،‬جریان‌های سیاس��ی منافع و مصالح ملی‬ ‫ایرانی و اسالمی را بر منافع و مصالح فردی و گروهی خودشان‌‬ ‫ترجیحمی‌دهدوبه‌عبارتدیگرگروه‌هابه‌خاطرحفظمنافعکلی‬ ‫نظام اختالفات جزیی را کنار می‌گذارند و از همه ظرفیت‌های‬ ‫مناسببرحولمحوریتوالیت‌فقیه‪،‬قانون‌اساسیوآرمان‌های‬ ‫انقالب‌اسالمی استفاده می‌کنند‪ ».‬وی با بیان اینکه کسی که‬ ‫می‌خواهد وحدت را برقرار کند‪ ،‬باید فراجناحی فکر کند گفت‪:‬‬ ‫«این فرد همچون مقام‌معظم رهب��ری نباید به گروه خاصی‬ ‫تعلق داشته باش��د و باید از تمام نیروهای توانمند داخل نظام‬ ‫که معتقد به آرمان‌های امام(ره)‪ ،‬رهبری‪ ،‬شهدا و قانون‌اساسی‬ ‫هستند‪ ،‬اس��تفاده کند و بین تمام نیروها برای رسیدن به یک‬ ‫هدف مش��ترک هماهنگی ایجاد می‌کن��د‪ ».‬آرین‌منش در‬ ‫پاسخ به این سوال که آیا موتلفه اسالمی که خود نیز کاندیدا‬ ‫معرفی خواهد کرد‪ ،‬پایبند به این دولت وحدت ملی خواهد بود‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬این سیاست اعالم شده از سوی موتلفه اسالمی برای‬ ‫انتخابات به معنای تکروی و جدایی از سایر گروه‌های سیاسی‬ ‫نیس��ت؛ چراکه در گام اول تمام تش��کل‌های فعال سیاسی‬ ‫براساس معیارهایی که دارند باید وارد میدان شوند و کاندیداها‬ ‫دیدگاه‌های وحدت‌بخش خود را تبیین کنند و نهایتا جریان‌های‬ ‫سیاسی هم به سمت افرادی تمایل پیدا خواهند کرد که توانایی‬ ‫بیشتر و آمادگی بیشتری برای ورود به عرصه انتخابات و اداره‬ ‫کشور دارند‪ ».‬این سخنان جواد آرین‌منش از سوی رسانه‌ها به‬ ‫استقبال موتلفه از طرح دولت وحدت ملی تعبیر شد؛ تعبیری که‬ ‫البته با واکنش دبیرکل موتلفه مواجه شد‪.‬‬ ‫محمد‌نبیحبیبیتصریحکردکهحزبمتبوعشدرشرایط‬ ‫فعلیضرورتیبرایمطرحکردنطرحدولتوحدتملیازسوی‬ ‫سیاسیون احساس نمی‌کند‪ .‬محمد‌نبی حبیبی با اشاره به مطرح‬ ‫شدنطرحدولتوحدتملیازسویآیت‌اهللهاشمی‌رفسنجانی‬ ‫گفت‪« :‬ما معتقدیم مردم حول مح��ور والیت‌فقیه با یکدیگر‬ ‫وحدت دارن��د و ضرورتی برای مطرح ک��ردن طرح دولت ملی‬ ‫احساسنمی‌کنیم‪».‬‬ ‫ویبابیاناینکهدرمقطعفعلیحزبموتلفهاسالمیمعتقد‬ ‫بهطرحدولتوحدتملینیست‪،‬گفت‪«:‬دالیلمطرحشدناین‬ ‫گونهطرح‌هارابایدازمطرح‌کنندگانآنسوالکرد‪».‬‬ ‫محمدرضا باهنر نیز به ماجرای طرح مجدد دولت وحدت‬ ‫ملیواکنشنشاندادهوگفتهاست‪«:‬سیاسیونیکهدمازوحدت‬ ‫ملی می‌زنند ابتدا باید تعریف صحیحی از این واژه ارائه دهند‪ .‬اگر‬ ‫منظور از دولت وحدت ملی تجمیع اصولگرایان‪ ،‬اصالح‌طلبان و‬ ‫فتنه‌گران در درون نظام است چنین تعریفی پسندیده نیست‪».‬‬ ‫وی تاکید کرده است‪« :‬اگر مقصود از دولت وحدت ملی اجتناب از‬ ‫باندبازیاستمی‌تواندقابل‌قبول‌باشد‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫انقالب نیز هست‪ ،‬تحقق ببخشیم‪».‬‬ ‫این تصمی��م هاش��می البته فصل مش��ترکی خواهد‬ ‫بود بین او و طیف��ی از اصالح‌طلبان ک��ه تئوری‌پردازان و‬ ‫تصمیم‌سازانشان معرفی یک نامزد مشترک با اصولگرایان‬ ‫را تجویز کرده‌اند‪.‬‬ ‫به دیگر س��خن اینکه با ش��رایط سیاس��ی کنونی و‬ ‫چرخ��ش سیاس��ی س��یدمحمد خاتم��ی ح��اال طيفي از‬ ‫اصالح‌طلبان که اعتقادی به معرف��ی نامزد حداقلی ندارند‬ ‫به کمپین هاش��می خواهند پیوس��ت و در پی تحقق دولت‬ ‫وحدت ملی خواهند رفت‪.‬‬ ‫و ای��ن البته هرگز ب��ه آن معنا نیس��ت که هاش��می‬ ‫رفس��نجانی به‌محوری برای هدایت اصالح‌طلبان ش��ود‪،‬‬ ‫بلکه او در صورت عملی ش��دن چنین فرضیه‌ای‪‌،‬محوری‬ ‫برای ائت�لاف طیف‌هایی از اصالح‌طلب��ان و اصولگرایان‬ ‫خواهد شد‪.‬‬ ‫از نگاه��ی دیگر برخ�لاف ت�لاش اصالح‌طلبان و‬ ‫رس��انه‌های نزدیک به آنها اکبر هاشمی‌رفس��نجانی هرگز‬ ‫نقش س��یدمحمد خاتمی را در میان اصالح‌طلبان برعهده‬ ‫نخواهد گرفت؛ هرچقدر هم که به دلیل ش��رایط سیاس��ی‬ ‫موجود قرابت‌هایی با آنها پیدا کرده باشد‪.‬‬ ‫تمایل هاش��می اگر ب��ر فرضیه دوم معطوف باش��د‪،‬‬ ‫نتيجه‌اش اين خواه��د بود که طیف��ی از اصالح‌طلبان که‬ ‫حاضرند در چارچوب قانون به سیاست‌ورزی ادامه‌دهند را‬ ‫با طیف‌هایی از اصولگرایان ک��ه نزدیکی عقیده با آنها دارد‬ ‫بر یک محور موتلف کرده و با معرف��ی نامزدی مثل دکتر‬ ‫علی‌اکبر والیتی‪ ،‬شیخ علی‌اکبر ناطق‌نوری یا فردی شبیه‬ ‫این دو چهره سیاسی کابینه‌ای ائتالفی برپا کند‪.‬‬ ‫این دیدگاه او که بخش‌های��ی از آن را تاکنون مطرح‬ ‫کرده البته مخالفان و منتقدانی نیز دارد؛ مخالفان و منتقدانی‬ ‫از طیف‌ها و گروه‌های سیاسی موجود که یا این تصمیم را‬ ‫«اجرایی» نمی‌دانند یا دلیلی برای «اجرای» آن نمی‌بینند‪.‬‬ ‫مخالفان اصولگرا بر ای��ن عقیده‌اند که دولت وحدت‬ ‫ملی فقط وقتی جای طرح دارد که در کشور بحران یا شرایط‬ ‫فوق‌العاده حاکم باش��د؛ ش��رایطی که البته بر ایران امروز‬ ‫حاکم نیست‪.‬‬ ‫این ام��ا تنه��ا دلی��ل مخالفان نیس��ت‪ .‬ائت�لاف با‬ ‫اصالح‌طلبان‪ ،‬آن‌هم اصالح‌طلبانی ک��ه هنوز بحث‌های‬ ‫زیادی درباره ماجراهای سال ‪ 88‬پیرامونشان وجود دارد از‬ ‫نظر این جناح سیاسی نامشروع و بی‌دلیل به شمار می‌آید‪.‬‬ ‫به بیان دیگر چه دلیلی برای اصولگرایان و جود دارد‬ ‫که آنها را مجاب به ائتالف با رقیب سیاس��ی پیش��ین‪ ،‬آن‬ ‫هم با این زاویه فکری و گفتمانی فراوان کند‪ .‬اگر هاشمی‬ ‫«دالیلی» برای این ائتالف داشته باشد آنها اما« برهانی»‬ ‫ندارند‪ .‬در سوی دیگر ماجرا یعنی آنجا که اصالح‌طلبان قرار‬ ‫دارند‪ ،‬همه موافق هاشمی نیس��تند؛ طیفی از آنان هنوز بر‬ ‫طبل عدم حضور می‌کوبند‪ ،‬طیفی‌بر حضور مس��تقل پای‬ ‫می‌فشارند و طیفی دیگر هنوز مردد حضور یا عدم حضورند‪.‬‬ ‫قسم چهارم اصالح‌طلبان که شاید با هاشمی و تصمیم‬ ‫احتمالی‌اش همسو باشند آنقدر وزن ندارند که دولت وحدت‬ ‫ملی را بتوان ترکیبی از اصالح‌طلبان و اصولگرایان نامید‪.‬‬ ‫در س��طح دیگر تحلیل؛ هاش��می به خوبی از ساختار‬ ‫قدرت در ایران آگاه اس��ت‪ .‬او می‌داند اگر چنین طرحی در‬ ‫ذهن داشته باشد‪ ،‬اجرای آن چه قدر سخت و دشوار خواهد‬ ‫بود‪ .‬او تمایل ندارد بار دیگر وارد میدانی ش��ود که پیروزش‬ ‫نباشد؛ این چنین است که او با «تردید» مواجه شده است‪.‬‬ ‫روزی خبر می‌رس��د ک��ه او گفت��ه «دو دس��تی هم‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری را به من بدهند قب��ول نمی‌کنم» و روز‬ ‫دیگر خبر می‌رسد که او گفته «بی واهمه در انتخابات بیش‬ ‫رو کاندیدا خواهم شد» ‪.‬‬ ‫حاال در یک مس��اله «تردیدی» نیس��ت؛ «هاشمی‌‬ ‫تردید دارد‪g ».‬‬ ‫‪37‬‬
‫هاشمي اصالح‌طلب است‬ ‫نه اصولگرا‬ ‫گفت‌و‌گو با حميدرضا ترقي‬ ‫‪3‬‬ ‫یعنی آقای هاش�می روی اصولگراها برنامه‌ریزی‬ ‫ندارد؟‬ ‫‪l‬ارتباطی بین اصولگراها و ایشان نمی‌بینم که بخواهند‬ ‫تاثیر آنچنانی داشته باشد‪.‬‬ ‫آق�ای هاش�می بیش�تر متمای�ل ب�ه ک�دام طیف‬ ‫اصالح‌طلبان است؟‬ ‫حمیدرض‌ا ترقی‪ ،‬معاون بین‌الملل حزب موتلفه اسالمی از منتقدان تشکیل دولت وحدت ملی است و آن‬ ‫را پلی برای بازگشت اصالح‌طلبان به درون نظام می‌خواند‪ ،‬اما وی معتقد است در بین نامزدهای احتمالی‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم کسانی هستند که قد بلند سیاسی دارند و می‌توانند ظرفیت بیشتری‬ ‫از نیروهای انقالب را گرد خود جمع کنند‪.‬‬ ‫‪l‬کارگزاران‪ ،‬حزب عدالت و توسعه‪ ،‬خانه کارگر و حزب‬ ‫اسالمی کار از جمله تشکل‌های میانه‌رویی هستند که متمایل‬ ‫به ایشان عمل می‌کنند‪.‬‬ ‫‪l‬قطعا چنین فردی وجود دارد‪ ،‬حتی می‌توانم بگویم در‬ ‫بیننامزدهایاحتمالیانتخاباتریاست‌جمهورییازدهمچنین‬ ‫افرادی که دارای خصوصیات جامع االطرفی باشند فراوانند‪ .‬به‬ ‫عبارتدیگرهستندکسانیکهازسعه‌صدربیشتریبرخوردارند‪،‬‬ ‫قد بلند سیاسی دارند و می‌توانند ظرفیت بیشتری از نیروهای‬ ‫انقالب را به‌کار گیرند‪.‬‬ ‫‪l‬خیل��ی بعی��د اس��ت ایش��ان نام��زد انتخاب��ات‬ ‫ریاست‌جمهوری شود‪.‬‬ ‫طراحایدهتشکیلدولتوحدت‌ملیراآقایهاشمی‬ ‫می‌خوانند و ایشان نیز در سخنرانی اخیر خود همه‬ ‫را به وحدت و وفاق ملی دعوت کرد‪ ،‬به نظر شما این‬ ‫ایده قابل عملیاتی شدن است یا خیر؟‬ ‫سياست‬ ‫‪l‬باید دید دولت وحدت ملی حول چه‌محوری می‌خواهد‬ ‫تشکیل شود؟ مسلما وحدت ملی حول محور والیت‪ ،‬اصول و‬ ‫آرمان‌های انقالب اسالمی قابل تعریف است‪ .‬بر همین اساس‬ ‫کس��انی که زیر چتر این وحدت قرار می‌گیرند باید به اصول‬ ‫و آرمان‌های نظام جمهوری اس�لامی ای��ران پایبند و معتقد‬ ‫باش��ند؛ به عبارت دیگر کس��انی که با ظلم به نظام و انقالب‬ ‫موجبات سوءاستفاده دشمن در فتنه ‪ 88‬شدند و با عبور از قانون‬ ‫و فصل‌الخطاب قرار ندادن آن ع��دم پایبندی خود را به قانون‬ ‫اساسی عیان کردند‪ ،‬نمی‌توانند در چارچوب وحدت‌ملی قرار‬ ‫گیرند‪ ،‬بنابراین اصوال طرح وحدت‌ملی به لحاظ استفاده‌هایی‬ ‫که از آن می‌شود‪ ،‬به‌نظر می‌رس��د که با خواست و انتظار نظام‬ ‫کاملا متفاوت اس��ت چ��ون عمدتا بح��ث وحدت‌ملی برای‬ ‫بازگرداندن جریان‌های اپوزیسیون‪ ،‬مخالفان و اصالح‌طلبان‬ ‫به عرصه قدرت بیان می‌ش��ود و این طیف‌ه��ا می‌خواهند با‬ ‫حمایت از این طرح مجددا مس��یر انقالب اس�لامی را که در‬ ‫فرآین ‌د ترسیم شده از س��وی رهبری معظم انقالب به سمت‬ ‫دولت‌سازی اس�لامی و جامعه‌سازی اس�لامی پیش می‌رود‬ ‫دوباره به سمت جامعه مدنی‪ ،‬دموکراسی‌خواهی و سکوالریزه‬ ‫کردن جامعه‪ ،‬کاهش نقش دین و ارزش‌های انقالب اسالمی‬ ‫در اداره کشور برگردانند و مس��یر نظام را از راه اصیل و صحیح‬ ‫خود منحرف کنند‪ ،‬بنابراین به‌نظر می‌رس��د که این نوع طرح‬ ‫نه تنها پشتوانه‌ای در کشور ندارد‪ ،‬بلکه ابزاری برای روی کار‬ ‫آوردن دوباره اصالح‌طلبان و کسانی است که به انقالب و نظام‬ ‫ظلم کردند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫پس شما نیز طراح ایده تشکیل دولت وحدت‌ملی‬ ‫را آقای هاشمی می‌دانید؟‬ ‫‪l‬این طرح بارها توسط ایشان مطرح شده است‪ .‬مشی‬ ‫ایشان از زمان کنگره حزب جمهوری اسالمی که بعد منجر به‬ ‫تعطیلی حزب شد‪ ،‬آن بود که از همه نیروهای انقالب در اداره‬ ‫کشور استفاده شود اما این مش��ی اگر چه در دولت خود ایشان‬ ‫و بعد هم به ش��کلی ضعیف‌تر در دولت اصالحات مورد توجه‬ ‫قرار گرفت‪ ،‬ولی از سال ‪ 84‬به بعد و حتی قبل از آن در انتخابات‬ ‫ش��وراهای دوم‪ ،‬دیگر این نوع دیدگاه و مشی مورد قبول نظام‬ ‫و نیروهای اصولگرا نبود و طبیعت��ا فاصله‌ای که از آرمان‌های‬ ‫انقالب و ارزش‌های امام‌(ره) به‌وجود آمد ناشی از همین مشی‬ ‫بود‪ .‬چون کسانی که پایبند به آرمان‌های انقالب‌اسالمی نبودند‬ ‫در کنار متدینین و معتقدان به اصول انقالب می‌خواس��تند در‬ ‫مدیریت کشور فعال عمل کنند درحالی که به خیلی از مبانی‬ ‫پایبند نبودند و اعتقاد نداشتند‪.‬‬ ‫از می�ان کاندیداه�ای موج�ود کس�ی اس�ت که‬ ‫جامع‌االط�راف باش�د و بتوان�د بیش�تر نظ�رات‪،‬‬ ‫گرایش‌ها و س�لیقه‌های سیاس�ی از معتدلین دو‬ ‫جناح اصولگرا و اصالح‌طلب را گرد خود جمع کند؟‬ ‫‪38‬‬ ‫جریان اصالحات چه نقشی می‌تواند ایفا کند؟‬ ‫‪l‬نمی‌دانم نظرشان است که نقش��ی ایفا کنند یا خیر‪،‬‬ ‫ولی سعی‌شان بر این اس��ت که تعدیل‌کننده باشند تا جریان‬ ‫اصالحات به دور از افراط و تفریط وارد صحنه شود‪.‬‬ ‫اگر مصداقی بخواهید نام ببرید چه افرادی چنین‬ ‫ویژگی‌هایی دارند؟‬ ‫‪l‬اگر مصداقی بحث کنیم ممکن است از آن استفاده‬ ‫تبلیغاتی یا گرایشی شود‪.‬‬ ‫فارغ از آنکه نظر حزب موتلفه اسالمی چیست‪ ،‬نظر‬ ‫خودتان را بفرمایید؟‬ ‫‪l‬ما چنین ش��خصیت‌هایی را می‌شناس��یم که هیچ‬ ‫نقطه‌ضعفی در رابطه با فتنه س��ال ‪ 88‬نداشته باشند‪ ،‬نه جزو‬ ‫ساکتین و نه طرفدار فتنه بودند و هم‌اکنون نیز آمادگی نیروی‬ ‫انسانی ظرفیت‌های مختلف سیاس��ی برای همکاری با آنها‬ ‫باالست‪.‬‬ ‫حتی اگر اصالح‌طلبان از این کاندیدا حمايت كنند‪،‬‬ ‫حزب موتلفه اسالمی از این نامزد حمایت می‌کند؟‬ ‫‪l‬اصل این اس��ت که آن فرد به لحاظ ویژگی‌هایی که‬ ‫دارد شخصیتی نیست که حمایت اصالح‌طلبان را بپذیرد‪ ،‬چون‬ ‫نیازی به حمایت اصالح‌طلبان ندارد ولی اگر اصالح‌طلبان تغییر‬ ‫خط‌مشی دهند و این را راهی برای بازگشت به دامن ملت بدانند‬ ‫ممکن است از آن شخص حمایت کنند ولی در مجموع به‌لحاظ‬ ‫ویژگی‌های شخصیتی این فرد کاملا شاخص‌های اصولگرایی‬ ‫را دارد و پایبند ب��ه اصول و آرمان‌های انقالب اس��ت و از آنها‬ ‫عدول نمی‌کند‪.‬‬ ‫اگ�ر آق�ای هاش�می خ�ودش به‌عن�وان نام�زد‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری وارد ش�ود آیا می‌تواند وفاق یا‬ ‫آَشتی ملی را عملیاتی کند؟‬ ‫‪l‬آقای هاشمی در ‪ 16‬سال اخیر در یک جناح سیاسی‬ ‫قرار داشته است‪.‬‬ ‫کدام جناح؟‬ ‫‪l‬در جن��اح اصالح‌طلبان ب��ود و هیچ‌وق��ت در جناح‬ ‫اصولگرایان حضور نداشت‪.‬‬ ‫االن برای انتخابات ریاس�ت‌جمهوری یازدهم در‬ ‫به‌نظر ش�ما آقای هاشمی‌رفس�نجانی به صحنه‬ ‫رقابت سیاس�ی پیش‌رو وارد می‌ش�ود ی�ا فقط از‬ ‫نامزدي خاص حمایت می‌کند؟‬ ‫اگر وارد شوند موتلفه نوع نگاهش به آقای هاشمی‬ ‫چه خواهد بود؟‬ ‫‪l‬هنوز بحثی در این‌‌باره نکردیم‪.‬‬ ‫اگر آقای هاش�می نامزد ریاس�ت‌جمهوری نشود‬ ‫از یک گزین�ه تکنوکرات حمایت می‌کن�د یا دنبال‬ ‫حمایت از نام�زدی خواهد بود ک�ه جامع‌االطراف‬ ‫باشد‪ ،‬به‌طوری که عالوه بر حمایت اصالح‌طلبان‪،‬‬ ‫از پش�تیبانی بخش�ی از گروه‌ه�ای اصولگ�را نیز‬ ‫برخوردار شود؟‬ ‫‪l‬االن نمی‌شود اظهارنظر کرد‪ .‬چون شرایط انتخابات‬ ‫لحظه به لحظه تغییر می‌کند و حساسیت و پیچیدگی‌هایش‬ ‫بیشتر می‌شود‪ .‬آرایش سیاسی دائم در حال تغییر و تحول است‪،‬‬ ‫اینکه آقای هاشمی در آن مقطع چه نظری داشته باشد و چه‬ ‫سیاستی را دنبال کند قابل پیش‌بینی نیست‪.‬‬ ‫فکر می‌کنید مزیت آقای هاش�می نسبت به آقاي‬ ‫خاتمیچيست؟‬ ‫‪l‬مزیت مهم آقای هاشمی این است که درون حاکمیت‬ ‫تعریف می‌شود اما آقای خاتمی خارج از حاکمیت قرار دارد‪.‬‬ ‫ای�ن می‌تواند ب�رای نیروهای جری�ان اصالحات‬ ‫امتیازی محسوب شود و راهی باشد که به چارچوب‬ ‫نظام برگردند؟‬ ‫اصالح‌طلبانمعموالازایشانبه‌عنوانپلیبرایبازگشت‬ ‫استفاده می‌کنند‪.‬‬ ‫نگاه حاکمیت به این پل چگونه است؟‬ ‫‪l‬من فکر نمی‌کنم خیلی رضایتی وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫حتی اگر آقای هاش�می بخواهد نقش واس�طه را‬ ‫ایفا کند؟‬ ‫‪l‬فرق نمی‌کند به‌هر‌حال روند نظام و فرآیندی که نظام‬ ‫در حال طی کردن است‪ ،‬فرآیند قابل برگشتی نیست‪.‬‬ ‫ولی اصالح‌طلبان می‌گویند شرایط کشور به سمتی‬ ‫می‌رود که ایجاد فضای باز سیاسی اجتناب‌‌ناپذیر‬ ‫خواهد بود؟‬ ‫‪l‬خیر‪ ،‬این خواست آمریکاست‪ .‬وقتی آمریکایی‌ها تمام‬ ‫تالش و اهداف تحریم را بر حمایت از اصالح‌طلبان قرار دادند‬ ‫طبیعتا تسلیم شدن در برابر چنین نقشه و طراحی‪ ،‬تسلیم شدن‬ ‫در برابر دشمن تعبیر می‌شود‪.‬‬ ‫چرا تندروهای اصالحات هم آقای هاشمی را قبول‬ ‫ندارند و نمی‌خواهند که ایش�ان نقش‌محوری در‬ ‫جریان اصالحات ایفا کند؟‬ ‫‪l‬آنها از گذشته به‌هر‌حال مشکالتی با آقای هاشمی‬ ‫داشتند‪ ،‬اگر در مقطعی توانستند از موقعیت ایشان برای تثبیت‬ ‫خود استفاده کنند ولی در بقیه موارد ضربه به ایشان زدند‪ ،‬علت‬ ‫هم اختالفی است که در مبانی با آقای هاشمی دارند‪g.‬‬
‫قدرت‌اهلل عليخاني‬ ‫مي‌گويد‪ :‬كسي به‬ ‫عنوان نامزد كارگزاران‬ ‫در انتخابات شركت‬ ‫نمي‌كند‬ ‫وضعیتکنونیکشورنتیجهعملکرداصولگرایاناست‪،‬بنابراین‬ ‫ی اصالح‌طلبان در قیاس با رقیب از وضعیت‬ ‫از لحاظ وزنه مردم ‌‬ ‫بهتریبرخوردارند‪.‬‬ ‫آقای هاشمی در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد‬ ‫می‌شود؟‬ ‫‪l‬بعیداستایشانچنینکاریانجامدهد‪.‬‬ ‫پس آقای هاش�می در انتخابات آینده چه نقش�ی‬ ‫می‌تواندبرایجریاناصالحاتایفاکند؟‬ ‫‪l‬آقای هاشمی چهره فرا‌جناحی و ملی است و وابسته به‬ ‫هیچ گروه و حزبی نبوده و نیست‪ .‬شأن آقای هاشمی باالتر از آن‬ ‫است که به حزب یا جریانی وابسته باشد‪ .‬ایشان همیشه دلسوز‬ ‫کشوربودهوتالشکردهوفاقملیایجادکندتاجلویسوءاستفاده‬ ‫دش��من را بگیرد‪ .‬ایش��ان اگر تش��خیص دهد و نظری داشته‬ ‫باشد آن را به مقام معظم رهبری منتقل می‌کند‪ ،‬باالخره آقای‬ ‫هاشمی‌‌رفسنجانیرئیسمجمعتشخیصمصلحتنظاماست‬ ‫وایننهادحکومتیوظیفهداردبهرهبرانقالبنظرمشورتیدهد‪.‬‬ ‫رابطه هاشمي با اصالح‌طلبان‬ ‫ربطي به انتخابات ندارد‬ ‫قدرت‌اهلل علیخانی‪ ،‬عضو فراکسیون اقلیت مجلس هشتم بود که به مجلس نهم راه نیافت‪ .‬وی هم‌اکنون‬ ‫مش�اور پارلمانی رئیس مجمع تش�خیص مصلحت نظام اس�ت و می‌گوید طرح وفاق ملی آقای هاشمی‬ ‫مطلوب همه است‪ ،‬اما معلوم نیست در آینده چه اتفاقی می‌افتد‪.‬‬ ‫‪l‬اصالح‌طلب��ان تمایل ب��ه حضور فع��ال در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهورییازدهمدارند‪،‬اماهنوزبههیچجمع‌بندینهایی‬ ‫نرسیدند‪.‬البتهوروداصالح‌طلبانبهرقابتسیاسیپیش‌رونیازمند‬ ‫فرآهم شدن شرایطی است؛ یعنی قدری فضای موجود سیاسی‬ ‫باز‌تر و شفاف‌تر شود‪ ،‬رقابت‌ها عادالنه باشد و شورای نگهبان‬ ‫با سعه‌صدر بیش��تری صالحیت نامزدها را بررسی کند‪ .‬رقابت‬ ‫عادالنه نیز زمانی بین نامزدها ش��کل می‌گیرد که از یک نامزد‬ ‫جانبدارینشود‪.‬دلهمهاصالح‌طلبانبرایکشورمی‌سوزد‪،‬چون‬ ‫انقالب و نظام جمهوری اسالمی ایران را دوست دارند و از وضع‬ ‫موجود ناراحتند؛ دالر روند صعودی دارد و پیش‌بینی می‌شود که‬ ‫تاآخرسالبهپنجهزارتومانهمبرسد‪.‬اینوضعیتوحشتناکو‬ ‫خطرناک است‪ .‬من به برخی کارها مشکوکم؛ روزهایی بود که ما‬ ‫در مجلس فریاد می‌زدیم اما تنها بودیم و یار و یاور نداشتیم‪ .‬امروز‬ ‫هم که آقایان نادران و توکلی دادشان بلند است‪ .‬یادم می‌آید اولین‬ ‫یا دومین سخنرانی که پس از انتخابات ریاست‌جمهوری کردم‪،‬‬ ‫مطلب تندی درباره آقای احمدی‌نژاد گفتم‪ .‬نخستین کسی که‬ ‫بعد از نطق من برای مخالفت دست بلند کرد آقای نادران بود که‬ ‫امروز فریادش به آسمان بلند است‪ ،‬البته حق دارد‪ ،‬منتها دوستان‬ ‫اصولگرا دیر به این واقعیت رسیدند‪ ،‬چون پیش از این تعصبات‬ ‫یدادکهعملکرددولترازیرسوال‬ ‫حزبیوجریانیبهآنهااجازهنم ‌‬ ‫ببرند ولی باالخره کار به اینجا رسید و اکنون داغ‌تر‪ ،‬معترض‌تر و‬ ‫منتقدترازاصالح‌طلباندولترانقدمی‌کنند‪.‬واقعابرایوضعیت‬ ‫اقتصادی و معیشتی مردم نگرانم‪ .‬اصال مشخص نیست تا‪ 9‬ماه‬ ‫دیگرچهاتفاقیمی‌افتد‪.‬یکراهبرایبرطرفشدنایندغدغه‌ها‬ ‫عرصه انتخابات است؛ عرصه‌ای که همه جناح‌های معتقد به‬ ‫قانوناساسی‪،‬جمهوریاسالمیووالیتفقیهبایکدیگررقابت‬ ‫کنند‪.‬اکثریتقریببهاتفاقاصالح‌طلباندرهمینراستاحرکت‬ ‫می‌کنند و می‌خواهند وارد میدان انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫اکن�ون محوری�ت جری�ان اصالحات با کیس�ت و‬ ‫‪l‬چهکسیمی‌خواهداینجریانراساماندهیکند؟‬ ‫در داخل و خارج ایران اصالحات به نام خاتمی ثبت و ضبط‬ ‫شده است‪ .‬آقای خاتمی هم‌اکنون در بین اصالح‌طلبان باالترین‬ ‫پایگاه را دارد‪ ،‬البته همه مقبولند اما مقبولیت خاتمی بیش��تر از‬ ‫دیگران است‪ .‬آقای خاتمی در مصاحبه اخیر خود نشان داد که‬ ‫عالقه دارد برای کشور دلسوزی کند و در صحنه حضور داشته‬ ‫باشد‪،‬ولیاصالح‌طلبانهنوزبهنتیجه‌اینرسیدند‪.‬اگرهمچیزی‬ ‫باشدمنمطلعنیستم‪.‬بازمی‌گویماینجریانهموارهآمادهبرای‬ ‫کمک به نظام و کشور است و می‌خواهد در عرصه‌های مختلف‬ ‫خدمت‌رسانی کند‪ ،‬وضعیت اجتماعی‌اش هم خوب است چون‬ ‫شماگفتیدآقایخاتمیمحوریتاصالح‌طلبانرادر‬ ‫دست دارد‪ ،‬اما آقای هاشمی شخصیتی فراجناحی‬ ‫است که وفاق ملی را دنبال می‌کند‪ .‬آیا اصالح‌طلبان‬ ‫بهمدلآقایهاشمیتوجهمی‌کنند؟‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫برنامهاصالح‌طلبانبرایانتخاباتریاست‌جمهوری‬ ‫چیست؟‬ ‫شوند‪ .‬ان‌ش��ا‌ءاهلل هم که تعدد کاندیدا نخواهند داشت و کسی‬ ‫نامزدآنهامی‌شودکهازفیلترشوراینگهبانعبورکند‪.‬درمجموع‬ ‫اصالح‌طلبانهنوزبهجمع‌بندینهایینرسیدندکهتصمیمآنها‬ ‫برای انتخابات ریاست‌جمهوری اعالم ش��ود‪ ،‬اما دلسوزی‌ها و‬ ‫بحث‌ها ادامه دارد‪ .‬امیدوارم همه آنهایی که دلشان برای انقالب‪،‬‬ ‫نظام و مردم می‌س��وزد شرایط حضورش��ان در رقابت سیاسی‬ ‫پیش رو فراهم شود تا انتخابات با شکوه هر چه تمام‌تر برگزار و‬ ‫جهاناستکبارازتوطئه‌هایخودعلیهایرانمأیوسشود‪.‬باکمال‬ ‫تاسف آمریکا نام گروهک تروریستی منافقین را از فهرست سیاه‬ ‫خارج کرد؛ آن هم زمانی که دموکرات‌ها بر سر کار بودند‪ .‬بوش با‬ ‫آن همه خط‌مشی رادیکالی که در مقابل ایران داشت حاضر نشد‬ ‫منافقین را از لیست سیاه خارج کند اما اوباما این کار را انجام داد‪،‬‬ ‫به این بهانه که مهلت دادگاه رو به پایان است‪ .‬همه اینها در کل‬ ‫می‌طلبدکهانتخاباتریاست‌جمهورییازدهمپرشوروباشکوهبا‬ ‫حضورهمهگرایش‌هاوسلیقه‌هابرگزارشود‪ ،‬بدونآنکهجانبداری‬ ‫از نامزدی شود یا کسی از امکانات دولتی به نفع کاندیدایی خاص‬ ‫استفادهکند‪.‬دستگاه‌هاینظارتیهمنبایداجازهدهندکههرکسی‬ ‫هر طوری خواس��ت به بهانه‌های مختل��ف از بیت‌المال برای‬ ‫انتخاباتخرجکندوجلسهبگذارد‪.‬‬ ‫‪l‬حزب کارگزارانی وجود ندارد‪ ،‬ما شخصیت‌های قابل‬ ‫احترامیداریم‪.‬به‌عنوانکارگزارانکسینامزدنمی‌شود‪.‬کارگزاران‬ ‫کجا جلسه داشته؟ کجا تشکیالت دارد؟ به فرض فردا اکثریت‬ ‫اصالح‌طلبان نام آقای جهانگیری را برای نامزدی در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری اعالم کنند‪ ،‬این مساله چه ربطی به کارگزاران‬ ‫دارد؟ ایشان برادر دو ش��هید و خانمش خواهر چند شهید است؛‬ ‫یکنیرویانقالبی‪،‬جهادیوتوانمنداست کهزمانیوزیربودهاما‬ ‫منتقدان برای آنکه وی را خراب کنند می‌گویند او نامزد وابسته به‬ ‫کارگزاراناست‪.‬خیرهمهگروه‌هابرایماقابلاحترامهستند‪.‬اگر‬ ‫ایشانیکروزیبهصحنهآمدازطرفاکثریتجریاناصالحات‬ ‫می‌آیدنهازطرفحزبکارگزارانیاحزبیخاص‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪4‬‬ ‫گفت‌و‌گوي مثلث با قدرت‌اهلل عليخاني‬ ‫اما حزب کارگزاران سازندگی می‌خواهد نقش آقای‬ ‫هاش�می را در انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری آینده‬ ‫پررنگ‌ترکند‪.‬‬ ‫‪l‬آقايهاشمی‌برایاکثریتجریان‌هایدلسوزوعالقه‌مندبه‬ ‫کشورقابلاحتراماست‪،‬مخصوصاکهاالنمظلومواقعشدهوجفاهای‬ ‫زیادیبهویمی‌شود‪.‬ضمنآنکهاصولگرایاناصیلوریش ‌هدارایشان‬ ‫راقبولدارند‪.‬اکثراصالح‌طلباننیزآقایهاشمیراقبولدارندوبرای‬ ‫ایشاناحترامخاصیقائلند‪،‬بنابراینرابطهجریاناصالحاتباآقای‬ ‫هاشمیربطیبهانتخاباتندارد‪.‬ایشاندررقابتسیاسیپیشرو‬ ‫فرا‌جناحیعملمی‌کند‪،‬کمااینکهدرسخنرانیاخیرشفراجناحی‬ ‫صحبتکردوهمهرابهوحدتووفاقدعوتکرد‪.‬‬ ‫شما می‌گویید آقای هاشمی شخصیتی فراجناحی‬ ‫است‪ ،‬آیا وفاق ملی یا وحدت ملی در انتخابات آتی‬ ‫می‌تواندتحققپیداکند؟‬ ‫‪l‬باالخره هیچ چیزی بعید نیست‪ ،‬هم‌اکنون که چنین‬ ‫نامزدی مورد‌نظر نیست‪ .‬شاید یک وقت مسئوالن رده باالی‬ ‫نظام به این نتیجه رس��یدند برای وفاق ملی قدم‌هایی بردارند‪.‬‬ ‫ما االن نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم‪ .‬جامعه نی��از دارد و دل‌های‬ ‫دلسوزان انقالب نیز این را می‌خواهد‪ .‬حاال در آینده چه اتفاقی‬ ‫یدانم‪.‬‬ ‫بیفتدمننم ‌‬ ‫بهنظرشماازنامزدهایموجودکسیهستکهبتواند‬ ‫دولتوحدتملیتشکیلدهد؟‬ ‫‪l‬وجود دارد ولی االن نام نمی‌برم‪.‬‬ ‫یعنیکسیدراینسطحاست؟‬ ‫حتما هست‪ ،‬اما االن برای طرح نام وی زود است‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبانبهچنینگزینه‌اینظردارندوآنراقابل‬ ‫بررسیمی‌دانند؟‬ ‫‪l‬منسخنگویاصالح‌طلباننیستم‪،‬امابرایکشورخوب‬ ‫استکهاینوحدتووفاقملیپیشبیاید‪.‬بنابراینبایدهمهدست‬ ‫بهدستهمدهندکهمشکالتکشورکمیابرطرفشود‪g.‬‬ ‫‪39‬‬
‫گفت‌و‌گو با صادق زيباكالم درباره دولت وحدت ملي‬ ‫هاشمي نامزد نمي شود‬ ‫‪5‬‬ ‫دکتر صادق زیباکالم از تحلیلگران مس�ائل سیاسی و استاد دانشگاه اس�ت‪ .‬او مدل انتخاباتی آقای‬ ‫هاش�می را حمایت از یک نامزد مس�تقل اصولگرا می‌داند که خیلی از معتدالن دو جریان سیاسی کشور‬ ‫حاضرند در آن چارچوب عمل کنند‪.‬‬ ‫آقای دکتر زیباکالم! به‌نظر ش�ما بین بازگش�ت‬ ‫مه�دی هاش�می ب�ه کش�ور ب�ا حض�ور آق�ای‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫یازدهم ارتباطی وجود دارد؟‬ ‫سياست‬ ‫‪l‬فکر نمی‌کنم ارتباط��ی بین ای��ن دو قضیه وجود‬ ‫داشته باشد‪ .‬بازداشت فرزندان آقای هاشمی با اینکه ایشان‬ ‫خود را برای رقابت سیاسی پیش‌رو آماده می‌کند‪ ،‬ربطی به‬ ‫هم ندارند یا دست کم من متوجه این ارتباط نیستم‪ .‬چیزی‬ ‫که من تش��خیص می‌دهم و می‌توانم تحلیل و برداشتم را‬ ‫در این‌باره مطرح کنم این است که مخالفان آقای هاشمی‬ ‫به‌رغم حمالتی که می‌کردند و به فرزند ایشان لقب آقازاده‬ ‫خارج‌نش��ین داده بودند اصال دلشان نمی‌خواست مهدی به‬ ‫ایران برگردد‪ ،‬حال آنکه ش��خص رئیس مجمع تشخیص‬ ‫مصلحت نظام و خانواده ایشان و خانواده مهدی می‌خواستند‬ ‫این اتفاق رخ دهد‪ .‬مس��اله بیش��تر آنجا مشخص می‌شود‬ ‫که اگر مهدی جرم جدی و س��نگینی انجام داده بود طبیعتا‬ ‫بر‌نمی‌گش��ت‪ ،‬چون خودش می‌دانس��ته چکار کرده‪ ،‬ثانیا‬ ‫مخالفان آقای هاشمی قطعا می‌خواس��تند که خالف‌های‬ ‫سنگین پسر ایش��ان در جریان رس��یدگی به پرونده‌اش رو‬ ‫شود‪ .‬نفس اینکه عده‌ای از اصولگرایان نمی‌خواستند مهدی‬ ‫برگردد آن است که می‌دانستند خیلی هم مطالب آنچنانی در‬ ‫پرونده مهدی نیست‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫با همه این تفاسیر بازگش�ت مهدی ارتباطی به‬ ‫تصمیم آقای هاشمی برای نامزدی در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری دارد؟‬ ‫‪l‬همانط��ور که گفتم ای��ن موضوع ربط��ی به آقای‬ ‫هاشمی ندارد‪ ،‬چون ایشان نامزد ریاست‌جمهوری نمی‌شود‪.‬‬ ‫اگر نامزد نمی‌ش�ود چه نقشی در رقابت سیاسی‬ ‫پیش‌رو ایفا می‌کند؟‬ ‫‪l‬قطعا از یک نامزدی که مورد توافق اصالح‌طلبان‬ ‫است حمایت خواهد کرد‪ ،‬البته اگر نهایتا توافقی میان رهبری‬ ‫اصالح‌طلبان انجام شود و آنها تصمیم بگیرند که در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری ش��رکت و از یک نامزد معتدل و میانه‌رو‬ ‫پش��تیبانی کنند‪ ،‬در این صورت آقای هاش��می نیز از نامزد‬ ‫اصالح‌طلبان حمایت خواهد کرد‪.‬‬ ‫نس�بت اصالح‌طلب�ان با آق�ای هاش�می چگونه‬ ‫تعریف می‌شود؛ ایش�ان می‌تواند محوریت این‬ ‫جریان را برعه�ده بگی�رد یا ف�ردی فرا‌جناحی‬ ‫محسوب می‌شود؟‬ ‫‪l‬شماری از اصالح‌طلبان نس��بت به ایشان مواضع‬ ‫تند و رادیکالی داشتند اما در مجموع حتی مواضع جریانات‬ ‫رادیکال اصالح‌طلب هم نسبت به ایشان تعدیل شده و من‬ ‫فکر می‌کنم که نقش آقای هاشمی‌رفس��نجانی کنار آقای‬ ‫خاتمی در جری��ان اصالحات برای رس��یدن به یک اجماع‬ ‫بسیار زیاد و اساسی خواهد بود‪ ،‬قطعا در اینکه اصالح‌طلبان‬ ‫در انتخابات اساسا شرکت خواهند کرد یا خیر و نامزد اصلی‬ ‫آنها چه کس��ی خواهد بود‪ ،‬نظر آقای هاشمی‌رفس��نجانی‬ ‫تاثیرگذار است‪.‬‬ ‫آقای هاش�می مزیتی نس�بت به آقای خاتمی در‬ ‫جریان اصالحات دارد یا خیر؟‬ ‫‪40‬‬ ‫‪l‬آقای خاتمی از محبوبیت خیلی بیشتری در قیاس‬ ‫با آقاي هاشمی‌رفس��نجانی برخوردار است‪ ،‬اما مزیت آقای‬ ‫هاشمی رفسنجانی در پختگی‪ ،‬سعه‌صدر و تجربه سیاسی‬ ‫ایش��ان اس��ت‪ ،‬بنابراین از این نظر من فک��ر می‌کنم آقای‬ ‫هاشمی و آقای خاتمی به‌نوعی مکمل یکدیگر هستند‪.‬‬ ‫یعنی یکی بر دیگری ارجحیت ندارد؟‬ ‫‪l‬خیر‪ ،‬وزن اصل��ی خاتمی محبوبی��ت وی در میان‬ ‫اصالح‌طلبان اس��ت و آقای هاش��می تعقل سیاس��ی دارد‪،‬‬ ‫بنابراین این دو در حقیقت می‌توانند رهبری اصالحات را در‬ ‫انتخابات پیش‌رو به عهده گیرند‪.‬‬ ‫آقای هاشمی از یک نامزد تکنوکرات مثل آقایان‬ ‫جهانگیری ی�ا نجفی حمایت می‌کن�د یا به‌دنبال‬ ‫نام�زدی جامع‌االطراف م�ی‌رود ک�ه بتواند ایده‬ ‫تشکیل دولت وحدت‌ملی را محقق کند؟‬ ‫‪l‬از یک نامزد میانه‌رو و معتدل حمایت خواهد کرد‪،‬‬ ‫منتها همانطور که عرض کردم اینکه نامزد چه کسی باشد‬ ‫مستلزم رایزنی و مذاکرات زیادی بین رهبری اصالح‌طلبان‬ ‫است که آقای هاشمی هم جزیی از این رهبری هستند؛ در‬ ‫عین حال این نکته هم وجود دارد و آن اینکه اگر نهایتا یکی‪،‬‬ ‫دو نامزد مورد اجماع اصالح‌طلبان رد صالحیت ش��وند آن‬ ‫وقت ممکن است اساس��ا اصالح‌طلبان دیگر خیلی تمایلی‬ ‫نداشته باشند در انتخابات شرکت کنند‪.‬‬ ‫از برخی موضع‌گیری‌ها برمی‌آید که آقای هاشمی‬ ‫ت ملی است‪ ،‬در جریان‬ ‫دنبال تشکیل دولت وحد ‌‬ ‫اصالحات چنی�ن گزینه‌ای وجود دارد یا ایش�ان‬ ‫گزینه خودش را در نظر دارد؟‬ ‫‪l‬یک ایده آن اس��ت که اصالح‌طلبان نامزدی را از‬ ‫میان نیروهای جریان اصالحات انتخاب کنند‪ ،‬یک رویکرد‬ ‫دیگر این است که اصالح‌طلبان روی حمایت از یک نامزد‬ ‫غیر‌اصالح‌طلب که بتواند خصوصیات و ویژگی‌های مدنظر‬ ‫رهبری اصالح‌طلبان را دنبال کند به اجماع برسند‪ ،‬از جمله‬ ‫نامزدهایی که چنین خصوصیاتی دارن��د‪ ،‬می‌توان به آقای‬ ‫ناطق‌نوری اشاره کرد‪.‬‬ ‫اگر آقای ناطق‌نوری نامزد نشود چطور؟‬ ‫‪l‬اگر اجماع این باشد که اصالح‌طلبان به نامزد غیر‬ ‫اصالح‌طلب تمایل پیدا کنند در این صورت گزینه بعدی آنها‬ ‫آقای قالیباف خواهد بود‪.‬‬ ‫دکتر‌والیتی ای�ن موقعیت را نخواهد داش�ت که‬ ‫بتواند دولت وحدت‌ملی را تشکیل دهد؟‬ ‫هاشمي رفسنجاني قطعا از یک‬ ‫نامزدی که مورد توافق اصالح‌طلبان‬ ‫است حمایت خواهد کرد‬ ‫‪l‬خیر‪ ،‬میزان اس��تقالل دکتر‌والیتی به ان��دازه آقای‬ ‫ناطق‌نوری یا آقای قالیباف نیست‪ .‬به‌عبارت دیگر اعتبار دکتر‬ ‫والیتی در میان جریانات غیر‌اصولگ��را از وزن الزم برخوردار‬ ‫نیست‪.‬‬ ‫برخ�ي می‌گویند حتی اگ�ر آقای هاش�می نامزد‬ ‫ریاست‌جمهوری نشود و تنها از یک نامزد حمایت‬ ‫کند این کار موجب دوقطبی شدن فضای رقابت‬ ‫میان نامزد م�ورد حمایت آقای هاش�می و نامزد‬ ‫دول�ت می‌ش�ود‪ ،‬ای�ن تحلی�ل را چقدر درس�ت‬ ‫می‌دانید؟ اگ�ر فضا اینطور دو قطبی ش�ود اتفاق‬ ‫خوبی است یا خیر؟‬ ‫‪l‬به‌هر‌حال مس��لما در این انتخاب��ات رقابت اصلی‬ ‫میان اصولگرایان خواهد بود‪ .‬اصولگرایان معتدل و میانه‌رو‬ ‫که بتوانند آش��تی ملی ایجاد کنند در یک سوی میدان قرار‬ ‫خواهند گرفت و سایر اصولگرایان در سویی دیگر خواهند بود‪،‬‬ ‫یعنی دوقطبی در عمل رخ می‌دهد حتی اگر اصالح‌طلبان در‬ ‫انتخابات شرکت نکنند‪.‬‬ ‫کارگ�زاران ب�رای تقویت ش�خصیت سیاس�ی‬ ‫هاشمی چه کار خواهد کرد؟‬ ‫‪l‬از آقای هاش��می پیروی می‌کند و جلوتر از ایشان‬ ‫حرکت نخواهد کرد‪ ،‬به‌عبارت دیگر دنبال یک نامزد مستقل‬ ‫اصولگرا خواهند رفت‪.‬‬ ‫یعنی کارگ�زاران ب�ا اصالح‌طلبان بر س�ر نامزد‬ ‫توافق نمی‌کند؟‬ ‫هماهنگ با آنها خواهد بود‪.‬‬ ‫اما شما می‌گویید کارگزاران به‌دنبال نامزد مستقل‬ ‫اصولگرا خواهد بود‪ ،‬حال آنکه در جریان اصالحات‬ ‫صحبت از معرفی یک نامزد اختصاصی همچون‬ ‫آقایان جهانگیری‪ ،‬نجفی یا عارف است‪ ،‬این دو‬ ‫چطور با هم قابل جمع هستند؟‬ ‫‪l‬م��ا درباره دو مس��اله کام�لا جدا از ه��م صحبت‬ ‫می‌کنیم‪ ،‬یک پیش��نهاد حمایت از نامزد اختصاصی اس��ت‬ ‫که من معتقدم چنین حرکتی به‌وجود نمی‌آید‪ .‬چون شورای‬ ‫نگهبان هرکس��ی را که به‌عن��وان اصالح‌طلب وارد صحنه‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری ش��ود رد صالحی��ت می‌کند‪،‬‬ ‫بنابراین گزینه دیگ��ر عدم حضور در عرصه رقابت اس��ت‪،‬‬ ‫همان اتفاقی ک��ه در انتخاب��ات مجل��س رخ داد‪ ،‬یا اینکه‬ ‫روی یک نامزد معتدل‪ ،‬میانه‌رو و مس��تقل اصولگرا توافق‬ ‫انجام شود‪.‬‬ ‫یعنی شما گزینه دوم را محتمل‌تر می‌دانید؟‬ ‫‪l‬بله‪ ،‬اگر رهبری اصالح‌طلبان روی گزینه دوم توافق‬ ‫کنند‪ .‬من معتقدم همه اصالح‌طلب��ان با آن همراه نخواهند‬ ‫شد‪ .‬به‌عبارت دیگر اصالح‌طلبان معتدل و میانه‌رو براساس‬ ‫این فرم��ول عمل می‌کنن��د‪ ،‬اما بس��یاری از اصالح‌طلبان‬ ‫رادیکال‌تر این فرمول را نخواهند پذیرف��ت و در انتخابات‬ ‫شرکت نمی‌کنند‪.‬‬ ‫فرمول حمای�ت از یک نام�زد معتدل و مس�تقل‬ ‫اصولگرا مدنظر آقای هاشمی است؟‬ ‫‪l‬خیلی‌ه��ا از جمله آق��ای هاشمی‌رفس��نجانی این‬ ‫فرمول را مثبت می‌دانند‪g .‬‬
‫سياست‌‬ ‫احياي يك ائتالف‬ ‫‪6‬‬ ‫علي حاجي‌ناصري‬ ‫از ابتدای پیروزی انقالب اس�لامی تاکنون در آستانه‬ ‫هر انتخاباتی تشکل‌هایی ایجاد می‌شوند که هرچند کارکرد‬ ‫فصلی و انتخاباتی دارن��د‪ ،‬اما در کامیابی‌ه��ای انتخاباتی‬ ‫نقش موثری دارن��د و در پیروزی کاندیدا ی��ا کاندیداهای‬ ‫موردنظر خود نقش مهمی‌را ایفا می‌کنند‪ .‬این مساله حتی‬ ‫سياست‬ ‫آيا ائتالف دهه ‪ 80‬تكرار مي‌شود؟‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫بازگشت آبادگران‬ ‫در مقاطعی نیز به شگفتی‌های انتخاباتی منجر شده است‪.‬‬ ‫البته این موضوع از دهه ‪ 70‬بسیار مشهودتر بوده است؛ آنجا‬ ‫که گروه‌هایی به حمایت از س��ید‌محمد خاتمی برخاستند‬ ‫و برخ�لاف تص��ور فع��االن سیاس��ی آن روزگار علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری را شکس��ت دادند‪ .‬اما این پایان داس��تان نبود؛‬ ‫چه آنکه رئیس‌جمهور اصالح‌طلب ایران نیز در همین دام‬ ‫گرفتار آمد و یاران خود را در انتخابات ‪ 27‬خرداد و سوم تیر‬ ‫‪ 84‬در برابر گروهی نوظهور که خود را آبادگران می‌نامیدند‪،‬‬ ‫شکست‌خورده دید‪.‬‬ ‫اما به راستی داستان آبادگران چه بود؟‬ ‫***‬ ‫پس از شکست س��نگین جناح راس��ت در انتخابات‬ ‫دوم خ��رداد ‪ ،76‬این جریان سیاس��ی درص��دد برآمد تا به‬ ‫تجدید‌حیات خود بپردازد‪ .‬اما این مس��یر برای راستگرایان‬ ‫انقالب��ی هم��وار نبود؛ چ��ه آنک��ه فضای سیاس��ی غالب‬ ‫به س��ود اصالح‌طلبان بود و جناح راس��ت نمی‌توانس��ت‬ ‫در چنی��ن فضای��ی عر ض‌ان��دام کن��د‪ .‬کفه‌ت��رازو در‬ ‫انتخابات‌ه��ای متوالی س��ال‌های پایانی ده��ه ‪ 70‬یعنی‬ ‫انتخاب��ات ش��وراهای اول و مجل��س شش��م و انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری هش��تم در س��ال ‪ 80‬چن��ان به س��ود‬ ‫اصالح‌طلب��ان س��نگینی می‌کرد ک��ه اصولگرای��ان تنها‬ ‫ب��رای ادام��ه حی��ات سیاس��ی خ��ود در ه��ر انتخابات��ی‬ ‫شرکت می‌کردند‪.‬‬ ‫اما در آستانه انتخابات شوراهای جناح راست که خود‬ ‫را «اصولگرا» می‌نامید‪ ،‬طرحی نو درانداخت‪ .‬اصولگرایان‬ ‫که ش��ورای هماهنگی نیروهای انقالب اسالمی را محور‬ ‫فعالیت‌های خود قرار داده بودند‪ ،‬در این انتخابات با تابلویی‬ ‫جدید که نام «ائتالف آبادگران ایران اس�لامی» بر باالی‬ ‫آن خودنمای��ی می‌کرد‪ ،‬فهرس��تی واحد ارائ��ه کردند و در‬ ‫انتخاباتی که اصالح‌طلبان در اندیش��ه وزن‌کش��ی درونی‬ ‫بودند به پیروزی رسیدند‪.‬‬ ‫این پیروزی برای اصالح‌طلبان بس��یار سنگین آمد؛‬ ‫چه آنکه آنها دو قوه رس��می کش��ور را در اختیار داشتند و‬ ‫نمی‌توانستند چنین شکس��تی را بپذیرند و آن را مقدمه‌ای‬ ‫برای خروج خود از قدرت می‌پنداشتند‪.‬‬ ‫اصولگرایان اما پیروزمندانه رفتار می‌کردند‪ .‬آنها پس از‬ ‫سال‌ها دوری از قدرت حاال می‌دانستند که با گفتمان و ظاهر‬ ‫پیش��ین راهی برای پیروزی ندارند‪ .‬چنین شد که سرانجام‬ ‫آبادگران ایران اسالمی متولد و قرار بر این شد که محمود‬ ‫احمدی‌نژاد مسئولیت انتخاب کاندیداها و هدایت تبلیغات‬ ‫انتخاباتی را درتهران‪ ،‬مراکز اس��تان‌ها و شهرس��تان‌های‬ ‫مهم برعهده گیرد‪.‬‬ ‫آنه��ا ح��اال س��اکن س��اختمان بهش��ت بودن��د‪.‬‬ ‫محمود احمدی‌ن��ژاد با تصمیم ش��ورای ش��هر آبادگران‬ ‫شهردار تهران شد‪.‬‬ ‫ی��ک س��ال بع��د موفقی��ت آبادگ��ران در انتخابات‬ ‫مجلس هفتم نیز تکرار ش��د‪ .‬بدین ترتی��ب اصالح‌طلبان‬ ‫برای دومین بار متوالی شکس��ت در براب��ر اصولگرایان را‬ ‫پذیرفتن��د و قوه‌مقننه را از دس��ت دادن��د‪ .‬این‌گونه بود که‬ ‫غالمعلی حدادعادل در قامت سرلیست آبادگران به ریاست‬ ‫مجلس اصولگرا رسید‪.‬‬ ‫اصولگرایان حاال در اندیشه ریاست قوه‌مجریه بودند؛‬ ‫اما یک مانع بزرگ بر سر راه آنها وجود داشت‪ .‬جوان‌ترهای‬ ‫اصولگرا حاال به‌گونه‌ای دیگر می‌اندیشیدند و حرف سنتی‌ها‬ ‫را نمی‌خواندند‪ .‬هریک از کاندیداهای اصولگرا خود را نامزد‬ ‫آبادگران می‌نامیدن��د و زیربار نظرات ش��ورای هماهنگی‬ ‫نمی‌رفتند‪ .‬در نهایت این علی الریجانی بود که نامزد نهایی‬ ‫شورای هماهنگی شد‪ ،‬محمود احمدی‌نژاد نامزد آبادگران‬ ‫شورای شهر و محمدباقر قالیباف کاندیدای آبادگران مجلس‬ ‫يا همان ايثارگران‪.‬‬ ‫اما س��رانجام احمدی‌نژاد پیروز نهایی انتخابات بود؛‬ ‫‪41‬‬
‫سياست‬ ‫چه آنکه عل��ی الریجانی و محمدباقر قالیب��اف در دور اول‬ ‫انتخابات شکست را پذیرفتند و ش��هردار تهران با پیروزی‬ ‫ب��ر هاشمی‌رفس��نجانی در دور دوم انتخابات ‪ 84‬س��اکن‬ ‫پاستور شد‪.‬‬ ‫احمدی‌نژاد حاال به فتح نهادهای دیگر می‌اندیشید‪.‬‬ ‫اینگونه بود که او تابلوی آبادگران را به رایحه‌ خوش‌خدمت‬ ‫تغییر داد تا بتواند شورای شهر سوم را از آن خود کند‪ .‬او البته‬ ‫بارها گفت که بدون حمایت احزاب و گروه‌های سیاسی به‬ ‫ریاست‌جمهوری رسیده و این پایان رس��می فعالیت‌های‬ ‫آبادگران بود‪.‬‬ ‫البته آبادگران در انتخابات‌های پس از سوم‌تیر ‪ 84‬در‬ ‫هر انتخاباتی به ایفای نقش پرداخت؛ نقش‌آفرینی‌هایی که‬ ‫البته بسیار کمرنگ بوده است‪ .‬در انتخابات شوراهای سوم‬ ‫به همراه س��ایر اصولگرایان در ائتالف بزرگ اصولگرایان‬ ‫شرکت کرد و پس از پیروزی این طیف در انتخابات شوراها‪،‬‬ ‫تمام تالش خود را برای انتخاب رس��ول خ��ادم به‌عنوان‬ ‫ش��هردار تهران به کار گرفت‪ ،‬اما در این مسیر ناکام ماند‪.‬‬ ‫در انتخابات مجلس هش��تم نیز طیفی از آبادگ��ران با نام‬ ‫آبادگران جه��ادی وارد عرصه رقابت‌ها ش��دند اما در برابر‬ ‫جبهه متح��د اصولگرای��ان راه به جایی نبردن��د‪ .‬آبادگران‬ ‫روزگاري دس��ت در دس��ت محمود احمدي نژاد گذاشت و‬ ‫به دفاع و حمايت هم��ه جانبه از او پرداخ��ت‪ .‬اين ائتالف‬ ‫البته با رئيس جمهور شدن احمدي نژاد راهي ديگر برگزيد‬ ‫و اينبار دست در دست محمد باقر قاليباف گذاشت‪ .‬حمايت‬ ‫آنان از قاليباف البت��ه مانند حمايت پيشينش��ان از محمود‬ ‫احمدي نژاد چن��دان دوامي نداش��ت و كار ت��ا آنجا پيش‬ ‫رفت كه آنها حتي به جانش��يني رس��ول خادم براي محمد‬ ‫باقر قالي باف انديش��يدند‪ .‬این تغييرات فراوان در مش��ي‬ ‫سياسي س��بب ش��د که آبادگران از حضور در رقابت‌های‬ ‫سیاسی چشم‌‌پوشی کند و اعضای خود را به سایر گروه‌های‬ ‫اصولگرا گسیل نماید‪.‬‬ ‫ح��اال در فاصل��ه ‪ 8‬م��اه مان��ده ت��ا انتخاب��ات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم‪ ،‬بار دیگر تش��کل‌های اصولگرا‬ ‫در تکاپوی انتخ��اب کاندیدا و پی��روزی او در انتخابات ‪92‬‬ ‫افتاده‌اند‪ .‬اما س��وال مهم در این میان این است که این بار‬ ‫اصولگرایان چه مدلی را در پی��ش خواهند گرفت و از کدام‬ ‫کاندیدا حمایت خواهند کرد؟‬ ‫حتی آرام‌ترین و نجیب‌ترین اصولگرایان هم به یک‬ ‫کاندیدای واحد نمی‌اندیش��ند؛ چه آنکه بسیاری از طیف‌ها‬ ‫به کاندیدای اختصاصی می‌اندیش��ند و حاضر به ائتالف با‬ ‫دیگر طیف‌ها نیستند‪ .‬وضعیت امروز اصولگرایان به‌گونه‌ای‬ ‫اس��ت که آیت‌اهلل مهدوی‌کنی در کن��ار توصیه به همدلی‬ ‫اصولگرایان پیش��نهاد می‌دهد که دس��ت کم روی دو نفر‬ ‫ائتالف شود‪.‬‬ ‫در این میانه‪ ،‬طیف��ی از اصولگرایان برآنند تا بار دیگر‬ ‫تابلوی آبادگ��ران را برافراش��ته کنند تا ه��م گروه‌هایی از‬ ‫اصولگرایان را به ائتالف‌ ترغیب کنند و هم بتوانند بار دیگر‬ ‫طرف پیروز انتخابات باشند‪.‬‬ ‫این روزها جلسات مهمی‌در ساختمان بهشت تشکیل‬ ‫می‌شود که از تکاپوی اصولگرایان شورای شهر برای حضور‬ ‫در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازده��م حکایت می‌کند‪.‬‬ ‫مصاحبه اخیر مهدی چمران که در پاس��خ به سوالی درباره‬ ‫حضورش به‌عنوان کاندیدای شورا‌ها می‌گوید‪« :‬من به مردم‬ ‫و ش��ورا‌ها نیاز دارم و تالش خود را برای انس��جام شورا‌ها‬ ‫انجام می‌دهم‪ »،‬تایید‌کننده این خبر است‪.‬‬ ‫مهدی چم��ران که روزگاری سرلیس��ت آبادگران در‬ ‫انتخابات ش��وراهای دوم ب��ود در واکنش ب��ه اخباری که‬ ‫حکایت از احتمال کاندیداتوری او دارد‪ ،‬این مساله را تکذیب‬ ‫نکرده است‪ .‬همزمان با این اتفاقات‪ ،‬رسانه‌هایی نیز برای‬ ‫حمای��ت از آبادگران در فضای مج��ازی در حال راه‌اندازی‬ ‫هستند‪ .‬آبادگران ممکن است به زودی مانند جبهه پایداری‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪42‬‬ ‫اسماعيل كوثري مي‌گويد‪:‬‬ ‫آبادگران می‌تواند بار دیگر در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم‬ ‫به انتخابات ورود پیدا کند‬ ‫عضو جبهه پيروان معتقد است‪:‬‬ ‫در انتخابات آینده آبادگران در‬ ‫کنار رایحه خوش‌خدمت قرار‬ ‫می‌گیرد‬ ‫حسين ابراهيمي‪ ،‬عضو جامعه‬ ‫روحانيت مي‌گويد آبادگران‬ ‫بار ديگر وارد صحنه سياسي‬ ‫مي‌شوند‬ ‫بخشي از اصولگرایان شود؛ تش��کلی که یک سال پس از‬ ‫آغاز فعالیت‌هایش به انشعاب رسید‪ .‬حاال آبادگران درصدد‬ ‫برآمده ت��ا کاندیدای اختصاص��ی خود را ‪ -‬ک��ه البته مورد‬ ‫حمایت برخی طیف‌های دیگر اصولگرا خواهد بود ‪ -‬راهی‬ ‫پاستور کند‪ .‬البته اصولگرایان شورای شهر این بار به‌دنبال‬ ‫حمایت از فردی به جز ش��هردار منتخب هستند؛ فردی که‬ ‫گفته می‌شود شاید مهدی چمران باشد‪.‬‬ ‫در این میان گرچه برخی از ائتالف آبادگران جدید با‬ ‫گروه‌هایی همچون رهپویان و ایثارگران سخن می‌گویند اما‬ ‫بسیار بعید است که مصادیق آبادگران برای کاندیداتوری با‬ ‫مصادیق جمعیت ایثارگران و رهپویان یکی باشد‪.‬‬ ‫اما آیا آبادگ��ران این بار نی��ز می‌توان��د در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری موفق ش��ود؟ آیا باز هم شهردار منتخب‬ ‫شورای شهر یا رئیس آن از بهشت به پاستور می‌رسد؟‬ ‫آبادگران می‌آید؟‬ ‫اسماعیل کوثری‪ ،‬نماینده تهران در مجلس هشتم و‬ ‫نهم می‌گوید‪« :‬آبادگران تنها مختص به تهران نیست‪ ،‬بلکه‬ ‫این جریان می‌تواند همچون انتخابات مجلس هفتم در کل‬ ‫کشور نقش‌آفرینی کند‪».‬‬ ‫عضو فراکسیون اصولگرایان پیدایش آبادگران را در‬ ‫زمان مجلس هفتم می‌داند و می‌گوید‪« :‬در انتخابات شوراها‬ ‫و در زمان مجلس هفتم یعنی یک س��ال قبل از انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری نهم و کاندیدا ش��دن احمدی‌نژاد جریان‬ ‫آبادگران اعالم موجودیت کرد‪».‬‬ ‫کوثری می‌گوید‪« :‬در واقع در مقاطع مختلف احزاب و‬ ‫تشکل‌های سیاسی کوچک برای ورود به انتخابات فعالیت‬ ‫خود را آغاز می‌کنند و تش��کل‌هایی مث��ل آبادگران‪ ،‬جبهه‬ ‫متحد یا جبهه پای��داری در این مقاطع ش��کل گرفتند‪ ،‬اما‬ ‫اینها در مجموع همان جریان اصولگرایی هس��تند‪ .‬از این‬ ‫رو بنده معتقدم آبادگ��ران می‌تواند بار دیگ��ر در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم به‌عنوان تشکلی از اصولگرایان‬ ‫به انتخابات ورود پیدا کند‪».‬‬ ‫او حمایت آبادگران از کاندی��دای دولت را غیرممکن‬ ‫می‌داند‪« :‬قطعا این گونه نیس��ت که این جریان بخواهد از‬ ‫کاندیدای مورد‌نظر احمدی‌نژاد حمایت کند‪ ،‬اما به هر حال‬ ‫این تش��کل‌ها و گروه‌ها از کاندیداهای خاص خود حمایت‬ ‫خواهند کرد‪ ،‬البته از آنجایی که بنده از نزدیک با آبادگران‬ ‫ارتباط ندارم‪ ،‬نمی‌توانم درباره گزینه م��ورد حمایت آنها و‬ ‫حتی ائتالفشان در انتخابات آینده با دولت نظر بدهم‪».‬‬ ‫آبادگران ائتالف می‌کند‬ ‫‪ ،‬دبیرکل انجمن‌های اسالمی اصناف و بازار به وحدت‬ ‫رسیدن اصولگرایان در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم‬ ‫را غیرممکن می‌داند و معتقد است که آبادگران در انتخابات‬ ‫آتی با ایثارگران و رایحه خوش خدمت ائتالف خواهد کرد‪.‬‬ ‫او می‌گوید‪« :‬در انتخابات آینده اصولگرایان با رقبایی چون‬ ‫اصالح‌طلبان و بخشی از هم‌طیفان خود رو به رو خواهد بود‪.‬‬ ‫در این میان آبادگران با ایثارگران و رایحه خوش خدمت در‬ ‫کنار هم قرار خواهند گرفت‪».‬‬ ‫این عضو جبهه پیروان خط‌امام و رهبری با بیان اینکه‬ ‫محم��ود احمدی‌نژاد خود را وابس��ته ب��ه رای اصولگرایان‬ ‫نمی‌داند‪ ،‬تاکید کرده اس��ت‪« :‬همان‌طور که در دولت‌های‬ ‫گذشته دیدیم همواره برخی از افراد و گروه‌ها برای ماندن در‬ ‫قدرت و استفاده از رانت‌ها در کنار دولت قرار گرفتند‪ .‬به‌عنوان‬ ‫مثال در دولت هاشمی رفسنجانی ما شاهد تشکیل کارگزاران‬ ‫بودیم یا در زمان خاتمی نیز حزب مشارکت تشکیل شد‪ .‬دولت‬ ‫احمدی‌نژاد نیز از این قاعده مس��تثنی نبود و رایحه خوش‬ ‫خدمت را در کنار خود ج��ای داد‪ ،‬البته رایحه خوش خدمت‬ ‫نیز با کنار رفتن احمدی‌نژاد از قدرت به سرنوشت مشارکت‬ ‫و کارگزاران گرفتار خواهد شد‪».‬‬
‫طیفی از اصولگرایان برآنند تا بار دیگر تابلوی آبادگران را‬ ‫برافراشته کنند تا هم گروه‌هایی از اصولگرایان را به ائتالف‌‬ ‫ترغیب کنند و هم بتوانند بار دیگر طرف پیروز انتخابات‬ ‫باشند‬ ‫سياست‬ ‫آبادگ�ران از کاندی�دای حامی�ان احمدی‌نژاد‬ ‫حمایت نمی‌کند‬ ‫حمیدرضا‌ترقی‪ ،‬عضو ارش��د حزب موتلفه اس�لامی‬ ‫با تایید حضور مجدد آبادگران در عرصه سیاس��ی کشور و‬ ‫احیای این جریان در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم‬ ‫می‌گوید‪« :‬آبادگران ظرفیت الزم برای رقابت در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری را ندارد‪ ،‬از این رو نمی‌تواند دوباره احیا‬ ‫شود‪».‬‬ ‫وی تاکی��د ک��رد‪« :‬ب��رای موفقی��ت در انتخاب��ات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری باید از یک چهره جهانی و ملی استفاده‬ ‫کرد‪ ،‬اما چم��ران تاکنون نتوانس��ته به‌عن��وان یک چهره‬ ‫سیاس��ی‪ ،‬اقتص��ادی و دارای ش��اخص‌هایی ک��ه بای��د‬ ‫رئیس‌جمهور داشته باش��د جلوه کند‪ .‬بنابراین ورود ایشان‬ ‫به این عرصه ضعیف خواهد بود‪».‬‬ ‫به گفته این فعال سیاس��ی اصولگ��را‪ ،‬علت موفقیت‬ ‫احمدی‌نژاد در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری نه��م با وجود‬ ‫نبودن یک چهره جهانی و ملی‪ ،‬استفاده وی از دوران گذار از‬ ‫اصالح‌طلبان به سمت جریان اصولگرایان بوده است‪« :‬در‬ ‫آن دوران گذار مردم به جریان اصولگرایی رای دادند نه به‬ ‫ش��خص احمدی‌نژاد‪ .‬در واقع مردم در آن زمان روی فرد‬ ‫حساس نبودند‪».‬‬ ‫ترقی با‌ترس��یم ش��رایط کنونی هم گفته است‪« :‬در‬ ‫ش��رایط کنونی نیز م��ردم به‌دنب��ال چهره‌ه��ا و تیم‌هایی‬ ‫هس��تند که قادر به حل مشکالت کشور باش��ند و توانایی‬ ‫آنه��ا را آزموده باش��ند؛ خصوصا مقابله ب��ا چالش‌هایی که‬ ‫در عرصه‌ه��ای مختلف وجود دارد‪ .‬به عب��ارت دیگر مردم‬ ‫به س��مت کار‌‌آمدی جریان‌های سیاسی در حل مشکالت‬ ‫سیاسی و امنیتی کشش دارند‪».‬‬ ‫او موفقیت آبادگران را تنها در انتخابات شوراها ممکن‬ ‫می‌داند و معتقد است‪« :‬با توجه به تجربه‌ای که چمران در‬ ‫رابطه با شوراها دارد و از سوی دیگر اشراف ایشان به مسائل‬ ‫شهرداری‪ ،‬بنابراین با اقبال مثبت مردم مواجه است‪ .‬اما از‬ ‫لحاظ تشکیالتی بعید می‌دانم سازوکار آبادگران در شرایط‬ ‫امروز برای انتخابات ریاست‌جمهوری مفید فایده باشد‪».‬‬ ‫این عضو ارش��د حزب موتلفه اس�لامی اعتقادی به‬ ‫حمایت آبادگران از کاندیدای احتمالی احمدی‌نژاد ندارد و‬ ‫تاکید می‌کند‪« :‬آبادگران تنها در انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫نهم از احمدی‌نژاد حمایت کردند‪ ،‬اما پس از آن در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری دهم مقابل احمدی‌نژاد قرار گرفتند‪ .‬از‬ ‫تالش دولت برای نزدیک ش�دن به پایداری‬ ‫و آبادگران‬ ‫مجتبی ش��اکری‪ ،‬عضو ش��ورای مرک��زی جمعیت‬ ‫ایثارگ��ران درباره احی��ای مج��دد جمعیت آبادگ��ران در‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم گف��ت‪« :‬در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬احزابی که جنبه کشوری داشته باشند‪،‬‬ ‫بیشتر می‌توانند در انتخابات تاثیرگذار باشند‪ ،‬اما در انتخابات‬ ‫شورای شهر این مساله فرق می‌کند‪».‬‬ ‫او با تاکید بر اینکه تشکل‌هایی چون جمعیت آبادگران‬ ‫می‌توانند در صورت ائتالف با احزاب و گروه‌هایی که جنبه‬ ‫کش��وری دارند به انتخابات ریاس��ت‌جمهوری وارد شوند‪،‬‬ ‫تصریح کرد‪« :‬هنوز مدل مشخصی برای ساز و کار رسیدن‬ ‫به کاندیدای ریاست‌جمهوری اعالم نشده تا بتوان جایگاه‬ ‫جریان‌های سیاسی را ارزیابی کرد‪».‬‬ ‫این فعال سیاس��ی درباره ورود دولت ب��ه انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری تاکید کرد‪« :‬در حال حاضر عالقه‌مندی‬ ‫دولت برای ورود به انتخابات مش��خص ش��ده و در واقع‬ ‫دول��ت تالش خواه��د ک��رد دو جریان��ی را ک��ه در دوره‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری نهم و ده��م با خ��ود آورده بتواند حفظ‬ ‫کند و از ظرفیت‌های آن برای حمایت از کاندیدای دور بعد‬ ‫بهره‌برداری کند‪».‬‬ ‫شاکری ائتالف ایثارگران با آبادگران و جبهه پایداری‬ ‫را نامشخص دانست و اظهار داش��ت‪« :‬چنانچه تصمیمی‬ ‫‌از سوی یک تشکل سیاس��ی اتخاذ ش��ود‪ ،‬به‌طور رسمی‬ ‫اعالم می‌شود‪ .‬قطعا جریان‌هایی که بخواهند به انتخابات‬ ‫ورود پیدا کنند برای خودش��ان مدلی را ترتیب خواهند داد‪.‬‬ ‫ایثارگران نی��ز همچون دیگ��ر احزاب و گروه‌ها مس��ائل‬ ‫مه��م داخل��ی و بین‌المللی و ب��ه عبارتی بح��ث انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری و شوراها را در جلسات خود مورد بررسی‬ ‫قرار می‌دهد ک��ه هر وقت در ح��د خبر باش��د آن را اعالم‬ ‫خواهد کرد‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫دبیرکل جمعیت اصناف و بازار در ادامه تصریح کرد‪:‬‬ ‫«با فاصله‌ای که در حال حاضر بین اصولگرایان ایجاد شده‪،‬‬ ‫در انتخابات آینده آبادگران در کنار رایحه خوش‌خدمت قرار‬ ‫می‌گیرد‪ ،‬اما بهتر است این جریان به عملکرد دولت نهم و‬ ‫دهم نگاهی داشته باشد و سپس با دولتی‌ها ائتالف کند و از‬ ‫کاندیدای آنها حمایت نماید‪».‬‬ ‫کریمی‌اصفهانی همچنین خاطرنش��ان کرد‪« :‬امروز‬ ‫احمدی‌نژاد مدعی می‌شود بدون رای اصولگرایان به قدرت‬ ‫رسیده اس��ت؛ بنابراین ما امیدواریم مش��کالت اقتصادی‬ ‫که در کش��ور وجود دارد از چش��م اصولگرایان دیده نشود‪،‬‬ ‫زیرا ش��خص احمدی‌نژاد تاکید کرده اصولگرا نیس��ت‪ .‬از‬ ‫این رو ایش��ان باید خود پاسخگوی مش��کالت‪ ،‬گرانی‌ها‬ ‫و تور می‌باش��د که در کش��ور بیداد می‌کند و زندگی مردم‬ ‫خصوصا قش��رکم‌درآمد جامعه را با مشکالت جدی مواجه‬ ‫کرده است‪».‬‬ ‫حجت‌االس�لام حس��ین ابراهیمی‌‪ ،‬از اعضای ارشد‬ ‫جامعه روحانی��ت تهران هم در این خصوص گفته اس��ت‪:‬‬ ‫«آبادگران در زمان حضور احمدی‌نژاد در شهرداری شکل‬ ‫گرفت که در آن زمان مواضع این تشکل با جامعه روحانیت‬ ‫یکی بود‪ ،‬ام��ا در حال حاض��ر نمی‌توان پی ب��رد اینها چه‬ ‫تفکری پیدا کرده‌اند‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬اگر آبادگران در انتخابات گذشته پیروز شد‬ ‫به دلیل حمایت جامعه روحانیت مبارز بود‪ ،‬اما در حال حاضر‬ ‫شرایط این تشکل تغییری نکرده که بخواهد اتفاقی رخ دهد‬ ‫و این تشکل پیروز شود‪».‬‬ ‫ابراهیمی‌ که س��ابقه حضور در مجلس هش��تم را نیز‬ ‫دارد همچنین اظهار داش��ت‪« :‬آبادگران در مجلس هفتم‬ ‫به رایحه‌خوش تبدیل ش��دند و بعد از شکل‌گیری مجلس‬ ‫هشتم این تشکل دیگر انسجام الزم را نداشت‪ ،‬بنابراین از‬ ‫رایحه‌خوش به فراکسیون انقالب اسالمی تبدیل شد‪ ،‬اما‬ ‫در انتخابات مجلس نهم این فراکسیون هم در قالب جبهه‬ ‫پایداری به فعالیت پرداخت‪».‬‬ ‫حس��ین ابراهیمی‌ با تاکید بر ای��ن مطلب که در حال‬ ‫حاضر جبهه پایداری دچار افول شده‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬برای‬ ‫حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم بار دیگر جبهه‬ ‫پایداری در قالب آبادگ��ران فعالیت خواهد ک��رد‪ ،‬اما فعال‬ ‫نمی‌توان به چگونگی ساختار‪ ،‬جهت‌گیری و استراتژی این‬ ‫تش��کل پی برد‪ .‬از این رو بنده در همین حد تاکید می‌کنم‬ ‫که جبهه پای��داری رو به افول اس��ت و آبادگران به صحنه‬ ‫وارد می‌شود‪».‬‬ ‫وی اظهار داش��ت‪« :‬بین اعضای ق��م و تهران جبهه‬ ‫پایداری اختالف ایجاد شده و بروز و ظهور آن هم مشخص‬ ‫است‪ ،‬یعنی رفتار و گفتار آقایان رسایی‪ ،‬کوچک‌زاده و الهام‬ ‫که به نفر دوم سران این جبهه تبدیل شده‌اند‪ ،‬نشان‌دهنده‬ ‫اختالف درون‌گروهی این جبهه اس��ت‪ .‬از س��وی دیگر از‬ ‫آنجایی که جبهه پایداری در انتخابات مجلس نهم سودی‬ ‫نبرد و حتی ضربه هم خورد احتماال در انتخابات آتی در قالب‬ ‫آبادگران فعالیت خود را آغاز خواهند کرد‪».‬‬ ‫ابراهیم��ی‌ تاکید کرد‪« :‬خط‌مش��ی و اص��ول جبهه‬ ‫پای��داری و آبادگران یکی ب��وده و فاصله‌ای ه��م با دولت‬ ‫نداش��ته‌اند‪ ،‬اما باید گفت ب��ه آنها‌بی‌وفایی ش��د‪ ،‬زیرا آنها‬ ‫هم��واره حامی‌دولت بودن��د و با‌وجود آنک��ه افرادی چون‬ ‫آقای خوش‌چهره و عماد‌افروغ بیشترین حمایت را از دولت‬ ‫کردند‪ ،‬اما به نحوی از صحنه خارج شدند‪».‬‬ ‫او ب��ا بی��ان اینک��ه ممک��ن اس��ت در انتخاب��ات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم آبادگران با جمعی��ت ایثارگران‬ ‫ائتالف کنند‪ ،‬افزود‪« :‬از آنجایی که در مجلس نهم جمعیت‬ ‫ایثارگران به جبهه پایداری نزدیک ش��د و با هم تا حدودی‬ ‫کار کردند‪ ،‬بنابراین احتمال می‌دهم ب��ار دیگر اینها با هم‬ ‫ائتالف کنند‪».‬‬ ‫این رو در انتخاب��ات آینده نیز ائتالف آنها ب��ا یکدیگر بعید‬ ‫به نظر می‌رسد‪».‬‬ ‫ترقی در بخشی دیگر از اظهارنظر خود تصریح کرد‪:‬‬ ‫«ظرفیت آبادگ��ران به‌گونه‌ای اس��ت که تنه��ا در تهران‬ ‫موقعیت دارد‪ ،‬اما در کشور این ظرفیت را ندارد‪ .‬این به همین‬ ‫دلیل نمی‌تواند برای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم خود‬ ‫را بازسازی کند‪».‬‬ ‫آبادگران از قالیباف حمایت نمی‌کند‬ ‫ابوالقاس��م رئوفیان‪ ،‬عضو جبهه پی��روان خط‌امام و‬ ‫رهبری و دبیرکل حزب ایران زمین نیز با بیان اینکه موضع‬ ‫آبادگران در خصوص انتخابات آینده مشخص نیست‪ ،‬تاکید‬ ‫کرد‪« :‬آبادگران هنوز مش��خص نکرده‌اند که در انتخابات‬ ‫پیش رو چه موضعی دارند‪».‬‬ ‫او در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است آبادگران‬ ‫همچ��ون انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری نهم ک��ه حامی‬ ‫‌احمدی‌نژاد بودن��د در انتخاب��ات آینده ه��م از کاندیدای‬ ‫دولت حمایت کنند‪ ،‬گفت‪« :‬درست اس��ت که آبادگران در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری گذش��ته از احمدی‌نژاد حمایت‬ ‫کردند که البته در واقع بسیاری از اصولگرایان در آن زمان از‬ ‫احمدی‌نژاد حمایت کردند‪ ،‬اما آنها امروز مواضعی انتقادی‬ ‫نسبت به دولت دارند‪ .‬بنابراین این مساله دلیل نمی‌شود که‬ ‫حاال از کاندیدای دولت حمایت کنند‪».‬‬ ‫دبیرکل ح��زب ایران زمین درب��اره حمایت آبادگران‬ ‫از کاندیدات��وری قالیب��اف نی��ز تصریح ک��رد‪« :‬مخالفت‬ ‫آبادگ��ران ب��ا دول��ت دلیل نمی‌ش��ود ک��ه ای��ن طیف از‬ ‫کاندیدات��وری قالیب��اف حمایت کن��د‪ .‬باید منتظ��ر ماند و‬ ‫دی��د آبادگ��ران ب��رای انتخابات پی��ش‌رو چ��ه مواضعی‬ ‫اتخاذ می‌کنند‪g ».‬‬ ‫‪43‬‬
‫سياست‌‬ ‫بازگشت رئيس‌جمهور‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫چه كساني به مهرآباد رفتند؟‬ ‫شعارهاي مراسم استقبال حاشيه‌ساز شد‬ ‫رئيس‌جمهور پس از بازگشت از نيويورك با مسائل مختلفي روبه‌رو شده است؛ از بازداشت مشاورش تا تحوالت بازار ارز و برخي انتقادات نسبت به تصميمات‬ ‫دولت‪ .‬او از همان بدو ورود به تهران خبرساز شده است‪.‬‬ ‫‪44‬‬
‫برخي سايت‌ها از تشكيل يك جلسه مشورتي‬ ‫ب��ا حضور اس��فنديار رحيم‌مش��ايي پش از س��فر‬ ‫رئيس جمهور به نيويورك خبر داده اند‪ .‬بر اساس‬ ‫روايت اين سال‌ها در اين جلسه مشورتي نكاتي در‬ ‫باره چگونگي سخنراني و مصاحبه‌هاي احمدي‌نژاد‬ ‫مطرح شده است‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫شعارهای پر‌‌معنا‬ ‫از تابلو‌ه��ا و بنرها ک��ه بگذریم ش��عارهای هواداران‬ ‫هم قابل توج��ه بود‪ .‬با ورود خ��ودروی رئیس‌جمهور‪ ،‬مردم‬ ‫شعار‌های «مبشر بهاران‪ ،‬خوش آمدی به ایران»‪« ،‬احمدی‬ ‫دالور‪ ،‬پی��رو خط رهب��ر»‪« ،‬چپ‪ ،‬راس��ت‪ ،‬کارگ��زار‪ ،‬علیه‬ ‫خدمتگزار»‪« ،‬علمدار والیت‪ ،‬بسیجیان فدایت»‪« ،‬احمدی‬ ‫ساده‌زیس��ت‪ ،‬ریش��ه‌کن صهیونیس��ت»‪« ،‬یار علی‌(ع) در‬ ‫نهروان‪ ،‬بشکن سکوت را قهرمان»‪« ،‬س��ردار بدر و خیبر‪،‬‬ ‫تویی یاور رهبر»‪« ،‬خونی که در رگ ماس��ت‪ ،‬هدیه به رهبر‬ ‫ماس��ت»‪« ،‬مرگ بر آمریکا» و‪ ...‬را در اس��تقبال از محمود‬ ‫احمدی‌نژاد سر دادند‪.‬‬ ‫مهمترین ش��عار اما این جمالت ب��ود‪« :‬احمدی زنده‬ ‫باد‪ ،‬مشایی پاینده باد»؛ ش��عاری که رسانه‌ها برداشت‌های‬ ‫متفاوتی از آن کردند‪ .‬س��ایت عصر ایران نیز در واکنش به‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪1‬‬ ‫نیمه دوم س��ال ‪ 91‬برای اهالی سیاس��ت و رسانه‌ها‬ ‫بسیار پر‌خبر آغاز شده است؛ از دستگیری فرزندان هاشمی‬ ‫رفسنجانی تا بازداشت مش��اور مطبوعاتی رئیس‌جمهور و‬ ‫توقیف روزنامه شرق‪.‬‬ ‫اگر از تحلیل‌های مربوط به بازداشت فرزندان هاشمی‬ ‫بگذریم‪ ،‬اجرای حکم علی‌اکبر جوانفکر‪ ،‬مشاور مطبوعاتی‬ ‫رئیس‌جمهور مهمترین تحولی اس��ت که در طیف حامیان‬ ‫دولت رخ داده اس��ت‪ .‬ماجرایی که حتی سفر رئیس‌جمهور‬ ‫و اخب��ار مهم آن را نی��ز تحت‌الش��عاع قرار داد ت��ا آنجا که‬ ‫مهمترین بخش س��خنان رئیس‌جمهور پس از بازگشت از‬ ‫نیویورک به همین رویداد دستگیری اختصاص یافت‪ .‬موضع‬ ‫رئیس‌جمهور در این مورد به همراه حواش��ی دیگر مراسم‬ ‫بازگشت که حتی برخی رسانه‌ها برداش��ت‌های انتخاباتی‬ ‫از آن داشتند نیز توجه زیادی را به تصمیمات حامیان دولت‬ ‫برای سیاست‌ورزی در ماه‌های پیش رو جلب کرده است‪.‬‬ ‫استقبال آخر‬ ‫اگرچ��ه ای��ن البته اولی��ن باری نیس��ت که مراس��م‬ ‫بازگش��ت احمدی‌ن��ژاد از س��ازمان مل��ل م��ورد توج��ه‬ ‫رس��انه‌ها قرار می‌گیرد‪ ،‬چه آن س��ال که پس از سخنراني‬ ‫رئيس جمهور در دانش��گاه کلمبیا س��ران قوا و مسئوالن‬ ‫مهمی‌به استقبال او رفتند و چه س��ال‌های دیگر که هر بار‬ ‫به دلیلی این مراسم خبرساز ش��ده‪ ،‬اما این بار این مراسم از‬ ‫جهاتی دیگر با واکنش‌هایی روبه‌رو شد‪ .‬سایت شبکه ایران‬ ‫که وابسته به ارگان رسانه‌ای دولت است‪ ،‬در مطلبی در این‬ ‫مورد و در تشریح حال و هوای آن روز فرودگاه مهر‌آباد نوشت‪:‬‬ ‫«در حالی که معموال در آخرین سال دولت‌ها اقبال‌عمومی‬ ‫به آنها کاهش می‌یابد‪ ،‬شاید کمتر کس��ی فکر می‌کرد که‬ ‫در آخرین سال دولت دهم‪ ،‬اس��تقبالی به مراتب با‌شکوه‌تر‬ ‫از س��ال‌های پیش از دکتر احمدی‌نژاد صورت گیرد‪ .‬ش��ور‬ ‫و ح��رارت اس��تقبال از رئیس‌جمهور حتی باعث ش��ده بود‬ ‫برخی از هموطنان شهرس��تانی از شهرستان‌های کاشان‪،‬‬ ‫اصفهان‪ ،‬قم و‪ ...‬نیز س��اعت‌ها رنج س��فر را بر خود هموار‬ ‫کنند تا از رئیس‌جمهور اس��تقبال کنند‪ .‬در این میان حضور‬ ‫روحانیون با وجود فضاس��ازی‌های رسانه‌ای بسیار سنگین‬ ‫نیز جالب توجه بود و آنها حضور بس��یار پررنگی در استقبال‬ ‫داشتند‪ .‬از نکات جالب توجه‪ ،‬حضور بس��یار پر‌رنگ بانوان‬ ‫در مراس��م اس��تقبال بود‪ ،‬به‌طوری که بخش قابل توجهی‬ ‫از حضار را بانوان تشکیل می‌دادند‪ .‬با‌توجه به مردمی‌بودن‬ ‫اس��تقبال‪ ،‬پوس��ترها با ش��رایط و اندازه‌های متفاوت دیده‬ ‫می‌شدند‪ ،‬به‌طوری که برخی س��یاه و سفید و بزرگ بودند و‬ ‫برخی دیگر به‌صورت کاغذ گالسه تهیه شده بودند و در هر‬ ‫اندازه‌ای می‌شد پوستری یافت! برخی از حضاری که برای‬ ‫چندمین بار به اس��تقبال رئیس‌جمهور آمده بودند‪ ،‬جمعیت‬ ‫اس��تقبال‌کننده را با س��الی که رئیس‌جمهور در دانش��گاه‬ ‫کلمبیا حاضر شد مقایس��ه می‌کردند و حتی آن را پرشورتر‬ ‫می‌دانستند‪.‬برخی از ورزش��کاران رشته‌های مختلف نیز در‬ ‫این مراسم حاضر شده بودند‪».‬‬ ‫حاشیه‌های این مراسم نوش��ت‪« :‬ورود محمود احمدی‌نژاد‬ ‫به ته��ران بعد از پایان س��فرش ب��ه نیویورک‪ ،‬با اس��تقبال‬ ‫افرادی مواجه ش��د که خبرگزاری دولت (ایرنا) آنها را افراد‬ ‫خودجوش نامی��د‪ .‬این افراد که تعدادش��ان ب��ه صدها نفر‬ ‫می‌رسید با شعار «احمدی زنده باد مشایی پاینده باد» از وی‬ ‫استقبال کردند‪ .‬آنان پرچم‌های ایران‪ ،‬تصاویر احمدی‌نژاد‬ ‫و بنرهایی از پیش چاپ ش��ده و نیز دس��ت نوشته‌هایی در‬ ‫مدح احمدی‌ن��ژاد با مضامین��ی نظیر «دکت��ر خداقوت»‪،‬‬ ‫«احمدی‌نژاد ب��ه رنگ‌آزادگی» و «دکتر دوس��ت‌داریم»‪،‬‬ ‫«خسته نباشی قهرمان» و‪ ...‬در دست داشتند‪ .‬در این تجمع‬ ‫که خبرگزاری دولت آن را خودجوش نامیده‪ ،‬احمدی‌نژاد با‬ ‫خودروی مخصوص حضور در تجمعات حاضر شد که دارای‬ ‫سقف کشویی و دس��تگیره‌ای روی س��قف آن برای حفظ‬ ‫تعادل است‪ .‬ناظران سیاس��ی این استقبال هر چند کمرنگ‬ ‫را نخس��تین حرکت تبلیغاتی دولت در جهت انتخابات آتی‬ ‫ریاست‌جمهوری می‌دانند که در آن شعارهایی درباره گزینه‬ ‫اصلی دولت برای کاندیداتوری ریاست‌جمهوری داده شد‪».‬‬ ‫ائتالف‌هاي جديد؟‬ ‫سایت نامه‌نیوز که از رسانه‌های جدید اصولگراست نیز‬ ‫در این مورد نوشت‪« :‬با باال گرفتن گمانه‌زنی‌ها در خصوص‬ ‫ائتالف احتمال��ی جمعیت رهپوی��ان و ایثارگ��ران با جبهه‬ ‫پایداری در انتخابات ریاست‌جمهوری‪ ،‬برخی خبرها حاکی‬ ‫از اختالف‌نظر اعضای ش��ورای مرکزی جمعیت ایثارگران‬ ‫با ش��کل‌‌گیری ائتالفی دیگر با این جبهه به دلیل نزدیکی‬ ‫پایداری‌ها به جریان خاص در دولت است‪».‬‬ ‫ع��وض حیدرپ��ور‪ ،‬عضو ش��ورای مرک��زی جمعیت‬ ‫ایثارگران معتقد اس��ت که جبهه پایداری به دولت نزدیک‬ ‫است و نباید در هیچ صورت وارد ائتالف با آنها شد‪.‬‬ ‫وی ادام��ه داد‪« :‬ام��روز حرکت‌هایی از س��وی جبهه‬ ‫پایداری دیده می‌ش��ود که خوب نیس��ت؛ همی��ن چند روز‬ ‫گذش��ته که رئیس‌جمهور از نیویورک بازگشتند برخی افراد‬ ‫در فرودگاه ش��عار داده‌ان��د‪ .‬برخی از اعض��ای همین جبهه‬ ‫در هیات رئیس‌جمه��ور بودند و تع��دادی در پایین پله‌ها و‬ ‫پاویون ش��عار داده‌اند که «احمدی زنده باد‪ ،‬مشایی پاینده‬ ‫باد» این کس��ی را که آنه��ا می‌گویند پاینده ب��اش آن فرد‬ ‫خاص است‪ .‬ما باید نسبت به این جبهه احساس خطر کنیم‬ ‫و اجازه ندهیم این ائتالف شکل بگیرد‪ ».‬این عضو شورای‬ ‫مرکزی جمعیت ایثارگران تاکید کرد‪« :‬ما در مجلس بر سر‬ ‫افرادی ائتالف کردیم که در لیس��ت بودند و بحث بر س��ر‬ ‫ویژگی‌ه��ا و توانمندی‌های این افراد بود اما اگر قرار باش��د‬ ‫در ریاست‌جمهوری از نامزدی پش��تیبانی شود که راه حلقه‬ ‫انحرافی را دنبال می‌کند هیچ عقل سلیمی‌نباید تن به این‬ ‫ائتالف بدهد‪ .‬البته برداش��ت من این اس��ت که این تمایل‬ ‫چندان پررنگ نیست ولی باید مراقب بود‪».‬‬ ‫حیدرپور با اشاره به برخی اظهارات اعضای این جبهه‬ ‫مبنی براینکه ائتالف جبهه پای��داری با تحولخواهان منوط‬ ‫‪45‬‬
‫به شرط و شروطی است‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬جبهه پایداری تنها‬ ‫جوانه‌ای از درخت اصولگرایی است‪ .‬آنها باید بیایند خود را به‬ ‫جمعیت ایثارگران و رهپویان نزدیک و شبیه کنند‪ .‬نه اینکه‬ ‫بگویند ایثارگران و رهپویان چه‌کار کنند تا اجازه نزدیک شدن‬ ‫به آنها را داشته باشند‪».‬‬ ‫پیش از ای��ن نیز مجتبی ش��اکری از اعض��ای هیات‬ ‫موسس و ش��ورای مرکزی جمعیت ایثارگران ضمن تایید‬ ‫خبرهای مربوط به ائتالف بین تحولخواهان و پایداری‌ها‪،‬‬ ‫اعالم کرده بود مباحثی در حال مطرح شدن است اما هنوز به‬ ‫جمع‌بندی نهایی در این خصوص نرسیده‌ایم‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫ماجراي يك جلسه مشورتي‬ ‫حاشیه‌های سفر رئیس‌جمهور حتی با گذشت چند روز‬ ‫از بازگشت احمدی‌نژاد پایان نیافت‪.‬‬ ‫س��ایت عصر ايران در خبری که روز یکشنبه گذشته‌‬ ‫روی خروجی خود قرار داد از برگزاری جلسه‌ای مهم درباره‬ ‫سفر به نیویورک توسط اسفندیار رحیم‌مشایی خبر داد‪.‬‬ ‫عصرايران نوشت‪:‬‬ ‫«هفته قب��ل از عزیمت رئیس‌جمه��وری و همراهان‬ ‫به نیویورک‪ ،‬مش��ایی با دعوت از حدود ‪ 40‬نفر از چهره‌های‬ ‫فرهنگ��ی‪ ،‬روزنامه‌ن��گاران و اس��اتید دانش��گاه‪ ،‬جلس��ه‬ ‫سه‌س��اعته‌ای را به منظور جمع‌آوری پیش��نهادهای آنان‬ ‫جهت س��خنرانی احمدی‌نژاد در سازمان ملل‪ ،‬در ساختمان‬ ‫کوثر ریاست‌جمهوری برگزار کرده است‪.‬‬ ‫اگرچه بسیاری از افراد حاضر در این جلسه‪ ،‬چهره‌های‬ ‫نزدیک به دولت و مشایی بوده‌اند‪ ،‬اما برخی چهره‌های دیگر‬ ‫نیز به این جلسه دعوت ش��ده‌اند‪ .‬از غالمعلی‌افروز‪ ،‬خسرو‬ ‫معتضد‪ ،‬محمدعل��ی رامین‪ ،‬امیر محبیان‪ ،‬زرش��ناس‪ ،‬فواد‬ ‫ایزدی‪ ،‬عبدالرضا داوری‪ ،‬بخشایش��ی‪ ‌،‬هادی تس��خیری‪،‬‬ ‫بهمن شریف‌زاده‪ ،‬ابراهیم فیاض‪ ،‬کفایتی و آبشناس به‌عنوان‬ ‫برخی از شرکت‌کنندگان در این نشست نام برده شده است‪».‬‬ ‫بازتاب ادامه داد‪« :‬دکتر افروز در این جلس��ه مطرح می‌کند‬ ‫که احمدی‌نژاد در جلسه سازمان ملل ثابت کند پیامبر اسالم‬ ‫خاتم‌االنبیاء است و نشانه‌هایی از تورات و انجیل را بگوید‪».‬‬ ‫امیر محبیان که ظاهرا ابتدا برای حضور در جلسه‌تردید‬ ‫داشته‪ ،‬ابتدا از اینکه بعد از هفت سال دولت به مشورت روی‬ ‫آورده‪ ،‬تشکر کرده و گفته امسال که سال آخر حضور ایشان‬ ‫اس��ت‪ ،‬باید حرف‌های نظام زده شود و مواضع روشن نظام‪،‬‬ ‫کوتاه‪ ،‬منطقی و بدون پیچیدگی بیان شود‪ .‬وی متذکر شده‬ ‫که احمدی‌نژاد نه به‌عنوان یک فیلس��وف ی��ا پیامبر‪ ،‬بلکه‬ ‫به‌عنوان رئیس‌جمهور ایران به س��ازمان ملل می‌رود و در‬ ‫ضمن شعار و داد و بیداد هم مناسب این جلسه نیست‪.‬‬ ‫محمدعل��ی رامی��ن ام��ا اظهار ک��رده‪« :‬چه کس��ی‬ ‫گفته امسال س��ال آخر آقای احمدی‌نژاد اس��ت؟ به‌عنوان‬ ‫رئیس‌جمهور بله‪ ،‬ولی احمدی‌نژاد چهار سال آینده خواهد آمد‬ ‫و اگر سازمان مللی باشد‪ ،‬احمدی‌نژاد به‌عنوان رئیس سازمان‬ ‫ملل یا به‌عنوان دس��تیار ارش��د رهبری اگر مصلحت ببیند‪،‬‬ ‫صحبت خواهد کرد‪ ».‬یکی از حاض��ران نیز اظهار کرده که‬ ‫در حال حاضر یک موج «احمدی‌نژادیسم» دنیا را فراگرفته‬ ‫و ممکن اس��ت دوره آخر احمدی‌نژاد برای چهار سال باشد‪،‬‬ ‫ولی در چهار سال آینده هم او خواهد برگشت و خط و قدرت‬ ‫در دس��ت احمدی‌نژاد خواهد بود‪ ».‬حجت‌االس�لام بهمن‬ ‫ش��ریف‌زاده‪ ،‬روحانی نزدیک به حاميان دولت هم پیشنهاد‬ ‫کرده احمدی‌نژاد برای جذب مخاطب در سازمان ملل روی‬ ‫اسالم و حتی ادیان ابراهیمی‌نیز تاکید نکند که سخنان وی‬ ‫با اعتراضاتی مواجه شده است‪.‬‬ ‫عبدالرض��ا داوری ه��م به‌عن��وان مدی��ر موسس��ه‬ ‫پژوهش‌ه��ای خاورمیان��ه ‪ 160‬جمل��ه آماده ک��رده بود تا‬ ‫احمدی‌نژاد از این جمالت در س��خنرانی خود استفاده کند‪.‬‬ ‫این سایت در ادامه نوشته است‪« :‬آقای معتضد در این جلسه‬ ‫گفته است که من امان می‌خواهم تا صحبت کنم و باید به من‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪46‬‬ ‫امان بدهید‪ ،‬که مشایی گفته ما خودمان هم در امان نیستیم‪،‬‬ ‫چگونه به شما امان بدهیم؟ فقط می‌توانیم تا دم در به شما‬ ‫امان بدهیم! معتضد در این جلسه در مورد مصدق صحبت‬ ‫کرده و مقایسه‌هایی انجام داده است‪».‬‬ ‫بازداشت آقای مشاور‬ ‫این حاشیه‌ها اما همه ماجرای مراسم بازگشت و سفر به‬ ‫نیویورک نبود‪ .‬بازداشت مشاور مطبوعاتی احمدی‌نژاد آن‌هم‬ ‫درست در لحظه آغاز سخنرانی‌اش در س��ازمان ملل آنقدر‬ ‫برای رئیس‌جمهور و البته رس��انه‌ها مهم ب��ود که به‌عنوان‬ ‫مهترین مساله در نشست خبری پس از ورود به ایران مطرح‬ ‫و البته در صدر اخبار رسانه‌ها قرار گرفت‪.‬‬ ‫آنجا که محمود احمدی‌نژاد با اظهار تاسف از بازداشت‬ ‫علی‌اکبر جوانفکر‪ ،‬مشاور مطبوعاتی خود گفت‪« :‬در فضای‬ ‫سیاسی کنونی که جهان منتظر ش��نیدن دیدگاه‌های ملت‬ ‫ایران در س��ازمان ملل بود بازداشت مشاور رئیس‌جمهوری‬ ‫بس��یار تاس��ف‌انگیز اس��ت و آن را پیگی��ری می‌کن��م‪».‬‬ ‫رئیس‌جمهوری کش��ورمان همچنین گف��ت‪« :‬باتوجه به‬ ‫این مساله بازداشت مش��اور مطبوعاتی رئیس‌جمهوری در‬ ‫حالی که جهان مترصد شنیدن دیدگاه‌های ایران بود بسیار‬ ‫تاسف‌برانگیز است‪ ».‬احمدی‌نژاد تصریح کرد‪« :‬تاسف بیشتر‬ ‫از آن جهت اس��ت آقای جوانفکر به اتهام توهین به رهبری‬ ‫بازداشت شده که هیچ ایرانی آن را نمی‌پذیرد‪ .‬ضمن اینکه‬ ‫این موضوع را پیگیری می‌کنم‪».‬‬ ‫ای��ن س��خنان رئیس‌جمه��ور در حالی بیان ش��د که‬ ‫دادس��تانی تهران اندکی قبل از آن در بیانیه‌ای چنین گفته‬ ‫بود‪« :‬علی‌اکبر جوانفکر که پیش‌تر از سوی دادگاه کیفری‬ ‫اس��تان تهران و همچنین دادگاه انقالب اسالمی تهران به‬ ‫دو فقره حبس تعزیری محکوم شده بود‪ ،‬شامگاه چهارشنبه‬ ‫گذشته برای اجرای حکم محکومیت خود به زندان معرفی‬ ‫شد‪.‬بنا به احکام صادره از سوی ش��عب دادگاه‌های یاد‌شده‬ ‫که به تایید دیوان‌عالی کش��ور و دادگاه تجدیدنظر اس��تان‬ ‫تهران نیز رس��یده‪ ،‬نامبرده به اتهام توهی��ن به مقام معظم‬ ‫رهبری‪ ،‬نش��ر مطالب خ�لاف موازین اس�لامی و مطالب‬ ‫مخالف عفت عمومی عالوه ب��ر دو فقره محکومیت حبس‬ ‫تعزیری‪ ،‬به محرومیت از هرگونه اشتغال و فعالیت مطبوعاتی‬ ‫و رسانه‌ای نیز محکوم شده است‪ ».‬بالفاصله پس از سخنان‬ ‫رئیس‌جمهور درباره علی‌اکبر جوانفکر رس��انه‌های نزدیک‬ ‫به دولت نیز ب��ا مواضعی نزدی��ک به احمدی‌ن��ژاد به درج‬ ‫مصاحبه‌های متعدد با چهره‌های حقوقی و سیاسی پرداختند‬ ‫مهدی کوچ��ک‌زاده‪ ،‬عضو جبه��ه پای��داری در این‬ ‫مورد گفت‪« :‬بنده نمی‌دانم چه فلس��فه‌ای وج��ود دارد که‬ ‫این بازداش��ت‌ها در گذش��ته انجام نش��ده‪ ،‬ولی حاال انجام‬ ‫می‌شود‪ ».‬مهدی کوچک‌زاده درخصوص زمان اجرای حکم‬ ‫مش��اور مطبوعاتی رئیس‌جمهور نیز خاطرنش��ان می‌کند‪:‬‬ ‫«من نمی‌دانم فلسفه‌اش چیست‪ ،‬حکم در یک زمانی صادر‬ ‫می‌شود و سپس ماه‌ها بعد طرف زندانی می‌شود‪ .‬من چون‬ ‫دلیل و فلسفه آن را نمی‌دانم اظهارنظر نمی‌کنم‪».‬‬ ‫وی درباره اتهام جوانفکر مبنی‌ب��ر توهین به رهبری‬ ‫نیز تصریح کرد‪« :‬فارغ از اینکه روزنامه وابس��ته به دولت یا‬ ‫جای دیگر است من باور نمی‌کنم در مجموعه وسیع افرادی‬ ‫که در خبرگزاری جمهوری اسالمی و روزنامه کار می‌کنند‬ ‫آدم‌هایی نباش��ند که اگر خدای ناکرده با توهین به رهبری‬ ‫مواجه بشوند به این راحتی از کنارش بگذرند‪ ».‬کوچک‌زاده‬ ‫در پایان تاکید کرد‪« :‬بنده در محل کار خودم اگر کس��ی به‬ ‫رهبری انقالب توهین بکند قبل از اینکه به دستگاه قضایی‬ ‫برسد کاری می‌کنم که تا آخر عمر پشیمان بشود‪».‬‬ ‫در مقاب��ل ای��ن اظهار‌نظ��ر حمید‌رضا‌ ترقی اس��ت‪:‬‬ ‫درخصوص همزمانی اجرای حکم فرزندان هاشمی و آقای‬ ‫جوانفکر معتقد است‪« :‬اینها همه‌اش تصادفی است! و خیلی‬ ‫نمی‌شود رویش عالمت سیاسی گذاشت!»‬ ‫سیدمهدی هاشمی نیز در خصوص بازداشت علی‌‌اکبر‬ ‫جوانفکر گفت‪« :‬متاسفانه در خیلی از موارد به‌دنبال بهترین‬ ‫راهکار نمی‌گردیم و نخس��تین چیزی را ک��ه به ذهن‌مان‬ ‫می‌رسد اجرا می‌کنیم‪ .‬قوه قضايیه چند ماه در اجرای حکم‬ ‫تامل کرده بود و می‌توانست اندکی دیگر هم صبر کند‪».‬‬ ‫گفت‌وگوی تلفنی احمدی‌نژاد با جوانفکر‬ ‫روز یکش��نبه گذش��ته خبرگزاری دولتی ایرنا نوشت‪:‬‬ ‫«معاون رئیس‌جمهوری در امور قانون اساسی از دفاع قاطعانه‬ ‫محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری در جلسه یکشنبه هیات‬ ‫دولت از علی‌اکبر جوانفکر خبر داد‪».‬‬ ‫ایرنا به نقل از میرتاج الدینی نوشت‪« :‬رئیس‌جمهوری‬ ‫پیگیر موضوع بازداشت است و رئیس‌جمهوری نیز گفت که‬ ‫با جوانفکر مشاور مطبوعاتی خود تلفنی صحبت کرده است‪».‬‬ ‫وی خاطرنش��ان کرد‪« :‬جوانفکر در این گفت‌وگوی تلفنی‬ ‫تاکید کرده که اتهام توهین به رهبری‪ ،‬او را بیشتر از زندان‬ ‫عذاب می‌دهد‪ ».‬این عضو کابینه دولت دهم با تشریح سوابق‬ ‫ارزنده جوانفکر در تبعیت از رهبر معظم انقالب و خدمت به‬ ‫نظام جمهوری اسالمی‪ ،‬ادامه داد‪« :‬همگان از اتهام توهین‬ ‫به رهبری برای آقای جوانفکر تعجب می‌کنند‪ ،‬چرا‌که ایشان‬ ‫معتقد به والیت‌فقیه و ش��یفته مقام‌معظم‌رهبری هستند‪».‬‬ ‫وزیر ارشاد نیز همان روز در بازدیدی که از ایرنا داشت گفت‪:‬‬ ‫«رئیس‌جمهوری موضوع بازداش��ت علی‌اکب��ر جوانفکر‪،‬‬ ‫مدیرعامل ایرنا و سرپرست موسسه فرهنگی ‪ -‬مطبوعاتی‬ ‫ایران را پیگیری خواهد کرد‪ .‬در خانواده و نظام ما یک اتفاق‬ ‫رخ داده که ربطی به دیگران ندارد و باید به‌گونه‌ای عمل کرد‬ ‫که دیگران نتوانند سوء استفاده کنند و با تشدید مسائل داخلی‬ ‫به آن دامن بزنند‪ ».‬وزیر فرهنگ و ارشاد اسالمی خاطرنشان‬ ‫کرد‪« :‬تالش ما بر این بود که این اتفاق (بازداشت جوانفکر‌)‬ ‫رخ ندهد و انتظ��ار بود اعمال م��اده ‪ 18‬در ارتب��اط با آقای‬ ‫جوانفکر صورت گیرد‪ ،‬اما درعین حال امیدواریم که به‌‌زودی‬ ‫شاهد پایان این مساله باشیم‪ ».‬حس��ینی گفت که در سفر‬ ‫اخیر استانی‌اش نیز این موضوع را با رئیس‌دفتر مقام معظم‬ ‫رهبری درمیان گذاش��ته و امیدوار است هرچه سریع تر این‬ ‫مشکل برطرف شود‪.‬‬ ‫مسیر عادی برای آزادی جوانفکر مسدود است‬ ‫در آخرین تحول در این مورد وکی��ل جوانفکر گفت‪:‬‬ ‫«مجاری عادی برای آزادی مدیرعامل خبرگزاری ایرنا بسته‬ ‫است‪ ».‬قهرمان شجاعی درباره آخرین وضعیت «علی‌اکبر‬ ‫جوانفکر» اظهار داش��ت‪« :‬حکم آقای جوانفکر قطعی بوده‬ ‫و به اجرا درآمده اس��ت‪ .‬بعد از اج��رای حکم قطعی مجاری‬ ‫عادی برای هر‌گونه تغییر در اجرای حکم مس��دود است اما‬ ‫اعمال ماده ‪ 18‬از اختیارات خاص رئیس قوه قضايیه است‪.‬‬ ‫بر اس��اس ماده ‪ 18‬قانون تش��کیل دادگاه‌ه��ای عمومی و‬ ‫انقالب‪ ،‬چنانچه رئیس قوه‌قضايیه حکمی‌را خالف تشخیص‬ ‫دهد‪ ،‬می‌تواند دستور رس��یدگی مجدد را صادر و در صورت‬ ‫لزوم‪ ،‬اجرای حکم را متوقف کند‪ .‬بعد از قطعی ش��دن حکم‬ ‫آقای جوانفکر‪ ،‬درخواس��ت اعمال ماده ‪ 18‬دادیم‪ ،‬اما توجه‬ ‫نش��د و چون خود را ملزم به رعایت موازین قانون می‌دانیم‪،‬‬ ‫درخواست جدیدی در این زمینه ارائه نکردیم‪ .‬چنانچه رئیس‬ ‫قوه‌قضايیه خودش باتوجه به حساس��یت پرونده و انعکاس‬ ‫گسترده موضوع تش��خیص دهد‪ ،‬می‌تواند دستور به توقف‬ ‫اجرای حکم و اعاده دادرس��ی دهد‪ .‬رئیس‌جمهور ش��خصا‬ ‫پیگیر موضوع جوانفکر اس��ت‪ ».‬آنچه به نظر مي رسد اين‬ ‫است كه حاميان دولت اكنون وارد فاز جديد سياسي خود شده‬ ‫اند و براي انتخابات رياس��ت جمهوري آماده مي شوند‪ .‬آنها‬ ‫اكنون روزهاي مهمي را سپري مي كنند‪ .‬بازداشت علي اكبر‬ ‫جوانفكر كه مشاور مطبوعاتي رئيس جمهور است و هدايت‬ ‫تيم رسانه اي دولت را بر عهده دارد نكته مهمي در آغاز فاز‬ ‫جديد سياست ورزي آنان است‪g .‬‬
‫اجراي حكم آقاي مشاور‬ ‫علي‌اكبر جوانفكر كيست و چگونه فكر مي كند؟‌‬ ‫‪2‬‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫علی‌اکبر جوانفکر در سال ‪ 1338‬در تهران به‌دنیا آمد‪.‬‬ ‫او س��ال‌ها از مدیران میانی خبرگزاری جمهوری اس�لامی‬ ‫– ایرنا – بود‪ .‬جوانفکر ام��ا در دوران تصدی‌گری محمود‬ ‫احمدی‌نژاد بر شهرداری تهران ش��روع به پیشرفت کرد‪ .‬او‬ ‫مشاور مطبوعاتی رس��انه‌ای محمود احمدی‌نژاد و به‌همراه‬ ‫او از شهرداری پایتخت با همان سمت به ریاست‌جمهوری‬ ‫منتقل ش��د‪ .‬جوانفکر عالوه ب��ر این س��مت‪ ،‬مدیرعاملی‬ ‫خبرگزاری ایرن��ا را نیز به‌دس��ت آورد‪ .‬جوانفکر از نیروهایی‬ ‫بود که پس از انقالب به خبرگزاری ایرنا رفت و مسئول دفتر‬ ‫خبرگزاری ایرنا و یاسوج و آبادان بود‪ .‬وی سپس برای تاسیس‬ ‫دفتر خبرگزاری جمهوری اسالمی به اسپانیا اعزام شد‪ .‬تا زمان‬ ‫صدور فتوی قتل سلمان‌رشدی توسط حضرت امام‌(ره) وی‬ ‫در اسپانیا اقامت داشت‪ .‬او در این جریان و به دفاع از فتوای‬ ‫حضرت امام(ره‌) در یک گفت‌وگوی رادیویی ش��رکت کرد‪.‬‬ ‫سخنان او از طرف دولت اسپانیا تهدید به قتل تلقی و ضمن‬ ‫ایجاد جنجال علیه ایران‪ ،‬منجر به ع��دم تمدید ویزای وی‬ ‫توسط دولت اسپانیا شد‪ .‬او در دوران مدیریت عبداهلل ناصری‬ ‫در خبرگزاری ایرنا از این سازمان جدا شد‪ .‬جوانفکر ابتدا توسط‬ ‫«احمد خادم المله» دوس��ت قدیمی‌و همکار سابق خود در‬ ‫ایرنا به محمود احمدی‌نژاد که تازه به شهرداری تهران رفته‬ ‫بو ‍د معرفی شد‪ ،‬از آن هنگام یکی از افراد نزدیک و همچنین‬ ‫در جریان تبلیغات‌های وی از مش��اوران ارشد رئیس‌ دولت‬ ‫نهم و دهم بود‪ .‬جوانفکر دارای مدرک فوق‌دیپلم خبرنگاری از‬ ‫دانشگاه عالمه طباطبایی‪ ،‬لیسانس و فوق‌لیسانس مدیریت‬ ‫دولتی از مرکز آموزش مدیریت دولتی است‪ .‬همچنین گفته‬ ‫می‌شود دکترای مدیریت در موسسه اورتگا و گازت اسپانیا‬ ‫وابسته به دانشگاه کمپلوتنسه را طی کرده اما فرصتی برای‬ ‫ارائه تز خود دریافت نکرده است‪ .‬وی پس از بازگشت به ایران‬ ‫تا سال ‪ 1379‬نماینده خبرگزاری ایرنا در دفتر حضرت آیت‌اهلل‬ ‫خامنه‌ای بود و در دولت سید‌محمد خاتمی مجددا به‌عنوان‬ ‫مسئول دفتر خبرگزاری ایرنا به مادرید اعزام شد‪.‬‬ ‫اگرچه نزدیکی علی اکبر جوانفکر به حلقه نزدیک به‬ ‫یاران احمدی‌نژاد بسیار نزدیک و مش��هود بود اما حضور او‬ ‫در برنامه‌ تلویزیونی روبه‌فردا و نشس��تنش در مقابل حمید‬ ‫رسایی‪ ،‬نماینده حامی‌دولت در مجلس نشان داد که او كامال‬ ‫نزديك به طيف حاميان دولت است و از مهره هاي كليدي‬ ‫اين طيف محسوب مي شود‪ .‬جوانفکر در این مناظره در دفاع‬ ‫از مش��ایی و نزدیکی دیدگاهش با احمدی‌نژاد گفت‪« :‬این‬ ‫حرف غلطی است که بگوییم رئیس‌جمهور آقای مشایی را‬ ‫نمی‌شناس��د در حالی‌که بارها اعالم کرده است که این فرد‬ ‫مورد تایید من است و من ایشان را می‌شناسم‪ ».‬او با اشاره به‬ ‫حرف‌های مشایی ادامه داد‪« :‬شما به نقد حرف‌های مشایی‬ ‫بپردازید چرا او را از حرف زدن من��ع می‌کنید؛ در ایران همه‬ ‫آزادند که حرف خود را بزنند چرا خفقان ایجاد می‌کنید؟»‬ ‫مشاور رس��انه‌ای رئیس‌جمهور در دفاع تمام قد خود‬ ‫از مش��ایی در این برنامه ب��ا رد گفته‌های رس��ایی مبنی‌بر‬ ‫پوشش خبری رسانه‌های خارجی از سخنان مشایی گفت‪‌:‬‬ ‫«رس��انه‌های خارجی هیچ گاه از مش��ایی حمایت نکردند‬ ‫و چیزهایی ک��ه آنها مط��رح می‌کنند اصال معیار نیس��ت‪.‬‬ ‫اینها همه حواش��ی و مس��ائل داخلی اس��ت که آنها مطرح‬ ‫کردند‪ .‬رئیس‌جمهور ایش��ان را یک فرد والیی می‌دانند که‬ ‫بع��د از انقالب خدمات زی��ادی را به نظام کرده‌اند‪ .‬انس��ان‬ ‫ممکن‌الخطاس��ت؛ باالخره آقای مش��ایی یک حرفی زده‬ ‫و آنها یک تیکه‌هایی را برداش��ت و در جامعه فضاس��ازی‬ ‫صداو‌س��یما‬ ‫می‌کنند‪ ،‬مثال رئیس‌جمهور در روز خبرنگار در ‌‌‬ ‫س��خنرانی کردن��د و یکی از مقام��ات عالی‌رتبه کش��ور از‬ ‫همین صحبت‌ها برداش��ت س��وء کرده بودن��د‪ .‬بنده نظرم‬ ‫این اس��ت که اگر در جامعه موجی ایجاد ش��ود باید منش��ا‬ ‫موج را در یابیم و قضاوت عادالنه داش��ته باش��یم‪ ».‬ش��اید‬ ‫پس از این برنامه ب��ود که نزدیکی بیش از ح��د جوانفکر و‬ ‫مش��ایی در کانون توجهات قرار گرفت‪ ،‬اما جوانفکر پس از‬ ‫خبر مربوط به پذیرش اس��تعفای حجت‌االسالم مصلحی‬ ‫از س��مت وزارت اطالعات بود‪ .‬ایرنا در آن روز خبری با این‬ ‫عنوان که رئیس‌جمهور با استعفای آقای مصلحی موافقت‬ ‫کرده روی خروج خود قرار داد‪ ،‬اما او با این امر مخالفت کرد‪.‬‬ ‫رهبری در نامه‌ای خطاب به آقای مصلحی نوشتند‪:‬‬ ‫«بسم‌‌اهلل الرحمن الرحیم‪ ،‬حجت‌‌االسالم جناب آقای‬ ‫مصلحی دام توفیق��ه‪ ،‬وزیر محترم اطالعات‪ ،‬اس��تحکام و‬ ‫انس��جام و روزآمد بودن دس��تگاه اطالعاتی کشور یکی از‬ ‫پایه‌های مهم اقتدار نظام اس�لامی اس��ت‪ ،‬بنابراین از شما‬ ‫می‌خواهم بیش از پیش در انجام ماموریت‌های مهم داخلی‬ ‫و خارجی وزارت اطالعات اهتمام به‌خرج داده و با س��رمایه‌‬ ‫عظیمی‌که آن وزارتخانه از نیروی انسانی توانمند و انقالبی‬ ‫و متدین و فناوری‌های روز برخوردار است و با حمایت دولت‬ ‫خدمتگزار و همکاری سایر نهادهای اطالعاتی اجازه ندهید‬ ‫کوچکترین فترت و سس��تی در انجام وظای��ف قانونی آن‬ ‫دستگاه مهم پیش آید‪ .‬برای شما و معاونان و مدیران محترم‬ ‫و همه‌ فرزندان عزی��ز انقالب��ی‌ام در وزارت اطالعات دعا‬ ‫می‌کنم‪ .‬موفق و موید باشید‪» .‬‬ ‫علی‌اکبر جوانفکر در تاریخ ‪ ۲۹‬آب��ان ‪ ،۱۳۹۰‬به دلیل‬ ‫چاپ مطالب خالف موازین اس�لامی به شش ماه و انتشار‬ ‫تصاویر خ�لاف عف��ت عمومی به ش��ش ماه دیگ��ر و در‬ ‫مجموع به یک سال زندان و همچنین سه سال محرومیت‬ ‫از فعالیت‌ه��ای مطبوعاتی محک��وم ش��د‪ .‬از دیگر دالیل‬ ‫محکومیت جوانفکر مصاحبه او با روزنامه اعتماد و سخنانش‬ ‫در ارتباط با قوه قضايیه و س��خنان دادس��تان کل کشور و‬ ‫همچنین توهین به حج��اب اس�لامی در ویژه‌نامه خاتون‬ ‫اعالم بود‪.‬‬ ‫او در مصاحبه جنجالی‌اش ب��ا روزنامه اعتماد بار دیگر‬ ‫با دفاع از مشایی گفت‪« :‬مش��ایی بازجویی نشده‪ ،‬اما دیگر‬ ‫نمی‌گذارند تحرک سیاسی داشته باشد‪ .‬چقدر آدم بیگناه به‬ ‫خاطر مشایی دستگیر شده؛ برای چه؟ چون مشایی را مردم‬ ‫دوست دارند‪ ،‬تخریبش می‌کنند؟»‬ ‫در اسفند ماه ‪ 1390‬حکم یک سال حبس و پنج سال‬ ‫محرومیت از عضویت در احزاب و گروه‌های سیاسی به اتهام‬ ‫توهین به رهبری که مورد اعتراض جوانفکر قرار گرفته بود‍‍‬ ‫تایید شد‪ .‬اما او با برپایی یک کنفرانس مطبوعاتی بار دیگر‬ ‫سخنان خود را تکرار و به حکم صادره اعتراض کرد‪.‬‬ ‫در همین روز ماموران امنیتی دادستانی تهران‬ ‫برای دس��تگیری علی‌‌اکبر جوانفکر به ساختمان‬ ‫موسسه مطبوعاتی ایران رفتند‪ .‬اما تالش برای‬ ‫دس��تگیری وی با مقاومت برخی کارکنان‬ ‫روزنامه ایران روبه‌رو شد‪ .‬در این جریان‬ ‫«مصیب نعیم��ی»‪ ،‬مدیر‌مس��ئول‬ ‫روزنامه الوفاق و تعدادی از خبرن��گاران و کارکنان روزنامه‬ ‫ایران بازداشت شدند‪.‬‬ ‫دادس��تان کل تهران‪ ،‬درباره بازداشت جوانفکر گفت‪:‬‬ ‫«به‌رغم ادعای قانونگرایی‪ ،‬جوانفکر در قبال دستور قضایی‬ ‫و اقدام ماموران مقاومت کرده و با تماس‌های تلفنی و حضور‬ ‫در جمع کارکنان موسسه موجب تحریک کارکنان و ایجاد‬ ‫اخالل و‌بی‌نظمی‌ در رون��د کاری روزنامه ش��د که پس از‬ ‫این حوادث حسب دس��تور دادستان‪ ،‬ماموران محل را ترک‬ ‫کردند‪ ».‬اما پس از هفت ماه از تایید حکم بازداشت جوانفکر‬ ‫و مقاومت او در مقابل مام��وران که با حمایت رئیس‌جمهور‬ ‫صورت گرفته بود و درحالی که محمود احمدی‌نژاد هنوز در‬ ‫آخرین سفر نیویورک به س��ر می‌برد‪ ،‬شامگاه پنجم مهرماه‬ ‫وی بازداش��ت ش��د‪ .‬دادس��تانی تهران در این باره با اعالم‬ ‫جرائم او بیان داش��ت‪« :‬بنا به احکام صادره از سوی شعب‬ ‫دادگاه‌های یاد‌ش��ده که به تایید دیوان‌عالی کشور و دادگاه‬ ‫تجدیدنظر استان تهران نیز رسیده‪ ،‬نامبرده به اتهام توهین به‬ ‫مقام معظم رهبری‪ ،‬نش��ر مطالب خالف موازین اسالمی و‬ ‫مطالب مخالف عفت عمومی عالوه بر دو فقره محکومیت‬ ‫حبس تعزیری‪ ،‬به محرومیت از هرگونه اش��تغال و فعالیت‬ ‫مطبوعاتی و رسانه‌ای نیز محکوم شده است‪ ».‬حاال اگرچه‬ ‫علي‌اكبر جوانفكر براي اجراي حكمش در زندان به سر مي‬ ‫برد اما هم برخي وزراي كابينه و هم شخص محمود احمدي‬ ‫نژاد از رايزن��ي ها ب��راي آزادي او خبر مي دهن��د‪ .‬محمود‬ ‫احمدي نژاد وعده داده است كه تمام تالشش را براي آزادي‬ ‫مشاورش انجام دهد‪ .‬كار تا آنجا پيش رفت كه اواسط هفته‬ ‫گذشته حتي شايعاتي درمورد آزادي قريب الوقوع جوانفكر‬ ‫مطرح شد‪ .‬او اما همچنان در زندان به سر مي برد‪g .‬‬ ‫‪47‬‬
‫سياست‌خارجي‌‬ ‫پرپاگانداي صهيونيستي‬ ‫مضحكه‬ ‫صهيونيستي‬ ‫عقب‌نشيني نتانياهو از طرح اكتبر‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫سخنراني نتانياهو در سازمان ملل و نقاشي كودكانه او اسباب تحقيرش را فراهم كرد‪.‬‬ ‫‪48‬‬
‫‪1‬‬ ‫حسن‌هانی‌زاده‪/‬کارشناس مسائل خاورمیانه‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫اظه��ارات اخی��ر بنیامی��ن نتانیاه��و‪ ،‬نخس��ت‌وزیر‬ ‫رژیم‌صهیونیس��تی در نشس��ت مجمع عمومی سازمان ملل‬ ‫که در آن ب��رای فعالیت هس��ته‌ای جمهوری اس�لامی خط‬ ‫ی ترسیم کرده است‪ ،‬بازتاب زیادی در رسانه‌های غربی‬ ‫قرمز ‌‬ ‫داشت‪ ،‬اما این رسانه‌ها این اظهارات را یک طنز سیاسی تلقی‬ ‫کردند‪ .‬بنیامین نتانیاهو که یکی از تندروترین شخصیت‌های‬ ‫رژیم‌صهیونیستی است با ارائه یک نقاشی به حاضران در تاالر‬ ‫سخنرانی س��ازمان ملل با ماژیک قرمز خطی را روی نقاشی‬ ‫یک بمب کش��ید و اعالم کرد که این خط‌قرمز ایران اس��ت‪.‬‬ ‫این حرکت با خنده حاضران مواجه شد‪ ،‬زیرا اقدام نخست‌وزیر‬ ‫اس��رائیل حرکات مضحک معمر قذافی‪ ،‬رهبر سابق لیبی در‬ ‫سخنرانی‌های سابق خود در مقر س��ازمان ملل را تداعی کرد‪.‬‬ ‫نتانیاهودرسخنرانیخوددرسازمانمللثابتکردکهازپختگی‬ ‫سیاسی الزم برخوردار نیست و با عصبانیت کامل تالش کرد تا‬ ‫ثابت کند همچنان از قدرت بازدارندگی الزم برای منع ایران از‬ ‫دستیابی به فناوری هسته‌ای برخوردار است‪ .‬از نظر رسانه‌های‬ ‫بین‌المللی‪ ،‬نتانیاهو در ش��رایطی نیست که برای فعالیت‌های‬ ‫هسته‌ای کشورهای عضو سازمان ملل خط قرمزی تعیین کند‪،‬‬ ‫زیرا اسرائیل خودش بیش از ‪ 200‬کالهک هسته‌ای در اختیار‬ ‫دارد‪ .‬رژیم‌صهیونیس��تی که تاکنون از امضای موافقتنامه منع‬ ‫گسترش سالح‌های هس��ته‌ای خودداری کرده‪ ،‬از نظر حقوق‬ ‫بین‌الملل این حق را ندارد که سایر کش��ورهای عضو آژانس‬ ‫بین‌المللی انرژی هس��ته‌ای را به بمباران تاسیسات هسته‌ای‬ ‫آنان تهدید کند‪ .‬نفس این تهدید‪ ،‬نقض آشکار موافقتنامه‌های‬ ‫ژنو و وین تلقی می‌شود‪ ،‬زیرا به موجب قوانین آژانس بین‌المللی‬ ‫هر کشوری تحت ضوابط خاص آژانس حق استفاده صلح‌آمیز‬ ‫از فناوری هس��ته‌ای را دارد و هیچ کشوری نمی‌تواند این‌گونه‬ ‫کشورهاراتهدیدکند‪.‬هر‌چندرسانه‌هایغربیتهدیداترهبران‬ ‫رژیم‌صهیونیستی را چندان جدی نمی‌گیرند‪ ،‬اما اگر رهبران این‬ ‫رژیمدستبهحماقتیعلیهتاسیساتهسته‌ایایرانبزنندقطعا‬ ‫جامعه جهانی از این اقدام اسرائیل پشتیبانی نخواهد کرد‪ .‬به‌نظر‬ ‫می‌رسد که اظهارات نخس��ت‌وزیر رژیم‌صهیونیستی تنها در‬ ‫چارچوب پروپاگاندای سیاسی قابل تجزیه و تحلیل است؛ زیرا‬ ‫اسرائیل به لحاظ سیاسی و اقتصادی در بدترین شرایط قرار دارد‪.‬‬ ‫به لحاظ سیاسی تحوالت اخیر جهان عرب به‌ویژه سرنگونی‬ ‫حسنی مبارک‪ ،‬دیکتاتور سابق مصر و پیروزی اسالمگرایان‬ ‫در این کشور آسیب‌پذیری رژیم‌صهیونیستی را افزایش داد و‬ ‫این رژیم را درانزوای سیاسی کامل قرار داد‪ .‬همچنین از سال‬ ‫‪ 2006‬تاکنون که رژیم‌صهیونیس��تی دچار شکس��ت نظامی‬ ‫فاحشی از حزب‌اهلل لبنان شد‪ ،‬موقعیت سیاسی و نظامی خود‬ ‫را نزد افکار عمومی ملت‌های منطقه از دس��ت داد؛ زیرا پس از‬ ‫نیم‌قرن اسطوره شکس��ت‌ناپذیری ارتش رژیم‌صهیونیستی‬ ‫درهم شکست‪ .‬از سوی دیگر اوضاع اقتصادی و امنیتی بحرانی‬ ‫اسرائیل موجب شده تا بیش از ‪ 270‬هزار تن از یهودیان ساکن‬ ‫اراضی اشغالی در طول دو سال گذشته به اروپا و آمریکا مهاجرت‬ ‫کنند و این امر با اس��تراتژی این رژیم برای جذب هرچه بیشتر‬ ‫یهودیان جهان به سمت فلسطین اشغالی کاملا مغایرت دارد‪.‬‬ ‫بنابراینبروزآشوب‌هایداخلیوافزایشخطراتامنیتیپیرامون‬ ‫اراضی اشغالی و خود‌سوزی بیش از هشت نفر از یهودیان ساکن‬ ‫فلسطین اشغالی موجب شده تا نتانیاهو دست به فرافکنی بزند‬ ‫و یک فضای کاملا امنیتی ب��رای مقابله با بحران‌های داخلی‬ ‫ایجاد کند‪ .‬نتانیاهو به خوبی می‌داند ک��ه هر‌گونه حمله علیه‬ ‫تاسیسات هس��ته‌ای ایران پیامدهای غیر‌قابل تصوری برای‬ ‫رژیم‌صهیونیس��تی به‌دنبال خواهد داش��ت‪ ،‬زیرا ‪ 11‬نیروگاه‬ ‫هسته‌ایاسرائیلموجوددرمنطقهمحدودیمانندصحراینقب‬ ‫در برد موشک‌های ایران قرار دارند‪ .‬نیروگاه دیمونا که بیش از‬ ‫‪ 55‬سال فعالیت دارد به دلیل داشتن اورانیوم با غنای باال اگر مورد‬ ‫هدفقرارگیردیکفاجعهغیر‌قابلتصورزیست‌محیطینهتنها‬ ‫برایفلسطیناشغالی‪،‬بلکهبرایکشورهایاطراففلسطیننیز‬ ‫ایجاد خواهد کرد‪ .‬این امر سبب شده تا رهبران برخی کشورهای‬ ‫منطقهازبروزیکجنگاحتملایمیانایرانورژیم‌صهیونیستی‬ ‫نزد رهبران آمریکا و کش��ورهای اروپایی ابراز نگرانی کنند‪ .‬به‬ ‫همین دلیل موضوع حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران به‌شدت‬ ‫مورد اختالف آمریکا و کابینه افراطی بنیامین نتانیاهو قرار گرفته‬ ‫است؛زیراآمریکانسبتبهصلح‌آمیزبودنفعالیتهسته‌ایایران‬ ‫کاملا آگاه اس��ت‪ .‬اما به‌رغم این اختالفات البی صهیونیستی‬ ‫در آستانه برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا درصدد‬ ‫باجگیری از حزب دموکرات برآمده است‪ .‬البی صهیونیستی‬ ‫از مدت‌ها پیش مدعی ش��ده که باراک اوباما‪ ،‬رئیس‌جمهوری‬ ‫آمریکا نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای ایران بیش از اندازه از خود‬ ‫نرمش نشان می‪‎‬دهد و به همین دلیل این البی تمام امکانات‬ ‫مالی و رسانه‌ای خود را در اختیار «میت رامنی» نامزد افراطی‬ ‫حزب جمهوریخواه قرار داده است‪ .‬اما اشتباهات فاحش میت‬ ‫رامنیدرجریانمبارزاتانتخاباتیبهکاهششانسپیروزیوی‬ ‫در انتخابات آینده منجر شد و بنابراین صهیونیست‌ها بار دیگر‬ ‫احساسکردندکهباراکاوباماازشانسبیشتریبرایپیروزیدر‬ ‫انتخابات برخوردار است‪ .‬بههمیندلیل فشار البیصهیونیستی‬ ‫برای گرفتن امتیازاتی از حزب دموکرات افزیش یافت؛ البته باید‬ ‫توجهداشت اینگونه رفتارها معموالدرهرانتخاباتیدرآمریکااز‬ ‫سوی البی صهیونیستی اتفاق می‌افتد‪ .‬شاخص مهم اختالفات‬ ‫آمریکاورژیم‌صهیونیستی‪،‬موضوعهسته‌ایایراناستکهاین‬ ‫اختالفات حتی از دید رسانه‌های آمریکا و غرب نیز پنهان نمانده‬ ‫و همواره در مدار توجه این رسانه‌ها قرار دارد‪ .‬از نظر آمریکا فعالیت‬ ‫هسته‌ای ایران تابع مقررات و ضوابط آژانس بین‌المللی انرژی‬ ‫هسته‌ای است و جمهوری اس�لامی هیچ‌گاه از پروتکل‌های‬ ‫آژانس عدول نکرده اس��ت‪ .‬اما رهبران رژیم‌صهیونیستی که‬ ‫فناوری هسته‌ای را تنها حق مسلم خود می‌دانند مایل نیستند‬ ‫تحت هیچ شرایطی کشورهای اسالمی منطقه از جمله ایران‬ ‫از این فناوری مهم روز برخوردار باشند‪ .‬اختالف میان رهبران‬ ‫کاخ‌سفید و رژیم اسرائیل موجب شد تا رئیس ستاد ارتش آمریکا‬ ‫اعالم کند که در صورت حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات‬ ‫هسته‌ای ایران‪ ،‬آمریکا به سود اسرائیل علیه ایران وارد جنگ‬ ‫نخواهد ش��د‪ .‬این هش��دار به اختالفات موجود میان آمریکا و‬ ‫اس��رائیل بیش از پیش دامن زد؛ حتی این اختالفات اکنون به‬ ‫سایر کش��ورهای عضو اتحادیه اروپا نیز کشیده شده است‪ .‬اما‬ ‫آیا رژیم‌صهیونیستی قادر خواهد بود بدون هماهنگی با آمریکا و‬ ‫اتحادیه اروپا به تنهایی به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کند؟‬ ‫قطعا این رژیم اگر قصد هر‌گونه حمله به ایران را داشت‪ ،‬هرگز‬ ‫این موضوع را رسانه‌ای نمی‌کرد‪ ،‬زیرا تجربه ثابت کرده در چنین‬ ‫شرایطی معموال اس��رائیل با چراغ خاموش حرکت می‌کند و‬ ‫برنامه‌های نظامی و عملیاتی خود را رسانه‌ای نمی‌کند‪ ،‬بنابراین‬ ‫برآیند تحلیل رس��انه‌های غربی نش��ان می‌دهد که اظهارات‬ ‫نتانیاهوبیشترجنبهرجز‌خوانیداردوتنهادرچارچوبپروپاگاندای‬ ‫سیاسی قرار می‌گیرد‪ .‬در عین حال اعضای کابینه نتانیاهو نیز‬ ‫درباره فعالیت هسته‌ای صلح‌آمیز ایران با یکدیگر اختالف‌نظر‬ ‫دارند و استعفای اخیر شائول موفاز‪ ،‬رهبر حزب کادیما و معاون‬ ‫نخست‌وزیرازعضویتدرکابینهنشانمی‌دهدکهاختالفمیان‬ ‫رهبران این رژیم کاملا جدی است‪ .‬مجموعه این تحوالت و نیز‬ ‫برآیند گزارش رس��انه‌های غربی نشان می‌دهد رژیم اسرائیل‬ ‫به تنهایی توان نظامی الزم را برای هر‌گونه اقدام نظامی علیه‬ ‫ایران ندارد و اظهارات رهبران این رژیم با واقعیت‌های میدانی و‬ ‫سیاسیموجوددرمنطقهوجهانهیچ‌گونههمخوانیندارد‪.‬تنها‬ ‫گزینه‌ای که فراروی رهبران اسرائیل قرار دارد استفاده از البی‬ ‫صهیونیستی برای وادار س��اختن آمریکا به انجام یک سلسله‬ ‫تحرکات سیاسی و اقتصادی علیه ایران است‪g .‬‬ ‫‪49‬‬
‫حسين اهلل‌كرم معتقد‬ ‫است كه سخنراني‬ ‫نتانياهو در مجمع‬ ‫عمومي سازمان‬ ‫ملل نشان‌دهنده‬ ‫درماندگي‬ ‫صهيونيست‌ها در‬ ‫برخورد با برنامه‬ ‫هسته‌اي ايران است‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫تهديدات نظامي رژيم‌صهيونيستي بلوف سياسي است‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫گفت‌وگوی مثلث با حسین اهلل‌کرم‬ ‫‪2‬‬ ‫بنیامین نتانیاهو‪ ،‬نخست وزیر رژیم صهیونیستی در هر کجا که باشد مهمترین دغدغه‌اش ایران است تا جائیکه در مجمع عمومی سازمان ملل نیز بخش عمده‬ ‫سخنرانی‌اش به ایران و مساله هسته‌ای کشور ما اختصاص داشت‪ .‬در این میان و با خط قرمزی که نتانیاهو برای ایران تعیین کرد بازهم زمان حمله نظامی احتمالی‬ ‫این رژیم علیه ایران به تعویق افتاد‪ .‬حمله‌ای که ماه ها یا شاید سال‌هاست که از آن سخن می‌گویند ولی تاکنون نتوانسته‪‎‬اند عملی‌اش کنند‪ .‬در این رابطه گفت‌وگویی‬ ‫با حسین اهلل‌کرم‪ ،‬کارشناس مسائل سیاسی انجام دادیم‪ .‬به عقیده اهلل‌کرم نتانیاهو در سخنرانیاش در سازمان ملل عقب‌نشینی صریحی انجام داد‪ .‬وی از حادثه‬ ‫اکتبر عقب‌نشینی و تهدید خودش را به بهار و اوایل تابستان سال آینده موکول کرد‪ .‬همچنین این کارشناس می گوید مقامات رژیمصهیونیستی می‌خواهند با تهدید‬ ‫ناشی از این حمله‪ ،‬آمریکا را در کنار خودشان داشته باشند و به‌گونه‌ای عمل کنند که این تهدید دامان کش�ور دیگری مانند آمریکا را نیز بگیرد و باعث شود منافع‬ ‫آمریکا با منافع ملی رژیم‌صهیونیستی گره بخورد تا این رژیم بتواند باقی بماند‪.‬‬ ‫ارزیاب�ی ش�ما از صحبت‌های بنیامی�ن نتانیاهو‪،‬‬ ‫نخست‌وزیر اسرائیل در مجمع عمومی سازمان‬ ‫ملل در رابطه با ایران چیست؟‬ ‫‪ l‬بنیامی��ن نتانیاه��و پی��ش از این بح��ث حادثه‬ ‫اکتبر را مط��رح کرده ب��ود؛ حادثه اکتبر به معن��ای این بود‬ ‫که رژیم‌صهیونیس��تی آماده می‌ش��ود تا مراکز اتمی‌ایران‬ ‫را در یک حمل��ه غافلگیرانه مورد هدف ق��رار دهد‪ .‬در این‬ ‫میان آنها س��عی می‌کردند که دیدگاه آمریکا را نس��بت به‬ ‫این عملیات جلب و حمایت آمریکایی‌ها را برای خودش��ان‬ ‫منظور کنند‪ .‬اس��رائیلی‌ها گمان می‌کردند پس از این حمله‬ ‫ضربت��ی‪ ،‬ایرانی‌ه��ا مقابله به مث��ل خواهند ک��رد و به این‬ ‫ترتیب اسرائیل توسط ایران‪ ،‬حماس از داخل سرزمین‌های‬ ‫اش��غالی و همچنین حزب‌اهلل از طری��ق مرزهایی که با این‬ ‫س��رزمین دارد آماج حمالت قرار خواهد گرف��ت‪ .‬از این‌رو‬ ‫آنها از ترس واکنش ش��دید‪ ،‬تالش کردند که آمریکایی‌ها‬ ‫را پش��تیبان این حمله قرار دهند اما پ��س از اینکه ایرانی‌ها‬ ‫واکنش‌های مختلفی نشان دادند‪ ،‬اسرائیلی‌ها مرتب بحثی‬ ‫را تحت عن��وان خط قرمز مطرح کردن��د‪ .‬مفهوم خط قرمز‬ ‫این بود ک��ه آمریکایی‌ه��ا باید خط قرم��زی را برای حدود‬ ‫‪50‬‬ ‫هس��ته‌ای ایران تعیین کنند‪ .‬این مفه��وم در زمان بوش به‬ ‫این صورت بود که ایرانی‌ها به‌هیچ وجه نباید هیچ درصدی‬ ‫از غنی‌س��ازی را در اختیار داشته باش��ند‪ .‬در آن زمان ایران‬ ‫به این خواس��ته آمریکا ت��ن داد‪ ،‬به‌گونه‌ای ک��ه در دولت‬ ‫جن��اب آق��ای س��ید‌محمد خاتم��ی‪ ،‬ایرانی‌ه��ا ن��ه تنها‬ ‫سانتریفیوژهای غنی‌س��ازی را متوقف کردند‪ ،‬بلکه مراکز‬ ‫تامین‌کننده اورانیوم در اصفهان و ی��زد را نیز تحت کنترل‬ ‫درآوردند و آنها را غیر‌فعال کردند‪ .‬پس از حادثه ‪ 11‬سپتامبر‪،‬‬ ‫ایران و آمریکا در یک چالش جدید قرار گرفتند و ایران توسط‬ ‫بوش «محور ش��رارت» لقب داده شد؛ ایرانی‌ها در آن زمان‬ ‫حتی چند دستگاه سانتریفیوژ آزمایشی نیز به‌کار نبردند‪ .‬اما‬ ‫با این وجود بازهم آنها ای��ران را مورد تهدید قرار می‌دادند و‬ ‫باورش��ان بر این بود که ایران کشوری اس��ت که باید مورد‬ ‫حمله آمریکا ق��رار بگیرد‪ .‬محور‌های ش��یطان از نظر بوش‬ ‫عبارت بودند از ایران‪ ،‬عراق و کره‌شمالی‪.‬‬ ‫در چنین شرایطی ایران چگونه دوباره زمام امور‬ ‫را در دست گرفت؟‬ ‫‪ l‬ایرانی‌ه��ا در ی��ک وضعی��ت جدی��د اق��دام به‬ ‫تهدید‌زدایی کردن��د‪ .‬در ای��ن تهدیدزدایی‪ ،‬ای��ران مجددا‬ ‫به س��مت غنی س��ازی اورانیوم رفت؛ ‪ 3/5‬تا ‪ 5‬درصد را در‬ ‫مرحله نخس��ت به‌دس��ت آوردند و در مرحله بعدی زمانی‬ ‫که به ایرانی‌ها میله سوخت‌غنی‌ش��ده ‪20‬درصد‪ -‬که قبال‬ ‫از آرژانتین تهیه می‌شد‪ -‬واگذار نش��د‪ ،‬ایرانی‌ها نیز اجبارا و‬ ‫برای تامین مصارف پزشکی‪ ،‬صنعتی و کشاورزی به سمت‬ ‫تولید اورانیوم ‪‌20‬درصد رفتند‪ .‬این در حالی اس��ت که غرب‬ ‫اصال تصور نمی‌کرد که ایرانی‌ها بتوانند به این س��رعت به‬ ‫توانمندی تامین ‪ 20‬درصد‪ ،‬تولید میله‌ها و صفحه س��وخت‬ ‫برای راه‌اندازی رآکتور تحقیقاتی تهران دس��ت پیدا کنند‪.‬‬ ‫رآکتور تحقیقاتی تهران به‌منظور فع��ال کردن اورانیوم ‪20‬‬ ‫درصد و تبدیل آن به اشعه‌های مختلف گاما‪ ،‬بتا و در نتیجه‬ ‫دستیابی به آمپول‌های مورد نیاز ضدسرطان راه‌اندازی شد‪.‬‬ ‫واکنش آمریکا و رژیم صهیونیستی به این موارد‬ ‫چه بود؟‬ ‫‪ l‬زمانی ک��ه رژیم‌صهیونیس��تی با ای��ن توانمندی‬ ‫ایران روبه‌رو ش��د‪ ،‬به‌دنبال ایجاد خط قرمز و درخواست از‬ ‫آمریکایی‌ها برآمد‪ .‬آمریکایی‌ها نه تنها این خواسته اسرائیل‬ ‫را اجابت نکردند‪ ،‬بلکه اوباما بحث پذیرش مرزهای ‪ 1967‬را‬ ‫نیز مطرح کرد؛ مساله‌ای که محدودسازی رژیم‌صهیونیستی‬
‫را به‌دنبال داش��ت‪ .‬گرچه اوباما نتوانس��ت تا انتها روی این‬ ‫حرفش باقی بماند و از آن عقب‌نش��ینی ک��رد‪ ،‬اما در مقابل‬ ‫اجازه نداد که بح��ث نتانیاهو پیرامون حادث��ه اکتبر ‪2012‬‬ ‫پیگیری شود‪ .‬اسرائیلی‌ها در عمل با اینکه توانستند موضوع‬ ‫را با می��ت رامنی هماهن��گ کنند اما دیدیم در س��خنرانی‬ ‫نتانیاهو در سازمان ملل عقب‌نش��ینی صریح انجام گرفت‪.‬‬ ‫وی از حادثه اکتبر عقب‌نشینی و تهدید خودش را به بهار و‬ ‫اوایل تابستان سال آینده موکول کرد‪ .‬در واقع نخست‌وزیر‬ ‫رژیم‌صهیونیستی در س��ازمان‌ملل از خط قرمزی که دنبال‬ ‫می‌کرد عقب‌‌نشینی کرد و آن را به خط بین ‪ 70‬تا ‪90‬درصد‬ ‫آن هم در س��ال آینده موکول کرد‪ .‬البته ممکن است برخی‬ ‫بگویند رژیم‌صهیونیس��تی در حمله به مرکز اتمی‌ عراق در‬ ‫طول جنگ تحمیلی و همچنین مرکز هس��ته‌ای س��وریه‬ ‫به‌طور ناگهانی و غافلگیرانه حمله ک��رد و تهدید خودش را‬ ‫علنی نکرد‪ .‬از این رو ممکن است اسرائیل با این عقب‌نشینی‬ ‫که در س��خنرانی‌اش انجام داد بخواهد ای��ن عملیات را به‬ ‫سرانجام برساند‪.‬‬ ‫در حال حاضر موض�ع و نگاه نتانیاهو نس�بت به‬ ‫ایران چگونه است؟‬ ‫‪ l‬اساسا نخس��ت‌وزیر اس��رائیل متوجه ناتوانی در‬ ‫هر‌گونه مقابله با ایرانی‌ها شده و وی بهتر از هر کسی در دنیا‬ ‫سخن فرمانده سپاه را درک کرده است‪ .‬سخن فرمانده سپاه‬ ‫مبنی‌بر این بود که در نخستین حمله نظامی‪ ،‬اسرائیل نابود‬ ‫خواهد شد‪ .‬اکنون توانمندی موشکی ایران در حد تولید انبوه‬ ‫می‌تواند رژیم‌صهیونیستی را نابود کند‪.‬‬ ‫در ح�ال حاضر رژیم‌صهیونیس�تی از داخل با چه‬ ‫مشکالت و موانعی روبه‌روست؟‬ ‫‪ l‬این رژیم در حال حاضر از داخ��ل با چالش‌های‬ ‫گوناگونی دست و پنجه نرم می‌کند‪ .‬همچنین برخی نیروها‬ ‫در اطراف این رژیم وج��ود دارند که خواس��تار اضمحالل‬ ‫رژیم‌صهیونیستی هستند‪ .‬حاکمیت این رژیم نیز در چارچوب‬ ‫حمای��ت قدرت‌های بزرگ ق��رار دارد و ام��روز قدرت‌های‬ ‫بزرگ می‌بینند که حمایت از اس��رائیل نمی‌تواند منافع آنها‬ ‫را تامین کند‪ ،‬بلکه این موضعگیری علیه منافع آنها خواهد‬ ‫بود‪ .‬بنابراین رژیم کنونی اس��رائیل به‌خ��ودی خود در حال‬ ‫فروپاش��ی اس��ت و آنها برای ماندگاری خودشان مجبورند‬ ‫جنگی در منطقه راه بی‌اندازند تا آمریکا را در کنار خودشان‬ ‫داشته باشند‪.‬‬ ‫آنها ب�ا تهدی�دات نظام�ی علی�ه ای�ران چطور‬ ‫می‌خواهند منافع خودشان را تامین کنند؟‬ ‫در واقع آنها می‌خواهند با تهدید ناش��ی از این حمله‪،‬‬ ‫آمریکا را در کنار خودشان داشته باشند و به‌گونه‌ای عمل کنند‬ ‫‪ l‬اساس��ا حمل��ه نظام��ی می‌تواند در چند ش��کل‬ ‫واقع شود؛ نخس��ت ضربت نظامی اس��ت که در این رابطه‬ ‫رهبر معظم انقالب فرموده‌اند ایام زدن و در رفتن پایان یافته‬ ‫اس��ت‪ ،‬بنابراین اگر کس��ی ضربتی به ما بزند حتما ضربتی‬ ‫دریافت خواهد کرد‪ .‬مرحله دوم جنگ نظامی‪ ،‬جنگ محدود‬ ‫است که در این حالت بخشی از سرزمین ما مانند شمال تنگه‬ ‫هرمز ممکن اس��ت تحت تصرف نیروهایی از کش��ورهای‬ ‫فرانس��ه‪ ،‬انگیس و آمریکایی‌ها در بیای��د‪ .‬در این حالت آنها‬ ‫تصمیم خواهند گرفت به ایران حمله نظامی گس��ترده کنند‬ ‫و مانند کشور عراق تحت اشغال خودشان در بیاورند‪ .‬مرحله‬ ‫سوم‪ ،‬مرحله‌ای است که با اپوزیسیون داخلی درگیر شوند و‬ ‫نوعی جنگ نرم را راه‌اندازی کنن��د‪ .‬در این حالت ترکیبی از‬ ‫فش��ارهای دیپلماتیک‪ ،‬تحریم‪ ،‬عملیات محدود و براندازی‬ ‫از درون توس��ط مخالفان داخل��ی صورت خواه��د گرفت‪.‬‬ ‫رژیم‌صهیونیستی تنها قادر است حمله و ضربت نظامی را به‬ ‫ایران وارد آورد و از آنجایی که در این وضعیت ایرانی‌ها منافع‬ ‫اس��رائیل را با منافع آمریکا یکی می‌دانند می‌توانند اهداف‬ ‫بس��یار زیادی را مورد حمله خودشان قرار دهند‪ .‬سخن رهبر‬ ‫انقالب مبنی‌بر اینکه زمان زدن و در رفتن گذشته است نیز‬ ‫به همین مفهوم است که وقتی یک ضربت نظامی از سوی‬ ‫رژیم اسرائیل فرضا به تاسیسات نطنز ایران وارد شود در این‬ ‫موقعیت ایرانی‌ها موشک‌های ‪2‬هزار کیلومتر برد خودشان را‬ ‫که در آخرین تمرین آن هدفیابی و نقطه یابی را مورد توجه‬ ‫قرار دادند و موفق بودند استفاده خواهند کرد‪ .‬در حقیقت ایران‬ ‫نیز مرکز اتمی‌دیمونا را در مقابل مورد حمله قرار مي دهد‪ .‬در‬ ‫این وضعیت اس��رائیل به‌عنوان یک کش��ور متجاوز معرفی‬ ‫خواهد شد‪.‬‬ ‫ی علیه ایران وارد کنند؟‬ ‫آیا آنها نمی‌توانند اتهام ‌‬ ‫‪ l‬ببینید باید توجه داشته باشید جمهوری اسالمی‬ ‫ایران تمام دس��تگاه‌های س��انتریفیوژش را تحت نظارت‬ ‫دوربین‌های س��ازمان انرژی اتم��ی‌قرار داده اس��ت پس‬ ‫می‌توانند سازمان‌های بین‌المللی را تحت فشار قرار دهند و‬ ‫اسرائیلی‌ها را از لحاظ دیدگاه جهانی محکوم کنند‪ .‬فرمانده‬ ‫سپاه معتقد است در این حالت اسرائیل نابود خواهد شد که‬ ‫دالیلش در ابتدای مطلب ذکر ش��د‪ .‬با استناد به این دالیل‬ ‫می‌توان گفت اسرائیلی‌ها نه تنها یک بلوف می‌زنند بلکه در‬ ‫بلوف خودشان نیز ثابت قدم نیستند و با تغییر زمان این بلوف‬ ‫را به کف بازدارندگی می‌رسانند‪.‬‬ ‫اگر اس�رائیل علیه ای�ران حمله نظام�ی محدود‬ ‫انجام دهد چه اتفاقی خواهد افتاد؟‬ ‫‪ l‬در این حالت آس��یب‌پذیری آمریکایی‌ها افزایش‬ ‫خواهد یافت؛ آمریکایی که نتوانس��ته به یک قدرت بس��یار‬ ‫کوچک‌تر از ایران یعنی س��وریه غلبه کند و عملیات لیبیزه‬ ‫کردن را در آنجا انجام دهد چطور می‌خواهد در برابر کشوری‬ ‫مانند ایران قد‌علم کند‪ .‬بنابراین اسرائیل یا آمریکا حال چه‬ ‫از طریق مرزهاي ای��ران و چه از طریق تنگه‌هرمز نخواهند‬ ‫توانس��ت عملیات خودش��ان را اجرایی کنن��د‪ .‬در این مورد‬ ‫ممکن است آمریکایی‌ها شروع کننده جنگ باشند اما قطعا‬ ‫توان پایان بخش��یدن به این جنگ را نخواهند داشت‪ .‬تنها‬ ‫آسیب‌پذیری‌ش��ان افزایش خواهد یافت؛ باتوجه به تلفاتی‬ ‫که آمریکا در عراق و افغانس��تان داده و ع��دم توفیقاتی که‬ ‫در سوریه داشته بعید به‌نظر می‌رس��د اصال چنین عملیاتی‬ ‫صورت بگیرد‪.‬‬ ‫بنابراین وضعیت سوریه در سرنوشت ایران نیز‬ ‫بسیار تاثیرگذار است؟‬ ‫‪ l‬قطعا نیروه��ای بیگانه به‌وی��ژه آمریکایی چون‬ ‫در سوریه موفق نشده و زمینگیر شدند به‌دنبال تجدید این‬ ‫مساله در ایران نخواهند بود‪.‬‬ ‫کشورهایی مانند چین و روس�یه در مساله حمله‬ ‫احتمالي نظامی به ایران تا چه حد نقش خواهند‬ ‫داشت؟‬ ‫‪ l‬در واقع وجود روس��یه و چین در ش��ورای امنیت‬ ‫با داشتن عنصر حق وتو باعث شده مس��ئله تهاجم نظامی‬ ‫توس��ط آمریکا یا رژیم صهیونیس��تی با مانع روبه‌رو شود‪.‬‬ ‫آنها حتی به صورت پیش‌دس��تانه هم امکان حمله نظامی‬ ‫علیه ای��ران را ندارند چ��را که جمهوری اس�لامی ایران در‬ ‫رابطه با مس��اله هس��ته‌ای‌اش بس��یار ش��فاف عمل کرده‬ ‫است‪ .‬می‌توان گفت وجود و حضور بازرسان سازمان انرژی‬ ‫اتمی در ایران و دوربین‌های مس��لح آنها که تمام حرکات را‬ ‫ثبت و گزارش کرده‌اند‪ ،‬جای هیچ گونه ش��ک و ش��بهه‌ای‬ ‫باقی نگذاش��ته و آنها اگ��ر حمله‌ای انجام دهند خودش��ان‬ ‫را تباه کرده‌اند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬در این رابطه باید گفت ایران به‌هیچ وجه دست به‬ ‫چنین اقدامی‌نخواهد زد‪ ،‬چرا‌که رژیم‌صهیونیستی خود‌به‌خود‬ ‫در حال فروپاشی است و دیگر دلیلی ندارد ایران آغازگر جنگ‬ ‫باشد‪ .‬به عقیده من در روابط بین‌الملل‪ ،‬کشورها دارای چهار‬ ‫ویژگی حکومت‪ ،‬حاکمیت‪ ،‬مردم و سرزمین هستند‪ .‬در این‬ ‫چارچوب و در رابطه با اسرائیل باید گفت که سرزمین متعلق‬ ‫به فلسطینی‌هاست و توسط اس��رائیلی‌ها به اشغال درآمده‬ ‫است‪ .‬گرچه آنها معتقدند این س��رزمین بدون مردم بوده و‬ ‫به همین‌خاطر به آنجا آمده‌اند‪ .‬وقتی ما می‌بینیم اسرائیلی‌ها‬ ‫فقط در نهایت ح��دود چهار‌میلی��ون نفر جمعی��ت دارند و‬ ‫فلسطینی‌ها حدود هشت‌میلیون نفر‪ ،‬به این نتیجه می‌رسیم‬ ‫که قطعا این سرزمین بدون ساکن نبوده است‪ .‬مردم ساکن در‬ ‫سرزمین‌های اشغالی عمدتا دو تابعیتی هستند و از کشورهای‬ ‫دیگر و به اجبار به این منطقه نقل مکان داده شده‌اند‪ .‬بدون‬ ‫شک چنین ساکنانی عرق خاصی به سرزمین‌شان نخواهند‬ ‫داشت و با اولین گلوله این مکان را ترک خواهند کرد‪.‬‬ ‫با‌توجه به اینکه مقامات رژیم‌صهیونیستی همواره‬ ‫در حال به تعویق انداختن زم�ان حمله نظامی به‬ ‫ایران هستند‪ ،‬آیا می‌توان نتیجه‌گیری کرد که این‬ ‫تهدیدات تنها بلوف سیاسی است و هیچ‌گاه جنبه‬ ‫عملی پیدا نخواهد کرد؟‬ ‫‪ l‬آمریکایی‌ها خودش��ان اذعان داش��ته‌اند بیش از‬ ‫یک میلیون نفر نیروی انسانی برای حمله به ایران نیاز دارند‪.‬‬ ‫باتوجه به تغییر اس��تراتژی‪ ،‬امنیت ملی اوباما شامل کاهش‬ ‫هزینه‌های نظامی اس��ت‪ ،‬این گزینه نیز غیرممکن به‌نظر‬ ‫می‌رس��د‪ .‬آمریکا مطابق دیدگاه نئوکان‌ها به‌دنبال کاهش‬ ‫نیروهای نظامی زمین��ی و همچنین کاه��ش بودجه‌های‬ ‫نظامی‌اش اس��ت‪ .‬آمریکایی‌ها که نیروی زمینی پرقدرتی‬ ‫را برای اش��غال عراق به‌وجود آورده بودند ام��روز این نیرو‬ ‫را حدود ‪30‬درصد کاهش داده‌ان��د‪ ،‬بنابراین امکان عملیات‬ ‫گسترده و اشغال نظامی ایران هم به لحاظ نظامی و هم به‬ ‫لحاظ اقتصادی و مشکالتی که در این راه وجود دارد ممکن‬ ‫نیست‪ .‬ایاالت‌متحده آمریکا در حال حاضر ‪16‬تریلیارد دالر‬ ‫بدهکار است‪ .‬همچنین از دست رفتن بس��یاری از حامیان‬ ‫منطقه‌ای آمریکا نیز امکان حمله نظامی این کشور به ایران‬ ‫و همراهی‌اش با رژیم‌صهیونیستی را ضعیف می‌کند‪.‬‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫در ص�ورت وق�وع جن�گ می�ان ای�ران و‬ ‫رژیم‌صهیونیس�تی به‌نظ�ر ش�ما ک�دام ط�رف‬ ‫اقدام‌کننده و آغازگر خواهد بود؟‬ ‫که این تهدید دامان کشور دیگری مانند آمریکا را نیز بگیرد و‬ ‫باعث شود منافع آمریکا با منافع ملی رژیم‌صهیونیستی گره‬ ‫بخورد تا این رژیم بتواند باقی بماند‪.‬‬ ‫آیا حمله گس�ترده علیه ایران نیز در دس�تورکار‬ ‫برنامه‌های اسرائیل و آمریکا نخواهد بود؟‬ ‫آیا اکن�ون ایاالت‌متحده از لحاظ مس�ائل داخلی‬ ‫توان یک حمله دیگر را دارد؟‬ ‫‪ l‬خی��ر‪ ،‬اکن��ون جنبش‌ه��ای ضد‌وال اس��تریت‪،‬‬ ‫ضد‌آیپک‪ ،‬ضد‌نات��و‪ ،‬ضد‌جنگ و گروه‌ه��ای اجتماعی که‬ ‫تحت عن��وان ‪99‬درصد چالش گ��ر وضعی��ت اجتماعی و‬ ‫اقتصادی آمریکا ش��ده اند امکان هرگون��ه وحدت پیرامون‬ ‫تصمیم‌گیری برای حمله نظامی علیه ایران را سلب کرده‌اند‪.‬‬ ‫در حال حاضر بس��یاری از نخبگان چپ و راست آمریکایی‬ ‫امکان حمله به ای��ران را منتفی می‌دانن��د و آن را به باراک‬ ‫اوباما‪ ،‬رئیس جمهوری نیز اعالم کرده‌اند‪.‬‬ ‫آنها آگاه هستندکه در پی هرگونه حمله نظامی به ایران‬ ‫دچار چالش‌هایی می شوند که این چالش ها موجب سرعت‬ ‫بخشی به وضعیت گذار از جامعه تک قطبی منعطف به جهان‬ ‫چند قطبی خواهد شد‪ .‬از این رو معتقدند که خودشان دیگر‬ ‫نباید به این وضعیت دامن بزنند‪.‬‬ ‫در نهایت به نظر ش�ما اختلاف می�ان آمریکا و‬ ‫رژیم صهیونیستی در رابطه با ایران به کجا ختم‬ ‫خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬به نظر من این دو دولت اصال هیچ اختالفی باهم‬ ‫ندارند و اگر رژیم صهیونیستی دست به یک جنگ روانی علیه‬ ‫ایران می‌زند این جنگ روانی ناظر بر فش��ارهایی اس��ت که‬ ‫آمریکایی‌هاازطریقتحریم‌هایگستردهوعمیقواردمی‌کنند‪.‬‬ ‫باید توجه داشت این تحریم‌ها در ایران تاثیر عمیقی نداشته و‬ ‫نتوانسته ساختار سیاسی را به زانو در بیاورد‪ .‬در این شرایط آمریکا‬ ‫نیز باید دیگر خواب تداوم خام فروشی از ایران را ببیند‪g .‬‬ ‫‪51‬‬
‫سياست‌خارجي‌‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪52‬‬ ‫‪ 5 + 1‬در برزخ تصميم‌گيري‬
‫مساله هسته‌اي و ‪ 2‬انتخاب‬ ‫اختالف نظرها ميان ايران و ‪ 5+1‬پابرجاست‬ ‫محمود واعظی‪ /‬معاون سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک‬ ‫‪1‬‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫آنچه که این روزها و پ��س از برگزاری اجالس مجمع‬ ‫عمومی س��ازمان‌ملل پیرامون پرونده هس��ته‌ای ایران در‬ ‫جریان است با ماه‌های گذش��ته تفاوت چندانی ندارد؛ بدین‬ ‫مفهوم که مواضع جمهوری اسالمی ایران در گذشته بارها‬ ‫نزد ‪ 5+1‬اعالم شده بود و این در حالی است که این مواضع‬ ‫اختالفات زیادی با مواضع ‪ 5+1‬دارد‪ .‬در بغداد و مس��کو نیز‬ ‫ش��اهد این تفاوت‌ها و اختالفات بودی��م‪ .‬اکنون بحثی که‬ ‫پیرامون پرونده هسته‌ای ایران مطرح است به صحبت‌هایی‬ ‫که در سازمان ملل اتفاق افتاده ‪ -‬چه صحبت‌های محمود‬ ‫احمدی‌نژاد‪ ،‬رئیس‌جمهوری ایران و چه اعضای گروه ‪5+1‬‬ ‫به‌ویژه کاترین اش��تون – مربوط می‌شود‪ .‬باید توجه داشت‬ ‫که این صحبت‌ها‪ ،‬تفاوتی در ماهیت مساله ایجاد نمی‌کند‬ ‫و آنچه که از نظر محتوایی و تحلیلی باید بدان پرداخته شود‬ ‫این اس��ت که دولت آمریکا در یک رقابت انتخاباتی به‌سر‬ ‫می‌برد و موضوع هس��ته‌ای ایران بی��ن جمهوریخواهان و‬ ‫دموکرات‌ها یعنی باراک اوبام��ا و میت رامنی به‌عنوان یکی‬ ‫از موضوعات جدی در مس��اله انتخابات مطرح است‪ .‬نقش‬ ‫دولت آمری��کا در مذاکرات هس��ته‌ای ایران بس��یار مهم و‬ ‫پررنگ است‪ ،‬بر این اساس در این وضعیت دولت آمریکا قادر‬ ‫به تصمیم‌گیری نیست؛ یعنی حتی خود شخص اوباما نیز اگر‬ ‫بخواهد موضعی غیر از آنچه که اعالم کرده‌اند را در عمل به‬ ‫اجرا بگذارد در این شرایط رقابت‌های انتخاباتی قادر نخواهد‬ ‫بود‪ .‬بنابراین ت��ا پس از انتخابات ریاس��ت‌جمهوری آمریکا‬ ‫شاهد تغییر ویژه‌ای در شرایط پرونده هسته‌ای ایران از جانب‬ ‫غرب نخواهیم بود‪ .‬البته باید این را پذیرفت که ایران نیز در‬ ‫حال وارد شدن به یک فضای انتخاباتی است؛ بدین معنا که‬ ‫سال آخر دولت آقای احمدی‌نژاد است و چه‌بسا بسیاری از‬ ‫کشورها در حال بررسی این موضوع باشند که در آینده با چه‬ ‫دولتی مواجه خواهند شد‪ .‬به‌همین دلیل این مسائل مذاکرات‬ ‫هسته‌ای ایران را هم کند کرده و هم پیچیده‪ .‬در برهه کنونی‬ ‫پیشنهادات و انتظارات دو طرف از یکدیگر نسبتا مشخص‬ ‫است‪ .‬ایران براس��اس کنوانس��یون ان پی تی که پیرامون‬ ‫فعالیت‌های هسته‌ای کشورهاست یکسری حقوق دارد که‬ ‫جامعه بین‌المللی باید این حقوق را برای جمهوری اسالمی‬ ‫ایران به رسمیت بشناسد‪ .‬تاکنون نیز ایران چیزی بیشتر از‬ ‫حقوق خودش طلب نکرده است‪ .‬از طرف دیگر طرف‌های‬ ‫مذاکره‌کنن��ده در ‪ 5+1‬هم��واره می‌گویند ک��ه به‌دنبال آن‬ ‫هستند که فعالیت‪‎‬های هس��ته‪‎‬ای ایران از مسیر صلح‌آمیز‬ ‫خارج نشود و در همین مسیر گام بردارد‪ .‬در این مقطع دیگر‬ ‫دو طرف باید با استفاده از هنر مذاکره‪ ،‬هنر دیپلماسی و هنر‬ ‫اعتمادس��ازی کمک بگیرند تا بتوانند به نوعی مذاکرات را‬ ‫هدایت و تدبیر کنند که هم آن بخش��ی که خواس��ت ایران‬ ‫است محقق شود و هم نگرانی‌های غربی‌ها برطرف شود‪،‬‬ ‫اما تا زمانی که مذاکرات صورت نگیرد و تفاهم به‌وجود نیاید‬ ‫این اختالفات و مشکالت پابرجاست‪ .‬ضمن اینکه غرب به‬ ‫اسم مسائل هسته‌ای برخی فشارهای سیاسی و اقتصادی را‬ ‫برای ایران تجویز کرده یا تحریم‌هایی وضع کرده که قاعدتا‬ ‫روی مذاکرات تاثیرگذار خواهد بود‪ .‬اکنون برخی این سوال‬ ‫را مطرح می‌کنند که آیا در پی پی��ش رفتن مذاکرات‪ ،‬ایران‬ ‫حاضر به تعلیق یا توقف غنی س��ازی اورانیوم خواهد شد یا‬ ‫خیر؟ به عقیده من جواب به این س��وال در این مقطع هنوز‬ ‫زود اس��ت‪ ،‬چرا که باید صبر کرد و دید که چه پیش می‌آید‪.‬‬ ‫این مسائل‪ ،‬مسائلی است که بس��تگی به خیلی موارد دارد‪.‬‬ ‫به‌عنوان نمونه باید مورد ارزیابی قرار داد کسانی که مذاکره‬ ‫می‌کنند چه به‌دست خواهند آورد و چه چیزی از دست خواهند‬ ‫داد‪ ،‬بنابراین این مسائل را نمی‌توان از قبل بیان و راجع به آنها‬ ‫اظهارنظر کرد‪ .‬موج غنی‌سازی برای فعالیت‌های صلح‌آمیز‬ ‫از حقوق پایه‌ای هر کشوری اس��ت و نمی‌توان به کشوری‬ ‫تحمیل کرد که غنی‌س��ازی برای فعالیت‌ه��ای صلح‌آمیز‬ ‫انجام ندهد؛ غربی‌ها نیز این مس��اله را کاملا قبول دارند و‬ ‫پذیرفته‌اند‪ .‬در رابطه با پرونده هسته‌ای ایران مساله‌ای که‬ ‫وجود دارد این اس��ت که برخی نگرانی‌ها بای��د از بین برود‪.‬‬ ‫در حال حاضر به نتیجه نرس��یدن مذاکرات هسته‌ای ایران‬ ‫چندین علت دارد؛ نخس��ت اینکه پرونده هس��ته‌ای ایران‬ ‫تبدیل به یک پرونده بسیار پیچیده شده‪ ،‬سپس اینکه نقش‬ ‫آمریکا و کشورهای غربی در این مساله خیلی پررنگ شده‬ ‫و در نهایت نیز عدم فرستادن یکسری افراد با طرح و برنامه‬ ‫روش��ن‌تر پای میز مذاکرات موجب طوالنی شدن این روند‬ ‫شد‪ .‬اگر مذاکرات به‌گونه‌ای دیگری هدایت می‌شد‪ ،‬ممکن‬ ‫بود که زودتر به نتیجه برس��د‪ .‬اکنون هم ایران و هم غرب‬ ‫اذعان دارند که به نفع هر دو طرف اس��ت ک��ه از مذاکرات‬ ‫راه‌حلی برای برون رفت از این شرایط پیدا کنند‪.‬‬ ‫در حال حاضر هنوز دو طرف ایران و ‪ 5+1‬نس��بت به‬ ‫یکدیگر اعتماد پی��دا نکرده‌اند و این در حالی اس��ت که اگر‬ ‫این اعتمادسازی صورت بگیرد وضع مذاکرات خیلی تغییر‬ ‫خواهد کرد و بهتر پیش خواهد رفت‪ .‬اکنون یکی از مشکالت‬ ‫عمده این است که دو تیم مذاکره‌کننده نسبت به گفته‌های‬ ‫یکدیگر اصال اعتماد ندارند‪.‬‬ ‫بع��د از انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری آمری��کا طرف‬ ‫‪ 5+1‬کمی از ای��ن حال��ت بالتکلیفی خارج خواهد ش��د و‬ ‫تصمیم‌گیری‌ها برایشان راحت‌تر می‌ش��ود‪ .‬اکنون باتوجه‬ ‫به انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا تصمیم‌گیری برای‬ ‫طرف غربی بسیار مشکل اس��ت‪ .‬از طرف دیگر چون پس‬ ‫از انتخابات آمریکا نیز انتخابات ریاس��ت‌جمهوری ایران در‬ ‫پیش است‪ -‬البته با یک فاصله تقریبا هفت ماهه ‪ -‬ممکن‬ ‫است مذاکرات تحت‌‌الش��عاع قرار گیرد‪ .‬اما این نیز منوط به‬ ‫این مساله اس��ت که آنها بپذیرند تمامی‌نتایج و جمع‌بندی‬ ‫مذاکرات زیر نظر رهب��ر‌معظم انقالب اس��ت‪ .‬به‌ هر حال‬ ‫انتخابات ايران موجب مي شود كه آنها منتظر دولت بعدی‬ ‫در ایران باشند و تعلل کنند تا دولت بعدی روی کار بیاید‪ .‬با‬ ‫این اوصاف در آینده نزدیک نمی‌توان منتظر تغییر خاصی در‬ ‫روند مذاکرات هسته‌ای ایران بود‪g .‬‬ ‫‪53‬‬
‫صباح زنگنه در گفت‌وگو با مثلث؛‬ ‫‪2‬‬ ‫غرب بايد از مواضع‌اش عدول‌كند‬ ‫مساله هس�ته‌ای ایران تا حدی برای جهانیان اهمیت دارد که حتی در مجمع عمومی سازمان ملل نیز‬ ‫به این مس�اله پرداخته شد‪ .‬از سخنان حاش�یه‌ای گرفته تا س�خنان اصلی بنیامین نتانیاهو‪ ،‬نخست‌وزیر‬ ‫رژیم‌صهیونیستی در رابطه با پرونده هسته‌ای ایران‪ .‬وی در سخنرانی ساالنه‌اش در اجالس مجمع عمومی‬ ‫سازمان‌ملل اشاره کرد تنها راه مسالمت‌آمیز برای ممانعت از دستیابی ایران به بمب اتمی‌تعیین یک خط‬ ‫قرمز روشن از سوی جامعه بین‌المللی برای ایران است‪ .‬در همین حال کشورهای‪ 5+1‬شامل آمریکا‪ ،‬روسیه‪،‬‬ ‫بریتانیا‪ ،‬فرانسه‪،‬آلمان و چین نیز در پی سخنرانی نتانیاهو گردهم آمدند و درباره برنامه هسته‌ای ایران رایزنی‬ ‫کردند‪ .‬به‌دنبال این گردهمایی کاترین اشتون‪ ،‬مسئول سیاست‌خارجی اتحادیه اروپا اعالم کرده که طرح‬ ‫جدیدی برای آغاز مذاکرات با ایران ارائه شده که مورد توافق اعضای ‪ 5+1‬است‪ .‬این مباحث بهانه‌ای شد‬ ‫تا گفت‌وگویی با صباح زنگنه‪ ،‬کارشناس مسائل سیاس�ی انجام دهیم؛ وی معتقد است کشورهای غربی‬ ‫در قبال مساله هسته‌ای ایران همچنان طلبکار هستند و نمی‌خواهند از یکسری اصول کوتاه بیایند‪ .‬زنگنه‬ ‫می‌گوید مساله هسته‌ای ایران یک بحث سیاسی محض است و به نوع نگاه غربی‌ها به ایران بازمی‌گردد‪.‬‬ ‫از طرف دیگر ارائه یک زنجیره طوالنی از خواسته‪‎‎‬ها بدون محاسبه جایگاه‪ ،‬توان‪ ،‬انتظار و توقعات دو طرف‬ ‫نیز غیرواقع بینانه است و هیچ‌یک از طرفین را به جایی نخواهد رساند‪.‬‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫‪ l‬به‌نظ��ر می‌آی��د کش��ورهای غرب��ی همچنان‬ ‫مصر هس��تند حالت طلبکاری خودش��ان را ادامه دهند؛ با‬ ‫صحبت‌های اخیری هم که پیش آم��د در واقع این مطلب‬ ‫بیشتر احساس شد‪ .‬باید تاکید کرد که ایران از مذاکره عدول‬ ‫نک��رده و همچنان برای مذاک��ره آمادگ��ی دارد اما مذاکره‬ ‫چارچوبی دارد که مشخص اس��ت‪ ،‬بنابراین باید خواسته دو‬ ‫طرف مدنظر قرار بگیرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬اعمال فشار در این شرایط از جانب غرب قابل درک‬ ‫اس��ت‪ ،‬زیرا غربی‌ها مایلند تا فرصت باقی‌مانده تا انتخابات‬ ‫ایران و ایاالت‌متحده بتوانند فض��ای مذاکرات را همچنان‬ ‫سرپا نگاه دارند و بهانه‌ای به اس��رائیلی‌ها ندهند‪ .‬از تحلیل‬ ‫رس��انه‌های کش��ورهای غربی درباره ای��ن موضوع به‌نظر‬ ‫می‌رسد که روی خواس��ته‌های رژیم‌صهیونیستی محاسبه‬ ‫کرده‌اند اما تا کی و تا چقدر این مس��اله برای‌ش��ان اهمیت‬ ‫دارد‪ ،‬جای بحث دارد‪.‬‬ ‫در ای�ن ش�رایط آیا ای�ن واکنش غرب درس�ت‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬در حقیقت کشورهای غربی باید از خود استقالل و‬ ‫درک بیشتری نشان دهند؛ برای ایران هم رسیدن به توافق‪،‬‬ ‫بسیار مهم است زیرا کش��ور ما می‌خواهد که به برنامه‌های‬ ‫توس��عه‌طلبانه و اجتماعی‌اش دس��ت پیدا کن��د و از دادن‬ ‫هزینه‌های بی‌جهت جلوگیری کند‪ .‬همچنین ایران به‌دنبال‬ ‫آن است که به وضعیت ثباتی برسد که قدرت محاسبه آینده‬ ‫و شرایط همکاری جهانی را داشته باشد‪.‬‬ ‫س�خنان نس�بتا مالی�م محم�ود احمدی‌ن�ژاد‪،‬‬ ‫رئیس‌جمه�وری ای�ران در نیوی�ورک پیرام�ون‬ ‫باز بودن باب مذاکرات با غرب آیا می‌تواند روی‬ ‫نتیجه مذاکرات تاثیری داشته باشد؟‬ ‫‪ l‬بعید به‌نظر می‌رسد که این صحبت‌ها به‌صورت‬ ‫مستقیم روی مذاکرات تاثیر داش��ته باشد؛ به‌هر‌حال ایجاد‬ ‫فضای مثبت تبلیغاتی بخشی از کار است‪ ،‬اما همه کار نیست‪.‬‬ ‫بعد هم وقتی صحبت‌های وی در داخل با اعتراض جناح‌های‬ ‫گوناگون روبه‌رو می‌شود طبعا در عرصه جهانی تاثیر خاصی‬ ‫نخواهد داشت‪ .‬این‌گونه محاسبه کردن‌ها به دقت بیشتر و‬ ‫رصد شرایط داخلی و خارجی بستگی دارد‪ .‬در حال حاضر تنها‬ ‫‪54‬‬ ‫‪ l‬احتمال این مساله خیلی باالست که مذاکرات به‬ ‫زمان دیگری موکول شود تا آمریکا نیز از این مقطع خارج و‬ ‫به مقطع روشن‌تری وارد ش��ده باشد‪ .‬اکنون هنوز مشخص‬ ‫نیست که در ایاالت‌متحده به‌طور قطع کدام جناح روی کار‬ ‫خواهد آمد‪ .‬اگر باراک اوباما مجددا وارد کاخ سفید شود بازهم‬ ‫مشخص نیست آیا وی سیاست‌های کنونی‌اش را در پیش‬ ‫خواهد گرفت یا به‌گونه‌ای دیگری به پرونده هسته‌ای ایران‬ ‫خواهد پرداخت‪.‬‬ ‫در صورت پی�ش رفتن مذاکرات‪ ،‬خواس�ته‌های‬ ‫دو طرف به چه صورت خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬غرب مایل است در حوزه افغانستان ‪ -‬که اکنون‬ ‫بسیار دچار مشکل شده است‪ -‬دیدگاه و جایگاه ایران را بداند‬ ‫و در پی کمک ایران در این رابطه هستند‪ .‬در عراق‪ ،‬فلسطین‪،‬‬ ‫سوریه و‪ ...‬نیز به همین ترتیب این نیاز به چشم می‌خورد‪ .‬در‬ ‫مورد موضوع انرژی هس��ته‌ای نیز طرف غربی باید تعریف‬ ‫روشنی از خواسته‌هایش داشته باشد و بدون عدول از قوانین‬ ‫ان‌پی‌تی و آژانس با ایران وارد مذاکره ش��ود‪ .‬نگاه ایران در‬ ‫منطقه نیز هم از منظر کشور ما و هم از منظر غربی‌ها نیاز به‬ ‫یک بازتعریف مجدد و اساسی دارد‪.‬‬ ‫در حال حاضر به‌نظر شما موضع کشورهای غربی‬ ‫و به‌ویژه گروه ‪ 5+1‬در قبال مساله هسته‌ای ایران‬ ‫چیست؟‬ ‫مساله تحریم‌های فزاینده و اعمال فشار از جانب‬ ‫غرب در این میان چه مفهومی‌دارد؟‬ ‫باتوجه به اینکه کمتر از یک م�اه دیگر انتخابات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری ایاالت‌متحده برگزار می‌شود‬ ‫ممکن اس�ت زم�ان مذاکرات ب�ه تبعی�ت از آن‬ ‫تعیین شود؟‬ ‫در چه ش�رايطي اي�ران مي‌تواند ب�ا تعليق غني‬ ‫سازي ‪ 20‬درصد موافقت كند؟‬ ‫قرار شده است که خانم اشتون با آقای جلیلی مذاکره و تاریخ‬ ‫مذاکرات را تعیین کنند‪.‬‬ ‫به‌نظ�ر ش�ما در حال حاض�ر دو گ�روه ای�ران و‬ ‫‪ 5+1‬چه امتیازاتی به یکدیگ�ر خواهند داد و چه‬ ‫درخواست‌هایی از هم خواهند داشت؟‬ ‫‪ l‬به‌نظر می‌آید هن��وز پل‌های اعتم��اد میان ایران‬ ‫و کش��ورهای غربی در رابطه با این موضوع برقرار نش��ده‬ ‫است‪ ،‬بنابراین ایران همچنان نسبت به نیت‌ها و طرز ارتباط‬ ‫کشورهای غربی مشکوک اس��ت و‌تردید دارد‪ .‬غربی‌ها نیز‬ ‫همچنان سواالتی را به‌‌صورت فنی مطرح می‌کنند که این‬ ‫سواالت عمال ابعاد سیاس��ی و فراتر از یک کار فنی را در بر‬ ‫می‌گیرند‪.‬‬ ‫اگر بحث آنها صرفا فنی بود باید توسط آژانس بررسی‬ ‫می‌ش��د‪ .‬پس این اعتماد هنوز میان دو طرف برقرار نشده و‬ ‫تشکیک‌ها همچنان وجود دارد‪ .‬پس از این نیز بعید نیست‬ ‫غربی‌ها به رویه افزایش فشار و رویه‌های تحریمی‌شان ادامه‬ ‫دهند یا بدان عمل کنند‪.‬‬ ‫چرا فکر می‌کنید غرب به اعمال فش�ار بیشتری‬ ‫روی خواهد آورد؟‬ ‫‪ l‬زیرا بعید می‌دانم ایران و ‪ 5+1‬ب��ه این زودی‌ها‬ ‫به توافق دس��ت یابند و به‌دنبال آن از شیوه‌های تهدید‌آمیز‬ ‫و اعمال فشار بیشتر نیز دست بکشند‪ .‬غربی‌ها نظرشان بر‬ ‫این است که در ایران دوره ریاست‌جمهوری رو به پایان است‬ ‫و بنابراین از نظر آنها اکن��ون هیچ‌گونه امتیازی قابل تصور‬ ‫نیست که بخواهند اعطا کنند‪ .‬ایران نیز طبیعتا در یک‌چنین‬ ‫فضایی عقب نش��ینی از برنامه‌هایش را در دس��تورکار قرار‬ ‫نخواهد داد و به همین‌خاطر با یک نوع بن‌بستی در مضمون‬ ‫مذاکرات مواجه می‌شویم‪.‬‬ ‫‪ l‬این مساله برای ایران بسان یک امتیاز است که‬ ‫ایران باید از آن بهره ببرد‪ .‬اکنون کشور ما این امتیاز را دارد و‬ ‫بدون ما‌به‌ازا قطعا نمی‌تواند این امتیاز را لغو و نادیده بگیرد‪.‬‬ ‫به بیان دیگر در صورت پذیرفتن هرگونه تعلیق یا حتی توقف‬ ‫غنی‌سازی اورانیوم از جانب ایران‪ ،‬غرب نیز باید خود را برای‬ ‫امتیازدهی‌های باال آماده کند‪.‬‬ ‫ش�ما چ�ه آین�ده‌ای را ب�رای مذاک�رات ای�ران‬ ‫پیش‌بینی می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬مساله هسته‌ای ایران یک بحث سیاسی محض‬ ‫است و به نوع نگاه غربی‌ها به ایران بازمی‌گردد‪ .‬این نوع نگاه و‬ ‫همچنین مذاکرات پراکنده پیرامون مساله هسته‌ای ایران قطعا‬ ‫مذاکرات را دچار مشکل خواهد کرد؛ این نوع چارچوب به‌نظر‬ ‫نمی‌آید که چارچوب جامع و مثبتی باشد‪ .‬از طرف دیگر ارائه‬ ‫یک زنجیره طوالنی از خواسته‪‎‎‬ها بدون محاسبه جایگاه‪ ،‬توان‪،‬‬ ‫انتظار و توقعات دو طرف نیز غیرواقع بینانه است و طرفین را‬ ‫به جایی نخواهد رساند‪.‬‬ ‫باید توجه داشت که در بسیاری از موضوعات‪ ،‬غربی‌ها‬ ‫به حضور و توان ایران نیاز دارند و این مساله کاملا مشخص‬ ‫اس��ت؛ ایران نیز پیرامون مساله به رس��میت شناخته شدن‬ ‫برنامه‌های هسته‌ای‌اش و موقعیتش در منطقه نیاز به تفاهم‬ ‫و تعریف جای��گاه دارد‪ .‬این موضوعات ب��رای هر دو طرف‬ ‫بسیار روشن و اساسی است‪ ،‬بنابراین در مذاکراتی که میان‬ ‫دو طرف برگزار می‌ش��ود موضوعات اصلی باید مورد بحث‬ ‫گذاشته ش��ود و از طرح موضوعات فراتر از عرف مذاکراتی‬ ‫خودداری کنند‪ ،‬چراکه طرح چنین موضوعاتی طبعا دو طرف‬ ‫را د ‌ر هاله‌ای از ابهام نگاه خواهد داش��ت‪ .‬غربی‌ها نیز باید از‬ ‫طرح موضوعات فراتر از حوزه ان‌پی‌تی یا اعمال تحریم‌های‬ ‫فزاینده خودداری کنند تا مذاکرات روند روبه‌توسعه‌ای را در‬ ‫پیش بگیرد‪g .‬‬
‫آينده مذاكرات ايران و ‪ 5 + 1‬به كجا خواهد انجاميد؟‬ ‫تدبیر آینده‌ساز ایران ی ‌ا ترسیم آینده بار غرب؛ کدامیک؟‬ ‫مهدی مطهرنیا ‪/‬تحلیلگرو آینده‌پژوهسیاسیوبین‌المللی‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫میشل برچر و وینکفیلد در نظریه بحران‌ها و مدیریت‬ ‫بحران‌های خود برای ‪ crisis‬یا بح��ران چهارمرحله را از‬ ‫یکدیگر مجزا می‌کنند‪ .‬این چهار مرحله عبارتند از‪:‬‬ ‫‪ -1‬مرحله تولد‬ ‫‪ -2‬مرحله شکوفایی‬ ‫‪ -3‬مرحله فروکش‬ ‫‪ -4‬مرحله پیامدها‬ ‫در مورد پرونده هسته‌ای ایران به‌عنوان سطح برجسته‬ ‫بحران ایران با ایاالت متحده آمریکا و کشورهای «همسو»‬ ‫با آمریکا یعنی کشورهای جبهه غرب و کشورهای «همسو»‬ ‫با آمریکا‪ -‬روس��یه و چین – این پرس��ش مطرح است که‬ ‫بحران کنونی در کدامیک از این مراح��ل قرار دارد؟ و آینده‬ ‫مذاکرات هسته‌ای ایران و ‪5+1‬چه خواهد شد؟‬ ‫در پاسخ به پرسش نخست باید بگویم که بحران ایران‬ ‫و آمریکا و در درون آن بحران ناش��ی از پرونده هسته‌ای در‬ ‫مقام زیربحران موجود در سطح اصلی اصطکاک میان آنها؛‬ ‫از مرحله تولد عبور کرده و با گذر از الیه‌های زیرین مرحله‬ ‫ش��کوفایی در اوج ش��کوفایی و الیه زيرین و ملتهب‌شده‬ ‫شکوفایی قرار گرفته است‪.‬‬ ‫تحریم‌های چند‌الیه‪ ،‬فشرده‪ ،‬متنوع و متکثر با مدیریت‬ ‫اعمال فشار هوش��مندانه بر ایران از س��وی آمریکا در حال‬ ‫مدیریت اس��ت تا آنجا پیش رود که دولت اصولگرای دهم‬ ‫را در نیویورک به درخواست مذاکره با آمریکا بکشاند و وزیر‬ ‫امور‌خارجه محافظه‌کار این دولت در شورای روابط خارجی‬ ‫آمریکا به بیان این سخن لب بگشاید که به‌فرض که ایران‬ ‫دو بمب هسته‌ای هم بسازد اما نمی‌تواند در برابر قدرت اتمی‌‬ ‫آمریکا بایستد‪.‬‬ ‫نیروهای ارت��ش آمریکا در خلیج ف��ارس صف آرایی‬ ‫کرده‌ان��د و تحریم‌های نفت��ی‪ ،‬مالی – بانک��ی بین‌المللی‬ ‫به رهبری آمری��کا در ارتباط با ایران مدیریت می‌ش��ود‪ .‬در‬ ‫لبه دیگر این فش��ارها تهدید به حمله نظامی اسرائیل علیه‬ ‫ایران اگر هیچ کاربرد و موفقیت مستقیمی‌به دنبال نداشته‬ ‫باشد در پی آن بوده است که اجماع بین‌المللی برای افزایش‬ ‫سطح فشار عملیاتی علیه ایران را افزایش بخشد و تا جایی‬ ‫موثر واقع می‌شود که در آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای‬ ‫دوستان ایران يعني روس��یه و چین پیش‌نویس قطعنامه‌ای‬ ‫علیه ایران را به شورای حکام عرضه می‌کنند‪.‬‬ ‫در همین حال و با‌وجود فشارهای رو به تزاید موجود و‬ ‫رکود تورمی‌ناشی از این فشارها در صحنه داخلی و فروریزش‬ ‫‌بی‌نظیر ارزش ریال در بازار جهانی معامالت بین‌المللی‪ ،‬ایران‬ ‫راسخ و پابرجا بر اصول برخاسته از گفتمان خود پای می‌فشارد‬ ‫و با تکیه بر گفتمان دینی و برداشت انقالبی از آن بر آن است‬ ‫که از این پیچ خطرناک عبور کند‪.‬‬ ‫همه اینها نش��انه‌ها ‪ ،Big Signals‬بزرگی بر به اوج‬ ‫رسیدن یا ش��کوفایی کامل بحران میان ایران و غرب است‬ ‫که می‌رود لبه‌های اصطکاک موجود بی��ن ایران و غرب را‬ ‫به رهبری آمریکا افزایش بخش��د و ب��ا اوج‌گیری کامل آن‬ ‫مخاطرات بزرگی را متوجه منطقه و نظام بین‌الملل س��ازد‪.‬‬ ‫آینده زمان نشان خواهد داد که زمان سزارین تاریخی نزدیک‬ ‫است و منطق سیاست این نکته را دیکته خواهد کرد که باید‬ ‫یک تصمیم بزرگ گرفته ش��ود یا باید در برابر فش��ارهای‬ ‫مدیریت‌شده بین‌الملی به رهبری آمریکا از سوی ایران یک‬ ‫«نه بزرگ» – نه بلند ‪ -‬گفته شود و یا آنکه به بیان یک «آری‬ ‫بزرگ»‪ - ،‬نه بلند ‪ -‬تن در‌دهند‪ .‬این در حالی است که جبهه‬ ‫مقابل هم یا باید به پذیرش یک «قدرت بزرگ منطقه‌ای»‬ ‫در حیاتی‌ترین جغرافیای جهان ت��ن در دهد یا آنکه باید به‬ ‫«نبردی بزرگ‌تر» از تمام نبردهای اخیر خود بیندیشد‪.‬‬ ‫حد وس��ط منطقی این معن��ا بی��ان «آری مقتدرانه»‬ ‫از س��وی ایران و «پذی��رش مدبرانه»‪ ،‬این آری از س��وی‬ ‫جبهه مقابل است‪ .‬خط قرمز نتانیاهو و خشونت‌افکنی‌های‬ ‫رادیکاالن��ه «غرب یه��ودی» در برابر «غرب مس��یحی»‬ ‫در برابر ایران‪ ،‬از همین‌جا ناش��ی می‌ش��ود‪ ،‬غرب یهودی‬ ‫می‌خواهد منطق درگی��ری و رودرویی میان ایران و آمریکا‬ ‫به‌سرعت به طرف «جنگ بزرگ» حرکت کند‪ ،‬این در حالی‬ ‫است که غرب مسیحی بر آن است که ایران را به‌سمت بیان‬ ‫یک «آری بزرگ» بکشاند و سپس با رونمایی از آن ناشی‬ ‫از مدیریت اعمال فشار فزاینده و چند‌الیه بر علیه جمهوری‬ ‫اسالمی در ایران‪ ،‬به ایران کنترل‌ش��ده دست یابد و سپس‬ ‫به حمایت منطق��ه‌ای از ای��ران در منطق��ه پرداخته؛ برای‬ ‫بهره برداری از ایران در دکترین امنی��ت ملی آمریکا برای‬ ‫کنترل چین به‌عنوان اولویت اس��تراتژیک غ��رب در قرن‬ ‫تو‌یکم میالدی نایل آید‪ .‬در اینجاست که «نوهارتلند»‪،‬‬ ‫بیس ‌‬ ‫یعنی خلیج‌ف��ارس و فالت ای��ران برای غ��رب مهم‌ترین‬ ‫جغرافیای حیاتی در کنترل و ساخت و پرداخت آینده قدرت‬ ‫خود است‪.‬‬ ‫بنابراین صحبت‌های رئیس دولت دهم در نیویورک‬ ‫توسط غربی‌ها و افکار عمومی‪ ،‬با‌وجود الیه‌های رئاليستي‬ ‫پنهان در آن نه بیان مقتدرانه‌ای برای ورود ایران به منطق‬ ‫حل بحران پرونده هس��ته‌ای‪ ،‬ب��ل پژواک دهن��ده انفعال‬ ‫دیپلماتیک ناشی از تاثیر تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران‬ ‫ارزیابی می‌شود‪ .‬این ارزیابی به نفع خط قرمزی تمام می‌شود‬ ‫که نتانیاهو با آن حالت روی صفحه‌ترسیم می‌کند و به تبع‬ ‫آن است که موضعگیری فوری دكتر واليتي را به‌دنبال دارد ‪.‬‬ ‫وجود همین شکل و محتوای ناشی از آن است که غرب‬ ‫را به سمت افزایش سطح توامان تحریم‌ها و تهدید‌ها‌ترغیب‬ ‫می‌کند‪ .‬براساس همین دستاورد است که از یک سو غرب‬ ‫برای اقناع افکار عمومی از مذاکره مجدد ‪ 5+1‬با ایران سخن‬ ‫به‌میان م��ی‌آورد و تالش می‌نماید فض��ای ضعف برانگیز‬ ‫بیشتری را برای ورود ایران به پای میز مذاکره آماده سازد و‬ ‫از سوی دیگر سطح فشارهای بین‌المللی را با تحریم مستقیم‬ ‫وزارت نفت‌ایران فراهم سازد تا سطح فروش بین هشتصد‬ ‫هزار تا یک میلیون بشکه نفت ایران را نیز کاهش دهد‪.‬‬ ‫فضاسازی تبلیغاتی غرب در آستانه مذاکرات احتمالی‬ ‫آینده با بهره‌برداری از شکاف موجود در بین نخبگان سیاسی‬ ‫در ایران متوجه این نکته اس��ت که ایران آمادگی مثبتی را‬ ‫برای حل بحران موجود از خود نشان می‌دهد‪ .‬بیان این نکته‬ ‫و تاکید رس��انه‌ای بر آن به راحتی می‌تواند ایران را در حالت‬ ‫انفعالی قرار دهد؛ چرا که اگر ایران از مواضعش در نشس��ت‬ ‫آینده عقب‌نشینی‌کند متهم به مذاکره در حالت ضعف ناشی‬ ‫از اثر تحری��م خواهد بود و اگر ایران با پا‌فش��اری بر مواضع‬ ‫گذشته خود وارد مذاکره شود زمینه‌س��از اجماع بین‌المللی‬ ‫بیشتر علیه ایران و احتمال باالی شکست مذاکرات و گرفتن‬ ‫یک قطعنامه دیگر در شورای امنیت سازمان‌ملل متحد علیه‬ ‫ایران پس از مدیریت صدور قطعنامه علیه ایران در شورای‬ ‫حکام سازمان ملل متحد خواهد بود‪.‬‬ ‫از این‌روس��ت که بر این باور تکی��ه دارم که آمریکا بر‌‬ ‫آن اس��ت که ایران را در حالت کیش و مات ق��رار دهد و در‬ ‫اینجاس��ت که باید بگویم که در آینده نزدی��ک باید منتظر‬ ‫گرفتن یک تصمیم بزرگ و تاریخی باش��یم‪ .‬سیگنال‌های‬ ‫موجود این را نشان می‌دهد که آینده مملو از عدم قطعیت‌ها‬ ‫اس��ت ولی با همه این عدم قطعیت‌ها این تدبیر ما است که‬ ‫می‌تواند آینده ما را بس��ازد؛ ورنه این‌ترسیم دیگران خواهد‬ ‫بود که آینده ما را رقم خواهد زد‪ .‬بی‌تردید اگ ‌ر ترسیم دیگران‬ ‫آینده کنش��گران میدان را رقم زند‪ ،‬بازی از دس��ت ما خارج‬ ‫م��ي ش��ود و اگ��ر آین��ده را در پرت��و تدبیر خ��ود مدیریت‬ ‫کنن��د‪ ،‬صحنه را ب��ا پیروزی ت��رک خواهند ک��رد‪ .‬حال آیا‬ ‫باید ب��ه تدبی��ر آینده بیندیش��یم یا ب��ه تقدی��ر در پذیرش‬ ‫آینده فکر کنیم؟‪g‬‬ ‫‪55‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫آمريكا‬ ‫اوباما؛ ریگان دموكرات‌ها‬ ‫باراك در كاخ سفيد مي‌ماند؟‬ ‫نویسنده‪ :‬اندرو سالیوان‪ /‬مترجم‪ :‬میالد قاری حیدری‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫در ش��رایطی که «ب��اراک اوباما» روزه��ای آخر دوره‬ ‫نخست ریاس��ت‌جمهوری خود را می‌گذراند به نظر می‌رسد‬ ‫با رویکردهایی که در پیش گرفته‪ ،‬به اندازه «رونالد ریگان»‪،‬‬ ‫رئیس‌جمهوری اس��بق این کش��ور اهمیت پیدا کرده است؛‬ ‫رویکردهایی مانند مقابله با کس��ری بودجه‪ ،‬اصالح قوانین‬ ‫مهاجرت و سر‌عقل آوردن جمهوریخواهان‪.‬‬ ‫با فرا رسیدن پاییز‪ ،‬بهاری دوباره برای فعالیت سیاسی‬ ‫اوباما محتمل‌تر و احتم��ال راهیابی مجدد او به کاخ س��فيد‬ ‫پررنگ‌تر شده اس��ت‪ ،‬ولی با این وجود هنوز نمی‌توان درباره‬ ‫نتیجه انتخابات آینده اظهارنظر قطعی کرد؛ مناظرها‪ ،‬وضعیت‬ ‫خاورمیانه و آمار بیکاری از جمله مسائلی هستند که می‌توانند‬ ‫روی نتیجه انتخابات شش��م نوامبر تاثیر قابل‌توجهی داشته‬ ‫باشند‪.‬‬ ‫یکی از مس��ائل مهمی‌که به اندازه کافی جدی گرفته‬ ‫نشده‪ ،‬تاثیر بالقوه پیروزی اوباما در انتخابات ریاست‌جمهوری‪،‬‬ ‫حفظ قدرت دموکرات‌ها در سنای آمریکا و پیشرفت در مجلس‬ ‫نمایندگان است‪ .‬این یک نتیجه کاملا محتمل است و می‌تواند‬ ‫آغاز یک فصل جدید در سیاست‌های جدید آمریکا باشد‪.‬‬ ‫اگر اوباما در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری آینده آمریکا‬ ‫پیروز شود‪ ،‬به وضوح به ریگان دموکرات‌ها تبدیل خواهد شد‪.‬‬ ‫او به‌عنوان چهره نمادی��ن دموکرات‌ها ظهور پیدا خوهد کرد؛‬ ‫چهره‌ای که در دنیایی راکد و ارعاب‌آور پرچم مبارزه در دست‬ ‫گرفته‪ ،‬در ساز و کار اقتصاد تغییر ایجاد کرده‪ ،‬باتوجه ویژه‌ای‬ ‫به طرح مراقبت‌های بهداشتی پرداخت‪ ،‬در مبارزه با القاعده‬ ‫به پیشرفت‌های قابل توجهی رس��یده و در نهایت از ثمرات‬ ‫این احیای تمام‌عیار بهره برده است‪ .‬با این همه شرایطی که‬ ‫اوباما تجربه می‌کند با ش��رایط آرمانی ریگان فاصله زیادی‬ ‫داشته و آن جذابیت را برای شهروندان آمریکایی ندارد‪ .‬ریگان‬ ‫از کاهش مالیات بر درآمدهای باال (ک��ه درمرحله اول از ‪70‬‬ ‫درصد به ‪ 50‬درصد رسیده و در مرحله بعد به ‪ 28‬درصد رسید)‬ ‫و افزایش هزینه‌های دفاع��ی در مقطع زمانی که بدهی‌های‬ ‫ملی در مقایسه با شرایط فعلی به‌طور چشمگیری کمتر بود‪،‬‬ ‫بهره برد‪ ،‬ولی در عین حال پتانسیل اوباما برای اینکه به یک‬ ‫ریگان جدید تبدیل ش��ود‪ ،‬انکارناپذیر به نظر می‌رسد‪« .‬بیل‬ ‫کلینتون»‪ ،‬رئیس‌جمهوری اس��بق آمریکا که هشت سال در‬ ‫این س��مت فعالیت کرد‪ ،‬در جریان هر دو س��خنرانی خود در‬ ‫«شارلوت» نش��ان داد که همچنان قابلیت‌های قبلی خود را‬ ‫حفظ کرده اس��ت‪ .‬نکته مهمی‌که باید مورد توجه قرار گیرد‬ ‫این است که مش��کالتی که اوباما در ابتدای کار با آن رو‌به‌رو‬ ‫بود ـ مانند مشکالتی که پیش روی ریگان قرار داشت ـ بسیار‬ ‫عمیق‌تر از چالش‌هایی بود که کلینتون با آن مقابله می‌کرد و‬ ‫به نظر می‌رس��د این روند در آینده‪ ،‬با رشدی صعودی همراه‬ ‫باش��د‪ .‬خالف اقدام‌های بداهه و آنی کلینتون‪ ،‬اوباما از همان‬ ‫روزهای آغازین ورود به کاخ س��فید یک بازی طوالنی‌مدت‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪56‬‬ ‫و استراتژیک را آغاز کرده است؛ یک بازی طوالنی که نتایج‬ ‫آن تنها در صورت ابقای اوباما در سمت ریاست‌جمهوری نمود‬ ‫پیدا خواهد کرد‪ .‬این بازی نه تنها آمریکا را تغییر خواهد داد بلکه‬ ‫ممکن اس��ت حزب جمهوریخواه را نیز به میانه متمایل کند؛‬ ‫درست همانطور که بعد از اقدام ماندگار ریگان‪ ،‬دموکرات‌ها‬ ‫دیگر چپ میانه نبودند‪ .‬با نگاهی به گذش��ته این‌طور به نظر‬ ‫می‌رسد که مقایسه بین اوباما و ریگان تا حدی انتزاعی است‪.‬‬ ‫به‌عنوان نمونه‪ ،‬ریگان در س��ال ‪ 1984‬میالدی و در دومین‬ ‫دور رقابت‌های انتخاباتی خود در ‪ 49‬ایالت به پیروزی رسید؛‬ ‫موفقیتی که اوباما در مقطع زمانی فعلی حتی تصورش را هم‬ ‫نمی‌تواند بکند‪ ،‬ولی مهمتر از همه اینها نگاه اسطوره‌‌شناختی‬ ‫به ریگان به عنوان یک محافظه‌کار ایدئولوژیک است که به‬ ‫جناح راس��ت وجهه‌ای جدید داد و جناح چپ را هر چه بیشتر‬ ‫تضعیف کرد‪ .‬با این وجود حقیقت ریگان به ویژه در دوره نخست‌‬ ‫ریاست‌جمهوری او‪ ،‬بسیار متفاوت بود‪ .‬ریگان یک سیاستمدار‬ ‫عملگرای راست میانه بود که در دوره نخست ریاست‌جمهوری‬ ‫خود فراز و نشیب‌های زیادی را تحمل کرد؛ از جمله تالش چند‬ ‫باره برای کاهش مالیات‌ها‪ ،‬اتکای متزلزل به دموکرات‌های‬ ‫ایالت‌های جنوبی‪ ،‬حمله به لبنان و از دست دادن ‪ 265‬نیروی‬ ‫آمریکا و در نهای��ت فرار و کاندیداتوری مج��دد در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری با نرخ شرم‌آور بیکاری و تورم ‪ 11/5‬درصد‪.‬‬ ‫(اوباما در حالی ب��رای دور دوم انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫کاندیدا شده که شاخص فالکت به ‪ 9/8‬درصد رسیده است‪).‬‬ ‫نکته جالب دیگر این است که همانطور که ریگان از نزدیکان‬ ‫خود در جناح راست آسیب‌هایی دید‪ ،‬حلقه دموکرات‌های چپ‬ ‫اطراف اوباما نیز به وی آس��یب رس��اندند‪ .‬همچنین مقایسه‬ ‫نظرسنجی‌های موسس��ه «گالوپ» درباره میزان محبوبیت‬ ‫ی از‬ ‫اوباما و ریگان نش��ان می‌دهد که میزان حمای��ت مردم ‌‬ ‫اوباما در دوره نخست ریاست‌جمهوری وی ـ افت و خیزهای‬ ‫این آمار ـ بیش از هر رئیس‌جمهوری دیگری در س��ال‌های‬ ‫اخیر به ریگان شباهت دارد‪ .‬تنها تفاوت موجود این است که‬ ‫کمیته حمایت از اوباما اندکی بیش از کمیته حمایت از ریگان‬ ‫و بیشینه حمایت از او اندکی کمتر از بیشینه حمایت از ریگان‬ ‫است‪ .‬ریگان در حقیقت یک تولد سیاسی دوباره را تجربه کرد‪.‬‬ ‫او پیش از انتخاب مجدد در سال ‪ 1984‬میالدی به‌دنبال رشد‬ ‫اقتصادی و کاهش تورم به وجهه بهتری دست پیدا کرد‪ ،‬ولی‬ ‫این دوره دوم ریاست‌جمهوری ریگان بود که او را به نمادی که‬ ‫امروز می‌شناسیم تبدیل کرد‪ .‬در حقیقت ادامه رشد اقتصادی‪،‬‬ ‫سقوط ش��وروی س��ابق‪ ،‬اصالح قوانین مالیاتی و مهاجرتی‬ ‫در س��ال ‪ 1986‬میالدی بود که باعث شد ریگان در فهرست‬ ‫تحول‌گراترین روس��ای جمهوری آمریکا ق��رار بگیرد‪ .‬این‬ ‫تغییرات به همان اندازه‌ای که هر تغییری در سیاست می‌تواند‬ ‫دائمی باشد‪‌،‬تداوم داشته‌اند‪ .‬نرخ مالیات‌ها در آمریکا – حتی‬ ‫اگر برنامه اوباما برای افزایش مالیات افراد پردرآمد اجرایی شود‬ ‫ـ همچنان در بازه تعیین شده توسط دولت ریگان قرار می‌گیرد‪.‬‬ ‫کلینتون به نوبه خود چارچوب جدیدی برای مالیات‌های پایین‬
‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫را پایه‌ریزی کرد‪ .‬اوباما نیز در قالب بسته مشوق‌های اقتصادی‬ ‫مالیات‌ها را به میزان بیشتری کاهش داد؛ هر چند این طرح از‬ ‫حمایت مجلس نمایندگان آمریکا برخوردار نیست‪.‬‬ ‫طرح ریگان برای اصالح قوانین مهاجرتی برای چندین‬ ‫نس��ل ترکیب نژادی و انتخاباتی آمریکا را تغییر داد‪ .‬در واقع‬ ‫میراث ریگان برای جانشینش (جورج‌بوش پدر) با فروپاشی‬ ‫امپراطوری ش��وروی در اروپای ش��رقی و مرکزی کامل شد‪.‬‬ ‫واضح اس��ت که ریگان به تنهایی بانی این دستاوردها نبوده‬ ‫ولی او بود که جرقه این تحوالت را روشن کرد‪ .‬دوره نخست‬ ‫ریاست‌جمهوری اوباما نیز با این روند ش��باهت زیادی دارد؛‬ ‫دو پی��روزی بزرگ ابتدایی‪ ،‬بس��ته مش��وق‌های اقتصادی و‬ ‫طرح جهانی مراقبت‌های بهداش��تی عوامل��ی تعیین کننده‬ ‫ن دوره‌ای بودند‪ .‬کاهش محبوبیت اوباما در‬ ‫در انتخابات می��ا ‌‬ ‫اواسط دوره نخست ریاس��ت‌جمهوری وی به مراتب بیشتر‬ ‫از ریگان بود و شاید بتوان این حقیقت را نتیجه مستقیم چند‬ ‫قطبی شدن دانس��ت‪ .‬با این همه دولت اوباما از سال ‪2010‬‬ ‫میالدی به این سو دستاوردهایی نیز داشته است که «جورج‬ ‫بوش»‪ ،‬رئیس‌جمهوری س��ابق آمریکا حتی تصور آن را هم‬ ‫نمی‌توانست بکند‪ ،‬ساز و کار جدید وال‌استریت بعد از سقوط‬ ‫آن در سال ‪ 2008‬میالدی‪ ،‬سرمایه‌گذاری مشوق‌ها در بخش‬ ‫زیرساخت‌ها و انرژی پاک‪ ،‬ارائه استانداردهای جدید سوختی‬ ‫و به‌طور هم‌زمان استقالل از واردات سوخت و از همه مهمتر‬ ‫اصالح طرح مراقبت‌های بهداشتی‪ .‬به نظر می‌رسد پیروزی‬ ‫مجدد اوباما در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری آینده بیش از هر‬ ‫کدام از این دستاوردها‪ ،‬روی طرح مراقبت‌های بهداشتی تاثیر‬ ‫داشته باشد‪ .‬این مساله به معنای آن است که طرح مراقبت‌های‬ ‫بهداشتی در آمریکا که بر مبنای آن دولت برای خرید بیمه‌های‬ ‫خصوصی به شهروندان یارانه می‌دهد‪ ،‬به روند برگشت‌ناپذیر‬ ‫تبدیل خواهد شد‪ .‬واقعیت این اس��ت که بسیاری از جزئیات‬ ‫قانونی مش��مول پیامدهای مثبت این اصالحات می‌شود و‬ ‫اگر جمهوریخواهان نیز به سوی دموکرات‌ها دست یاری دراز‬ ‫کنند‪ ،‬تاثیرات مثبت آن مضاعف خواهد شد‪ .‬با این همه این‬ ‫تغییر بزرگ‌ترین تحول در سیستم مراقبت بهداشتی آمریکا‬ ‫از سال ‪ 1965‬میالدی است‪.‬‬ ‫پیروزی اوباما همچنین می‌تواند به چالش سه دهه‌ای‬ ‫بین مالیات‌ها و هزینه‌ها که ری��گان پایه‌گذار آن بوده و نظام‬ ‫لجام‌گیس��خته هزینه‌ها در دوران جورج ب��وش و همچنین‬ ‫کاهش درآمدها طی دوران رکود اقتصادی باعث تقویت هر‬ ‫چه بیشتر آن شد‪ ،‬پایان دهد؛ هر‌چند به نظر نمی‌رسد در این‬ ‫مس��یر از حمایت جمهوریخواهان برخوردار باشد‪ .‬اگر اوباما‬ ‫به راحتی در انتخابات پیش رو پیروز ش��ود‪ ،‬در پیش گرفتن‬ ‫رویکردهای مشابه درباره کاهش بودجه دفاعی از یک طرف‬ ‫و افزایش مالیات‌ها از طرف دیگر‪ ،‬بس��یار دشوار خواهد بود‪.‬‬ ‫در هر حال جمهوریخواهان مجبور به معامل��ه خواهند بود‪،‬‬ ‫به‌‌ویژه اگر «پاول رایان» استراتژیست ارشد آنها در انتخابات‬ ‫ملی شکست بخورد‪.‬از طرف دیگر ممکن است وقایع به‌گونه‬ ‫دیگری رقم بخورد‪ .‬ممکن اس��ت حتی در صورت شکست‬ ‫جمهوریخواهان در انتخابات ماه نوامبر‪ ،‬سیاستمداران فعال‬ ‫باقیمانده این حزب سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری را در پیش‬ ‫بگیرند‪ .‬مساله مهم دیگر مساله مهاجرت است که به وضوح‬ ‫اولویت مهم دموکرات‌ها و اوباما اس��ت‪ .‬اگر ب��اراک اوباما بار‬ ‫دیگر به‌عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا انتخاب شود‪ ،‬بخشی از‬ ‫موفقیت او مرهون حمایت التین‌تبارها خواهد بود‪ .‬اگر تعداد‬ ‫کافی از جمهوریخواهان به این نتیجه برس��ند که آینده آنها‬ ‫به‌عنوان یک حزب سیاس��ی تا حدی به این طیف اجتماعی‬ ‫وابسته است‪ ،‬شاهد اصالحاتی واقعی در کنگره خواهیم بود‪.‬‬ ‫در دوره ریاس��ت‌جمهوری اوباما تع��داد مهاجران غیرقانونی‬ ‫که به کشورهای خود بازگردانده شدند نسبت به دوران جورج‬ ‫بوش دو‌برابر ش��ده و تعداد ماموران مرزی به باالترین میزان‬ ‫رسیده است‪ .‬هر دو این راهکارها اعتباری محافظه‌کارانه به‬ ‫اوباما داده و تنها الزم اس��ت جمهوریخواهان آمریکا آن را به‬ ‫رسمیت بشناسند‪.‬‬ ‫در حوزه سیاست خارجی ـ حوزه‌ای که روسای جمهوری‬ ‫آمریکا معموال در دور دوم فعالیت خود روی آن تمرکز می‌کنند‬ ‫ـ اوباما نس��بت به ریگان با چالش‌های بسیار کمتری رو‌به‌رو‬ ‫بوده است‪ .‬بسیاری از کارشناسان معتقدند که مسائل مربوط‬ ‫به ایران و سوریه از مهمترین محورهای سیاست خارجی اوباما‬ ‫بوده‌اند‪ .‬جالب است که سیاست‌هایی که اوباما تا امروز در قبال‬ ‫ایران در پیش گرفته‪ ،‬کاملا مشابه سیاست‌های ریگان در برابر‬ ‫این کشور بوده است؛ فراهم کردن سیستم‌های دفاعی برای‬ ‫اسرائیل‪ ،‬استفاده از بهترین تکنولوژی‌های آمریکا علیه ایران‬ ‫و اعمال تحریم علیه این کشور‪ .‬پرسش��ی که اکنون مطرح‬ ‫می‌ش��ود این که آیا اوباما می‌تواند یک گورباچف ایرانی پیدا‬ ‫کند؟ این مساله چندان محتمل نیست‪ .‬آنچه در اینجا مطرح‬ ‫می‌شود یک پتانسیل و نه یک پیشگویی است‪ ،‬ولی دو دوره‬ ‫فعالیت یک رئیس‌جمهوری را تصور کنید که از دومین رکود‬ ‫بزرگ جلوگیری کرده‪« ،‬اس��امه بن‌الدن» رهبر سابق گروه‬ ‫القاعده را کشته‪ ،‬این گروه شبه‌‌نظامی را تضعیف کرد‪ ،‬قوانین‬ ‫مهاجرتی را اصالح کرده‪ ،‬به جنگ عراق و افغانستان پایان داده‪،‬‬ ‫به‌دنبال راهکاری برای ایجاد توازن بین هزینه‌ها و مالیات‌ها‬ ‫بوده‪ .‬بخش عم��ده‌ای از زمینه این تح��والت در حال حاضر‬ ‫فراهم شده است؛ اصالح قوانین مراقبت‌های بهداشتی و ساز‬ ‫و کار وال‌استریت برای آنکه به‌طور کامل عملی شود نیاز به‬ ‫زمان دارد‪ .‬رشد اقتصادی و توازن بین مالیات و هزینه همانطور‬ ‫که به افزایش محبوبیت ریگان کمک کرده بود‪ ،‬اوباما را نیز‬ ‫محبوب‌تر خواهد کرد‪ .‬تاثیر یک تغییر بزرگ در صورت پیروزی‬ ‫مجدد اوباما – از بدهی‌ها گرفته تا مس��اله مهاجرت – بسیار‬ ‫ن همه مانع اصلی پیش روی اوباما‬ ‫چشمگیر خواهد بود‪ .‬با ای ‌‬ ‫کماکان حزب جمهوریخواه خواهد بود‪ .‬اگر جمهوریخواهان‬ ‫آمریکا بعد از شکس��ت احتمالی در انتخابات ششم ماه نوامبر‬ ‫موضع تدافع��ی و تقابلی گرفته و واکنش‌ه��ای افراطی‌تری‬ ‫در پیش بگیرند‪ ،‬اوباما برای رس��یدن به دستاوردهای ریگان‬ ‫با چالش��ی جدی رو‌به‌رو خواهد ش��د‪ .‬او باید تع��داد کافی از‬ ‫جمهوریخواهان در س��نا و مجلس نمایندگان را متقاعد کند‬ ‫که مخالفت ب��ا مصالحه درباره مالیات بر درآمد ش��هروندان‬ ‫یکی از دالیل عمده شکست آنهاس��ت و مخالفت با اصالح‬ ‫قانون مهاج��رت می‌تواند باعث نابودی کام��ل و دائمی‌آنها‬ ‫شود‪ .‬اوباما همچنین باید راستگرایان را متقاعد کند که مساله‬ ‫مشترک دموکرات‌ها و جمهوریخواهان است‪ .‬ممکن است‬ ‫حزب جمهوریخواه آمریکا به برخ��ی از اعضای میانه‌رو خود‬ ‫این طور القا کرده باشد که این مصالحه دشوار خواهد بود‪ .‬ولی‬ ‫باتوجه به شرایط سیاس��ی کنونی کاندیداهای جمهوریخواه‬ ‫به ای��ن نتیجه رس��یده‌اند وع��ده مصالحه‪ ،‬عامل��ی مثبت و‬ ‫س��ازنده در کمپین‌های آنها خواهد بود‪ .‬ای��ن تغییر تا جایی‬ ‫پیش رفته که حتی «ریچارد م��ورداک» از هواداران جنبش‬ ‫«تی‌پارتی» گفته اس��ت که «برای همکاری با هر کس��ی»‬ ‫آمادگی دارد‪ .‬بنابراین اگر در س��ال ‪ 2008‬می�لادی از اوباما‬ ‫به‌عنوان کاندیدایی دموکرات که رویای تغییر را در سر می‌پرواند‬ ‫حمایت می‌کردیم‪ ،‬امروز باید در دالیل خود برای حمایت از‬ ‫او تجدیدنظر کنیم و باتوجه به مسائل روز برخورد سیاسی‌تر و‬ ‫سنجیده‌تری داشته باشیم‪.‬‬ ‫با همه اینها می‌توان گفت امیدی که بسیاری از هواداران‬ ‫اوباما چهار سال قبل به وی بسته بودند‪ ،‬چندان واقعی نبود‪.‬‬ ‫شهروندان آمریکا از رئیس‌جمهوری منتخب انتظار معجزه‬ ‫نداشتند‪ ،‬بلکه خواستار یک تالش س��خت و طوالنی‌مدت‬ ‫علیه شرایط و نیروهایی بودند که آمریکا را در بحران اقتصادی‬ ‫سال ‪ 2009‬میالدی گرفتار کرده بود‪ .‬اوباما هرگز وعده یک‬ ‫دوره ریاس��ت‌جمهوری بدون اش��تباه‪ ،‬چپ لیبرال یا حتی‬ ‫یک مسیر س��اده رو به جلو را نداد‪ .‬او همواره تاکید کرده که‬ ‫نمی‌تواند مسئولیت کارهایی که آمریکایی‌ها باید برای خود‬ ‫انجام دهند را بر عهده بگیرد‪ .‬او حتی در سخنرانی در مراسم‬ ‫تحلیف خود تاکید کرد که چالش‌هایی که آمریکا با آن رو‌به‌رو‬ ‫است‪ ،‬بسیار زیاد و جدی اس��ت؛ چالش‌هایی که به‌راحتی و‬ ‫در کوتاه‌مدت حل و فصل نخواهد ش��د‪.‬در نهایت می‌توان‬ ‫این‌طور نتیجه‌گیری کرد که همان‌ط��ور که ریگان در دوره‬ ‫دوم ریاست‌جمهوری خود به یک چهره نمادین تبدیل شد‪،‬‬ ‫اوباما نیز برای تکمیل برنامه‌های ناتمام خود در دور نخست‬ ‫ریاست‌جمهوری‪ ،‬به چهار سال زمان دیگر نیاز دارد؛ زمانی که‬ ‫بحران بدهی‌ها حل و فصل شده‪ ،‬رشد اقتصادی محقق شود‪،‬‬ ‫اصالحات طرح مراقبت‌های بهداش��تی عملی شده‪ ،‬آخرین‬ ‫سرباز آمریکایی از افغانس��تان خارج شود‪ ،‬میلیون‌ها مهاجر‬ ‫غیرقانونی از سایه بیرون آمده و به ساختن اقتصاد آینده کمک‬ ‫کنند‪ ،‬زمانی که احساسات با آرامش و به‌طور برنامه‌ریزی بیان‬ ‫شوند‪ .‬اینها وعده‌های اوباما طی چهار سال گذشته بوده است؛‬ ‫او خیانت نکرده ولی مردم آمریکا برای تحقق این وعده‌ها به‬ ‫یک فرصت و شانس نیاز دارند‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تايم‬ ‫‪57‬‬
‫سياست‌خارجي‬ ‫دربی سیاسی مادرید با بارسلونایی‌ها‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫کاتاالنی‌ها به‌دنبال استقالل از اسپانیا هستند‬ ‫مترجم‪ :‬حسین موسوی‪/‬منبع‪:‬تايم‬ ‫هفته‌ای که اسپانیا پشت سر گذاشت هفته‌ای سرشار‬ ‫از تحوالت ناامیدکننده بود‪ .‬برخورد خشونت‌آمیز نیروهای‬ ‫پلیس با معترضانی که ساختمان پارلمان را محاصره کرده‬ ‫بودند‪ ،‬گمانه‌زنی‌ها در خصوص ورشکستگی یکی دیگر از‬ ‫بانک‌های اسپانیایی و افشای بودجه ملی که حاکی از کسری‬ ‫بودجه شدید است‪ ،‬همه و همه حکایت از اخبار ناخوشایند از‬ ‫داخل اسپانیا داش��ت‪ .‬در این میان اما همه از پرسش مهمی‬ ‫‌غفلت کرده‌اند و آن این که آینده اس��پانیا چه خواهد ش��د و‬ ‫تکلیف کاتاالنیا چه خواهد بود‪ .‬سه‌شنبه (دو هفته گذشته)‪،‬‬ ‫«آرتور ماس»‪ ،‬رئیس‌جمهوری این منطقه خواستار برگزاری‬ ‫انتخابات زودرس می‌شود‪ .‬او می‌کوشد که وزن جدایی‌طلبان‬ ‫کاتاالنیا را بس��نجد تا بداند چه می��زان از طرح تازه حمایت‬ ‫می‌شود‪ .‬پس از آن نیز پارلمان کاتاالن‌ها پیش‌تر رفتند و یک‬ ‫رفراندوم غیرالزام‌آور را برای تحقق این خواسته به تصویب‬ ‫رساندند‪ .‬در همین زمان نیز حرکت بعدی جدایی‌طلبان رقم‬ ‫خورد و طرفداران جدایی کاتاالن‌ها از اس��پانیا در بارسلونا‬ ‫دور هم جمع شدند و گردهمایی باشکوهی برگزار کردند‪ .‬با‬ ‫این حال هیچ‌کس نمی‌داند که اگر «جدایی» محقق شود چه‬ ‫پیش خواهد آمد؟ یک روز پس از این تجمع‪« ،‬راس» یکی‬ ‫از نمایندگان پارلمان کاتاالنی��ا در این باره گفت‪« :‬این صدا‬ ‫از س��طح خیابان باید به روی برگه‌های رای بنش��یند‪ ».‬این‬ ‫نماینده می‌افزاید‪« :‬حضور دست کم يك و نیم‌میلیون نفر در‬ ‫این اجتماع باشکوه‌نشان می‌دهد که کاتاالن‌ها به این نتیجه‬ ‫رسیده‌اند که خود باید برای سرنوشتشان تصمیم بگیرند‪».‬‬ ‫با این حال همگان ماج��را را همچون راس نمی‌بینند‪ .‬برای‬ ‫‪58‬‬ ‫آلیش��یا س��انچزکاماچو‪ ،‬رئیس حزب محبوب کاتاالن‌ها‪،‬‬ ‫پیشنهاد اس��تقالل در حال حاضر وضعیت را بدتر از گذشته‬ ‫می‌کند‪ .‬او می‌گوید‪« :‬انتخابات زودرس‪ ،‬در حالی که ما حتی‬ ‫نصف راه را هم برای اس��تقالل برنداشته‌ایم می‌تواند منجر‬ ‫به شکست طرح شود‪ ».‬س��انچز اعتقاد دارد که فشار برای‬ ‫اجرای طرح در موقعیت فعلی و باتوجه به بحران اقتصادی‬ ‫که دامنگیر اس��پانیا ش��ده‪ ،‬می‌تواند برای موسس��ات مالی‬ ‫‌بیاندازه خطرناک تمام شود‪ .‬او می‌افزاید‪« :‬این وضع می‌تواند‬ ‫ی جدایی راه‬ ‫به‌بیثباتی و آینده مبهم ختم شود‪ ».‬به گفته برخ ‌‬ ‫کاملا روشنی نیست و با خود ابهام‌هایی به همراه دارد‪ .‬این‬ ‫موضوع نه تنها مربوط به بحث ثبات اقتصادی است‪( ،‬چرا که‬ ‫اگر جدایی هم‌اینک محقق شود کاتاالن‌ها از اتحادیه اروپا‬ ‫هم جدا خواهند شد) بلکه مسائل جدی‌تر دیگری را هم در بر‬ ‫می‌گیرد؛ مسائلی از این دست که چگونه می‌توان به‌عنوان‬ ‫یک «کشور» برای خود «مشروعیت» کسب کرد‪ .‬انریکه‬ ‫آلوارز‪ ،‬رئیس بخش حقوقی دانشگاه «کینگ خوآن‌کارلوس»‬ ‫مادرید در این باره می‌گوید‪« :‬آنها هیچ شانس��ی ندارند‪ ».‬او‬ ‫می‌افزاید‪« :‬قانون اسپانیا به آنها چنین اجازه‌ای نخواهد داد‪.‬‬ ‫آنها باید قانون را اصالح کنند‪ ،‬س��پس چنین چیزی محقق‬ ‫ش��ود‪ .‬در حال حاضر نیز هیچ‌کدام از دو حزب اصلی اسپانیا‬ ‫عالقه‌ای به این موضوع ندارند‪».‬‬ ‫با این وجود او می‌گوید که حتی اگر چنین اراده‌ای هم‬ ‫وجود داشته باشد باید رای دوسوم مجلس را مبنی بر انحالل‬ ‫مجلس داشته باشد و انتخابات جدیدی برای اصالح قانون‬ ‫اساس��ی برگزار ش��ود اگرچه هنوز در مورد طرح جدایی اگر‬ ‫و اماهای‌بی‌ش��ماری وجود دارد‪ ،‬چنانچه طرح در مجلس‬ ‫تصویب شود راه دشوار آغاز خواهد شد‪ .‬به گفته «فرانچسکا‬ ‫دی‌کررا»‪ ،‬استاد دانشگاه بارسلونا‪ ،‬قدم اول طرح این سوال‬ ‫است‪« :‬چند درصد از مردم کاتاالنی به‌دنبال جدایی از اسپانیا‬ ‫هستند؟» او می‌افزاید‪« :‬ما باید به این پرسش اساسی پاسخ‬ ‫دهیم و تنها راه دستیابی به آن رجوع به آرای مردم است‪».‬‬ ‫با این حال این موضوع همچنان دردسرس��از است‪ .‬خوآن‬ ‫خوزه‪ ،‬رهبر باس��کی‌ها در س��ال ‪ 2008‬نیز به‌دنبال اجرای‬ ‫چنین طرحی بود که با مخالفت حکومت اسپانیا برای رسیدن‬ ‫به خواسته‌اش ناکام ماند و در این راه نیز کشته شد‪ .‬چنانچه‬ ‫پیش از این نیز‪« ،‬س��ورایا سائنز دی س��انتا ماریا»‪ ،‬معاون‬ ‫نخست‌وزیر اسپانیا می‌گوید‪« :‬دولت هم‌قسم شده تا مقابل‬ ‫هر‌گونه طرح‌های اینچنینی بايستد»؛ با این حال «ماس»‬ ‫می‌گوید‪« :‬اگر دولت برای همه‌پرس��ی اج��ازه دهد که این‬ ‫یک کار پسندیده از سوی ما تلقی خواهد شد‪ .‬اگر آنها اجازه‬ ‫برگزاری همه‌پرسی را ندهند ما منتظر اجازه آنها نمی‌مانیم و‬ ‫در همان زمان اعالم شده همه‌پرسی را برگزار خواهیم کرد‪».‬‬ ‫این در حالی اس��ت که برخی از حقوقدانان می‌گویند که در‬ ‫نهایت خود کاتاالنی‌ها از طرح‌شان عقب‌نشینی خواهند کرد‪.‬‬ ‫«فران روخیو» می‌گوید‪« :‬برای اینکه در کاری برنده باشی‬ ‫باید حمایت بین‌المللی داشته باشی‪ ».‬او که رئیس دپارتمان‬ ‫حقوق دانشگاه بارسلونا است‪ ،‬می‌افزاید‪« :‬جدایی‌طلبی در‬ ‫قانون اساسی اسپانیا عملی غیر‌قانونی به حساب می‌آید‪ .‬از‬ ‫این‌رو برای انجام چنین کاری باید نگاهتان به بیرون باشد‪».‬‬ ‫در برخ��ی کش��ورها بحث‌ه��ای جدایی‌طلبانه وجود‬ ‫دارد‪ .‬در این میان می‌توان به بریتانیا و کانادا اش��اره کرد‪ ،‬اما‬ ‫کاتاالنیا ممکن است که در این راه به مشکالت فراوانی بر‬ ‫بخورد‪« .‬خوزه ایگناسیو توره باالنس» استاد علوم سیاسی‬ ‫در دانشگاه ملی اسپانیا می‌گوید‪« :‬ما در مورد کوزوو و سودان‬ ‫جنوبی صحبت نمی‌کنیم»‪ .‬او می‌افزاید‪« :‬اس��تقالل امری‬ ‫بزرگ‌مرتبه است‪ .‬بسیار بد است که در پرونده‌ای شما خود‬ ‫را مجرم بدانی‪ .‬اما اگر پریدن از روی قانون اساسی اسپانیا را‬ ‫قدرت بدانی‪ ،‬تو می‌توانی خود را آزاد قلمداد کنی»‪.‬‬ ‫احزاب طرفدار استقالل کاتاالنیا می‌گویند رفراندوم‬ ‫حتی از نوع غیرالزام‌آور آن می‌تواند وزن آنها را برای مباحثات‬ ‫بعدی با حکومت اسپانیا باال ببرد یا دست‌کم تعادل را برقرار‬ ‫کند‪ .‬بر‌اساس گمانه‌زنی‌ها اگر میزان آرا نه ‪ 51‬درصد‪ ،‬بلکه‬ ‫‪ 70‬درصد باشد‪ ،‬می‌تواند کاتاالنیا را در موقعیتی قرار دهد که‬ ‫فشار بیش��تری به مادرید وارد کند‪« .‬دی‌کرس» درباره این‬ ‫رفراندوم می‌گوید‪« :‬به‌طور دموکراتیک‪ ،‬کاتاالنیا می‌خواهد‬ ‫به مادرید بفهماند که اکثریت قریب به اتفاق این س��رزمین‬ ‫به‌دنبال استقالل هستند‪».‬‬ ‫او می‌افزاید‪« :‬اگ��ر طریق دموکراتی��ک به حکومت‬ ‫اسپانیا این موضوع را بفهمانیم‪ ،‬دیگر برای آنها سخت خواهد‬ ‫بود که بگویند با اینکه ش��ما در اکثریت قرار دارید ما شما را‬ ‫نادیده خواهیم گرفت‪».‬‬ ‫با این وج��ود‪ ،‬س��وای بحث‌هایی ک��ه روی حقوقی‬ ‫جدایی‌طلبانه کاتاالنی‌ها می‌شود‪ ،‬آنها به تازگی درخواست‬ ‫پنج میلیارد یورو کمک مال��ی کرده‌اند و به گفته ماس حتی‬ ‫ناچار شده‌اند که بخشی از خدمات عمومی را کاهش دهند‪.‬‬ ‫در مقابل آلوارز می‌گوید‪« :‬این باالترین میزان بدهی در کل‬ ‫کشور اس��ت و در واقع بیش��ترین کاهش نیز مربوط به این‬ ‫بخش است‪ ».‬او می‌افزاید‪« :‬بر کسی پوشیده نیست که ماس‬ ‫می‌خواهد از این اوضاع بداقتصادی برای پیش��برد اهداف‬ ‫جدایی‌طلبانه خود سود جوید‪ ».‬این در حالی است که برخی از‬ ‫مردم این سرزمین با شماتت دولت می‌گویند بیشترین مالیات‬ ‫را این ناحیه می‌پردازد و آنها به این عمل دولت لقب «غارت‬ ‫مالی» داده‌اند‪ .‬دو هفته پیش ماس سعی کرد که با دولت یک‬ ‫پیمان جدید مالی ببندد‪ .‬او می‌خواس��ت که کنترل بیشتری‬ ‫روی جمع‌آوری مالیات از کاتاالنی‌ها شود‪ .‬موقعی که ماریانو‬ ‫راخوی‪ ،‬نخست‌وزیر این کشور این پیش��نهاد را نپذیرفت‪،‬‬ ‫ماس به او گفت پس هیچ چاره‌ای ندارد جز اینکه استقالل‬ ‫کاتاالنیا را با آغوش باز بپذیرد‪g .‬‬
‫پشت‌پرده زد و بندهاي سياسي در حزب كمونيست چین‬ ‫سقوط فاجعه‌بار‬ ‫مترجم‪ :‬سارا حیدری‬ ‫سياست‌خارجي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫با دو اطالعیه ارائه شده از سوی حزب کمونیست چین‪،‬‬ ‫یک فصل طوالنی و غیر‌منتظره‌ای برای این کش��ور آغاز‬ ‫شده است‪ .‬در این میان می‌توان به سقوط فاجعه‌بار یکی از‬ ‫درخشان‌ترین ستاره‌های حزب کمونیست چین اشاره کرد؛‬ ‫بو‌شیالی که ‪ 9‬مارس سال ‪ 2012‬برای سومین دوره حزب‬ ‫کنگره شرکت کرده بود‪ ،‬به‌طور ناگهانی از این حزب برکنار‬ ‫و اخراج می‌شود‪ .‬داستان اما این گونه تمام نمی‌شود و در ‪28‬‬ ‫س��پتامبر خبرگزاری‌های دولتی از تحت پیگرد قرار گرفتن‬ ‫بو ش��یالی خبر می‌دهند‪« .‬ش��ینهوا»‪ ،‬خبرگزاری رسمی‬ ‫دولت��ی چین‪ ،‬گف��ت‪« :‬بو ش��یالی‪ ،‬م��رد جاه‌طلب حزب‬ ‫کمونیست چین که توسط همسرش به زیر کشیده شد ابتدا‬ ‫از حزب اخراج ش��د و هم‌اکنون با چندین نوع اتهام جنایی‬ ‫تحت پیگرد قرار خواهد گرفت‪ ».‬از طرفی سخنگوی دولت‬ ‫چین می‌گوید که هجدهمین دوره کنگره حزب کمونیست‬ ‫در حالی برگزار خواهد شد که برای یک دهه آینده رهبر چین‬ ‫را انتخاب خواهد کرد‪ .‬این کنگره هشتم نوامبر سال جاری‬ ‫برگزار خواهد شد‪ .‬به‌دنبال اطالعیه‌های دوقلوی این حزب‬ ‫(اخراج و محاکمه بو شیالی و انتخاب رهبر آینده چین) گفته‬ ‫می‌ش��ود که این دو اطالعیه که به‌دنبال هم از سوی حزب‬ ‫کمونیست چین ارائه شده در زمانی مطرح شده که چین خود‬ ‫را برای یک تعطیالت طوالنی (به مناس��بت روز ملی این‬ ‫کش��ور) تا اول اکتبر آماده می‌کند‪ .‬به گفته برخی این زمان‬ ‫انتخاب شده برای این است که این دو خبر مهم کمتر مورد‬ ‫تجزیه و تحلیل قرار گیرد‪.‬‬ ‫بوشيالي در ماه مارس از ریاس��ت حزب کمونیست‬ ‫ش��هر «چونگ‌کینگ» برکنار ش��ده و همزمان همسرش‬ ‫متهم به قتل یک تاجر بریتانیایی می‌ش��ود و خود نیز متهم‬ ‫به دریافت رش��وه می‌ش��ود‪ .‬او همچنین متهم ب��ه ارتباط‬ ‫غیر‌اخالقی با چندین زن می‌شود‪ .‬خبرگزاری شینهوا در این‬ ‫باره می‌نویسد‪« :‬رفتار بو شیالی هم به اعتبار حزب‪ ،‬هم به‬ ‫کشور خدش��ه وارد کرده بود‪ .‬به‌گونه‌ای که این رفتارها در‬ ‫داخل و خارج بازتاب خوبی نداشته و خسارت قابل‌توجهی‬ ‫به حزب وارد ساخت‪».‬‬ ‫اطالعیه اخی��ر در واقع زمانی صادر ش��د که «وانگ‬ ‫لی‌جون»‪ ،‬معاون سابق بو ش��یالی به اتهام سوءاستفاده از‬ ‫قدرت محکوم و پس از آن اتهام‌های خود بو شیالی ردیف‬ ‫شده بود؛ اتهاماتی از قبیل دریافت رشوه‪ ،‬ارتباط غیر‌اخالقی‬ ‫و مصادره به مطلوب کردن قانون به س��ود خود‪ .‬آقای بو در‬ ‫این شرایط دست‌کم به ‪ 15‬سال حبس محکوم خواهد شد‪.‬‬ ‫وانگ معاون بو‪ ،‬که رئیس پلیس ش��هر «چونگ‌کینگ»‬ ‫به حس��اب می‌آمد‪ ،‬در م��اه فوریه به ش��هر «چنگدو»‬ ‫س��فر کرد ت��ا در نزدیکی این ش��هر که «کنس��ولی‬ ‫ایاالت‌متحده» قرار داشت در پناه دیپلماتیک این‬ ‫کش��ور قرار بگیرد‪ .‬او در این راه موفق شد که‬ ‫یک روز در پناه دیپلماتیک ایاالت‌متحده‬ ‫قرار گیرد‪ .‬ایاالت متحده در آن زمان‬ ‫جزئیات��ی از دلیل درخواس��ت‬ ‫پناهندگ��ی آق��ای وان��گ‬ ‫خبری منتش��ر نکرد‪ ،‬اما‬ ‫بعدها مش��خص ش��د‬ ‫که او ب��ه دلیل برمال‬ ‫ش��دن هویت قاتل‬ ‫«نیل هی وود»‪ ،‬تاج��ر بریتانیایی به کنس��ولگری آمریکا‬ ‫پناه برده بود‪ .‬در واقع «گو کایالی»‪ ،‬همس��ر بو ش��یالی‬ ‫قاتل اصلی آقای هی وود بوده اس��ت‪ .‬در این راستا «گو»‬ ‫محکوم ش��د که نیل ه��ی وود را پس از یک شب‌نش��ینی‬ ‫طوالنی با مش��روبات الکلی مس��موم کرده اس��ت‪ .‬گو به‬ ‫صراحت نیز این اتهام را پذیرف��ت و اعالم کرد که به دلیل‬ ‫ارتباطات نیل هی وود با خانواده «بو» او را به قتل رس��انده‬ ‫است‪ .‬هبوط سیاس��ی غیرمنتظره بو در شرایطی رقم خورد‬ ‫که هو جین تائ��و‪ ،‬رئیس‌جمهوری چی��ن و «ون جیابئو»‪،‬‬ ‫نخس��ت‌وزیر این کش��ور قدرت خود را به دو نفری واگذار‬ ‫می‌کنند که پیش از این انتظار جانشینی آنها می‌رفت؛ «ژی‬ ‫جین‌پینگ» و «لی ککیانگ»‪ .‬ای��ن انتقال قدرت در واقع‪،‬‬ ‫حاصل زد‌‌و‌بندهای پشت پرده صورت گرفته بود تا افرادی‬ ‫انتخاب شوند که سالیق همه افراد در آن لحاظ شده باشد‪.‬‬ ‫این ترکیب نام برده ش��ده گفته می‌ش��ود که می‌تواند نظر‬ ‫همه افراد را با س�لایق مختلف تامین کند‪ .‬این فرآیند که‬ ‫به دقت سناریو‌نویسی شده بود با گاف بو شیالی‪ ،‬اما وقایع‬ ‫غیر‌منتظره‌ای را رقم زد‪ .‬از پرواز وانگ به چنگدو تا قتل تاجر‬ ‫بریتانیایی توسط همسر بو شیالی و ناپدید شدن دو هفته‌ای‬ ‫«ژی»‪ ،‬جانشین احتمالی ریاس��ت‌جمهوری چین در اوایل‬ ‫ماه سپتامبر‪ .‬این ناپدید شدن ناگهانی ژی از انظار عمومی‬ ‫بعدها توسط « چی هووا»‪ ،‬مدیر اجرایی سابق هنگ‌کنگ‬ ‫توضیح داده شد‪.‬‬ ‫«بو»‪ 63 ،‬ساله متهم به نقض قوانین و مقررات حزب‬ ‫است‪ .‬این نقض مقررات تنها به دوره ریاست چهار ساله او‬ ‫بر شهر چونگ‌کینگ باز‌نمی‌گردد‪ .‬او متهم است که در دوره‬ ‫تصدی خود به‌عنوان‬ ‫وزیر بازرگانی‪ ،‬استانداری استان لیائونینگ و شهردار شهر‬ ‫بندری دالی��ان نیز تخلف��ات عدیده‌ای انجام داده اس��ت‪.‬‬ ‫دوره‌ای که بازه زمانی ‪ 20‬س��اله را در بر‌می‌گیرد‪ .‬در حالی‬ ‫که بو شیالی و معاون اول او وانگ‪ ،‬یک سری جنایت‌های‬ ‫سازمان‌یافته را هدایت می‌کردند‪ .‬حزب حاکم می‌گوید که‬ ‫او با تحت فشار قرار دادن مخالفان و نقض حقوق اولیه آنها‪،‬‬ ‫به‌عنوان متهم آنها را شکنجه می‌کرد‪ .‬این در حالی است که‬ ‫بو شیالی عضو دائم اعضای کنگره حزب حاکم بود و انتظار‬ ‫می‌رفت که به مقام‌های باالتری برسد‪ ،‬به‌گونه‌ای که برخی‬ ‫او را محب ‌وب‌ترین عضو می‌دانستند‪ .‬او اما در حال حاضر تنها‬ ‫چش��م‌اندازی که در پیش روی خ��ود دارد میله‌های زندان‬ ‫است‪ .‬شینهوا گفت‪« :‬بو از حزب اخراج شد‪ .‬این به این معنی‬ ‫است که او از سوی حزب حاکم با یک دادگاه جنایی دست‬ ‫و پنجه نرم خواهد کرد‪ ».‬برخی از تحلیلگران می‌گویند که‬ ‫حزب حاکم چین نمی‌خواهد دادگاه ب��و را در زمانی برگزار‬ ‫کند که به برگزاری کنگره حزب کمونیس��ت چین نزدیک‬ ‫است‪ ،‬چرا که این امر ممکن است به تقویت شایعات آلودگی‬ ‫حزب حاکم دامن بزند‪ .‬گفته می‌شود بو شیالی به دلیل عدم‬ ‫نظارت بر وانگ شکست خورد‪ .‬س��والی که مطرح می‌شود‬ ‫این که چه کسی ممکن است به دلیل نظارت بر بو مردود‬ ‫شود؟ جواب این سوال در واقع «توئییت» یک وکیل و فعال‬ ‫سیاسی چین اس��ت که آن را در صفحه ش��خصی خود در‬ ‫این شبکه اجتماعی منتشر کرده اس��ت‪ .‬با این حال برخی‬ ‫معتقدند که رهبران حزب حاکم با مطرح کردن پرونده بو در‬ ‫زمان نزدیک به برگزاری کنگره حزب کمونیست‪ ،‬به‌دنبال‬ ‫تقویت موقعیت خود هستند‪ .‬شینهوا اما می‌نویسد‪« :‬حزب‬ ‫کمونیس��ت چین با تاکید بر تحقیقات و ادامه دادگاه بو در‬ ‫واقع منعکس‌کننده این امر هستند که نیاز اصلی این حزب‬ ‫تمکین به قانون و حفظ نظم و انضباط اس��ت‪ .‬مبارزه علیه‬ ‫فساد نیاز امروز حزب حاکم چین است‪g ».‬‬ ‫منبع‪ :‬هفته نامه تایم‬ ‫‪59‬‬
‫گفت وگو‬ ‫گفت وگو‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫روزگار حرف نو زدن به سرآمده‬ ‫تو‌گوي زهير توكلي با فاضل نظري درباره فلسفه و شعر‬ ‫گف ‌‬ ‫پیش از اينكه ماه رمضان برس�د صاحب این قلم با فاضل نظري تماس گرفته بود و قول مصاحبه‌ای را در آینده نزدیک از او دریافت کرده بود‪ .‬به‌س�راغ فاضل‬ ‫به‌خاطر شعر و هنر خودش رفته‌ام و بابت شناختی که از سال‌ها پیش از او دارم‪ ،‬از آن سال‌هایی که هنوز اولین دفترش را منتشر نکرده بود و گاهی شب‌ها با هم در‬ ‫قهوه‌خانه نزدیک پل کالج گپ مي‌زديم‪ .‬همچنین فاضل نظری را به‌خاطر فروش حیرت‌انگیز کتاب‌هایش نیز برای مصاحبه برنگزیده‌ام‪ ،‬چراکه فروش باالی کتاب‬ ‫شعر را مقوم شعریت شعر نمی‌دانم‪ .‬انگیزه ما را از این مصاحبه‪ ،‬فقط با خواندن دقیق آن خواهید فهمید‪.‬‬ ‫‪60‬‬
‫مش�ی ما در این مصاحبه‌ها که شخص‌محور هستند‬ ‫اینطور است که ابتدا مصاحبه را با اطالعات شخصی‬ ‫درباره زندگی شخص شروع می‌کنیم‪ .‬خب‪ ،‬طبیعتا به‬ ‫شکل مضاعفی باید این سوال را از شما پرسید چون‬ ‫باالخ�ره طرفدارهای زی�ادی از صنف‌ها و قش�رهای‬ ‫مختلف داری�د و دوس�ت دارم کمی راجع ب�ه زندگی‬ ‫شخصی‌تان برای ما بگویید‪ .‬کجا به دنیا آمدید؟ کی به‬ ‫دنیاآمدید؟راجع بهشهر‪ ،‬راجع به خانواده‪...‬؟‬ ‫‪ l‬فکر می‌کنم یکی از سخت‌ترین پرسش‌ها سوال درباره‬ ‫خود آدم باشد‪ ،‬چون کسی می‌تواند درباره خودش صحبت کند که‬ ‫خودش را شناخته باش��د و این شناخت آنقدر مهم است که گفتند‪:‬‬ ‫«من عرف‌نفس��ه فقد عرف ربه؛ هرکه خودش را بشناسد‪ ،‬خدای‬ ‫خودش را شناخته‪ ».‬خب این روز و روزگار برای ما یک تعریف‌های‬ ‫تازه‌ای از خود س��اخته مثل‪ :‬محل تولد‪ ،‬مدرک تحصیلی و مسائل‬ ‫دیگری که آدم برای معرفی خود باید به سراغ آنها برود و شما هم از‬ ‫همین‌هامی‌پرسید‪.‬‬ ‫شمادر شهرخمینبهدنیاآمدید؟‬ ‫‪ l‬بله‪.‬هماناوایلانقالب‪.‬البتهثبتشناسنامه‌اییکمقدار‬ ‫اختالف دارد‪ .‬بعد از تولد من‪ ،‬پدرم که از زندان ساواک آزاد شده بود‪،‬‬ ‫تصمیمگرفتدرخمینبماند‪.‬می‌گفتندبهتهرانمنتقلشدهبودهو‬ ‫اگر انقالب نمی‌شد تا سال‌ها زندان می‌ماند‪ .‬خانواده ما دوره‌ای به‬ ‫خوانسار رفت و دوباره برگشت به خمین‪ .‬اما من هم باالخره به خاطر‬ ‫ادامهتحصیلمثلبرادرهاوخواهرهایمناچارشدمآرامشوحالوت‬ ‫زندگی در شهرستان را رها کنم و دل یا تن به زندگی در تهران بدهم‪.‬‬ ‫دیگربرگشتندشوارشدهاست‪.‬‬ ‫پدرتانروحانیبود؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬اما پدربزرگم روحانی بود‪.‬‬ ‫‪ l‬خط‌‌کش استاندارد از آنجا هم گذشت‪ .‬تفکری که سعی‬ ‫می‌کردهمهجاراشبیههمهجاکند‪،‬مثالنمره‌هایمابرایقبولیدر‬ ‫درس‌های کارشناسی و کارشناسی‌ارشد از دوازده و چهارده به‪ 10‬و‬ ‫دوازدهتقلیلپیداکرد‪.‬یکسریازدروسعربیکهمی‌خواندیمکمتر‬ ‫شد و از این قبیل به اصطالح اصالحات‪ .‬دانشگاه امام‌صادق(ع) یک‬ ‫محیطحفاظتشدهبود‪،‬بهنظرمیکآکواریومبود؛یکجایسالمو‬ ‫کم‌نقص‌ترنسبتبهدنیایبیرون‪.‬آنجادرسال‌هایزندگیماخیلی‬ ‫دلخواه‌تر بود‪ .‬مثال اگر یک شیء قیمتی را یک جایی جا می‌گذاشتی‬ ‫کافیبودیادتبیایدکهآنراکجاجاگذاشته‌ای‪،‬می‌توانستیبعدازدو‬ ‫هفتهبرویوآنراازهمانجابرداری؛یکطوریآنمدینه‌‌فاضله‌ای‬ ‫که ما فکر می‌کردیم می‌شود به آن رس��ید را آن سال‌ها در فضای‬ ‫دانشگاهامامصادق(ع)دیدیم‪.‬البتهنقص‌هاییهمداشت‪،‬ولینسبت‬ ‫به دنیای بیرون خیلی خوب بود‪ .‬سال‌های اول دانشگاه‪ ،‬خارج شدن‬ ‫ما از دانشگاه تابع مقررات و انضباط ویژه‌ای بود‪ .‬آن موقع به نظرمان‬ ‫خوش نمی‌آمد‪ ،‬اما بعدها که به آن نگاه می‌کردیم می‌دیدیم چقدر‬ ‫موجببرکتبود‪،‬یعنیمااینقدروقتمانموسعبودکهوقتمباحثهو‬ ‫مطالعهراکهداشتیمهیچ‪،‬کلیوقتهمبرایکارهایذوقیخودمان‬ ‫اضافه می‌آوردیم‪ .‬یک آکواریوم بود‪ .‬اشکاالت و خطاها و خطراتی‬ ‫که ممکن است ماهی‌ها در دریای شور با آن مواجه شوند در آکواریوم‬ ‫نیست‪ .‬واقعا آن روزها‪ ،‬روزهای خوشی بود‪ .‬البته به نسبت کمرنگ‬ ‫ش��دن روزهای جهان که هر چه می‌گذرد انگار پرتو کمرنگ‌تری‬ ‫تحویل جامعه می‌شود؛ دانشگاه و دانش��گاه امام صادق(ع) به‌طور‬ ‫مدیریتخواندید؟‬ ‫‪ l‬معارف اسالمی و مدیریت‪ ،‬یعنی آنجا همه رشته‌ها یک‬ ‫موضوعنهاییپایاننامه‌تانچهبود؟‬ ‫‪ l‬موضوع آن «ارزیابی نظام تصمیم‌گیری اس��تراتژیک‬ ‫فرهنگیبراساسارزش‌هایاسالمی»بود‪.‬‬ ‫آنوقترشته‌تانباعالیق‌تانیعنیمدیریتباادبیات‬ ‫ربطیداشت؟‬ ‫‪ l‬منعالقه‌اممهندسیبودومهندسیهمقبولشدهبودم‪،‬‬ ‫منتها می‌خواستم رشته‌ای بخوانم که هم دری بر دنیای مهندسی‬ ‫داشته باشد هم با فرهنگ بی‌نسبت نباش��د و بنا براین مدیریت را‬ ‫انتخاب کردم‪ .‬تازه درس‌های معارف اس�لامی و حوزوی هم یک‬ ‫جاذبهویژهبرایمنداشت‪.‬البتهبهادبیاتهمعالقهداشتمولیالزم‬ ‫نبودعالقه‌هایدیگرراقربانیآنکنم‪.‬‬ ‫مهندسیچهرشته‌ایقبولشدید؟‬ ‫‪ l‬مهندسی عمران و مهندسی صنایع‪ ،‬یکی در دانشگاه‬ ‫آزاد و یکی در دانشگاه ملی‪ .‬آن موقع من مدیریت صنعتی را به‌خاطر‬ ‫اینکه نزدیکی به این حال و هوا داشت خواندم ولی انصافا جذبه‌ها و‬ ‫جلوه‌هایدروسمعارفاسالمیخیلیبرایمبیشترشد‪.‬‬ ‫ادبیات را از چه زمان شروع کردید؟ از همان دانشگاه‬ ‫شروعکردیدیاقبلش؟‬ ‫‪ l‬مثلهمهمردمدیگرومثلخودشماکهشاعرخوبیهم‬ ‫هستید؛ از روزهای کودکی‪ .‬چند ماه پیش یکی از دوستانمان در آن‬ ‫شهرستان‪ ،‬شعری از دوران راهنمایی من خواند و گفت در دفتر من‬ ‫نوشته‌ای و دفترش را هم دارم‪ .‬خودم یادم هست اول دبیرستان یک‬ ‫مجموعهشعریجمعکردهبودمکهآنموقعمی‌خواستمچاپکنم‪،‬‬ ‫بازشهرستانهمیکآکواریومدیگربود‪،‬یعنیماکالدریکدورانی‬ ‫بهسربردیمکههمیشهازتاریخجدابودیم‪،‬هرجابودیمدنیایکطرف‬ ‫می‌رفتومایکطرفدیگر‪.‬درشهرستانیکانجمنادبیکوچک‬ ‫داشتیم که من از دوره دبیرستان در آن انجمن ادبی شرکت می‌کردم‪.‬‬ ‫خانواده با حضور من در این جلسات موافق نبودند‪ ،‬چون معتقد بودند‬ ‫مزاحم درس و بحث می‌شود و اساسا هم مزاحم بود‪ .‬البته ما آن موقع‬ ‫ورزش هم می‌کردیم‪ ،‬خانواده با ورزش خیلی مشکل نداشت‪ ،‬یک‬ ‫کالسبسکتبالکهآنجایکورزشروشنفکریبهحسابمی‌آمد؛‬ ‫به هر حال برای من گذران روزگار در شهرستان خیلی بیشتر از آنچه‬ ‫درتهراناستشبیهزندگیبود‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫این تغییرات که می‌گویید در دانشگاه امام‌صادق(ع)‬ ‫ایجادشدچهبود؟‬ ‫‪ l‬اینکه مردم امروز از گذشته یک مقدار فاصله گرفته‌اند‬ ‫بخشی از آن به خاطر تغییر سریع دنیاس��ت‪ .‬دنیا در گذشته خیلی‬ ‫با س��رعت کمتری تغییر می‌کرد‪ .‬پادش��اه‌ها عوض می‌شدند‪ ،‬اما‬ ‫ش��کل حکومت‌های آنها تغییر نمی‌کرد‪ ،‬روش جنگی��دن آنها‪،‬‬ ‫روش لباس تهیه کردن‌ش��ان‪ ،‬روش تهیه غذای‌ش��ان‪ ،‬غذاهایی‬ ‫که می‌خوردند خیلی فرق نمی‌کرد‪ ،‬حتی از این طرف به آن طرف‬ ‫می‌رفت��ی می‌دیدی انگار تمدن‌ها ب��ا هم فاصله دارن��د‪ ،‬اما با هم‬ ‫فرقی ندارند‪ .‬دو هزار سال طول می‌کش��ید تا یک ابزار جنگی تازه‬ ‫که واقعا بش��ود معنی تازگی را برای آن قرار داد‪ ،‬پی��دا کرد‪ .‬اما بعد‬ ‫از انقالب صنعتی در دنیا ناگهان س��رعت تغییرات خیلی زیاد شد‬ ‫و اصال دنیا با تحول مواجه ش��د نه با تغییر و این سرعت تغییرات‬ ‫روزبهروزبیشترمی‌شود‪.‬تغییراتبی‌شمارنسبتبهآنروزگارتااالن‬ ‫اتفاق افتاده‪ ،‬منتها چون تغییر امری تدریجی است ولو سریع باشد‪،‬‬ ‫گاهی ما متوجه آن نمی‌شویم‪ ،‬مثال یادمان می‌رود که تا پازده سال‬ ‫نچهماشینیبود‪،‬پانزدهسالپیشکامپیوتر‌هاچه‬ ‫پیشبهترینماشی ‌‬ ‫وضعیتیداشتند‪،‬اینترنتچطوریبود‪،‬جریانتبادلاطالعاتبهچه‬ ‫شکلی صورت می‌گرفت‪ ،‬رسانه‌ها چه نقشی داشتند‪ ،‬وقتی در مورد‬ ‫پانزدهسالپیشصحبتمی‌کنیمواقعاانگارراجعبهص ‌دو‌پنجاهسال‬ ‫پیش صحبت می‌کنیم‪ .‬یعنی گاهی ما در تلویزیون می‌دیدیم که در‬ ‫یکفیلمخارجییکنفردرماشینخودباتلفنیکهبایکسیمی‌به‬ ‫ماشینش وصل شده صحبت می‌کند و حیرت می‌کردیم ولی امروز‬ ‫همه اینها و پیچیده‌تر از آن خیلی راحت اتفاق می‌افتد و گذشته واقعا‬ ‫به یک گذشته تبدیل شده‪ .‬خیلی تاثیرات عجیبی هم گذاشته‪ ،‬مثال‬ ‫ماهیت دانش عوض شده‪ ،‬آن کسی را که به او دانشمند می‌گفتیم‬ ‫امروز به او مطلع می‌گوییم‪ ،‬مثال کسی که می‌دانست چند بار کلمه‬ ‫عشق در دیوان حافظ و در چه مصراع‌هایی به کار می‌رفته و با چه‬ ‫معانی به کار می‌رفته یک عالم بود‪ ،‬ولی امروز‪ ،‬شما با فشار دادن یک‬ ‫دکمه در یک زمان بسیار اندک می‌توانید درباره پنجاه شاعر گذشته‬ ‫شعرفارسیبگوییدکهعشقدرکدامشعرهایشانبودهوچندباربهکار‬ ‫رفتهوباچهترکیباتیو‪...‬تازهمی‌توانیددرعرضیکلحظهمکتوب‬ ‫آنها را هم به دست بدهید‪ ،‬دیگر به این دانش نمی‌گویند‪ ،‬این در واقع‬ ‫‪ data‬یا داده‌های خام اس��ت‪ .‬حاال این داده‌های خام باید تبدیل به‬ ‫‪ information‬یعنی اطالعات ش��وند‪ .‬بعد اطالعات تحلیل و‬ ‫آنالیز شوند و تبدیل به علم شوند و این علم باید با خالقیت آمیخته‬ ‫شود و دانش شود و این دانش باید به مرحله دیگری برود و به مرتبه‬ ‫«خرد»برسد‪.‬این‌هامراتبیاستکهماامروزبراییکمطلبعلمی‬ ‫‌می‌شناسیم‪ ،‬یعنی بین ‪ science‬و ‪ knowledge‬اختالف قائل‬ ‫یدانیم‬ ‫می‌شویم‪،‬حاالبماندکهبازمادرتفکراسالمیعلمرانوریم ‌‬ ‫کهخدادرقلبهرکسکهبخواهدقرارمی‌دهد؛«العلمنو ٌریقذفهاهلل‬ ‫یداند‪.‬منمی‌خواهم‬ ‫فیقلبمنیشاء»‪.‬یعنیآنراازفضلمتمایزم ‌‬ ‫بگویماینتغییراتخیلیزیادشدهودرواقعآنچهحضرتامامعلی(ع)‬ ‫می‌فرمایدکه‪«:‬مافاتمضیوماسیاتیکفاینقمفاغتنمالفرصهبین‬ ‫العدمین‪:‬آنچه گذشت‪،‬گذشت‪،‬آنچهآیندهاست‪،‬کجاست‪،‬بلندشوو‬ ‫همین فرصت بین دو عدم را دریاب»‪ .‬واقعا امروز خیلی محسوس‌تر‬ ‫است‪،‬واقعاگذشتهآنچنانگذشتهکهدیگرامکاندوبارهدیدنچیزی‬ ‫مثل آن هم وجود ندارد‪ ،‬دیگر نمی‌شود به آن روزها برگشت‪ ،‬دیگر‬ ‫نمی‌شود آن روزها را باز‌آفرید‪ ،‬حتی برای نسل‌های بعد‪ .‬بنابراین باید‬ ‫درهمینفرصت‌هاییکههستیم‪،‬مدیریتکنیمتابهیکشکلتازه‬ ‫یابهآنشکلکهمطلوباستبرسیم‪.‬برایهمیناستکهمی‌گویم‬ ‫دانشگاهدیگرآندانشگاهنیست‪،‬چوندنیادیگرآندنیانیست‪،‬جهان‬ ‫دیگر آن جهان نیست‪ .‬ما در ایران در یک فرصت تاریخی در یک‬ ‫بخشی از تاریخ زندگی می‌کنیم که ناگهان خیلی از تکنولوژی‌هایی‬ ‫که پشت در ایستاده بودند و برای دوره‌های قبلی بودند‪ ،‬آنها به همراه‬ ‫تکنولوژی‌های تازه یکدفعه سرازیر شدند و ما قبل از اینکه دوران‬ ‫مدرن را بگذرانیم با یک جهش عجیب خود را در بطن یک دریای‬ ‫تازه یافتیم‪ .‬یعنی ابزارها فرهنگ خودش��ان را به جامعه ما تحمیل‬ ‫کرده‌اند‪ ....‬بگذریم‪...‬‬ ‫‪ l‬مقط��ع تحصیل��ی دانش��گاه ب��رای همه رش��ته‌ها‬ ‫کارشناسی‌ارشد پیوسته بود و هنوز هم هست‪ .‬فکر می‌کنم سال‪83‬‬ ‫بود که واحدهای درسی به جز پایان‌نامه تمام شد‪ .‬همان وقت‌ها به‬ ‫حوزههنریرفتمودردانشگاههممشغولبهتدریسشدم‪.‬‬ ‫گفت وگو‬ ‫دردانشگاهامامصادق(ع)تحصیلکردید؟‬ ‫‪ l‬بله‪ .‬آن موقع آزمون ورودی دانش��گاه ام��ام صادق (ع)‬ ‫جدا از دانشگاه‌های دیگر برگزار می‌شد‪ ،‬من بعد از قبولی برای یک‬ ‫مصاحبه حضوری کوتاه به آنجا رفتم‪ .‬رفتم و عالقه‌مند ش��دم‪ .‬با‬ ‫دیدن حال و هوای آن روزهای دانش��گاه ترديد را کنار گذاش��تم و‬ ‫چشم از دانشگاه‌های دیگر برداشتم و در همانجا ماندم‪ .‬به نظرم جزو‬ ‫دانشگاه‌هایخوبایراناست؛اگرچهبعدهایکسریتغییراتجزئی‬ ‫و به اعتقاد من کلی در دانشگاه و در شکل تحصیل بچه‌های آنجا و‬ ‫مطالبی که یاد می‌گیرند‪ ،‬پیش آمد که شباهت آن دانشگاه را با دیگر‬ ‫دانشگاه‌هابیشترکرد‪.‬بههرحالاماواقعاروزهایخوبیبود‪.‬‬ ‫خاصهمازایناتفاقمستثنانیست‪.‬‬ ‫چرا؟مگرچهچیزیعوضشدهاست؟‬ ‫قیدمعارفاسالمیهمداشتکهخیلیقیدخوبیهمبود‪.‬‬ ‫بعدازاتمامتحصیالتچهکردید؟بهنظریکی‪،‬دوسال‬ ‫بعدازاتمامتحصیالتمدیرحوزههنریاستانتهرانشدید‪.‬‬ ‫آنموقعهمفقطغزلمی‌گفتید؟‬ ‫‪ l‬آن موقع هم نه! گاهی رباعی‪ ،‬گاهی دوبیتی‪ ،‬گاهی غزل‬ ‫ولیمثنویخیلیدلخواه‌تربود‪.‬درشهرستانخیلیکتابکمبود‪،‬من‬ ‫بهکتابخانهمی‌رفتمومثالکتاب‌هایشعرمنتشرشدهتوسطحوزه‬ ‫هنری را می‌خواندم یا گزینه‌های اشعاری که ناشران دیگر منتشر‬ ‫کرده‌اند‪ .‬گاهی شعرهای ضعیفی هم بود ولی ما آنها را جدی تلقی‬ ‫می‌کردیم‪ .‬لذت ما این بود که به کتابخانه برویم و البه‌الی رسیدن‬ ‫به درس و مشق‪ ،‬بنشینیم و شعر بخوانیم‪ .‬آن سال‌ها تازه مدارس‬ ‫نمونه راه افتاده بود‪.‬چیزهای زیادی یاد گرفتیم اما باالخره خیلی هم‬ ‫خودماندریادگرفتنآننقشنداشتیم‪،‬بهمایاددادند‪،‬یعنیباالجبار‬ ‫یاد گرفتیم‪ .‬خب‪ ،‬آن موقع فشار درسی خیلی بود‪ .‬یعنی در سنی که‬ ‫هر کس دوست دارد یلگی کند و رها باشد ما مشغول درس خواندن‬ ‫بودیم‪.‬االنخیلیدرتهرانیادرجاهایدیگربابشدهکهتابستان‌ها‬ ‫مدرسه‌هایخوبکالسمی‌گذارندکهالبتهمعموالفقطمتمرکزبر‬ ‫درس‌های مدرسه و با هدف قبولی در کنکور است‪ ،‬اما آن وقت‌ها‬ ‫و در شهرستان‌ها اصال مرسوم نبود و ما این دشواری‌ها و به تعبیر‬ ‫آن روزها شکنجه‌ها را متحمل می‌شدیم و ناچار بودیم کتاب‌های‬ ‫غیردرسیزیادیرابخوانیمکهخببعدافهمیدیماینهاواقعاسرمایه‬ ‫و دارایی ما بوده‪ .‬بعضی از آن کتاب‌هایی که ما در دوره دبیرستان و‬ ‫راهنماییخواندیم‪،‬دردورهدانشگاهبعضی‌هادوستداشتندبه‌عنوان‬ ‫آغاز سیر مطالعاتی شروع کنند‪ .‬خب انصافا این‌ها یک بخت و یک‬ ‫‪61‬‬
‫فرصت اجباری مناسب و خوبی بود که به ما داده شده بود‪ .‬می‌خواهم‬ ‫بگویممامحبوسدریکفضایمجبوربهدرسخواندنبودیمیعنی‬ ‫با ورق و کاغذ خیلی انس پیدا کردیم‪ .‬کتابخانه بهانه‌ای شده بود که‬ ‫گاهی باعالقه خودمان کتاب‌های غیر‌درسی را هم بخوانیم و انصافا‬ ‫شعریکفرصتتغییرذائقهبود‪،‬یعنیهمینکهدوتاازتکالیف‌مانرا‬ ‫یدادیمیادرس‌هایهفتهآیندهرامی‌خواندیمیاجریمه‌های‬ ‫انجامم ‌‬ ‫دوستان‌مان را می‌نوشتیم برای تغییر ذائقه سراغ کتاب‌های شعر‬ ‫می‌رفتیم‪ ،‬خیلی از آنها کتاب‌های خودشان نبود بلکه گزیده‌های‬ ‫اشعاربودکهازشاعرانمختلفگردآوریشدهبود‪.‬ماباشعراینطوری‬ ‫کم‌کم انس پیدا کردیم‪ ،‬مدرسه هم خیلی توجهی نمی‌کرد‪ ،‬گاهی‬ ‫حتیمخالفتهمباشعرگفتنمامی‌کردومعتقدبودندکهاینهادرس‬ ‫و مشق نمی‌شود‪ ،‬اینها به درد نمی‌خورد‪ ،‬از اینها نان در نمی‌آید‪ ،‬حاال‬ ‫بماندکهبرایخیلی‌هااینشعروشاعریدراینروزوروزگارخودش‬ ‫اصال محل کسب و رزقحالل شده است‪.‬‬ ‫در خمین غیر از شما س�یدابوالفضل صمدی و عباس‬ ‫محمدیراهممی‌شناسمکهشعرمی‌گویند‪.....‬‬ ‫‪ l‬من با این دوس��تان در دوره دانش��گاه آشنا شدم‪ .‬وقتی‬ ‫دانشجو ش��ده بودم دوره‌ای از تهران به شهرستان می‌رفتم‪ ،‬برای‬ ‫برگزاری یک دوره کارگاه شعر‪ .‬دو هفته یکبار به خمین می‌رفتم و‬ ‫آنجاباایندوستاندریکانجمنادبیحرفمی‌زدیموکم‌کمآشناتر‬ ‫شدیمکههمانموقعهمخیلیشعرهایخوبیدرخمینمی‌گفتند‪،‬‬ ‫به‌خصوصایندوبزرگوارانصافاشعرهایمتفاوتیداشتند‪.‬البتهاین‬ ‫قصهآمدوشدهمخیلیطولنکشیدوبعددیگرنتوانستمبروم‪.‬‬ ‫آن دوران نوجوانی چه شعرایی منشا الهام شما بودند؟‬ ‫چه ش�عرهایی خیلی روی ش�ما تاثیر می‌گذاشتند؟‬ ‫دوست دارم بدانم که با چه ش�عرایی شروع کردید و‬ ‫چرا؟‬ ‫گفت وگو‬ ‫‪ l‬امروزه بعضی‌ها بالفاصله ش��روع به شعر سپید گفتن‬ ‫می‌کنند‪ ،‬بدون اینکه از گذشته تاریخ ادبیات ما رد شده باشند‪ ،‬اما به‬ ‫نظرمدرآنروزگاراینطوریبودکهشعراوقتیشعرراشروعمی‌کردند‬ ‫تقریباهمانسیریکهبرادبیاتکهنفارسیاتفاقافتادهبوددرشعر‬ ‫آنها هم اتفاق می‌افتاد؛ یعنی اگر قرار بود اول شعر بگویند شعرهایی‬ ‫شبیه شعرای قرن چهارم مثل رودکی و فردوسی می‌گفتند و کم‌کم‬ ‫جلوترمی‌آمدندوشبیهحافظوسعدیوبعدهمگاهیبهسبکهندی‬ ‫در قرن دوازدهم متمایل می‌شدند و بعد کم‌کم زبان‌شان معاصر‌تر‬ ‫می‌ش��د‪ .‬این اتفاق برای خود من هم افتاده بود‪ ،‬اما آن کتاب‌هایی‬ ‫که می‌خواندیم بیشتر شعر کالسیک بود و من از همان موقع انصافا‬ ‫خیلیباشعرمعاصرنمی‌توانستمارتباطبرقرارکنم‪.‬پیشمی‌آمدکه‬ ‫آن کتاب‌ها را هم بخوانم و در دسترس باشد‪ ،‬ولی واقعا حالوتی که‬ ‫شعرکالسیکداشتوهنوزهمبرایمنداردباعثمی‌شودکهنتوانم‬ ‫چشمازآنشعرهابپوشم‪.‬انصافاپیداکردنشعرخوببه‌خصوصدر‬ ‫این روز و روزگار واقعا سخت است‪ .‬من هنوز هم کتاب‌های شاعران‬ ‫امروز را به ندرت می‌خرم‪ ،‬یعنی صبر می‌کنم تا بیت‌های آنها در افواه‬ ‫منتشر شود و من آن شعر خوب را بشنوم و بعد سراغ شاعرش بروم‪.‬‬ ‫واالشمااگربهنمایشگاهکتاببرویمی‌بینیسیصدعنوانشعرتازه‬ ‫از شعرای جوان منتشر شده‪ ،‬هرکدام اگر نزدیک صد صفحه باشد‪،‬‬ ‫اصال فرصت خواندن اینها به دس��ت نمی‌آید‪ .‬خیلی از کتاب‌هایی‬ ‫هم که منتشر می‌شود ممکن است‌بی‌تعارف واقعا به درد خواندن‬ ‫نخورد‪.‬یکمثالمی‌زنم؛آیادرخوشنویسیسیاه‌مشق‌هارابه‌عنوان‬ ‫خوشنویسی تمام شده و کمال یافته معرفی می‌کنند؟ بسیاری از‬ ‫شاعرانمعاصرآنسیاه‌مشق‌های‌شانرادارندمنتشرمی‌کنند‪.‬بهنظر‬ ‫من باید کمی تامل کرد‪ ....‬بگذریم‪ .‬آن روزگار من خیلی با حافظ انس‬ ‫داشتم‪ .‬انصافا شعر حافظ شعری متفاوت از شعر همه شاعران است‪.‬‬ ‫بحثآنبحثقوتوضعفنیستبلکهبحثآنارتباطبامخاطب‬ ‫است که هر چقدر هم انسان سوادش باالتر می‌رود تازه لذت‌هایش‬ ‫بیشترمی‌شود‪.‬مثلدریاستکهشماهرچقدرجلوتربرویدعمقآب‬ ‫بیش‌ترمی‌شود‪،‬شعرحافظهمازاینسنخوازاینجنساستکههر‬ ‫چقدرآدمدانشواطالعاتفرهنگی‪،‬قرآنی‪،‬ادبی‌اشبیشترمی‌شود‪،‬‬ ‫بیش‌ترمی‌تواندآنتلمیحاتراپیداورابطهبینکلماتراکشفکند‪.‬‬ ‫یکی از بازی‌های ما این بود که آیا می‌شود مثال به جای کلمه مهر‬ ‫در این بیت حافظ‪ ،‬کلمه عشق را جایگزین کرد؟ و آن موقع تمرین‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪62‬‬ ‫می‌دهیم که مهر با کلمات دیگر بیت چه رابطه‌ای دارد و عشق چه‬ ‫رابطه‌ایوچهویژگیمنحصربهفردیداشته‪،‬مثالدربعدموسیقی‌اش‬ ‫چهتاثیریگذاشته‪،‬دربعدمعنایشچهتاثیریگذاشته‪،‬آنروزهاهم‬ ‫فکر می‌کردیم اصالت با معنا بوده‪ ،‬یعنی حافظ هم سعی می‌کرد در‬ ‫عینحفظصورتبیرونیشعربهجانمعناتوجهکندوآنکلمه‌ایرا‬ ‫انتخابکندکهآنمعنارابهحقیقی‌ترینشکلشعرضهکند‪.‬خالصه‬ ‫ماآنموقعشعرهایکالسیکمی‌خواندیم؛شعرسعدیواقعادلنشین‬ ‫است‪ ،‬اما واقعا شعر حافظ نمی‌شود چون شعر حافظ را می‌شود بارها‬ ‫و بارها خواند‪ .‬بعد از زبان هرکسی که می‌شنوید یک نکته تازه‌تری از‬ ‫آنمی‌شودپیداکردواین‪،‬اتفاقعجیبیاستکهگاهیفکرمی‌کنیم‬ ‫آن را می‌شود برای شاعران دیگر هم برشمرد‪ ،‬اما واقعا شعرای دیگر‬ ‫چنینخاصیتیندارند‪.‬به‌هر‌حالبعد‌ترشعرهایوحشیوعطاروبیدل‬ ‫و صائب و دیگران هم جذبه‌های خود را نشان داد‪....‬‬ ‫زمانیکهوارددانشگاهشدید؟‬ ‫‪ l‬بله‪،‬تقریباهمانوقت‌ها‪.‬‬ ‫ازشاعرانمعاصرازهماناولباچهکسیگرهخوردید؟‬ ‫ممکن است جواب‌تان این باشد که اصال با هیچ کسی‬ ‫گرهنخوردم‪.‬‬ ‫‪ l‬واقعاباهیچکس‪.‬هیچکسنبودکهآدمبتواندتماموکمال‬ ‫باویانسپیداکند‪.‬‬ ‫بعداچطور؟‬ ‫‪ l‬بعدا به خاطر دوستی‌ها و مصاحبت‌ها با شاعران معاصر‬ ‫بیشترگره خوردیم؛ باز نه با شعرهایشان با خودشان‪ .‬قبال روزگاری‬ ‫داش��تیم که روزگار خورش��یدها بود و االن روزگار ستاره‌ها و مثال‬ ‫شهاب‌هاست‪ ،‬از این آسمان می‌شود گاهی به شهاب‌هایش دل داد‬ ‫نهبهخودآسمان‪،‬نمی‌شودهمهآسمانراروشندید‪.‬‬ ‫شاعری مثل شفیع کدکنی به اخوان نسب می‌رساند‬ ‫یا احمد عزیزی به سهراب سپهری؛ نسب‌نامه شعر‬ ‫شماتوچیست؟‬ ‫‪ l‬خب‪ ،‬احتماال با این فرض شما بشود این شعر را‌بی‌اصل‬ ‫و نسب دانست‪.‬یعنی با این تعریفی که شما دارید‪ ،‬انصافا برای من‬ ‫شاگردیهمهاساتیدامروزیتوفیقاست‪،‬ولیاینبختکهشاگردی‬ ‫مستقیمکسیراکنمیادرمصاحبتوموانستباآنهاباشم‪،‬نداشتم‪.‬‬ ‫مقصودم شاگردی یا درک محضر نیست‪ .‬فرض کنید‬ ‫بخواهید بگویید اش�عار فالن ش�اعر معاصر را خیلی‬ ‫خوانده‌اموخیلی استفاده کرده‌ام‪...‬‬ ‫‪ l‬واقعااینطورینبوده‪.‬منگفتمهمیناالنهمشعرمعاصر‬ ‫را از افواه دنبال می‌کنم‪.‬‬ ‫بیشتریکشاعرکالسیکهستید‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪.‬گفت«بههرچمنکهرسیدیگلیبچینوبرو»یک‬ ‫وقتیهستکهشمابهیکگلستانمی‌رسیمثلشعرحافظکهشعر‬ ‫تالغزلمعرفتاست‪،‬شمارویهربیتیکهمی‌خواهید‬ ‫حافظهمهبی ‌‬ ‫دستبگذاریدبایدرویآنمتوقفشویدوتاملکنید‪،‬تدبرکنید‪،‬بارها‬ ‫بشنوی‪ ،‬بارها بخوانی و در تنهایی و در خلوتت و در جمع و در جلوت‬ ‫زمزمهکنی‪،‬اماشعرروزگارمابیشترحدیثنفساست‪.‬البتهشعرهای‬ ‫درخشانی در این روزگار از شاعران معاصر ما وجود دارد که انصافا باید‬ ‫آنها را به چشم گذاشت و محترم دانس��ت و خیلی نام‌های بزرگ و‬ ‫متعالیوارجمندیهستندکهانصافاآدممی‌تواندافتخارکندکهباآنها‬ ‫هم‌عصر بوده و در روزگاری زندگی می‌کرده که آن چهره‌ها هم بودند‬ ‫و آن شعرها هم وجود دارند‪.‬‬ ‫چیزی که خیلی مشهود اس�ت و همه این را می‌گویند‬ ‫ولی من دوس�ت دارم این را از خود شما بشنوم‪ ،‬این‬ ‫است کهفاضلخیلیصائبو کالشعرایسبکهندی‬ ‫حاال به‌خصوص صائب روی او تاثیر دارد؛ نمی‌خواهم‬ ‫بگویم که تاثیر دارد یا ن�دارد‪ ،‬می‌خواهم بگویم چقدر‬ ‫صائبخوانده‌اید؟‬ ‫‪ l‬ببینید‪ ،‬من صائ��ب را خیلی خوانده‌ام و بی��دل را ایضا و‬ ‫به‌خصوص بیدل را خیلی دوست دارم‪ .‬اما این حکم بیشتر متاثر از‬ ‫ارزیابی کتاب اول است‪ .‬گریه‌های امپراطور وقتی منتشر شده که‬ ‫من در سال‌های اول دانشگاه هستم‪ .‬یعنی شعرهای دوره جوانی و‬ ‫نوجوانی است‪ ،‬خیلی از آن شعرها مربوط به دوره چهارم دبیرستان‬ ‫است‪ .‬بعضی از آنها حال و هوای هندی دارد چون تصویرسازی در‬ ‫آن بوده و از یک طرفی هم حال و هوای عاشقانه دارد که باز هم به‬ ‫خاطر اقتضائات آن سن و سال است‪ ،‬ولی بعد از اینکه ما در دانشگاه با‬ ‫حوزهمعارفاسالمیبیشترآشناشدیموباالخرهیکمقدارفلسفی‌تر‬ ‫زندگیکردیموفلسفی‌ترفکرکردیم‪،‬بعداتاثیرشمشهوداست‪،‬یعنی‬ ‫حرف‌هایبعدیبیشترفکرهایآنروزوروزگاراست‪.‬آنکتابآخررا‬ ‫می‌شودگفتاصالهندینیست‪.‬بیشترعراقیشده‪،‬منتهااینتلقی‬ ‫متاثر از همان کتاب اول است‪ ،‬شناخت اول از یک چیزی بر ادامه آن‬ ‫شناختهمتاثیرمی‌گذارد‪.‬‬ ‫این را انکار می‌کنید که صائب و بیدل را زیاد خوانده‌اید‬ ‫ومی‌خوانید؟‬ ‫‪ l‬ولیحافظرابارهاوبارهابیشترازصائبخوانده‌ام‪.‬اگرشعر‬ ‫صائبرادوبارمی‌شودخواندشعرحافظرامی‌شوددویستبارخواندو‬ ‫حتیبیشتر‪.‬حتیگاهیدرغزل‪،‬یکبیت‪،‬هندیمی‌شود‪،‬یکبیت‪،‬‬ ‫عراقی و اصال ویژگی شعر بعد از انقالب این است که ویژگی سبک‬ ‫مش��خصی ندارد و این تالش که ما بخواهیم شعرهای امروز را به‬ ‫سبک‌هایشعریگذشتهمنتسبکنیم‪،‬بهنظرمنتالشبیهوده‌ای‬ ‫است‪،‬چوناصالویژگیسبک مشخصیبراساسهمانویژگی‌های‬ ‫قبلیوجودندارد‪.‬شایداگربخواهیمیکویژگیبرشمریمایناستکه‬ ‫شعر کالسیک امروز ترکیب و مجموعه‌ای از همه آن سبک‌هاست‬ ‫که شاعر به تناس��ب حال و هوایی که دارد دست به تلفیق و ابداع و‬ ‫التقاطمی‌زندوآنزیبایی‌هارابهتناسبآنحرفیکهمی‌خواهدبزند‬ ‫انتخابمی‌کند‪،‬چونماامروزگذشته‌ایداریموبرباالی پشتبامی‌‬ ‫ایستاده‌ایمکههمهآنتجربه‌هادیدهمی‌شوندوهمیناشتباهگاهی‬ ‫باعث می‌شود که شاعران این روزگار را متهم کنند که تو از مضامین‬ ‫گذشته و نمادهای گذشته استفاده می‌کنی‪ .‬ما بعد از حافظ و سعدی‬ ‫وصائبزندگیمی‌کنیم‪،‬اماماهمحقداریمبهماهنگاهکنیم‪ ،‬ماهم‬ ‫حق داریم به آسمان نگاه کنیم‪ ،‬به برکه نگاه کنیم‪ ،‬به قصه حضرت‬ ‫یوسفنگاهکنیم‪،‬منتهاماامروزروایتتازه‌ایازهمانحقیقتکهن‬ ‫راعرضهمی‌کنیم‪.‬روزگار‪،‬روزگارنوآوریاستوهمهدوستدارندبه‬ ‫نوآوری دست بزنند‪ ،‬حتی در عالم صنعت می‌گویند‪innovation‬‬ ‫یعنی نوآوری‪ ،‬حاال نکته تازه این اس��ت که االن می‌گویند ‪new‬‬ ‫‪ innovation‬یعنی تو یک نوآوری تازه کن‪ ،‬یعنی اگر قبال سرعت‬ ‫راصدمی‌کردیوبعدصدوچهلتاشدوبعدصدوشصتتاشد‪،‬این‬ ‫دیگرنوآورینیستکهسرعترادویستکنی‪،‬بروویکنوآوریتازه‬ ‫کن‪ ،‬مثال بگو من کیسه هوا هم در ماشینم گذاشتم‪ .‬این روز و روزگار‬ ‫در شعر هم این اتفاق می‌افتد‪ ،‬در همان دوره به‌خصوص دهه‪ 70‬چه‬ ‫تالش‌هاییمی‌شدبرایاینکهیکنوآوریتازهخلقشودوچقدردر‬ ‫فرموشکلغزلدستکاریکردندتاایننوآوریراحاصلکنند؛امااین‬ ‫اتفاقنیفتاد‪.‬یعنیجهانبایدازدرونتغییرکندنهازبیرون‪.‬بنابراینفکر‬ ‫می‌کنمهماناصالتمعنااینجاحکمفرماست‪،‬شماوقتیمی‌خواهید‬ ‫حرفی بزنید‪ ،‬آن حرف با اس��تفاده از همین پدیده‌های پیرامون‌تان‬ ‫گفتهمی‌شود؛درعینحالکهشماکاروانیازشعرهایدرخشانهم‬ ‫پشت‌سردارید‪.‬واقعاروزگارحرفنوزدنبهسرآمدهیااگربهسرنیامده‬ ‫الاقل وقتش امروز نیست‪ .‬مگر حرف‌های طبیعی بشر چند سطر‬ ‫هستند‪،‬مثالدرموردعشقچهحرف‌هاییمی‌شودزد‪،‬آیاحرف‌هایی‬ ‫که در شعر امروز از عشق زده می‌شود‪ ،‬واقعا عشق است؟ معلوم است‬ ‫کهماعشقرادرنیافته‌ایم‪.‬وقتیمضمونایناستکهمندیگرازتو‬ ‫متنفرم‪ ،‬دیگر پیکارت برو‪ ،‬خب این اصال عشق نیست؛ نمی‌توانی‬ ‫چنین مضمونی را با توجیه نوآوری‪ ،‬مضمون عاشقانه بنامی‌و مثال‬ ‫بگویی ما امروز با معشوق این رفتار تازه را می‌کنیم‪ .‬نه‪ ،‬حرف‌های‬ ‫طبیعی بشر درباره عشق کهن و ثابت اس��ت و خواهد بود؛ از قبیل‬ ‫همین حرف‌های ساده که من عاشقم یا از درد هجر در سوز و گدازم‬ ‫یاانتظارروزگاروصلرادارمیا‪...‬شماممکناستعاشقواقعیباشید‬ ‫و حرفی غیر از این بزنید؟ یک بزرگواری آن شعر «یا وفا یا خبر وصل‬ ‫تو‪،‬یامرگرقیب»راخواندوالبتهدررسانههمخواند‪:‬که«یاوفایاخبر‬ ‫مرگ تو یا وصل رقیب» بعد گفت‪ :‬عجب ! این خبر مرگ تو که چقدر‬ ‫هماصطالحرایجیاست‪،‬معلوممی‌شودکهازشعرحافظآمده‪،‬اشتباه‬ ‫خوانده بود‪ .‬ما که نمی‌توانیم این تغییر را در شعر به اسم نوآوری ایجاد‬ ‫کنیم‪ ،‬عشق همین است‪ .‬اینکه انسان‪ ،‬انسان است‪ ،‬انسان فرشته‬ ‫نیست‪ .‬حرف‌های طبیعی بشر همان پنج سطری است که عرض‬
‫‪ l‬اس��م آن را تاث��ر نمی‌گذاری��م‪ ،‬بلکه اس��م آن را علقه‬ ‫می‌گذاریم‪.‬‬ ‫شمامی‌گوییدعلقهولیمنمی‌گویمتاثر‪.‬میرشکاکدر‬ ‫مقدمهاززبانیکیاغیمی‌گوید؛«واقعیتایناستکه‬ ‫به غیر از چند تن از سرهنگان سخن در این روزگار من‬ ‫وهمهشاعرانمعاصرازشاعراندستچهارموپنجم‬ ‫قرونگذشتهپایین‌ترهستیم‪».‬اعتقادمنایناستکه‬ ‫ماشاعرانیکهشعرکالسیکمی‌نویسیمغالبامتاثراز‬ ‫‪ l‬ببینم! وقتی حافظ می‌گوید «از دور بوسه بر روح مهتاب‬ ‫می‌زدم» آیا این به ویژگی‌های سبک هندی نزدیک هست یا نه؟ آیا‬ ‫شما در شعر حافظ نمی‌توانید رگه‌های جدی از شعر سبک هندی‬ ‫پیدا کنید؟ چرا‪ ،‬قطعا پاسخ آن مثبت است‪ .‬در شعر سعدی نمی‌توانید‬ ‫تصاویربکرودرخشانیمثلمصراعمعروف‪:‬‬ ‫توبزرگیودرآیینهکوچکننمایی‬ ‫بیابید؟ اینها جلوه‌های بروز یک زیبایی هس��تند‪ .‬در دوره‌ای‬ ‫به یک جنبه‌ای بیشتر توجه می‌شود و تبدیل به عنصر تمایزبخش‬ ‫می‌گردد‪ ،‬در دوره‌ای کم‌تر توجه می‌شود‪ .‬صائب هم بیت‌هایی دارد‬ ‫کهمی‌تواندبهشعرعراقیمنتسبشود‪،‬بنابراینیکویژگیوقتیدر‬ ‫یکدوره‌ایبرجستهمی‌شودبهاینمعنینیستکهدردوره‌هایقبل‬ ‫از آن وجود نداشته و در دوره‌های بعد از آن الزاما تحت تاثیر آن است‪.‬‬ ‫من می‌گویم تاثر‪ ،‬شعرا در یک طیفی قرار می‌گیرند‪.‬‬ ‫یک سر طیف شعرایی هس�تند که در لحظه خالقیت‪،‬‬ ‫خودش�ان را به دست حس ش�اعرانه و عواطف‌شان‬ ‫می‌سپارند‪ ،‬اینها شايدحتی همین مقدار آگاهی را هم‬ ‫نداشته باشند‪ .‬بعد آن س�ر طیف شعرایی هستند که‬ ‫شعرش�ان صناعی است‪ ،‬یعنی ش�دت آن چیزی که‬ ‫فوران می‌کند آن قدر نیست که اینها را با خودش ببرد‪،‬‬ ‫مجبور هستند از آگاهی خودشان مدد بگیرند‪ ،‬یا اینکه‬ ‫تئوریشعرشانایناست‪،‬تئوریشعرشانایناست‬ ‫که شعر بیشترش محصول آگاهی و کار من است‪ ،‬اگر‬ ‫ازاینسرطیفباشندیعنیسردوم‪،‬ممکناستحتی‬ ‫در آن لحظه خالقیت شعری هم با آگاهی یک تکنیکی‬ ‫را از یک دوره شعری یا از یک شاعری استخدام کنند‪،‬‬ ‫حواسش باشد که من این تکنیک را از او می‌گیرم‪ ،‬اگر‬ ‫اینطوری باشد کلش علقه است‪ ،‬اما عموما این طوری‬ ‫نیست‪ .‬شاعر لحظه خلق خیلی اشراف و وقوفی ندارد‬ ‫کهچهکارمی‌کند؛بهخودشهمبگوییدکهچنینکاری‬ ‫کرده‌ای‪ ،‬می‌گوید عجب چقدر جالب اس�ت‪ ،‬من این‬ ‫تکنیکرابلدهستمولینمی‌دانستم‪.‬‬ ‫‪ l‬من این بار با اصل صحبت‌های ارزشمند شما مخالفم‪.‬‬ ‫گفت وگو‬ ‫یک مقدار ریزتر راجع به شعر خودتان صحبت کنید‪.‬‬ ‫ش�ما فرمودید که در گریه‌های امپراطور بیشتر متاثر‬ ‫از س�بک هندی بودید ولی در کارهای بعدی‌تان تاثر‬ ‫کم‌ترشد‪.‬‬ ‫در س�احت اجمال‪ ،‬آن خودآگاهی و به قول ش�ما علقه‬ ‫است‪ ،‬اما در س�احت تفصیل‪ ،‬تاثر اس�ت‪ .‬یعنی شما‬ ‫فی‌الجمله می‌دانید که در قصیده علقه‌ای به مس�عود‬ ‫سلماندارید‪،‬اماوقتیدرفرآیندخالقیتقرارمی‌گیرید‪،‬‬ ‫اسماینرادیگرنمی‌توانیدآگاهانهبگذارید‪،‬مگراینکه‬ ‫شعرتانازجنسشعرصناعیباشد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫کردم‪ ،‬اینکههر عاشقیازهجردر فغاناست‪،‬حاالشکل فغانامروز‬ ‫باشکلفغاندیروزفرقمی‌کندومثالمنامروزقطاریرامی‌بینمکه‬ ‫در حال سفر است یاد فراق می‌افتم‪ ،‬قبالشما قاطری را که می‌دیدی‬ ‫می‌رود یاد فراق می‌افتادی‪ .‬اما اصل موضوع ثابت است‪ .‬پس دوران‬ ‫حرف نو زدن امروز نیست و حرف‌های نو انشاء‌اهلل در آن روز خوب‬ ‫و خجسته‌ای که همه منتظر آن هستیم دوباره زده خواهد شد‪ .‬واال‬ ‫حرف‌هایماهمین‌هاست‪.‬گفت«العلمنقطهکثرهالجاهلون»علم‬ ‫یکنقطه‌ایبودکهنادان‌هاآنراگستردهکردند‪.‬گاهیمادردانشگاه‬ ‫درس‌هایی را که می‌خواندیم‪ ،‬می‌دیدیم که انگار بخش‌اعظم آنچه‬ ‫به‌عنوانیکرشتهعلمی‌می‌خوانیمدرواقعمروراشتباهاتآدم‌های‬ ‫قبلی ماست‪ ،‬به‌خصوص در علوم انسانی این طوری است‪ .‬در علوم‬ ‫انسانی نظریه‌ها اثبات نمی‌شوند‪ ،‬بلکه تایید می‌شوند که در روزگار‬ ‫بعدی دوباره رد شوند‪ ،‬چون در مورد انسان‌ها صحبت می‌کنند نه در‬ ‫مورد ماشین‪ ،‬یا در مورد دمای آب و دمای جوش آب‪ .‬بنابراین ما سیر‬ ‫نظریاتیرابه‌عنوانعلممی‌خوانیمکههمهغلطبوده‌اندیعنیکسی‬ ‫فکرمی‌کردهاینپدیدهبهایندلیلاتفاقافتادهوتاییدکرده‌اندکهاین‬ ‫طوری است و بعدترها تایید کردند که این طوری نیست‪ ،‬مدام تغییر‬ ‫کرد و تغییر کرد و تغییر کرد و ما می‌بینیم که واقعا علم یک نقطه‌ای‬ ‫بالو‌پر می‌دهند‪ ،‬این‬ ‫است که نادان‌ها آن را گسترده می‌کنند و به آن ‌‌‬ ‫اتفاقهمبهیکشکلدیگردرموردشعراتفاقمی‌افتد‪.‬حقیقتشعر‬ ‫یکچیزاست‪،‬حقیقتعشقیکچیزاست‪،‬حقیقتعرفانیکچیز‬ ‫است‪ ،‬حقیقت وصل یک چیز است‪ ،‬حاال هرکس این روایت‌هایی را‬ ‫کهدیدهبهزبانخودشبازگومی‌کند‪.‬دنیاخانه‌ایباهزارپنجرهاست‪،‬‬ ‫هرکس به نسبت پنجره‌ای که در آن ایستاده روایتی از حقیقت ارائه‬ ‫می‌کند‪ ،‬و این‌ها ممکن است در ظاهر مانعه‌الجمع باشند‪ ،‬اما وقتی‬ ‫همه اینها را از دور نگاه می‌کنی همه شبیه همدیگر هستند‪ .‬در یک‬ ‫شعری از مهدی مظاهری خواندم که می‌گفت‪« :‬زیست شناس‌ها‬ ‫در میکروس��کوپ‌ها همان چیزی را دیدند که ستاره‌شناس‌ها در‬ ‫تلسکوپ‌های‌شان؛ سنگی در مردابی و دایره‌هایی که در هم بزرگ‬ ‫می‌شوند‪ ».‬حاال این مضمون آن بود‪ .‬جهان یک چنین ماهیتی دارد‪،‬‬ ‫آن وقت ش��ما هر چقدر از دورتر بایستید همه چیز بیشتر شبیه هم‬ ‫می‌شود؛ از باالی هواپیما شهرها شبیه هم هستند‪ ،‬یک سری چراغ‬ ‫روشن و یک سری سقف‪ .‬واقعیت‌هایی که شعرای امروز راجع به آن‬ ‫حرف می‌زنند وقتی از دور به آن نگاه می‌کنیم می‌بینیم که حافظ و‬ ‫سعدی هم همان حرف را با یک زبان دیگر زده‌اند‪ .‬خیلی از کارهای‬ ‫نوآورانهرامولویبهشکلمتعالی‌ترانجامداده‪.‬گاهیوقت‌هامی‌شود‬ ‫که شما یک مصراع از یک شاعر را کنار یک شعر از دیگری بگذارید‪،‬‬ ‫ولیکسیکهاهلتخصصواهلفننباشددرنیابدکهایندوبه‌رغم‬ ‫شباهتزیادشانمتعلقبهدوزبانوزمانمتفاوتند‪.‬‬ ‫حافظمی‌گوید‪:‬‬ ‫«بحریاستبحرعشقکههیچشکنارهنیست‬ ‫آنجاجزآن‌کهجانبسپارندچارهنیست»‬ ‫ومیرزادهعشقیمی‌گوید‪:‬‬ ‫«منعاشقمگواهمناینقلبچاکچاک‬ ‫دردستمنجزاینسندپارهپارهنیست»‬ ‫آدم احساس می‌کند هر دو حرف می‌تواند در ادامه هم تلقی‬ ‫شود‪ ،‬ولی این حرف برای یک قرن و یک آدم و یک مختصات و یک‬ ‫ویژگی‌هاییاستوآنیکیبرایآدمدیگریباویژگی‌هایمتفاوت؛‬ ‫بنابرایناگرازدورنگاهکنیدپدیده‌هاشبیههمدیگرهستند‪.‬‬ ‫پیشینیانهستیم‪.‬‬ ‫‪ l‬متاثر بودن و علقه داشتن تفاوت‌شان در عنصر آگاهی‬ ‫است‪.‬شماوقتیعنصرآگاهیراازعلقهحذفکنید‪،‬تحت‌تاثیرهستید‪.‬‬ ‫شماوقتیآگاهانهاینلباسرامی‌خریدومی‌پوشید باوقتیبهخاطر‬ ‫عشق و عالق ‌ه به فالن هنرپیشه آن لباس را می‌پوشید در دو شأن‬ ‫متفاوت هستید‪ ،‬ولو اینکه نتیجه هر دو حالت ممکن است به ظاهر‬ ‫یکی باشد‪ ،‬اما اینطوری نیست‪ ،‬آن عنصر آگاهی را نباید حذف کنید‪.‬‬ ‫اگر هم شاعری می‌گوید ما از شاعران دست‌چندم آن روزگار پایین‌تر‬ ‫هستیم‪ ،‬این هم محصول عنصر آگاهی است‪ ،‬مطالعه می‌کند‪ ،‬شعر‬ ‫خودش را می‌بیند‪ ،‬به شعر خودش هم شناخت دارد‪ ،‬به شعر روزگار‬ ‫خودششناختداردوانصافاحرفبیراهیهمنیستوفکرمی‌کنم‬ ‫بایدبهاینوجه‌افتراقدربارهشعر‌هایهمهماتوجهشود‪.‬‬ ‫قبلازآنموخره‌ایبرایبحثقبلیومقدمه‌ایهمبرایبحثجدید‬ ‫داشتهباشیم‪.‬مااصطالحیداریمبهاسمتاثیرکهبهآن‪couseand‬‬ ‫‪ effect‬می‌گویند‪ ،‬یعنی تاثیر ی��ک طرفه‪ ،‬یک چیزی بر یک چیز‬ ‫دیگریتاثیرمی‌گذاردوآنموثرمی‌شودوآندیگریمتأثرکهبهآن‬ ‫علت و معلول می‌گوییم‪ .‬یک چیزی داریم به اسم ‪inter action‬‬ ‫یعنیتعامل‪،‬یعنیتاثیروتاثرمتقابل‪.‬چونآنشعرهادردورهگذشته‬ ‫اتفاق افتاده ما دیگر نمی‌توانیم بگوییم با آن تعامل داریم‪ ،‬بنابراین از‬ ‫واژه علقه استفاده می‌کنیم‪ .‬ببینید‪ ،‬زیبایی‌ها در جهان محصور به‬ ‫یکمقطعزمانینبوده‪،‬همان‌طوریکهمی‌گویمشاعرگذشتهحق‬ ‫داشته در مورد ماه حرف بزند‪ ،‬چون ماه یک پدیده عجیب و خورشید‬ ‫یک پدیده شگفت‌انگیز در زندگی‌اش بوده‪ ،‬شاعر امروز هم با همان‬ ‫پیچیدگیمی‌تواندحرفبزندولواینکهخیلیچیزهادرموردحقیقت‬ ‫خورشید و ماه کشف شده باش��د‪ .‬در مورد استفاده از فنون شعری و‬ ‫زیبایی‌ها و آراستگی‌های شعر همین اتفاق را می‌شود برشمرد‪ ،‬یک‬ ‫مثال دیگر؛ شیوه مشّ اطه‌گری در دوره گذشته با شیوه آرایش امروز‬ ‫ممکن اس��ت‪ material‬آن متفاوت شده باشد‪ ،‬ماده‌اش متفاوت‬ ‫شدهباشداماحقیقتآنتفاوتپیدانکرده‪.‬شمادرگذشتهلباس‌هایی‬ ‫که می‌پوشیدی و در عکس‌های پانزده سال پیشت هست‪ ،‬حاضر‬ ‫هستی همان شلوارها را دوباره بپوشی؟ خیلی وقت‌ها نه و اصال آدم‬ ‫برنمی‌تابد که آنها را بپوشد‪ .‬من می‌گویم آن زیبایی‌ها در عالم وجود‬ ‫داشته‪،‬شاعرامروزهمازهمانزیبایی‌هاوازهمانمعدنقبلیاستفاده‬ ‫می‌کند‪،‬کلماتکهبرایمانیستند‪،‬کلماتنهبرایصائبهستند‪،‬نه‬ ‫برای سعدی‌اند‪ ،‬نه برای حافظ‌اند و به این دلیل که حافظ و سعدی‬ ‫قبل از شاعران امروز متولد شده‌اند ما نمی‌توانیم بگوییم خب از این‬ ‫ظرفیتزیباییاستفادهشدهومادیگرحقنداریمازآناستفادهکنیم‪.‬‬ ‫وقتیشاعرمی‌خواهدسراغمضمونیبرود‪،‬ازروش‌هاییبرایتزئین‬ ‫آناستفادهمی‌کندومختاراستکهازچهروشیاستفادهکند‪،‬ممکن‬ ‫است روشی را آگاهانه انتخاب کند که قبل از آن صائب به باالترین‬ ‫شکلممکنودرخشان‌ترینشکلآناستفادهکردهاست‪.‬بماندکه‬ ‫در س��بک هندی نازک خیالی را به جایی رساندند که از زیبایی هم‬ ‫فاصله گرفت‪ ،‬یعنی این قدر روی آرایش چشم و ابرو متمرکز شدند‬ ‫که اصال چهره را زشت کرد‪ ،‬به خاطر همین یک روی‌گردانی از این‬ ‫سبکهماتفاقافتاد‪.‬ولیوقتیشمابهآنشکلاززیباسرودنعلقه‬ ‫دارید‪،‬نهبه‌عنوانویژگیسبکی‪،‬چوندراینروزگاربهسرمی‌برید‪،‬اما‬ ‫به‌عنوانیکویژگیموردعالقهازآناستفادهمی‌کنید‪،‬منمی‌گویم‬ ‫اگر صائب و شاعران سبک هندی هم از این سبک استفاده نکرده‬ ‫بودندوباایناغراقبهآنتوجهنشدهبود‪،‬امروزشاعرانبازهماستفاده‬ ‫می‌کردند‪،‬همچنانکههست‪،‬وربطیبهایننداردکهماتحتتاثیر‬ ‫صائب و بیدل هستیم‪ ،‬و اال می‌شود بیت‌هایی را از حافظ پیدا کرد که‬ ‫همین ویژگی‌های سبک هندی در آن است؛ دیگر درباره حافظ که‬ ‫نمی‌توانیدبگوییداومتاثرازصائببودهاست‪.‬‬ ‫اماآنچیزیکهباآنمخالفم‪،‬ایناستکهاصطالحکوشش‬ ‫و جوشش اگرچه برای شناخت خیلی از شعرها قابل استفاده است‬ ‫ولی با اصل آن به‌عنوان یک محک تشخیص شاعرانگی می‌توان‬ ‫مخالفت کرد‪ .‬من فکر می‌کنم ما در دوره جدید شعر خیلی تالش‬ ‫داریم که ش��عر را حتی‌االمکان یک موهبت قدسی تفسیر کنیم و‬ ‫عنصر خالقیت را حذف کنیم و ارزش را به شعری بدهیم که در آن‬ ‫ناآگاهی و ناخودآگاهی بیشتر شود‪ ،‬یعنی بگوییم شعری درخشان‬ ‫است که کاملا جوششی باشد‪ ،‬حتی در دوره‌ای می‌گفتند این شعر را‬ ‫توتالشکردیوگفتی‪،‬شعربایدخودشبیاید‪.‬منازاینحیث‪،‬شعر‬ ‫واقعا روزگار حرف نو زدن به سر آمده یا اگر به سر‬ ‫نیامده الاقل وقتش امروز نیست‪ .‬مگر حرف‌های‬ ‫طبیعی بشر چند سطر هستند‪ ،‬مثال در مورد عشق‬ ‫چه حرف‌هایی می‌شود زد‪ ،‬آیا حرف‌هایی که در شعر‬ ‫امروز از عشق زده می‌شود‪ ،‬واقعا عشق است؟ معلوم‬ ‫است که ما عشق را درنیافته‌ایم‬ ‫‪63‬‬
‫گفت وگو‬ ‫رابهرانندگیتشبیهمی‌کنم‪،‬شماوقتیدرمرحلهاولرانندگیهستید‪،‬‬ ‫باید تالش کنید وقتی که متوقف می‌شوید‪ ،‬پای‌تان را روی کالج‬ ‫بگذاریدکهخاموشنشود‪،‬آنموقعبایدآگاهانهبهاینموضوعتوجه‬ ‫کنیدواگرحواستاننباشدماشینخاموشمی‌شود‪،‬وقتروشنکردن‬ ‫یاحرکتکردند‪،‬حرکتماشیندچارخللمی‌شود‪،‬بایدبهاین‌هالحظه‬ ‫به لحظه توجه کنید‪ ،‬اما یک روزی به یک جایی می‌رسید که دیگر‬ ‫نهبهکالجفکرمی‌کنید نهبهدندهعوضکردن‪،‬نهبهآیینه‪،‬درحالی‬ ‫کهباتلفنهمراهتصحبتمی‌کنید‪-‬کهالبتهخیلیکاردرستیهم‬ ‫نیست‪ -‬کمربند ایمنی‌را هم می‌بندید‪ ،‬با یک نفر دیگر هم صحبت‬ ‫می‌کنید‪ ،‬یک چیزی هم می‌خورید و‪ ...‬ولی باز ماشین خیلی خوب‬ ‫حرکتمی‌کند‪،‬ماشینبیخودمتوقفنمی‌شود‪،‬خاموشنمی‌شود‪،‬زیرا‬ ‫مهارتبهناخودآگاهشمامنتقلشده‪.‬استفادهازفنونشعری‪،‬استفاده‬ ‫از قافیه‪ ،‬رعایت کردن وزن و موضوعاتی از این دست‪ ،‬مهارت‌هایی‬ ‫هستند که به نسبت استعداد شما (مثل اینکه ممکن است یک نفر‬ ‫بیست‌سالرانندگیکندامامهارتشبهاندازهکسیباشدکهششماه‬ ‫رانندگیکردهاست)بهناخودآگاهتانمنتقلمی‌شود‪،‬یعنیناخودآگاه‬ ‫دیگرموزونحرفمی‌زنید‪،‬بدوناینکهبخواهیدآنراتقطیعهجایی‬ ‫کنید‪،‬ناخودآگاهقوافیرادرسترعایتمی‌کنید‪،‬ناخودآگاهردیف‌هارا‬ ‫درشکلکالسیکدرستاستفادهمی‌کنید‪،‬حاالاینجافقطتفاوت‌ها‬ ‫در شکل بیان و انتخاب آن حرفی که دارید‪ ،‬می‌شود‪ ،‬تفاوت شاعران‬ ‫در حرفی اس��ت که می‌زنند‪ .‬اینکه دیگر آن چهره‌های درخشان را‬ ‫نمی‌بینیم‪ ،‬برای این است که آن حرف‌های درخشان را نمی‌شنویم‪،‬‬ ‫اگر آن حرف‌های درخشان را بشنویم‪ ،‬هنوز هم مردم دوست دارند‬ ‫بشنوند‪،‬هنوزهمخودشاعرانازشنیدنآنلذتمی‌برند‪.‬بنابرایناین‬ ‫عنصرآگاهییکعنصرتمایزبخشاست‪.‬شمانمی‌توانیدبگوییداین‬ ‫بخش‪،‬جوششیبوده‪،‬اینبخش‪،‬کوششیبوده‪،‬نه‪،‬بخشکوششی‬ ‫همه‌اش تبدیل به مهارت می‌شود‪ ،‬بخش جوششی یعنی اطالعات‬ ‫شما‪،‬یعنیدانایی‌هایشما‪،‬یعنیاعتقاداتشما‪،‬یعنیاحساساتشما‪،‬‬ ‫شما که تصمیم نمی‌گیرید امروز عاشق شوید؟ اینها در ناخودآگاه‬ ‫غلیانپیدامی‌کند‪.‬درآنمثالرانندگیشمارانندههستید‪،‬امامسیررا‬ ‫بایدآگاهانهانتخابکنید‪،‬نمی‌توانیدآنجاچشم‌تانراببندیدوبگویید‬ ‫من می‌خواهم به شمال بروم و همین طوری می‌روم و بروید و سر از‬ ‫جنوبدر‌بیاورید‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫منمی‌خواهمدرجوابفرمایششماچندنکتهراعرض‬ ‫کنم؛ اوال اینکه یکی از موهبت‌هایی که کمتر نصیب ما‬ ‫روزنامه‌نگارها می‌ش�ود این است که مصاحبه‌شونده‬ ‫بهرههوشیباالوقدرتبیانخوبیداشتهباشدوبخش‬ ‫بزرگی از بار مصاحبه روی دوش خود مصاحبه‌شونده‬ ‫بیفتد‪.‬االنمنچنینوضعیتیرادارمبهخاطراینکهدقیقا‬ ‫شماخودتانبهآنجاییکهمنمی‌خواستمبرومرفتید‪.‬‬ ‫این فرمایش‌های شما دقیقا تئوری شعر شما را نشان‬ ‫می‌دهد‪ .‬من هم عرض کردم ممکن است یک سری از‬ ‫شعرای آن سر طیف جوشش‌شان کم نباشد بلکه در‬ ‫حد اعلی باشد‪ ،‬اما تئوری شعرشان این باشد که شعر‬ ‫یککاراست‪،‬شعریکصناعتاست‪.‬مثالاعلیهمان‬ ‫حافظ است‪ ،‬اگر بخواهم در روزگار خودمان مثال بزنم‪،‬‬ ‫خدابیامرز قیصر امین‌پور است؛ شعر او خیلی صناعی‬ ‫است‪،‬البتهاصالانکارنمی‌کنمکهکارشجوششدارد‪،‬‬ ‫دربعضیازشعرهایشجوششباالییهمدارد‪،‬امااین‬ ‫آدم چون اعتقاد دارد که شعر از سنخ تزئین و آرایش‬ ‫است‪ ،‬خودش را براس�اس این آموخته کرده‪ .‬محمد‬ ‫رمضانی‌فرخانی که از نوابغ ش�عر در روزگار ماست با‬ ‫صراحتمی‌گویدکهمنشعررامی‌سازم‪،‬باوجوداینکه‬ ‫این آدم از نظر جوشش اگر خودش را رها کند و شعر‬ ‫بگوید از خیلی‌های دیگر بهتر و بیشتر می‌تواند شعر‬ ‫بگوید‪ ،‬ولی در مقابل شهریار جوششی است‪ ،‬تئوری‬ ‫شعرش این است‪ .‬یعنی همه جوششی و کوشش را‬ ‫آقای استاد گرمارودی برای اولین بار پیشنهاد کردند‪،‬‬ ‫ولیدچاربدفهمی‌شد‪.‬خیلی‌هافکرکرده‌اندمقصوداین‬ ‫است که شعر کوششی جایی اتفاق می‌افتد که شاعر‬ ‫عرضه ندارد‪ ،‬جوش�ش ندارد‪ ،‬مجبور اس�ت کوشش‬ ‫‪64‬‬ ‫کند‪ ،‬نه‪ ،‬یک فرآیندی است که دو بال دارد‪ ،‬که آن دو بال‬ ‫جوششوکوششاست‪.‬اتفاقاخودایشانهمهمیشه‬ ‫مثال حاف�ظ را می‌زند و می‌گوید در حافظ جوش�ش و‬ ‫کوشش هم در حد تعادل اس�ت و هم در حد اعلی من‬ ‫حسمی‌کنمشماازصنفامثالقیصرامین‌پورهستید‪،‬‬ ‫البتهبه‌عنوانحسننمی‌گویم‪،‬راستشرابخواهیداالن‬ ‫در این چند سال بعد از مرگش قیصرستایی خیلی باب‬ ‫شده و به نظر من دارند او را از یک حدی باالتر می‌برند‪.‬‬ ‫قیصر امین‌پور نس�بت به س�هراب س�پهری و فروغ‬ ‫فرخزاد و اخوان یک شاعر درجه دو است البته از اغلب‬ ‫شاعران‪ 30‬سالاخیرپیشاست‪،‬بههرصورتمننه‬ ‫به‌عنوانستایشبلکهبه‌عنوانویژگیمی‌گویمکهشما‬ ‫از صنف امثال قیصر امین‌پور هستید و تئوری شعرتان‬ ‫ایناستکهبهشعربهمنزلهیکصناعتنگاهمی‌کنید‬ ‫و برایتان خیلی مهم است که شعر کاملا در اختیارتان‬ ‫باشد‪.‬درستمی‌گویم؟‬ ‫‪ l‬من می‌گویم ش��اعر یک موجود منفعل نیست‪ ،‬یک‬ ‫موجود فعال هم نیست‪ ،‬یک موجود فوق‌فعال است‪ .‬آن بخشی‬ ‫که شما اس��مش را فعالیت می‌گذارید‪ ،‬همان مهارتی است که‬ ‫به ناخودآگاه تبدیل شده است‪ .‬ش��ما از ناخودآگاه خود استفاده‬ ‫می‌کنید اما آن ناخودآگاه ریشه در آگاهی دارد‪ .‬اصال شعری که در‬ ‫آن آگاهی نباشد‪ ،‬شعر نیست‪ .‬همان مثال رانندگی به نظرم مثال‬ ‫خوبی بود‪ .‬شما مقصد را مد‌نظر دارید‪ ،‬اگر شما بدانید که مقصد‬ ‫کجاست در مسیر هستید‪ ،‬ولی راه را به حسب جنس و سرشت و‬ ‫سرنوشت خود انتخاب می‌کنید‪ .‬مثال می‌خواهید از اینجا به شمال‬ ‫کشور بروید‪ ،‬می‌شود از چند راه رفت‪ .‬مقصد شما آگاهانه انتخاب‬ ‫شده مهارت‌های رانندگی هم بلد هس��تید‪ ،‬اینکه از چه طریق‬ ‫بروید‪ ،‬جلوه آن راه است که شما را می‌گیرد‪ .‬این راه یک جذبه‌ای‬ ‫دارد که شما را به خود جلب و جذب می‌کند‪ .‬در شعر به شما تلقین‬ ‫نمی‌شود که این کلمه را به کار ببر‪ ،‬شما از بین دایره‌های کلماتی‬ ‫که هنگام سرایش در اختیار شماست و به قول شما الهام شده‪،‬‬ ‫یکی را برمی‌گزینید‪ .‬مثل اینکه من می‌گویم واقعا چه خبر؟ شما‬ ‫از بین خبرهایی که دارید یکی را انتخاب می‌کنید‪ ،‬ناخودآگاه چند‬ ‫خبر به ذهنتان می‌رسد که برایتان مهم است اما یکی از آن خبرها‬ ‫را انتخاب می‌کنید‪ .‬ولی من می‌گویم آن عنصر آگاهی را از آن‬ ‫حذف نکنید و آن وقت اسم آن جوشش یا کوشش باشد فرقی در‬ ‫حقیقت آن ایجاد نمی‌کند‪ .‬به نظر من تفکیک این دو اشتباه است‪،‬‬ ‫یک امری است که در لحظه با هم اتفاق می‌افتد‪ ،‬تفکیک کردن‬ ‫این دو از یکدیگر معنادار نیست‪ .‬وقتی شما زنده‌اید تفکیک روح‬ ‫و جسم معنادار نیست‪ .‬مثال غرب دنیا را به فیزیک و متافیزیک‬ ‫تقسیم کرده است‪ ،‬چرا فیزیک و متافیزیک؟ چرا چیز دیگر نه و‬ ‫متا چیز دیگری؟ برای اینکه مبنایی که غرب برای دریافت جهان‬ ‫براساس فلسفه گذشته خودش انتخاب کرده مادیت است و جهان‬ ‫را ماده دیدن و ابزارهایی هم که در اختیار شما قرار می‌دهد پنج‬ ‫حس غریزی است‪ ،‬این ابزارها باعث می‌شود که شما جهان را‬ ‫مادی‌ببینید و حاال می‌گویید یک سری پدیده‌ها هم هست که‬ ‫من نمی‌توانم آنها را کشف کنم پس فراماده‌اند‪ .‬من می‌گویم شعر‬ ‫را کوشش می‌کنم‪ ،‬یک جاهایی از آن را هم نمی‌دانم واقعا من‬ ‫کوشش نکردم‪ .‬خود به خود آمده است‪ ،‬پس می‌گویم جوشش‪،‬‬ ‫یا فراکوشش‪ ،‬یعنی یک اس��م دیگر برای آن انتخاب می‌کنیم‪.‬‬ ‫همان‌طور که تفکیک جهان به ماده و فراماده اشتباه است‪ ،‬این‬ ‫تقسیم‌بندی هم از این منظر اشتباه است‪ ،‬شما چطور می‌توانید‬ ‫ثابت کنید که اگر امروز پایتان شکس��ت به خاطر این نبوده که‬ ‫دیروز دل مادرتان را شکستید‪ ،‬من نمی‌توانم ثابت کنم‪ ،‬اما شما‬ ‫می‌توانید آن را رد کنید؟ می‌گویند اگر این پول را به کس دیگری‬ ‫بدهید خدا ده‌برابر به تو می‌دهد‪ ،‬خب فقط باید تجربه‌اش کنید تا‬ ‫دریابید و تجربه‌اش هم شخصی است‪ .‬در عالم شعر هم انفکاک‬ ‫این دو عمال امکان‌پذیر نیست‪ ،‬ما فقط برای نام گذاری این دو‬ ‫را منفک تعریف کرده‌ایم‪ .‬ما برای اینکه چیزی را بشناسیم اسم‬ ‫روی آن گذاشته‌ایم‪ ،‬ولی این اسم‌گذاری نباید منجر به تفکیک‬ ‫آن دو شده و در لحظه سرایش معنا شود‪.‬‬ ‫من فرمایش شما را قبول ندارم‪ .‬به خاطر اینکه تجربه‬ ‫ش�خصی خودم به من می‌گوید که بعضی از ش�عرها‬ ‫ی است‪ .‬وقتی شعر می‌گویم بعضی از‬ ‫صد‌در‌صد الهام ‌‬ ‫ابیات ناگهان بر زبان من جاری می‌شود‪ ،‬ولی بعضی‬ ‫ع نه؛ می‌بینم قافیه‌ای در ذهنم بوده و ذهنم به‌طور‬ ‫مواق ‌‬ ‫خودکار بعد از مثال چهل و هش�ت س�اعت بر‌اساس‬ ‫آن قافی�ه‪ ،‬بیتی را پرداخته اس�ت‪ .‬از نظر دیگر‪ ،‬ش�ما‬ ‫شعر شاعری را می‌خوانید می‌بینید دو الی سه بیت آن‬ ‫فوق‌العاده شما را از جا می‌کند و با خود می‌برد‪ ،‬ولی بقیه‬ ‫بیت‌هایش اگرچه زیباست و حتی اگرچه آراسته‌تر‪ ،‬آن‬ ‫«آن» را ندارد‪ ،‬این به تجربه در کار نقد برای من اثبات‬ ‫شدهکهکدامبیت‪ ،‬آنبیتاولیبودهکهناگهانبرزبان‬ ‫شاعرجاریشدهوحتیبعداازخودشاعرهمپرسیده‌ام‬ ‫و دیده‌ام که حدسم درست بوده‪ .‬شما می‌توانید دست‬ ‫بگذارید روی آن بیت یا ابیاتی که اول به ش�اعر الهام‬ ‫شده و بگویید کدام بیت‌ها را این شاعر در فرآیند خلق‬ ‫تکمیلآنغزلبعداسروده‪.‬‬ ‫‪ l‬منسوال‌هاییازشمامی‌پرسم؛آیاهرکسدیگریکهاز‬ ‫اولباقواعدشعرآشنانبودهمثلشماویادنگرفتهکهچطوریموزون‬ ‫تو‌پابستهچیزیبهاوالهامشود‪،‬مثلشماموزون‬ ‫بگوید‪،‬اگراالندس ‌‬ ‫می‌گوید؟ نه؛ چرا؟ چون شما این مهارت را در ناخودآگاه خود دارید و او‬ ‫ندارد‪.‬درثانی؛شمافکرمی‌کنیدذهنانسانفقطبهصورتخود‌‌آگاه‬ ‫فعالیت می‌کند؟ شما از تجربه حرف زدید‪ .‬پس من هم به خود حق‬ ‫می‌دهمکهبهتجربهاستنادکنم‪.‬گاهیاوقاتاینکلماتازقفسه‌های‬ ‫پیشروبرداشتهمی‌شودوخیلیهمخوبمی‌شود‪.‬اماخیلیازوقت‌ها‬ ‫همپیشمی‌آیدکهشماازاینقفسهکلمه‌ایراانتخابمی‌کنیدوبعد‬ ‫کنارمی‌گذاریدوکلمهدیگریراانتخابمی‌کنیدواتفاقااین قوی‌تر‬ ‫از آن می‌شود‪ .‬سوال سوم‪ :‬آیا می‌شود تجربه شخصی را تعمیم داد؟‬ ‫به‌خصوص اینکه تفسیر تجربه شما بر‌اس��اس پیش‌فرض‌های‬ ‫شماست‪ .‬یعنی دیدن به مثابه چیزی (‪ )seeing as‬چون این اتفاق‬ ‫برایشماافتادهالزامابایدبرایدیگرانهمافتادهباشد؟اگراینتجربه‬ ‫راهمهمهداشتهباشنداینبهاینمعنینیستکهشمادرآنجامنفعل‬ ‫بوده‌اید‪،‬شماآنجافوق‌فعالبوده‌اید‪.‬مندرموردشاعرانتازه‌کاریکه‬ ‫امروزباوزنوقافیهآشناشدندواحتماالاشکالقافیههمدرشعرشان‬ ‫پیدامی‌شود‪،‬یابعضی‌هاکهممکناستدرهفتادسالگیهمبازشعر‬ ‫با اشکال وزنی بگویند‪ ،‬حرف نمی‌زنم‪ ،‬چون آنها مهارت را هنوز پیدا‬ ‫نکرده‌اند‪،‬هنوزبهناخودآگاهشانسرایتنکرده‪.‬ببینیدسرعتتبدیل‬ ‫کلمهوحرف‌هاومعنی‌هابهشعربهاینمعنینیستکهبتوان آنها را‬ ‫دریکتقسیم‌بندیآگاهانهوناآگاهانهقراردهد‪.‬اگرشمایکچیزی‬ ‫راسریع‌ترگفتیوزودتربهذهنتآمد‪،‬شایدبهایندلیلاستکهشما‬ ‫قبالبهاینمعانیفکرکردهبوده‌ای‪،‬اینمعناقبالبازندگیتوعجین‬ ‫بوده‪،‬اینمعانیدرجانتوبود‪،‬یااینمعانیبااینوزنیاقافیهیاساختار‬ ‫قابلیتشکل‌گیریسریع‌تریداشتهیاحاالاینکلماتباوزنیکهدر‬ ‫ذهنتوبودهواساسانتخابکلماتقرارگرفته‪،‬باآنتجربه‌ایکهاز‬ ‫پیشبهآناندیشیده‌ایسازگاردرآمدهاست‪.‬بعضیازحرف‌هاهست‪،‬‬ ‫حرفش را داری‪ ،‬وزن را هم می‌شناسی‪ ،‬اما نمی‌توانی آن حرف را در‬ ‫آن وصف بزنی‪.‬‬ ‫این حرف‌ها حرف‌های روانشناسان است‪ .‬من اعتقاد‬ ‫دارمکه شعرهرچهشعرترباشدالهامی‌تراست؟‬ ‫‪ l‬قب��ل از اینک��ه ای��ن بح��ث ادام��ه پی��دا کن��د‪ ،‬این‬ ‫را بگویم که اس��اس تئوری ساختن برای ش��عر غلط است‪ .‬شعر‬ ‫یک امر تجربی اس��ت که نمی‌ش��ود ای��ن تجربه را تعمی��م داد‪.‬‬ ‫هرکسیازیکطریقیشعرمی‌گوید‪.‬بعضی‌هادرخوابشعرگفته‌اند‪،‬‬ ‫یعنی خوابیده بوده‌اند و بلند شده‌اند و شعرشان را نوشته‌اند‪ .‬بعضی‌ها‬ ‫همبوده‌اندکهدربیداریوآگاهیتمامتصمیمگرفته‌اندوبامهارتآن‬ ‫شعر را ساخته‌اند‪ ،‬این دو دسته هیچ تفوقی بر همدیگر ندارند‪ ،‬اما یک‬ ‫شباهت با هم دارند‪ ،‬امر ناخوداآگاه‪ ،‬امر ناخودآگاه یعنی مهارتی که به‬ ‫ناخودآگاهشمامنتقلشدهوبعدهمجلوهخودآگاهیازخودنشانداده‪.‬‬ ‫حاالاینحرفروانشناسانههمباشدکهبهمعنیغلطبودنآننیست‪.‬‬ ‫اینحرفیکهمنمی‌زنمیکگزارشاستمراریافت ‌هازجوهره‬ ‫شعر است از دوران باستان تا االن‪ .‬یعنی از هومر که می‌گوید‪« :‬ای‬
‫ایزدان شعر مرا یاری کنید» تا این قصه را بگویم» تا مدینه صدر اول‬ ‫که صحبت از تایید روح القدس برای حسان ابن ثابت است تا حافظ‬ ‫که می‌گوید‪« :‬قبول خاطر و لطف سخن خداداد است» و نظامی که‬ ‫می‌گوید‪:‬‬ ‫پیشوپسیبستصفاولیا‬ ‫پسشعراآمدوپیشانبیا‬ ‫و حتی زمانه خودمان که آن استاد فقید شعر را پرتوی از شعور‬ ‫یدانست‬ ‫نبوتم ‌‬ ‫خب؛شماچرامصراعاولآنبیتحافظرانقلنکردید؟‬ ‫حسدچهمی‌بریای«سستنظم»برحافظ‬ ‫قبولخاطرلطفسخنخداداداست‬ ‫همتاییدحرفشماستهمتاییدحرفمن‪.‬‬ ‫‪ l‬می‌خواهم بگویم این درست است که حرف من مبتنی‬ ‫‌بر تجربه شخصی استامامسالهایناستکهوقتیدرطولسده‌ها‬ ‫در مکان‌های مختلف جهان از شعرای بزرگ‪ ،‬این تجربه گزارش‬ ‫شده‪ ،‬چرا باید خودمان را مضطر به پذیرش متد روانشناسان بدانیم؟‬ ‫«سر و سرود» خودمان را داریم‪ .‬در‬ ‫ما شاعریم و به قول اخوان عزیز ّ‬ ‫سرودنشعرلحظاتیهستکهمناحساسمی‌کنمدرتصرفیک‬ ‫نیرویبرتریهستمواینحرف‪،‬حرفینیستکهمنمی‌زنمگرچه‬ ‫من دارم این حرف را می‌زنم ولی حرف کس دیگری است که من در‬ ‫آنلحظهبااواحساساتحادویگانگیمی‌کنم‪.‬‬ ‫یعنی شما وقتی کلمه را انتخاب می‌کنید و با دشواری‪،‬‬ ‫شعر را می‌س�ازید اگر حرف درست و محکمی است‬ ‫چونبهاصطالحکوششیاستازعالمباالنبوده؟‬ ‫‪ l‬مشکلاینبحثدرهمانتفاوتمبناییاستکهگفتم‪.‬‬ ‫اینبحث‌هاتئوریشعرشمارانشانمی‌دهدومنهم‬ ‫می‌خواهمهمیناتفاقبیفتد‪.‬یعنیکسانیکهمی‌خواهند‬ ‫بدانند بوطیقای ش�عر فاضل نظری چیس�ت‪ ،‬از زبان‬ ‫خودشبشنوند‪.‬‬ ‫‪ l‬راستش را بخواهی من با یک چیزی مشکل دارم و آن‬ ‫هم وجه تنزیهی‌تراشیدن برای افعال آدم‌هایی است که از خبط و‬ ‫خطا سرشارند‪ .‬این یک مغازه است‪ ،‬یک دکان است که عده‌ای برای‬ ‫اینکه خودشان را متعالی‌تر از آدم‌های دیگر جلوه بدهند باز می‌کنند‪،‬‬ ‫دوست دارند با تعابیری مثل الهام و از این قبیل خودشان را یک آدم‬ ‫شیدایینشاندهند‪.‬‬ ‫‪ l‬بله؛ایندلیلنمی‌شودولیاینکهمی‌بینیدمنمصرهستم‬ ‫کهبگویمشعرمحصولآگاهییاملکهاستهمیناستکهمی‌بینید‪،‬‬ ‫پشتسرشچنینپرهیزیاست‪.‬‬ ‫اینک�ه دلیل نمی‌ش�ود‪ ،‬پ�س ما بای�د از عرف�ان هم‬ ‫چشم‌پوش�ی کنیم و از عرفان یک تفسیر مادی کنیم‬ ‫بهخاطراینکهکلیمدعیدروغینعرفانوجوددارد‪.‬‬ ‫‪ l‬قطعانتیجهحرفمنایننیست‪،‬بهسراغعرفانحقیقی‬ ‫بروید‪ .‬وقتی می‌گویم بین ماده و فراماده تقسیم قائل نشویم یعنی‬ ‫جهان یک حقیقت کل است و تقسیم‌بندی این جهان و یک خط‬ ‫کسریکشیدندراینجهاناشتباهاست‪....‬‬ ‫به نظر من تعبیری که ش�ما از فرآیند خالقیت و شعر‬ ‫می‌گویید تعبیر روانشناسی است‪ .‬تعبیر شما می‌تواند‬ ‫تبیین کند ک�ه در لحظه الهام یا جوش�ش یا غلیان یا‬ ‫ف�وران ناخودآگاه یا هر اس�م دیگری ک�ه می‌خواهید‬ ‫بگذارید‪ ،‬در این «آن»‪ ،‬فرق ش�اعر آموخته با دیگران‬ ‫چیست‪ .‬بله؛ چون او قبال مهارت‌هایی را با استمرار در‬ ‫خود به طبیعت ثانویه بدل کرده اس�ت‪ ،‬در آن لحظه‪،‬‬ ‫امکاناتی برای گ�زارش و ثب�ت آن دارد ک�ه دیگران‬ ‫ندارند ولی تعبیر ش�ما نمی‌تواند توضیح دهد که چرا‬ ‫همین شاعر با همین مهارت‌هایی که به ناخودآگاهش‬ ‫منتقل شده‪ ،‬در سایر لحظات نمی‌تواند بگوید یا آنطور‬ ‫بگوید‪ .‬همچنین شعرهای در اوج و غیرقابل دسترس‬ ‫ازشاعرانکاملامتفننیاحتیازنظرشعریبی‌سوادرا‬ ‫چگونهمی‌شودباتعبیرشماتبیینکرد؟درهمینزمانه‬ ‫خودمانمگریغمایخشتمالنبودکهفقطسوادخواندن‬ ‫ونوشتنداشت؟‬ ‫گفت وگو‬ ‫‪ l‬با اینکه به قول خودتان عرض بنده را در این قالب قبول‬ ‫دارید‪،‬امامنبااینتشبیهمشکلدارم‪.‬‬ ‫کلمه برای کیست؟ کلمه‌ها را چه کسی آفریده؟ چه کسی‬ ‫خلق کرده؟ شما در انجیل می‌خوانید که در آغاز کلمه بود و در اسالم‬ ‫هم خدا قرآن را با کلمه به ما نازل کرد و معجزه پیامبر ما کلمه بود و‬ ‫همین کلمات را در کنار همدیگر قرار داد و با یک عربی روشن بیان‬ ‫کرد‪.‬اینکلماتکهبرایخداست‪،‬بههرطریقچهباکوششوچهبا‬ ‫جوشش(کهالبتهمنبااینتقسیم‌بندیازاینحیثمخالفمکهگفتم‬ ‫این تقسیم‌بندی‪ ،‬تقسیم‌بندی درستی است زمانی که ما بخواهیم‬ ‫برای دو حالت متفاوت انسانی اسم‌گذاری کنیم) در هر دو صورت‬ ‫نتیجه‌اش یک چیز می‌شود‪ ،‬اساس این تقسیم حتما موجب تفوق‬ ‫یکیبردیگریهمنمی‌شود‪.‬اینکهابیات‪،‬قوتوضعفدارند‪،‬فصل‬ ‫فارقیبه‌دستنمی‌دهد‪،‬بعضیشعر‌هاکوششیبودهوخیلیقوی‌تر‬ ‫از شعرهای جوششی شده‪ ،‬شما شعرهایی از موالنا می‌شنوید که‬ ‫می‌گوییداینعینجوششاستوضعف‌هاییداردآشکار‪،‬حتیغلط‬ ‫واضح دارد و در توجیه آن می‌گویند که اینجا او آگاه نبوده اما در شعر‬ ‫حافظ این حالت را کمتر پیدا می‌کنید‪ ،‬البته شعر حافظ هم بیت‌های‬ ‫ضعیفداردمثالشعرالغیاثکههنوزهمکهمی‌شنویممی‌گوییمای‬ ‫کاش این هم جزو آن شعرهایی بود که حافظ انتخاب نکرده بود و‬ ‫یدانیم که حافظ خیلی از شعرهایش را برای نسل‌های بعدی باقی‬ ‫م‌‬ ‫نگذاشت و شاید اگر برای مرحوم شهریار هم این اتفاق افتاده بود و‬ ‫اینفرصتراپیداکردهبودویککسینمی‌آمدکلیاتاوراچاپکند‪،‬‬ ‫جایگاهشهریارباالترازاینبودکههست‪.‬مثالمی‌گوید‪:‬‬ ‫در وصل هم ز هجر تو ای گل در آتشم‬ ‫عاشقنمی‌شویکهببینیچهمی‌کشم‬ ‫باعقلآببهعشقبهیکجونمی‌رود‬ ‫بیچارهمنکهساختهازآبوآتشم‬ ‫تا می‌رس��د به این پایان‌بندی که پیراهن کش��م‪ ،‬قطعا اگر‬ ‫ش��ما بودید می‌گفتید تس��لیم ای��ن موضوع ش��ده ی��ا آن موقع‬ ‫باز هم آگاهی داشته‪ ،‬کوشش��ی گفته‪ ،‬یعنی با این تعبیر کوشش‬ ‫غلبه داشته ولی باید از آن صرف‌نظر می‌کرده‪ ،‬حاال کاری نداریم‪،‬‬ ‫یامی‌گوید‪:‬‬ ‫تاهستمایعزیزندانیکهکیستم‬ ‫روزیسراغوقتمنآییکهنیستم‬ ‫پیداستازگالبوسرشکمکههمچوگل‬ ‫یکلحظهخندهکردموعمریگریستم‬ ‫تا برس��د به قافیه‌هایی مثل نمره بیستم و لیستم‪ ،‬وقتی این‬ ‫قافیه‌ها را می‌شنوم می‌گویم ای کاش این بیت‌ها حذف شده بود تا‬ ‫اینشعربهشعرحافظشبیه‌ترمی‌شد‪.‬‬ ‫بنابرای��ن اگر ما این تقس��یم‌بندی را بپذیریم که کوش��ش‬ ‫یک امر جدایی اس��ت و جوش��ش ی��ک ام��ر جدای��ی و این دو‬ ‫به انفصال هس��تند‪ ،‬یعنی یک جایی کوش��ش محض است این‬ ‫تقس��یم‌بندی درس��ت نیس��ت‪ ،‬به‌نظ��ر م��ن گاهی کوش��ش‬ ‫یعن��ی آگاه��ی غلب��ه دارد‪ ،‬گاه��ی ناخ��ودآگاه غلب��ه دارد ک��ه‬ ‫باز هم محصول آن آگاهی قبلی است که به مهارت تبدیل شده و به‬ ‫ناخودآگاهسپردهشدهاست‪.‬یعنیملکهشدهاست‪.‬وقتیمنمی‌گویم‬ ‫باحرفشمامخالفم‪،‬بهاینمعنینیستکهبااعتقادشمامخالفم‪،‬من‬ ‫می‌گویم با شکل تقسیم‌بندی مخالفم‪ .‬شکل تقسیم‌بندی ما را به‬ ‫اشتباهاتیخواهدکشاند‪.‬اینکهجهانرابهفیزیکومتافیزیکتقسیم‬ ‫کرده‌ایم‪ ،‬خیلی کمک کرده‪ ،‬اما برخی از پدیده‌ها در حیطه فیزیک و‬ ‫طبیعتقابلتبییننیستندومادرقبالآنهامی‌گوییممتافیزیکاست‪،‬‬ ‫امر قدسی است‪ ،‬اما تفکیک این دو از همدیگر باعث شده که ما امور‬ ‫را گاهی صرفا مادی ببینیم‪ .‬وقتی ما آب را در صد درجه می‌جوشانیم‬ ‫می‌گوییم این یک امر مادی اس��ت‪ ،‬اما نمی‌دانیم که در همین امر‬ ‫مادی یک امر فرامادی غالب است‪ ،‬خدا یک نیروی متعالی دارد و آن‬ ‫نیروی قاهره بر این غلبه کرده که این آب باید در صد درجه بجوشد‪،‬‬ ‫اگر خداوند متعال به‌عنوان یک امر کاملا غیر‌مادی نه فرامادی این‬ ‫چشم عنایت را از آب بردارد آن آب هم نمی‌جوشد‪ .‬فیزیک می‌گوید‬ ‫آتشبایدآتشباشدوبسوزاندولیخداوندارادهمی‌کندوآتشگلستان‬ ‫می‌شود‪،‬اینرادیگراصالنمی‌توانیمباتئوریفیزیکیتحلیلکنیم‪،‬‬ ‫حاال می‌خواهید دنبال قواعد فیزیکی بگردیم که در این ش��رایط‬ ‫ممکن است آتش به گلستان تبدیل شود‪ .‬می‌گویم تقسیم‌بندی از‬ ‫اینحیثدرستنیست‪.‬‬ ‫اینکهدلیلنمی‌شودکهماازغورمسالهدستبکشیم‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫نه‪ .‬اج�ازه دهید من یک نکت�ه‌ای را ع�رض کنم‪ .‬من‬ ‫با فرمایش ش�ما با تعبیر خودم موافق هس�تم‪ .‬شما‬ ‫می‌گویید شعر فوق فعالیت است و انفعال نیست‪ ،‬من‬ ‫در تایید این فرمایش شما می‌گویم‪ :‬الهام که از سنخ‬ ‫وحی اس�ت‪ ،‬یک نوع اتحاد و یگانگی است یعنی آن‬ ‫ش�خص ملهم یا آن پیامبری که به او وحی می‌ش�ود‪،‬‬ ‫ل هانری‬ ‫در لحظه وحی یا الهام‪ ،‬در حالت اتحاد و به قو ‌‬ ‫کربن «دویکتایی» به‌سر می‌برد‪ .‬یعنی اینطور است که‬ ‫آن آیات در آن واحد حرف پیامبر و حرف خدست از این‬ ‫منظر من می‌پذیرم که وحی و ص�ورت نازل آن یعنی‬ ‫شعر‪،‬فوقفعالیتاست‪.‬‬ ‫من فکر می‌کنم ما برای شاعر‬ ‫بودن به دنیا نیامده‌ایم‪ .‬شاعر بودن‬ ‫یک بخشی از وجود است‪ ،‬یک‬ ‫بخشی از عالقه‌هاست‪ .‬اتفاقا من‬ ‫به چیزهای دیگری هم عالقه دارم‪،‬‬ ‫به دروس مدیریتی هم عالقه دارم‪،‬‬ ‫به ورزش کردن هم عالقه دارم‪ ،‬به‬ ‫رمان خواندن هم عالقه دارم و به‬ ‫خیلی از چیزهای دیگر عالقه‌مندم‬ ‫‪ l‬چه اشکالی دارد؟‬ ‫دارد؛ ش�ما می‌گویید ش�عر‌تراوش ناخودآگاه است‪،‬‬ ‫ناخودآگاههمحاصلزندگیمادرخودآگاهاستیعنیما‬ ‫به‌واسطهزندگی‌ماندرخودآگاهیکتاثراتیداریم‪،‬یک‬ ‫مهارت‌هاییداریمکهاینهابهناخودآگاهمنتقلمی‌شود‬ ‫وبعداچونبهشکلآنیفورانکردهمااشتباهمی‌کنیمو‬ ‫فکر می‌کنیم که این الهام است‪ ،‬در حالی‌که این الهام‬ ‫نیست‪،‬اینبه‌خاطرایناستکهفورانناخودآگاهخیلی‬ ‫آنیوغیر‌قابلپیش‌بینیاست‪.‬‬ ‫‪ l‬اگر شما دوست دارید اسم این را الهام بگذارید‪ .‬بگذریم‪.‬‬ ‫این تعبیر مادی است‪ .‬من دوس�ت ندارم اسم این را‬ ‫الهامبگذارم‪.‬‬ ‫‪ l‬یک جنبه‌ای از آن مادی است نه همه آن‪ .‬به‌نظر می‌رسد‬ ‫کلعرایضبندهکهدرذهنشمااینطورشکلگرفتهدچاریکاشکال‬ ‫ازابتدابوده‪.‬ببینیداینکهخدالطفکردهوماشکلوجودپیداکرده‌ایم‪،‬‬ ‫اینکه خدا در کلمات این ظرفیت‌ها را قرار داده است‪ ،‬خدا این معانی را‬ ‫به دل ما انداخته‪ .‬ما گاهی در پر زدن یک پروانه چیزی را می‌بینیم و‬ ‫درمی‌یابیمکهممکناستهیچکسیدرنیابد‪.‬گفت‪:‬‬ ‫گربرسرخاشاکیکیپشهبجنبد‬ ‫جنبیدنآنپشهعیاندرنظرماست‬ ‫خیلی وقت‌ها ش��اعرها چیزهایی را می‌بینن��د که دیگران‬ ‫‪65‬‬
‫گفت وگو‬ ‫نمی‌بینند‪ .‬من به این تفاوت ذاتی و اولیه قائل هستم‪ .‬اینکه خداوند‬ ‫معانی را در دل‌ها قرار می‌دهد‪ ،‬اینکه اصال چه کسی به این کلمات‬ ‫معنامی‌بخشد‪،‬اصالحقایقمعناباآنتقسیم‌بندیمادهوتقسیم‌بندی‬ ‫مادیمتعارضاست؛منباآنتفکیکمشکلدارم‪،‬نهباحقیقتآن‪.‬‬ ‫حقیقتآن‪،‬ایناستکهایندوساحتدریکلحظهاتفاقمی‌افتند‪،‬‬ ‫گاهیغلبهکوششوگاهیغلبهجوشش‪،‬امااینتقسیم‌بندیبرای‬ ‫نشان داده شدن یک لحظه است‪ .‬من برای ش��ما مثالی زدم تا آن‬ ‫مثال درآن لحظه بتواند به پیشبرد بحث کمک کند‪ ،‬اما اگر آن مثال‬ ‫بخواهد تعمیم داده شود‪ ،‬اتفاقا اشکال ایجاد می‌کند‪ ،‬برای همین‬ ‫است که گفته‌اند در مثال مناقشه نیست‪ ،‬شما در مفهوم بحث کنید‬ ‫نه در مصداق‪.‬‬ ‫می‌گویمشعریککلاستواجزاءآینهکلنیستند‪.‬اینهاتفاسیر‬ ‫انتزاعیازیکتحققعینیاست‪.‬اگرشمااسمآنراالهاممی‌گذارید‪،‬‬ ‫بگذارید‪ .‬می‌گویند ویتگنش��تاین متقدم و ویتگنش��تاین متاخر‪.‬‬ ‫ویتگنشتاینمتقدمقائلاستکهاصالمانبایدبهکلماتیمثلروح‪،‬‬ ‫خداو‪....‬بپردازیم‪.‬ویتگنشتاینمتاخرهمانآدماستامانظرشعوض‬ ‫شده‪ ،‬می‌گوید اینها بازی‌های زبانی است‪ ،‬اصال این یک بازی دیگر‬ ‫است و آن یک بازی دیگری است‪ .‬من می‌گویم ما دچار این اختالف‬ ‫هستیم‪،‬یکحقیقتکلیدرشعرگفتنوجودداردکهشمامی‌خواهید‬ ‫اسم آنراالهامبگذارید‪،‬می‌خواهیداسمآنرااتفاقناگهانیبگذارید‪،‬‬ ‫می‌خواهید اسم آن را تفاوت لحظه‌ای بگذارید‪ ،‬هر اسم دیگری که‬ ‫می‌خواهیدبرایآنبگذارید‪،‬دریکلحظه‌ای‪،‬فقطبهایننکتهتوجه‬ ‫داشته باشید که وقتی ما می‌گوییم فوق فعال‪ ،‬یعنی از جنس معمول‬ ‫نیست؛همینازجنسمعمولنبودنآنرامتفاوتمی‌کند‪.‬‬ ‫امادربارهماجرایشاعرانیمثلیغماینیشابوری‪.‬‬ ‫شمااینبیتراقبولداری؟‬ ‫شاعریطبعروانمی‌خواهد‬ ‫نهمعانیونهبیانمی‌خواهد‬ ‫خباینحرفغلطیاست‪.‬بله؛البتهکسانیامی‌بوده‌اندومثل‬ ‫خشتمالشعرهاییهمگفته‌اند‪.‬خودیغماگفتهمنیکیکارگربیلبه‬ ‫دستم‪،‬برمننامشاعرمگذاریدوحرامممکنیدکهالبتهتکلیفشعرو‬ ‫شاعریراهممشخصکرده‪.‬اگرپیامبرمانآنکالمبرتررامی‌گوید‪،‬‬ ‫او می‌گوید این برای کس دیگری است و تفاوت آن هم معلوم است‬ ‫کهپیامبراندروغینکالمازخودشاناستنهازدیگری‪.‬‬ ‫باز می‌گویم این تقسیم‌بندی‌ها برای این است که وقتی ما با‬ ‫نمونه‌هایشعریمواجهمی‌شویم‪،‬بتوانیمتفکیککنیمولیدرمقام‬ ‫سرایشنیست‪،‬مادرمقاممحصولوقتیباپدیدهمواجهمی‌شویمآن‬ ‫وقتآنراتقسیممی‌کنیم‪،‬می‌گوییمبه‌نظرمی‌رسدشایدبرایگفتن‬ ‫این مضمون کوشش کرده‪ ،‬یعنی تالش کرده که این کلمات را کنار‬ ‫همدیگرقراردهد‪.‬خیلیازوقت‌هامی‌گوییماصالامکاننداردبهیک‬ ‫نفر چنین شعری الهام شود که اینقدر دقیق و محکم و اینقدر منظم‬ ‫باشد‪ .‬بنابراین گمان و پندار تفوق هر یک از این دو جنبه کوشش و‬ ‫جوششبردیگریناشیازهمانتقسیم‌بندیاست؛ایندورانبایداز‬ ‫هم جدا کرد‪ ،‬نباید سر را از بدن جدا کرد ولو اینکه قدر سر باالتر از بدن‬ ‫است‪،‬ولیسربدونبدن‌بی‌معنیاست‪،‬وقتیسرراازبدنجداکردید‬ ‫دیگربدنیوجودنداردفقطبایددستوپابزنید‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫یک بحث دیگر؛ ش�ما فرمودید که از شگردهایی که‬ ‫شاعرانسبکهندیبرایخلقزیباییاستفادهکردند‪،‬‬ ‫استفادهمی‌کنید‪.‬‬ ‫‪ l‬حقداریمکهاستفادهکنیم‪.‬‬ ‫حق داریم که استفاده کنیم‪ .‬ببینید من می‌خواهم این را‬ ‫بگویمبه‌عنوانمثالآقایقیصرامین‌پوردرشعرشبه‬ ‫صنعت ایهام خیلی عالقه دارد‪ ،‬این یک دلیل نفسانی‪،‬‬ ‫معرفتی و وج�ودی در مراتب مختلف خ�ود دارد‪ .‬دلیل‬ ‫نفسانی‌اش ش�اید این باش�د که طرف‪ ،‬شخصیتش‬ ‫طنازاست‪.‬‬ ‫‪ l‬البتهاینهاتعبیرهایروانشناسانهاست‪.‬حواستکههست!‬ ‫نه؛ من می‌گویم این رفتار یعنی میل شدید به دوپهلو‬ ‫حرفزدنوممکناستکهبهشخصیتطرفبرگردد‬ ‫به این صورت که او از ظرفاء و نکته‌گویان باش�د‪ .‬این‬ ‫ربطی به داده‌های روانشناس�ی ندارد‪ .‬تجربه جاری و‬ ‫‪66‬‬ ‫به‌نظر من گاهی کوشش یعنی آگاهی غلبه دارد‪،‬‬ ‫گاهی ناخودآگاه غلبه دارد که باز هم محصول آن‬ ‫آگاهی قبلی است که به مهارت تبدیل شده و به‬ ‫ناخودآگاه سپرده شده است‪ .‬یعنی ملکه شده است‬ ‫طبیعیاجتماعیبهمنمی‌گویدیامثالممکناستدلیل‬ ‫معرفتی داشته باشد یعنی می‌شود تصور کرد که این‬ ‫آدم‪ ،‬آدم که از دوگانگی ‌و تردید خوشش می‌آید‪ ،‬این‬ ‫بازی ایهام برای او خوش�ایند است چون اصوال منظر‬ ‫معرفتیجزم‌اندیشانه‌ایندارد‪.‬‬ ‫‪ l‬البته این واکاوی شخصیت اس��ت و هزار امکان دیگر‬ ‫هم دارد‪.‬‬ ‫اینکهمثالدراینهمهقصیده‌‌پردازآقایاستادعلیمعلم‬ ‫به خاقانی عالقه دارد‪ ،‬این لزوما به‌خاطر این نیست که‬ ‫از شگردهای او خوش�ش آمده و استفاده می‌کند‪ .‬یک‬ ‫سنخیتیازنظرروحییاروانیبااوداردکهنظاماستتیک‬ ‫خاقانیبرایاومطلوباست‪.‬‬ ‫‪ l‬به‌جای اینکه این را تفسیر کنیم‪ ،‬این وسط یک سوال‬ ‫بپرسیم‪ .‬چطور می‌شود که یک نفر از قیافه یک نفر خوشش می‌آید‬ ‫وعاشقاومی‌شود‪،‬یکنفردیگرمی‌گوید؛نهمنازاینقیافهخوشم‬ ‫نمی‌آیدواصالنمی‌توانمدوستشداشتهباشم‪،‬اینهمینسوالاست‪.‬‬ ‫ریشه‌های مختلف تربیتی‪ ،‬محیطی‪ ،‬فرهنگی که در روانشناسی‬ ‫به‌سراغشمی‌روند‪.‬‬ ‫نه؛ شما مثالی زدید که خیلی نامکشوف‌تر است‪ .‬راجع‬ ‫به اینکه چرا بسامد یک شگرد ادبی در کار یک شاعر‬ ‫باالست‪ ،‬به‌خصوص در این روزگار که ما اطالعاتی هم‬ ‫از زندگی و روزگار ش�اعران داریم‪ ،‬می‌ش�ود به شکل‬ ‫تجربیپژوهشکرد‪.‬‬ ‫‪ l‬خب در مورد موس��یقی چه؟ در مورد موسیقی یکی از‬ ‫این آهنگ خوش��ش می‌آید و دیگری از آن آهنگ‪ .‬این را می‌شود‬ ‫روانکاوی و ریشه‌ها را پیدا کرد‪ ،‬من می‌گویم باز این بحث یک جای‬ ‫دیگری می‌رود‪.‬‬ ‫من می‌گویم تاثر و شما می‌گویید علقه ولی در هر حال‬ ‫می‌خواهم تاکید کنم که این تاثیر یا علقه فراتر از حد‬ ‫استخدامشگردهایشعریاست‪.‬مسالهایناستکه‬ ‫یکنظاماستتیککهقبالنشانه‌هاوشگردهایخودش‬ ‫را تولید کرده و در گذر زمان قابلیت خود را برای س�ر و‬ ‫س�رود اثبات کرده‪ ،‬من و تو را به خود می‌خواند و این‬ ‫منش استنهروش‪.‬‬ ‫‪ l‬اگر صائب اینطوری شعر نگفته بود و شاعر امروز سراغ‬ ‫مضمون می‌رفت‪ ،‬هیچ تفاوتی نمی‌کرد‪ .‬گاهی شما نگاه می‌کنید و‬ ‫تحت‌تاثیرقرارمی‌گیرید‪،‬مجذوبوفریفتهیکزیباییمی‌شویدوبعد‬ ‫عینآنزیباییراخلقمی‌کنیدیاازآنتکنیک‌هابهشکلمنفعالنه‬ ‫استفاده می‌کنید‪ ،‬یک وقتی هست که می‌گویید این تکنیک‌ها در‬ ‫طبیعتهست‪،‬صائببهشکلبسیارزیادوبسیارزیباییاینهارابهکار‬ ‫برده‪ ،‬من هم از همین دوباره به یک شکل دیگری استفاده می‌کنم‪.‬‬ ‫اینها را یک بار گفتم‪ ،‬گاهی شما تصاویری را خلق می‌کنید که این‬ ‫تصاویر کاملا برعکس آن تصاویری است که در گذشته ادبیات ما‬ ‫وجود داشته است‪ .‬تکنیک همان تکنیک است‪ ،‬ایهام همان ایهام‬ ‫است‪ ،‬حافظ استفاده می‌کند‪ ،‬اتفاقا صائب هم استفاده می‌کند‪ ،‬حاال‬ ‫اینهارابه‌عنواندوعنصرسبکعراقیوهندیببینید‪.‬‬ ‫اما صائب زیاد ایهام ندارد‪.‬‬ ‫‪ l‬چرا ایهام دارد‪.‬‬ ‫ایهامدرشعرصائبفراواننیست‪.‬‬ ‫‪ l‬باالخره همان بس��امد کم حتی در حد یک بار استفاده‬ ‫از ایهام در شعر صائب نشان می‌دهد که ایهام فقط متعلق به حافظ‬ ‫نیس��ت‪ ،‬بلکه این‪ ،‬یکی از ده‌ها چاش��نی شعر اس��ت‪ ،‬این یکی از‬ ‫چاشنی‌های تغییر ذائقه در شعر است‪ .‬اینکه یک نوشته‌ای به شعر‬ ‫تبدیل می‌شود و یک نوشته‌ای تبدیل به شعر نمی‌شود به نسبت‬ ‫استفاده از همان چاشنی‌ها و حذف کردن اضافات است‪ ،‬یعنی توجه‬ ‫بهایجازکهخودایجازهمیکیازچاشنی‌هایشعربه‌حسابمی‌آید‪،‬‬ ‫اینهاهمهدرکنارهمدیگرشعرراایجادمی‌کنند‪.‬‬ ‫اگر باز به همان بحث برگردیم فرق علقه با تاثر در آگاهی‬ ‫است‪ .‬وقتی من آگاهانه خودم به س��راغ آن مضامین می‌روم و‬ ‫می‌دانم این چه ویژگی اس��ت که تصویرس��ازی و نازک خیالی‬ ‫ایجاد می‌کند‪ ،‬این دیگر تاثر از یک شاعر دیگر نیست‪ .‬یک وقتی‬ ‫است که شعر کسی را می‌خوانی و تحت‌تاثیر آن قرار می‌گیری‬ ‫و س��عی می‌کنی مثل او بگویی‪ ،‬ببینید این یک کپی ش��بیه به‬ ‫اصل است‪ .‬گاهی نوشته‌هایی را از نویسندگان غربی می‌خوانید‬ ‫که عین آن عبارت را متفکرین شرقی هم گفته‌اند‪ ،‬حتی گاهی‬ ‫می‌بینیم اصال این‌ ترجمه یک حدیث است‪ ،‬یعنی حرف فالن‬ ‫فیلسوف غربی‌ترجمه یک حدیث است‪ ،‬یا فالن حرف از فالن‬ ‫روانشناس‌‪ ،‬ترجمه یک شعر است‪ .‬این‌ها حرف‌های طبیعی بشر‬ ‫اس��ت و انس��ان به خاطر فطرتی که دارد اینها را کشف می‌کند‬ ‫و به نس��بت توانایی‌اش به بیان درمی‌آورد‪ ،‬حاال گاهی خدا این‬ ‫حرف‌ها را در قل��ب و بر زبان یکی جاری ک��رده که او می‌گوید‬ ‫برای بطنش بطنی است و در بطنش بطن دیگری است‪ .‬گاهی‬ ‫اوقات آدم‌ها اینها را استنتاج می‌کنند و این به‌خاطر قدرتی است‬ ‫که خدا به آنها داده است‪ .‬تعریف انسان در غرب با تعریف انسان‬ ‫در شرق فرق می‌کند‪ .‬وقتی من می‌گویم انسان‪ ،‬منظورم انسان‬ ‫شرقی است‪ ،‬انسانی است که تفکر اسالمی تعریف می‌کند که‬ ‫حقیقت زندگی‌اش در دنیا متوقف نمی‌شود‪ ،‬بهشت او در این دنیا‬ ‫نیست‪ ،‬بهشتی است که حتی اگر به آن اعتقاد نداشته باشید‪ ،‬به‬ ‫آن محتاجید‪ .‬می‌گوییم وقتی به این تقسیم‌بندی قائل شوید‪ ،‬آن‬ ‫عنصر آگاهی را هم باید در نظر قرار داده باش��ید‪ ،‬خدا آن عنصر‬ ‫آگاهی را در وجود تو قرار داده‪ ،‬تو می‌روی و آن گل را می‌چینی‬ ‫که شبیه آن گل دیگر است‪ ،‬ولی آیا کسی که در غرب است‪ ،‬الزاما‬ ‫فرمایش امیرالمومنین را شنیده؟ نه؛ او خودش به‌گونه دیگری‬ ‫آن کلمه را پیدا کرده‪ .‬چون اصل حقیقت یکی بوده‪.‬‬ ‫منفرمایش‌هایشمارامی‌فهممامامی‌خواهمبگویم‬ ‫این علقه‌ای که در یک شاعر نسبت به شاعر دیگری‬ ‫ایجاد می‌ش�ود‪ ،‬اکثر موارد اینطوری نیست که صرفا‬ ‫به‌خاطر وج�ه تکنیکال قضیه یکس�ری ش�گردها یا‬ ‫ش�یوه‌های خاصی از آن ش�گردها را اس�تفاده کرده‪،‬‬ ‫ممکن است شاعری ایهام را طوری به‌کار ببرد و یک‬ ‫شاعردیگرطوردیگریوممکناستمنشیوهاستفاده‬ ‫شاعرشمارهبراازایهامبیشتربپسندمولیدرغالب‬ ‫موارداینگونهنیست‪.‬شماشعرآنشاعررامی‌خوانیدو‬ ‫یکسنخیتشخصیتیباآنشاعراحساسمی‌کنیدکه‬ ‫عالقه‌مندمی‌شویدوتاثیرمی‌گیریدواحتماالناخودآگاه‬ ‫ازاینتاثیراتدرشعرتاناستفادهمی‌کنید‪،‬بعداممکن‬ ‫است متوجه ش�وید که این تصویر را ناخودآگاه به کار‬ ‫می‌برده‌اید‪ ،‬ولی دیگر کار از کار گذشته‪ ،‬شما رنگ آن‬ ‫شاعرراگرفته‌اید‪.‬شما اینعلقهرابهاستفادهازتکنیک‬ ‫تقلیلمی‌دهید‪،‬نسبتفاضلنظریباصائب‌تبریزییا‬ ‫طالب‌آملییابیدلدهلویدردرجهاولعلی‌القاعدهباید‬ ‫نسبتشخصیتیباشدنهنسبتتکنیکال‪.‬‬ ‫‪ l‬این‌طور نیست‪ .‬شاید کسی در دوره‌ای شعری‌گفته که‬ ‫ببینيد کاملا ویژگی سبک هندی را دارد‪ ،‬اما با زندگی و شخصیت‬ ‫خودشزندگیکندواصالصائبرانخواندهباشد‪.‬‬ ‫همیناتفاقاحرفمراتاییدمی‌کندکهایننسبت‪،‬نسبت‬
‫شخصیتیاست‪.‬یعنیشماباآنآدمسنخیتیداریدکه‬ ‫در دو زمان متفاوت هیچ نسبت جغرافیایی و تاریخی‬ ‫مستقیمی‌باهمندارند‪....‬‬ ‫‪ l‬یعنی شما به چیزی علقه داشتید که او هم به آن علقه‬ ‫داشته‪ .‬این به این معنی نیست که ش��ما به خود او علقه داشته‌اید‪.‬‬ ‫هزاران نفر با شخصیت‌های مختلف مجذوب شعر حافظ یا صدا و‬ ‫آوازفالنخواننده‌اند‪.‬یعنیهمانسنخیت‌هاوجوددارد‪.‬خبسنخیت‬ ‫لفظمشککاست؛هزارچیزباهمسنخیتدارنداماویژگیمشترک‬ ‫به‌حسابنمی‌آیند‪.‬‬ ‫ولی بعدا که با او آشنا شدید قالبتان به او گیر کرده‪ .‬همه‬ ‫حرف من این است‪ ،‬فاضل! چرا می‌خواهی انکار کنی‬ ‫که تو با صائب نسبت داری؟ تو با صائب نسبت داری‪.‬‬ ‫همه حرف من این است ولی بعدا که آشنا شدی قالبت‬ ‫گیر کرده و گفتی این دقیقا همان چیزی اس�ت که من‬ ‫می‌خواستمبگویم‪.‬‬ ‫‪ l‬این دلبس��تگی همان حقیقت اس��ت که صائب را هم‬ ‫مجذوبخودشکردهبوده‪.‬حاالصائبخیلیبیشتر‪،‬امثالمنخیلی‬ ‫کمتر‪ .‬اتفاقا کتاب «آنها» و «اقلیت» نسبت بیت‌های به تعبیر شما‬ ‫هندی‌اش خیلی کمتر است‪ ،‬بد است آدم در مورد شعر خودش حرف‬ ‫بزندواقعاخیلیبداست‪.‬‬ ‫اش�کالی ندارد؛ من از ش�ما خواهش می‌کن�م درباره‬ ‫شعرهایخودتانحرفبزنید؟‬ ‫‪ l‬البتهاینحرفدریکجمعخصوصیزدهشدهبود‪.‬بههر‬ ‫حالمنفکرمی‌کنممابرایشاعربودنبهدنیانیامده‌ایم‪.‬شاعربودن‬ ‫یک بخشی از وجود است‪ ،‬یک بخشی از عالقه‌هاست‪ .‬اتفاقا من به‬ ‫چیزهایدیگریهمعالقهدارم‪،‬بهدروسمدیریتیهمعالقهدارم‪،‬‬ ‫به ورزش کردن هم عالقه دارم‪ ،‬به رمان خواندن هم عالقه دارم و به‬ ‫خیلی از چیزهای دیگر عالقه‌مندم‪ ،‬به کار کردن عالقه دارم‪ ،‬خیلی‬ ‫به کار کردن عالقه دارم‪ ،‬یکی از عالقه‌های من این است که واقعا‬ ‫اینقدرکارداشتهباشمکهچهارتاازکارهایمبرایفردابماند‪،‬ازپرمشغله‬ ‫بودن لذت می‌برم و اتفاقا در همین مشغله‌هاست که شعر سراغ من‬ ‫‪ l‬من نمی‌دانم‪ .‬واقعا نمی‌دانم‪ « .‬شعر برای من یک تفنن‬ ‫است » این به این معنی نیست که شعر یک امر پیش‌پا افتاده است‪.‬‬ ‫شعریکامرمتعالیاست‪،‬شعرلذتیاستفقطمخصوصانسان‌ها‪.‬‬ ‫نگاه کنید؛ آن لذت‌هایی که آدمی‌در آنها با حیوانات مشترک است‪،‬‬ ‫در واقع‪ ،‬لذت نیس��ت‪ ،‬همه دفع‌الم اس��ت‪ .‬یعنی شما االن گرسنه‬ ‫هستید‪،‬خباگرمنپنجبشقابجلوشمابگذارماصالبشقابسومرا‬ ‫نمی‌توانیدبخورید‪،‬فقطدرحددفعالماست‪،‬ماازسطحآببهزیرآب‬ ‫می‌رویم‪ ،‬سپس دفع الم صورت می‌گیرد و تازه روی آب می‌آییم ولی‬ ‫این ما را نمی‌تواند پرواز دهد‪ .‬یعنی لذت‌های خور و خواب و خشم و‬ ‫شهوتکهبهقولسعدیشغباستوجهلوظلمتفقطدرحدرفع‬ ‫یادفعنیازاستونهبیشتر‪.‬‬ ‫امیرالمومنین – علیه‌السالم‪ -‬می‌فرماید‪« :‬جسم یک غذایی‬ ‫دارد‪ ،‬روح هم یک غذایی‪ .‬غذای روح سخنان نیکو و پندهای خوب‬ ‫است» غذای روح‪ ،‬خشنود شدن از شنیدن کالم خوب است و این‪،‬‬ ‫ویژگیانساناست‪،‬شعریکامرمتعالیاستوخوشبهحالآنانکه‬ ‫به این شهر سری زده‌اند و خوش به حال آن کسانی که ساکنان این‬ ‫شهرهستندوبازخوشابهحالآنکسانیکهفرماندهانوفرمانروایان‬ ‫اینشهرهستند‪.‬ماهمبه‌عنوانرهگذریگاهیبهاینجاآمدیمویک‬ ‫گلی چیده‌ایم و گاهی بیرون رفته‌ایم و گاهی برگشته‌ایم و به همان‬ ‫نسبت‪،‬لذتبرده‌ایم‪.‬‬ ‫اشتباهنکنیم‪:‬اگرچیزیازاخوانیاامثالویزندگیرامی‌گیرد‬ ‫شیدایی است نه شعر‪ ،‬شعر تجلی آن ش��یدایی است‪ .‬این شیدایی‬ ‫می‌توانددالیلوالبتهجلوه‌هایمختلفیداشتهباشد‪،‬شمامی‌توانید‬ ‫شب تا صبح گریه کنید ولی شعر نگویید‪ ،‬اما آن شیدایی بر شما غلبه‬ ‫کرده‪.‬بنابراینبهنظرمنشعربه‌عنوانیکیازمظاهربروزآنشیدایی‪،‬‬ ‫محترماست‪.‬‬ ‫اینکه گفته شود «شعر یک تفنن است‪ ».‬یعنی من به‬ ‫سراغ شعر نمی‌روم‪ ،‬این ش�عر است که به سراغ من‬ ‫می‌آید‪.‬‬ ‫‪ l‬تعبیری که خودم برای خودم از این جمله شما داشتم‪ ،‬این‬ ‫است که با روش مضمون‌پردازی می‌شود تفنن کرد‪ ،‬ولی با روش‬ ‫تغزلوکالمعاشقانهخیلیسخت‌ترودست‌نیافتنی‌تراستاینتفنن‪.‬‬ ‫شعرهایی هست که می‌شود به شکل یک پروژه به آنها نگاه کرد و‬ ‫آن را ضبط و ربط کرد و به تصرف درآورد‪ ،‬از جمله شعرهای مبتنی بر‬ ‫خلقمضمونوحکم‌اندازیوشعرشماچه«گریه‌هایامپراطور»که‬ ‫به فرمایش خودتان علقه بیشتری با سبک هندی دارد‪ ،‬چه اقلیت و‬ ‫گفت وگو‬ ‫یکبحثدیگر؛یکجاییشمادرمصاحبهگفتهبودید‬ ‫که برای من شعر تفنن است‪ ،‬مقصودتان از این حرف‬ ‫چهبود؟‬ ‫فکرمی‌کنیدکسانیمثلحسینمنزویواخوانوثالث‬ ‫و ش�هریار و امثال اینها که واقعا به‌عنوان نمونه نوعی‬ ‫شاعر حداقل در روزگار خودمان می‌شناسیم‪ ،‬اینها به‬ ‫شعرشان به شکل یک تفنن نگاه می‌کردند؟ یا شعر‬ ‫یک درد خانمان‌سوزی بود که به جانشان افتاده بود و و‬ ‫زندگی‌شانراگرفتهبود؟‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬اقلیت را بعضی‌ها نپس��ندیدند‪ ،‬خیلی از کس��انی که‬ ‫«گریه‌های امپراطور» را پس��ندیده بودند‪ ،‬اتفاقا خیلی چهره‌های‬ ‫تازه و فکرهای ت��ازه به فضل خدا مخاطب اقلیت ش��دند که آنها‬ ‫سنخیتی با سبک هندی نداش��تند‪ ،‬یعنی گفتند این حرف است و‬ ‫آن را در بازی‌های تصویری و نقاش��ی کردن‪ ،‬نب��رده‪ .‬من در یک‬ ‫حالت‪ ،‬علقه‌ای به آن چشمه‌ای که صائب از آن دریاها برده داشتم‪،‬‬ ‫یک وقت دیگری هم قطره‌ای از چش��مه‌ای برداش��تم که حافظ‬ ‫از آن دریاها برده و ش��اید یک روزی ما یا ش��اعران نس��ل بعد از‬ ‫ما به چش��مه‌های تازه‌ای دس��ت پیدا کنند که حافظ و سعدی‬ ‫به آن دس��ت نیافته‌اند‪ .‬تالشی که دوس��تان برای تغییر در فرم‬ ‫شعر می‌کردند‪ ،‬این هم تالش تازه‌ای نبود‪ ،‬به‌خاطر کم‌دانشی‬ ‫بعضی‌ها نوآوری تلقی می‌ش��د‪ ،‬در حالی که این نبش یک قبر‬ ‫خالی بود‪ .‬آن چیزی که هر روز اسمی‌تازه برای آن می‌گذاشتند‬ ‫گاهی در شعر مولوی شکل‌های درخش��ان‌تر آن‪ ،‬قوی‌تر آن و‬ ‫موثر‌تر آن به چشم می‌خورد‪ .‬بنابراین چشمه‌هایی وجود دارد که‬ ‫هر کسی به نسبت فهم و تجربه و دانایی و لطف خدا به سراغ آنها‬ ‫می‌رود‪ ،‬این خوب است که سراغ آن چشمه‌ها برویم و فریب هم‬ ‫نخوریم تا ا‌ز ترس آنکهبهمابگویندتحتتاثیرهستیبهسراغآنها‬ ‫نرویم‪.‬منبهشعرصائبعلقهدارموشعرصائبرابسیاردوستدارم‪،‬‬ ‫بهشعرحافظعلقهدارموبیشترازشعرصائبشعرحافظرادوستدارم‪.‬‬ ‫اما در حقیقت این علقه من به شعر حافظ نیست بلکه به آن حقیقت‬ ‫زیبایی است که حافظ از آن بهره‌مند شده و خیلی‌های دیگر هم به‬ ‫نسبتازآنبهره‌مندشدند‪.‬مثالشمامی‌بینیدسلمانشعریراگفته‬ ‫کهحافظ بعضی از مصاریعآنرااستفادهکرده‪،‬یاخواجوشعریگفته‬ ‫کهحافظازآناستفادهکرده‪،‬منآنرادرشعرخواجوهممی‌بینملذت‬ ‫می‌برم‪،‬درشعرسلمانهممی‌بینم‪،‬لذتمی‌برم‪.‬اینبراینسبتآن‬ ‫باحقیقتزیباییدرعالماست‪.‬‬ ‫می‌آید‪،‬همیشهشب‌هایامتحانکهاوجاسترسونگرانیمابودکه‬ ‫فردا باید فالن امتحان را بدهیم‪ ،‬تازه یکی از شعرها را از برمی‌کرد و‬ ‫خودش را نشان می‌داد‪...‬‬ ‫آنهاکهعلقه‌اشبهفرمایششماکم‌تراست‪،‬اینخصوصیتدرهمه‬ ‫آنهاثابتاست‪،‬شمابیتبهبیتمضمونخلقمی‌کنید‪،‬حاالممکن‬ ‫استدربعضیازاینبیت‌هامضامینصرفامفاهیمانتزاعیباشد‪.‬در‬ ‫اینسهدفتراینخصوصیتمرکزیراحفظکرده‌ایدایننقطهمرکزی‬ ‫شعرشمااستکهمضمونمی‌سازیدوحکممی‌دهید‪،‬جنسشعرت‬ ‫اینطوری است که می‌توانید با آن تفنن کنید‪ ،‬یعنی می‌توانید گاهی‬ ‫وقت‌هابهآنراهبدهید‪،‬گاهیوقت‌هابهآنراهندهید‪،‬گاهیوقت‌ها‬ ‫خودتان به سراغ آن بروید‪ ،‬گاهی وقت‌ها بگذارید که آن به سراغتان‬ ‫بیاید‪.‬مناینطوریتعبیرکردم‪.‬‬ ‫من آن جمله را جایی در جمع جوان‌ها گفتم و می‌خواستم این‬ ‫معنیرابرسانمکهشعرراهمهزندگی‌تاننکنید‪،‬همهتخم‌مرغ‌هایتان‬ ‫رادریکسبدقرارندهیدکهاگرشکستبگوییدهمهزندگی‌امازدست‬ ‫رفت‪ .‬من یک مثال می‌زنم‪ .‬تیم‌ملی فوتبال شامل چند نفر است؟‬ ‫بیستودونفرمی‌روندتازههمهآنبیستودونفرهمبازینمی‌کنند‪.‬‬ ‫وقتیهمهرابرایتیم‌ملیپرورشمی‌دهید‪،‬اینآدم‌هاچقدرشکست‬ ‫می‌خورندوچقدرهاکهباهمدیگرنزاعودشمنیپیدامی‌کنند‪،‬ایندر‬ ‫نسل ما واضح و ملموس است که بی‌خودی با هم دشمنی‌هایی پیدا‬ ‫می‌کنند‪،‬خودتتجربهکرده‌ایودیده‌ای‪.‬اینهابه‌خاطرچیست؟واقعا‬ ‫به خاطر هیچ‪ ،‬به خاطر این است که آن توجهی که باید به شعرشان‬ ‫می‌شده‪،‬نشدهودرنتیجهازراه‌هایدیگریبرایپیداکردنآنتوجه‬ ‫استفادهکرده‌اند‪.‬امایکبعددیگرکهمی‌گوییدبهمضمونپرداخته‌ای‬ ‫وحکمکرده‌ای‪،‬ببینیدبهنظرمنشعر‪،‬باورآدماست‪.‬مناالنخیلی‬ ‫از شعرهای منتشر نشده دارم که هیچ‌وقت آنها را منتشر نمی‌کنم‪،‬‬ ‫چون احساس می‌کنم باور من این نیست‪ ،‬من امروز این حرف‌ها را‬ ‫نمی‌پسندم‪ .‬چندیپیشکهگزیده‌ایمنتشرکردم‪،‬خیلیازشعرهارا‬ ‫کنارگذاشتم‪،‬امروزاگرازمنبپرسیدکه«خیانتغیرتعشقاست‪،‬‬ ‫وقتیوصلممکننیست»یعنیچه؟منمی‌گویماینشعررامندر‬ ‫موردزلیخاگفته‌ام‪.‬اگربگوییدزلیخاآدمبدیبود‪،‬منجوابمی‌دهم‬ ‫که پس چرا آخر کار با پیغمبر خدا آن هم با پاداش جوان شدن‪ ،‬وصل‬ ‫پیدا کرد‪ ،‬تازه در بعضی از قصه‌های عرفانی ما این وصل اینجا هم‬ ‫متوقف نمی‌شود‪ ،‬می‌گویند شانش باالتر از این بود و سزا بود که با‬ ‫پاک و بزرگ دیگری باالتر از حضرت یوسف باشد‪ .‬خب این آدم به‬ ‫پیامبر خدا داده شد‪ ،‬من می‌گویم این قدر هم آسان به نیرنگ زلیخا‪،‬‬ ‫ننگنگویید‪،‬ایندرآنماجرایکتدبیریکردهوایننیرنگدرقالب‬ ‫خیانتجلوهکردهولیاینغیرتعشقبوده؛«برقعشقآمدوآتش‬ ‫بههمهعالمزد»شماببینید‪،‬زلیخابه‌خاطراینعشق‪،‬همهزندگی‌اش‬ ‫را سوزانده‪ ،‬هنوز خیلی‌ها با این بیت مشکل دارند‪ ،‬ولی چون من به‬ ‫آن باور دارم‪ ،‬آن را حذف نکردم و هنوز ه��م آن را حذف نمی‌کنم‪.‬‬ ‫ممکناستهرکسییکلفظیرابرایشعرگفتنانتخابکند‪،‬من‬ ‫می‌گویمشعر‪،‬ساختنینیستامابایدساختهوپرداختهباشد‪.‬آنچهشما‬ ‫بهآنحکممی‌گوییدخیلیوقت‌هاوغالباحرفمننیست‪.‬مثالامام‬ ‫مرها حلم‪ :‬دنیا تلخ و شیرینش‬ ‫حسین(ع) می‌فرماید‪« :‬الدنیا حلوها و ّ‬ ‫رویاست»ومنگفته‌ام‪:‬‬ ‫تلخوشیرینجهانچیزیبهجزیکخوابنیست‬ ‫مرگ پایان می‌دهد یک روز این کابوس را‬ ‫‪67‬‬
‫فرهنگ‌‬ ‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪68‬‬ ‫هنر مقدس‬
‫جان درقاب‬ ‫‪1‬‬ ‫سعيد جان‌بزرگي عكاسي كه تلخي حلبچه را جاودانه كرد‬ ‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫اینکه هنر باید در خدمت تعهد باش��د یا زیبایی و هنر‪،‬‬ ‫یکی از بحث‌های دامنه‌دار فلسفی در این حوزه در دهه‌های‬ ‫اخیر بوده است‪ .‬قطعا بخشی از تاثیری که انسان از یک اثر‬ ‫هنری می‌تواند بپذیرد‪ ،‬از جنبه‌های فطری زیبایی‌شناسانه‬ ‫است‪ .‬یک تابلو طبیعت‪ ،‬یک فیلم با تصاویر دل‌انگیز‪ ،‬یک‬ ‫موسیقی آرامش‌بخش یا یک عکس خاص و غیرمتعارف‪ .‬بر‬ ‫همین مبناست که حس شعف و کسب رضایت روحی را در‬ ‫مخاطب برمی‌انگیزاند‪.‬‬ ‫اما گاهی هم یک اثر هنری خوب و شاید هم مطلوب‪،‬‬ ‫وقتی بر روح مخاطب خود اثر می‌گذارد که با یک غافلگیری‬ ‫و تکان‌دهندگی عمیق‪ ،‬ذهن و اندیش��ه‌ او را درگیر س��ازد؛‬ ‫شاید به خلقت و حکمت‌هایش و شاید به ویرانگری انسان‬ ‫و خیانت‌هایش‪ .‬ازسوی دیگر‪ ،‬یک اثر هنری همواره حول‬ ‫موضوع ش��کل می‌گیرد و طبعا گاه این موض��وع برمبنای‬ ‫همان جنبه‌های زیب��ای آفرینش خداوند و صنعت دس��ت‬ ‫انسان است و گاهی عریان س��اختن برخی حقایق که پرده‬ ‫شرم را بر گونه انسانیت بشر می‌کشاند‪.‬‬ ‫عالوه بر موضوع‌هایی چون فقر و محرومیت‪ ،‬جنگ‬ ‫در عصر حاضر یکی از محورهای اساس��ی در شکل‌گیری‬ ‫آثار هنری تاثیرگذار در حوزه‌های ادبیات‪ ،‬سینما‪ ،‬هنرهای‬ ‫تجسمی‌و غیره بوده است‪ .‬بسیاری از داستان‌ها و رمان‌های‬ ‫معروف‪ ،‬موفق و نوبلیس��ت دنیا را کسانی نوشتند که جنگ‬ ‫جهانی دوم‪ ،‬حضور در اردوگاه‌های کار اجباری یا جنگ‌های‬ ‫داخلی و نسل‌کشی‌های کش��ور و منطقه خود را درک کرده‬ ‫بودند‪ .‬آثار سینمایی مشهور و از این منظر موفقی هم از جنگ‬ ‫ستارگان گرفته تا نجات س��رجوخه رایان در عرصه جهانی‬ ‫بر همین مبنا شکل گرفتند‪ .‬حتی آثار هنری مفهومی‌و نیز‬ ‫غیرانتزاعی که در مذمت آثار و تبع��ات جنگ و به‌نوعی در‬ ‫ستایش صلح ساخته می‌شوند نیز موجودیت خود را مدیون‬ ‫همین نام هستند‪.‬‬ ‫در کش��ور ما نیز بی‌ش��ک جنگ تحمیلی هشت ساله‬ ‫چنان تاثیری بر وجوه زندگی اجتماعی ما گذاش��ت که حتی‬ ‫فرصت نداد واکنش طبیعی جامعه هنری و ادبی را تحت تاثیر‬ ‫وقوع ی��ک انقالب تاریخی ش��اهد باش��یم‪ .‬جنگی که چه‬ ‫اخبارش هر روز و هر لحظه در هر نقطه از کش��ور به گوش‬ ‫می‌رسید یا نفیر موشک‌ها و بمب‌هایش در بسیاری از شهرها‪،‬‬ ‫طبعا پربسامدتر از آن بود که هنرمندان راستین و دردمند ما‬ ‫را به میدان نکشاند یا نسل جدیدی از هنرمندان را در دامان‬ ‫خود پرورش ندهد‪ .‬بخشی از این هنرمندان که شاید کار آنها‬ ‫در بطن جنگ آنقدر که در حوزه اطالع‌رسانی مورد توجه واقع‬ ‫می‌شد در حوزه هنر تعریف نمی‌شد‪ ،‬عکاسان جنگ بودند که‬ ‫عمر دنیوی برخی از آنها به پایان جنگ نرس��ید‪ ،‬برخی‌شان‬ ‫کمی پس از جنگ به همراهانشان پیوستند و برخی هم که‬ ‫هنوز حضور دارند‪ ،‬با تمام وجود با عوارض ناش��ی از جنگ‬ ‫دست و پنجه نرم می‌کنند‪.‬‬ ‫اساس��ا قاطبه نس��ل هنرمندان تصویری انقالب روز‬ ‫دوربین به دس��ت گرفتند و به مناطق عملیاتی رفتند تا هم‬ ‫واقعیت‌های جنگ را به تصویر بکش��ند ه��م اینکه نوعی‬ ‫سالح را به دس��ت گرفته و در دفاع از میهن خویش سهمی‬ ‫‌ادا کرده باش��ند‪ .‬گروهی از آنان در ادامه به فعالیت در حوزه‬ ‫س��ینما پرداختند‪ ،‬اما برخی دیگر که انگار تصمیم داشتند از‬ ‫دریچه‌ای نزدیک‌تر به خط مقدم آتش به موضوع‌ها بنگرند‪،‬‬ ‫‌ترجیح دادند عکاسی جنگ را ادامه دهند‪ .‬از میان آنان‪ ،‬یکی‬ ‫س��عید جان‌بزرگی بود که همان راوی اصیل فاجعه انسانی‬ ‫شلمچه اس��ت که چند س��ال بعد‪ ،‬یعنی ‪ 10‬س��ال پیش در‬ ‫همین ح��دود از پنجره یکی از بیمارس��تان‌های تهران و بر‬ ‫اثر عوارض ناشی از جنگ به‌س��وی معبود پرواز کرد و شاید‬ ‫در آستانه موسم حج ابراهیمی‌امسال یادکردن از او خالی از‬ ‫لطف نباشد که منشأ تحولی هم بود در عکاسی حج ما آن‌هم‬ ‫در یک سازمان دولتی‪.‬‬ ‫ش��ناخت‌نامه‌ها می‌گویند س��عید جان بزرگی در روز‬ ‫دوازدهم اسفندماه سال ‪ 1344‬در ش��هرری دیده به جهان‬ ‫گشود و ‪ 15‬سال بیشتر نداشت که به عضویت سپاه پاسداران‬ ‫درآمد و در واحد تبلیغات جنگ به خدمت مش��غول ش��د‪ .‬او‬ ‫در س��ال ‪ 1362‬در عملیات «بدر» بر اثر استنشاق گازهای‬ ‫شیمیایی مجروح شد و چند ماه بعد و پس از کسب بهبودی‬ ‫نسبی‪ ،‬به جبهه باز‌گشت‪ .‬در عملیات کربالی ‪ 5‬گلوله‌ای از‬ ‫کنار سرش عبور کرد و او به‌طور معجزه‌آسایی زنده ماند‪ .‬در‬ ‫اسفندماه سال ‪1366‬سعید جان‌بزرگی در عملیات والفجر‪10‬‬ ‫در منطقه حلبچه شرکت کرد و در روز بیست و هفتم در حالی‬ ‫که در زیر بمباران ش��یمیایی در شهر مشغول عکسبرداری‬ ‫از وقایع و فجایع روی‌داده بود‪ ،‬خود نی��ز تحت تاثیر همان‬ ‫گازهای شیمیایی قرار گرفت‪.‬‬ ‫عکس‌ه��ای جان‌بزرگ��ی از حلبچه‪ ،‬درواق��ع یکی از‬ ‫تلخ‌تری��ن تصویرهای جنایات جنگی اس��ت‪ .‬جان‌بزرگی از‬ ‫لحظات اولیه بمباران ش��یمیایی حلبچه عکس‌های بدیعی‬ ‫گرفت و خودش هم شیمیایی شد‪ ،‬اما بیش از هر چیز وجدان‬ ‫جهانیان را به سرفه انداخت‪ .‬سعید در خاطراتش می‌نویسد‪:‬‬ ‫«با خودم می‌گفتم‪ ،‬لحظات ثبت ش��ده توسط دوربین من‬ ‫باعث خواهد ش��د تا مردم دوردس��ت در م��ورد مردانی که‬ ‫سال‌های جوانی‌شان را دستخوش شعله‌های نبرد سنگین‬ ‫زرهی کرده‌اند‪ ،‬بیندیش��ند و به این باور رسیدم که آدم‌های‬ ‫درون قاب تصویر من هرگز نخواهند مرد و من به آنان عمر‬ ‫جاویدان خواهم بخشید‪.‬‬ ‫جان‌بزرگی بعد از اتمام جنگ‪ ،‬تحصیالت خود را ادامه‬ ‫داد و در سال ‪ 1375‬ضمن کس��ب عنوان دانشجوی نمونه‬ ‫سال در رشته عکاس��ی فارغ‌التحصیل ش��د‪ .‬در این دوران‬ ‫سه مرتبه به زیارت بیت‌اهلل الحرام و یک مرتبه به کربالی‬ ‫معلی‌مشرف شد‪ .‬او در سال ‪ 1371‬ازدواج کرد و صاحب دو‬ ‫فرزند شد‪ .‬س��رانجام بعد از چهار مرتبه عمل جراحی در روز‬ ‫تو‌دوم تیرماه سال ‪ 1381‬در حالی که معاونت فرهنگی‬ ‫بیس ‌‬ ‫لشگر ‪ 27‬محمد رسول‌(ص) را بر عهده داشت‪ ،‬در بیمارستان‬ ‫مصطفی خمینی تهران با ذکر یا ابوالفضل العباس(ع) دیار‬ ‫فانی را ترک گفت‪.‬‬ ‫سعید صادقی ـ عکاس جنگ ـ بر این اعتقاد است که‬ ‫فاصله گرفتن ما از امثال جان‌بزرگی‪ ،‬ناشی از ناباوری خود‬ ‫و آدم‌های خودمان اس��ت‪ .‬می‌گوید‪« :‬اتفاقات س��ال‌های‬ ‫انقالب و جن��گ‪ ،‬گویی متعل��ق به قرن ‪ 17‬اس��ت؛ حتی‬ ‫برای ما که با خون و گوش��ت خود آن را لم��س کرده‌ایم‪،‬‬ ‫به افسانه تبدیل شده اس��ت‪ .‬درحالی که حقیقتا این آدم ها‬ ‫وجود داشتند‪ .‬فضا آلوده است‪ .‬شکل نگاه ما تلخ شده‪ ،‬چرا‬ ‫که عملکرد خودمان بد بود‪ .‬به خود می‌پیچیم و روش��نایی‬ ‫حقیقت را نمی‌بینیم‪ .‬تنها چشم‌ها به چراغ‌هایی است که از‬ ‫دهکده جهانی می‌آید‪».‬‬ ‫صادقی به‌عنوان یک عکاس جنگ معتقد است‪« :‬سعید‬ ‫جان‌بزرگی فرزندی از این ملت بود که جان خود را همچون‬ ‫کاظم اخوان‪ ،‬داریوش گودرزی و بس��یاری دیگر که نامی‌از‬ ‫آنها برده نمی‌ش��ود‪ ،‬فدا کرد‪ ».‬او تاکید دارد‪« :‬این‌ها همین‬ ‫نزدیک‌ها بودند‪ ،‬ما با هم زندگ��ی کرده‌ایم‪ ،‬اما برای خود ما‬ ‫نیز غیر قابل باورند‪».‬‬ ‫سیف‌اهلل صمدیان‪ ،‬مدرس عکاس��ی و از چهره‌های‬ ‫تاثیرگذار در این حوزه‪ ،‬عکس‌های س��عید جان‌بزرگی را از‬ ‫ن تردید‪ ،‬استثنا می‌داند و می‌گوید‪« :‬کلمه‬ ‫واقعه حلبچه‪ ،‬بدو ‌‬ ‫خلوص دستکاری شده و زیاد هم مورد استفاده قرار می‌گیرد‪.‬‬ ‫اما مجبورم آن را ب��ه‌کار ببرم‪ .‬آدم‌های��ی از طی مراحلی به‬ ‫لحاظ سن‪ ،‬تجربه‪ ،‬دیدگاه و‪ ...‬به نقطه‌ای از خلوص می‌رسند‬ ‫که آنها را به یک آرامش انس��انی می‌رساند‪ .‬سعید از معدود‬ ‫انسان‌هایی است که در سن پایین به این مرحله از خلوص‬ ‫و راحتی رسید‪».‬‬ ‫او در گفته‌هایش تاکید می‌کند که بر‌شمردن این نکات‬ ‫امروز به خاطر از دست رفتن او نیست‪ .‬صمدیان معتقد است‪:‬‬ ‫«اگر می‌خواهیم یک انسان مذهبی باشیم و از همان دیدگاه‬ ‫به مسائل نگاه کنیم‪ ،‬هم برد شخصی‪ ،‬هم اجتماعی و هم در‬ ‫اتصال مردم به معنویت موفق بوده‌ایم‪».‬‬ ‫این م��درس دانش��گاه هنر از س��لیقه بصری س��عید‬ ‫جان‌بزرگی به‌عنوان دانشجوی عکاسی یاد می‌کند و معتقد‬ ‫است‪« :‬سعید به جایگاهی ویژه از نگاه بصری رسیده بود که‬ ‫در جوان‌هایی که با این فرهنگ رشد پیدا کرده باشند‪‌،‬امکان‬ ‫دستیابی به چنین قدرتی از نگاه و درک بصری کمتر وجود‬ ‫داشته است‪».‬‬ ‫صمدیان می‌گوید‪« :‬سعید به من یاد داد که زیاد ناامید‬ ‫نباشم و اطرافم را خالی از نگاه‌های انسانی نبینم‪».‬‬ ‫اما مجی��د ناگهی ک��ه بالفاصل��ه جایگزین س��عید‬ ‫جان‌بزرگی در واحد س��معی ‪ -‬بصری بعثه ش��د‪ ،‬می‌گوید‪:‬‬ ‫«نگاه سعید به موضوع کار‪ ،‬نگاهی جدی بود‪ ،‬نه هوس‌انگیز‬ ‫و نه به‌دنبال رقم زدن نام‪ .‬به غی��ر از اینکه حس می‌کرد در‬ ‫جامعه هنری‪ ،‬باید یک بچه حزب‌اللهی باشد‪ ،‬باور داشت که‬ ‫آدم باید هنرمند باشد‪».‬‬ ‫ناگه��ی بر این اعتقاد اس��ت ک��ه س��عید جان‌بزرگی‬ ‫می‌دانس��ت که اگر عکس��ی در دنیا جا افتاده و ماندگار شد‪،‬‬ ‫اگر پس از گذشت سال‌ها از کشته شدن کاپا در جنگ‪ ،‬نامی‌‬ ‫هس��ت‪ ،‬به دلیل آن است که با پوس��ت و گوشت و خونش‬ ‫لمس کرده است‪g .‬‬ ‫عکس‌های جان‌بزرگی از حلبچه‪ ،‬درواقع یکی از تلخ‌ترین‬ ‫تصویرهای جنایات جنگی است‪ .‬جان‌بزرگی از لحظات‬ ‫اولیه بمباران شیمیایی حلبچه عکس‌های بدیعی گرفت و‬ ‫خودش هم شیمیایی شد‬ ‫‪69‬‬
‫گفت وگو با حميد بهمني کارگردان گلوگاه شیطان‪:‬‬ ‫اگر یک سال همه فیلم دفاع مقدسی بسازند باز هم کم است‬ ‫‪2‬‬ ‫حمید بهمنی‪ ‌،‬کارگردان «گلوگاه شیطان»‌و فیلمسازی اس�ت که فیلم «اخراجی‌ها» را صاحب تفکر می‌داند‪ .‬او‬ ‫معتقد است که سیاست‌های فرهنگی گذشته همه زیرساخت‌های سینمای دفاع مقدس را نابود کرده‌اند و حاال ‪10-15‬‬ ‫سال طول می‌کشد تا اوضاع به وضعیت قبلی بر‌گردد‪.‬‬ ‫جنگ تحمیل�ی باعث ش�د مضامین جنگی‬ ‫راهی به هنر معاص�ر ما پیدا کند‪ .‬به نظر ش�ما آیا‬ ‫جنگ تحمیلی برای هنر در حکم یک فرصت عمل‬ ‫کرده است؟‬ ‫‪ l‬ای��ن نکته نیازمند تاکید اس��ت که م��ا در مکتب‬ ‫جمهوری اس�لامی ایران جنگ نداریم‪ .‬آن چیزی که اتفاق‬ ‫افتاده یک دفاع هشت ساله بوده و این تنها جنگی بود که ما در‬ ‫آن یک وجب از خاکمان را به بیگانه ندادیم و بر خاک دیگران‬ ‫هم س��لطه‌جویی نکرده‌ایم‪ .‬ما همواره به قوانین بین‌المللی‬ ‫احترام گذاشته‌ایم و به زور وارد هیچ سر‌زمینی نشده‌ایم‪ .‬اگر‬ ‫هم در جریان جنگ گاهی از مرز‌ها عبور‬ ‫کرده بود این یک الزم��ه جنگی بوده‬ ‫است نه قصدی برای تصرف و تجاوز‬ ‫و مانن ‌د آن‪ ،‬اما‪...‬‬ ‫‌چرا اس�تنباط ش�ما این اس�ت که کار‌های‬ ‫صورت گرفته در سینمای جنگ کافی نیست؟‬ ‫‪ l‬درکل فض��ای جن��گ ب��ه تعبیر رهب��ری یک‬ ‫اقیانوس اس��ت که م��ا از آن جرعه جرعه به��ره می‌بریم‪.‬‬ ‫نمی‌دانم اگر ما از تمام ظرفیت‌هایی که در این فضا وجود‬ ‫دارد اس��تفاده می‌کردیم آیا باز هم این روز‌ها جوان‌های ما‬ ‫با این همه مش��کالت و با این نوع مش��کالت امروز شان‬ ‫رو‌به‌رو بودند یا نه‪ .‬اما عقیده کلی من این اس��ت که جنگ‬ ‫فرصت‌های خوبی برای هنر فراهم کرده است‪ .‬برای اینکه‬ ‫بروند هنرورزی کنند نه اینکه هن��ر نمایی کنند‪ .‬کار‌هایی‬ ‫فرهنگ‬ ‫آق�ای بهمن�ی! س�وال م�ن‬ ‫مش�خصا این اس�ت ک�ه آیا‬ ‫شرایطی که طی دفاع مقدس‬ ‫ما اتفاق افتاد برای رش�د هنر‬ ‫یک فرصت ایجاد کرده است؟‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬مسلما مفاهیم و ارزش‌هایی‬ ‫که در جریان جنگ ایجاد ش��ده همه‬ ‫برای ما فرصت‌های طالیی هس��تند‪.‬‬ ‫آدم‌هایی که در دوره جنگ بوده‌اند آنقدر‬ ‫تکامل یافته بودند ک��ه می‌توان گفت‬ ‫وجه اس��طوره‌ای پیدا کرده‌اند تا جایی‬ ‫که جوان‌ها امروز نمی‌توانند بپذیرند که‬ ‫چه طور همت‌ها و باکری‌هایی بوده‌اند‬ ‫که در اوج جوانی و ابتدای زندگی‌شان‬ ‫در ابتدای زندگی مشترک‌شان از همه‬ ‫چیز گذشته‌اند و زندگی و لذت‌های آن‬ ‫را رها کرده‌اند و رفته‌اند برای دفاع از‬ ‫اسالم و سرزمین خودشان‪.‬‬ ‫بله‪‌،‬ام�ا این برای هن�ر چه فرصت�ی فراهم کرده‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬مساله این است که اگر جوانان امروز ما نمی‌توانند‬ ‫با این افراد و اس��طوره‌ها ارتب��اط بر‌قرار کنند این مس��اله‬ ‫به خاطر آن است که ما این افراد را درک نکرده‌ایم و برای‬ ‫معرفی آنها به جوان‌هایمان اق��دام نکرده‌ایم‪ .‬وگرنه وجود‬ ‫این افراد و داستان‌هایش��ان فرصت‌های طالیی برای هنر‬ ‫هستند‪.‬‬ ‫این مس�اله بیش�تر در چه حوزه‌ای نمود داش�ته‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬بهترین کار‌هایی که در ح��وزه هنر دفاع مقدس‬ ‫انجام شده در س��ینما اتفاق افتاده اس��ت‪ .‬این یک لطف و‬ ‫بخشایشی به س��ینما گران است که توانس��ته‌اند در مورد‬ ‫جنگ این همه کار‌ه��ا را تولید کنند‪ .‬کار‌هایی که رس��ول‬ ‫مالقلی‌پور‌‪ ،‬حاتمی‌کیا و مانند آنها ساخته‌اند‪‌،‬اتفاق‌هایی که‬ ‫با «لیلی با من است » و «ستارگان خاک» افتاده است‪‌،‬این‌ها‬ ‫همه کار‌هایی‌بی‌نظیر و کم‌نظیر بوده‌اند که در همان شرايط‬ ‫ابتدایی جنگ رخ داده‌اند اما این‌ها کافی نیست‪.‬‬ ‫‪70‬‬ ‫به زبان ش��ما بگویم‪ ،‬این فرصت بزرگی است که ما به آن‬ ‫نوک می‌زنیم‪.‬‬ ‫اما تصور ش�ما در مورد کار‌های هنری که تا امروز‬ ‫انجام شده چیس�ت؟ باتوجه به قدمتی که جنگ‬ ‫ما دچار آن ش�د آیا آثار هنری ما توانس�ته اس�ت‬ ‫در حدود قدمت جنگ ظاهر ش�ود و موقعیت‌های‬ ‫متفاوت آن را پوش�ش بدهد یا اینک�ه در مقاطع‬ ‫خاصی از جنگ توقف کرده است؟‬ ‫‪ l‬به نظر من س��ینمای دفاع مق��دس‌‪ ،‬کامل‌ترین‌‪،‬‬ ‫پیشروترین‪‌،‬صادق‌ترین‪‌،‬بهترین‪ ‌،‬موفق‌ترین و صالح‌ترین‬ ‫جلوه هنری بعد از انقالب اسالمی ما تا امروز بوده است‪.‬‬ ‫‌ به نظر ش�ما هنر جنگ به ش�کل عام و سینمای‬ ‫جنگ به شکل خاص توانسته است به صورت یک‬ ‫ژانر جدید ظاهر شود؟‬ ‫‪ l‬حتما همین طور بوده است‪.‬‬ ‫س��ینمای دفاع‌مقدس ما یک مس��اله‬ ‫متفاوت از س��ینمای جنگ در تمام دنیا‬ ‫اس��ت‪ ،‬این در واقع پدیده‌ای اس��ت که‬ ‫کام�لا مختص به م��ا اس��ت‪ .‬در تمام‬ ‫دنیا جنگ‪‌،‬برای منافع و خواس��ته‌های‬ ‫دنیایی و نهایتا وطن پرس��تی است که‬ ‫در پس‌زمینه آن باز هم دنیاجویی وجود‬ ‫دارد‪‌،‬اما دفاع مقدس ما چنین نبوده است‪.‬‬ ‫دفاع‌مقدس ما منحصر به خود ماست و‬ ‫بنا‌براین هنر ما در این حوزه نتوانسته‌است‬ ‫یک ژانر جدید خلق کند که منحصر به‬ ‫ما است و به نام ایران ثبت شده است‪.‬‬ ‫‌در سال‌های اخیر مشاهده می‌کنیم‬ ‫که س�ینمای جنگ ما محدود ش�ده‬ ‫اس�ت ب�ه یک‌س�ری چیز‌هایی که‬ ‫بار‌ها گفته و شنیده شده است‪ .‬قلمرو‬ ‫سینمای دفاع مقدس به نظر شما در‬ ‫کجاست؟‬ ‫بسياري از فيلمسازان جنگ از رزمندگان و عكاسان جنگ بودند‬ ‫که در ابتدای جنگ در قالب مقاومت‌های آنچنانی صورت‬ ‫گرفته است به راستی چیزی به غیر از هنر نبوده است‪ .‬هنر‬ ‫در واقع در اس��تفاده از آن تجهیزات اولی��ه و مقاومت‌های‬ ‫ابتدایی جنگ بوده اس��ت‪.‬‬ ‫بله‪ ‌،‬اما سوال در حال حاضر این است که اگر هنر‬ ‫را همان هفت مورد تجسمی و س�ینما و مانند آن‬ ‫بدانیم به عالوه ادبیات و چنین اشکالی‪‌،‬آیا کار‌های‬ ‫مناسبی صورت گرفته است که جنگ هشت ساله‬ ‫ما را پوشش دهد یا اینکه همه تولیدات هنری ما‬ ‫در مقاطعی از جنگ متوقف شده‌اند؟‬ ‫‪ l‬ببینید‪‌،‬دفاع مقدس از هر منظری که به آن نگاه‬ ‫کنید بستری برای کار هنری اس��ت‪ .‬اوج آن را می‌توان در‬ ‫س��ینما دید و بعد ظهور آن در هنر‌های دیگر در قالب‌هایی‬ ‫مثل آنهایی که اش��اره کردید هم قابل مش��اهده اس��ت‪.‬‬ ‫دفاع‌مقدس یک اتفاق‌بی‌نظیر بوده اس��ت اما ما در‌ش��أن‬ ‫آن برخ��ورد نکرده‌ایم‪ .‬فرهن��گ دفاع‌مق��دس در واقع به‬ ‫تعبیر رهبری همان اقیانوسی اس��ت که ما جرعه‌جرعه از‬ ‫آن برداشت می‌کنیم و به تعبیر خود من‪ ‌،‬اگر بخواهم آن را‬ ‫‪ l‬سینمای دفاع مقدس تنها‬ ‫آن چیزی ک��ه در پش��ت خاکریز و در‬ ‫جبهه اتفاق افتاده نیس��ت‪ .‬ب��ه تعبیر‬ ‫شخصی من‪ ،‬دفاع مقدس از خانه‌های مردم آغاز می‌شود و در‬ ‫آنجا هم جریان دارد‌‪ ،‬یعنی همان خانه‌های مردم در همه جای‬ ‫ایران خط مقدم جبهه‌ها بوده‌اند‪ .‬در حالی که می‌بینیم گاهی‬ ‫کار در این حوزه محدود می‌شود به یک سری چیز‌های پیش‬ ‫پا افتاده و معمولی‪ .‬ما می‌توانیم موضوع‌های بسیار متفاوتی را‬ ‫از دل دفاع مقدسمان استخراج کنیم و در حوزه‌های مختلف‬ ‫به آن بپردازیم‪ .‬می‌شود در بستر دفاع مقدس هم به کودکان‬ ‫پرداخت هم به سیاست هم به خانواده‌‪ ،‬هم‌طنز هم فرهنگ و‬ ‫هم خیلی چیز‌هاي دیگر‪.‬‬ ‫با این حال اغلب کار‌ها در یک س�ری موضوعات‬ ‫خاص س�اخته می‌ش�وند که اغلب بار‌ه�ا تکرار‬ ‫شده‌اند‪...‬‬ ‫‪ l‬من معتقدم که به عدد آدم‌هایی که در جنگ حضور‬ ‫داشته‌اند مفاهیم و زاویه دید‌هایی برای پرداختن به موضوع‬ ‫جنگ وجود دارد اما ما نتوانسته‌ایم آنها را کشف کنیم‪.‬‬ ‫اما مش�خصا سال‌هاس�ت که ش�اهد کار‌هايی با‬ ‫درونمایه‌های متف�اوت از فیلمس�ازان این حوزه‬ ‫نبوده‌ایم‪‌،‬چه اتفاقی افتاده است؟‬
‫‪ l‬خب م��ا تمام ت��وان خودم��ان را نگذاش��ته‌ایم‪.‬‬ ‫جرعه‌جرعه از این اقیانوس برداشته‌ایم و نتوانسته‌ایم همه‬ ‫چیز را درست نش��ان بدهیم‪ .‬یک برنامه عالی و تاثیر‌گذار در‬ ‫این حوزه نداش��ته‌ایم‪ .‬کار‌های زیادي انجام شده اما این‌ها‬ ‫کافی نیس��ت و دلیل این اتفاق هم در این موضوع است که‬ ‫سیاست کالن فرهنگی ما به ش��کل ویژه و انحصاری روی‬ ‫دفاع مقدس و سینمای دفاع مقدس کار نکرده و نمی‌کند‪.‬‬ ‫چرا این اتفاق افتاده است؟‬ ‫‪ l‬فیلمس��از برای کار نیاز دارد که شرایطش فراهم‬ ‫باش��د‌‪ ،‬در حالی که االن لوازم همه قدیمی‌هستند‪‌،‬ابزار کار‬ ‫کامل نیست‪‌،‬بخش اطالعاتی ما به روز نشده است‪ .‬فیلمساز‬ ‫هم عالقه‌ای ندارد که در این حوزه کار کند‪ .‬نمی‌داند اگر وارد‬ ‫این حوزه بشود آیا حمایت‌های مناسبی از او می‌شود یا نه‪.‬‬ ‫متولیان این حمایت چه کسانی هستند؟‬ ‫‪ l‬در حال حاض��ر وزارت ارش��اد‪ ‌،‬س��تاد فرهنگی‬ ‫فرماندهی کل قوا و بنیاد س��ینمایی دفاع مقدس کس��انی‬ ‫هس��تند که بودجه الزم برای این حمایت‌ه��ا را دارند‪ .‬اما ما‬ ‫با موضوع مقطعی و مناس��بتی بر خورد می‌کنیم‪ ‌،‬مثال یک‬ ‫جش��نواره دفاع مقدس برگزار می‌کنیم و همین که جشنواره‬ ‫تمام می‌ش��ود کار در این حوزه هم تمام می‌شود و می‌رود تا‬ ‫سال آینده‪ .‬این رویکرد خوبی نیست‪ .‬اما متاسفانه شاهد این‬ ‫هستیم که هیچ کاری در طول سال انجام نمی‌شود‪.‬‬ ‫یعنی تنها حمایت نهاد‌های دولتی مش�کل را حل‬ ‫می‌کند؟‬ ‫‪ l‬تیم آقای شمقدری تازه چهار سال است که روی‬ ‫کار آمده وبرای قض��اوت در این زمینه هنوز زود اس��ت‪ .‬اما‬ ‫متاسفانه مدیریت فرهنگی قبلی همه چیز را درو کرده است‪.‬‬ ‫آنها می‌خواهند کاری کنند که ی��ک تفکر غلط در این مورد‬ ‫حاکم شود‪.‬‬ ‫در سال‌های اخیر چه اقدامی‌در این راستا انجام‬ ‫شده است؟‬ ‫‪ l‬ببینید‪ ،‬فیلمسازی در فضای دفاع مقدس سخت‬ ‫است و‌هزینه‌های زیادی می‌برد بنا‌بر‌این فیلمساز خصوصی‬ ‫نمی‌تواند در این مورد سرمایه‌گذاری کند و باید حتما حمایت‬ ‫دولتی وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫در س�ال‌های اخیر وضعیت این حمایت را چطور‬ ‫ارزیابی می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬در س��ال‌های اخیر اقدامات خوبی صورت گرفته‬ ‫که باعث ش��ده مثال آقای ش��یخ‌طادی بعد از مدت‌ها فیلم‬ ‫جنگی بساز ‌د‪ ‌،‬یا گلوگاه شیطان تولید شود یا آقای آهنگر دو‬ ‫فیلم در این حوزه بس��ازد اما این‌ها کافی نیست‪ .‬به نظر من‬ ‫می‌شود حتی اگر یک سال تمام کار‌ها هم تعطیل شود و فیلم‬ ‫دفاع مقدس تولید ش��ود باز هم ظرفیت وجود دارد‪ .‬اگر همه‬ ‫فیلمساز‌های ما هم بسیج شوند باز هم کار کمی است‪.‬‬ ‫وضعیت سینما را چطور ؟‬ ‫‪ l‬سینمای ما االن یک جسم مجروح است که نیاز‬ ‫فوری به مراقبت‌های وی��ژه دارد و باید با تمام امکانات از آن‬ ‫حمایت کرد‪g .‬‬ ‫‪3‬‬ ‫به خرمش��هر که وارد می‌ش��وی‪ ،‬حس عجیبی تمام‬ ‫وجودت را فرا می‌گیرد‪ .‬بخش��ی از این حس غریب ش��اید‬ ‫به‌خاطر دیدن کوچه‌ها و خانه‌هایی است که هنوز رد غصب‬ ‫و تجاوز بر گونه‌هایش باقی اس��ت‪ .‬احس��اس خاصی دارد‬ ‫وقتی در کوچه‌هایی قدم می‌زنی ک��ه روزی دلهره‪ ،‬آتش و‬ ‫البته شجاعت در تاروپود آنها جریان داشته و حاال خل ‌وت‌تر و‬ ‫دلگیرتر از یک غروب پاییزی مانده‌اند‪.‬‬ ‫در این میان اما مسجد خرمشهر کشش خاصی دارد‪.‬‬ ‫این میراث فرهنگی‪ ،‬این شاهد ماندگار‪ ،‬این درخت تناوری‬ ‫که آتش هم کم��رش را خم نک��رد‪ ،‬امروزه پای��گاه اصلی‬ ‫همه کسانی اس��ت که به ش��وق دیدار مناطق عملیاتی یا‬ ‫خود مس��جد به خرمش��هر پا‌می‌گذارند‪ .‬هنوز همان گنبد و‬ ‫بارو در باد ثب��ات دارد‪ .‬عکس آخرین دفاع‌کنندگان ش��هر‬ ‫چون عبدالرضا موس��وی‪ ،‬بهروز مرادی‪ ،‬رضا دش��تی‌زاده‬ ‫و البته محمد جه��ان‌آرا‪ ،‬بر دیواره آن زائ��ران را می‌نگرند و‬ ‫نقاش��ی‌دیواری‌های معروفش هم پس از س��ال‌ها‪ ،‬رنگ و‬ ‫جالیی تازه یافته‌اند‪ .‬ناصر پلنگی نقاش و هنرمند معاصر که‬ ‫سال‌هاست خارج از کشور زندگی می‌کند‪ ،‬بهار سال ‪1385‬‬ ‫به ایران آمد تا پس از گذشت بیش از ‪ 24‬سال از خلق‪ ،‬آثار به‬ ‫یادگار مانده بر دیوارهای مسجد جامع خرمشهر را بازسازی‬ ‫‌کند‪ .‬این‌گونه شد که نقاشی دیواری‌هایی که در روزهای پس‬ ‫از آزادی خرمشهر شاید اولین حضورهای هنرهای تجسمی‬ ‫‌را با تاخیری نسبت به آثار ادبی و سینمایی در جنگ تحمیلی‬ ‫هشت‌ساله رقم زدند‪ ،‬رنگ و لعابی تازه یافتند و انگار پس از‬ ‫سال‌ها دوباره زنده شدند‪.‬‬ ‫پلنگی که زمانی عازم میدان جنگ شد تا با ابزار خود‬ ‫به جنگ با دشمن بپردازد‪ ،‬با گذشت حدود ربع قرن از خلق‬ ‫نقاشی‌های دیواری مسجد جامع خرمشهر و پس از صدمه‬ ‫و آس��یب جدی وارد آمده به‌خاطر مرور زمان و تغییرات آب‬ ‫و هوایی و نیز از بین رفتن بیش از ‪ 70‬درصد این نقاشی‌ها‪،‬‬ ‫با دعوت معاونت هنری بنیاد حفظ آث��ار و ارزش‌های دفاع‬ ‫مقدس به ایران آمد تا میراث هن��ری دفاع مقدس را نجات‬ ‫دهد‪.‬در جلسات و نشست‌های کاری مشترک میان معاونت‬ ‫هنری بنیاد یادش��ده با این هنرمند مقرر شد تا نمایشگاهی‬ ‫از مراحل و نحوه ش��کلگیری نقاش��ی‌های دیواری مسجد‬ ‫جامع به‌همراه کارگاه عملی طراحی و نقاشی برای جوانان‬ ‫و دانشجویان ساکن خرمشهر‪ ،‬در کنار این مسجد‪ ،‬هم‌زمان‬ ‫با مرمت و بازس��ازی آثار تخریب ش��ده‪ ،‬در فضای باز‪ ،‬برپا‬ ‫ش��ود‪ .‬زمان مرمت و احیای این آثار ارزشمند که شامل سه‬ ‫تابلوی دیواری به‌طول بیش از ‪ 50‬متر مربع است‪ ،‬دست کم‬ ‫یک‌‌ونیم ماه پیش‌بینی شده بود که این پروژه‪ ،‬در طول اعزام‬ ‫کاروان‌های راهیان‌نور اسفند ‪ 85‬و بهار ‪ 86‬آغاز و اجرا‌شد‪.‬‬ ‫هیاتی مرکب از نماینده معاونت هنری بنیاد و جمعی‬ ‫از هنرمندان به‌همراه ناصر پلنگی‪ ،‬دوم و سوم خردادماه آن‬ ‫سال برای بازدید نهایی و برآورد دقیق‌تر از زمان و اجرای این‬ ‫پروژه عازم خرمشهر شدند‪ .‬درنهایت هم در نوروز ‪ 86‬پلنگی‬ ‫با استقرار در مسجد جامع خرمش��هر کار خود را برای‌ترمیم‬ ‫نقاشی‌هایش آغاز کرد و پیش از پایان فروردین ‪ 86‬و زودتر از‬ ‫زمانی که خودش هم پیش‌بینی کرده بود‪ ،‬کار را با همکاری‬ ‫گروهی از هنرجویانش به پایان رساند‪.‬‬ ‫این اتفاق زمان��ی افتاد که در پی برگزاری جش��نواره‬ ‫میراث وطن‌خواهی و پیش��نهاد ارائه ش��ده در آن مبنی بر‬ ‫ثبت ملی آثار به‌یادگار مانده از دفاع مقدس‪ ،‬مس��جد جامع‬ ‫خرمشهر به‌عنوان نخستین اثر ملی دفاع مقدس‪ ،‬در فهرست‬ ‫آثار ملی ثبت شد‪.‬‬ ‫پلنگی س��ال‌ها پیش برای کش��یدن نقاشی‌ها روی‬ ‫دیوارهای صحن مس��جد جامع ش��ش ماه کار ک��رده بود‪.‬‬ ‫خودش می‌گوید‪« :‬در س��ال ‪ 1361‬برای کشیدن نقاشی‌ها‬ ‫روی دیوارهای صحن مسجد‌جامع ش��ش ماه کار کردم و‬ ‫در آن زمان مس��جد خانه ما نیز بود‪ ،‬اما پس از ‪ 25‬س��ال از‬ ‫خلق اثر‪‌،‬نقاش��ی‌ها بر اثر عوامل طبیع��ی همچون آفتاب‪،‬‬ ‫رطوبت و مرور زمان تا ‪ 90‬درصد دچار آسیب شد ‌ه بودند‪ .‬کار‬ ‫بازسازی نقاشی‌های دیواری فتح خرمشهر مسجد جامع با‬ ‫کمک بچه‌های نوجوان و جوان خرمشهری صورت پذیرفت‬ ‫و بعد از اتمام آن در موزه دفاع مقدس خرمشهر یک غرفه با‬ ‫موضوع تاریخچه طراحی‌ها و عکس‌های مربوط به‌ترسیم‬ ‫نقاشی‌های دیواری مس��جد جامع و افرادی که در خلق آن‬ ‫نقش داشتند‪ ،‬به‌صورت دایمی‌ساخته‌شد‪».‬‬ ‫ناصر پلنگی در نمایشگاه هنر جدید ‪ 86‬هم اثری داشت‬ ‫که به خرمشهر مربوط بود؛ همانجایی که او سال‌ها پیش از‬ ‫فتح خرمشهر روی دیوارهای مسجد جامع آن نقاشی کشیده‬ ‫بود‪ .‬او طی سفری که برای‌ترمیم این نقاشی‌ها به این شهر‬ ‫داشت‪ ،‬فرصتی برای بازدید از به دست آورد‪ .‬در شهر قدم‌زده‬ ‫و عکس گرفته اس��ت؛ از خرابه‌هایی که هنوز در شهر باقی‬ ‫مانده‌اند و زندگی در حال حاضر‪ .‬او سپس این تصاویر را در‬ ‫قالب یک اثر مفهومی‌ در نمایش��گاه هنر جدید عرضه کرد‪.‬‬ ‫شاید تفاوت آثار او در این ربع‌قرن‪ ،‬خود نشان از آن تاریخی‬ ‫است که بر این سرزمین گذشته است‪g .‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫از این ‪ 15‬سال که می‌فرمایید الزم است‌‪ ،‬تا حاال‬ ‫حدود هفت س�ال گذش�ته اس�ت‌‪ ،‬در هفت سال‬ ‫گذش�ته که مدیریت فرهنگی کشور تغییر کرده‪،‬‬ ‫آیا اتفاق خاصی در این حوزه افتاده است؟‬ ‫نقش‌هایزندهرویدیوارمسجدخرمشهر‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬یک بخشی از آسیب به سینما وهنر دفاع مقدس‬ ‫ما مربوط می‌شود به سیاست‌گذاری‌ها‪ .‬متاسفانه از سال ‪76‬‬ ‫یک فضایی ایجاد ش��د که همه حمایت‌ها از این نوع سینما‬ ‫باعث شد که ما تامدت‌ها شاهد هیچ کار جدید ی در این حوزه‬ ‫نباشیم‪ .‬سیاست‌گذاری‌های فرهنگی در آن سال‌ها مردم را‬ ‫کاملا از فضای جنگ خارج کرد‪ .‬مدیریت در آن هشت سال‬ ‫زیربنا راه کل��ی را در این عرصه نابود کرده اس��ت‪ .‬حاال باید‬ ‫‪ 10-15‬سال کار شود تا ما برسیم به جایی که قبل از مدیریت‬ ‫سال ‪ 76‬در آن بوده‌ایم‪.‬‬ ‫آجرها از تاريخ مي‌گويند‬ ‫‪71‬‬
‫گفت‌وگو با مجتبی آقایی عكاس جنگ‬ ‫عکاسی جنگ با خود جنگ تمام نمی‌شود‬ ‫‪4‬‬ ‫عکاسی جنگی‪‌،‬در مقایسه با همه هنر‌های دیگر شاید تجربه‌های بسیار ملموس‌تری را برای هنرمند‬ ‫ایجاد کند؛ چراکه عکاس باید دریافت‌های حسی‌اش را در همان لحظه‌ای که اتفاق می‌افتد ثبت کند و این‬ ‫البته دشوار است‌‪ .‬مجتبی آقایی‪ ،‬عکاس جنگ است‪ ،‬که کتابی هم در این مورد منتشر کرده و انتظار حمایت‬ ‫بیشتر از جمع‌‌آوری‌‪ ،‬حفظ و انتشار آثار هنری باقیمانده از جنگ‪‌،‬به‌خصوص در حوزه عکاسی دارد‪ .‬خبرنگار‬ ‫مثلث به‌مناسبت هفته دفاع مقدس با این عکاس جنگ که سابقه مدیریت فرهنگی و برگزاری نمایشگاه‌ها‬ ‫و جشنواره‌هایی را هم در این زمینه دارد‪ ،‬به گفت‌وگو نشست‪.‬‬ ‫حاال سال‌هاست که از جنگ زمان می‌گذرد‪ .‬حاال‬ ‫که از آن فضا فاصله گرفته‌ایم تصور می‌کنید دفاع‬ ‫مقدس چه تاثيري بر روي هنر داشته است؟‬ ‫‪ l‬واقعیت این اس��ت ک��ه جنگ برای عکاس��ی و‬ ‫به‌خصوص برای شکل مستند‌نگاری آن یک فرصت طالیی‬ ‫بوده است‪ .‬خیلی‌ها کار‌های خوبشان را در پس‌زمینه جنگ‬ ‫انجام داده‌اند و با همان کار‌ها هم مطرح ش��ده‌اند‪ .‬در زمان‬ ‫جنگ کار عکاس��ان جنگی ما به جایی رسیده بود که برخی‬ ‫مجالت از «عکاسی به سبک ایرانی»‌صحبت می‌کردند‪.‬‬ ‫معتقديد دفاع مقدس سر‌تا‌س�ر برای عکاس�ی‬ ‫فرصت بوده؟‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪ l‬یکس��ری معضل‌هایی وجود داش��ته و هنوز هم‬ ‫وجود دارد‪ .‬اما اینها اغلب در حوزه مدیریتی است‪ .‬البته اینکه‬ ‫می‌گوییم جنگ برای عکاس��ی فرصت بوده به معنی تایید‬ ‫جنگ نیس��ت‪ ،‬اما به‌هر‌حال این فضا یکسری فرصت‌هایی‬ ‫برای عکاسی ایجاد کرده است‪.‬‬ ‫چه ویژگی‌ه�ای خاصی در دفاع ما وجود داش�ت‬ ‫که آن فضا را برای عکاسان ایرانی فراهم کرد؟‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬خب اولین نکته این است که به ما تجاوز شده بود‪.‬‬ ‫ضمن اینکه جنگ ما یکسری خصلت‌های مذهبی و ملی به‬ ‫خودش گرفته بود که مستند‌سازی آن را وارد فضای خاصی‬ ‫می‌کرد‪ .‬در جنگ ظرفیت‌های بسیار متفاوتی برای کار هنری‬ ‫و به‌خصوص برای عکاس��ی ایجاد ش��د‪ .‬عالقه به میهن و‬ ‫ساده‌زیس��تی که به همراه جنگ آمد ای��ن ظرفیت را ایجاد‬ ‫کرد‪ .‬نکته مهم دیگر اعتقاد ب��ه فرماندهی و باور‌های دینی‬ ‫بود‪ .‬هم��ه اینها در مجموع ظرفیت ویژه‌ای برای عکاس��ان‬ ‫ایجاد کرده بود‪.‬‬ ‫جنگ ما ب��ا جنگ‌های دیگ��ری که اتف��اق می‌افتد‬ ‫تفاوت‌هایی داش��ت‪ .‬این جن��گ را نمی‌توانیم با جنگ‌های‬ ‫دیگری که رخ داده مقایسه کنیم و یکی از دالیل این مساله‬ ‫به جز دفاع از میهن‪‌،‬حضور بسیجی‌ها در جنگ بود که با هیچ‬ ‫فرمول کالسیکی جور در‌نمی‌آید‪.‬‬ ‫عکاسان در این زمینه چه کرده‌اند؟‬ ‫‪ l‬برخی از عکاسان هستند که اعتقاد دارند جنگ آنها‬ ‫را عکاس کرده است‪ .‬به‌هر‌حال عکاسی به خاطر شکل خاص‬ ‫تجلی هنری که دارد و الزمه فضای کاری‌اش باعث شد که‬ ‫خود عکاس��ان در فضای جنگ و هم‌نفس ب��ا رزمنده‌ها کار‬ ‫کنند‪ .‬اینها همه روی نحوه کار عکاسان جنگ تاثیر گذاشت و‬ ‫ظرفیت‌های آنها را افزایش داد‪.‬‬ ‫اش�اره کرد‌ید که در مقطعی مجالت عکاس�ی از‬ ‫«‌سبک عکاس�ی ایرانی» یاد می‌کردند که تحت‬ ‫تاثیر عکاسی جنگ ش�کل گرفته بود‪ .‬این سبک‬ ‫خاص تا جایی پی�ش رفته که تبدیل ب�ه یک ژانر‬ ‫شود؟‬ ‫‪ l‬عکاس��ی جن��گ در مجم��وع یک ژان��ر جدید‬ ‫نیست‪ .‬این نوع عکاسی ش��کلی از عکاسی خبری و در واقع‬ ‫زیر‌مجموعه آن اس��ت‪ .‬در عکاسی خبری بس��ته به اینکه‬ ‫رویداد چه ظرفیتی داشته باشد و چه خصلت‌هایی را از خودش‬ ‫بروز دهد‪ ،‬نوع کار و نتیجه آن متفاوت خواهد بود‪ .‬این سبک‬ ‫‪72‬‬ ‫خاص‌‪ ،‬به خاطر خصلت جنگ اس��ت نه خصلت عکاسی‪ .‬به‬ ‫هر حال هر پدیده اجتماعی برای خودش یکسری خصلت‌ها‬ ‫و ویژگی‌هایی دارد که کار عکاس این است که آن خصلت‌ها‬ ‫را باز‌نمایی کند‪ .‬به هر حال عکاسی جنگی‌‪ ،‬یا عکاسی جنگی‬ ‫ایرانی ب��ا وجود ویژگی‌ه��ای خاصی که داش��ته و دارد جزو‬ ‫طبقه‌بندی‌های آکادمیک و کالسیک عکاسی نیست‪ .‬اما قطعا‬ ‫عکاسان ما کار‌های خاصی در عکاسی از جنگ انجام داده‌اند‪.‬‬ ‫با هم�ه ای�ن ویژگی‌های خ�اص جن�گ ایرانی و‬ ‫عکاس�ان ایرانی جنگ تحمیلی‪ ‌،‬آی�ا هنر به‌طور‬ ‫عمومی و عکاس�ی به‌ط�ور خاص توانس�ته دین‬ ‫خودش را به جنگ بپردازد؟‬ ‫گ و عکاسان جنگی اولین‬ ‫‪ l‬در مورد عکاس��ی جن ‌‬ ‫نکته‌ای که موجب تفاوت این دو با هنر‌های دیگر می‌ش��ود‬ ‫این است که عکاس جنگ در جنگ حاضر است‪ .‬کدام رشته‬ ‫هنری به غیر از عکاسی هست که این همه شهید و جانباز و‬ ‫مفقوداالثر داشته باشد؟البته نباید از این حرف چنین برداشت‬ ‫شود که عکاسی نسبت به هنر‌های دیگر ارجحیتی در مواجهه‬ ‫با جنگ داش��ته یا دارد اما به هر حال عکاسی به خاطر ذات‬ ‫خودش با دشواری‌های بیشتری رو به رو بوده و هست‪.‬‬ ‫بعدازجنگ‌‪،‬عکاسیجنگیچهوضعیتیپیدامی‌کند؟‬ ‫‪ l‬این درس��ت است که جنگ تمام ش��ده‪ ،‬اما قطعا‬ ‫عکاسی جنگی تمام نشده اس��ت‪ .‬هنوز سوژه‌های بسیاری‬ ‫در این حوزه وجود دارد و کار‌های زیادی هم انجام می‌شود‪.‬‬ ‫عکاسی جنگ تمام نشده‪ ،‬اما قطعا آثار هنری باز‌مانده از جنگ‬ ‫چه در آن زمان و چه بعد از آن می‌توانست بهتر مدیریت شود‬ ‫که یک گنجینه ارزشمند و منس��جم از کار‌های انجام شده‬ ‫موجود باشد‪.‬‬ ‫منظورتان از این مدیریت بهتر چیست؟‬ ‫‪ l‬در خیلی از جا‌های دنیا با آثار باقیمانده از جنگ به‬ ‫نوع دیگری بر‌خورد می‌کنند‌‪ .‬در حال حاضر ‪ 50‬سال از جنگ‬ ‫ویتنام می‌گذرد اما می‌بینیم که هنوز هم س��الی یکی‪ ،‬دو اثر‬ ‫هنری در مورد آن جنگ منتشر می‌شود‪ .‬کتاب‌ها و فیلم‌هایی‬ ‫منتشر می‌شود و کار‌هایی مانند آن‪ .‬اما در ایران شاهد چنین‬ ‫اتفاقاتی نیستیم‪.‬‬ ‫انتظار دارید که چه اتفاقی بیفتد؟‬ ‫‪ l‬میراث جنگ باید پاسداری شود‪ .‬حق مطلب باید‬ ‫با انتشار آثار ادا شود‪ .‬برخی عکس‌ها بو ‌ده‌اند که در آن زمان‬ ‫جنبه محرمانه داشته‌اند‌‪ ،‬اما حاال که زمان گذشته امکان انتشار‬ ‫آنها وجود دارد‪ .‬نباید کار گردآوری آثار عکاسان جنگی متوقف‬ ‫شود‪ .‬باید با گردآوری و پاسداری از آثار خلق شده کاری در‌خور‬ ‫شأن فعاالن این عرصه انجام شود‪.‬‬ ‫تا ام�روز چه کار‌های�ی در این حوزه انجام ش�ده‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬متاسفانه تنها چیزی که در سال‌های اخیر شاهد آن‬ ‫بودیم یکسری کار‌های ضعیف است که در همان زمان جنگ‬ ‫هم اتفاق می‌افتاد‪ .‬بعد از جنگ هم به صورت جسته و گریخته‬ ‫انجام شده است‪ .‬هیچ نهاد مشخصی وجود ندارد که مسئولیت‬ ‫خود را در مورد جمع‌آوری آن چیزی که در قالب آثار هنری و‬ ‫سندی از جنگ باقی مانده تعریف کند‪ .‬موضوعات جنگی که‬ ‫دستمایه کار قرار می‌گرفت تمام نشده است‪ .‬بنابراین استمرار‬ ‫در جمع‌آوری و نگه‌داری آثار هم باید وجود داشته باشد تا حق‬ ‫مطلب ادا شود‪.‬‬ ‫نهاد‌هایی مانند موزه دفاع مقدس‪...‬‬ ‫‪ l‬بله البته مثال موزه دفاع مقدس وجود دارد‪ ،‬اما وقتی‬ ‫قرار اس��ت حتی چنین کاری هم انجام شود شاهد یکسری‬ ‫حرکت‌های تشریفاتی و مناس��بتی هستیم نه کار‌های فاخر‪.‬‬ ‫چنین برخورد‌هایی نه تنها نتیج��ه‌ای نمی‌دهد بلکه فضا را‬ ‫برای تولید آثار فاخر و ارزش��مند هم تن��گ می‌کند‪ .‬باز هم‬ ‫متاس��فانه هیچ آرش��یو غنی‌ای از کار‌هایی که در این حوزه‬ ‫صورت گرفته وجود ندارد‪ .‬همان موزه که یکسری بنر‌های‬ ‫بدون کیفیت و کار‌های نازل انجام می‌دهد که رویکرد‌شان‬ ‫هم تشریفاتی است‪.‬‬ ‫این فراهم کردن آرش�یو توس�ط چه کس�ی باید‬ ‫انجام شود؟‬ ‫‪ l‬این کار باید به صورت تخصصی انجام ش��ود‪ .‬در‬ ‫حال حاضر هر تکه از آثار هنری باقی مانده از جنگ یک گوشه‬ ‫است‪ .‬بخشی در دست ارتش است‌‪ ،‬بخشی در آرشیو نشریات‬ ‫روزنامه‌ها و مانند آن و خیلی‌ها هم به صورت شخصی توسط‬ ‫افراد نگهداری می‌شود‪ ،‬باید به این وضعیت پایان داده شود‪.‬‬ ‫خوشبختانه ما نهاد‌هایی که وظیفه‌شان در این رابطه تعریف‬ ‫شده باشد کم نداریم‪ .‬جا‌هایی مانند بنیاد شهید‪‌،‬بنیاد حفظ آثار‪‌،‬‬ ‫حوزه هنری و مانند آن می‌توانند در این مورد فعالیت کنند‪.‬‬ ‫تا به‌حال در مورد چاپ یا جم�ع‌آوری آثار اقدامی‌‬ ‫انجام شده است؟‬ ‫‪ l‬یک سری کار‌هایی صورت گرفته و مجموعه‌هایی‬ ‫هم از برخی عکاسان چاپ شده است‪ .‬البته بیشتر این کار‌ها‬ ‫به صورت شخصی انجام شده و خیلی از کار‌هایی هم که باقی‬ ‫مانده ظرفیت انتشار به صورت خصوصی را دارد‪.‬‬ ‫انتظار شما در حال حاضر چیست؟‬ ‫‪ l‬همان‌طور که گفتم‪ ،‬نهادی در ای��ن رابطه اقدام‬ ‫موثر نمی‌کند‌‪ .‬وقتی کار‌ها به صورت خصوصی هم منتش��ر‬ ‫می‌شود مسئوالن یا نهاد‌ها انتظار دارند که این کارها به آنها‬ ‫هدیه شود‪ .‬در حالی که وقتی کار‌ها به صورت شخصی منتشر‬ ‫می‌شود حداقل انتظار برای حمایت این است که مسئوالن این‬ ‫کتاب‌ها را برای کتابخانه‌های عمومی بخرند و با حمایت مالی‬ ‫که می‌کنند به توسعه این امر کمک کنند‪g .‬‬
‫روحيه دفاعي مردم با ابزار هنر تقويت مي‌شود‬ ‫گفت‌وگو با جواد اردکانی‪ ،‬سینماگر دفاع مقدس‬ ‫‪5‬‬ ‫جواد اردکانی از آن کارگردان‌هایی است که دغدغه سینمای دفاع مقدس دارد و این را از پرداختنش به زندگی‬ ‫شخصیت‌های دفاع‌مقدس در ساخته‌هایش می‌شود دریافت‪ .‬این کارگردان سینما هم از کسانی است که فکر می‌کند‬ ‫در مورد سینمای دفاع‌مقدس کم کاری شده و طرفدار نظریه‌ای است که به‌دنبال یک مدیريت از باال است‌تا شرایط‬ ‫را برای کار هنری فراهم کند‪.‬‬ ‫فاطمه کریمخان‬ ‫به‌نظر می‌رسد جنگ تلخي‌هايي دارد‌ با این وجود‬ ‫برخی به تاثیر جنگ هشت‌ساله ایران و عراق در‬ ‫شکوفایی‌های هنری ما اش�اره می‌کنند‪‌.‬با توجه‬ ‫به اینکه شما فیلم‌هایی در حوزه جنگ ساخته‌اید‪‌،‬‬ ‫جنگ را فرصت ارزیابی می‌کنید یا تهدید؟‬ ‫‪ l‬من تصور نمی‌کنم که دفاع‌مقدس هشت‌س��اله‬ ‫ما در هیچ زمینه‌ای به‌عنوان تهدید عمل کرده باشد‪ ‌.‬اصال‬ ‫نمی‌توان گفت که جنگ برای ما یک تهدید بوده است‪‌،‬اما‬ ‫به هر‌حال مانند هر فرصت دیگری از ظرفیت‌هایی که دفاع‬ ‫مقدس در اختیار ما گذاش��ته اس��ت به‌خوبی‬ ‫استفاده نش��ده و اگر این مخاطرات مدیریت‬ ‫نشود در آینده دچار مشکل خواهیم شد‪.‬‬ ‫‪ l‬ش��اخصه‌های اصل��ی و‌ مح��وری س��ینمای‬ ‫دفاع‌مقدس ما تف��اوت میان جنگ و دفاع اس��ت‪ .‬ماهیت‬ ‫جنگ به‌عنوان تجاوز و دست‌درازی با ماهیت آن به‌عنوان‬ ‫دفاع حق‌طلبانه متفاوت است‪ .‬دفاع ما جنبه تجاوز نداشته‬ ‫است‪ .‬مبنای همه رفتار‌هایی که در جریان جنگ ما از سوی‬ ‫افراد درگیر اتفاق افتاده است‪ ،‬صرفا دفاع بوده و این مبنا باید‬ ‫در تمام تولیدات هنری در این موضوع مورد توجه قرار گیرد‪.‬‬ ‫اگر گونه هنری که از آن استفاده می‌کنیم سینما است‪‌،‬‬ ‫این مبنا باید در ش��خصیت‌پردازی‪‌،‬در داس��تان و در همه‬ ‫جنبه‌های دیگر فیلم وجود داشته باشد‪ .‬منطق دفاع‌مقدس‬ ‫در گونه هنری که مورد استفاده قرار می‌گیرد‪ ،‬باید مشخص‬ ‫از چه ظرفیت‌هایی به خوبی استفاده‬ ‫نشده؟‬ ‫‪ l‬دفا ع‌مق��دس باع��ث رش��د و‬ ‫بالندگی س��ینما و جامعه ما ش��ده و توانسته‬ ‫اس��ت انس��ان‌های زیادی را چه در چارچوب‬ ‫جامعه و چه به‌طور خاص در چارچوب سینما‬ ‫تربیت کند‪ ‌،‬همچنین موضوعات زیادی برای‬ ‫پرداختن در اختیار ما قرار داده اس��ت‪ .‬حجم‬ ‫موضوعاتی که در کنار جنگ و در بس��تر آن‬ ‫برای هنر و سینمای ما به وجود آمده‪ ،‬آن قدر‬ ‫زیاد است که تا س��ال‌ها می‌توان در مورد آنها‬ ‫کار‌های هنری تولید کرد‪.‬‬ ‫‪ l‬دفاع مقدس یک موضوع اس��ت نه یک ژانر؛‌در‬ ‫سینما ژانر‌های مختلفی وجود دارد که می‌توان دفاع‌مقدس‬ ‫را در قالب آنها مطرح کرد‪ .‬این یک گونه سینمایی نیست‪،‬‬ ‫اما موضوعی است که می‌توان در انواع قالب‌ها از کودک و‬ ‫حادثه‌ای گرفته تا طن��ز و اجتماعی به آن پرداخت‪ .‬نکته در‬ ‫این جاست که باید در هر‌گونه سینمایی که به دفاع‌مقدس‬ ‫پرداخته می‌شود‌‪ ،‬ویژگی‌های موضوع در آن گونه مشخص‬ ‫باشد‪.‬‬ ‫چی�زی وج�ود دارد ک�ه س�ینمای جنگ م�ا را از‬ ‫سینمای جنگ در دنیا جدا کند؟‬ ‫‪ l‬سیساستمداران باید این مس��اله را جدی بگیرند‪.‬‬ ‫روحیه دفاعی مردم با ابزار هنر تقویت می‌ش��ود‬ ‫و افزایش پیدا می‌کند‪ .‬این یک امر بدیهی است‬ ‫که ما باید توان دفاع از خودمان در همه شرایط و‬ ‫موقعیت‌ها را داشته باشیم؛ بنابراین سیاستمداران‬ ‫باید به این مساله هم بپردازند‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫کار‌های هنری زی�ادی در ای�ران در قالب جنگ‬ ‫تحمیلی ساخته شده است‌‪ ،‬به‌خصوص در سینما‬ ‫ش�اهد کار‌های بس�یاری مطرحی در این حوزه‬ ‫هس�تیم‪‌.‬با‌‌توجه به اینکه به‌نظر می‌رسد ماهیت‬ ‫این کار‌ها ب�ا آنچه در قالب هن�ر جنگ در جهان‬ ‫تولید می‌شود متفاوت باشد‌‪ ،‬آیا می‌شود در ایران‬ ‫از مقوله‌ای به نام ژانر جنگ ایرانی یا هنر جنگی‬ ‫ایرانی نام برد؟‬ ‫این یعنی سیاس�تمداران باید در این مقوله وارد‬ ‫شوند؟‬ ‫‪ l‬اگر هم این نگاه وجود داش��ته باشد‪‌،‬‬ ‫جنبه عملیاتی پیدا نکرده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫در مجموع جنگ برای هنر‪...‬‬ ‫‪ l‬به عقیده من‪ ،‬این یک فرصت بوده است‪.‬‬ ‫نسبت جنگ و هنر جنگ با سیاست چیست؟‬ ‫‪ l‬نقط��ه تالقی س��ینمای دفاع‌مقدس و مس��اله‬ ‫سیاس��ت‪ ‌،‬در بنی��ه دفاع��ی کش��ور اس��ت‪ .‬اگ��ر از منظر‬ ‫سیاستمدارن به موضوع دفاع نگاه کنیم‪ ،‬می‌بینیم که کشور‬ ‫ما مدام در معرض تهدید‌های مختلف ق��رار دارد‪ .‬بنابراین‬ ‫الزم است که از بنیه دفاعی مناسبی بر‌خوردار باشد‌‪ ،‬این بنیه‬ ‫دفاعی شامل ابزار و روحیه دفاع است‪ .‬روحیه جمعی و انگیزه‬ ‫گروهی برای دفاع تعیین‌کننده است و این آمادگی روحی‬ ‫برای دفاع از کشور از هنر دفاع‌مقدس می‌آید‪‌.‬اینجاست که‬ ‫هنر جنبه سیاسی پیدا می‌کند‪.‬‬ ‫در حال حاضر این پرداختی که شما انتظار‬ ‫آن را دارید وجود دارد؟‬ ‫‌جنبه عملیاتی یعنی چ�ه؟ انتظار چه چیزی‬ ‫را دارید؟‬ ‫‪ l‬ما این اهمیت و توجه را مثال در بودجه‬ ‫دفاعی کش��ور نمی‌بینیم‪ .‬هیچ بخشی از بودجه‬ ‫دفاعی کشور صرف هنر و ادبیات دفاع نمی‌شود‪.‬‬ ‫در حالی که قطعا بخشی از وظیفه دفاعی کشور‬ ‫به عهده هنر است‪.‬‬ ‫و به نظر ش�ما به این موضوعات به‬ ‫خوبی پرداخته نشده؟‬ ‫‪ l‬البته کار‌هایی صورت گرفته است‪،‬‬ ‫اما این‌ها کافی نبوده‪.‬‬ ‫باشد‪ .‬در‌واقع به‌خصوص در مورد س��ینما اگر‌چه مسئوالن‬ ‫دغدغه‌هایی برای پرداختن به هن��ر دفاع‌مقدس دارند‪ ،‬اما‬ ‫هنوز وارد برنامه‌ریزی برای سینمای دفاع‌مقدس نشده‌اند‪.‬‬ ‫‌اگر فرضا این بودجه وجود داشته باشد‌‪ ،‬چه‬ ‫اتفاقی می‌افتد؟‬ ‫باش��د‪ .‬اگر این اتفاق نیفتد و این تمایز وجود نداشته باشد‌‪،‬‬ ‫آن وقت س��ینمای دفاع مقدس ما تبدیل می‌شود به همان‬ ‫سینمای جنگی که در تمام دنیا وجود داشته است‪.‬‬ ‫کار‌ه�ای زی�ادی در این س�ال‌ها در قال�ب هنر‬ ‫دفاع‌مق�دس و س�ینمای دفاع‌مق�دس مط�رح‬ ‫ش�ده‌اند‪ .‬فکر می‌کنید هنر ما توانس�ته است در‬ ‫برابر آن چیزی که از جنگ دریافت کرده اس�ت‪،‬‬ ‫دین خود را بپردازد؟‬ ‫‪ l‬با‌توجه به ظرفیت‌های موض��وع‪ ،‬البته کارهای‬ ‫زی��ادی انجام ش��ده اس��ت‪ .‬م��ن نمی‌خواهم نس��بت به‬ ‫تالش‌هایی که صورت گرفته اس��ت نا س��پاس باشم‪ ،‬اما‬ ‫واقعیت از نظر من این اس��ت که ما هنوز نتوانسته‌ایم حق‬ ‫مطلب را در مورد دفاع مقدسمان ادا کنیم‪.‬‬ ‫ش�ما معتقد هس�تید که دین هنر به جن�گ هنوز‬ ‫پرداخت نشده است‪‌،‬چرا این اتفاق افتاده است؟‬ ‫‪ l‬واقعیت این است که این مساله ناشی از رفتار‌های‬ ‫مدیریتی ماس��ت‪ .‬باید س��اختاری وجود داش��ته باشد که‬ ‫پرداختن به مقول��ه دفاع مقدس را نظام‌مند و س��اختار مند‬ ‫کند‪ ،‬اما متاسفانه آن ساختار وجود ندارد‪ .‬شاهد این نیستیم‬ ‫که برای هنر جنگ برنامه مش��خص و مدونی وجود داشته‬ ‫‪ l‬اگر مسئوالن دفاعی به این ضرورت‬ ‫برسند و ش��اهد چنین توجهی باشیم‪ ‌،‬قطعا تغییرات کمی و‬ ‫کیفی زیادی در وضعیت تولیدات هنر دفاع‌مقدس و کیفیت‬ ‫آنها به‌وجود خواهد آمد‪.‬‬ ‫چه کسی باید به این موضوع رسیدگی کند؟‬ ‫‪ l‬مش��کل این اس��ت که ما در ح��وزه فرهنگ به‬ ‫طور‌کلی با یک تشتت س��اختاری روبه‌‌رو و گرفتار هستیم‪.‬‬ ‫مسائلی که درگیر آنها هستیم مسائل صنفی‪ ‌،‬وزارتخانه‌ای‬ ‫و نهادی است و همه را هم شامل می‌شود‪ .‬هنر دفاع به یک‬ ‫نهاد و سازمان مربوط نیست‪ ،‬بلکه یک مساله کلی است که‬ ‫همه باید به آن بپردازند‪.‬‬ ‫انتظار شما به‌طور مش�خص چیست؟ چه کاری‬ ‫باید انجام شود؟‬ ‫‪ l‬باید ی��ک مدیربت عام وجود داش��ته باش��د که‬ ‫همه نیاز‌ه��ا را ببیند و هم��ه امکانات را بس��نجد و با این دو‬ ‫تصمیم‌گیری کند که چه کاری باید انجام ش��ود و بعد وقتی‬ ‫این تصمیم‌گیری اتفاق می‌افتد هم��ه موظف به همکاری‬ ‫و اجرا باشند‪ .‬تا وقتی که ما بخش��ی‌نگر و صنفی‌نگر باشیم‪،‬‬ ‫مس��اله همینط��ور مغفول باق��ی خواه��د ماند‪ .‬امی��دوارم‬ ‫مس��ئوالن از خواب بیدار ش��وند‪ ‌،‬قب��ل از اینک��ه از خواب‬ ‫بیدارشان کنند‪g .‬‬ ‫‪73‬‬
‫ورزش‬ ‫استيضاح جنجالي‬ ‫پشت پرده استيضاح‬ ‫محمد عباسي به مجلس‬ ‫عباسي مي‌رود؟‬ ‫ورزش‬ ‫‪1‬‬ ‫مرتضي بركتي‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫یکش��نبه برای وزیری که در دولت ده��م دوبار برای‬ ‫نشس��تن روی صندلی مدیریتی که هی��چ تخصصی در آن‬ ‫ندارد‪ ،‬روز پایان اس��ت یا ادامه کار؟ همه چیز به رای اعتماد‬ ‫مجلسی‌ها بستگی دارد‪ .‬این معادله ساده شاید زمانی پیچیده‌تر‬ ‫می‌شود که بس��یاری از رخدادهای اخیر ورزش کشور هیچ‬ ‫ادله‌ای برای استیضاح یک وزیر نمی‌سازد چه اگر قرار است‬ ‫مجلس وزیر را از دولت دعوت کند که در جایگاه متهم مورد‬ ‫محاکمه قرار گیرد‪ ،‬آن کس قطعا وزیر ورزش و جوانان نیست‬ ‫که وزیر اقتصاد شاید جلوتر از او و پیشگام استیضاح باشد‪ .‬اما‬ ‫چه رخ داده که محمد عباسی تازه به ورزش آمده باید بعد از‬ ‫‪ 15‬ماه دوباره برای گرفتن رای اعتماد یا عدم‌اعتماد دیگری‬ ‫به مجلس رود‪ .‬آیا در المپیک لندن ن��اکام بوده‌ایم‪ ،‬یا اینکه‬ ‫ورزش ایران در ورزش قهرمانی در یک سال و اندی وزارت او‬ ‫موفق نبوده است؟! پس از نظر خیلی‌ها از جمله رئیس‌جمهور‪،‬‬ ‫محمود احمدی‌نژاد مجلس باید به جای اس��تیضاح عباسی‬ ‫او را تش��ویق و حمایت کند‪ .‬پس این معادله س��اده در ظاهر‬ ‫پیچید‌گی‌های زیادی دارد‪.‬‬ ‫‪ l‬پرده اول‬ ‫‪ 2‬ماه مانده به المپیک وقتی ی��ک روز ورزش هنوز در‬ ‫رخوت بود‪ ،‬وزیر در اتاق نوسازی شده خود در سئول شمالی‬ ‫نشست و حکم داد؛ حکمی‌نه آنچه می‌باید‪ ،‬بلکه عزل یکی‬ ‫از بهترین روس��ای فدراس��یون‌های بعد از انق�لاب‪ .‬احمد‬ ‫دنیا مالی بود که جای خود را به یک بیگانه می‌داد؛ دنیامالی‬ ‫تنها دونده‌ای بود که ش��اید روزگاری کن��ار دریاچه ارومیه‬ ‫یا رودخانه‌ای دویده باش��د‪ ،‬ش��روین اس��بقیان البته از نظر‬ ‫دستگاه‌های رسمی ایران جانشین دنیامالی شد‪ .‬هنوز بهت‬ ‫ورزش کش��ور از برکناری دنیامالی فروک��ش نکرده بود که‬ ‫به یکباره نامه‌ای از راه رسید‪ .‬نامه‌ای سوالی که چرا دنیامالی‬ ‫را برکنار کرده‌اید؟ در این گونه موارد همیشه وزارت ورزش‬ ‫‪74‬‬ ‫نامه‌ها را کتمان می‌کرد؛ مدیرکل روابط عمومی وزارت‌ورزش‬ ‫نزد خبرنگاران آمد و آنها شنیدند که نامه‌ای نیامده‪ ،‬چرا قبل‬ ‫از اینکه نامه به‌دست ما برسد به رس��ان ‌ه می‌رسد؟ آدرس اما‬ ‫درس��ت اس��ت‪ ،‬این راه غلطی بود که وزارتخانه می‌پیمود‪.‬‬ ‫کتمان کردن واقعیتی که تکذیبش تنه��ا حرکت برخالف‬ ‫جریان آب بود‪ .‬آن چیزی که ماجرا را کمی پیچیده می‌کرد این‬ ‫بود که نامه قایقرانی مقدمه‌ای شد برای نامه دوچرخه‌سواری‪،‬‬ ‫تیروکمان و رش��ته‌های دیگر‪ .‬برخی از آگاهان معتقدند که‬ ‫آنچه در مورد قایقرانی رخ داد در واقع به دیگر فدراسیون‌های‬ ‫داخلی و حتی جهانی این موض��وع را قبوالند که در ورزش‬ ‫ایران دولت در حال دخالت کردن است؛ مساله‌ای که باتوجه‬ ‫به ماهیت نهادهای بین‌المللی ورزش قطعا روند طبیعی خود‬ ‫را طی نکرده است و کسانی از ایران به آنها خط می‌دادند‪ .‬این‬ ‫اجازه عبور به نهادهای بین‌المللی ب��رای دخالت در ورزش‬ ‫ایران حالتی دوسویه دارد‪ ،‬چه ضعف وزارت ورزش در نحوه‬ ‫برخورد با عزل و نصب‌ه��ا و در مقابل دع��وت از نهادهای‬ ‫بین‌المللی ب��رای ورود به ماجرا تبعات خوب��ی برای ورزش‬ ‫ایران که صددرصد وابس��ته به دولت است‪ ،‬نخواهد داشت‪.‬‬ ‫از این رو تالش‌هایی در ابتدا برای حل مساله صورت گرفت؛‬ ‫روزهای منتهی به المپیک احمد دنیا‌مالی را به طبقه چهارم‬ ‫ساختمان ورزش دعوت کردند و جلسه‌ای سخت میان او و‬ ‫وزیر گذشت‪ .‬نتیجه جلسه اول‪،‬برگزاری جلسه‌ای دوم بود که‬ ‫بعد از مسافرت یک هفته‌ای محمد عباسی برای ابالغ پیام‬ ‫دکتر احمدی‌نژاد به سران برخی از کشورهای آفریقایی برای‬ ‫شرکت در اجالس سران غیرمتعهد‌ها‪ ،‬برگزار شود‪ .‬اما هیچ‌گاه‬ ‫آن جلسات به سرانجام نرسید‪ ،‬تا اینکه دنیا‌مالی روایت خود‬ ‫را از دیدار اینگونه بیان کرد‪« :‬در جلسه‌ای که داشتیم بحث ما‬ ‫صرفا درباره بازگشت من به فدراسیون بود‪ .‬آقای عباسی گفتند‬ ‫ما شما را به‌عنوان مدیر معرفی می‌کنیم و یک سرپرست هم‬ ‫از طرف خودمان می‌گذاریم که من گفتم «عمرا» نمی‌پذیرم‬ ‫که مدیر کاغذی باشم‪ .‬آقای عباسی سپس پیشنهاد داد که‬ ‫مجمع برگزار شود و من کاندیدا شوم تا دوباره انتخابات برگزار‬ ‫شود‪ .‬من هم گفتم اوال من را مجمع انتخاب کرده‪ .‬در ثانی از‬ ‫دوره من هنوز بیش از یازده ماه باقی مانده‪ .‬سوما اگر من این‬ ‫پیشنهاد را بپذیرم یعنی به کار شما مشروعیت داده‌ام و چهارم‬ ‫اینکه فکر می‌کنید با یک فرد کم‌سن و سال طرف هستید که‬ ‫می‌خواهید در انتخاباتی شرکت کنم که شما فرد مورد‌نظر خود‬ ‫را از آن بیرون بیاورید و من هم با شرکتم در این انتخابات به‬ ‫آن مشروعیت دهم‪».‬‬ ‫‪l‬پرده دوم‬ ‫خیلی‌ها می‌دانس��تند که المپیک لن��دن ‪ 2012‬برای‬ ‫ورزش ایران‪ ،‬نقطه عطفی خواهد بود‪ .‬ش��اید همین موضوع‬ ‫باعث شده بود که نهاد تصمیم گیر در مورد المپیک یعنی کمیته‬ ‫ملی المپیک نزد اهالی ورزش جایگاه بلندی داشته باشد و این‬ ‫دوره در کنار بسیاری از حواشی خود‪ ،‬بهترین دوره کمیته ملی‬ ‫المپیک لقب گیرد‪ .‬در لندن آنچه مشخص بود همدلی ظاهری‬ ‫بود که هرچه به روزهای آخر نزدیک می‌شدی‪ ،‬میان علی‌آبادی‬ ‫و عباسی کمرنگ‌تر می‌شد‪.‬گویی مسابقه‌ای برای سند زدن‬ ‫موفقیت ورزش درگرفته بود‪ .‬در همان لندن بود که گفت‌وگو‌ها‬ ‫آغاز شد‪ .‬علی‌آبادی ابتدا تمام موفقیت‌های ورزشی در دولت‬ ‫نهم و دهم را در گوانگجو و لندن با خود مرتبط دانست؛ «من‬ ‫ی در آسیا برسیم‪ ،‬خیلی‌ها‬ ‫روزی که گفتم باید به جایگاه چهارم ‌‬ ‫انتقاد کردند و باور نمی‌کردند بتوانیم به این موفقیت برسیم‪.‬‬ ‫چهار س��ال قبل در نظر گرفتیم تا در رتبه ‪ ۲۰‬المپیک باشیم‬ ‫و خوشبختانه به این اهداف رس��یدیم‪ .‬این در حالی است که‬ ‫هفت سال قبل ما در رتبه دهم آس��یا و در المپیک جایگاهی‬ ‫بین رتبه‌های ‪ ۳۰‬و ‪ ۴۰‬داشتیم و بانوان حضور جدی و جایگاه‬ ‫اختصاصی در میدان‌های بین‌المللی نداش��تند‪ .‬می‌خواهم از‬ ‫گفتن این حرف‌ها به این منظور برس��م که چه فعالیت‌هایی‬ ‫انجام شده تا امروز شاهد موفقیت ورزشکاران خود در المپیک‬ ‫هستیم‪ .‬ابتدای ش��روع کارم در ورزش ما اهداف خود را طی‬ ‫یک برنامه مدون به رئیس‌جمهور ارائه دادیم و در نهایت یک‬ ‫انقالب در ورزش ایجاد کردیم‪ .‬در نخستین گام در بازی‌های‬
‫آسیایی قطر از جایگاه دهم به شش��م رسیدیم و در گوانگجو‬ ‫نیز چهارم ش��دیم‪ .‬من فکر می‌کنم می‌توانیم در بازی‌های‬ ‫آس��یایی کره با برنامه‌ریزی صحیح جزو سه تیم برتر باشیم‪.‬‬ ‫باید برای گرفتن ‪ ۴۵‬مدال ط�لا برنامه‌ریزی کنیم تا به رتبه‬ ‫سوم دست یابیم که این هدف گرچه بس��یار دشوار است‪ ،‬اما‬ ‫غیرممکن نیست و می‌توانیم به آن برسیم‪ ».‬و وزیر نیز اینگونه‬ ‫به علی‌آبادی پاس��خ گفت‪« :‬که هنگامی‌ک��ه یک پیروزی‬ ‫کسب می‌ش��ود همه آن را به خود نسبت می‌دهند‪ ،‬اما کسی‬ ‫مسئولیت شکست را قبول نمی‌کند‪ .‬ورزشکاران و مربیان در‬ ‫کسب موفقیت نقش دارند‪ ،‬رسانه‌ها نیز نقش زیادی در نشان‬ ‫دادن تالش ورزشکاران داشتند‪ ،‬پیروزی صاحب‌های متعددی‬ ‫دارد اما باید بگویم پیروزی فقط مختص ملت قهرمان ایران‬ ‫است‪ .‬فضل‌الهی و دعای خیر مردم و تالش بچه‌ها در کسب‬ ‫موفقیت تاثیرگذار بود‪.‬المپیک محل نشان دادن بهترین‌های‬ ‫دنیا است و همه برای طال می‌آیند‪ .‬این میدان دانشگاهی است‬ ‫که تک‌تک ورزشکاران ما می‌توانند از آن درس بگیرند‪ .‬حتی‬ ‫در رشته‌هایی که ورزشکار نداشتیم باید تحلیل صورت بگیرد‪.‬‬ ‫باتوجه به اینکه ما در انگلیس دفت��ری نداریم حضورمان به‬ ‫لحاظ سیاسی مساله مهمی‌است‪ ،‬البته در ورزشکاران این امر‬ ‫تاثیری نداشت‪ ،‬ولی ما با مجموعه‌ای از نظام مواجه هستیم‪.‬‬ ‫قدرت تدارکات��ی و حمایت‌های بودجه‌ای نیز مهم اس��ت و‬ ‫تحلیل می‌شود که هر کشور به ورزش چقدر بودجه داده یا چقدر‬ ‫به جنبه سالمت اهمیت داده است‪ .‬برای موفقیت در المپیک‬ ‫نظام برنامه‌ریزی قبلی الزم است که البته نباید چند ماه قبل از‬ ‫المپیک صورت بگیرد‪».‬‬ ‫راه‌حلي براي برون‌رفت از بحران‬ ‫رحیمزارع‪/‬نایب‌رئیسکمیتهفوتبالفراكسيونورزش‬ ‫دوازده سال پیش بود‪ ،‬وقتی س��رش را به نشانه تایید‬ ‫با لبخندی ب��اال و پایین کرد‪ ،‬انگار وزنه‌ای به آن س��نگینی‬ ‫باالی سرش نبود‪ .‬تماش��اگران (چه ایرانی و چه غیرایرانی)‬ ‫سالن مسابقات را به لرزه در آوردند‪ .‬سال‌ها گذشت و همین‬ ‫چند‌ماه پیش باز‌هم لبخند بر لبان قوی‌ترین مرد جهان دیده‬ ‫شد‪ ،‬این‌بار در مقام رئیس فدراسیون؛ وقتی هرکول مازندرانی‬ ‫با آن بازوان قدرتمند بر وزنه‌های سالن وزنه‌برداری مجموعه‬ ‫المپیک لندن غلبه کرد‪ .‬همان س��اعت بود که صدا و سیما‬ ‫در نش��ان دادن قهرمانی‌های این غیور‌مردان کم آورده بود‪.‬‬ ‫لحظه‌ای به سالن کش��تی س��ر می‌زد‪ ،‬فینال بود و شیرمرد‬ ‫ایرانی روی تشک کش��تی هنرنمایی می‌کرد‪ .‬لحظه‌ای به‬ ‫استادیومی‌می‌رفت که مس��ابقات دو ومیدانی در آن برگزار‬ ‫می‌ش��د؛ جایی که پرتابگر چابک ایرانی نفس حریفان خود‬ ‫را بند آورده بود‪ ،‬گرچه همواره از برخورد فدراس��یون شاکی‬ ‫است‪ ،‬اما همت و غیرت ایرانی‌اش از او آرش کمانگیر دیگری‬ ‫ساخته بود‪ .‬پس از سال‌ها ناکامی‌ورزش‪ ،‬این المپیک برای‬ ‫ایرانیان خوشایند بود‪ .‬این پیروزی در مقایسه با نتایج ضعیف‬ ‫این چند س��ال اخیر‪ ،‬گرچه لذت‌بخش بود‪ ،‬اما همگی واقف‬ ‫هس��تیم که جایگاه واقعی ورزش ایران باالتر از این‌هاست‬ ‫و اگر رش��ادت‌های فردی ورزش��کاران مان نبود شاید حتی‬ ‫در حسرت یک مدال می‌ماندیم‪ .‬بنابراین به‌جای خرسندی‬ ‫و سوء استفاده از این قهرمانی‌ها در جایگاه مدیریتی خود‪ ،‬با‬ ‫تشکیل تیمی گسترده از کارشناسان در روند بهبود و پیشرفت‬ ‫بیشتر ورزش قدم برداریم‪ .‬پس از پایان المپیک بود که این‬ ‫قهرمانی‌ها‪ ،‬خیلی موارد را برای ما آشکار کرد‪ .‬وقتی که تیتر‬ ‫روزنامه‌ها به‌سمت انتقاد از بازیکنان میلیاردی محبوب‌ترین‬ ‫ورزش کش��ور یعنی فوتبال چرخید و هجمه‌ای از حقایق را‬ ‫به خود گرفت‪ .‬همه ای��ن مصیبت‌ها با نتایج ضعیف تیم‌ملی‬ ‫فوتبال و نمایش آماتور تیم‌ها در لیگ کشور گره خورده بود؛‬ ‫گره‌ای که بازگشایی آن با تصمیمات اساسی و تغییر مدیریتی‬ ‫کارساز خواهد بود‪ .‬شاید این گفته برای عده زیادی ملایم و‬ ‫دوست‌داشتنی نباشد اما به جای تغییرات خرد در سطح تیمی‬ ‫و جا به‌جایی این مربی به‌جای آن یکی‪ ،‬باید تصمیمی‌اساسی‬ ‫ورزش‬ ‫تغییر مدیریت راه‌حل گرفتاری فوتبال و ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪l‬پرده سوم‬ ‫اس��تیضاح وزی��ر ورزش در نگاه نخس��ت بهانه‌‌های‬ ‫گوناگون��ی دارد‪ .‬طراحان اس��تیضاح لیس��ت بلند‌باالیی از‬ ‫دیوار‌کشی استادیوم‌های شهر‌های خود گرفته تا مسائل کالن‬ ‫ورزش را در سواالت خود گنجانده‌اند؛ جایی که ورزش باید در‬ ‫مورد پول‌های‌بی‌حساب و کتاب فوتبال سخن بگوید و باید در‬ ‫مورد کندشدن روند ساخت و سازهای ورزشی نیز حرف بزند‪.‬‬ ‫اما واقعیت چیست؟‬ ‫سایت خبری مش��رق در گزارشی پش��ت‌پرد ‌ه نوشت‬ ‫اس��تیضاح عباس��ی کار محفلی خاص برای اهدافی خاص‬ ‫است‪ .‬این سایت نوشت‪« :‬استیضاح به صورت رسمی اعالم‬ ‫وصول شده؛ اما اخباری موثق حکایت از عدم همراهی بخش‬ ‫قابل‌توجهی از اصولگرایان با این طرح دارد‪ .‬به هر حال‪ ،‬این‬ ‫طرح که اکنون از س��وی برخی به ص��ورت جدی پیگیری‬ ‫می‌شود‪ ،‬با نکاتی همراه است که توجه به آنها موجب می‌شود‬ ‫تا بدانیم چه جریان خاص��ی در ورای این موضوع قرار دارد؛‬ ‫جریانی که ی��ک بار قصد چنین فتحی را داش��ت که موفق‬ ‫به آن نش��د و اکنون همه چیز را مهیای رسیدن به هدفش‬ ‫می‌بیند‪ ».‬در ادام��ه این گزارش آمده اس��ت‪« :‬با تمام فراز‬ ‫و نش��یب‌های اخیر در ورزش‪ ،‬به نظر می‌رسد باید آبشخور‬ ‫چنین طرحی را در جریانی خاص دید که وزیر ورزش را مانع‬ ‫ی سطوح می‌داند‪ .‬این جریان که‬ ‫رسیدن به اهدافش در تمام ‌‬ ‫یک بار پاس��خ منفی از نمایندگان ملت دریافت داشته‪ ،‬این‬ ‫بار با یک طراحی چند‌الیه‪ ،‬قص��د دارد تا به آنچه مطلوبش‬ ‫است‪ ،‬دست یابد‪ .‬این طرح اکنون در مجلس نیز کلید خورده‬ ‫و باید دید نمایندگان ملت چه خواهن��د کرد؛ اما ماجرا از چه‬ ‫قرار است؟ این جریان قصد دارد در گام اول‪ ،‬محمد عباسی‬ ‫را اس��تیضاح کند و وی را از مصدر وزارت بیندازد‪ .‬در مرحله‬ ‫بعد‪ ،‬گزینه خود را که اتفاقا کارنامه پر‌از ابهام و نقاط تیره دارد‪،‬‬ ‫به‌عنوان سرپرست ورزش معرفی کند‪ .‬اینجاست که هم وی‬ ‫به آرزوی دیرینه خود می‌رس��د و هم نقشه پیش رو وارد فاز‬ ‫عملیاتی می‌شود‪ .‬در گام بعد‪ ،‬وی با همراهی برخی اشخاص‬ ‫که در تشکیالت جهانی دارای ارتباط هستند که برخی نیز‬ ‫از روسای اسبق فدراس��یون‌ها بودند که به دالیل متعددی‬ ‫برکنار شده و نیستند‪ ،‬مشکل تعلیق‌ها را حل خواهد کرد‪ .‬باید‬ ‫خاطر نشان ساخت که اصوال‪ ،‬این مشکالت حاصل برخی‬ ‫اقدامات عامدانه از سوی این جریان خاص و نیروهایش در‬ ‫دستگاه ورزش است؛ وگرنه اختالف خاصی در مباحث دیده‬ ‫نمی‌ش��ود‪ .‬یک رایزنی س��اده بین‌المللی می‌تواند تمام این‬ ‫تعلیق‌ها را از بین ببرد‪».‬‬ ‫واكنش رئیس‌جمهور به استيضاح وزيرش؟‬ ‫رئیس‌جمهوری که چند روز قبل در ارتباط با هجمه‌ای‬ ‫که علیه فوتبال به‌وجود آمده‪ ،‬انتقاد کرد‪ ،‬در گفت‌وگوی ویژه‬ ‫خود با رسانه‌ها وقتی خبرنگاری از او درباره طرح استیضاح‬ ‫وزیر ورزش و جوانان سوال می‌کند‪ ،‬اینگونه واکنش نشان‬ ‫می‌دهد‪« :‬اس��تیضاح حق قانونی مجلس اس��ت و در این‪،‬‬ ‫نباید هیچ خدشه‌ای وارد ش��ود‪ .‬این قانون اساسی ماست‪.‬‬ ‫اکثریت نمایندگان مجلس دلسوز و کمک دولت هستند و‬ ‫این موضوع اس��تیضاح هم فکر نمی‌کنم متعلق به اکثریت‬ ‫مجلس باش��د‪ .‬س��ال پیش که ورزش ایران موفقیت‌های‬ ‫بی‌س��ابقه‌ای در بازی‌های آسیایی و پارآس��یایی گوانگجو‬ ‫به دس��ت آورد‪ ،‬عده‌ای جلو افتادند که سازمان تربیت‌بدنی‬ ‫را به‌هم بزنند و ام��روز هم که ورزش ای��ران در المپیک و‬ ‫پاراالمپیک لندن به نتایج خوبی رس��یده موضوع استیضاح‬ ‫وزیر ورزش مطرح ش��ده اس��ت‪ .‬من باز هم تاکید دارم که‬ ‫استیضاح وزیر ورزش حق قانونی مجلس شورای اسالمی‬ ‫است‪ .‬ما هم در جلسه اس��تیضاح حضور یافته و پاسخ‌های‬ ‫الزم را می‌دهی��م‪ .‬در این زمینه تصمیم‌گی��ری با مجلس‬ ‫است و هر تصمیمی‌اتخاذ ش��ود به آن احترام می‌گذاریم‪.‬‬ ‫همه باید کمک کنیم‪ .‬این ورزش��کاران‪ ،‬جوان‌های همین‬ ‫مملکت هس��تند‪ .‬خالصه این مربی نه‪ ،‬مرب��ی دیگر‪ .‬این‬ ‫سرپرست نه‪ ،‬سرپرس��ت دیگر‪ .‬ما به‌عنوان حکومت و بنده‬ ‫به‌عنوان رئیس‌جمه��ور هیچ وقت نمی‌گویم‪ ،‬چه کس��ی‬ ‫رئیس فدراسیون باشد‪ ،‬چه کسی سرمربی باشد‪ ،‬چه کسی‬ ‫دستیار باشد و‪ ....‬این را خودشان باید انجام دهند و من باید‬ ‫پشتیبانی کنم‪ ».‬آیا احمدی‌نژاد با سخنانش که من نه رئیس‬ ‫فدراس��یون انتخاب می‌کنم و نه سرمربی تیم‌ملی پاسخی‬ ‫به شایعه‌های پیشین می‌دهد که از او نقل شده بود؛ محمد‬ ‫دادکان را برکن��ار کنند ی��ا علی دایی را س��رمربی تیم‌ملی‬ ‫بگذارند؛؟! آیا او می‌خواهد بگوید که وی مس��ئول تغییرات‬ ‫روسای فدراسیون‌های ورزشی نیست‪.‬‬ ‫روز یکشنبه روز اس��تیضاح؛ آیا وزیر ورزش می‌ماند؟‬ ‫احمدی‌نژاد چه می‌کند؟ ‪g‬‬ ‫گرفت و با تغییر در مدیران تصمیم‌گیرنده‪ ،‬درمان اصلی این‬ ‫درد را بهبود بخشید‪ .‬گرفتن چند امتیاز با بخت و اقبال در دو‬ ‫بازی اول تیم‌ملی و شکست تحقیرآمیز مقابل لبنان باعث قهر‬ ‫میلیون‌ها هوادار با تیم‌ملی شده است و جالب اینجاست که‬ ‫تیغ تیز انتقاد روی بازیکنان اشاره رفته است‪ ،‬اما اینجا سوالی‬ ‫مطرح می‌ش��ود که آیا به‌راس��تی س��طح فوتبال ما ضعیف‬ ‫اس��ت؟ و یا غیرتی که کش��تی‌گیر و وزنه‌بردار ایرانی دارد‪،‬‬ ‫فوتبالیست‌ها ندارند؟ بهتر است روزهایی را به‌خاطر بیاوریم‬ ‫که دروازه‌بان ایرانی در کشور استرالیا توپ‌ها را با یک دست‬ ‫می‌گرفت تا نشان دهد که ایران حق حضور در جام‌جهانی ‪98‬‬ ‫را دارد‪ .‬آن روزها مدیریت ورزشی برخاسته از جامعه ورزش‬ ‫بود‪ ،‬چون تصمیم��ات در چارچوب خاصی گرفته می‌ش��د و‬ ‫کارشناس��ی‌هایی صورت می‌گرفت‪ ،‬چون مدیریت ورزش‬ ‫در دستان افراد شایس��ته‌ای بود‪ .‬بهترین کارشناسان ورزش‬ ‫ی هستند که با جان و دل و با‌وجود دغدغه‌های زیاد‬ ‫خود مردم ‌‬ ‫پیگیر عملکرد ورزش هس��تند‪ .‬در نظرسنجی‌ای که برنامه‬ ‫پرطرفدار نود برگزار کرد‪ ،‬مردم با قاطعیت تمام مس��ئوالن‬ ‫و مدیران ورزش کش��ور را مس��بب اصلی عملکرد ضعیف‬ ‫تیم‌ملی دانسته‌اند و سهم بازیکنان و مربی کاربلد پرتغالی را‬ ‫ناچیز شمردند‪ .‬حتی اعتقاد دارم که مقایسه بازیکنان فوتبال و‬ ‫نمایش ضعیف‌شان با نتایج درخشان سایر رشته‌های ورزشی‬ ‫کار درستی نیس��ت‪ .‬هنگامی‌که تصمیم‌گیری‌های اساسی‬ ‫برای مدیریت ورزش کشور نادرست باشد‪ ،‬تمام ورزش دچار‬ ‫رکودی می‌شود که فوتبال ایران در آن به‌سر می‌برد و بالیی‬ ‫که سر محبوب‌ترین ورزش ایران آمده است؛ چه بسا تا ماه‌ها‬ ‫و سال‌های بعد سایر ورزش‌ها نیز در باتالق بدی فرو روند‪g.‬‬ ‫‪75‬‬
‫باش��د‪ .‬تا جایی که من اطالع دارم برنامه اس��تیضاح محمد‬ ‫عباسی هنوز س��ر جای خودش اس��ت‪ .‬من به‌عنوان عضو‬ ‫فراکس��یون ورزش مجلس به همکاران خودم هم گفته‌ام‬ ‫که در شرایط کنونی و فضای حاکم بر کشور استیضاح وزیر‬ ‫ورزش هیچ گونه دستاوردی نخواهد داشت‪.‬‬ ‫پس چ�را بعض�ی از نماین�دگان مجل�س برای‬ ‫استیضاح وزیر ورزش اصرار دارند؟‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫هاشمی‪ :‬استیضاح وزیر ورزش‬ ‫حاال به‌درد نمی‌خورد‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با سيد‌مهدي هاشمي‬ ‫سيد مهدی هاشمی یکی از مخالفان طرح اس�تیضاح وزیر ورزش است‪ .‬او می‌گویدکه این اتفاق در‬ ‫نهایت به ضرر ورزش کشور تمام خواهد شد‪ .‬وی اما تاکید می‌کند‪« :‬ما باید منتظر یکسری تغییر و تحوالت‬ ‫اساسی باشیم‪ ،‬اما ای کاش این تغییر و تحوالت اصولی انجام شود‪ ».‬متن گفت‌وگوی اختصاصی مثلث با‬ ‫نماینده مردم تهران و رئيس فدراسيون تيراندازي را می‌خوانید‪.‬‬ ‫حسین قهار‬ ‫پرونده اس�تیضاح وزی�ر ورزش و جوان�ان این‬ ‫روزها س� ‌رو‌صدای زیادی در محافل ورزش�ی به‬ ‫راه انداخته است‪ .‬شما به‌عنوان عضو فراکسیون‬ ‫ورزش مجل�س ش�ورای اسلامی در رابط�ه با‬ ‫استیضاح وزیر چه نظری دارید؟‬ ‫‪ l‬م��ن باره��ا در رابطه ب��ا این موض��وع صحبت‬ ‫کرده‌ام‪ .‬نظرم هم تغییری نکرده است‪ .‬شما باید این سوال‬ ‫را از نمایندگانی بپرسید که طرح استیضاح را امضا کرده‌اند و‬ ‫خواستار این موضوع هستند‪.‬‬ ‫گويا شما مخالف این اتفاق هستید‪.‬‬ ‫‪ l‬صددرصد همین طور است‪ .‬به نظر من درد مردم‬ ‫ما مشکالت ورزش نیست‪ .‬االن مشکالت ورزش‪ ،‬مردم را‬ ‫به ستوه آورده اس��ت یا وضعیت بسیار بد اقتصادی حاکم بر‬ ‫‪76‬‬ ‫کشور؟ ما اگر نماینده ملت هستیم باید به مطالبه‌های اصلی‬ ‫مردم رس��یدگی کنیم‪ .‬من واقعا تعج��ب می‌کنم که در این‬ ‫شرایط حساس که گرانی در کشور بیداد می‌کند و قیمت ارز‬ ‫و طال روز به روز بیشتر می‌شود و ملت ما از نظر اقتصادی در‬ ‫رفاه اقتصادی نیستند‪ ،‬نمایندگان مجلس به‌دنبال استیضاح‬ ‫محمد عباسی هستند‪ .‬درحالی که افتخار‌آفرینی ورزشکاران‬ ‫کشورمان در طول برگزاری بازی‌های المپیک و پاراالمپیک‬ ‫شادی را در خانه‌های مردم ما حکمفرما کرد‪.‬‬ ‫در ط�ول چن�د روز گذش�ته در برخی رس�انه‌ها‬ ‫اخباری پیرامون منتفی ش�دن استیضاح محمد‬ ‫عباسی منتش�ر ش�د؛ به همین دلیل همه منتظر‬ ‫هستند تا ببینند باالخره محمد عباسی در صحن‬ ‫بهارستان استیضاح می‌شود یا نه؟‬ ‫‪ l‬من به شخصه تاکنون خبری در رابطه با لغو برنامه‬ ‫اس��تیضاح نش��نیده‌ام و فکر نمی‌کنم این خبر واقعا درست‬ ‫‪ l‬من که مخالف این اتفاق هستم‪ .‬جواب سواالت‬ ‫شما را هم باید همین دوستان بدهند‪ .‬البته باید به این نکته‬ ‫مهم اشاره کنم که به نظر من رسیدگی به امور و مشکالت‬ ‫حاکم بر ورزش کشور وظیفه ماس��ت‪ .‬اما هر کاری باید در‬ ‫زمان خودش انجام ش��ود‪ .‬در صورت استیضاح‪ ،‬چه محمد‬ ‫عباسی رای بیاورد و چه نیاورد‪ ،‬تحت هیچ شرایطی اتفاقاتی‬ ‫که خواهد افتاد به مصلحت نیست‪ .‬چون فرصت از ما گرفته‬ ‫ش��ده و مدیریت ورزش و جوان��ان هم به چالش کش��یده‬ ‫می‌شود‪ .‬در صورت استیضاح ما باید وزارت ورزش و جوانان‬ ‫را به مدت سه ماه به‌دست سرپرست بسپاریم که معلوم نیست‬ ‫او فردی قوی‌تر یا هم‌تراز نس��بت به محمد عباسی باشد‪ .‬از‬ ‫آنجایی که سرپرست تعاریف خاص خودش را دارد‪ ،‬نمی‌تواند‬ ‫در تصمیم‌گیری‌های اساسی وزارتخانه نقش مهمی ایفا کند‪.‬‬ ‫این نکته را هم مد‌نظر داشته باشیم که ما در ماه‌های بحث‬ ‫بودجه سال‌های ‪ 91‬و ‪ 92‬را هم پیش رو داریم و از ماه‌های‬ ‫پایانی سال جاری بحث انتخابات ریاست‌جمهوری تا خرداد‬ ‫ماه سال بعد را خواهیم داشت‪ .‬اگر سرپرست سه ماه تصدی‬ ‫وزارت ورزش را بر‌عهده داشته باشد‪ ،‬وزیر ورزش بعدی تنها‬ ‫چیزی حدود شش ماه بر سر کار خواهد بود و باتوجه به فضای‬ ‫خاص انتخاباتی حاکم بر کش��ور‪ ،‬هیچ اقدام جدی را برای‬ ‫ورزش نمی‌توانیم متصور باشیم‪ .‬از طرفی دیگر در مقطعی‬ ‫که باید برای مسابقات آس��یایی ‪ 2014‬برنامه‌ریزی کنیم تا‬ ‫بتوانیم رتبه خود را نسبت به دوره قبل بهتر کنیم فرصت را‬ ‫برای انجام این کار از دست می‌دهیم‪ ،‬اما این پایان مشکالت‬ ‫نیست‪ .‬بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری در سال آینده بدون‌‬ ‫ن تردید وزیر جدید‬ ‫تردید وزیر جدید بر سر کار خواهد آمد‪ .‬بدو ‌‬ ‫که روی کار بیاید چند ماه زمان می‌خواهد تا با عزل و نصب‌ها‬ ‫و شرایط وزارتخانه آشنا ش��ود و به این ترتیب ورزش ایران‬ ‫ضربه بزرگی به خاطر تغییر و تحوالت مدیریتی خواهد دید و‬ ‫ما یک سال از برنامه‌های کالن ورزش کشور عقب می‌افتیم‪.‬‬ ‫آق�ای هاش�می! اس�تیضاح محم�د عباس�ی به‬ ‫برکناری‌اش از وزارت ختم می‌شود؟‬ ‫‪ l‬هن��وز هیچ چیزی معلوم نیس��ت‪ .‬هم��ه چیز به‬ ‫پاسخ‌های او بستگی دارد و نمایندگان مجلس دوباره باید به‬ ‫او رای بدهند‪ .‬استیضاح به معنای برکناری عباسی از وزارت‬ ‫نیس��ت‪ .‬اما خب حقیقتا باید بگویم که تحت هر شرایطی ما‬ ‫شاهد یکسری تغییر و تحوالت خواهیم بود‪ .‬به هر حال ابتدا‬ ‫باید منتظر باش��یم تا س��واالت از وزیر ورزش مطرح شود و‬ ‫ایشان پاس��خ خود را در صحن مجلس به نمایندگان بدهد‪.‬‬ ‫بعد از آن می‌توان با اطالعات بیشتری در این باره حرف زد‪.‬‬ ‫طب�ق برنامه‌ریزی‌های انجام ش�ده قرار اس�ت‬ ‫استیضاح محمد عباس�ی در ‪ 20‬بند مهم انجام‬ ‫شود‪ .‬در یکی از این بندها به نحوه عزل و نصب‌ها‬ ‫در وزارت ورزش و جوانان اش�اره ش�ده اس�ت‪.‬‬ ‫مدت‌هاست بحث‌هایی در محافل ورزشی مطرح‬ ‫می‌شود مبنی بر اینکه محمد عباسی به همکاران‬ ‫س�ابق در وزارت تع�اون و هم‌ش�هری‌های خود‬ ‫پس�ت‌های مختل�ف مدیریت�ی در ورزش داده‬ ‫اس�ت‪ .‬تا جایی که بعضی از منتقدان نام وزارت‬ ‫ورزش مازندران را روی وزارت ورزش و جوانان‬ ‫گذاش�ته‌اند‪ .‬آیا نمایندگان مجلس س�ر نخی در‬ ‫رابطه با پشت پرده این عزل و نصب‌ها به دست‬ ‫آورده‌ان�د‪ .‬یا بح�ث چگونگی هزین�ه یک درصد‬ ‫اعتبار دستگاه‌های دولتی در ورزش و دخالت در‬
‫امور ورزش�ی و مدیریتی فدراسیون‌های مختلف‬ ‫ورزشی از دیگر محورهای اصلی استیضاح وزیر‬ ‫ورزش اس�ت که از س�وی هیات‌رئیسه مجلس‬ ‫شورای اسالمی اعالم شده است‪.‬‬ ‫درست نیس��ت اینجا بخواهیم مس��ائل مختلف را باز‬ ‫کنیم‪ .‬من خودم هیچ وقت نمی‌گویم ک��ه در کار وزارتخانه‬ ‫هیچ ایرادی دیده نمی‌ش��ود‪ .‬ایراد بدون‌ تردید وجود دارد و‬ ‫این ‪ 20‬محور مسائلی اس��ت که وزیر ورزش حاال که طرح‬ ‫استیضاح قبول شده باید درباره‌اش پاسخ بدهد‪ .‬اما ای کاش‬ ‫قبل از استیضاح به فکر سوال از وزیر می‌افتادیم و از ایشان‬ ‫تعهد می‌گرفتیم که اصالحات کام��ل را در وزارت ورزش و‬ ‫جوانان انجام بدهد و مشکالت را بر‌طرف کند‪.‬‬ ‫این روزها برخی شایعات هم حاکی از آن است که‬ ‫استیضاحمحمدعباسیسناریوییاستکهتوسط‬ ‫برخی از مخالفان او طراحی ش�ده تا یک مدیر در‬ ‫وزارت ورزش بعد از عباس�ی سرپرس�تی امور را‬ ‫بر‌عهده بگیرد و در نهایت در انتخابات کمیته ملی‬ ‫المپیک اتفاقاتی رخ بدهد که به نفع منافع مخالفان‬ ‫عباسی خواهد بود‪ .‬شما به‌عنوان عضو فراکسیون‬ ‫ورزش مجلس این شایعات را تایید می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬همان‌طور که اش��اره کردم مش��کالت در همه‬ ‫کارها وجود دارد‪ .‬اما به نظر بنده محمد عباسی در طول دوره‬ ‫مدیریت��ی‌اش در وزارت ورزش و جوانان نم��ره قبولی باید‬ ‫بگیرد و عملکرد او در کل مثبت بوده است‪.‬‬ ‫راس�تی بعض�ی از منتق�دان عن�وان می‌کنند که‬ ‫اقدامات مجلس ش�ورای اسلامی در رسیدگی‬ ‫به امور مدیریتی ورزش کشور در طول چند سال‬ ‫گذشته تاثیر چندان زیادی نداشته است‪.‬‬ ‫‪ l‬چطور‪ .‬من این حرف را قبول ندارم‪.‬‬ ‫مثلا ماج�رای تحقی�ق و تفح�ص از س�ازمان‬ ‫تربیت‌بدنی‪ .‬اوال اگر قرار بود بعد از این همه سال‬ ‫واقعیت درباره نتایج تحقیق و تفحص از سازمان‬ ‫تربیت‌بدن�ی در دوره محم�د علی‌آب�ادی اعالم‬ ‫رسمی نشود‪ ،‬چرا نمایندگان مجلس آن اقدام را‬ ‫انجام دادند‪ .‬ثانیا چرا بعد از این همه سال مجلس‬ ‫اقدامی‌در رابطه با اعالم نتایج انجام نمی‌دهد؟‬ ‫‪ l‬وقتی هر کاری بر‌اساس قوانین و اصول مدیریتی‬ ‫انجام نش��ود‪ ،‬نتیجه‌اش همین می‌شود‪ .‬من می‌گویم طرح‬ ‫استیضاح عباس��ی نتیجه‌ای نخواهد داشت‪ .‬همان‌طور که‬ ‫نمایندگان مجلس چند سال پیش از س��ازمان تربیت‌بدنی‬ ‫تحقیق و تفحص کردند و کارشان نتیجه‌ای نداشت!‬ ‫یعنی ق�رار نیس�ت نتای�ج تحقی�ق و تفحص از‬ ‫سازمان‌تربیت‌بدنی به مردم گفته شود؟‬ ‫من که چیزی در این‌باره ندیده‌ام‪ .‬فکر می‌کنم آن اقدام‬ ‫در آن مقطع کاملا سیاسی انجام ش��د تا بر‌اساس ضرورت‪.‬‬ ‫یعنی به خاطر یک س��ری مقابالت سیاس��ی آن تحقیق و‬ ‫تفحص انجام شد که نتیجه‌ای هم نداشت‪g .‬‬ ‫موضوع استيضاح وزير ورزش و جوانان با واكنش‌هاي متفاوتي همراه شده است‪ .‬عده اي مي‌گويند‬ ‫اتفاق خوبي است كه مجلس از وزير ورزش درباره برخي ناكامي‌ها توضيح مي خواهد و برخي نيز مي‌گويند‬ ‫استيضاح عباسي اتفاقي نيست كه مجلس آن را در اولويت قرار بدهد‪.‬‬ ‫آقاي منصوري‪ ،‬شما طرح استیضاح وزیر ورزش و‬ ‫جوانان را امضا کرده‌اید؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ .‬چون بنده معتقدم به‌هیچ وجه در شرایط کنونی‬ ‫استیضاح محمد عباسی از سوی مجلس شورای اسالمی کار‬ ‫‌اصولینیست‪.‬بههمیندلیلوقتیدوستانمانطرحرابرایامضا‬ ‫نزد من آوردند حاضر نشدم آن را امضا کنم‪.‬‬ ‫پسحامی‌محمدعباسیهستید‪.‬‬ ‫‪ l‬در حال حاضر بین بس��یاری از نمایندگان مجلس‬ ‫شورای اس�لامی این ذهنیت به‌وجود آمده است که در شرایط‬ ‫کنونی اولویت اول مجلس شورای اسالمی نباید استیضاح وزیر‬ ‫ورزش باش��د آن هم در شرایطی که‬ ‫کشور با چنین وضعیت بد اقتصادی‬ ‫مواجهشدهومردممادرشرایطسختی‬ ‫دارند زندگی می‌کنند و گرانی و تورم‬ ‫فشار زیادی روی آنها آورده است‪ .‬من‬ ‫فکرمی‌کنمبه‌زودیدرجلسهمجلس‬ ‫این نکته مورد بررسی نمایندگان قرار‬ ‫خواهد گرفت که آیا االن واقعا مشکل‬ ‫اصلیمردممدیریتمحمدعباسیدر‬ ‫وزارت ورزش وجوانان است یا خیر؟‬ ‫به‌نظرش�ما برنامه‌ای برای‬ ‫برکناری محمد عباس�ی از‬ ‫وزارت ورزش و جوانان طراحی شده است؟‬ ‫‪ l‬م��ن وارد این مس��ائل و گمانه‌زنی‌ها نمی‌ش��وم‪.‬‬ ‫نمایندگان می‌توانستند به شکل دیگری مشکالت جاری در‬ ‫ورزش کشور را رس��یدگی کنند‪ ،‬اما فکر می‌کنم همه چیز روز‬ ‫یکشنبه ‪ 16‬مهرماه در اولین جلسه‌ای که نمایندگان مجلس‬ ‫شورای اسالمی دور هم جمع می‌شوند‪ ،‬مشخص خواهد شد‪.‬‬ ‫اگر نمایندگان مجلس شورای اسالمی طرح استیضاح از وزرای‬ ‫صنعت‪ ،‬معدن‪ ،‬تجارت و اقتصاد یا به عبارتی وزرایی که سیستم‬ ‫تحت نظر آنها با وضعیت اقتصادی حاکم بر کشور ارتباط دارد را‬ ‫به هیات‌رئیسه مجلس شورای اسالمی ارائه ندهند‪ ،‬مشخص‬ ‫می‌شود رسیدگی به مشکالت ورزش اولویت اصلی مجلس‬ ‫است‪ .‬اما من فکر می‌کنم طرح اس��تیضاح وزاری دیگری در‬ ‫مجلسطرحخواهدشدکهایناتفاقاتاستیضاحمحمدعباسی‬ ‫را تحت‌الشعاع خود قرار خواهد داد‪.‬‬ ‫چقدر احتمال می‌دهید که طرح اس�تیضاح وزرای‬ ‫دیگر در مجلس مطرح شود؟‬ ‫‪ l‬خیلی زیاد‪ ،‬چون در حال حاض��ر تمام نماینده‌گان‬ ‫مجلس شورای اس�لامی به حوزه‌های انتخابی خود مراجعه‬ ‫کرده‌اند تا به مشکالت مردم رسیدگی کنند‪ .‬قطعا در حال حاضر‬ ‫هدف اصلی نمایندگان حل مشکالت اقتصادی جامعه است‪،‬‬ ‫چون کشور با این معضل رو‌به‌رو است‪ .‬پس می‌توان حدس زد‬ ‫که روز یکشنبه به‌دنبال نابسامانی‌های اقتصادی حاکم بر کشو‪،‬‬ ‫وزرایی که با این بحران ارتباط دارند به مجلس شورای اسالمی‬ ‫احضارخواهندشد‪.‬‬ ‫و اگر این اتفاق نیفتد؟‬ ‫‪ l‬باید شایعه طراحی سناریوی حذف محمد عباسی از‬ ‫وزارت ورزش را جدی گرفت‪.‬‬ ‫چطور؟‬ ‫‪ l‬در چنی��ن مواقعی گمانه‌زنی‌های زی��ادی به‌وجود‬ ‫می‌آید‪ .‬مثال اگر طرح استیضاح وزرای دیگر مطرح نشود این‬ ‫ش��ایعه که قرار اس��ت با قربانی کردن محمد عباسی‪ ،‬جلوی‬ ‫استیضاح وزیران دیگر را برای عدم رسیدگی درست به بحران‬ ‫اقتصادی فعلی کشور بگیرند قوت مي‌گيرد‪ .‬به‌هر‌حال معموال‬ ‫عرف این بوده که وقتی مجلس ش��ورای اس�لامی یک وزیر‬ ‫را احضار می‌کند‪ ،‬معموال تا چند ماه بع��د وزاری دیگر کابینه از‬ ‫استیضاح شدن در امان هستند و در این شرایط استیضاح محمد‬ ‫عباسی باعث می‌شود که وزرای دیگر که باید استیضاح شوند در‬ ‫امان بمانند و در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آینده حاشیه‬ ‫خاصیبه‌وجودنیاید‪.‬‬ ‫در رابطه با اینک�ه گزینه‌های جانش�ینی احتمالی‬ ‫محمد عباس�ی در وزارت ورزش‬ ‫و جوانان چه کس�ی خواه�د بود‪،‬‬ ‫تا‌کنونبحثیمطرحنشدهاست؟‬ ‫‪ l‬همان‌ط��ور ک��ه عرض‬ ‫کردم به‌نظر من طرح برکناری محمد‬ ‫عباس��ی و اس��تیضاح او در مجلس‬ ‫شورای‌اسالمی تحت‌الشعاع بحران‬ ‫اقتصادی و احض��ار وزرای دیگر قرار‬ ‫می‌گیرد‪ .‬چون نماین��دگان به‌خوبی‬ ‫بحران‌ها و وضعیت کش��ور را درک‬ ‫می‌کنند و نس��بت به ای��ن اتفاقات‬ ‫واکنش نش��ان خواهند داد‪ .‬پس اگر‬ ‫نظر من را می‌پرسید به شما می‌گویم که هیچ اتفاقی رخ نخواهد‬ ‫داد که محمد عباسی از وزارت ورزش برکنار شود‪ ،‬مگر اینکه‬ ‫سناریویی که به آن اشاره شد جدی باش��د و نمایندگان طرح‬ ‫استیضاح سایر وزرا را به هیات‌رئیسه مجلس ارائه ندهند‪.‬‬ ‫ورزش‬ ‫شما به عملکرد محمد عباسی در وزارت ورزش و‬ ‫جوانان نمره قبولی می‌دهید؟‬ ‫تو‌گو با مثلث‬ ‫عباسعلي منصوري در گف ‌‬ ‫مثلث شماره ‪145‬‬ ‫‪ l‬به‌هر‌حال تجربه نش��ان داده که در کش��ور ما به‬ ‫ویژه در فوتبال از این شایعات زیاد مطرح می‌شود‪ .‬من خودم‬ ‫زیاد تمایلی ندارم درباره این اتفاق��ات ناراحت‌کننده حرفی‬ ‫بزنم‪ .‬من نمی‌دانم این شایعات درست است یا غلط‪ ،‬اما این‬ ‫افراد خیلی باید‌بی‌انصاف باشند که با اجرای این سناریوها‬ ‫منافع شخصی خود و دوستانش��ان را به منافع نظام و مردم‬ ‫ن ترجیح بدهند‪ .‬من امیدوارم این شایعه دروغ باشد‪ .‬ما به‬ ‫ایرا ‌‬ ‫جای این کارها باید همه دست به دست هم بدهیم تا ثبات‬ ‫مدیریتی داشته باشیم‪ .‬در واقع حقیقت امر اینجاست که ما‬ ‫باید منتظر یکسری تغییر و تحوالت اساسی باشیم‪ ،‬اما ای‬ ‫کاش این تغییر و تحوالت اصولی انجام شود و استیضاح وزیر‬ ‫ورزش در این زمان به درد نمی‌خورد‪.‬‬ ‫به جاي عباسي وزراي اقتصادي استيضاح‌شوند‬ ‫در گفت‌وگوی�ی که با نمایندگان مجلس ش�ورای‬ ‫اسالمی داشتید نظرات آنها درباره استیضاح وزیر‬ ‫چه بوده است؟‬ ‫‪ l‬من با اکثر افرادی که صحبت کرده‌ام‪ ،‬مخالف طرح‬ ‫استیضاحعباسیبودند‪.‬بهاینصورتکهاکثرامی‌گویندرسیدگی‬ ‫به بحران اقتصادی که زندگی مردم را تحت‌الشعاع خود قرار داده‬ ‫‪ ،‬در اولویت است تا اس��تیضاح عباسی‪ ،‬بدون‌تردید آنها نسبت‬ ‫به شرایط کش��ور آگاهی کامل دارند‪ .‬به‌هر‌حال استیضاح حق‬ ‫نمایندگان مجلس است و من فکر می‌کنم وزرای دیگر به جای‬ ‫عباسیاستیضاحخواهندشد‪.‬‬ ‫پرونده ‪‌20‬محوری که نمایندگان برای اس�تیضاح‬ ‫عباسی روی آن دست گذاشته‌اند‪ ،‬به کجا می‌رسد؟‬ ‫‪ l‬خب‪ ،‬بدون‌تردید این س��واالت را وزیر ورزش باید‬ ‫جواب بدهد و اصالحات الزم را در وزارت ورزش و جوانان انجام‬ ‫بدهد‪ .‬این نکته‌ای است که نمی‌شود از کنار آن به راحتی گذشت‪.‬‬ ‫به‌نظر شما عملکرد عباسی واقعا در وزارت ورزش و‬ ‫جوانان ضعیف بوده است؟‬ ‫‪ l‬به‌هر‌حال مشکالتی وجود داش��ته است‪ ،‬اما اگر‬ ‫فوتبال را از ورزش کش��ور فاکتور بگیریم م��ا در المپیک و‬ ‫پاراالمپیک عملک��رد قابل قبولی داش��تیم‪ .‬مدیران وزارت‬ ‫ورزش و جوانان ب��دون‌ تردید در بعضی کارها اش��تباهاتی‬ ‫داش��ته‌اند‪ ،‬به‌گونه‌ای که خبر تعلیق ورزش ایران ش��نیده‬ ‫می‌شود‪ .‬در کل مش��کالت ورزش به حدی نبوده که وزیر‬ ‫ورزش استیضاح ش��ود‪ ،‬اس��تیضاحی که می‌تواند مدیریت‬ ‫وزارتخانه را با بحران و بالتکلیفی مواجه کند‪ ،‬اما همان‌طور‬ ‫که گفتم بعید می‌دانم استیضاح عباسی عملی شود‪g .‬‬ ‫‪77‬‬
‫گشت ایام ندارد‬ ‫هستی من باد‪ /‬اینک ای شعر بپا کن شرری!‪ِ /‬‬ ‫اثری‪ /‬هر زمان تازه‌تری‪.‬‬ ‫رمز جاودانگی حافظ چیست که پس از قرن‌ها هنوز هم‬ ‫کتاب شعرش برای خیلی‌ها بزرگترین مجموعه شعر جهان‬ ‫محسوب می‌شود‪ ...‬بسیاری هس��تند که هنوز وقتی بر سر‬ ‫دوراهی قرار می‌گیرند‪ ،‬تفال به دیوان خواجه مطمئن‌ترین راه‬ ‫است‪ .‬بیستم مهرماه روز حافظ است و به‌همین دلیل نگاهی‬ ‫داریم به زندگی مشهورترین شاعر ایرانی؛ به خالصه‌ترین‬ ‫شکل ممکن‪.‬‬ ‫بیت‌الغزل معرفت‬ ‫بیستم مهرماه روز حافظ است‬ ‫ديـــدار‬ ‫«حافظا آرزو دارم از س��بک غزل‌سرایی تو تقلید کنم‪.‬‬ ‫همچون تو‪ ،‬قافیه بپردازم و غزل خویش را به ریزه‌‌کاری‌های‬ ‫گفته تو بیارایم‪ .‬نخس��ت به معنی اندیشم‬ ‫و آنگاه لباس الف��اظ زیبا بر آن بپوش��انم‪.‬‬ ‫هیچ کالمی‌را دوبار در قافی��ه نیاورم مگر‬ ‫آنکه با ظاهری یکسان‪ ،‬معنایی جدا داشته‬ ‫باشد‪ .‬آرزو دارم همه این دستورها را به کار‬ ‫بندم تا ش��عری چون تو‪ ،‬ای شاعر شاعران‬ ‫جهان‪ ،‬سروده باش��م ! ای‌حافظ‪ ،‬همچنان‬ ‫که جرقه‌ای برای آتش زدن و سوختن شهر‬ ‫امپراطوران کافی است‪ ،‬از گفته شورانگیز تو‬ ‫چنان آتشی بر دلم نشسته که سراپای این‬ ‫شاعر آلمانی را در تب و تاب افکنده است»‪.‬‬ ‫گوت��ه را در کنار شکس��پیر‪ ،‬ویکتور‬ ‫هوگو و دانته یکی از چهار رکن ادبیات اروپا‬ ‫می‌دانند اما این شاعر بلند‌آوازه آلمانی یکی‬ ‫از شیفتگان حافظ اس��ت‪ .‬همین جمالتی‬ ‫ک��ه در ابتدای مطلب آماده اس��ت نش��ان‬ ‫می‌دهد که می��زان ارادت گوت��ه به حافظ‬ ‫تا چه اندازه اس��ت‪ .‬خالق فاووس��ت که در‬ ‫ادبیات جهان یک اثر برجسته است‪ ،‬حافظ‬ ‫را شاعر شاعران جهان می‌خواند‪ .‬گوته در‬ ‫دیوان ش��رقی –غربی بخت خود را برای‬ ‫سرودن شعری شبیه به حافظ آزموده است‬ ‫و شعرهایی مثل این را نوشته است‪.‬‬ ‫تو همان چشمه ی ش��عری که روان‬ ‫اس��ت از آن ‪ /‬نغمه شوق و س��رور همچو‬ ‫موج از پس موج‪ /.../‬غزلی دلکش از سینه‬ ‫تو می‌تراود بیرون‪ /‬و گلویت که عطشناک‬ ‫مدام جرعه‌ای می‌طلبد ‪ /‬و دلی داری نیک‬ ‫ک��ه پراکنده کند مه��ر و صفا‪ /‬گ��و جهان‬ ‫یکس��ره ویران گردد‪ /‬حافظا با تو و تنها با‬ ‫تو‪ /‬خواهم اکنون به رقابت خیزم‪ /‬ش��ادی‬ ‫و رنج از آن ما باد‪ /‬این دو همزاد و شریک‪/‬‬ ‫عشق‌ورزی و باده‌نوشی نیز‪ /‬فخر من باد و‬ ‫مثلت شماره‪145‬‬ ‫‪78‬‬ ‫زندگانی حافظ‬ ‫حافظ اوایل قرن هش��تم ه‍‪.‬ق‪ -‬حدود سال ‪ -727‬در‬ ‫ش��یراز دیده به جهان گش��ود‪ .‬پدرش بهاءالدین‪ ،‬بازرگان و‬ ‫مادرش اه��ل کازرون بود‪ .‬پس از مرگ پدر‪ ،‬ش��مس‌الدین‬ ‫کوچک نزد مادرش ماند و در سنین نوجوانی به شغل نانوایی‬ ‫پرداخت‪ .‬در همین دوران به کس��ب علم و دانش عالقه‌مند‬ ‫شد و به درس و مدرسه پرداخت‪ .‬بعد از تحصیل علوم‪ ،‬زندگی‬ ‫او تغییر کرد و در جرگه طالب��ان علم درآمد و مجالس درس‬ ‫علمای بزرگ ش��یراز را درس کرد‪ .‬او ب��ه تحقیق و مطالعه‬ ‫کتاب‌های بزرگان آن روزگار‪ -‬از قبیل کش��اف زمخشری‪،‬‬ ‫مطالع االنظار قاضی بیض��اوی و مفتاح العلوم س��کاکی و‬ ‫امثال آنها‪ -‬پرداخت‪ .‬همچنین در مجالس درس قوام‌الدین‬ ‫ابوالبقاء عبداهلل بن‌محمود بن‌حس��ن اصفهانی شیرازی نیز‬ ‫حضور داشت‪.‬‬ ‫بعد از آن زندگانی حافظ تغییر کرد و او در جرگه طالبان‬ ‫علم درآمد و مجلس‌های درس عالمان و ادیبان زمان را در‬ ‫شیراز درک‌کرد و به تتبع و تفحص و تحقیق در کتاب‌های‬ ‫مهم دینی و ادبی از قبیل کشّ اف زمخشری و مطالع‌االنظار‬ ‫قاضی بیضاوی و مفتاح‌العلوم سکاکی و امثال آنها پرداخت‬ ‫و محمد گلندام‪ ،‬معاصر وی همان کسی که دیوان حافظ را‬ ‫جمع‌آوری کرده‪ ،‬او را چندین‌بار در مجلس درس قوام‌الدین‬ ‫ابوالبق��اء عبداهلل‌بن محمودبن حس��ن اصفهانی ش��یرازی‬ ‫(‪772‬م ه) مش��هور به «ابن‌الفقیه نجم» عالم و فقیه بزرگ‬ ‫عهد خود دیده و غزل‌های او را در همان محفل علم و ادب‬ ‫شنیده‌است‪.‬‬ ‫چنانکه از س��خن محمد گلندام برمی‌آید حافظ در دو‬ ‫رش��ته از دانش‌های زمان خود یعنی علوم ش��رعی و علوم‬ ‫ادبی مش��غول تحقیق و تتبع بود و چون استاد او قوام‌الدین‬ ‫خود عالم به قرائت س��بع بود طبعا حافظ نیز در خدمت او به‬ ‫حفظ قرآن باتوجه به قرائت‌های چهارده‌گانه (از شواذ و غیر‬ ‫آن) ممارست می‌کرد و خود در شعرهای خویش چندین بار‬ ‫بدین اشتغال مداوم به کالم‌اهلل اشاره کرده است و به تصریح‬ ‫تذکره‌نویس��ان اتخاذ تخلص «حافظ» نیز از همین اشتغال‬ ‫نشأت کرده است‪.‬‬ ‫ی که شهرت شاعرنوازی سلطان محمود دکنی‬ ‫هنگام ‌‬ ‫(‪799-780‬ه‪.‬ق) و وزی��رش میر‌فیض‌اهلل انج��و به فارس‬ ‫رسید‪ ،‬حافظ راغب دیدار دکن گشت و چون پادشاه و وزیر او‬ ‫را مشتاق سفر خود به دکن یافت از شیراز به «هرموز» رفت و‬ ‫در کشتی محمود شاهی که از دکن آمده بود نشست اما پیش‬ ‫از روانه شدن کشتی باد مخالف وزیدن گرفت و شاعر کشتی‬ ‫را ‪ -‬ظاهرا به قصد وداع با بعضی از دوستان در ساحل هرمز‪،‬‬ ‫اما در واقع از بیم مخاطرات سفر دریا ‪ -‬ترک گفت و این غزل‬ ‫را به میر‌فیض‌اهلل انجو فرستاد و خود به شیراز رفت‪:‬‬ ‫دم��ی ‌ب��ا غ��م به‌س��ر ب��ردن جه��ان یکس��ر‬ ‫نم��ی‌ارزد‪ /‬ب��ه می‌‌بف��روش دل��ق م��ا کزی��ن‬ ‫به‌تر نمی‌ارزد‪...‬‬ ‫یک‌بار نیز حافظ از ش��یراز ب��ه یزد که در‬ ‫دست شعبه‌ای از شاهزادگان آل‌مظفر بود رفت‬ ‫ولی خیل��ی زود از اقامت در «زندان س��کندر»‬ ‫خسته شد و در غزلی بازگشت خود را به فارس‬ ‫آرزو کرد‪.‬‬ ‫شعر حافظ‬ ‫شعر حافظ ش��عر تصوير است ‪،‬شعري كه‬ ‫در آن كلم��ات همچون يك تصوي��ر از مقابل‬ ‫چشم عبور مي كند‪،‬ش��عر حافظ شعر شور است‬ ‫و ابهام ‪.‬شعر حافظ شعر س��هل و ممتنع است‪،‬‬ ‫شعر مضامين گسترده‪،‬شعر حافظ گزيده است‪،‬‬ ‫موسيقي شعر حافظ گوش نواز است ‪،‬شعر حافظ‬ ‫آينه عرفان است و‪...‬‬ ‫شعر با این خصوصیات است که می‌تواند‬ ‫یک ش��عر بدون تاریخ مصرف باش��د؛ شعری‬ ‫که مرزهای تاریخی و جغرافیایی را پش��ت سر‬ ‫گذاش��ته و به‌گونه‌ای اس��ت که هرک��س با هر‬ ‫س��طح می‌تواند از آن بهره‌ای به ان��دازه ببرد‪.‬‬ ‫حافظ شاعری اس��ت که هر چیز و هرجا را بجا‬ ‫واندازه اس��تفاده می‌کند و همین مس��اله باعث‬ ‫می‌ش��ود که ارتباط با آن س��خت نباشد‪ .‬حافظ‬ ‫شیرازی حافظ کل قرآن بوده است و در اشعارش‬ ‫از آیات اس��تفاده کرده اس��ت‪ .‬معنی عشق در‬ ‫کالم حافظ همان همراهی با خداس��ت که او را‬ ‫در آموختن این دقایق توانا کرده اس��ت‪ .‬سبک‬ ‫شعر حافظ س��بک عراقی اس��ت که از ‪ 7‬تا ‪10‬‬ ‫هجری با ویژگی بارز اندیش��ه تصوف و عرفان‬ ‫و قالب غزل رایج بوده اس��ت‪ .‬ش��اید بهتر باشد‬ ‫برای توصیف ش��عر خواجه شیراز به خود دیوان‬ ‫مراجعه کرد‪g ...‬‬ ‫شعر حافظ همه بیت‌‌الغزل معرفت است‬ ‫آفرین بر نفس دلکش و لطف سخنش‬
‫منتقد در کوره نقد‬ ‫مناظره خواندنی و صریح مانی حقیقی و مسعود فراستی‬ ‫جنگ فراس��ت با حقیقت‪ ...‬این تعبیری اس��ت که‬ ‫در مقدم��ه گفت‌وگو‪ ،‬منتقد و فیلمس��از را به‌س��وی یک‬ ‫بحث جدی در دنیای نقد و نقادی هدایت می‌کند‪ .‬شاید‬ ‫در این نبرد تنها فراس��ت و حقیق��ت نبودند که با هم مچ‬ ‫می‌انداختند‪ ،‬آنچه به چش��م می‌خورد قرار دادن نقاد در‬ ‫موقعیت نقد بود ت��ا در یکی از صریح‌تری��ن انتقادهایی‬ ‫که از او ش��ده‪ ،‬ظرفیت‌های نقدپذیری خود را به نمایش‬ ‫بگذارد‪ ...‬گفت‌وگوی مانی حقیقی و مس��عود فراستی در‬ ‫مجله ‪ ۲۴‬بیشتر از آنکه یک انتقام‌گیری باشد‪،‬نقد کامل‪،‬‬ ‫نقد فیلم است البته به سبک و ش��یوه فراستی‪ ...‬حقیقی‬ ‫که از پدر بزرگش ر ک‌گویی را به می��راث گرفته در این‬ ‫مصاحبه نش��ان می‌دهد که می‌توان ب��دون نان قرض‬ ‫دادن و بدون س��خن در لفافه پوش��اندن نق��د کرد‪ ...‬در‬ ‫کتاب مقدمه‌ای بر حافظ‌شناس��ی‪ ،‬تالیف مرحوم دکتر‌منوچهر مرتضوی اس��تاد‬ ‫زبان شناسی است که توسط انتشارات توس منتشر ش��ده و خواننده را با اندیشه‌های‬ ‫این شاعر و اندیشمند بزرگ آشنا می‌کند‪ .‬مرحوم استاد دکتر منوچهر مرتضوی‪ ،‬استاد‬ ‫سرشناس زبان و ادبیات فارسی و یکی از حافظ‌پژوهان عصر حاضر بود که ‪ 9‬تیر ‪1389‬‬ ‫درگذشت‪ .‬مشهورترین تالیف دکتر مرتضوی که اغلب ایشان را با این اثر می‌شناسند‪،‬‬ ‫کتاب «مکتب حافظ» یا مقدمه بر حافظ‌شناس��ی است‪ .‬اس��تاد بهاءالدین خرمشاهی‬ ‫درباره این کتاب نوشته است‪« :‬مکتب‌ حافظ یکی از بهترین رهیافت‌ها به شعر حافظ‬ ‫و رمزگشایی از مفاهیم کلیدی و نمادهای اساسی هنر اوست‪ .‬استاد مرتضوی صاحب‬ ‫تقدم فضل و فضل تقدم در طرح اساسی‌ترین مباحث حافظ‌پژوهی ـ از جمله عشق و‬ ‫رندی و مالمتی‌گری ـ است‪ .‬مکتب حافظ طبق عنوان فرعی و فروتنانه‌اش «مقدمه بر‬ ‫حافظ‌شناسی» نام دارد؛ ولی در واقع مفتاح حافظ‌شناسی و از مراجع عمده و کالسیک‬ ‫نوین در حافظ‌پژوهی است‪ .‬در عالم حافظ‌پژوهی سه اثر قدیمی‌است که ارزش ماندگار‬ ‫و خدش��ه‌ناپذیری دارد‪ :‬تاریخ عصر حاضر اثر ش��ادروان غنی‪ ،‬حافظ شیرین‌سخن اثر‬ ‫ش��ادروان معین و مکتب حافظ و هرگز هی��چ‪ ،‬حافظ‌پژوهی از آنها بی‌نیاز نیس��ت‪».‬‬ ‫مرتضوی در دیباچه این کتاب نوش��ته اس��ت‪« :‬تالیف کتاب حاضر نه ناشی از عزم و‬ ‫تصمیم است و نه برای ارضای هوس تالیف و نگارش و نه زاییده این اندیشه و تصور‬ ‫که با نگرش و نشر آن مکتب حافظ و مشرب وسیع او معرفی و گامی‌بزرگ در طریق‬ ‫حافظ‌شناسی برداشته خواهد شد‪ ،‬بلکه فقط مولود تشویق گروهی از دوستان ادیب و‬ ‫فاضل و حاصل تصادفات و توفیقات و فراهم آمدن تدریجی و طبیعی یادداش��ت‌های‬ ‫پراکنده‌ای است که در ضمن مطالعه بی‌پیرایه شخصی درباره حافظ و اشعار و مکتب‬ ‫او گردآوری شده است‪g .‬‬ ‫کتاب حافظ شیرین‌س��خن س��ال‌ها پس از درگذشت اس��تاد معین‪ ،‬به همت‬ ‫فرزندش خانم مهدخ��ت معین به چاپ رس��ید‪ .‬خانم مهدخت معی��ن با جمع‌آوری‬ ‫یادداش��ت‌های فراوانی که از پدرش��ان باقی مانده بود‪ ،‬با کمک و تشویق چندتن از‬ ‫اساتید محترم توانستند این کتاب را به چاپ برس��انند‪ .‬این کتاب اطالعات جامعی‬ ‫درباره حافظ ب��ه خوانندگان عرضه م��ی‌دارد‪ .‬حافظ شیرین‌س��خن حاصل بیش از‬ ‫‪ 12‬سال بررس��ی و تحقیقات معین در احوال و آثار حافظ است‪ .‬مرحوم دکتر‌محمد‬ ‫معین به حافظ بسیار عالقه داشت‪ ،‬به‌طوری که از وقتی خواندن و نوشتن را آموخت‪،‬‬ ‫دیوان حافظ مونس��ش بود‪ .‬اش��عارش را می‌خواند و حفظ و ب��رای دیگران تعریف‬ ‫می‌کرد‪ .‬مرحوم معین به این ام��ر مباهات می‌کرد‪ .‬او مقاالت بی‌ش��ماری در مورد‬ ‫حافظ داشته که از آن جمله می‌توان به این مقاله‌ها اشاره کرد ‪ -1‬حافظ شیرین‌سخن‬ ‫‪ -2‬زیارتگه رندان ‪ -3‬جام جهان‌نما ‪ -4‬یادداشت‌هایی درباره اشعار حافظ ‪ -5‬حافظ‬ ‫و غنی ‪ -6‬آیینه اس��کندر‪ .‬کتاب حافظ ش��یرین س��خن یک کتاب جامع و کامل در‬ ‫مورد زندگی و افکار خواجه ش��یراز است‪ .‬معین در گوش��ه‌ای از کتابش می‌نویسد‪:‬‬ ‫«فرانسویان در تاریخ ادبیات خود‪ ،‬قرن هجدهم را«قرن ولتر»و قرن نوزدهم را«قرن‬ ‫ویکتور هوگو» نامیده‌اند‪ ،‬ما نیز سزاوار است که قرن هفتم را«قرن سعدی» و قرن‬ ‫هش��تم را «قرن حافظ» بخوانیم‪g».‬‬ ‫مکتوب‬ ‫ديـــدار‬ ‫مکتوب‬ ‫مکتبحافظ‬ ‫کتاب تماشاگه راز در بردارنده سلسله سخنرانی‌هایی است از استاد شهید‌مرتضی مطهری‬ ‫که از سوی انتشارات صدرا و با مقدمه عبدالعظیم صاعدی منتشر شده است‪ .‬موضوع اصلی این‬ ‫کتاب‪ ،‬نقد و نظر در مورد آثار و احوال لسان‌الغیب‪ ،‬حافظ شیرازی است‪ .‬دغدغه اصلی استاد شهید‬ ‫مطهری در این کتاب عرفان اسالمی است و به‌طور اجمالی به معرفی عرفان اسالمی می‌پردازد‪.‬‬ ‫به‌گونه‌ای که نام دوم این کتاب عرفان حافظ اس��ت‪ .‬مطهری در این کتاب می‌نویسد‪« :‬دیوان‬ ‫حافظ یک دیوان عرفانی اس��ت‪ .‬در حقیقت یک کتاب عرفان است به‌عالوه جنبه فنی شعر‪ .‬به‬ ‫عبارت دیگر دیوان حافظ عرفان است به‌عالوه هنر‪ .‬دیوانی است که از عرفان سرچشمه گرفته‬ ‫و به‌صورت ش��عر بر زبان سراینده جاری گشته‪ ».‬اس��تاد‌مطهری برای شناخت حافظ به دو راه‬ ‫مراجعه به تاریخ و دیوان او اشاره می‌نماید و ضمنا پنج فرضیه را در باب شخصیت فکری و اشعار‬ ‫او بررسی می‌کند‪ .‬استاد‌‌مطهری ضمن عارفانه خواندن اشعار حافظ اصول جهان بینی عرفانی‬ ‫را بیان می‌کند‪ .‬بعضی از سواالت مهمی‌که این کتاب عهده‌دار پاسخ دادن به آنهاست عبارتند‬ ‫از‪ :‬حافظ کیست؟ چگونه می‌توان با زبان او آشنا ش��د؟ رمز تفسیر اشعار حافظ چیست؟ چگونه‬ ‫می‌توان از تفاسیر نا‌صحیح در مورد اشعار حافظ دوری گزید؟ اصول جهان‌بینی عرفانی چیست؟‬ ‫آیا ظاهر اشعار حافظ حقیقت است؟ علت رمز‌گویی عرفا چیست؟ ‪g‬‬ ‫مكتوب‬ ‫حافظ شیرین سخن‬ ‫مثلت شماره‪145‬‬ ‫‫مکتوب‬ ‫تماشاگهراز‬ ‫این نقد حقیقی با تکیه بر تس��لط خود بر مدیوم سینما و‬ ‫همچنین نقد س��ینما‪ ،‬لحن فراس��تی در نقد را زیر سوال‬ ‫می‌برد‪« :‬این درس��ت اس��ت که لحن تو باعث شده آن‬ ‫تعارف‌های احمقانه و لوس و کم جرات قطع شود‪ ،‬اما چه‬ ‫چیزی جایگزینش شده؟ هیچ‪ .‬در لحن تو نفرت و تلخی‬ ‫دیده می‌شود» یا نقد فراستی را تالش برای ر و‌‌کم کنی‬ ‫می‌داند‪« :‬آدم حس می‌کند یک پس��رخوب را در مقابل‬ ‫خودت نش��انده‌ای و داری برنامه‌ری��زی می‌کنی که چه‬ ‫جوری حال��ش را بگیری»‪ ...‬حاال گاه��ی کلمات جنس‬ ‫خود را عوض می‌کند‪« :‬دوس��ت داری فیلمس��از را آزار‬ ‫بدهی و آن وقت این سادیسم یک وجه مازوخیستی هم‬ ‫پیدا می‌کند که منجر به آزار خودت می‌ش��ود‪ .‬من حس‬ ‫می‌کنم تو کیف می‌کنی از اینکه این تعداد از فیلمسازان‬ ‫ایرانی از تو متنفر باش��د» در جاهایی ه��م نقد‪ ،‬نقد فنی‬ ‫اس��ت‪« :‬چرا چیزی که می‌تواند پایه یک استدالل باشد‬ ‫را به‌عنوان نتیجه اس��تدالل منظم نمی‌بینم؟می‌خواهم‬ ‫بگویم یک لحن پرداخت شده مبتنی بر زیباشناسی توی‬ ‫لحنت نمی‌بینم‪ ».‬این گفت‌وگو شاید ستاره‌ای به نام مانی‬ ‫حقیقی داشته باشد که با جمالت باال منتقد را به صریح‌ترین‬ ‫شکل ممکن به نقد می‌کشد اما این صراحت می‌توانست به‬ ‫هیچ کجا ختم نشود‪ ،‬اگر صبوری مس��عود فراستی نبود‪...‬‬ ‫فراس��تی در مقابل هیچ کدام از حمله‌ها جا خالی نمی‌داد‪،‬‬ ‫توجیه نمی‌کرد‪ ،‬ان��کار نمی‌کرد‪ ،‬عصبانی نمی‌ش��د و‪ ...‬او‬ ‫نشان داد که می‌توان نقد شنید و روی‌ ترش نکرد‪،‬شاید این‬ ‫واکنشی همراه با فراست بود در مقابل حقیقت‪g .‬‬ ‫از کوچه رندان‬ ‫از کوچه رندان کتابی نوشته دکتر عبدالحسین زرین‌کوب است‪ .‬این اثر راه تازه‌ای به‬ ‫شناخت حافظ درباره زندگی و اندیشه او به خواننده ارائه می‌دهد‪ .‬این کتاب‪ ،‬غزلیات حافظ‬ ‫را مورد بررس��ی قرار داده و خصوصیات حافظ‪ ،‬احوال و افکار وی را بیان و ش��رح می‌دارد‪.‬‬ ‫این کتاب اولین بار در سال ‪ ۱۳۴۹‬منتشر شد و در سال ‪ ۱۳۸۶‬به چاپ یازدهم رسیده است‪.‬‬ ‫در بخش��ی از این کتاب می‌خوانیم‪« :‬در این کوچه رندان که میان مكتب و میخانه راهی‬ ‫است که می‌تواند این حافظ ش��هر را باز‌شناس��د؟ که می‌تواند از کوچه به‌سالمت بگذرد و‬ ‫بی‌مالمت؟ از این کوچه مرموز که همه چیز آن با آنچه نزد آدم‌های عادی هس��ت تفاوت‬ ‫دارد‪ .‬آدم‌های آن نه به دنیا س��ر فرود می‌آورند نه به آخرت‪ .‬نه مال و جاه می‌جویند نه کام‬ ‫و آسایش‪ .‬نه تسلیم ننگ و نام می‌ش��وند نه پایبند دانش‪ ،‬اما راستی این حرف‌ها چیست؟‬ ‫کدام دوستدار حافظ هس��ت که او را چنین بی‌پرده وصف کند‪ ،‬دور از عنوان‌هایی که پندار‬ ‫س��اده‌دالن به او می‌بندند؟ بسیارند کسانی که حافظ برای آنها لس��ان‌الغیب است و شاعر‬ ‫آس��مانی‪ ،‬اما یک رند هم می‌تواند همه اینها باش��د و گهگاه چیزی باالتر‪ .‬رند کیس��ت؟‬ ‫آنکه به هیچ چیز س��ر فرود نمی‌آورد‪ ،‬از هیچ چیز نمی‌ترس��د و زیر این چ��رخ کبود‪ ،‬ز هر‬ ‫چه رنگ تعلق پذیرد آزاد اس��ت‪ .‬نه خود را می‌بیند و نه به رد و قبول غیر نظر دارد‪ .‬اندر دو‬ ‫جهان کرا بود زهره این؟»‪g‬‬ ‫‪79‬‬
‫هفت رفت‬ ‫فرهاد مجيدي از فوتبال‬ ‫خداحافظي كرد‬ ‫ديـــدار‬ ‫اگر ش��ماره هفت را فرهاد مجیدی بدانیم و ش��ماره‬ ‫هش��ت را امیر قلعه‌نویی‪ ،‬برای یافتن ریش��ه‌های اختالف‬ ‫میان این دو باید به اندازه مجموع این دو شماره یعنی تقریبا‬ ‫‪ 15‬س��ال به عقب برگردی��م؛ یعنی همان زم��ان که ناصر‬ ‫حجازی س��رمربی اس��تقالل بود و امیر قلعه‌نویی قرار بود‬ ‫به‌عن��وان کمک مربی در کن��ار این او کار کن��د‪ .‬حجازی‪،‬‬ ‫مجیدی را که در بهمن خوش می‌درخشید خرید؛ خریدی‬ ‫که امیر موافق آن نبود‪ .‬از آن روز تا به امروز ‪ 7‬و ‪ 8‬هیچ گاه‬ ‫قابل جم��ع نبودند‪ .‬هیچ وق��ت‪ ،‬حتی تا ابت��دای این فصل‬ ‫که فرهاد مجیدی می‌خواس��ت س��ال پایان��ی فوتبالش را‬ ‫در اس��تقالل به پایان برس��اند‪ ،‬امیر قلعه‌نویی مخالف این‬ ‫قضیه بود‪ .‬یک بار در برنامه ن��ود بین این دو مجادله لفظی‬ ‫پیش آمد‪ ...‬س��کوها نام مجیدی را ب��رای اعتراض به کار‬ ‫می‌بردند‪ .‬اما یک روز داس��تان عوض شد‪ ،‬فرهاد مجیدی‬ ‫در نامه‌ای از فوتبال خداحافظی ک��رد؛ نامه‌ای که در آن از‬ ‫طعنه به قلعه‌نویی چیزی کم نگذاشته بود‪ .‬در قسمتی از نامه‬ ‫مثلت شماره‪145‬‬ ‫می‌خوانیم‪« :‬برای اثبات خویش تالش و مبارزه کردم‪ ،‬اما‬ ‫امروز وقتی می‌شنوم که آقایان عامل ناکامی‌ تیم را تشویق‬ ‫فرهاد مجیدی توسط هواداران خونگرم استقالل می‌دانند‬ ‫برایم تاسف‌آور اس��ت‪ .‬قطعا روزی با وجود و حضورم برای‬ ‫سربلندی اس��تقالل تالش کردم اما در این روزها اتفاقاتی‬ ‫افتاد و صحبت‌هایی ش��نیدم که به این نتیجه رسیدم‪ ،‬باید‬ ‫برخالف میل باطنی‌ام از فوتبال خداحافظی کنم‪».‬‬ ‫ای��ن نامه بدون ج��واب نبود و قلعه‌نوی��ی خیلی زود‬ ‫پاسخ گفت‪ .‬او در جواب گفت‪« :‬وقتی رائول از رئال‌مادرید‬ ‫به شالکه رفت یا دل‌پیرو از یوونتوس جدا شد‪ ،‬این مباحث‬ ‫به‌وجود آمد؟ چرا این داستان‌ها در آنجا اتفاق نمی‌افتد؟ اگر‬ ‫اینگونه باشد‪ ،‬دل‌پیرو باید خودکش��ی کند و رائول باید در‬ ‫مادرید خودش را دار بزند‪ ».‬این سرآغاز یک داستان دوباره‬ ‫در استقالل است‪ .‬تقابل دو نسل و چه تقابل غریبی‪ .‬در این‬ ‫جامعه همیش��ه نس��ل‌ها با یکدیگر در تضاد بوده‌اند‪ ،‬حتی‬ ‫نسل‌هایی که از خون هم هس��تند و این تضاد و دوگانگی‬ ‫رای غایب‌ها‬ ‫انتخابات هیات فوتبال فارس پر‌حاشیه بود‬ ‫شاید در شرایط عادی‪ ،‬انتخابات هیات فوتبال فارس‬ ‫خبری نباشد که جامعه مخاطبان فراوانی داشته باشد‪ ،‬اینکه‬ ‫چه کسی رئیس هیات فوتبال استان فارس می‌شود‪ ،‬خبری‬ ‫نیس��ت که به غیر از عده معدودی پی‌گیر داش��ته باشد‪ .‬اما‬ ‫می‌توان همین انتخابات را به‌گونه‌ای برگزار کرد که تبدیل به‬ ‫یک اتفاق خبرساز شود‪ .‬به‌خصوص آنکه برنامه نود گوشه‌ای‬ ‫از اتفاقات رای‌گیری را نشان داد که نمی‌توان به راحتی از کنار‬ ‫آن گذشت‪ .‬ابتدا خبر بسیار عادی بود و به نظر نه چندان دارای‬ ‫اهمیت‪ .‬هادی آیت‌اللهی‪ ،‬نایب‌رئیس اول فدراسیون فوتبال‬ ‫با اخذ ‪ 35‬رای از ‪ 39‬رای ممکن به‌عنوان رئیس هیات فوتبال‬ ‫استان فارس انتخاب ش��د‪ ،‬اما ماجرا به این سادگی نیست‪.‬‬ ‫حاش��یه‌های این رای گیری پیش از شروع مراسم آغاز شد‪.‬‬ ‫از روز چهارشنبه گذشته زمان انتخابات هیات‌رئیسه فوتبال‬ ‫فارس صبح پنجش��نبه اعالم ش��ده بود‪ ،‬ولی برخی از افراد‬ ‫اقدام به پخش شایعاتی در خصوص لغو این انتخابات کردند‪،‬‬ ‫به‌گونه‌ای که حتی برخی از خبرنگاران نیز تا ساعاتی قبل از‬ ‫برگزاری مجمع از انجام انتخابات‌بی‌خبر بودند‪ .‬در این جلسه‬ ‫‪80‬‬ ‫برخی کاندیداها عدم اجازه الزم برای حضور در این انتخابات‬ ‫را مطرح کردند و کار به درگیری لفظی کاندیداها با کفاشیان‬ ‫هم کش��یده ش��د‪ .‬کمانه‪ ،‬مدیرکل ورزش و جوانان فارس‬ ‫بررسی درست و نداشتن زمان الزم برای حضور افراد دیگر‬ ‫را بهانه کرد تا کفاش��یان را راضی کند که این انتخابات باید‬ ‫ی که درخواست او از‬ ‫به زمان دیگری موکول ش��ود‪ ،‬اما زمان ‌‬ ‫جانب رئیس فدراسیون رد شد‪ ،‬وی سالن برگزاری انتخابات‬ ‫را ترک کرد‪ .‬کفاشیان رئیس فدراسیون فوتبال که به‌گونه‌ای‬ ‫از قبل با جو حاکم بر این سالن آشنا بود اعالم کرد که برای‬ ‫برگزاری انتخابات آمده اس��ت و اگر اعضا زمان را مناسب‬ ‫برگزاری ای��ن انتخابات نمی‌دانند باید ب��ا رای‌گیری اعالم‬ ‫کنند‪ .‬با این وجود اماانتخابات برگزار ش��د‪ .‬انتخاباتی که در‬ ‫آن حرف وحدیث فراوانی باقی ماند‪ .‬بهتر است که به همان‬ ‫برنامه نود استناد کنیم‪ .‬در صحنه‌های پخش شده مشخص‬ ‫شد که جعفری‪ ،‬مدیرعامل فجرسپاس��ی دو بار رای داده و‬ ‫جالب اینکه با وجود پخش تصاویر مستند‪ ،‬وی ابتدا قاطعانه‬ ‫دو بار رای دادن را رد کرد و کم��ی بعد گفت‪« :‬بعید می‌دانم‬ ‫حاال در مستطیل س��بز رخ می‌نماید‪ .‬از این پس استقالل‬ ‫بسان تمام س��ال‌های دور و نزدیک میان دو قطب حیران‬ ‫اس��ت؛ قطبی که یک پ��ای ثاب��ت آن همانند ده��ه اخیر‬ ‫امیر قلعه‌نویی است که با همان مانیفست و ادبیات خاص‬ ‫که قهرمانی‌های پی در‌پی‌اش س��بب ش��ده تا بخش��ی از‬ ‫همان هواداران روی س��کوها که متعلق به همان طیف از‬ ‫جامعه هس��تند‪ ،‬برای او گریبان چاک دهند‪ ،‬اما قطب تازه‬ ‫بخش دیگر را هدف می‌گیرد‪ .‬همان‌ها که س��ال‌ها یگانه‬ ‫موتیف دلبری‌ش��ان از رن��گ آبی‪ ،‬مش��ت‌های گره کرده‬ ‫فرهاد بود که پیش روی دهانش قرار می‌گرفت و حاال این‬ ‫مشت‌ها قرار است در جبهه‌ای دیگر و روی سکوها نماینده‬ ‫دل‌های آنها باش��د‪ .‬مردی که «ش��اگرد مکتب حجازی»‬ ‫بودن افتخار اوس��ت و می‌خواهد که ای��ن راه را حاال روی‬ ‫نیمکت ادامه دهد‪ .‬دوئل این قطب حاال س��رآغاز داس��تان‬ ‫تازه‌ای در دیباچه آبی‌هاس��ت‪ .‬فصل جدی��د از دوئل‌های‬ ‫‌بی‌پایان‪g .‬‬ ‫دو بار رای داده باش��م!»در ادامه برنامه مشخص شد که از‬ ‫طرف یکی از اعضای مجمع(ترابی) که در مراس��م حضور‬ ‫نداش��ته رای نوشته شده اس��ت‪ .‬برگزار‌کننده مجمع اعالم‬ ‫کرد که‌ترابی در نمازخانه مشغول نماز خواندن است و برگه‬ ‫رای را به نمازخانه بردند‪ ،‬در حال��ی که وی در تماس تلفنی‬ ‫تمام اتفاقات را تکذیب و تاکید کرد که در زمان رای‌گیری در‬ ‫مراسم حضور نداشته و راهی جلسه‌ای دیگر شد‪ .‬بدین ترتیب‬ ‫مشخص شد به اسم وی و بدون اطالعش رای انداخته شده‬ ‫است‪ .‬همچنین هیات ممسنی و باشگاه آبفای خرامه نیز در‬ ‫این رای‌گیری نماینده داشتند در حالی که مسئوالن‌شان از‬ ‫این اتفاق‌بی‌خبر بوده و تاکید کردند نماینده‌ای به انتخابات‬ ‫نفرستاده‌اند!‬ ‫این موارد آن چیزی است که دوربین نود ثبت کرد‪ ،‬آیا‬ ‫هنوز هم انتخابات هیات فوتبال استان فارس اتفاق مهمی‬ ‫‌نیست؟ ‪g‬‬ ‫برنامه نود صحنه هايي را نشان‬ ‫داد كه ثابت مي كرد راي غايبان‬ ‫در انتخابات فارس تاثير گذار بود‬
‫_____‬ ‫قاب‬ ‫مراسم تشییع پیکر مرحوم بهروز مسروری‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫اختتامیهنمایشگاهیادیاران‬ ‫جشنوارهنقاشیپیشگیریازاعتیاد‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫رونمایی از سومین فرش بزرگ دنیا‬ ‫ديـــدار‬ ‫مثلت شماره‪145‬‬ ‫كشفيات پليس آگاهي تهران‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫ابوالفضلپورعرب‬ ‫دکورمختارنامه‬ ‫‪7‬‬ ‫‪8‬‬ ‫نوجوانان ايران جهاني شدند‬ ‫‪81‬‬
‫بازا ر‬ ‫تجلیل از مشتریان کلیدی موسسه مالی و اعتباری مهر‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪145‬‬ ‫همایش تجلیل از مش��تریان کلیدی موسس��ه مالی‬ ‫و اعتباری مه��ر در اس��تان‌های فارس‪ ،‬س��منان و البرز با‬ ‫عنوان «شرکای ماندگار» برگزار شد‪ .‬به گزارش اداره کل‬ ‫روابط‌عمومی موسس��ه مالی و اعتباری مه��ر‪ ،‬در همایش‬ ‫ش��رکای ماندگار اس��تان فارس ک��ه با حض��ور جمعی از‬ ‫سپرده‌گذاران و مسئوالن ارشد استان برگزار شد‪ ،‬غالمرضا‬ ‫نجمی‪ ،‬معاون بازرسی و حسابرس��ی موسسه با بیان اینکه‬ ‫مقام‌معظم‌رهب��ری‪ ،‬دهه چهارم انقالب را دهه پیش��رفت‬ ‫و عدالت نامیده‌اند و اهمیت آن را با نامگذاری س��ال‌های‬ ‫اخیر تحت عناوینی هدفمند‪ ،‬مطرح کرده‌اند‪ ،‬گفت‪« :‬برای‬ ‫اجرایی شدن و تحقق این اهداف همه دستگاه‌های بخش‬ ‫دولتی و خصوصی باید با در پیش گرفتن خط‌مشی اقتصاد‬ ‫مقاومتی در سال تولید‌ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی‬ ‫همسو با سیاست‌های کالن کشور حرکت کنند و موسسه‬ ‫مالی و اعتباری مهر در این راس��تا آمادگی دارد منابع مالی‬ ‫هر استان را به طرح‌های دارای توجیه اقتصادی و بازدهی‬ ‫مناس��ب همان اس��تان اختصاص دهد‪ ».‬نجم��ی‌افزود‪:‬‬ ‫«اقتصاد مقاومتی اقتصادی انفعالی نیست‪ ،‬بلکه اقتصادی‬ ‫پویا و پیشرو جهت رشد و پیش��رفت است که برای تحقق‬ ‫آن باید به جوانب فرهنگی و سیاسی اقتصاد نیز توجه شود‪.‬‬ ‫همانطور که مقام‌معظم‌رهبری در راس��تای بهبود فرهنگ‬ ‫اقتصادی‪ ،‬یکی از س��الهای اخیر را س��ال اص�لاح الگوی‬ ‫مصرف نام نهادند‪ ».‬مختار هنرمند‪ ،‬مدیرکل شعب استان‬ ‫فارس نیز در ادامه مراسم‪ ،‬میزان رشد منابع در استان فارس‬ ‫از سال ‪ 86‬تا نیمه اول س��ال جاری را ‪ 1306‬درصد اعالم‬ ‫کرد و گفت‪« :‬مجموعه مهر در اس��تان‌‌فارس با دارا بودن‬ ‫‪ 9‬درصد از منابع اس��تان و با جذب ‪ 11‬ه��زار و‪ 350‬میلیارد‬ ‫ریال‪ ،‬رتبه پنجم بازار پولی اس��تان را در می��ان بانک‌ها و‬ ‫موسس��ات مالی به خود اختصاص داده است‪ ».‬وی تعداد‬ ‫وام‌های قرض‌الحس��نه ارائه شده توس��ط موسسه مهر در‬ ‫اس��تان فارس را ‪ 67‬هزار فقره اعالم کرد و افزود‪« :‬میزان‬ ‫پرداخت تسهیالت به مشتریان از سال ‪ 86‬تاکنون یکهزار‬ ‫و ‪ 43‬درصد رشد داشته و امسال نیز آمادگی داریم تا با ارائه‬ ‫تس��هیالت به صنعتگران و تولید‌کنندگان داخلی همراستا‬ ‫با ش��عار س��ال حرکت کنیم‪ ».‬در همایش دیگ��ری که در‬ ‫استان سمنان برگزار ش��د‪ ،‬جدیدی‪ ،‬مدیرکل شعب استان‬ ‫سمنان در این مراس��م با بیان اینکه اس��تان سمنان از ‪12‬‬ ‫شعبه و ‪ 130‬هزار مش��تری برخوردار اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬این‬ ‫موسسه با داشتن ‪‌3‬هزار و دویست و یک میلیارد ریال منابع‪،‬‬ ‫‪ 18‬درصد از سهم بازار پولی استان را در اختیار دارد و قصد‬ ‫دارد با پایبندی به اخالق اسالمی‪ ،‬التزام عملی به بانکداری‬ ‫بدون ربا‪ ،‬توجه به نیاز مش��تری و به‌کارگیری سرمایه‌های‬ ‫مردمی‪ ،‬به نوبه خود در اقتصاد کشور مثمر‌ثمر باشد‪ ».‬وی‬ ‫آموزش اصول بانکداری اس�لامی به میزان ‪ 296‬هزار نفر‬ ‫ساعت به کارکنان استان را از جمله اقدامات صورت‌گرفته‬ ‫در راستای پیاده‌سازی اهداف تعریف‌ش��ده موسسه برای‬ ‫اجرای بانک��داری بدون ربا دانس��ت و خاطر‌نش��ان کرد‪:‬‬ ‫«هم‌اکنون مجموعه‌ای از پژوهش‌هایی که در کمیته فقهی‬ ‫و بانکداری اس�لامی موسس��ه مهر انجام شده‪ ،‬به‌صورت‬ ‫عملی و پایلوت در مجموعه پیاده‌سازی شده است‪ ».‬هادی‬ ‫بهنود‪ ،‬معاون طرح و توس��عه موسسه نیز در این همایش با‬ ‫بیان بخشی از فعالیت‌ها و عملکرد موسسه مالی و اعتباری‬ ‫مدیرعامل شرکت مخابرات ایران‬ ‫خدمات‌رسانی به مشتریان همراه‌اول متمرکز می‌شود‬ ‫مدیرعام��ل ش��رکت مخاب��رات ای��ران گف��ت‪:‬‬ ‫«خدمات‌رس��انی به مش��تریان تلفن همراه‌اول متمرکز‬ ‫می‌ش��ود‪ ».‬پور‌رنجبر افزود‪« :‬پیش از این مشتریان تلفن‬ ‫همراه برای دریافت خدمات از جمل��ه تعویض و گرفتن‬ ‫سیم‌کارت باید به بخش‌های مختلف مراجعه می‌کردند‬ ‫که با متمرکز شدن امور مشتریان‪ ،‬خدمات‌رسانی آسانتر‬ ‫می‌ش��ود‪ ».‬وي گفت‪« :‬همچنین با هدف رس��یدگی به‬ ‫نیازهای مشتری‪ ،‬ساختار سازمانی معاونت کسب و کار در ش��رکت مخابرات ایران راه‌اندازی‬ ‫می‌ش��ود‪ ».‬مدیرعامل ش��رکت مخابرات ایران افزود‪« :‬این معاونت اکنون در استان سیستان‬ ‫و بلوچستان راه‌اندازی شده و باتوجه به ظرفیت‌های هر اس��تان در بقیه استان‌های کشور هم‬ ‫راه‌اندازی می‌شود‪ ».‬پوررنجبر گفت‪« :‬بیش از ‪‌90‬درصد جاده‌های کشور زیر پوشش تلفن همراه‬ ‫اول است و نقاط باقیمانده‪ ،‬بدون برق یا صعب‌العبور است‪ ».‬وی افزود‪« :‬تا پایان امسال با نصب‬ ‫تجهیزات زیرساختی و راه‌اندازی شبکه‌های پیشرفته و افزایش پهنای باند وسیع در هرمزگان‪،‬‬ ‫عالوه بر باال رفتن حجم اطالعات‪ ،‬کیفیت شبکه نیز افزایش می‌یابد‪ ».‬در این مراسم از خدمات‬ ‫‌تراکمه قدردانی و میرطبا به‌عنوان مدیرعامل شرکت مخابرات هرمزگان معرفی شد‪ .‬استاندار‬ ‫هرمزگان هم در این مراسم گفت‪« :‬با‌وجود تالش‌های فراوان‪ ،‬شرق استان از کمترین امکانات‬ ‫ارتباطی برخوردار اس��ت‪ ».‬عزیزی افزود‪« :‬جاده‌های هرمزگان اهمیت راهبری دارد و نیازمند‬ ‫خدمات مطلوب ارتباطی است وی افزایش سرعت اینترنت را در هرمزگان خواستار شد‪g .‬‬ ‫‪82‬‬ ‫مهر از ایجاد ‪ 800‬ش��عبه و باجه در ‪ 400‬نقطه کش��ور خبر‬ ‫داد و گفت‪« :‬این موسس��ه با برخورداری از ‪ 9‬میلیون و‪270‬‬ ‫هزار مشتری و دارا بودن ‪ 211‬هزار میلیارد ریال منابع‪ ،‬سهم‬ ‫بزرگی از بازار پولی کشور را در اختیار دارد‪ ».‬بهنود در ادامه‪،‬‬ ‫مشتریان موسس��ه مهر را به‌عنوان سرمایه اصلی مجموعه‬ ‫دانس��ت و افزود‪« :‬هدف از ایجاد باشگاه مشتریان کلیدی‪،‬‬ ‫ارتقاي مقام و ش��أن مش��تریان و ارائه خدم��ات مطلوب و‬ ‫مناسب به آنها‪ ،‬تقویت فرهنگ مش��تری‌مداری و شناخت‬ ‫و درک واقعی از نیازها و انتظارات آنهاس��ت‪ ».‬همچنین در‬ ‫همایش ش��رکای ماندگار اس��تان البرز‪ ،‬موسوی‪ ،‬مدیرکل‬ ‫ش��عب اس��تان گفت‪« :‬همایش ش��رکای ماندگار با هدف‬ ‫قدردانی از سرمایه‌گذاران و س��پرده‌گذارانی برگزار شده که‬ ‫از میان بیش از ‪ 20‬بانک و موسس��ه مالی‪ ،‬موسس��ه مهر را‬ ‫انتخاب کرده و به‌عنوان امین و ش��ریک خود پذیرفته‌‌اند‪».‬‬ ‫موس��وی با بیان اینکه مجموعه مهر نیز همواره در تالش‬ ‫اس��ت تا با ارتقاي محصوالت و خدمات خود پاسخ درخور‬ ‫توجهی به اعتماد و اطمینان س��پرده‌گذاران دهد‪ ،‬ادامه داد‪:‬‬ ‫«این مجموعه در جهت حمایت از س��پرده‌گذاران و ایجاد‬ ‫بازدهی مناسب برای پرداخت س��ود به مشتریان با نزدیک‬ ‫به ‪ 30‬هزار میلیارد ریال س��رمایه‌گذاری‪ ،‬س��هام بسیاری‬ ‫از ش��رکت‌های معتبر کش��ور را در اختیار دارد که پشتوانه‬ ‫بسیار بزرگی برای حضور موسسه در بازار سرمایه محسوب‬ ‫می‌شود‪».‬دکتر حسینی‪ ،‬مش��اور معاونت اعتبارات و تجهیز‬ ‫منابع موسسه نیز در این همایش گفت‪« :‬موسس ‌ه مهر که در‬ ‫ابتدا تحت عنوان صندوق قرض‌الحسنه فعالیت خود را آغاز‬ ‫کرد‪ ،‬خوشبختانه در حال حاضر دستاوردها و پیشرفت‌های‬ ‫چشم‌گیری داشته است به‌صورتی که در سال گذشته جزو‬ ‫‪ 5‬بنگاه مطرح اقتصادی کشور بوده است‪ ».‬عزیز اکبریان‪،‬‬ ‫نماینده مردم کرج و اشتهارد در مجلس شورای‌اسالمی نیز‬ ‫در نشست خبری در حاشیه این مراسم در استان البرز گفت‪:‬‬ ‫«یکی از ویژگی‌هایی که موسسه مالی و اعتباری مهر را از‬ ‫سایر بنگاه‌های اقتصادی مشابه آن متمایز می‌کند ارزشی‬ ‫و انقالبی بودن این مجموعه اس��ت که این شاخصه سطح‬ ‫توقعات و انتظارات را از این موسس��ه باال برده است‪ .‬امروز‬ ‫که در شرایط تحریم به‌س��ر می‌بریم و قدرت‌های زورگوی‬ ‫دنیا به‌دنبال این هستند که با تحریم نفت و بانک مرکزی و‬ ‫با ایجاد بحران اقتصادی کشور را در تنگنا قرار دهند‪ ،‬باید با‬ ‫کمک یکدیگر و با تکیه بر اقتصاد داخلی و تولید‌ملی از این‬ ‫بزنگاه سخت تاریخی با موفقیت و سربلندی عبور کنیم‪g».‬‬ ‫قدرت اهلل شریفی اعالم کرد‬ ‫آمادگی بانک مسکن آذربایجان‌شرقی برای حمایت از زلزله‌زدگان‬ ‫قدرت اهلل ش��ریفی مدیرعامل بانک مسكن اعالم‬ ‫كرد‪« :‬از ابتدای حادثه زلزله در آذربايجان شرقي به اتفاق‬ ‫مس��ئوالن در منطقه حض��ور پیدا کردی��م و تصمیمات‬ ‫خوبی در این زمینه گرفته ش��د‪ ».‬ش��ریفی تصریح کرد‪‌:‬‬ ‫«بانک مس��کن برای اح��داث ‪‌20‬هزار واحد مس��کونی‬ ‫روس��تایی‪ 50 ،‬درصد تس��هیالت اختصاص یافته را که‬ ‫مبلغی بالغ بر ‪‌1400‬میلیارد ریال اس��ت‪ ،‬به‌صورت یکجا‬ ‫در اختیار بنیاد‌مسکن قرار داده است تا از این طریق این بنیاد هر‌چه سریع‌تر‪ ،‬مصالح مورد نیاز‬ ‫برای ساخت مسکن روس��تایی را بدون فوت وقت تهیه کند‪ ».‬مدیرعامل بانک‌مسکن ادامه‬ ‫داد‪« :‬عالوه بر ‪ 12‬و نیم میلیون تومان تسهیالت مسکن روستایی‪ ،‬بانک‌مسکن مبلغ یک و‬ ‫نیم میلیون تومان وام قرض‌الحسنه به روس��تاییان زلزله زده پرداخت می‌نماید تا هموطنان‬ ‫تو‌ساز نداشته باشند‪ ».‬وی از اعطای تسهیالت در قالب‌مسکن‬ ‫آسیب‌دیده‪ ،‬مشکلی برای ساخ ‌‬ ‫مهر و تعمیرات برای واحدهای مسکونی آسیب دیده شهری خبر داد و گفت‪« :‬بانک مسکن‬ ‫برای ساخت و تعمیرات ‪‌10‬هزار واحد مسکونی شهری تسهیالت پرداخت خواهد کرد که این‬ ‫تسهیالت برای واحدهای کاملا تخریب شده‪ ،‬مبلغ ‪‌20‬میلیون تومان در قالب مسکن مهر و‬ ‫برای تعمیرات واحدهای آسیب‌‌دیده که نیاز به مرمت و تعمیرات دارند تا سقف مبلغ ‪‌5‬میلیون‬ ‫تومان در قالب جعاله خواهد بود که با مراجعه به شعب بانک‌مسکن در استان آذربایجان‌شرقی‪،‬‬ ‫پرداخت این تسهیالت تحقق پیدا خواهد کرد‪g».‬‬
‫ضرورت‌ها و چالش‌های پیش‌روی رجاء برای‬ ‫افزایش قیمت بلیت‌ها‬ ‫جواد حبیبی‬ ‫انتقال وجه سه‌طرفه از خودپردازهای بانک‌گردشگری‬ ‫خودپردازهای بانک گردشگری از این پس قادر به‬ ‫انجام خدمات انتقال وجه سه‌طرفه در بستر شتاب خواهند‬ ‫بود‪ .‬به گزارش روابط‌عمومی بانک گردشگری‪ ،‬به‌دنبال‬ ‫تجهی��ز خودپردازها به ای��ن سیس��تم‪ ،‬مراجعه‌کنندگان‬ ‫به خودپردازه��ای بانک گردش��گری می‌توانند از کارت‬ ‫صادر‌شده توسط هریک از بانک‌های عضو شبکه شتاب‬ ‫به هر ی��ک از کارت‌های دیگر در این ش��بکه‪ ،‬پول واریز‬ ‫کنند‪ .‬الزم به ذکر است که تا پیش از این‪ ،‬برای انتقال وجه از خودپردازها‪ ،‬الزم بود که دو رکن از‬ ‫سه‌رکن انتقال وجه‪ ،‬یعنی «کارت مبدا‪ ،‬کارت مقصد و خودپرداز» از یک بانک باشند که با این‬ ‫فناوری جدید‪ ،‬عملیات انتقال وجه تسهیل خواهد شد‪ .‬بر‌اساس این گزارش‪ ،‬بانک‌گردشگری‬ ‫جزو معدود بانک‌هایی است که خودپردازهای خود را به این سیستم تجهیز کرد ‌ه است‪g .‬‬ ‫اعطای تسهیالت به دفاتر خدمات الکترونیک توسط بانک‌رفاه‬ ‫دفاتر خدمات الکترونیک اعم از دفاتر خدمات الکترونیک ش��هر‪ ،‬انتظامی‌(پلیس‪)10+‬‬ ‫و دفاتر پیشخوان دولت و بخش عمومی و غیر‌دولتی کش��ور می‌توانند برای تهیه تجهیزات‬ ‫مورد نیاز و مرتبط با موضوع فعالیت خود از بانک‌‌رفاه تسهیالت مالی دریافت کنند‪ .‬به گزارش‬ ‫روابط‌عمومی بانک رفاه؛ این بانک باتوجه به نقش بارز دفاتر خدمات الکترونیک در تحقق شعار‬ ‫دولت الکترونیک و همچنین ارتقاي سطح خدمت‌رسانی به عموم جامعه و کاهش مراجعات‬ ‫مکرر ایش��ان به دس��تگاه‌ها و س��ازمان‌های دولتی‪ ،‬برای تهیه و تامین تجهیزات مربوطه و‬ ‫تس��هیالت مالی حداکثر به میزان ‪‌80‬درصد ارزش تجهیزات مورد نی��از در دفاتر موصوف تا‬ ‫سقف ‪ 500‬میلیون ریال اعطاء می‌کند‪ .‬مدت اجرای این طرح تا تاریخ هشتم آذرماه سال‌جاری‬ ‫خواهد بود و متقاضیان برای دریافت اطالعات بیشتر می‌توانند به پایگاه اطالع‌رسانی بانک‬ ‫به نشانی ‪ www.refah-bank.ir‬مراجعه یا با مرکز اطالع رسانی و پاسخگویی بانک‌رفاه‬ ‫به شماره ‪ 8525‬تماس بگیرند‪g .‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪145‬‬ ‫خصوصی‌س��ازی یکی از تدابیری اس��ت که دولت‌ها‬ ‫در بس��یاری از کش��ورهای جهان برای انجام اصالحات در‬ ‫اقتصاد و نظام اداری کش��ورهای خود به اج��را درمی‌آورند‪.‬‬ ‫خصوصی‌س��ازی و واگذاری بخش��ی از فعالیت‌های بخش‬ ‫دولتی به بخش غیر‌دولتی با ه��دف افزایش کارآیی فعالیت‬ ‫واحدهای اقتصادی از جمله مباحثی بوده که از دهه‌های اخیر‬ ‫به‌طور جدی مورد توجه تاثیر‌گذاران اقتصادی جوامع مختلف‬ ‫بوده است‪ ،‬اما در کشورهای کمتر توسعه‌یافته به‌دلیل مشکالت‬ ‫ساختار اقتصاد این کشورها از جمله ضعف بخش خصوصی‪،‬‬ ‫انحراف از اهداف واقعی خصوصی‌س��ازی‪ ،‬فق��دان قوانین و‬ ‫مقررات تس��هیل‌کننده بخش خصوصی‪ ،‬توسعه ناهمگون‬ ‫بخش‌های مختلفاقتصادیدراینکشورها‪،‬مشکالتمربوط‬ ‫به بازار سرمایه‪ ،‬امنیت سرمایه‌گذاری و‪ ....‬نتایج اجرای سیاست‬ ‫خصوصی‌سازی شفاف و مشخص نیس��ت‪ .‬بنابراین در‌نظر‬ ‫نگرفتن عوامل شناخت شرایط حاکم بر واگذاری‌ها و تاثیرات‬ ‫آن برای به انجام رس��یدن نوآوری‌ها منجر به اضافه ش��دن‬ ‫مشکالت ارائه خدمات‌دهی مناسب‪ ،‬افزایش نارضایتی‌ها و‪...‬‬ ‫در بخش‌های واگذار شده‪ ،‬به خصوص بخش ریلی می‌گردد‪.‬‬ ‫شرکت قطارهای مسافری رجاء تا پیش از واگذاری به سازمان‬ ‫تامین‌اجتماعی به‌عنوان بخش مسافری راه‌آهن ج‪.‬ا‪.‬ا‪ ،‬توانسته‬ ‫بوده در مدت زمان کوتاهی از تاس��یس‪ ،‬با اس��تفاده بهینه از‬ ‫امکانات‪ ،‬ضمن ارتقاي رشد کمی و کیفی این بخش‪ ،‬نسبت‬ ‫به بهبود مستمر و افزایش کارآیی و ارائه خدمات مطلوب در‬ ‫لو‌نقل ریلی مسافری‬ ‫راستای گسترش بخش مسافری حم ‌‬ ‫گام‌های بلندی بردارد‪ .‬با واگذاری شرکت قطارهای مسافری‬ ‫رجاء از سوی دولت به سازمان تامین‌اجتماعی بابت رد دیون‬ ‫و کاهش سطح اختیارات این شرکت با طرح تفکیک وظایف‬ ‫حاکمیتی و انتقال این وظایف به راه‌آه��ن‪ ،‬روند حاکم دچار‬ ‫دستخوش تغییراتی گردید‪ .‬دولت قبل از واگذاری شرکت رجاء‪،‬‬ ‫بابت ثابت نگه داشتن قیمت بلیت قطار‪ ،‬کمک‌هایی را در قالب‬ ‫یارانه به این شرکت پرداخت می‌کرد که باتوجه به‌خصوصی‬ ‫ش��دن ش��رکت رجاء و قطع کمک‌های مص��وب یارانه‌ای‪،‬‬ ‫تداوم خدمات‌رس��انی به مس��افرین بدون توجه به تغییرات‬ ‫صورت‌گرفته و اعمال مکانیزم‌های متناسب با این تغییرات‪،‬‬ ‫رجاء را در طی مسیر قبلی با چالش‌ها و مشکالت عدیده‌ای‬ ‫مواجه کرد‪ .‬باید توجه داشت که حیات شرکت‌های خصوصی‬ ‫فعال در بخش ریلی از جمله شرکت رجاء که همچنان برنامه‬ ‫حرکت قطارها و قیمت‌هایش تکلیفی است و بخشی از وظایف‬ ‫حاکمیت را بر‌اساس ابالغ‌ها (خدمات‌دهی در برخی مسیرها‬ ‫به ویژه قطارهای محلی‪ ،‬حومه‌ای و‪ ...‬که زیان زیادی را بر این‬ ‫شرکت تحمیل می‌کند ) بر دوش می‌کشد‪ ،‬منوط به پرداخت‬ ‫یارانه از سوی دولت یا واقعی‌سازی قیمت بلیت‌هاست‪ .‬ذکر این‬ ‫نکته ضروری است که قیمت بلیت قطارهای مسافری رجاء‬ ‫(با توجه به دولتی بودن تا پیش از این) براساس سیاست دولت‬ ‫مبنی‌بر حمایت از اقشار کم‌درآمد جامعه تا ابتدای تیرماه ‪1390‬‬ ‫هیچ‌گونه افزایشی نداشت‪ .‬بر‌اساس ماده ‪ 9‬قانون دسترسی‬ ‫آزاد به شبکه ریلی‪ ،‬شرکت‌های مسافری ریلی می‌توانند قیمت‬ ‫بلیت خود را رقابتی کنند‪ .‬باید توجه داشت که همه ساله نرخ‬ ‫تورم در کشور محاسبه و اعالم می‌ش��ود و بر‌اساس آن نرخ‬ ‫خدمات نیز تغییر پیدا می‌کند‪ .‬به‌همین منظور نیز نرخ برخی‬ ‫از خدمات آشکار و پنهان که در قطارها ارائه می‌شود (همانند‪:‬‬ ‫آب‌معدنی‪ ،‬غذا‪ ،‬پتو و ملحفه‪ ،‬بیمه و از همه مهمتر هزینه‌های‬ ‫تعمیر و نگهداری واگن‌ها‪ ،‬تهیه قطعات یدکی‪ ،‬سوخت و‪ )...‬نیز‬ ‫باید متناسب با نرخ تورم تغییر یابد‪ .‬مطابق بر گزارشات موجود‬ ‫لو‌نقل (درون شهری و‬ ‫اگر مقایسه‌ای بین سایر وسایل حم ‌‬ ‫برون‌شهری) با قطار را داشته باش��یم‪ ،‬شاهد خواهیم بود که‬ ‫قیمت بلیت قطار در مقایسه با هزینه‌های مربوطه بسیار ناچیز‬ ‫است‪( .‬مثال‪ :‬اگر قیمت کرایه تاکس��ی یا اتوبوس را با قیمت‬ ‫بلیت قطار از ایس��تگاه راه‌آهن تهران تا هریک از شهرها را با‬ ‫هم مقایسه کنیم‪ ،‬شاهد هستیم که قیمت بلیت قطار از قیمت‬ ‫بلیت اتوبوس و تاکسی کمتر است‪ ،‬در حالی‌که هزینه تمام‌شده‬ ‫قیمت بلیت قطار با احتساب قیمت کشنده یا لکوموتیو و سایر‬ ‫هزینه‌های مربوطه اعم از استهالک‪ ،‬تعمیرات‪ ،‬قطعات یدکی‪،‬‬ ‫راهبری و‪ ...‬بسیار بیشتر بوده‪ ،‬مضاف بر اینکه قطار در مقایسه‬ ‫با سایر وس��ایل نقلیه یک وس��یله‌ای ایمن و راحت است‪ ).‬از‬ ‫ت قطارهای محل��ی (به‌عنوان مثال‪:‬‬ ‫س��وی دیگر قیمت بلی ‌‬ ‫تهران – پیشوا – ورامین ) با ظرفیت جابه‌جایی باالی و حجم‬ ‫جابه‌جایی کم مسافر (یکسر خالی بودن قطار ) و هزینه‌های‬ ‫تحمیل‌شده ناشی از مصرف سوخت‪ ،‬نیروی کشش‪ ،‬نیروی‬ ‫انسانی و هزینه‌های تعمیراتی‪ ...‬چه توجیهی می‌تواند داشته‬ ‫باشد‪ ،‬حال آنکه به گفته مدیرعامل رجاء‪ ،‬قیمت بلیت قطارهای‬ ‫شهر‌بازی با مسافت مشخص برای استفاده‌کنندگان آن بسیار‬ ‫بیش��تر از این مبالغ اس��ت‪ .‬یادمان نرود که با هدفمند کردن‬ ‫یارانه‌ها قرار بود قیمت‌ها نیز هدفمند شود ولی موضوع قیمت‬ ‫بلیت قطار تاکنون هدفمند نشده و اگر با این روند پیش برود‬ ‫قطعا خدمات‌دهی در بخش مسافری ریلی به‌ویژه قطارهای‬ ‫رجاء (به‌عنوان بزرگ‌ترین ش��رکت مس��افری ریلی با سهم‬ ‫حدود ‪‌70‬درص��دی در جابه‌جایی) که قیمت‌ه��ای بلیت آن‬ ‫پایین‌تر از سایر شرکت‌های مس��افری ریلی است‪ ،‬با مشکل‬ ‫مواجه خواهد شد‪g.‬‬ ‫رتبه برتر پست‌‌بانک در توسعه دولت الکترونیک‬ ‫دکتر تقی‌پور‪ ،‬وزیر ارتباط��ات و فناوری اطالعات از‬ ‫زحمات و تالش‌های ارزنده مدیران و کارکنان پست‌بانک‬ ‫ایران به‌‌خاطر کسب رتبه برتر توس��عه دولت الکترونیک‬ ‫تقدیر و تش��کر کرد‪ .‬این بانک در راس��تای تحقق اهداف‬ ‫نظام مقدس جمهوری اسالمی ایران و دولت خدمتگزار و‬ ‫با ایجاد بسترهای الزم جهت اجرای بانکداری الکترونیکی‬ ‫در روستاها و نقاط محروم کش��ور به‌ویژه در استان کرمان‬ ‫به‌عنوان دستگاه برتر توسعه دولت الکترونیک این استان برگزیده شد‪ .‬بنابراین گزارش؛عملکرد‬ ‫مطلوب پس��ت بانک‌در اجرای بانکداری الکترونیک در ‪۱۴‬هزار دفترخدمات بانکی ش��هری و‬ ‫ش ترددهای غیرضروری و هزینه‌های عمومی‬ ‫روستایی و فراهم کردن دسترسی عمومی‪ ،‬کاه ‌‬ ‫هموطنان‪ ،‬ایجاد رفاه و سهولت دریافت خدمات برای آنان از مهمترین دالیل انتخاب پست‌بانک‬ ‫به‌عنوان برترین دستگاه استان کرمان در میان ‪ ۸۰‬دستگاه در پانزدهمین جشنواره شهید رجایی‬ ‫است‪ .‬گفتنی است؛پیش از این پست‌بانک ایران در همین راستا موفق به اخذ لوح تقدیر و مدال‬ ‫افتخار از سومین کنگره نوآوران فناوری‪ IT ،‬و انفورماتیک (‪ )ITEC۲۰۱۲‬شده بود‪g .‬‬ ‫ی خبرنگاران به بانک مرکزی برای دریافت وام مسکن‬ ‫اعالم اسام ‌‬ ‫مدی��رکل مطبوع��ات و خبرگزاری‌ه��ای داخل��ی وزارت ارش��اد گف��ت‪« :‬فهرس��ت‬ ‫اس��امی‌خبرنگاران واجد ش��رایط دریافت وام مس��کن به بانک‌مرکزی ارس��ال شد‪ ».‬پدرام‬ ‫پاک‌آیین درباره آخرین وضعیت وام مس��کن خبرنگاران اظهار داش��ت‪« :‬فهرس��ت اسامی‬ ‫‌خبرنگاران واجد‌شرایط دریافت وام مس��کن خبرنگاران به بانک مرکزی ارسال شده است و‬ ‫بانک‌مرکزی با تعیین بانک عامل نس��بت به پرداخت این تسهیالت اقدام خواهد کرد‪ ».‬وی‬ ‫گفت‪« :‬باتوجه به اینکه پنج‌هزار ظرفیت برای دریافت این وام در‌نظر گرفته ش��ده بود‪ ،‬همه‬ ‫خبرنگاران و روزنامه‌نگاران متاهل و مجرد که مدارک خواسته شده را از طریق سامانه سمان‬ ‫ارسال کرده بودند‪ ،‬مشمول دریافت این وام شده‌اند‪g ».‬‬ ‫‪83‬‬
‫مدیرعامل گروه صنعتی ایران خودرو اعالم كرد‬ ‫بومی‌سازی مغز هوشمند موتور توسط متخصصان‬ ‫با تالش مختصص��ان ایران‌خودرو ب��رای اولین بار‬ ‫درکشور‪ ،‬مغز هوش��مند موتور که از پیچیده‌ترین فناوری‬ ‫روز دنیا برخوردار است‪ ،‬در سال تولید ملی‪ ،‬حمایت از کار و‬ ‫سرمایه ایرانی بومی‌سازی ش��د‪ .‬مهندس جواد نجم‌الدین‪،‬‬ ‫مدیرعامل گ��روه صنعتی ایران‌خودرو با بی��ان این مطلب‬ ‫گفت‪« :‬الکترونیک روزبه روز نق��ش مهمتری در قطعات‬ ‫خودرو ایف��ا می‌کند و رش��د این بخش درس��ال‌های اخیر‬ ‫با ش��تاب روز‌افزونی در جری��ان بوده اس��ت‪ ».‬وی افزود‪:‬‬ ‫«ایران‌خودرو نیز به‌کارگیری سیستم‌های نوین الکترونیک‬ ‫در خودرو‌ه��ای جدید را در دس��تورکار قرار داده اس��ت‪».‬‬ ‫مهن��دس نجم‌الدین تاکید کرد‪« :‬در ده��ه آینده ‪‌80‬درصد‬ ‫نوآوری‌ه��ای خودرو در ح��وزه الکترونیک اتف��اق خواهد‬ ‫افتاد و در عی��ن حال کاربرد‌ه��ای الکترونیک در خودرو‌ها‬ ‫به‌تدریج از اختیاری بودن انتخاب آن از سوی مشتریان به‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪145‬‬ ‫یکه‌‌تازی سمند در بیروت‬ ‫محمدحسن گرمان خبر داد‬ ‫مس��ئوالن لبنانی در دیدار از ایران‌خودرو خواهان عرضه بیشتر محصوالت این شرکت‬ ‫در بازار کشورشان ش��دند‪ .‬در این دیدار محمد‌س��عید الخنسا‪ ،‬ش��هردار بیروت‪ ،‬سطح فناوری‬ ‫محصوالت و سیستم‌های تولید ایران‌خودرو را مورد س��تایش قرار داد و پیش‌بینی کرد تا چند‬ ‫سال آینده ایران‌خودرو حضور گسترده‌تری در بازار جهانی خواهد داشت‪ .‬وی خواهان افزایش‬ ‫تولید ایران‌خودرو شد تا عالوه بر تامین نیاز بازار داخل‪ ،‬به سایر کشورها نیز محصوالت بیشتری‬ ‫صادر کند‪ .‬الخنسا با اشاره به موفقیت محصوالت کره‌ای و دیگر کشورها در بازار خودروی لبنان‪،‬‬ ‫تبلیغات را عامل مهمی‌در این موفقیت دانس��ت و گفت‪« :‬خودروهای کره‌ای از نظر کیفیت از‬ ‫محصوالت ایران‌خودرو باالتر نیست اما به‌دلیل تبلیغات گسترده‪ ،‬مشتریان بسیاری در بازار لبنان‬ ‫دارند‪ ».‬شهردار بیروت مشکالت اقتصادی اروپا را فرصتی برای ایران‌خودرو دانست تا در بازارهای‬ ‫جهانی محصوالت خود را بیشتر عرضه کند‪ ».‬حسن سعید جشی‪ ،‬مدیر بازسازی مناطق جنوب‬ ‫لبنان نیز در دیدار از ایران‌خودرو ضمن اظهار‌شگفتی از تیراژ و تنوع محصوالت ایران‌خودرو اظهار‬ ‫داشت‪« :‬خودروهای اسپرت و دارای تزیینات اضافی شانس بیشتری برای موفقیت در بازار لبنان‬ ‫دارد‪ ».‬وی افزود‪« :‬لبنان چهار‌میلیون نفر جمعیت و یک میلیون و ‪ 200‬هزاردستگاه یعنی برای‬ ‫هر دوونیم نفر یک دستگاه خودرو دارد و این نسبت در بیروت یک به یک است‪ ».‬مدیر بازسازی‬ ‫مناطق جنوب لبنان‪ ،‬بازار کشورش را کوچک اما بسیار رقابتی توصیف کرد و گفت‪« :‬تبلیغ در این‬ ‫بازار خیلی مهم است‪ ».‬وی تاکید کرد‪« :‬در لبنان هم سمند هست و هم برخی مدل‌های کیا‪ ،‬در‬ ‫حالی که کیفیت سمند باالتر است ولی قیمت محصوالت کیا دو‌برابر سمند است‪g».‬‬ ‫معاون بازاریابی و فروش گروه خودروس��ازی سایپا‬ ‫از عرضه بدون توق��ف محصوالت تولیدی ای��ن گروه در‬ ‫نمایندگی‌های سایپا خبر داد و گفت‪« :‬پیش‌فروش و فروش‬ ‫محصوالت گروه خودروسازی سایپا در تمامی‌نمایندگی‌های‬ ‫مجاز فروش در حال انجام اس��ت‪ ».‬محمدحس��ن گرمان‬ ‫اظهار‌داشت‪« :‬با‌وجود افزایش شدید هزینه‌های مربوط به‬ ‫تولید خودرو در کش��ور و باالرفتن ن��رخ ارز‪ ،‬پیش‌فروش و‬ ‫فروش محصوالت گروه خودروسازی سایپا با قیمت مصوب سازمان حمایت از مصرف‌کننده و‬ ‫بدون هرگونه وقفه در نمایندگی‌های سایپا ادامه دارد‪ ».‬وی افزود‪« :‬گروه خودروسازی سایپا تامین‬ ‫نیاز مشتریان و پاسخگویی مداوم به نیاز بازار را وظیفه خود دانسته و رضایت مشتریان در خدمات‬ ‫فروش و پس از فروش را همواره مدنظر قرار داده است‪ ».‬وی خاطرنشان کرد‪« :‬همانطور که در‬ ‫اخبار هفته گذشته اعالم شد پیش فروش محصوالت سایپا ‪ ،111‬سایپا ‪ ،131‬سایپا ‪ ،132‬سایپا ‪141‬‬ ‫و تیبا به صورت گسترده در نمایندگی‌های مجاز سایپا انجام می‌شود که تاکنون استقبال گسترده‌ای‬ ‫از آن صورت گرفته است‪».‬معاون بازاریابی و فروش گروه خودروسازی سایپا در خاتمه تصریح کرد‪:‬‬ ‫«با‌وجود اعالم خودروسازان مبنی بر افزایش هزینه‌های تولید و لزوم بازنگری در قیمت‌های فعلی‪،‬‬ ‫گروه خودروسازی سایپا فروش محصوالت خود را بدون وقفه ادامه داده است‪g».‬‬ ‫نمکین ‌‪ ،‬مدیرعامل ایساکو شد‬ ‫طی حکم��ی‌از س��وی مهن��دس ج��واد نجم‌الدین‪،‬‬ ‫ی نمکین به‌عنوان‬ ‫مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو‪ ،‬عل ‌‬ ‫مدیرعامل و عض��و هیات‌مدیره ش��رکت خدم��ات پس از‬ ‫فروش ایران خودرو (ایساکو) منصوب شد‪ .‬مهندس میرجواد‬ ‫سلیمانی‪ ،‬قائم‌مقام مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو در‬ ‫مراسم معارفه مدیرعامل شرکت خدمات پس از فروش ایران‬ ‫خودرو (ایساکو) افزود‪« :‬شرکت ایس��اکو در چند سال اخیر‬ ‫موفقیت‌های خوبی کس��ب کرده و امید می‌رود با مدیریت‬ ‫جدید این روند از سرعت و شتاب بیش��تری برخودار شود‪».‬‬ ‫قائم‌مقام مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو شرکت ایساکو‬ ‫را یکی از شرکت‌های تاثیرگذار گروه دانست و گفت‪« :‬این‬ ‫شرکت به‌عنوان سوپاپ اطمینان ایران‌خودرو عمل می‌کند‪».‬‬ ‫‪84‬‬ ‫استاندارد تبدیل شده است‪ ».‬وی تصریح کرد‪« :‬بیشترین‬ ‫کاربرد‌های الکترو‌‌نیک خودرو در بخش ایمنی متمرکز است‬ ‫و ایران‌خودرو در این زمینه سرمایه‌گذاری‌های خوبی انجام‬ ‫داده است‪ ».‬مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو از حمایت‬ ‫و کمک به توسعه فناوری الکترونیک در بخش قطعه‌سازی‬ ‫خبرداد و اظهارداش��ت‪« :‬از دانش��گاه‌ها انتظ��ار می‌رود به‬ ‫گسترش تحقیق و توس��عه در زمینه برق و الکترونیک در‬ ‫صنعت به‌‌ویژه صنعت خ��ودرو بپردازند‪ ».‬وی با اش��اره به‬ ‫اینکه موتور تی یو‪ 5‬نصب شده رویرانا کاملا ساخت داخل‬ ‫است‪ ،‬افزود‪« :‬داخلی‌‌س��ازی این موتور با رانا شروع شده و‬ ‫ایران‌خودرو توانس��ت موتور داخلی‌سازی شده را برای پژو‬ ‫‪ 206‬نیز ب��ه کار برد‪ ».‬مهندس نجم‌الدی��ن در پایان تاکید‬ ‫کرد‪« :‬مش��کالت پیش‌آمده ب��رای حوزه تولی��د به علت‬ ‫شرایط بین‌المللی‪ ،‬عزم ما را برای گذر از این مرحله افزایش‬ ‫داده و قصد داریم روند تولید را دو‌چن��دان و حضور خود را‬ ‫دربازار‌های جهانی گسترش دهیم‪g ».‬‬ ‫عرضه محصوالت سایپا بدون توقف ادامه دارد‬ ‫سلیمانی ادامه داد‪« :‬وجود ‪ 800‬نمایندگی فروش و خدمات‬ ‫پس از فروش و بیش از ‪ 2000‬هزار فروشگاه مجاز در کشور‬ ‫نشان از اهمیت این شرکت در ارائه خدمات به مشتریان دارد‪».‬‬ ‫قائم‌مقام مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو با تاکید بر اینکه‬ ‫ایس��اکو پیش قراول ارائه خدمات است افزود‪« :‬رفع مشکل‬ ‫مشتریان‪ ،‬ارائه خدمات پس از فروش به آنان و رضایتمندی‬ ‫نهایی مش��تریان خانواده بزرگ ایران‌خ��ودرو از برنامه‌ها و‬ ‫اهداف شرکت ایساکو اس��ت‪ ».‬وی ادامه داد‪« :‬در کنار ارائه‬ ‫خدمات و همچنین افزایش عرضه محصوالت جدید گروه‬ ‫صنعتی ایران‌خودرو‪ ،‬توسعه شبکه و ارتقاي رتبه نمایندگی‬ ‫جهت ارائه خدمات بهتر از اهم اهداف شرکت ایساکو مدنظر‬ ‫اس��ت‪ ».‬قائم‌مقام مدیرعامل ایران‌خودرو با اذعان به اینکه‬ ‫جهت حضور موثر در بازار و افزایش رضایت‌مندی مشتریان‬ ‫باید طرح‌های جدید مد‌نظر قرار گیرد‪ ،‬گفت‪« :‬مدیریت جدید‬ ‫شرکت باید جهت افزایش رضایت‌مندی مشتریان خدمات‬ ‫ویژه و خاصی را در شبکه گسترده خود تعریف کند‪ ».‬سلیمانی‬ ‫در ادامه ن��ام ایران‌خ��ودرو را نامی‌معتبر و ماندگار دانس��ت‬ ‫و اظهار‌داش��ت‪« :‬مردم باتوجه به نام ایران‌خ��ودرو و اعتبار‬ ‫آن‪ ،‬از محصوالت ما اس��تفاده می‌کنند‪ ،‬پس شایسته است‬ ‫جهت آرامش بهتر مردم و مشتریان گرامی‌شرایط بهتری را‬ ‫به‌منظور اعتالی نام گروه صنعتی ایران‌خودرو فراهم کنیم‪».‬‬ ‫قائم‌مقام مدیرعامل گروه صنعت��ی ایران‌خودرو همچنین از‬ ‫زحمات دکتر ظهیری‪ ،‬مدیرعامل پیش��ين ایساکو تقدیر و‬ ‫تشکر کرد و اظهارداشت‪« :‬طی مدت مسئولیت وی‪ ،‬ایساکو‬ ‫به دستاورد‌های بزرگی دس��ت یافته که قابل تقدیر است‪».‬‬ ‫وی درپایان یاد آورش��د‪« :‬نمکین از نیرو‌های متخصص و‬ ‫توانمند گروه صنعتی ایران‌خودرو اس��ت که س��ابقه کاری‬ ‫خوبی در رده‌های مختلف شرکت ایساکو داشته است‪ .‬علی‬ ‫نمکین‪ ،‬دارای مدرک فوق‌لیسانس مهندسی صنایع است و‬ ‫سوابق مدیریت و اجرایی در گروه صنعتی ایران‌خودرو‪ ،‬خارج‬ ‫از گروه و همچنین سوابق تحقیقاتی است‪ ».‬وی پیش از این‬ ‫به‌عنوان رئی��س امور نمایندگی‌های ش��رکت ایران‌خودرو‪،‬‬ ‫سرپرست اداره طرح و توسعه ایساکو‪ ،‬رئیس‌دفتر کل فروش‬ ‫و خدمات پس از فروش منطقه تهران‪ ،‬مدیر دفاتر منطقه‌ای‬ ‫فروش و خدمات پس از فروش تهران‪ ،‬قائم‌مقام مدیریت امور‬ ‫مناطق شبکه نمایندگی‌های ایران‌خودرو‪ ،‬رئیس هیات‌مدیره‬ ‫ش��رکت همگام خودرو و عض��و هیات‌مدی��ره کارت ایران‬ ‫خودرو فعالیت کرده اس��ت‪ .‬معاونت خدمات پس از فروش‬ ‫ایساکو‪ ،‬قائم‌مقام و عضو هیات‌مدیره ایساکو‪ ،‬عضو موظف‬ ‫هیات‌مدیره و سرپرست شرکت ایس��اکو‪ ،‬مدیر مرکز آمار و‬ ‫خدمات ماشینی بنیاد مستضعفان و جانبازان‪ ،‬قائم‌مقام صنایع‬ ‫بنیاد مستضعفان و جانبازان و مدیرعامل شرکت تولیدی کالچ‬ ‫بنیاد مستضعفان و جانبازان از دیگر سوابق اجرایی وی به‌شمار‬ ‫می‌رود‪ .‬عالوه بر سمت‌های اجرايی و مدیریتی‪ ،‬وی همچنین‬ ‫دارای تحقیقات و تالیفات متعدد علمی‌در حوزه خدمات پس‬ ‫از فروش است‪g .‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!