صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۲۶

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 126

هفته نامه مثلث شماره 126

‫ديدار در بغداد‬ ‫يادداشت‌هايي درباره مذاكرات‬ ‫پيش‌روي ايران و ‪5+1‬‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالسوم‪/‬شمارهصدوبيستوششم ‪ 30/‬ارديبهشت‌ماه‪ 96/1391‬صفحه‪1500/‬تومان‬ ‫تو‌گوبامحمدحسينصفارهرنديدربارهتحوالت‬ ‫گف ‌‬ ‫پس از انتخابات مجلس‪ ،‬آرايش اصولگرايان و اصالح‌طلبان‪،‬‬ ‫نامزدي سيدحسن خميني و حضور احمدي‌نژاد در مجمع تشخيص‬ ‫چه‌كسي رئيس‬ ‫مجلس مي‌شود‬ ‫رفتار آقاي حدادعادل بعد از راي نياوردن در مجلس هشتم‬ ‫به شدت اخالقي بود‬ ‫نه سيد‌حسن‌خميني آمادگي ورود به انتخابات را دارد‪ ،‬نه شرايط براي‬ ‫ايشان مهياست‬ ‫مجلس هفتم از نظر مردم بهتر از مجلس هشتم بود‬ ‫ايستادگي توكلي‪ ،‬مطهري و باهنر بر مواضع شان باعث شد‬ ‫رايبياورند‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫مورد عجيب كرانچار‬ ‫چگونه سپاهان در قهرماني هت‌تريك كرد؟‬ ‫داستان افتادن و برخاستن شهر ما‬ ‫خرمشهر چگونه آزاد شد؟‬ ‫همراه با عكس‌هاي منتشر نشده از فتح خرمشهر‬ ‫پوتين جديد‬ ‫آيا به دوران جنگ سرد بازمي‌گرديم؟‬
‫راهامام‬ ‫تقدير از فتح خرمشهر‬ ‫پايان اين هفته مصادف است با سالروز فتح خرمشهر‪ .‬امام‬ ‫(ره) در اين روز تاريخي پيامي‌به ملت ايران صادر كردند‪ .‬در‬ ‫بخش‌هايي از اين پيام آمده بود‪:‬‬ ‫س��پاس بي‌حد ب��ر خداوند قادر كه كش��ور اس�لامي و‬ ‫رزمن��دگان متعهد و ف��داكار آن را مورد عناي��ت وحمايت‬ ‫خويش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصيب ما فرمود‪ .‬اينجانب‬ ‫با يقين ب��ه آنكه ماالنص��ر اال من عنداهلل از فرزندان اس�لام‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪10-19‬‬ ‫بسم رب الهادي المهدي‬ ‫همايش نظريه بيداري اسالمي‬ ‫وقتي به خورشيد سنگ مي‌اندازد‬ ‫مستمع آزاد!‬ ‫سياست‬ ‫‪26 - 39‬‬ ‫چه‌كسي رئيس مجلس مي‌شود‬ ‫حداد عادل‪ :‬وارد ميدان مي‌شوم‬ ‫در ذات فراكسيون اكثريت مشكل وجود داشت‬ ‫تغيير صورت نگيرد چالش بيشتر مي‌شود‬ ‫تقابل مجلس و دولت تنش‌زاست‬ ‫بين ‌الملل‬ ‫‪40 - 53‬‬ ‫پوتينجديد‬ ‫تقابل كرملين‪ -‬كاخ سفيد‬ ‫معمار روسيه جديد‬ ‫جنگ اخوان با جبهه سكوالرها‬ ‫پايان يك استثنا‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫يادداشتهايي درباره مذاكرات‬ ‫پيشروي ايران و ‪5+1‬‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالسوم‪/‬شمارهصدوبيستوششم ‪ 30/‬ارديبهشتماه‪ 96/1391‬صفحه‪1500/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫چه‌كسي رئيس‬ ‫مجلس‌مي‌شود‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫رفتار آقاي حدادعادل بعد از راي نياوردن به شدت اخالقي بود‬ ‫نه سيدحسنخميني آمادگي ورود به انتخابات را دارد‪ ،‬نه شرايط براي‬ ‫ايشان مهياست‬ ‫مجلس هفتم از نظر مردم بهتر از مجلس هشتم بود‬ ‫ايستادگي توكلي‪ ،‬مطهري و باهنر بر مواضع شان باعث شد‬ ‫رايبياورند‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫عكس‪:‬مهديابراهيمي‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫مثلث؛هفتهنامه‌ايخبري‪،‬تحليلياستكهسعيداردروايتيمنصفانهوعادالنهازواقعيت‌هاارائهدهد‪.‬نامش‬ ‫تمثيلواشاره‌اياستبهسهضلعاستقالل‪،‬آزاديوجمهورياسالمي‪.‬مرامشتقويتگفتمانانقالباسالمي‪،‬‬ ‫چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪ ،‬امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گسترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن عدالت‪ .‬مرزش رواداري و‬ ‫تأليفقلوباهاليانقالبوايستادگيدربرابرمقابالنگفتمانيوعملينظاموسياقومشرب‌ماننجابتقلمو‬ ‫روزنامه‌نگاريمومنانهوتالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪ ،‬بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر‬ ‫مرزهايمانمراقبوهوشياروبرسياق‌ماناستواربمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫ديدار در بغداد‬ ‫گفتوگوبامحمد‌حسين‌صفارهرنديدربارهتحوالت‬ ‫پس از انتخابات مجلس‪ ،‬آرايش اصولگرايان و اصالحطلبان‪،‬‬ ‫نامزدي سيدحسن خميني و حضور احمدينژاد در مجمع تشخيص‬ ‫مورد عجيب كرانچار‬ ‫چگونه سپاهان در قهرماني هتتريك كرد؟‬ ‫داستان افتادن و برخاستن شهر ما‬ ‫خرمشهر چگونه آزاد شد؟‬ ‫همراه با عكسهاي منتشر نشده از فتح خرمشهر‬ ‫پوتين جديد‬ ‫آيا به دوران جنگ سرد بازميگرديم؟‬
‫و قواي سلحش��ور مس��لح‪ ،‬كه دس��ت قدرت حق از آستين‬ ‫آنان بيرون آمد و كش��ور بقيه‌اهلل االعظ��م ‪ -‬ارواحنا لمقدمه‬ ‫الف��دا ‪ -‬را از چنگ گرگان آدمخوار كه آلت‌هايي در دس��ت‬ ‫ابرقدرت��ان خصوصا آمري��كاي جهانخوارند بي��رون آورد و‬ ‫نداي «اهلل‌اكبر» را در خرمشهر عزيز طنين‌انداز كرد و پرچم‬ ‫پرافتخار «الاله‌االاهلل» را بر فراز آن ش��هر خرم ‪ -‬كه با دست‬ ‫پليد خيانتكاران قرن به خون كشيده شده و «خونين شهر»‬ ‫نام گرفت ‪ -‬تشكر مي‌كنم‪.‬‬ ‫آنان فوق تشكر امثال من هستند‪ .‬آنان به يقين مورد تقدير‬ ‫ناجي بشريت و برپاكننده عدل الهي در سراسر گيتي ‪ -‬روحي‬ ‫لتراب مقدمه الفدا ‪ -‬مي‌باشند‪ .‬آنان به آرم ما «رميت اذرميت‬ ‫و لكن‌اهلل‌رمي»‌ مفتخرند‪.‬‬ ‫از نصيحت به حكومت‌هاي همجوار و منطقه دريغ ندارم‪.‬‬ ‫آن��ان مي‌دانند امروز با فتح خرمش��هر مظلوم‪ ،‬دولت و ملت‬ ‫پيروزمند ما از موضع قدرت س��خن مي‌گويد و من به پيروي‬ ‫از آنان به ش��ما اطمينان مي‌دهم كه اگر از اطاعت بي‌چون و‬ ‫چراي آمريكا و بستگان آن دست برداريد و با ما به حكم اسالم‬ ‫و قرآن كريم رفتار كنيد‪ ،‬از ما جز خير و پش��تيباني نخواهيد‬ ‫ديد و ش��ما بدانيد آنقدر كه ابرقدرت‌ه��ا از صدام‪ ،‬اين نوكر‬ ‫چشم و گوش بسته‪ ،‬پشتيباني كردند از شماها كه قدرت‌هاي‬ ‫كوچك و حكومت‌هاي ضعيف هستيد پشتيباني نمي‌كنند‪.‬‬ ‫شما عاقبت اين جنايتكار و هم‌قطار جنايتكارش شاه مخلوع‬ ‫را ب��ه عيان ديده‌ايد‪ .‬قدرت‌هاي بزرگ بيش از آنچه از ش��ما‬ ‫استفاده نمايند از شما طرفداري نمي‌كنند و شماها را براي‬ ‫منافع خويش به هالكت مي‌كشند و من نصيحت برادرانه به‬ ‫شما مي‌كنم كاري نكنيد كه قرآن كريم براي برخورد با شما‬ ‫تكليف نمايد و ما به حكم خدا با شما رفتار كنيم‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪64 - 69‬‬ ‫پايان هفت قديمي‬ ‫«هفت» نااميدكننده شده بود‬ ‫هفت نبايد تعطيل شود‬ ‫جايگاهي براي بزرگان‬ ‫نقدونظر‬ ‫‪20-25‬‬ ‫توافق گام به‌گام‬ ‫از محاسبات تاكتيكي تا عقالنيت راهبردي‬ ‫نياز به اعتماد دوجانبه‬ ‫برترياستراتژيك‬ ‫ورزش‬ ‫‪70-79‬‬ ‫توفان زرد ادامه دارد‬ ‫مورد عجيب كرانچار‬ ‫ايده‌آليسمپشتعينكايتاليايي‬ ‫فرصت مي‌دادند‪ ،‬پرسپوليس را هم قهرمان مي‌كردم‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬خسرو معتضد ‪ -‬شاهده‬ ‫يوسفي ‪ -‬ياسين سيف‌االس�لام ‪ -‬اميد كرماني‌ها ‪ -‬فاطمه ميرزايي‬ ‫ شيما غفاري ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك ‪ -‬حسين‬‫غالمي ‪ -‬شادي خوشكار خيري‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد مسعود نجفي ‪-‬‬ ‫شاهين فتحيان ‪ -‬محمد جواد پاينده‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫فني‪:‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‪ -‬مهدي ابراهيمي‬ ‫و نيوشا ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬داوود جوكار‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫امور اداري‪ :‬حسن صادقي‪ -‬محمد شكرالهي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو ‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام رحمتي‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اهلل ابراهيمي‬ ‫ دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس‬‫بختياري ‪ -‬مهندس بهرامي مهندس عليرضا بيهقي ‪ -‬مهندس مهرداد‬ ‫نصرت‌پور ‪ -‬حسين مجاهدي ‪ -‬هادي انباردار ‪ -‬سيد عارف علوي ‪-‬‬ ‫مهندس اميني ‪ -‬رضا راس��تي‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬رواق‬ ‫توزيع‪ :‬نامه‌امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬
‫خبرنامه‬ ‫در خبرنامه اين هفته گزارش��ي از همايش «نظريه بيداري اس�لامي در انديش��ه سياس��ي حضرت امام خميني (ره)‬ ‫و حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي» درج ش��ده اس��ت‪ .‬مرور رس��انه‌ها‪ ،‬گزارش‌هاوخبرهايي در حوزه‌هاي مختلف از‬ ‫بخش‌هاي گوناگون خبرنامه اين شماره است‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫بيداري فطرت‬ ‫مستمع آزاد!‬ ‫وقتي به خورشيد سنگ مي‌اندازند‬ ‫افق‌هاي تازه در آسمان ايران و فرانسه‬ ‫‪10‬‬
‫شعري از عليرضا قزوه در مدح امام هادي(ع)‬ ‫بسم رب الهادي المهدي‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫بسم رب‌النور‬ ‫بسم رب‌العشق‬ ‫بسم رب‌الهادي المهدي‬ ‫آنكه شعر و هرچه موسيقي ست‬ ‫نذر درگاهش‬ ‫آنكه پاكان هنر در پاي او سجاده افكندند‬ ‫بسم رب‌العشق‬ ‫آنكه حافظ‌ها و سعدي‌ها‬ ‫عشق او و آل او را بر زبان دارند‬ ‫بسم رب الهادي المهدي‬ ‫صاحب عصري كه عالم وامدار اوست‬ ‫گرچه دجاالن بدآهنگ‬ ‫گرچه شيطان‌هاي بد‌تركيب‬ ‫داردار و واق واق خويش را آواز مي‌گويند‬ ‫اين نه موسيقي ست‬ ‫اين نه شعر و ن ‌ه ترانه‬ ‫اين همه فحش است‬ ‫اين فضيحت‌نامه صهيون و آمريكاست‬ ‫بچه‌هاي نطفه‌هايي از لجن روييده در مرداب‬ ‫كارگردان‬ ‫استخواني پرت خواهد كرد‬ ‫پيش دم جنباني چلپاسه‌اي بدبو‬ ‫آن َدل هرجايي يابو‬ ‫مزد وق وق كردن س��گ‌هاي بي‌اصل و نس��ب‬ ‫اين است‬ ‫مزد سگدوخواني اين از شغاالن بدصداتر‬ ‫مزد اين چندين دهان بي چاك‬ ‫استخواني‬ ‫مزد اين مزدورهاي مست عياشش‬ ‫فكر چندين جايزه از دست خام چند خاخام‌اند‬ ‫جايزه در راستاي فكرهايي از جنابت تا جنايت پُر‬ ‫جاي��زه در راس��تاي گنده‌گويي‌ه��ا و چيزي از‬ ‫همين‌هايي كه مي‌دانيد و مي‌دانند‬ ‫پول‌هاي هرزه سهم حنجر بدبوي فحاشش‬ ‫مرتدند اينان نه يك تن شان‬ ‫مرت��د اول همي��ن باالترين ب��ا بچه‌هاي تخس‬ ‫بي‌‌‌مادر‬ ‫با همان اصحاب يك پاشان به اسرائيل‬ ‫با همان مسئول كالشش‬ ‫مرتد دوم‬ ‫كارگردان چنين آهنگ بد آهنگ‬ ‫مرتد سوم همين خفاش عياشش‪...‬‬ ‫مانده آن سو مادري چشم انتظار راه‬ ‫مادري شرمنده شاهين‪...‬‬ ‫نه‪ ،‬خفاشش! ‪g‬‬ ‫‪11‬‬
‫مرور رسانه‌ها‬ ‫مطبوعات در هفته‌اي كه گذشت‬ ‫داستان يك فراكسيون‬ ‫ياسين سيف‌االسالم‬ ‫خبرنامه‬ ‫اصولگرايان در جمهوري اس�لامي به‌عنوان يك‬ ‫جناح فعال در عرصه سياسي و برآمده از جريان معروف‬ ‫به راست‪ ،‬به گروهي از فعاالن سياسي اطالق مي‌شود كه‬ ‫از جهات مختلف فكري با يكديگر قرابت‌هايي دارند‬ ‫كه منافع مشتركي را براي آنها در صحنه سياسي كشور‬ ‫رقم مي‌زند‪ .‬اما در طول س��ال‌هاي گذشته رخداد‌هاي‬ ‫گوناگوني وجود داشته كه نشان مي‌دهد اين قرابت‌ها‬ ‫هيچ‌گاه به اندازه‌اي نبوده كه وحدتي كامل را براي اين‬ ‫جريان سياس��ي به‌وجود آورد‪ .‬بنابراي��ن اصولگرايان‬ ‫ضمن آنكه همواره بر مواضع ارزشي خود تاكيد كرده‌اند‬ ‫و وحدت درون جناحي از جمله اين ارزش‌ها محسوب‬ ‫مي‌ش��ود‪ ،‬اما بعضا به رقابت با ه��م جناحي‌هاي خود‬ ‫نيز پرداخته‌ان��د‪ .‬انتخابات مجلس نه��م از جمله اين‬ ‫اتفاقات رقابت‌آميز ميان اصولگرايان است‪ .‬رقابتي كه‬ ‫همچنان بعد از انتخابات نيز ادامه يافته و خود را در هيبت‬ ‫رايزني‌ها براي انتخاب رئيس مجلس نش��ان‌مي‌دهد‪.‬‬ ‫چهره‌هاي اصلي اين صحنه‪ ،‬غالمعل��ي حداد عادل و‬ ‫علي الريجاني هستند كه مس��ابقه‌اي تنگاتنگ را براي‬ ‫دستيابي به رياست قوه مقننه آغاز كردند‪ .‬جلسات حداد‬ ‫با نمايندگان و اخبار راه‌اندازي يك فراكسيون جديد در‬ ‫كنار فراكسيون اصولگرايان از سوي الريجاني از جمله‬ ‫مهم‌ترين موضوعات خبري در اين خصوص بوده است‪.‬‬ ‫ضمن آنكه به نظر مي‌رسد دوگانه جبهه پايداري و جبهه‬ ‫متحد كه در روزهاي انتخابات بر فصاي سياسي حاكم‬ ‫بود در انتخاب رئيس با تغييراتي مواجه شده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫ضرورت‌هاي وحدت‬ ‫هفت��ه نامه ‪ 9‬دي در ش��ماره آخر خود گزارش��ي‬ ‫را منتش��ر كرده و در آن بخش��ي از فعاالن جبهه‌متحد‬ ‫اصولگرايان را براي رفتار سياسي قبل و بعد از انتخابات‬ ‫مورد سوال قرار‌داده اس��ت‪ .‬در اين گزارش آمده است‪:‬‬ ‫«چرا برخي از اصولگرايان م��ردود در فتنه ‪ ،88‬به‌رغم‬ ‫اصراري ك��ه تا دي��روز و در زمان رقاب��ت‪ ،‬بر موضوع‬ ‫وحدت داشتند‪ ،‬امروز و در ايام پس از انتخابات و درست‬ ‫آنگاه كه بايد ساز‌وحدت را كوك كنند‪ ،‬بر‌طبل جدايي و‬ ‫تشكيلچندفراكسيوناصولگراوعدمتشكيلفراكسيون‬ ‫واحد اصولگرايان اصرار دارند‪ ،‬نكته‌اي است كه بايد آن‬ ‫را در رفتار‌‌شناسي سياسي اين جمع در سال‌هاي اخير‬ ‫جست‌وجو كرد‪ ».‬اين مطلب به تالش برخي نمايندگان‬ ‫براي تشكيل فراكسيون مستقل اشاره دارد‪ .‬در اين گزارش‬ ‫همچنين با اش��اره به اين موضوع تصريح شده‪« :‬اكنون‬ ‫به‌نظر مي‌رسد كه طيفي از اصولگرايان مجلس نهم به اميد‬ ‫اتحاد با اصالح طلبان و برخي از چهره‌هاي بي‌تفاوت‬ ‫در مجلس نهم به دنبال آن هس��تند تا تن به رقابت‌هاي‬ ‫درون فراكسيوني ندهند و براي اينكه متهم به وحدت‬ ‫شكني نشوند در تالشند تا از ابتدا از تشكيل فراكسيون‬ ‫اصولگرايان جلوگيري كنند‪ .‬اين رويكرد را بايد خطري‬ ‫براي فعاليت‌هاي فراكسيوني اصولگرايان برشمرد و از‬ ‫هم اكنون بايد جلوي آن را گرفت‪».‬‬ ‫‪12‬‬ ‫غيرت سياستمداران‬ ‫روزنامه كيهان نيز در س��رمقاله خود در ش��ماره‬ ‫‪23‬ارديبهشت‌ماه‪ ،‬نس��بت به اين مساله موضع‌گيري‬ ‫كرد‪ .‬سرمقاله‌نويس اين روزنامه با اشاره به بي‌توجهي‬ ‫به اخالق در فضاي سياس��ي كش��ور نوش��ته است‪:‬‬ ‫«لجاجت» يكي از بزنگاه‌هاي خودزني و انتحار است‪،‬‬ ‫همچنان كه تعصب باطل‪ .‬پيامب��ر اعظم(ص) فرمود؛‬ ‫«از لجاجت بپرهيزي��د كه آغاز آن نادان��ي و پايان آن‬ ‫پشيماني اس��ت»‪ .‬و از اميرمومنان فراوان نقل شده كه‬ ‫«لجاجت‪ ،‬زيان‌بارترين چيزها در دنيا و آخرت است‪...‬‬ ‫جنگ‌ها در پي دارد و دل‌ها را از كينه پر‌مي‌كند‪ ...‬بذر‬ ‫شرارت است‪ ...‬تدبير را سست مي‌كند‪ ...‬راكب خود‬ ‫را به زمين مي‌زند‪ ...‬انديش��ه را تباه مي‌سازد‪ ...‬و براي‬ ‫انسان لجوج هيچ تدبيري نيس��ت‪ ».‬وي با بيان اينكه‬ ‫مي‌توان از انرژي موجود در راه رضاي خدا اس��تفاده‬ ‫كرد‪ ،‬تاكيد كرده اس��ت‪« :‬همه غيرتي مي‌شوند و رگ‬ ‫گردن‌شان بيرون مي‌زند‪ .‬اما بايد به اين غيرت هويت‬ ‫و جهت داد تا فقط براي رض��اي خدا و خلق بجنبد و‬ ‫بس‪ .‬سياستمداراني كه غيرتشان ته كشيده‪ ،‬بايد نگران‬ ‫شوند از اين عارضه‪ .‬آنها هم كه بر سر حواشي غيرتي‬ ‫مي‌شوند و زمينه غفلت از مصلحت‌ها و اولويت‌هاي‬ ‫بزرگ را فراهم مي‌كنند يا اساسا در آتش اين حواشي‬ ‫مي‌دمند و رهزنان را فراري مي‌دهند‪ ،‬دچار نوع ديگري‬ ‫از اين عارضه‌اند‪».‬روزنام��ه كيهان همچنين در اواخر‬ ‫هفته گذشته نسبت به موضوع فراكسيون اصولگرايان‬ ‫مجلس نهم واكنش نشان داد و تشكيل فراكسيون جديد‬ ‫را در تعارض با منافع جريان اصولگرايي ارزيابي كرد‪.‬‬ ‫اين روزنامه با انتشار گزارشي در اين‌باره نوشت‪« :‬در‬ ‫حالي كه برخي از نمايندگان مجل��س به دنبال ايجاد‬ ‫چند‌دستگي و تعدد در فراكسيون اصولگرايان مجلس‬ ‫هس��تند‪ ،‬بيش از ‪ 150‬نفر از نماين��دگان ضمن ابراز‬ ‫نگراني از اين حركت خواهان تشكيل فراكسيون واحد‬ ‫اصولگرايان شدند‪ ».‬جواد آرين‌منش‪ ،‬نماينده مشهد‬ ‫در گفت‌وگو با اين روزنامه با بيان اينكه در ش��رايطي‬ ‫كه كشور با مشكالت جدي همچون اشتغال جوانان‪،‬‬ ‫تورم‪ ،‬بيكاري و فشارهاي استكبار مواجه است ما بايد‬ ‫وحدت را دستور‌كار اصلي خود قرار دهيم‪ ،‬گفته است‪:‬‬ ‫«اصولگرايان به جاي تشكيل فراكسيون‌هاي كوچك‬ ‫و تقابل با يكديگر بايد وحدت را س��رلوحه كار خود‬ ‫قرار دهند‪ ،‬چرا كه تنها وحدت است كه مي‌تواند اين‬ ‫اهداف را محقق كند‪ ».‬الل��ه افتخاري منتخب ديگري‬ ‫اس��ت كه با كيهان گفت‌وگو كرده اس��ت‪ .‬او در اين‬ ‫گفت‌وگو با اش��اره به نياز و مصلحت امروز كشور و‬ ‫دستور مقام‌معظم رهبري مبني بر وحدت نمايندگان‬ ‫تصريح كرده اس��ت‪« :‬وحدت موجب رفع مشكالت‬ ‫مردم و تحقق مطالبات آنهاست و تشكيل فراكسيون‬ ‫فراگير اصولگرايان مي‌تواند به اي��ن امر كمك كند و‬ ‫اصولگرايان با ذائقه‌هاي مختلف مي‌توانند فعاليت‌هاي‬ ‫خود را انجام دهند تا از همه ظرفيت مجلس اس��تفاده‬ ‫كنند‪».‬‬ ‫رقابت به نفع مجلس‬ ‫جهانگي��رزاده‪ ،‬نماينده مجلس در اي��ن ارتباط و‬ ‫در گفت‌وگو با روزنامه ش��رق معتقد است كه رقابت‬ ‫حدادعادل و الريجاني كام�لا طبيعي و به نفع مجلس‬ ‫است‪ .‬وي در اين گفت‌وگو تصريح كرده‪« :‬من تالش‬ ‫متفاوت اصولگرايان براي به رياس��ت رس��اندن آقاي‬ ‫حدادعادل و آقاي الريجاني را يك رقابت درون‌گفتماني‬ ‫مي‌بينم‪ .‬اين طبيعي است كه در ميان اصولگرايان برخي‬ ‫آقاي الريجاني را مناسب رياست مجلس ببينند و برخي‬ ‫آقاي حدادعادل را‪ .‬رقابت حداد‌عادل و الريجاني براي‬ ‫رياس��ت مجلس نهم از نظر من به نفع كش��ور است‪».‬‬ ‫جهانگيرزاده همچنين گفته است‪« :‬اين موضع‌گيري‌هاي‬ ‫جدي نشان‌دهنده افزايش ظرفيت جريان اصولگرايي‬ ‫نس��بت به قبل اس��ت‪ .‬در واقع دو طرف نقاط ضعف‬ ‫و قوت رياس��ت بر مجلس هفتم و هش��تم را ديده‌اند‬ ‫و نس��بت به آن قضاوت دارند و ص�لاح مي‌دانند اين‬ ‫قضاوت‌ها را علني كنند‪ .‬اينكه اين موضع‌گيري‌ها جدي‬ ‫شده هم نشان‌دهنده چندصدايي در مجلس است كه به‬ ‫نظر من مفيد است‪ ».‬وي ضمن استقبال از رقابت درون‬ ‫گفتماني اصولگرايان بر اين باور است كه‪« :‬دو تفكر از‬ ‫طرف آقاي الريجاني و آقاي حداد ارائه شده كه با توجه‬ ‫به ميزان مقبوليت اين تفكرها با استقبال متفاوتي مواجه‬ ‫مي‌شوند‪ .‬وجود سه يا چهار جريان اصولگراي متفاوت‬ ‫در مجلس باعث نقدهاي مداوم مي‌شود كه بسيار مفيد‬ ‫است‪ ».‬اين نماينده مجلس همچنين به‌گفته‌هاي حداد‬ ‫عادل اشاره كرده و گفته است‪« :‬مشخص شدن و تبيين‬ ‫ديدگاه‌هاي واقعي به روشنگري كمك مي‌كند و باعث‬ ‫مي‌شود نمايندگان شناخت بهتري از نامزدهاي رياست‬ ‫مجلس نهم كسب كنند‪ .‬البته من نگاه آقاي حدادعادل را‬ ‫نمي‌پسندم و خصوصا اينكه مي‌گويند اگر يك راي هم‬ ‫داشته باشد باز هم نامزد رياست مجلس نهم مي‌شود‪».‬‬ ‫تالش براي فراكسيون واحد‬ ‫بيژن نوباوه‪ ،‬عضو جبهه پايداري در گفت‌وگو با‬ ‫وطن‌امروز بر تشكيل فراكسيون واحد اصولگرايان در‬ ‫مجلس نهم تاكيد كرده و معيار حضور در برابر فتنه ‪88‬‬ ‫را از جمله موارد مهم براي انتخاب هيات‌رئيسه عنوان‬ ‫كرده است‪ .‬وي اضافه كرده‪« :‬در بعضي عرصه‏ها انتقاد‬ ‫جدي نسبت به عملكرد مجلس هش��تم وجود دارد و‬ ‫نفع مردم اين اس��ت كه مجلس نهم اشكاالت مجلس‬ ‫هشتم را برطرف كند و از ظرفيت قوه مقننه بيش از پيش‬ ‫براي حل مش��كالت مردم‪ ،‬برداش��ت فاصله طبقاتي‪،‬‬ ‫عدالت‌گس��تري و امثال اين اهداف محوري اس��تفاده‬ ‫شود‪ .‬يكي از انتقاداتي كه به مجلس هشتم وارد بود نحوه‬
‫مديريت آن بود و مجلس نهم مديريتي متفاوت با نگاه‬ ‫پرهيز از تنازعات سياسي و حركت همدالنه و متحدانه‬ ‫براي آرمان‏هاي انقالب و خدم��ت به مردم مي‌طلبد‪».‬‬ ‫نوباوه همچنين با انتقاد از عملكرد مجلس هشتم تصريح‬ ‫كرده است‪« :‬يكي از انتقاداتي كه به مجلس هشتم وارد‬ ‫بود نحوه مديريت آن بود و مجلس نهم مديريتي متفاوت‬ ‫با نگاه پرهيز از تنازعات سياس��ي و حركت همدالنه‬ ‫و متحدانه براي آرمان‏هاي انق�لاب و خدمت به مردم‬ ‫مي‌طلبد‪ .‬اين انتقاد نيز از فحواي فرمايشات رهبر معظم‬ ‫انقالب برمي‌آيد‪ ،‬چرا كه ايشان در زمان فتنه بارها و بارها‬ ‫تاكيد داشتند كه خواص بايد روشنگري و شفاف‌سازي‬ ‫كنند‪ ،‬اما برخي متاسفانه سكوت كردند‪».‬‬ ‫الياس نادران‪ ،‬چهره اقتصادي مجلس هشتم پيشنهاد‬ ‫حذف ‪ 10‬هزار ميليارد تومان از درآمد دولت براي‬ ‫اجراي قانون‌هدفمند كردن يارانه‌ها را مطرح كرده است‬ ‫خبرنامه‬ ‫موتلفه و مجلس نهم‬ ‫هفته نامه شما ارگان حزب موتلفه اسالمي درباره‬ ‫مجلس آينده گفت‌وگوي��ي را با اس��داهلل بادامچيان‪،‬‬ ‫مشكل نظارت‬ ‫موضوع نظ��ارت و مرجع خاص آن در‌خصوص‬ ‫موضوعاتي مانند فس��اد ب��زرگ مالي اخي��ر و برخي‬ ‫اظهار‌نظرهاي صورت گرفته درب��اره روابط قوا نيز از‬ ‫جمله موارد مطرح در اين روزهاي مطبوعات كش��ور‬ ‫است‪ .‬روزنامه اطالعات يادداشتي را در اين خصوص‬ ‫منتشر كرده كه در آن نويسنده به ابعاد حقوقي و اجتماعي‬ ‫اين موضوع پرداخته است‪ .‬در اين يادداشت آمده است‪:‬‬ ‫«نمايندگان ادوار مجلس شوراي اسالمي باور دارند كه‬ ‫كشور كمبود قانون ندارد و قانون خوب هم كم نداريم‪.‬‬ ‫اما مشكالت اقتصادي‪ ،‬اجتماعي و فرهنگي همچنان‬ ‫شمارش مي‌ش��ود و مردم به‌خصوص در داير‌ه مسائل‬ ‫ف نظارتي گاليه بسيار دارند‪ .‬چه بسيار‬ ‫اقتصادي از ضع ‌‬ ‫طرح‌هاي مصوب كه براي اجراي آنها بودجه الزم نيز‬ ‫تصويب شده است ولي نيمه تمام يا «زخم خورده» رها‬ ‫شده‌اند‪ ».‬يادداشت‌نويس اطالعات همچنين ادامه داده‪:‬‬ ‫«تعدادي از اين طرح‌ها هن��وز كليداجرايي نخورده‌اند‬ ‫ومعلوم نيست بودجه مصوب اينگونه طرح‌ها به كجا‬ ‫رفته است‪ .‬مشكالت اجرايي مرحله به مرحله انباشته‬ ‫شده اس��ت و كمتر بخش‌هاي نظارتي‪ ،‬آن هم به موقع‬ ‫اين ضعف‌ها را كنترل و ارزيابي يا گزارش كرده‌اند‪ .‬اگر‬ ‫امروز اغلب نقدها جهت‌گيري منفي پيدا كرده است از‬ ‫داليل يا علت مهم آن كمبود نظارت مستمر و آگاه‌سازي‬ ‫به موقع جامعه براس��اس گزارش‌هاي نظارتي است‪.‬‬ ‫س��اماندهي جديد به اصل نظارت قانوني‪ ،‬به صورتي‬ ‫كه هر س��ه قوه در تعريف دولت براي اجراي كامل آن‬ ‫مسئوليت‌پذير باشند‪ ،‬واقعيت و نياز مبرم امروز كشور‬ ‫است‪g ».‬‬ ‫بيژن نوباوه در گفت‌وگو با روزنامه وطن‌امروز‬ ‫بر تشكيل فراكسيون واحد اصولگرايان در‬ ‫مجلس نهم تاكيد كرده است‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫يارانه نان‬ ‫عالوه ب��ر رايزني‌ها و تالش‌ه��ا پيرامون مجلس‬ ‫جديد‪ ،‬پرداختن به بودجه س��ال جاري ني��ز از جمله‬ ‫موضوعات مه��م آخري��ن روزهاي مجلس هش��تم‬ ‫اس��ت‪ .‬روزنامه ايران در گزارش��ي پيرام��ون اتفاقات‬ ‫مجلس درباره قان��ون هدفمندي يارانه‌ه��ا در بودجه‬ ‫س��ال ‪ 91‬از ناكامي‌برخي تالش‌ها ب��راي حذف يارانه‬ ‫نان خبر داده است‪ .‬در اين گزارش همچنين آمده است‪:‬‬ ‫«الياس‌نادران‪ ،‬چهره اقتصادي مجلس هش��تم پيشنهاد‬ ‫حذف ‪ 10‬هزارميليارد تومان از درآمد دولت براي اجراي‬ ‫قانون‌هدفمند كردن يارانه‌ها را مطرح كرد‪ ».‬اين نماينده‬ ‫تهران با اين ادع��ا كه دولت در اج��راي قانون‌هدفمند‬ ‫كردن يارانه‌ها تخلف كرده اس��ت‪ ،‬گف��ت‪« :‬با حذف‬ ‫‪10‬هزار ميلي��ارد تومان از درآمده��اي دولت از اجراي‬ ‫قانون هدفمند كردن يارانه‌ها اوضاع وخيم‌تر نمي‌شود‪،‬‬ ‫در اين صورت درآمد دولت در س��ال جاري ‪ 56‬هزار‬ ‫ميليارد تومان خواهد ش��د كه در اين ميزان سهم توليد‪،‬‬ ‫بيمه بيكاري‪ ،‬حوز‌ه بهداش��ت و درم��ان و موارد ديگر‬ ‫مشخص است‪ ».‬خبرنگار ايران اضافه كرده است‪ .‬احمد‬ ‫توكلي‪ ،‬ديگر نماينده اقتصادي مجلس به‌عنوان موافق اين‬ ‫پيشنهاد مدعي شد‪« :‬در صورت كاهش نيافتن درآمدهاي‬ ‫دولت از اجراي قانون هدفمندي‪ ،‬شاهد گراني حامل‌هاي‬ ‫انرژي و ديگر كاالهاي اساسي در كشور خواهيم بود‪».‬‬ ‫اين روزنامه با اشاره به احتمال قطع ش��دن يارانه نان با‬ ‫تصويب اين پيش��نهاد مخالف��ت ميرتاج‌الديني در اين‬ ‫خصوص را انعكاس داده كه به عدم تصويب اين مورد‬ ‫منجر شده است‪.‬‬ ‫قائم‌مقام اين حزب انجام داده است‪ .‬بادامچيان در رقابت‬ ‫مرحله دوم انتخابات مجلس نتوانست جزو ‪ 25‬نفر اول‬ ‫قرار‌گيرد و در مجلس نهم حضور نخواهد داشت‪ .‬وي‬ ‫معتقد است كه وزن حزب موتلفه در مجلس نهم افزايش‬ ‫يافته است‪.‬‬ ‫وي درباره عملكرد حزب متبوعش در انتخابات‬ ‫گفته است‪« :‬موتلفه اسالمي در اين مسير همراه با ساير‬ ‫تشكل‌هاي اصولگرا در خدمت روحانيت انجام وظيفه‬ ‫كرد و جبهه متحد اصولگرايان ش��كل گرفت‪ .‬حضور‬ ‫برخي از عناصر و ديدگاه‌ها هم براي اين بود كه مجموعه‬ ‫جبهه اصولگرايان با همه ساليق به يك وحدت نسبي‬ ‫برس��ند و همه اضالع اصولگرايي در يك مجموعه‌اي‬ ‫كه واليت را محور خود مي‌داند‪ ،‬در يك وحدت كالن‬ ‫با‌هم كار كنند و يك فهرس��ت واحد به‌وجود بيايد‪ ».‬او‬ ‫در پاسخ به سوالي درباره برنامه حزب براي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري تصريح كرده‪« :‬ما در موتلفه آينده‌نگر‬ ‫هس��تيم‪ ،‬منتها ش��تابزده عمل نمي‌كنيم‪ ،‬يعني آينده را‬ ‫مي‌بينيم‪ ،‬احتماالت را مي‌دهيم‪ ،‬برنامه‌ريزي هم مي‌كنيم‬ ‫و اينكه چگونه بايد كار كنيم‪ ،‬با جمع گروه‌هاي اصيل‬ ‫و انقالبي و اصولگرا مش��ورت و رايزن��ي مي‌كنيم‪ ،‬اما‬ ‫شتابزده‌عمل نمي‌كنيم‪ .‬بعضي وقت‌ها هم قرار نيست‬ ‫همه حرف‌هايمان را قبال رو كنيم‪».‬‬ ‫او درباره تخريب‌ها عليه آن حزب نيز تاكيد كرده‬ ‫است‪« :‬من خدا را شكر مي‌كنم كه مخالفين جدي موتلفه‬ ‫و حتي معاندين نظام‪ ،‬هرچه مي‌كوشند‪ ،‬از موتلفه چيزي‬ ‫كه خالف مالي‪ ،‬اخالقي و سياسي باشد گير نمي‌آورند‬ ‫كه مثال بگوين��د موتلفه خداي ناك��رده از اموال دولتي‬ ‫استفاده مي‌كند‪ ،‬چون نكرده است‪».‬‬ ‫اسداهللبادامچيانميگويد‪«:‬ما در موتلفه آينده‌نگر‬ ‫هستيم‪ ،‬منتها شتابزده عمل نمي‌كنيم‪ ».‬او در عين حال‬ ‫گفته است ‪« :‬قرار نيست همه حرف‌هايمان را قبال‬ ‫رو كنيم‪».‬‬ ‫‪13‬‬
‫گزارش‬ ‫بيداري فطرت‬ ‫گزارشي از همايش «نظريه بيداري اسالمي در انديشه سياسي‬ ‫حضرت امام خميني (ره) و حضرت‌آيت‌اهلل‌خامنه‌اي»‬ ‫خبرنامه‬ ‫همايش «نظريه بيداري اسالمي در انديشه سياسي‬ ‫حضرتامامخمينيرحمه‌اهللوحضرت‌آيت‌اهلل‌خامنه‌اي»‬ ‫هفته‌گذشته برگزار شد‪ .‬همايشي يك روزه كه به همت‬ ‫دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌اهلل العظمي خامنه‌اي‬ ‫و با‌حضور انديشمندان و صاحبان فكر ونظر در حوزه‬ ‫انديشه سياس��ي برپا ش��د‪ .‬هدف نيز ارائه ديدگاه‌هاي‬ ‫حضرت امام(ره) و رهبر معظم انقالب در زمينه بيداري‬ ‫اسالمي بود كه براي نخستين بار آن‌هم در شرايطي كه اين‬ ‫روزهابيدارياسالميبارديگربهاميديبرايمللمسلمان‬ ‫تبديل شده‪ ،‬برگزار شد‪.‬‬ ‫اما آغاز اين همايش با حضور آيت‌اهلل مهدوي‌كني‬ ‫رئيس مجلس خب��رگان‪ ،‬حجت‌االسالم‌والمس��لمين‬ ‫گلپايگاني‪ ،‬رئيس دفتر مقام معظم رهبري‪ ،‬دكتر واليتي‪،‬‬ ‫مشاور رهبر انقالب در امور بين‌الملل‪ ،‬دكتر حداد عادل‪،‬‬ ‫مشاور عالي رهبر انقالب‪ ،‬رحيم‌پور ازغدي‪ ،‬سركار خانم‬ ‫دكتر زهرا مصطفوي فرزند گرامي‌امام راحل رحمه‌اهلل‬ ‫و حجت‌االسالم صديقي امام جمعه موقت همراه بود‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫تأثير مرجعيت ش��يعه ب��ر روند تكام��ل تاريخ‬ ‫بيداري اسالمي‬ ‫آيت‌اهلل محمدرضا مهدوي‌كن��ي‪ ،‬رئيس مجلس‬ ‫خبرگان‌رهبري يكي از سخنرانان اين همايش بود‪.‬‬ ‫او‌ترجيح داد با محور تاثير مرجعيت شيعه بر‌روند‬ ‫تكامل تاريخ بيداري اسالمي ديدگاه‌هايش را مطرح كند‪.‬‬ ‫او گفت‪« :‬دنيا رو به تحول است و ما بايد اين تحول‬ ‫را بپذيريم و مطابق آن در راستاي واليت حركت كنيم؛‬ ‫كاري كه امام(ره) كردند و منشاء بيداري اسالمي و جهاني‬ ‫شدند؛ اين اس��ت كه امام(ره) نظريه‌پردازي كردند و در‬ ‫نجف بحث حكومت اسالمي را نوشتند‪ ،‬بحث كردند كه‬ ‫حكومت براي واليت‌فقيه است‪ .‬ايشان اثبات كردند كه‬ ‫فقيه مي‌تواند حكومت كرده و جامعه را به تناسب زمان‬ ‫اداره كرد‪».‬‬ ‫رئيس مجلس خبرگان رهبري در بخش ديگري‬ ‫از س��خنان خود تضعيف رهبري و نهادهاي مربوط به‬ ‫رهبري را تضعيف نظام دانس��ته و مي‌گوي��د‪« :‬بيداري‬ ‫اسالمي مهم است و همانطور كه در اصل آن نقش داشتيم‪،‬‬ ‫براي هدايت آن نيز بايد نقش داش��ته باش��يم‪ ،‬براي آن‬ ‫متحد باشيم و خواسته‌هاي ش��خصي و گروهي خود‬ ‫را با مقام‌معظم‌رهبري منطبق كنيم و اين مس��اله مهمي‬ ‫‌براي پيش��رفت اس��ت؛ چرا كه وقتي اختالف به‌وجود‬ ‫‪14‬‬
‫مي‌آيد دشمن سوءاستفاده مي‌كند‪ .‬امام(ره) با همه اينكه‬ ‫سخت‌گيربودند‪ ،‬اماجمعبين ما راالزم مي‌دانستند؛ ايشان‬ ‫توصيه داشتند انقالب راه خود را باز كرده است و امروز‬ ‫هم دشمنان شايد حركت‌هاي ايضايي داشته باشند‪ ،‬اما به‬ ‫اين انقالب آسيبي نمي‌رسانند‪».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫ضرورت شناخت بيداري اسالمي‬ ‫دكترزهرامصطفوي‪،‬فرزندحضرت‌امام‌خميني(ره)‬ ‫از چهره‌هاي ديگري ب��ود كه به ارائ��ه نظراتش در اين‬ ‫همايش پرداخت‪.‬‬ ‫او با بيان اينكه انقالب اس�لامي از ابتداي پيروزي‬ ‫در ايران به همه كش��ورها صادر شد‪ ،‬گفت‪« :‬چگونگي‬ ‫اين صدور هم به لحاظ شكلي بود‪ ،‬يعني الگوي انقالب‬ ‫عصر اسالم و ملت‌ها‬ ‫حس��ن رحيم‌پور ازغدي كه عضو ش��وراي عالي‬ ‫انقالب فرهنگي است و از سخنرانان اين همايش‪ ،‬معتقد‬ ‫است‪« :‬دوران حاضر دوراني اس��ت كه از لحاظ نظري‬ ‫مي‌توان به سراسر جهان سرازير شد‪ ،‬اما متاسفانه دانشگاه‬ ‫و حوزه هنوز خود را براي پذيرش مس��ئوليت جهاني‬ ‫آماده نكرده و وقت خود را با بحث‌ه��اي پيش‌پا افتاده‬ ‫مي‌گذراند‪ .‬اگر آمادگي وجود داشت‪ ،‬بايد صدها متفكر‬ ‫به‌سوي ملت‌هاي بيدار شده رفت و آمد مي‌كردند يا از راه‬ ‫رسانه‌هاتاثيرگذارمي‌شوند‪».‬اودرهمايشبيدارياسالمي‬ ‫در انديشه امام و رهبري‪ ،‬به دو وجهه حقيقي و حقوقي‬ ‫حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي اشاره كرد و گفت‪« :‬شخصيت‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫حض��رت ام��ام(ره)‪ ،‬تدوين‌كنن��ده نظري��ه‬ ‫حكومت ديني‬ ‫س��خنران ديگر اين همايش دكتر غالمعلي حداد‬ ‫عادل بود‪ .‬او كه مشاور عالي رهبر‌معظم انقالب است در‬ ‫اين همايش چنين گفت‪« :‬امام(ره) در روش مبارزه از هيچ‬ ‫يك از روش‌هاي مرسوم غرب و شرق تبعيت نكرد و اتكا‬ ‫به خدا و بهره‌مندي از توده‌هاي مردم را برگزيد‪ .‬امام(ره)‬ ‫احكام فراموش شده اس�لام را احيا كرد و سكوالريسم‬ ‫فراگير سيطره يافته بر غرب و ش��رق را نفي كرد‪ ».‬وي‪،‬‬ ‫حضرت امام(ره) را تدوين كننده نظريه حكومت ديني‬ ‫برشمرده و مي‌گويد‪« :‬در اين بين جايگاه مردم نيز تبيين‬ ‫شد و نمونه واقعي در عمل وقوع يافت و امام(ره) اجراي‬ ‫متناسب با زمان و با استفاده از همه ظرفيت‌هاي اسالم از‬ ‫جمله اجتهاد را عملي ساخت‪».‬‬ ‫حداد عادل‪ ،‬صحبت از امكان حكومت اس�لامي‬ ‫را محرز دانسته و تاكيد كرده است‪« :‬حكومت اسالمي‬ ‫در ايران‪ ،‬ممكن بودن حكومت دين��ي را اثبات كرده و‬ ‫تداوم داده است‪ ».‬غالمعلي حداد عادل‪ ،‬اسالم را به‌‌عنوان‬ ‫نظام جامع اجتماعي كه س��عادت فردي و اجتماعي در‬ ‫آن وجود دارد‪ ،‬معرفي كرد و يادآور ش��د‪« :‬امروز جهان‬ ‫در يك پيچ تاريخي قرار گرفته است‪ ».‬نماينده مجلس‬ ‫شوراي اسالمي پيشنهاد داد كتابي با عنوان «جهان اسالم‬ ‫در قرن ‪ 20‬و انقالب اس�لامي در دو دهه آخر به‌عنوان‬ ‫نقطه عطف ناكامي‌ها» نوشته ش��ود تا جوانان ما بدانند‬ ‫كه حضرت‌امام(ره) و مقام معظم رهبري چه خدمتي در‬ ‫بيداري اسالمي داشته‌اند‪.‬‬ ‫نشان داد يك ملت مي‌تواند روي پاي خود بايستد و پيروز‬ ‫شود‪ .‬به معناي ديگر اين الگوي انقالب بود كه صادر شد‪».‬‬ ‫فرزند حضرت امام خمين��ي(ره) ضمن تاكيد بر‬ ‫ضرورت شناخت بيداري اسالمي گفت‪« :‬اگر به‌درستي‬ ‫حقيقت بيداري اسالمي را بشناسيم‪ ،‬آينده جهان اسالم را‬ ‫بهتر درك خواهيم كرد و خطراتي كه مسلمانان را تهديد‬ ‫مي‌كند‪ ،‬بهتر شناسايي خواهيم كرد‪».‬‬ ‫وي در ادامه با اشاره به تفكر سياسي امام‌خميني‌(ره)‬ ‫گفت‪« :‬نگاه به فلسفه و عرفان امام در بحث خداشناسي‬ ‫و انسان‌شناسي اهميت بااليي دارد‪ ،‬زيرا اين امر زيربناي‬ ‫اصلي فلسفه سياسي ايشان را تشكيل مي‌دهد‪».‬‬ ‫وي افزود‪« :‬تحليل مقام معظ��م رهبري در تبيين‬ ‫بيداري اسالمي و پيوند آن با انقالب همانند انديشه‌هاي‬ ‫امام بوده و مباني فكري استواري بين آنها برقرار است كه‬ ‫اين امر ريشه در انديشه عرفاني آنها دارد‪».‬‬ ‫زهرا مصطفوي در ادامه براي تحليل انديشه عرفاني‬ ‫حضرت ام��ام(ره) توضيح داد‪« :‬مرتب��ه‌اي از توحيد كه‬ ‫توحيد افعالي اس��ت‪ ،‬مرتبه‌اي اس��ت كه انسان دريابد‬ ‫هركاري كه در جهان واقع مي‌شود وابسته به اراده الهي‬ ‫است‪ .‬اگر انس��ان به اين حقيقت ايمان پيدا‌كند‪ ،‬از هيچ‬ ‫قدرتي در جهان نمي‌هراسد و هرچه ايمان او بيشتر شود‪،‬‬ ‫اعتماد او به قدرت‌هاي بشري كمتر مي‌شود‪».‬‬ ‫وي ادامه داد‪« :‬از سوي ديگر حضرت امام(ره) معتقد‬ ‫است كه بشر داراي فطرت ثابت انساني است كه عاشق‬ ‫كمال مطلق است‪ .‬يعني هرانساني در درون خود كمال‬ ‫را درك مي‌كند و به‌دنبال آن م��ي‌رود و از نقص گريزان‬ ‫است‪».‬‬ ‫حقيقي ايشان به‌عنوان عالم‪ ،‬احياگر دين و روشنفكر ديني‬ ‫تحت تاثير شخصيت حقوقي ايشان قرار گرفته است‪ .‬از‬ ‫اين رو گفت‌وگوي علمي‌از كار عظيمي‌كه مقام معظم‬ ‫رهبري از نظر علمي‌و نظري قبل و بعد از انقالب انجام‬ ‫داده‌اند‪ ،‬انجام نمي‌شود؛ كسي كه به‌عنوان يك انقالبي و‬ ‫انقالب شناس از زندان و تبعيد تا مديريت يك حكومت‬ ‫اسالمي را از سر گذرانده اس��ت‪ ».‬وي افزود‪« :‬شايد بين‬ ‫علماي حوزه مثل ايشان نداشته باشيم يا انگشت شمار‬ ‫قو‌غرب‬ ‫باشند كساني كه سعي كنند بين انديشه‌هاي شر ‌‬ ‫جهان اس�لام پل بزنند و بذر بيداري اسالمي را در ذهن‬ ‫جوانان ايران بپاشند‪».‬‬ ‫رحيم پور‌ازغدي تصريح كرد‪« :‬ايشان طي يكي‪ ،‬دو‬ ‫سال اخير‪ ،‬تجربه‌هاي دسته‌بندي شده‌اي را به جهان عرب‬ ‫ارائه كردند كه اگر به درستي منتقل شود‪ ،‬در سرنوشت‬ ‫انقالب‌هاي آنان تاثير‌گذار خواهد بود‪».‬‬ ‫وي با اش��اره به اينكه امروز اراده خ��دا در بيداري‬ ‫ملت‌ها رقم خورده است‪ ،‬خاطرنش��ان كرد‪« :‬اكنون در‬ ‫عصر ملت‌ها و اسالم هستيم و اين عصر فرا رسيده است‪.‬‬ ‫امام راحل نيز هميشه مي‌گفت اين قرن‪ ،‬قرن اسالم و غلبه‬ ‫مستضعفانبرمستكبريناست‪».‬‬ ‫موج اسالم‌خواهي در تمامي‌كشورها‬ ‫دكتر واليتي‪ ،‬مش��اور رهبر معظم انقالب اسالمي‬ ‫در امور بين‌الملل نيز در اين همايش با اش��اره به بيداري‬ ‫اسالمي در جهان‪ ،‬گفت‪« :‬اسالم‌خواهي بيشترين گرايش‬ ‫ديني در آمريكاست‪.‬‬ ‫بر‌خالف هزينه‌هاي زياد واتيكان در كش��ورهاي‬ ‫مختلف‪ ،‬موج اس�لام‌خواهي در تمامي‌كشورها شكل‬ ‫گرفته است و مردم حيات حقيقي را در اسالم يافته‌اند‪».‬‬ ‫وي در تحليل تاريخ اسالم و مراحل بيداري اسالمي‬ ‫تا ب��ه امروز‪« ،‬دوره‌ه��اي دعوت‪ ،‬تش��كيل حكومت و‬ ‫گسترش اسالم» را سه مرحله اوليه تاريخ اسالم برشمرد و‬ ‫ادامه داد‪« :‬هم‌مرز شدن اسالم با تمدن‌هاي آن روز باعث‬ ‫نقل و انتقال فرهنگي ش��د‪ ،‬به‌گونه‌اي كه تمدن اسالمي‬ ‫و سعه صدر مس��لمانان توانس��ت ارزش‌هاي موجود‬ ‫در اين تمدن‌ها را جذب كند‪ ».‬عضو مجمع تش��خيص‬ ‫مصلحت نظام‪ ،‬با نفي مقابله اسالم با فرهنگ تمدن‌هاي‬ ‫ديگر اظهار‌داش��ت‪« :‬اس�لام داراي جاذبه بوده است و‬ ‫مسلمانانبا‌ترجمهكتبوآثاردانشمندانتمدن‌هايديگر‬ ‫بر‌توانايي‌هاي خود افزوده‌اند‪g».‬‬ ‫‪15‬‬
‫شكست يك توطئه‪:‬‬ ‫بحرين مستقل مي‌ماند‬ ‫خبرنامه‬ ‫سران كشورهاي عضو ش��وراي همكاري خليج‌فارس در‬ ‫نشست روز دوشنبه هفته گذش��ته در رياض درباره اتحاد ميان‬ ‫عربستان و بحرين به توافق نرس��يدند‪ .‬سرا ‌ن شش كشور عضو‬ ‫ش��وراي همكاري خليج‌فارس در نشس��ت رياض به رياست‬ ‫عبداهلل‌بن عبدالعزيز پادش��اه عربس��تان تصميم به ادامه بررسي‬ ‫پيشنهاد اتحاد ارائه شده از سوي س��عودي‌ها در نشست اواخر‬ ‫دسامبر گذشته شوراي همكاري خليج‌فارس گرفتند اما اين توطئه‬ ‫شكست خورد‪.‬‬ ‫كشورهاي عضو شوراي همكاري بر خالف تمام انتظارات‬ ‫و پيش‌بيني‌هايي عمل كردند كه به‌احتمال اعالم اتحاد محدود ميان‬ ‫عربستان و بحرين اشاره مي‌كرد‪ .‬البته سعود الفيصل‪ ،‬وزير امور‬ ‫خارجه عربستان در توجيه شكست نشست رياض در اعالم اتحاد‬ ‫ميان عربستان و بحرين ادعا كرده است كه هدف از اتحاد‪ ،‬اتحاد‬ ‫فراگير و جامع و نه محدود بوده است‪.‬‬ ‫بااين حال شيخ حمد بن عيسي آل‌‌خليفه پادشاه بحرين در‬ ‫چهاردهميننشستمشورتيسرانشورايهمكاريخليج‌فارس‬ ‫در رياض به دفاع از طرح اتحاد با عربستان پرداخت و تحقق اين‬ ‫طرح را در راس��تاي آرزوهاي آل‌خليفه دانست و مدعي شد اين‬ ‫طرح به تحقق خواسته‌هاي مردم بحرين كمك مي‌كند؛ مردمي‬ ‫‌كه خواسته‌هاي مشروع خود را به‌طور مسالمت‌آميز بيان مي‌كنند‪،‬‬ ‫امااين خواسته‌ها از س��وي نظاميان آل‌خليفه و نظاميان سعودي‬ ‫حاضر در خاك بحرين به شدت سركوب مي‌شود‪ .‬اين در حالي‬ ‫اس��ت كه مردم بحرين مخالفت خ��ود را با الحاق به عربس��تان‬ ‫ابرازداشته بودند‪.‬‬ ‫هرچند رژيم‌هاي حاكم بر عربستان و بحرين به شدت براي‬ ‫عملي كردن طرح اتحاد كه ابعاد و جزئيات آن هنوز فاش نشده‪،‬‬ ‫تالش مي‌كنند و البته در نشست دوشنبه بيست و پنجم ارديبهشت‬ ‫دررياض به سبب اختالفات شديد ناكام ماندند‪ ،‬با اين حال گروه‌ها‬ ‫وجناح‌هايمخالفدربحريندرراستايخنثي‌سازيتوطئهجديد‬ ‫تاكيد كرده‌اند هرگونه اتحاد بين بحرين و عربستان را نمي‌پذيرند‪.‬‬ ‫گروه ها و جناح‌هاي مخالف در بحرين به رژيم آل‌خليفه درباره‬ ‫هرگونه تشديد اقداماتش عليه جنبش مردمي‌مسالمت‌آميز اين‬ ‫كشور هش��دار دادند و بر خطرناك بودن هرگونه ادغام بحرين‬ ‫باعربس��تان تحت هر عنواني تاكيد كردند و لزوم برآورده شدن‬ ‫خواسته‌هاي مردم و اهداف انقالب را خواستار شدند‪ .‬بحرين از‬ ‫بيش از يكسال پيش شاهد تظاهرات مردمي‌و انقالب عليه رژيم‬ ‫آل‌خليفه اس��ت و نيروهاي امنيتي بحرين با همدستي نيروهاي‬ ‫اشغالگر سعودي به سركوب مردم پرداخته‌اند كه تاكنون در جريان‬ ‫ي شده‌اند‪.‬‬ ‫اين سركوبگري صدها نفر شهيد يا زخم ‌‬ ‫رژيم‌هاي آل‌س��عود و آل‌خليفه در توطئه جديدي از اتحاد‬ ‫بين بحرين و عربستان سخن گفته‌اند كه اقدامي‌براي بردن بحرين‬ ‫زير قيموميت كامل سعودي‌ها به منظور مقابله با انقالب مردم اين‬ ‫كشوراست‪.‬‬ ‫پس از آغاز خيزش مس��المت آميز مردم بحرين در فوريه‬ ‫‪ ،2011‬رژيم آل‌س��عود كه موجوديت آل خليفه را در منطقه در‬ ‫خطر مي‌ديد‪ ،‬نيروهاي خ��ود را تحت عنوان توافقنامه نيروهاي‬ ‫«سپر جزيره» براي كمك به سركوب مردم اين كشور به بحرين‬ ‫اعزام كرد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫رئيس سني‬ ‫ابالغ حكم ‪ 13‬متهم به جاسوسي‬ ‫حكم ‪ 13‬متهم به جاسوسي براي اسرائيل در جلسه‌اي با رياست قاضي صلواتي در شعبه ‪ 15‬دادگاه‬ ‫انقالب تهران تاييد و به آنها ابالغ شد‪ .‬اين متهمان از طريق كانال‌هاي ماهواره‌اي و تبليغات كاذب جذب‬ ‫سرويس‌ جاسوسي موساد وابسته به اسرائيل شده بودند‪ .‬متهمان جاسوسي براي رژيم اشغالگر قدس‬ ‫ضمن مالقات با عوامل رژيم و آمريكا با وعده‌هاي پوشالي و با دريافت امكانات و پول در زمينه‌هاي‬ ‫مختلف جاسوسي مي‌كردند‪ .‬جلسات مختلف و متعدد اين متهمان با‌‌حضور وكال و نماينده دادستان و‬ ‫با لحاظ تشريفات قانوني برگزار شد و متهمان از خود دفاع كردند‪g .‬‬ ‫افق‌هاي تازه در آسمان ايران و فرانسه‬ ‫آقاي نخست‌وزير به ايران چه پيامي داد؟‬ ‫هفته‌گذشته ميشل روكار‪ ،‬نخست‌وزير اسبق فرانسه در سفري غير‌رسمي به تهران سفر كرد؛ سفري با‬ ‫بازتاب‌ها و واكنش‌هاي فراوان‪.‬‬ ‫ميشل روكار كه در س��ال‌هاي‪ 1988‬تا ‪ 1991‬نخست‌وزير فرانس��ه بوده و از هم‌حزبي‌هاي اوالند نيز‬ ‫به شمار مي‌رود‪ ،‬در اين س��فر با علي اكبر صالحي‪ ،‬وزير امور خارجه ايران ديدار و گفت‌وگو كرد‪ .‬در ميانه‬ ‫مالقات‌هاي او گفته ش��د ديدار ميش��ل روكار از تهران در برنامه‌هاي وزارت خارجه فرانسه به‌طور رسمي‬ ‫قرار‌نداشته است‪ .‬سفر ميشل روكار‪ 81‬ساله به‌دعوت ايران صورت گرفته كه قرار بود در ماه آوريل گذشته‬ ‫برگزار شود‪ ،‬اما به‌علت بيماري روكار به تعويق افتاد‪ .‬آنچنان كه اعالم شد اين ديدار با هدف بهبود و تقويت‬ ‫روابط تهران و پاريس پس از دوران نه‌چندان خوب روابط در عهد ساركوزي است‪.‬‬ ‫البته روكار درباره آمدنش به تهران تاكيد كرده بود كه اين ديدار به‌دعوت دولت ايران بوده است و وي‬ ‫حامل پيامي‌از سوي «اوالند» نيست‪ .‬اين در حالي است كه منتقدان رئيس‌جمهور جديد فرانسه اعتقادي به‬ ‫اين اظهارات ندارند‪.‬‬ ‫منتقدان آقاي اوالند ادعا كردند س��فر روكار «پيش از انتصاب رسمي به قدرت‪ ،‬پيام منفي دوگانه‌اي را‬ ‫ارسال كرده كه طي آن از يكسو ايران را به ادامه سياست وقت‌كشي خود و برنامه اتمي‌خود‌ترغيب مي‌كند و‬ ‫از سوي ديگر همبستگي و اتحاد اروپايي‌ها را زير‌پا مي‌گذارد‪».‬‬ ‫همچنين هدف از سفر روكار به ايران تسهيل روابط ايران و فرانسه عنوان شده است‪ .‬بي‌ترديد با تغيير‬ ‫رئيس‌جمهور فرانسه‪ ،‬سفر يكي از نزديكان رئيس‌جمهور جديد اين كشور به ايران حائز اهميت است‪ .‬در‬ ‫آستانه برگزاري مذاكرات بغداد‪ ،‬ميشل‌روكار طي اين سفر با سعيد‌جليلي‪ ،‬مذاكره كننده ارشد ايراني نيز در‬ ‫موضوع هسته‌اي ديدار كرده است‪.‬‬ ‫تهران نيز پس از انتخاب اوالند ابراز اميدواري كرده بود كه اين تحول موجبات آغاز دوران جديدي از‬ ‫روابط دو كشور را به‌وجود آورد‪.‬‬ ‫در سال‌هاي گذشته‪ ،‬روابط فرانسه و ايران تيره بوده است‪،‬‬ ‫فرانسه‌اي كه پيش‌قراول كش��ورهايي كه خواستار اعمال‬ ‫تحريم ش��ديدتر عليه ايران بودند‪ ،‬قرار داش��ته است‪.‬‬ ‫س��اركوزي همواره موضعي بس��يار تند در قبال ايران‬ ‫داشته و از حمله اس��رائيل به ايران حمايت مي‌كرده‬ ‫است‪.‬‬ ‫همچنين روكار در برنامه ويژه خبري شبكه‌دو‬ ‫در برنامه يكشنبه هفته‌گذشته كه در آستانه برگزاري‬ ‫مذاكرات بغداد ميان ايران و گروه ‪ ،5+1‬مطرح شد‪ ،‬در‬ ‫اظهاراتي تاكيد كرد كه گروه ‪ 5+1‬در تالش براي رسيدن‬ ‫به‌توافق در مذاكرات بغداد هستند و آمريكايي‌ها كمترين‬ ‫تمايل را ب��راي گفت‌وگو دارند‪ ،‬اما آنه��ا اين بار به علت‬ ‫رويارويي دالر با معضالت ف��راوان‪ ،‬مجبور به‬ ‫گفت‌وگو با ايران هستند‪g .‬‬ ‫سوم خردادماه امسال عمر مجلس هشتم به سر مي‌رس��د و قطار مجلس نهم رأس ساعت ‪ 8‬صبح روز‬ ‫يكشنبه هفتم خرداد به راه مي‌افتد‪.‬‬ ‫عليرضا مرندي‪ ،‬منتخب دوم مردم تهران در مجلس نهم كه متولد سال ‪ 1318‬است‪ ،‬مسن‌ترين نماينده‬ ‫مجلس نهم محسوب مي‌شود كه رياست سني مجلس جديد را برعهده خواهد گرفت‪.‬‬ ‫پس از مرندي‪ ،‬محمدرضا آشتياني منتخب قم‌‌‪ ،‬مسن‌ترين نماينده مجلس نهم است كه نايب رئيس سني‬ ‫مجلس خواهد شد‪ .‬آشتياني متولد سال ‪ 1319‬است‪g .‬‬ ‫‪16‬‬ ‫بغداد‪ ،‬آغازي بر پايان تحريم‌ها‬ ‫در فاصله روزهاي باقيمانده تا آغاز مذاكرات‪5+1‬‬ ‫و ايران در بغداد مسائلي وجود دارد كه باعث خوشبيني‬ ‫بيش��تر به نتايج مثبت و موفقيت‌آميز آن در ش��رايط‬ ‫كنوني منطقه است‪ .‬مذاكرات بغداد از لحاظ زماني در‬ ‫شرايطي ويژه برگزار مي‌ش��ود كه طي آن خاورميانه‪،‬‬ ‫ش��مال آفريقا‪ ،‬كش��ورهاي اروپايي و آمريكا شاهد‬ ‫تحوالتي هستند كه اهميت رسيدن به توافق با تهران را‬ ‫بيش از پيش برجسته مي‌كند‪.‬‬ ‫اين در حالي اس��ت ك��ه در مواض��ع جمهوري‬ ‫اس�لامي ايران پافش��اري بر حق اس��تفاده از انرژي‬ ‫هس��ته‌اي در راس��تاي اه��داف صلح‌آميز اس��ت و‬
‫قاتل دانشمند هسته‌اي بر دار مكافات‬ ‫فاز دوم هدفمندي يارانه‌ها از خرداد كليد مي‌خورد‬ ‫‪17‬ماه از آغاز اجراي يكي از مهم‌ترين طرح‌هاي اقتصادي كشور مي‌گذرد‪ ،‬در حالي كه بنا بوده فاز‬ ‫دوم اين قانون يك سال پس از اجراي فاز اول اجرا شود‪ ،‬اما همچنان زمان اجرا مشخص نيست و شنيده‬ ‫مي‌شود كه اجراي فاز دوم هدفمندي در خرداد ماه كليد مي‌خورد‪.‬‬ ‫طي روزهاي گذشته مجلس با‌پيشنهاد دولت مبني‌بر تصويب رقم ‪ 135‬هزار ميليارد تومان به‌عنوان‬ ‫درآمد حاصل از هدفمندي يارانه‌ها و همچنين نظر رئيس‌جمهوري مبني‌بر اينكه فاز‌دوم هدفمندي گام‬ ‫آخر آن باش��د‪ ،‬موافقت نكرد و رقم‪66‬هزار ميليارد تومان را با ‪ 12‬هزار ميليارد تومان افزايش در قانون‬ ‫بودجه سال ‪ 91‬به‌عنوان درآمد هدفمندي يارانه‌ها به‌تصويب رساند‪.‬‬ ‫بر اين اساس از اين ميزان‪ 48‬هزار ميليارد تومان براي توزيع يارانه نقدي به دهك‌ها و اقشار مختلف‬ ‫مردم پيش‌بيني شده است‪ ،‬البته در ذيل اين ميزان حكمي‌آمده است كه دولت مي‌تواند نسبت به باز توزيع‬ ‫يارانه نقدي به افراد مختلف نسبت به درآمدهاي آنها تصميم‌گيري كند‪ .‬با اين اوصاف مي‌توان اينگونه‬ ‫پيش‌بيني كرد كه امكان افزايش رقم يارانه نقدي وجود دارد‪.‬‬ ‫در جريان بررسي اين مساله در بودجه سال‪ 91‬تعدادي از نمايندگان از جمله محمدرضا خباز‪ ،‬الياس‬ ‫نادران و احمد توكلي رئيس مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسالمي از نحوه اجراي فاز اول هدفمندي‬ ‫توسط دولت انتقاد كردند‪.‬‬ ‫با توجه به اينكه رديف اجراي فاز دوم در بودجه سال ‪ 91‬تصويب شده است‪ ،‬دولت اين اختيار را‬ ‫دارد كه در خرداد ماه سال جاري فاز دوم هدفمندي را اجرا كند‪ .‬برخي از نمايندگان تاكيد كرده‌اند كه با‬ ‫توجه به تصويب منابع مالي موردنياز براي اجراي فاز دوم در بودجه سنواتي تاخير در استارت اجراي‬ ‫فاز دوم تبعاتي زيادي را در پي دارد‪ .‬نمايندگان مجلس و اقتصاددانان كشور بر لزوم توجه بيشتر دولت‬ ‫به بخش توليد در فاز دوم هدفمندي تاكيد دارند‪g .‬‬ ‫انجام بدهند‪».‬‬ ‫همچنين هفته گذش��ته يك ديپلمات اروپايي از‬ ‫عدم پرداختن وزيران امورخارجه كش��ورهاي عضو‬ ‫اتحاديه اروپا به بررسي مجدد تحريم خريد نفت ايران‬ ‫از سوي كشورهاي اروپايي خبر داد‪.‬‬ ‫الزم به ذكر است در اس��فندماه اتحاديه اروپا در‬ ‫اقدامي‌خصمانه با البي دول��ت انگليس تحريم نفتي‬ ‫ايران را تصويب كرد كه بر اس��اس آن قرار شد خريد‬ ‫نفت ايران از س��وي اين كش��ور‌ها از اوايل تابس��تان‬ ‫امسال متوقف شود‪ .‬اما در پي هشدارهاي جمهوري‬ ‫اس�لامي ايران و از آنجايي كه در صورت اجراي اين‬ ‫تحريم‪ ،‬اقتصاد ضعيف بسياري از اين كشور‌ها اوضاع‬ ‫وخيم‌تري پيدا خواهد كرد‪ ،‬اين كشور‌ها اعالم كردند‬ ‫خبرنامه‬ ‫مذاكره‌كنندگان ارشد ايراني بر لزوم دستيابي كشورمان‬ ‫بر اين حق بر‌اساس ‪ NPT‬تاكيد مي‌كنند؛ موضوعي كه‬ ‫در مذاكرات قبلي نيز از س��وي تهران مورد پافشاري‬ ‫قرار مي‌گرفت و اين بار حتي شدت بيشتري در تحقق‬ ‫آن ديده مي‌شود‪.‬‬ ‫همچني��ن باي��د توجه داش��ت تالش��ي كه در‬ ‫مذاكرات ‪ 5+1‬و ايران در اس��تانبول ديده ش��د‪ ،‬به نظر‬ ‫مي‌رس��د نتيجه ملموس آن در مذاكرات بغداد حاصل‬ ‫شود‪.‬جيمز بليتس و دانيل دامبي دوشنبه‪ 28‬فروردين‬ ‫‪ 16( 1391‬آوريل ‪ )2012‬طي مقاله‌اي در فايننش��ال‬ ‫تايمز نوش��تند‪« :‬موضوعي كه قدرت‌هاي غربي بايد‬ ‫به‌زودي راجع به آن بررسي كنند اين است كه اگر ايران‬ ‫گامي‌در مذاكرات بغداد ب��ردارد‪ ،‬آنها چه كاري بايد‬ ‫دهمين جلسه دادگاه رسيدگي به پرونده فساد بزرگ مالي اوايل هفته‌گذشته درشعبه اول دادگاه‬ ‫انقالب به رياست قاضي ناصر سراج برگزار و شش متهم در دو نوبت صبح و عصر محاكمه شدند‪.‬‬ ‫در اين جلسه به اتهامات افراد مرتبط با ش��ركت‌هاي آهن و فوالد لوشان‪ ،‬ايليت انزلي‪ ،‬ميالتحديد‬ ‫پارسيان رسيدگي شد‪.‬‬ ‫دهمين جلسه رسيدگي به پرونده فس��اد بزرگ مالي با‌حضور هشت متهم و مطلع برگزار شد‪.‬‬ ‫درباره زمان رسيدگي به اتهامات مه‌آفريد اميرخسروي متهم رديف اول پرونده‪ ،‬در حال حاضر به‬ ‫يك پرونده با ‪ 32‬متهم رسيدگي مي‌شود كه مه‌آفريد اميرخسروي بعد ازرسيدگي به اتهام ‪ 31‬متهم‬ ‫ديگر پرونده‪ ،‬در دادگاه حاضر و محاكمه خواهد شد‪.‬‬ ‫تاكنون طي برگزاري ‪ 9‬جلسه دادگاه‪ 17 ،‬نفر از متهمان بعد از محاكمه‪ ،‬آخرين دفاعيات خود‬ ‫را ارائه كرده‌اند و بعد از رسيدگي به اتهامات ‪ 15‬متهم باقيمانده‪ ،‬رسيدگي به‬ ‫اولين پرونده ارسالي به دادگاه‬ ‫در زمين��ه اين فس��اد مالي به‬ ‫اتمام خواهد رسيد‪.‬‬ ‫در تاز ه‌تري��ن تح��ول‬ ‫غالمحس��ين محس��ني‌اژه‌اي‪،‬‬ ‫س��خنگوي قوه‌قضائي��ه نيز در‬ ‫‪ 29‬نشس��ت خب��ري از تكميل‬ ‫تحقيقات ‪‌12‬متهم ديگر پرونده و‬ ‫ارسال كيفرخواست آنها به دادگاه‬ ‫خبر داده است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫«علي جمالي فش��ي» كه در ‪ 22‬دي ماه ‪ 88‬با جاسازي بمب‬ ‫در يك دستگاه موتورسيكلت و پارك‌كردن آن مقابل منزل شهيد‬ ‫علي‌محمدي‪ ،‬اين استاد دانشگاه را به شهادت رساند‪ ،‬صبح روز‬ ‫‪ 26‬ارديبهش��ت در محوطه داخلي زندان اوين ب��ه دار مجازات‬ ‫آويخته شد‪.‬‬ ‫در ساعات اوليه صبح سه‌شنبه ‪ 22‬دي ماه ‪ 1388‬بود كه خبر‬ ‫انفجار يك بم��ب در منطقه قيطريه تهران منتشرش��د‪ .‬تحقيقات‬ ‫در زمينه شناسايي و دس��تگيري عامالن‌ ترور اين استاد دانشگاه‬ ‫ادامه داش��ت تا اينكه در ‪ 20‬دي ماه ‪ 1389‬يعني يك سال بعد از‬ ‫وقوع حادثه‪ ،‬وزارت اطالعات از دس��تگيري عوامل‌ترور استاد‬ ‫علي‌محمدي خبر داد‪.‬‬ ‫چندي بعد‪« ،‬علي‌ جمالي‌فش��ي» كه به‌عن��وان عامل‌ ترور‬ ‫شهيد علي محمدي شناسايي و دستگير ش��ده بود‪ ،‬در برنامه‌اي‬ ‫تلويزيوني به نحوه جذب در سرويس اطالعاتي اسرائيل (موساد)‬ ‫و چگونگي به‌شهادت رساندن اين محقق ايراني پرداخت‪.‬‬ ‫محاربه و فساد‌في‌االرض از طريق‌ترور شهيد علي‌محمدي‬ ‫به واسطه مس��تقر‌كردن موتورس��يكلت و انفجار آن‪ ،‬همكاري‬ ‫با رژيم‌صهيونيستي و ش��بكه‌تروريستي موس��اد‪ ،‬تحصيل مال‬ ‫نامش��روع به واس��طه همكاري اطالعاتي با رژيم‌صهيونيستي‪،‬‬ ‫تخريب اموال مسكوني ناش��ي از انفجار بمب و نگهداري مواد‬ ‫روانگردان‪ ،‬از اتهامات اين متهم بود‪ .‬جلس��ه محاكمه اين متهم‬ ‫در تاريخ اول شهريورماه سال گذشته در شعبه ‪ 15‬دادگاه انقالب‬ ‫تهران به رياس��ت قاضي صلواتي برگزار و شش روز بعد‪ ،‬حكم‬ ‫اعدام وي نيز صادر شد‪.‬‬ ‫جاسوس موس��اد و عامل‌ترور ش��هيد‌علي محمدي‪ ،‬پيش‬ ‫از اجراي حكم اعدام گفت‪« :‬در مورد اش��تباهات گذشته خودم‬ ‫نمي‌دانم كه چه بگوي��م خيلي از كارها و تجربه‌ها راه‌برگش��ت‬ ‫ندارد‪ .‬پايان راه‌كج و بدي همين جايي است كه من ايستاده‌ام‪».‬‬ ‫جمالي‌فشي در آخرين اظهار نظر خود گفت‪« :‬من آينه آينده‬ ‫آنهايي هستم كه در اين راه گام بر‌مي‌دارند‪g ».‬‬ ‫جلسه دهم دادگاه فساد مالي با مدير‌عامل نوزده ساله‬ ‫احتمال دارد اول ج��والي (‪ ۱۱‬تيرماه) در خصوص‬ ‫اجرايي كردن اين تحريم تجديد‌نظر كنند‪.‬‬ ‫همچني��ن س��ه هفت��ه پي��ش‪ ،‬اتحادي��ه اروپ��ا‬ ‫تصميم‌گيري درباره ممنوعيت كام��ل واردات نفت‬ ‫ايران را ي��ك ماه به تاخي��ر انداخت كه اي��ن اقدام از‬ ‫اختالف و دودس��تگي ميان اروپايي‌ها در خصوص‬ ‫تحريم ته��ران و وابس��تگي آنها به نفت كش��ورمان‬ ‫حكايت مي‌كرد‪.‬‬ ‫وزيران امور خارجه كش��ورهاي عضو اتحاديه‬ ‫اروپا در نشست سه هفته پيش خود در لوكزامبورگ‪،‬‬ ‫تصميم‌گيري در خصوص ممنوعيت واردات نفت از‬ ‫ايران را كه بايد از ابتداي جوالي اجرا مي‌شد‪ ،‬تا پايان‬ ‫مه‌(‪ ۱۱‬خرداد) به‌تاخير انداختند‪g .‬‬ ‫‪17‬‬
‫يادداشت‌ها‬ ‫مستمعآزاد!‬ ‫هم ‌ه معلم‌هاي من‪ -‬قسمت دوم‬ ‫زهير توكلي‬ ‫زهير توكلي در اين مطلب‬ ‫باز هم خاطراتي از دوران‬ ‫تحصيل خود را نقل كرده‬ ‫است‬ ‫دو هفته پيش وعده دادم كه مي‌خواهم در چند‬ ‫ش��ماره درباره همه معلم‌هايي ك��ه در اين – به قول‬ ‫قدما – چند صباح زندگي چي��زي از آنها آموخته‌ام‪،‬‬ ‫خاطر‌ه بنويسم‪.‬‬ ‫دورتري��ن معلمم را به خاطر نم��ي‌آورم زيرا يك‬ ‫روز بيشتر آنجا نبودم و روز بعد دوباره به خانه به گرماي‬ ‫آغوش مادرم گريختم‪ .‬زهير توكلي را چه به مهد كودك؟‬ ‫و نه فقط زهير توكلي را كه ساير برادران توكلي را چه به‬ ‫مهد كودك؟ ما به مادرمان بيش از اين حرف‌ها وابسته‬ ‫بودي��م و مادرمان مثل مركز كهكش��ان ب��ود كه جاذبه‬ ‫مغناطيسي‌اش همه منظومه‌ها را مي‌چرخاند و با خودش‬ ‫نگه مي‌دارد‪ ،‬آنقدر انرژي عظيم��ي از محبت بي‌دريغ‬ ‫در وجودش بود و هس��ت كه هنوز هم كه ما مثال براي‬ ‫خودمان مرد گنده‌اي شده‌ايم‪ ،‬در حالتي مي‌تواني آنجا‬ ‫پيدايمان كني‪ ،‬در آشپزخانه كنار اجاق گاز هميشه روشن‬ ‫‪18‬‬ ‫و قوري چاي هميش��ه دم كرده روبه‌روي مادر كه حاال‬ ‫تارهاي سفيد گيس��وانش او را روز به روز بيشتر شبيه‬ ‫خورشيد مي‌كنند و دل‌س��پرده به خنده‌هاي بي‌دليل و‬ ‫درخشان او كه هر وقت به ما مي‌رسد‪ ،‬آنقدر ذوق دارد‬ ‫كه بي‌دليل به كوچك‌ترين بهانه‌اي خنده سر مي‌دهد‪ ،‬از‬ ‫ته‌دل مي‌خندد و من فقط در اين آشپزخانه و روبه‌روي‬ ‫اين موجود آسماني است كه جوشيدن خنده را از ته‌دلم‬ ‫احس��اس كرده‌ام‪ .‬باري؛ م��را يك روز ب��ه مهد كودك‬ ‫گذاشتند؛ زهير چشم باز كرد و ديد كه «اي دل غافل! دور‬ ‫خورديم رفت! اينجا كجاست؟ اين خانم‌ها كي‌اند؟ مادر‬ ‫چه شد؟ مادر از دست رفت »و پا به فرار گذاشت‪ .‬هنوز‬ ‫يادم هست كه بي‌خيال اين كه مربيان مهدكودك مرا ببينند‬ ‫يا نبينند و جلويم را بگيرند يا نگيرند‪ ،‬مثل يك خوابگرد‪،‬‬ ‫از در مهدكودك زدم به خيابان – مهدكودك كجاي تهران‬ ‫بود؟ نمي‌دانم ولي يادم هست كه بر خيابان بود – حاال‬ ‫نگهبان دم در داشت يا نداشت؟ اين را هم نمي‌دانم همين‬ ‫يك تصوير در ذهنم هست‪ :‬از در مهدكودك به پياده‌روي‬ ‫خياباني پاگذاش��تم كه چنارهاي برافراشته‌اي داشت و‬ ‫نمي‌دانستم كدام طرف بايد بروم و يك حس فقط يك‬ ‫حس از آن لحظه به خاطرم مانده است‪ :‬مادر! مادر!‬ ‫مي‌دانم و برايم روشن است كه گريه نمي‌كردم و‬ ‫حتي بغضي در گلويم نبود ولي تمام اندرونم فرياد بود و‬ ‫جست‌وجوي مادري كه نخستين بار در زندگي‌ام از كنار‬ ‫او به محيطي غريبه پرتاب شده بودم كه بوي او به مشامم‬ ‫نمي‌خورد‪.‬‬ ‫من به دنبال بوي مادرم ازمهد كودك بيرون زده بودم‬ ‫به دنبال زنگ آرام صدايش كه به من پاس��خ مي‌داد‪ ،‬من‬ ‫كه خيال مي‌بافتم و وراجي مي‌كردم و آنكه مي‌بايست‬ ‫هم‌صحبت خيال‌هاي من شود‪ ،‬مادر بود كه همانطور كه‬ ‫ايستاده روي پيشخوان آشپزخانه‪ ،‬سبزي خرد مي‌كرد‪،‬‬ ‫به سوال‌هاي من كه مي‌رفتم و مي‌آمدم‪ ،‬جواب مي‌داد و‬ ‫تمام آن موجودات خيالي كه من در ذهنم با آنها زندگي‬ ‫مي‌كردم‪ ،‬يك آشناي ديگر غير از من داشتند و او مادر بود‪.‬‬ ‫يادم نمي‌آيد بعدش چه شد ولي زهير از پس همه‬ ‫آن مربي‌ها برآمد و روز بعد دوباره مادر بود و آشپزخانه‬ ‫و مادر بود و ماشين رخت‌شويي سطلي و زهير پنج ساله‬ ‫كه مي‌رفت و مي‌آمد و وراجي مي‌كرد و خيال‌هايش را با‬ ‫«آشنا»ي هميشگي‌اش‪ ،‬مادر در ميان مي‌گذاشت‪.‬‬ ‫اي مربيان م��ن در همان ي��ك روز دوري از مادر!‬ ‫بابت هم��ان ي��ك روز از ش��ما سپاس��گزارم و عذر‬ ‫مي‌خواهم اگ��ر زهير با فرارش از مهد كودك‪ ،‬ش��ما را‬ ‫به وحشت انداخت‪.‬‬ ‫اگر همه عالم روانشناسي رشد و پياژه بزرگ را انكار‬ ‫كنند‪ ،‬من يكي تمام قد به احترام او از جايم بلند مي‌شوم‬ ‫زيرا خ��ودم آن را تجربه كرده‌ام‪ .‬چگون��ه؟ االن برايتان‬ ‫مي‌گويم‪ .‬يك سال بعد از ماجراي آن مهد كودك‪ ،‬زهير را‬ ‫كه اكنون شش ساله بود و به حساب اين سال‌ها‪ ،‬بايست‬ ‫دوره پيش دبستاني را مي‌گذراند‪ ،‬به شكل مستمع آزاد‬ ‫در كالس اول ابتدايي ثبت‌نام كردند‪ .‬اين جا قم اس��ت‬ ‫كوچه بيگدلي‪ ،‬كوچه‌اي مشهور كه يك سرش به خيابان‬ ‫صفائيه مي‌خورد و سر ديگرش به «جوب شور»‪ .‬زهير به‬ ‫همراه پدر و مادر و دو برادر و يك خواهرش‪ ،‬مستاجر‬ ‫خانه آقاي قرائتي هستند‪ ،‬خانه‌اي سر نبش كه يك درش‬ ‫به كوچه بيگدلي باز مي‌شد و ديوارحياطش يك ضلع‬ ‫كوچه‌اي بود كه از بيگدلي شروع مي‌شد و پيچ مي‌خورد‬ ‫و موازي بيگدلي پيش مي‌رفت و س��ر از جوب ش��ور‬ ‫در مي‌آورد‪ .‬كوچه‌اي كه مدخ��ل آن در كوچه بيگدلي‬ ‫دو نبش داش��ت‪ ،‬يك نبش آن خانه استيجاري ما بود و‬ ‫نبش ديگرش يك مغازه بقالي و بق��ال محله پدر يك‬ ‫شهيد و يك مفقوداالثر بود و ‪11‬سال بعد ‪ ،‬زهير كه طلبه‬ ‫علوم ديني شده اس��ت ‪ ،‬خوابگاهش در همين كوچه‬ ‫بيگدلي است و مشتري همين پيرمرد است كه تابستان‬ ‫استخوان‌هاي آن يكي پس��رش را آورده‌اند و زهير در‬ ‫حال مزمزه كردن خاطرات ‪11‬سال پيش‪ ،‬وقتي پول را‬ ‫به پيرمرد مي‌دهد‪ ،‬تسليت مي‌گويد و پيرمرد مي‌گويد‪:‬‬ ‫خواهش مي‌كنم كه يكدفعه بغضش مي‌تركد و دستمالي‬ ‫را روي صورتش مي‌گيرد و ش��انه‌هايش آنچنان تكان‬ ‫مي‌خورند كه زهير انتظار زلزله‌اي را مي‌كشد كه همين‬ ‫االن بايد فرا برسد و زمين واهل آن را فرو ببرد‪[ ....‬چهره‬ ‫مظلوم پيرمرد را به خاطر م��ي‌آورم اگر آن چهره آنقدر‬
‫وقتيبهخورشيدسنگمي‌اندازند‬ ‫بايدازمظلوميت‌ماندفاعكنيم‬ ‫مصطفي شوقي‬ ‫مصطفيشوقيدراينمطلب‬ ‫به پشت پرده توهين‌هاي اخير‬ ‫به ساحت مقدس ائمه‌اطهار‬ ‫پرداخته است‬ ‫خبرنامه‬ ‫اول ‪ -‬چند ماه پيش بود ك��ه كمپيني توهين‌آميز‬ ‫در مورد امام ش��يعه در فضاي مجازي ش��كل گرفت؛‬ ‫استفاده از الفاظ تمسخرآميز و توهين‌آميز به برخي از‬ ‫ائمه‌اطهار‌(ع) به شكلي باور‌نكردني و عجيب‪ .‬گويي‬ ‫به يكب��اره برخي از وبالگ‌ها و س��ايت‌هاي داخلي و‬ ‫خارجي و كاربران آنها در فيس‌بوك در مسابقه‌اي براي‬ ‫توهين به باورهاي مذهبي شيعيان شركت كردند‪ .‬نتيجه‬ ‫چه ش��د؟ جوانان مذهبي كه لزوما عضو رسمي هيچ‬ ‫نهادي نبودند در برابر اين گروه‪ ،‬گ��روه موافقي را در‬ ‫جهت تكريم ائمه‌اطهار به‌خصوص دو امام جواد(ع)‬ ‫‌و هادي (ع) تش��كيل دادن��د و در مواجه��ه‌اي نابرابر‬ ‫در فضاي مجازي دست به افش��اگري و البته پاسخ به‬ ‫توهين‌هاي مدعيان آزادي بيان زدند‪ .‬در اين خصوص‬ ‫نهادهاي مسئول فرهنگي اما همچنان در چارچوب‌هاي‬ ‫خشك و رسمي خود گرفتار بودند‪.‬‬ ‫دوم‪ -‬مطلبي مي‌خواندم از سابقه توهين به ائمه‬ ‫به‌خصوص امام‌هادي(ع) كه يكي از جوان‌ترين امامان‬ ‫ش��يعه اس��ت؛ گويي همين هجمه اخير ني��ز تيري به‬ ‫چشمان زيباي جوانان شيعه و مسلمان بود‪ .‬اما داستان؛‬ ‫محمد‌بن‌حسن بن‌اشتر علوي مي‌گويد‪« :‬من در زمان‬ ‫كودكي با پدرم درب منزل متوكل عباسي بوديم‪ ،‬مردم‬ ‫جمع بودند‪ ،‬اوالد ابوطال��ب و اوالد عباس و ديگران؛‬ ‫وقتي كه امام‌ هادي عليه‌‌السالم تشريف مي‌آورد همه‬ ‫سواران به احترام وي پياده مي‌شدند و راه باز مي‌كردند‬ ‫تا حضرت وارد گ��ردد‪ .‬در آن روز به همديگر گفتند‪:‬‬ ‫امروز به احترام اين نوجوان پياده نخواهيم شد؛ او از ما‬ ‫شريف‌تر و بزرگ‌تر و مسن‌تر و دانا‌تر نيست‪ ،‬به خدا‬ ‫سوگند پياده نخواهيم شد‪ .‬ابوهاش��م جعفري به آنها‬ ‫گفت‪ :‬به خدا سوگند وقتي او را ديديد با خواري و ذلت‬ ‫پياده خواهيد ش��د؛ اندكي بيش نگذشت كه حضرت‬ ‫پيدا شد و وقتي كه چش��م آنان به حضرت افتاد همه‬ ‫پياده شدند! ابوهاشم به آنان گفت‪ :‬مگرنه اينكه خيال‬ ‫مي‌كرديد كه پياده نخواهيد شد؟ گفتند‪ :‬نتوانستيم خود‬ ‫را نگه داريم و پياده شديم و ابو‌هاشم جعفري نقل كرده‬ ‫اس��ت كه متوكل براي جلوس عمومي خود جايي را‬ ‫س��اخته بود كه داراي پنجره‌هايي بود كه آفتاب از آنها‬ ‫در داخل مي‌تابي��د و در ميان آن پنجره‌ها و ش��بكه‌ها‬ ‫پرنده‌هايي جا داده ب��ود‪ ،‬روزي كه به م��ردم اذن عام‬ ‫مي‌داد و روز ديدار او بود‪ ،‬همان جا مي‌نشست‪ ،‬وقتي‬ ‫كه مردم مي‌آمدند‪ ،‬آن پرنده‌ها مي‌خواندند و سرو صدا‬ ‫راه مي‌انداختند‪ ،‬نه متوكل مي‌شنيد مردم چه مي‌گويند‬ ‫ي كه‬ ‫و نه مردم مي‌شنيدند كه او چه مي‌گويد اما هنگام ‌‬ ‫امام‌هادي عليه‌السالم وارد مي‌شد؛ آن پرنده‌ها ساكت‬ ‫مي‌شدند و صدايي از آنها ش��نيده نمي‌شد تا وقتي كه‬ ‫حضرت بيرون مي‌رفت‪ ،‬باز سرو‌صدا راه مي‌انداختند‪».‬‬ ‫نيز مرحوم مس��تنبط از كتاب الخرائج نقل مي‌كند كه‬ ‫روايت ش��ده روزي اما ‌م هادي عليه‌السالم وارد منزل‬ ‫متوكل شد و به نماز ايستاد؛ يكي از دشمنان گفت‪ :‬اين‬ ‫رياكاري تا كي؟ و هنوز لحظه‌اي چند نگذشته بود كه‬ ‫گرفتار سخط‌الهي گشت و افتاد و مرد!‪( .‬بحاراالنوار)‬ ‫س��وم‪ -‬امامان ج��واد (ع) ‌و ه��ادي (ع) دو امام‬ ‫ج��وان در روزهايي ك��ه جوانان مس��لمان در ميادين‬ ‫ش��هرها ديكتاتورهاي عرب منطقه قي��ام كرده‌اند در‬ ‫ش��رايطي مورد هجمه قرار مي‌گيرند ك��ه بيش از هر‬ ‫زمان ديگري‪،‬جامعه اس�لامي به اتحاد و همدلي نياز‬ ‫دارد‪ .‬اينجا يك نكت��ه ظريف نهفته اس��ت كه به قول‬ ‫يكي از نويس��ندگان اگر وهابي «دين‌مدار» سعودي و‬ ‫رسانه‌هاي «دين‌ستيز» انگليسي در تخريب گنبد سامرا‬ ‫و وهن تصويري آن به اشتراك مي‌رسند ضروري است‬ ‫كه جوانان مسلمان شيعه نيز از هر گرايش و سليقه‌اي‬ ‫به‌دور از هرگونه انفعال و پراكندگي پاس��خي مناسب‬ ‫اين س��ناريو تدارك ببينند‪ .‬پاس��خي در شأن مسلمان‬ ‫شيعه ايراني؛ هنرمند بخواند‪ ،‬نقاش تصوير كند هدايت‌‬ ‫هادي(ع) را و بنويسد محقق شيعه از فضائل او‪ .‬تاسف‬ ‫دارد كه رس��انه ملي نيز در س��ريال‌هاي بي‌محتوايش‬ ‫كاراكتر خالفكارانش برخي نام‌هاي مبارك و مقدس‬ ‫را دارند؛ گويي اين باور عمومي ماس��ت در نشناختن‬ ‫فضائل ائمه كه بايد اينچنين بشناسيم‌شان وقتي برخي‬ ‫بي‌خردان به خورشيد سنگ مي‌اندازند‪.‬‬ ‫چهارم ‪ -‬اما ش��اهين نجفي؛ هتاك‪ ...‬او چند ماه‬ ‫پيش هم آهنگي توهين‌آميز در مورد مهدي موعود(عج)‬ ‫خواند‪ .‬واكنش‌ها اما همچنان هيچ‪ .‬بعد در اقدامي‌ديگر‬ ‫نام مهجور مانده امام ش��يعه‌اي را بازيچه كرد كه پيش‬ ‫از اين ني��ز كميپني عليه‌اش در فض��اي مجازي ايجاد‬ ‫شده بود؛ آيا اين بد صداي بد صورت بي‌سيرت خود‬ ‫تهيه‌كننده و مجري اس��ت؟ جدا از انگيزه‌هاي زيادي‬ ‫كه بس��ياري براي ضربه زدن به فرهنگ عمومي شيعه‬ ‫و اعتقادات مردم اي��ران دارند‪ ،‬يك نكته جالب وجود‬ ‫دارد؛ اينكه عمدتا اي��ن صداها از رس��انه‌هايي برون‬ ‫مي‌آيد كه ريش��ه‌هاي بهايي‌گري دارند‪ .‬آيا اين نقشه‬ ‫بهاييت است كه از «صبح ازل» و كتاب «كتاب اقدس» و‬ ‫«مشرق‌االذكار بيت‌العدل اعظم‪ ،‬حيفاي اسرائيل» نشات‬ ‫گرفته است؟ برنامه‌اي اس��ت از «آيين پر از تناقض و‬ ‫مجعول بهايي» براي ش��يعه ايران��ي؟ نمي‌دانيم كه در‬ ‫غياب دستگاه‌هاي متولي فرهنگي اين‌بار نيز‪،‬مثل ‪ 8‬سال‬ ‫دفاع مقدس از خاك و سرزمين‪ ،‬اين جوانان با‌غيرت‬ ‫ايراني بايد از مرزهاي اعتقادي خودشان دفاع كنند كه‬ ‫اين جنگ‪ ،‬تاكتيك و استراتژي ديگري مي‌طلبد‪ .‬بايد‬ ‫باهوش از سرزمين شيعه‌مان دفاع كنيم‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫مظلوم نبود و اگر آن گريه آن همه ناگهاني به سراغ پيرمرد‬ ‫نيامده بود و اگر آن شانه‌ها آن‌جور تكان نمي‌خوردند كه‬ ‫انگار در همان لحظه مته‌اي را روي قلب پيرمرد گذاشته‌اند‬ ‫و تكان شانه‌ها از ضربه آن مته است‪ ،‬آه كه اگر همه اينها‬ ‫نبود‪]....‬‬ ‫مهر سال ‪ 62‬اس��ت و پدر‪ ،‬زهير را در دبستاني در‬ ‫خيابان جوب ش��ور كه درش بر انتهاي كوچه بيگدلي‬ ‫باز مي‌شود ‪ ،‬به شكل مس��تمع آزاد‪ ،‬ثبت‌نام كرده است‪.‬‬ ‫برادر زهير كه چهار پايه باالتر از او در همين دبس��تان‬ ‫كالس پنجم را مي‌خواند‪ ،‬صبح دست او را مي‌گيرد و با‬ ‫خود مي‌برد‪ .‬فاصله دبستان تا خانه پنجاه قدم هم نيست‪.‬‬ ‫زهير اكنون يادش نمي‌آيد كه چند روز تحمل كرد‪ ،‬شايد‬ ‫به‌اندازه همان مهد كودك يعني يك روز شايد هم بيشتر اما‬ ‫مي‌داند كه اين بار نگريخت‪ .‬بلكه اين بار معلم كالس اول‬ ‫ابتدايي‪ ،‬دلش به حال زهير سوخت و به برادر زهير گفت‪:‬‬ ‫به پدر و مادر سالم برسانيد و بگوييد براي خود اين بچه‬ ‫بهتر است كه همان سال ديگر سروقتش به مدرسه بيايد‪،‬‬ ‫خيلي اذيت مي‌شود‪.‬‬ ‫البد يادتان مي‌آيد كه در فيلم‌هاي سينمايي وقتي‬ ‫كه شخصيت اول بهت زده مي‌شود چگونه آن را نمايش‬ ‫مي‌دهند؟ مثال ناگهان ماشينش داشته توي شكم كاميوني‬ ‫مي‌رفته كه با هيبت چندين تني‌اش از روبه‌رو مي‌آمده‬ ‫و در كسري از ثانيه به خود آمده و فرمان را چرخانده و‬ ‫ماشينش به شانه‌ي خاكي جاده منحرف شده و چندبار به‬ ‫هوا برخاسته و برزمين فرود آمده و تارمويي با چپ‌كردن‬ ‫ماش��ين فاصله داشته‌اند ولي خب‪ ،‬ش��كر خدا! به‌خير‬ ‫گذشته و صداي بوق اعتراض وحش��تناك كاميون در‬ ‫جاده دور مي‌ش��ود هنوز به گوش مي‌رس��د؛ خب‪ ،‬در‬ ‫چنين لحظه‌اي‪ ،‬كارگردان ‪ ،‬بهت راننده را اينگونه نشان‬ ‫مي‌دهد‪« :‬چشم‌هايش مي‌بيند كه دهن‌هايي اطرافش باز‬ ‫و بسته مي‌شود و مي‌داند كه يك چيزي دارند مي‌گويند‬ ‫ولي گوشش نمي شنود‪ .‬فقط باز و بسته شده دهن‌ها را‬ ‫مي‌بيند‪».‬‬ ‫تمام آنچه از آن يك روز (يا چند روز) مستمع آزاد‬ ‫درس خواندن در كالس اول ابتدايي در ذهن بچه ماند‪،‬‬ ‫دقيقا چنين خاطره‌اي است‪ .‬واقعا هيچ نمي‌فهميدم كه‬ ‫اين آقا چه مي‌گويد و اين بچه‌ها چرا تكرار مي‌كنند و‬ ‫اين تخته سياه چيست؟ يكي از آن دقايق را كه شديدا‬ ‫با هر چ��ه پيرامونم ب��ود‪ ،‬غريبي مي‌كردم قش��نگ به‬ ‫ياد دارم‪ :‬بغضي كرده ب��ودم از آن بغض‌ها كه راه گلو‬ ‫را مي‌بندند و حس مي‌كني چند برگ خش��ك ش��ده‌‬ ‫ريزريز ش��ده توي گلويت گير كرده‌اند؛ خوب يادم‬ ‫هس��ت كه جلوي اش��ك چش��مم را به طور غريزي‬ ‫گرفته بودم و همين واكنش عزيزي‪ ،‬خشكي و درهم‬ ‫پيچيدگي آن بغض را در گلويم بيشتر كرده بود‪ .‬شايد‬ ‫باورتان نشود كه عين همان پالن براي من پيش آمد‪،‬‬ ‫هنوز لب‌هاي معل��م را كه به ه��م مي‌خوردند به ياد‬ ‫دارم و گاهي به من هم چش��م مي‌دوخ��ت‪ ،‬احتماال‬ ‫همان لحظه حال مرا با ش��م معلم��ي‌اش فهميد كه از‬ ‫فردايش با توصيه او من به آزاديستان خانه بازگشتم (‬ ‫و ريش كم پشت او و سبيل از ريش يك هوا پرپشت‌تر‬ ‫و ه��ر دو هم ريش هم س��بيل حنايي ماي��ل به زرد و‬ ‫عينكي بر چش��م از آن عينك‌هاي دسته كائوچويي و‬ ‫س��ر وصورت گرد و موهاي جلوي س��ر ريخته همه‬ ‫را به ياد دارم‪ ).‬نمي‌دانم اس��مت چه بوده است‪ ،‬آقاي‬ ‫معلمي كه يك روز (يا چند روز؟) به ش��كل مستمع‬ ‫آزاد مهمانت بودم و مرا آزاد كردي تا به نادركجاي امن‬ ‫و امان خودم به آتشي كه قلبم را گرم مي‌كرد به شعاع‬ ‫حضور مادرم در اتاق‌هاي خانه كوچك ‪ ،‬بازگردم ‪ .‬هر‬ ‫جا هستم برايت دعا مي‌كنم هر جا كه باشي‪g .‬‬ ‫‪19‬‬
‫نقد‌ونظر‌‬ ‫الزامات ديپلماسي هسته‌اي‬ ‫نقد و نظر‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫تو‌گوهاي استانبول‬ ‫مذاكرات بغداد سخت‌تر از گف ‌‬ ‫توافق گام به‌گام‬ ‫‪1‬‬ ‫محمود واعظي‪ /‬معاون مركز تحقيقات استراتژيك‬ ‫با نگاهي به دور جديد مذاك��رات ايران و گروه‬ ‫كشورهاي ‪ 5+1‬كه نشست استانبول سر‌آغاز آن بود و‬ ‫بر اساس آنچه در مذاكرات قبلي شاهد بوديم‪ ،‬با توجه‬ ‫به مقدماتي كه قبل از آغاز مذاكرات از س��وي ايران و‬ ‫گروه كشورهاي ‪ 5+1‬فراهم ش��ده بود‪ ،‬خوشبختانه‬ ‫مي‌توان ادعا كرد كه شاهد فصل جديدي در مذاكرات‬ ‫هسته‌اي بين دو طرف هس��تيم‪ .‬در نشست استانبول‬ ‫بيش��تر روي كلياتي از قبي��ل نحوه برخ��ورد‪ ،‬محل‬ ‫برگ��زاري دور بع��دي مذاكرات و مش��خص كردن‬ ‫محورهاي م��ورد گفت‌وگو بحث و تبادل‌نظر ش��د‪.‬‬ ‫‪20‬‬ ‫عالوه بر اي��ن در اين دور از مذاك��رات‪ ،‬مداليته‌اي بر‬ ‫مبناي معاه��ده ‪ NPT‬كه قرار اس��ت در آينده ايران و‬ ‫گروه كشورهاي ‪ 5+1‬بر اساس آن كار مذاكرات خود‬ ‫را پيش ببرند‪ ،‬مورد توافق دو طرف قرار گرفت‪.‬‬ ‫قرار بر اين اس��ت ك��ه در فاصله بي��ن مذاكرات‬ ‫اس��تانبول و مذاكرات بغداد ‪ -‬كه س��وم‌خرداد برگزار‬ ‫خواهد شد ‪ -‬دو اقدام انجام شود‪ .‬اقدام اول مذاكرات‬ ‫ي است كه در وين‬ ‫ايران و آژانس بين‌المللي انرژي اتم ‌‬ ‫و در محل نمايندگ��ي ايران آغاز ش��د و دو روز ادامه‬ ‫پيدا كرد‪ .‬نتيجه اي��ن مذاكرات‪ ،‬براي نشس��تي كه در‬ ‫س��وم خرداد دو طرف در بغداد در انتظار برگزاري آن‬ ‫هستند بسيار با‌اهميت است‪ .‬اقدام دوم مذاكرات پيش‬ ‫از نشست بغداد است كه بر‌اس��اس آن معاونان خانم‬ ‫اشتون و آقاي جليلي قرار است گفت‌وگوهايي با هم‬ ‫داشته باشند كه در اين گفت‌وگوها مقدمات اجالس‬ ‫و پيش‌نويس مذاكرات ايران و گروه كشورهاي ‪5+1‬‬ ‫براي نشست س��وم خرداد فراهم خواهد شد‪ .‬اين دو‬ ‫اقدام در اين فاصله زماني مي‌تواند س��مت و س��وي‬ ‫نشست بغداد را مشخص كند‪ .‬بر‌اساس آنچه تا امروز‬ ‫اتفاق افتاده و مي‌توان به آن اشاره كرد‪ ،‬اگر كشورهاي‬ ‫‪ 5+1‬بر اساس واقعيت‌ها با ايران مذاكره‌كنند و حقوق‬ ‫هسته‌اي ايران كه در چارچوب آژانس بين‌المللي انرژي‬ ‫اتمي‌و كنوانسيون آن اس��ت را به رسميت بشناسند و‬ ‫دنبال مذاكراتي باش��ند كه در آن هم خواس��ت ايران‬ ‫برآورده ش��ود و هم ابهامات گروه ‪ 5+1‬برطرف شود‪،‬‬ ‫به نظر مي‌رسد كه در بغداد مي‌توانيم شاهد گام مثبت‬ ‫ديگري براي اهداف مورد نظر دو طرف باشيم‪ .‬طبيعي‬ ‫است كه موضوع هس��ته‌اي ايران و مذاكرات با گروه‬ ‫كش��ورهاي ‪ 5+1‬پرونده خيلي كوچكي نيست كه در‬ ‫مذاكرات بغداد همه موارد مرب��وط به آن حل و فصل‬ ‫شوند‪ .‬اين مس��اله نيازمند مذاكرات بيشتري خواهد‬ ‫بود‪ .‬بر اين اس��اس مي‌توان گفت كه مذاكرات بغداد‬
‫مرحله‌اي براي تكميل نتايج نشس��ت استانبول است‪.‬‬ ‫در مذاكرات استانبول دو طرف همديگر را روي كليات‬ ‫ارزيابي كردند تا به اين نتيجه برس��ندكه آيا مي‌توانند‬ ‫روي هم حس��اب باز كنند يا خير كه نتيجه اين محك‬ ‫مثبت بود‪ .‬در بغداد درباره موارد مشخصي به مذاكره‬ ‫مي‌نشينند و گام‌هايي را بر اساس آنچه توافق كرده‌اند‬ ‫برخواهند داش��ت‪ .‬در مجموع فكر مي‌كنم مذاكرات‬ ‫بغداد مي‌تواند يك گام به جلو در مساله هسته‌اي ايران‬ ‫باش��د‪ .‬بنابراين در مذاكرات بغداد به اي��ن دليل كه به‬ ‫جزئيات و موضوعات مشخص پرداخته خواهد شد‪،‬‬ ‫سخت‌تر از مذاكرات استانبول خواهد بود‪ .‬اما اگر دو‬ ‫طرف اراده داشته باش��ند و يكديگر را درك كنند و به‬ ‫ويژه ‪ 5+1‬و كشورهاي غربي اصول و حقوق ملت ايران‬ ‫را به رسميت بشناسند‪ ،‬مي‌توانيم همان طور كه توافق‬ ‫شده بود گام به گام پيش رفته و مشكالت را رفع كنيم‪.‬‬ ‫نقدونظر‬ ‫طرح گام‌به‌گام بستري براي تحقق خواسته‌هاي‬ ‫دو طرف‬ ‫قرار بر اين است كه طرح گام به گام در نشست بغداد‬ ‫موردبحثوبررسيقراربگيردونهاييشود‪.‬ممكناست‬ ‫مبناياينبحثپيشنهاديباشدكهروسيهدرگذشتهمطرح‬ ‫كرده اس��ت‪ ،‬ولي آنچه نهايي خواهد شد لزوما پيشنهاد‬ ‫روسيه نخواهد بود‪ ،‬بلكه پيشنهاد روسيه بستري خواهد‬ ‫بود تا دو طرف مذاكره در اين بستر اهداف خود را محقق‬ ‫كنندوبهنتايجمثبتيبرسند‪g.‬‬ ‫ازمحاسباتتاكتيكي‬ ‫تا عقالنيت راهبردي‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫حسن‌‌نيت ايران در بازرسي از آژانس از پارچين‬ ‫اي��ران آمادگي دارد ب��ا آژانس كه يك نه��اد قانوني و‬ ‫بين‌المللي اس��ت همكاري كن��د؛ همان ط��ور كه در‬ ‫گذشته هم همكاري كرده است‪ .‬ايران براي نشان دادن‬ ‫حس��ن‌نيت خود درباره ادعاهايي كه از سوي آژانس‬ ‫ي و گروه كشورهاي ‪ 5+1‬درباره‬ ‫بين‌المللي انرژي اتم ‌‬ ‫پارچين مطرح شده‪ ،‬به بازرسان آژانس اجازه خواهد‬ ‫داد مانند گذشته و يك بار ديگر از پارچين بازديد كنند تا‬ ‫با حضور در اين منطقه مطمئن شوند كه تبليغات منفي‬ ‫برخي از كشورهاي غربي و همچنين گروه‌هاي معاند‬ ‫و مخالف رژيم جمهوي اسالمي ايران درباره فعاليت‬ ‫اتمي‌ايران در اين منطقه درست نيست‪ .‬بنابراين ايران با‬ ‫اين هدف كه يك گام به جلو براي اعتماد‌سازي بردارد‪،‬‬ ‫اجازه بازرسي از پارچين را به بازرسان آژانس خواهد‬ ‫داد‪ .‬از س��وي ديگر‪ ،‬درباره مذاكرات ايران با آژانس و‬ ‫كشورهاي ‪ 5+1‬درباره ساير موضوعات به نظر مي‌رسد‬ ‫كه در نشست بغداد اين حسن‌نيت از سوي ايران نشان‬ ‫داده خواهد شد كه موارد فني را قدم به قدم و مرحله به‬ ‫مرحله با همكاري و هماهنگي آژانس به اجرا بگذارد‪.‬‬ ‫عالوه بر اين درباره خواسته كشورهاي ‪ 5+1‬در زمينه‬ ‫تعليق غني‌س��ازي از س��وي ايران بايد ديد كه آنها اين‬ ‫درخواست را چگونه مي‌خواهند مطرح كنند‪ .‬بر اساس‬ ‫كنوانسيون آژانس بين‌المللي انرژي اتمي‌اين اقدام جزو‬ ‫حقوق ايران است كه به هيچ عنوان نمي‌توان ايران را از‬ ‫رسيدن به آن منع كرد‪.‬‬ ‫آژانس طبق پيمان ان‪ .‬پي‪ .‬تي در عين حال كه از كشورها‬ ‫تعهد مي‌گيرد‪ ،‬به كمك كردن به توليد انرژي هسته‌اي‬ ‫صلح‌آميز متعهد است‪ .‬ولي به هر حال در ارتباط با اينكه‬ ‫قرار اس��ت دو طرف به صورت گام به گام و بر اساس‬ ‫عمل متقابل قدم‌هايي بردارند‪ ،‬به نظر مي‌رس��د در اين‬ ‫زمينه نيز گامي‌از س��وي ايران برداشته خواهد شد‪ ،‬به‬ ‫شرطي كه آنها هم به تعهدات خود به ويژه در ارتباط با‬ ‫بحث تحريم‌هاي نفتي و بانك مركزي عمل كنند و گامي‬ ‫‌مثبت براي اثبات حسن‌نيت خود در اين زمينه و جلب‬ ‫اعتماد ايران بردارند‪.‬‬ ‫نگرانيايران؛تداومفريبكاريآمريكا‬ ‫‪2‬‬ ‫دكتر محمد جمشيدي ‪/‬كارشناس بين‌الملل‬ ‫با نزديك ش��دن ب��ه نشس��ت دوم از دور اخير‬ ‫گفت‌وگوهاي اي��ران و ‪ 5+1‬درب��اره همكاري‌هاي‬ ‫راهب��ردي‪ ،‬آنچ��ه بيش از ه��ر چيز چش��م‌انداز اين‌‬ ‫مذاكرات را مش��خص مي‌كند‪ ،‬قدرت ژئوپلتيك دو‬ ‫طرف اصلي اين گفت‌وگوها يعني ايران و آمريكاست‪.‬‬ ‫بر اين اساس صرف برگزاري اين مذاكرات در بغداد‪،‬‬ ‫كه ابت��كار جمهوري اس�لامي ايران ب��ود و غربي‌ها‬ ‫با اكراه آن را پذيرفتن��د‪ ،‬مي‌تواند پيام اوليه مناس��بي‬ ‫به مخاطبان و ناظراني باش��د كه درباره چش��م‌انداز‬ ‫اين مذاك��رات گمانه‌زني مي‌كنند‪ .‬اخ��راج آمريكا و‬ ‫متحدانش از عراق و عدم دستيابي واشنگتن به اهداف‬ ‫راهبردي‌اش از تهاجم به اين كش��ور توس��ط دولت‬ ‫عراقي ك��ه داراي روابط راهبردي با ايران اس��ت‪ ،‬در‬ ‫كنار شكست آشكار غرب در صحنه سوريه و تداوم‬ ‫انقالب بحرين همگي داللت بر اين برآورد راهبردي‬ ‫دارند كه جمهوري اس�لامي ايران به لحاظ منطقه‌اي‬ ‫قدرتمند اس��ت و بر‌عكس غرب‪ ،‬معادالت منطقه را‬ ‫در راس��تاي آرمان‌ها و منافع خود مي‌بيند‪ .‬دستگاه‌ها‬ ‫و جامعه اطالعاتي آمريكا نيز به همين برآورد اعتقاد‬ ‫دارند‪ .‬به‌طوري كه در گزارش ارزيابي ساالنه تهديدها‬ ‫كه در ژانويه ‪ ،2012‬يعني يك سال پس از آغاز بيداري‬ ‫اسالمي در منطقه‪،‬توس��ط جيمز كالپر‪ ،‬رئيس جامعه‬ ‫اطالعاتي آمريكا و برگس‪ ،‬رئي��س اطالعات ارتش‬ ‫آمريكا به سنا ارائه شد‪ ،‬به صراحت روندهاي منطقه‌اي‬ ‫را به ضرر اياالت متحده و همراستا با گفتمان و منافع‬ ‫جمهوري‌اسالمي ايران به تصوير مي‌كشد‪ .‬به‌طوري‬ ‫كه كليدواژه ش��كل‌دهنده موضع و برآورد آمريكا از‬ ‫منطقه را در «وضعيت عدم اطمينان» خالصه مي‌نمايد‪.‬‬ ‫بنابراين به نظر مي‌رس��د مواضعي كه برخي مقامات‬ ‫كنوني و س��ابق غرب درباره منطقه مي‌گيرند چيزي‬ ‫جز فرار به جلو و فضاس��ازي براي بهره‌برداري‌هاي‬ ‫سياسي نباشد‪ .‬بنابراين اين آمريكاست كه نيازمند ايران‬ ‫در منطقه اس��ت و روندهاي منطقه‌اي و اراده سياسي‬ ‫تهران در منطقه جديد به خوبي بيانگر آن هس��تند كه‬ ‫واقعا گزينه نظامي نه تنها جايگاهي در استراتژي غرب‬ ‫در قبال ايران ندارد‪ ،‬بلكه حتي مي‌تواند در راس��تاي‬ ‫منافع راهب��ردي ايران در منطقه عم��ل كند‪ .‬به همين‬ ‫دليل اس��ت كه اوباما در جمع آيپك و بايدن در جمع‬ ‫سران خاخام‌ها‪ ،‬به‌صراحت توسل به زور عليه ايران را‬ ‫اقدامي‌غير‌هوشمندانه خواندند‪.‬‬ ‫در كنار اي��ن ضعف ژئوپلتيك‪ ،‬آمري��كا و اروپا‬ ‫به‌شدت درگير مس��ائل و بحران‌هاي داخلي هستند‬ ‫كه به علت تداوم آنها در گذر زم��ان‪ ،‬عمال به بحران‬ ‫مشروعيت سياسي و ش��كاف ش��ديد بين جامعه و‬ ‫حكومت تبديل شده است‪.‬‬ ‫غلبه سوسياليس��ت‌ها در فرانس��ه و وحش��ت‬ ‫اروپ��ا از اين واقع��ه در كنار همراهي م��ردم اروپا در‬ ‫مبارزه با اس��تبداد اقتصادي حكومت‌ها‌‪ ،‬ترسيم‌كننده‬ ‫فضايي اس��ت كه اقتصاد و معيش��ت اروپاي��ي را بر‬ ‫بلندپروازي‌هاي خارجي‌ترجيح مي‌دهد‪ .‬از س��وي‬ ‫‪21‬‬
‫نقد و نظر‬ ‫ديگر‪ ،‬احساس ضعف دولت اوباما در برابر فشارهاي‬ ‫رقب��اي جمهوريخ��واه خ��ود و نگران��ي از احتمال‬ ‫خرابكاري صهيونيس��ت‌ها و انگليس��ي‌ها در فضاي‬ ‫انتخاباتي آمريكا كه به شكس��ت اوباما بينجامد و وي‬ ‫را گرفتار سرنوشت س��اركوزي كند‪ ،‬رئيس‌جمهور‬ ‫ليبرال آمريكا را به فردي محافظه‌كار تبديل كرده است‪.‬‬ ‫اين در حالي است كه در ايران ماجرا برعكس است و‬ ‫سياست آمريكا مبني‌بر تشديد تحريم تا جايي كه منجر‬ ‫به شورش داخلي در ايران شود عمال شكست خورده‬ ‫است‪ .‬زمان و ميدان اين شكست ‪‌12‬اسفند ماه ‪ 1390‬و‬ ‫در پاي صندوق‌هاي راي مجلس رقم خورد‪.‬‬ ‫اين واقعي��ات بيانگر نوع محاس��بات راهبردي‬ ‫جمهوري اسالمي ايران است و اگر غربي‌ها به چيزي‬ ‫غير از اين باور دارند گرفتار محاسبات غلط شده‌اند‪.‬‬ ‫با اين همه‪ ،‬تهران معتقد به اصالت مذاكره و گفت‌وگو‬ ‫است و به همين دليل از بازگشت ‪ 5+1‬به ميز مذاكره‬ ‫اس��تقبال كرد‪ .‬مذاكرات اس��تانبول اگرچه نقطه آغاز‬ ‫خوبي بود و خانم اشتون بر معاهده ان‪.‬پي‪.‬تي به‌عنوان‬ ‫مبناي گفت‌وگوها ياد كرد‪ ،‬اما تداوم موفقيت در گرو‬ ‫اين اصل اس��ت كه مواضع و گام‌هاي پيش��نهادي از‬ ‫اتاق كار وزير جنگ رژيم‌صهيونيستي تعريف نشود‪.‬‬ ‫موضع اخير اشتون كه برنامه هسته‌اي ايران را با صفت‬ ‫نظامي به كار برد درست در زماني بود كه سفر وي به‬ ‫تل‌آويو به پايان رسيده بود‪ .‬اين موضع باعث تعجب‬ ‫محافل سياس��ي و راهبردي آمريكا نيز ش��د‪ ،‬چراكه‬ ‫حتي برآوردهاي اطالعاتي و مواضع رسمي مقامات‬ ‫واش��نگتن همه داللت بر عدم وجود برنامه يا تصميم‬ ‫سياس��ي براي نظامي كردن برنامه هسته‌اي صلح‌آميز‬ ‫ايران است‪.‬‬ ‫اگرچه حافظه راهبردي ايران از ‪‌60‬س��ال پيش‬ ‫ش��كل گرفته‪ ،‬اما ملت ايران دوره اوبام��ا كه مملو از‬ ‫فريبكاري در قبال كشورشان بود را به‌صورت خاص‬ ‫رصد كرده‌ان��د‪ .‬همين هفته گذش��ته بود ك��ه بايدن‪،‬‬ ‫معاون رئيس‌جمه��ور آمريكا در س��خناني در جمع‬ ‫س��ران خاخام‌هاي يهودي به صراحت اعالم كرد كه‬ ‫هدف اوباما از طراحي سياست تعامل با ايران آن بود‬ ‫كه جامعه جهاني را با خود همراه س��ازد و نه اينكه به‬ ‫يك توافق با ايران دس��ت يابد‪ .‬فريب��كاري ديگر آنها‬ ‫در موضوع تبادل س��وخت بود كه دقيقا يك روز پس‬ ‫از توافق اي��ران‪ -‬برزيل‪ -‬تركيه در اين ب��اره‪ ،‬آمريكا‬ ‫قطعنامه ‪ 1929‬را مطرح و تصويب كرد‪.‬‬ ‫بنابراي��ن نگران��ي كنوني مل��ت اي��ران‪ ،‬تداوم‬ ‫فريب��كاري آمريكا در اي��ن حوزه اس��ت و حق دارد‬ ‫نسبت به گام‌هاي عملي آمريكا مدعي باشد‪ .‬تا زماني‬ ‫كه دستورالعمل‌ها از تل‌آويو تلكس شود و مواضع از‬ ‫لندن گرفته شود ايران نسبت به جديت غرب اعتماد‬ ‫نمي‌كند‪ .‬اگر آقاي اوباما به‌دنبال رفع نيازهاي تاكتيكي‬ ‫خود در دوره انتخابات است‪ ،‬مطمئن باشد كه پاسخ‬ ‫ايران‪ ،‬همكاري‌هاي راهب��ردي نخواهد بود‪ .‬تا وقتي‬ ‫كه تحريم به‌جاي آنكه ابزار سياس��ي باش��د به هدف‬ ‫راهبردي تبديل شود و اصالت پيدا كند پيشرفت فني‬ ‫كشور در عرصه هسته‌اي ضرورت دارد‪.‬‬ ‫آمريكا و متح��دان غربي‌اش هن��وز ملت ايران‬ ‫را نش��ناخته‌اند و اين مهم‌ترين عام��ل ناكامي‌آنها در‬ ‫مواجهه با نمايندگان آنهاس��ت‪ .‬مواضع آمريكايي‌ها‬ ‫در دوره پس از اس��تانبول باز هم گرفتار جاه‌طلبي و‬ ‫محاسبات غلط شده است‪ .‬واشنگتن نيازمند اصالح‬ ‫مواضع و رويكردهاي خود است وگرنه ورود به بغداد‬ ‫منفعتي براي آنها نخواهد داشت‪ .‬براي همين است كه‬ ‫تغيير در محاسبات زماني ارزش دارد كه منجر به تغيير‬ ‫نوع عقالنيت شود‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪22‬‬ ‫مذاكرات بغداد‪ ،‬تشديد اوضاع يا تلطيف شرايط؟‬ ‫برتري استراتژيك‬ ‫عزيز شاه‌محمدي‪ /‬كارشناس امور بين‌الملل‬ ‫‪3‬‬ ‫قرار اس��ت س��وم خرداد گ��روه ‪ 5+1‬در بغداد‬ ‫درباره برنامه هس��ته‌اي صلح‌آميز اي��ران مذاكره كند‪.‬‬ ‫اين مذاكره ادامه مذاكرات اي��ران با اين گروه در چند‬ ‫سال اخير است؛ مذاكراتي كه از س��ال ‪ 1383‬شروع‬ ‫شده و تاكنون ادامه دارد‪ .‬در اين مذاكرات ايران تاكيد‬ ‫داشته تمام فعاليت‌هاي هسته‌اي خود را در چارچوب‬ ‫مقررات پيمان منع گسترش س�لاح‌هاي هسته‌اي و‬ ‫مقررات آژانس بين‌المللي انرژي اتمي‌انجام مي‌دهد‪.‬‬ ‫از اين رو فعاليت‌هاي هس��ته‌اي اي��ران قانوني‪،‬علني‬ ‫و مشروع اس��ت و بر‌اس��اس بازرس��ي‌هاي عيني و‬ ‫همه‌جانبه صورت گرفت��ه و فعاليت‌هاي هس��ته‌اي‬ ‫ايران هيچ‌گونه انحرافي به سوي مقاصد نظامي نداشته‬ ‫است‪ .‬در مقابل غرب (آمريكا‪ ،‬انگليس‪ ،‬فرانسه‪ ،‬آلمان‬ ‫و رژيم‌صهيونيس��تي) در مخالفت با برنامه هسته‌اي‬ ‫ايران در موضع��ي تقابلي س��عي داش��ته و دارند كه‬ ‫برنام��ه هس��ته‌اي اي��ران را غير‌ش��فاف‪ ،‬مخفيانه و‬ ‫غير‌قانوني جلوه دهند‪ .‬اين رويكرد براي تحقق س��ه‬ ‫هدف تنظيم ش��ده اس��ت؛ اول اينكه ايرانيان در پرتو‬ ‫ي خود در عرصه هسته‌اي‬ ‫اختراعات و اكتشافات علم ‌‬ ‫به خود نبالند و غرور ملي‌شان ارتقا نيابد‪ .‬اتهاماتي كه‬ ‫هر‌از‌گاهي به برنامه هسته‌اي ايران زده مي‌شود كه ايران‬ ‫از توان فني كره‌شمالي و يا از ابزار‌هاي غير‌قانوني در‬ ‫پيشرفت‌هاي علمي‌در زمينه فناوري هسته‌اي استفاده‬ ‫مي‌كند‪ ،‬دقيقا در جهت تخري��ب روحيه ملي ايرانيان‬ ‫طراحي و اجرا مي‌شود‪ .‬دوم اينكه با غير‌قانوني جلوه‬ ‫دادن برنامه هس��ته‌اي ايران اس��تفاده از اهرم شوراي‬ ‫امنيت ضدايرانيان آسانتر مي‌شود و باالخره باال بردن‬ ‫هزينه برنامه هس��ته‌اي ايران در جهت دست كشيدن‬ ‫و برچيده شدن برنامه هس��ته‌اي ايران به دست خود‬ ‫ايرانيان‪.‬‬ ‫قطعنامه‌هايي كه در شوراي امنيت سازمان ملل‬ ‫درباره برنامه هسته‌اي ايران تصويب شده است به اميد‬ ‫برچيدن برنامه هسته‌اي ايران به دست ايرانيان است و‬ ‫اگر يوكيا آمانو‪ ،‬مدير‌كل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي‬ ‫‌در گزارش‌هاي خود «از ايران مي‌خواهد كه همكاري‬ ‫بيشتري داشته باشد» يا گله مي‌كند كه « ايران به اندازه‬ ‫كافي همكاري نمي‌كند» منظورش آن است كه ايران‬ ‫قطعنامه‌هاي ش��وراي امنيت دال بر «برچيدن برنامه‬ ‫هسته‌اي خود به دست خود» را اجرا نمي‌كند‪ .‬قطعنامه‬ ‫‪ 1929‬شوراي امنيت كه در ‪ 9‬ژوئن ‪ 2010‬صادر شد‬ ‫تحريم‌هايي را به‌عنوان مجازات برضد ايران وضع كرد‬ ‫كه دليل آن انحراف برنامه هسته‌اي نبود‪ ،‬بلكه نپذيرفتن‬ ‫«برچيدن برنامه هسته‌اي» بود‪.‬‬ ‫بعد از اين قطعنامه ان��واع تحريم‌ها چه در قالب‬ ‫تحريم‌هاي شوراي امنيت و چه در قالب تحريم‌هاي‬ ‫وضع ش��ده از س��وي كنگره آمريكا و اعمال شده از‬ ‫س��وي اروپا بر ضد اي��ران وضع ش��د‪ .‬در عين حال‬ ‫غ��رب از وي��روس اس��تاكس‌نت ب��راي خرابكاري‬ ‫در برنامه‌هس��ته‌اي ايران اس��تفاده كرد و چهار نفر از‬ ‫دانشمندان هسته‌اي كشور ني ‌ز ترور شدند‪.‬‬ ‫در اين مدت البته ايران ني��ز تمام همت و ابتكار‬ ‫خود را در پيشبرد برنامه هسته‌اي خود چه در ارتقاي‬ ‫سانتريفوژها و س��اير ادوات و تجهيزات الزم‪ ،‬چه در‬ ‫توليد اورانيوم ‪ 20‬درصد براي استفاده در توليد دارو‬ ‫در رآكتور هسته‌اي دانشگاه تهران به كار گرفت و تمام‬ ‫اين فعاليت‌ها و پيشرفت‌هاي علمي‌و عملي ايران در‬
‫برنامه هسته‌اي در هفت سال اخير و زير نگاه دوربين‌ها‬ ‫و كارشناسان هس��ته‌اي آژانس صورت گرفته است‪.‬‬ ‫آنقدر عكس و گزارش از برنامه هسته‌اي ايران منتشر‬ ‫شده كه اغراق نيس��ت اگر بگوييم تعداد عكس‌هاي‬ ‫س��انتريفيوژ‌هاي اي��ران در اينترن��ت از عكس‌هاي‬ ‫قله‌دماوند بيشتر است‪.‬‬ ‫صحنه سياسي‬ ‫برنامه هس��ته‌اي هر جنبه‌اي داش��ته باشد‪ ،‬قطعا‬ ‫جنبه سياسي بارزي هم دارد‪ .‬اسرائيلي‌ها به اوباما انتقاد‬ ‫مي‌كنند كه تو خيلي در مقابل اي��ران نرمش مي‌كني‬ ‫و اوباما مي‌گويد هرگز چنين نب��وده و اين من بوده‌ام‬ ‫كه بزرگترين ائتالف عرب��ي‪ ،‬اروپايي را ضد ايران در‬ ‫چارچوب تحريم‌هاي تجاري و بانكي و نفتي سامان‬ ‫داده‌ام‪ .‬اين اتئالفي كه اوباما از آن س��خن مي‌گويد در‬ ‫چند هفته اخير به سرنوشت جالبي گرفتار شده است؛‬ ‫‪ -1‬در روسيه پوتين رسما قسم رياست‌جمهوري‬ ‫خورده و با توجه به برنامه آمريكا در ضديت با مسكو‬ ‫بعيد است پوتين به راحتي با آمريكا همراهي كند‪.‬‬ ‫‪ -2‬در فرانسه ساركوزي بازنشسته شد و دولت‬ ‫چپگراي فرانس��وا اوالند زمام امور اين كش��ور را در‬ ‫دس��ت گرفت‪ .‬با‌توجه ب��ه وعده‌ه��اي انتخاباتي –‬ ‫اقتصادي اوالند و با توجه به در پيش بودن انتخابات‬ ‫پارلماني در فرانس��ه بعيد اس��ت پاريس همچنان بر‬ ‫تحريم‌هاي آمريكا‌محور بر ضد ايران پايبند بماند‪ .‬يكي‬ ‫از رايج‌ترين دروغ‌ها‪ ،‬دروغگويي در زمينه اقتصادي و‬ ‫مالي است‪ .‬اوالند گفته است وضعيت اقتصادي فرانسه‬ ‫خيلي بدتر از آني است كه ساركوزي مي‌گفت و اين را‬ ‫شما مقايسه كنيد با وضعيت ايتاليا و يونان‪.‬‬ ‫‪ -3‬اوبام��ا خ��ود در س��ال انتخاب��ات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري ق��رار دارد و مس��اله اقتص��اد در‬ ‫نقدونظر‬ ‫باشد و ثانيا روشن شود در پارچين بازرسان دنبال چه‬ ‫چيزي هس��تند‪ ،‬ثالثا بازديد از پارچين مي‌تواند نتيجه‬ ‫توافق با آژانس باشد نه پيش‌شرط آن‪ .‬آمانو به‌گونه‌اي‬ ‫از پارچين سخن گفته و بر بازديد از آن تاكيد كرده كه‬ ‫گويي اگر ام��روز از پارچين بازديد ش��ود‪ ،‬بهتر از آن‬ ‫است كه فردا؛ چه ايرانيان ممكن است آثار فعاليت‌هاي‬ ‫هس��ته‌اي احتمال��ي در آن را از بين ببرن��د‪ .‬آمانو در‬ ‫حالي از فوريت بازديد از پارچين حرف زده كه حتي‬ ‫دانش‌آموزان دبيرس��تاني هم مي‌دانن��د اگر در مكاني‬ ‫فعاليت‌هاي هسته‌اي صورت بگيرد آثار آن تا چندين‬ ‫سال در محيط باقي مي‌ماند‪ .‬روشن است آمانو با اين‬ ‫گونه سخن گفتن در واقع نه در نقش مدير‌كل بي‌طرف‬ ‫آژانس بلكه در نق��ش كارمن��د وزارت امور خارجه‬ ‫آمريكا عمل مي‌كند و مي‌خواهد با اين سخنان زمينه را‬ ‫براي «ادامه متهم كردن ايران» فراهم كند‪ .‬ايران رسما به‬ ‫ي سواالت و‬ ‫آژانس اطالع داده كه حاضر است به تمام ‌‬ ‫ابهامات آژانس ظرف چند هفته جواب دهد‪ .‬اما حاضر‬ ‫نيست بازرسي‌ها خارج از قواعد پادمان باشد و به‌قول‬ ‫معروف بازرسي براي بازرسي انجام شود‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫تحوالت جديد‬ ‫مدتي است يوكيا آمانو به اشاره آمريكا در قالب‬ ‫عبارت «همكاري بيشتر ايران» در‌صدد است خارج از‬ ‫اختيارات و صالحيت‌هاي آژانس دامنه بازرسي‌ها را‬ ‫به تاسيسات نظامي هم گسترش دهد‪ .‬آژانس فقط حق‬ ‫دارد از تاسيسات هس��ته‌اي بازديد كند‪ .‬آمانو چند بار‬ ‫در گزارش‌هاي خود امتناع ايران در قبول در‌خواست‬ ‫غير‌قانوني بازرس��ي از تاسيس��ات نظام��ي را مطرح‬ ‫كرده و خواستار «همكاري بيش��تر » شده است‪ .‬اين‬ ‫درخواست در واقع اجراي پروتكل الحاقي آژانس در‬ ‫بازرسي‌هاي سرزده است‪ .‬به‌طور خالصه اگر كشوري‬ ‫پروتكل الحاقي را بپذيرد بازرس��ان آژانس دسترسي‬ ‫آزاد به همه افراد‪ ،‬اسناد و س��ايت‌ها خواهند داشت‪.‬‬ ‫اين كار در زمان صدام‌حسين در عراق نيز اتفاق افتاد‪.‬‬ ‫آمانو در واقع با اشاره غرب چيزي از ايران مي‌خواهد‬ ‫كه اگر ايران بپذيرد‪ ،‬دامنه بازرس��ي‌ها خدا مي‌داند تا‬ ‫كجا خواهد رف��ت و اگر نپذيرد ايران متهم مي‌ش��ود‬ ‫كه همكاري نمي‌كند و برنامه هس��ته‌اي ايران شفاف‬ ‫نيست‪ .‬آمانو روز جمعه ‪ 22‬ارديبهشت در مصاحبه با‬ ‫يك نشريه آمريكايي گفته است‪« :‬تا ايران با بازرسي از‬ ‫مجتمع نظامي پارچين موافقت نكند‪ ،‬توافقي با ايران‬ ‫صورت نمي‌گيرد‪ ».‬آمانو صريحا گفت��ه كه بازديد از‬ ‫پارچين فقط يك «سمبل و الگو» است‪ ،‬به اين معني كه‬ ‫اگر ايران اجازه بازرس��ي از پارچين را بدهد‪ ،‬در واقع‬ ‫اجازه بازرس��ي از كل ايران را داده است‪ .‬ايران براي‬ ‫اثبات حسن‌نيت و پاك‌دستي خود مشكلي با بازديد از‬ ‫پارچين ندارد‪ ،‬اما معتقد است اوال اين بازديد بايد در‬ ‫نتيجه يك توافق مشخص با حدود و ثغور خاص خود‬ ‫مدتي است يوكيا آمانو به‬ ‫اشاره آمريكا در قالب عبارت‬ ‫«همكاري بيشتر ايران» در‌صدد‬ ‫است خارج از اختيارات و‬ ‫صالحيت‌هاي آژانس دامنه‬ ‫بازرسي‌ها را به تاسيسات‬ ‫نظامي هم گسترش دهد‪ .‬آژانس‬ ‫فقط حق دارد از تاسيسات‬ ‫هسته‌اي بازديد كند‬ ‫راس توجه راي‌دهن��دگان آمريكايي قرار دارد‪ .‬اوباما‬ ‫دستاوردي در اقتصاد نداش��ته‪ ،‬در سياست نيز به جز‬ ‫قتل بن‌الدن موفقيتي ندارد‪ .‬در حالي كه مبارك در مصر‬ ‫را نيز از دست داده است‪.‬‬ ‫‪ -4‬خان��م آنگال م��ركل‪ ،‬صدر اعظ��م آلمان نيز‬ ‫در انتخابات اخير محلي شكس��ت خ��ورد‪ .‬گرچه تا‬ ‫انتخابات آين��ده ‪ 13‬ماه فرصت باقي مان��ده‪ ،‬اما بعيد‬ ‫است با‌توجه به مخالفت مردم با سياست‌هاي اقتصادي‬ ‫مركل‪ ،‬وي بتواند همچنان به راه خود ادامه دهد‪.‬‬ ‫‪ -5‬چين و هند ب��ا تحريم نفتي اي��ران مخالفت‬ ‫كردند‪ .‬اين مخالفت به آن دليل بود كه با توجه به اينكه‬ ‫امارات و عربس��تان جمعا روزانه ‪ 2/5‬ميليون بش��كه‬ ‫نفت بيش از سهميه خود توليد مي‌كنند‪ ،‬اما قيمت نفت‬ ‫همچنان باالس��ت و مضافا اينكه جايگزيني هم براي‬ ‫نفت ايران وجود ندارد‪ .‬در نتيجه افزايش قيمت نفت‬ ‫ناشي از تحريم ايران‪‌،‬تركيه در ‪ 2011‬بالغ بر ‪59‬ميليارد‬ ‫دالر اضافه پرداخت داشته اس��ت‪ .‬حال مقايسه كنيد‬ ‫اقتصادهايي مثل چين‪ ،‬هند‪ ،‬فرانسه و‪ ...‬چقدر اضافه‬ ‫پرداخت داشته‌اند و تا كجا مي‌توانند ادامه دهند‪.‬‬ ‫‪ -6‬از جمع كشورهاي گروه هشت‪ ،‬آلمان‪ ،‬ايتاليا‪،‬‬ ‫انگليس‪ ،‬فرانسه و آمريكا رس��ما در بحران اقتصادي‬ ‫غوطه‌ورند‪ .‬كانادا و روسيه مش��كالت كمتري دارند‬ ‫و ژاپن عالوه بر خسارت سونامي‌عيد سال گذشته با‬ ‫اضافه پرداخت بهاي نفت نيز دست به گريبان است‪.‬‬ ‫به نظر مي‌رس��د ائتالفي كه اوباما از آن س��خن‬ ‫مي‌گفت در حال فروپاش��ي اس��ت‪ .‬اين سخن به آن‬ ‫معني نيست كه تحريم‌ها (بخوانيد اهرم‌ها بر ضد‌برنامه‬ ‫هسته‌اي ايران) از فردا بي اثر مي‌شود‪ .‬ولي حداقل به‬ ‫اين مفهوم اس��ت كه دولت‌هاي اروپاي��ي و اعضاي‬ ‫گروه هشت ش��ايد نتوانند به راحتي منويات خود را‬ ‫پيش ببرند‪.‬‬ ‫نتيجه‬ ‫س��وم خ��رداد مذاك��رات هس��ته‌اي در بغداد‬ ‫برگزار مي‌ش��ود‪ .‬اما نگاه‌ه��ا به قاهره دوخته ش��ده‬ ‫اس��ت‪ .‬در روزهاي ‪ 3-4‬خرداد در مص��ر انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري برگزار مي‌ش��ود‪ .‬در اين انتخابات‬ ‫نامزدهاي مطرح بر دو نكته اتفاق دارند‪:‬‬ ‫‪ -1‬اس��رائيل دش��من مص��ر اس��ت و پيم��ان‬ ‫كمپ‌ديويد مرده است‪.‬‬ ‫‪ -2‬در ص��ورت پيروزي با ايران رابطه سياس��ي‬ ‫برقرار مي‌كنيم‪.‬‬ ‫روشن اس��ت اين وعده‌هاي انتخاباتي وعده‌هاي‬ ‫راي‌آور و مردم‌پسند در مصر اس��ت و جهت آينده اين‬ ‫كشور را نشان مي‌دهد‪ .‬معروف است كه مي‌گويند اروپا‬ ‫سياس��ت خاورميانه‌اي غرب را به آمريكا واگذار كرده و‬ ‫آمريكا سياست خاورميانه‌اي را به كنگره و كنگره به البي‬ ‫آيپك‪.‬در اين شرايط كه «ائتالف تحريم‌خواه» برضد ايران‬ ‫سست شده‪ ،‬پروژه دولت سازي غرب در سوريه به بن‬ ‫بست رسيده و در مرزهاي اسرائيل دولت ضداسرائيلي‬ ‫مصر تشكيل مي‌شود‪ ،‬روشن است كه شرايط با يك ماه‬ ‫پيش خيلي فرق كرده است‪ .‬سوال كليدي اين است كه در‬ ‫اين اوضاع استراتژيست‌هاي اسرائيلي‪ -‬آمريكايي طراح‬ ‫سياست خاورميانه‌اي كاخ سفيد‪ ،‬آرام نگاه داشتن اوضاع‬ ‫را به نفع خود مي‌دانند يا تشديد شرايط و بحران‌سازي را‪.‬‬ ‫با‌توجه به اينكه غرب اسرائيلي تقريبا تمام اهرم‌هاي خود‬ ‫را به‌كار گرفت‪ ،‬اما بي‌نتيجه‪ ،‬به نظر مي‌رسد كه آرام‌سازي‬ ‫اوضاع بخت بيشتري براي تحقق دارد‪ .‬اين آرام‌سازي به‬ ‫معني آن است كه غرب از هيچ يك از اتهامات و ادعاهاي‬ ‫خود برضد‌برنامه هس��ته‌اي ايران دست نمي‌كشد‪ ،‬اما‬ ‫دست به اقدامات تشديد كننده هم نمي‌زند‪g.‬‬ ‫‪23‬‬
‫نقد و نظر‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫نياز به اعتماد‪2‬جانبه‬ ‫اختالف ما با غرب بر سر فعاليت‌هاي هسته‌اي‬ ‫‌ به‌واسطه چيست؟‬ ‫صادق زيباكالم ‪ /‬استاد دانشگاه‬ ‫‪4‬‬ ‫مذاكرات ميان ايران و‪ 5+1‬در سوم خرداد ماه در بغداد‬ ‫در شرايطي آغاز مي‌شود كه بيم و اميدهاي زيادي به نتايج‬ ‫اين مذاكرات بسته شده‪ .‬نشست استانبول در ماه گذشته‬ ‫نشان داد كه زمينه براي حصول توافق وجود دارد‪ .‬واقعيت‬ ‫آن است كه نه آمريكا و نه اروپايي‌ها خواهان تحريم‌هاي‬ ‫بيشتريهستندونهايرانمي‌خواهدكهتحريم‌هايبيشتري‬ ‫عليه‌اش صورت گيرد‪ .‬اگرچه تحريم‌ها مشكالتي براي‬ ‫ايرانبهوجودآورده‪،‬امادرعملباعثنشدهكهايرانبهزانو‬ ‫درآمده و تسليم شود‪ .‬از سوي ديگر تحريم‌ها براي آمريكا‬ ‫و اروپا هم خيلي كم هزينه نبوده‪ .‬ايران به هرحال يك بازار‬ ‫‪ 75‬ميليون نفري است كه بر روي دريايي از انرژي (نفت‬ ‫وگاز)قرارگرفته‪.‬تحريم‌هاعمالمانعحضوركمپاني‌هاي‬ ‫تو‌گاز ش��ده‪.‬‬ ‫بزرگ غربي در بازار ايران باالخص در نف ‌‬ ‫في‌الواقع تحريم‌ها صرفا به‌نفع روس‌ها‪ ،‬چيني‌ها‪‌،‬ترك‌ها‪،‬‬ ‫اماراتي‌ها و دالل‌هاي بين‌المللي بوده‪ .‬درعين حال متضرر‬ ‫شدن اقتصادي غربي‌ها مانع از آن نشده كه آنان خواسته‬ ‫باشند تحريم‌ها را رها كنند‪ .‬همچنان‌كه متضرر شدن ما از‬ ‫ناحيه تحريم‌ها سبب نشده كه ما پرچم سفيد را برافرازيم‬ ‫وتسليمشويم‪.‬‬ ‫‪24‬‬ ‫پرسش اساسي آن است كه اصوال مشكل يا محل‬ ‫نزاع اصلي ما با غربي‌ها بر سر مساله هسته‌اي‌مان به‌واسطه‬ ‫چيست؟بهبيانساده‌تر‪،‬اساسعلتمخالفتيانارضايتي‬ ‫غربي‌ها از برنامه هسته‌اي ما به‌واسطه چيست؟ مسئوالن‬ ‫ما ظرف يك دهه گذش��ته پاس��خي كه به اين پرس��ش‬ ‫داده‌اند خيلي كامل نبوده‪ .‬اينكه آيا خود مسئوالن هم به‬ ‫آن داليل ك��ه مي‌گويند باور دارند يا ن��ه‌خيلي چيزي را‬ ‫عوض نمي‌كند‪ .‬آنها ظرف يك دهه گذشته علي‌الدوام‬ ‫گفته‌اند كه علت مخالفت غربي‌ها با برنامه هس��ته‌اي ما‬ ‫به‌واسطه آن اس��ت كه نمي‌خواهند ما پيشرفت كنيم؛ به‬ ‫ي برسيم؛ يك‬ ‫تكنولوژي پيشرفته و پيش��رفت‌هاي علم ‌‬ ‫قدرت هسته‌اي ش��ويم و مقوالتي از اين دست را علت‬ ‫مخالفت غربيها با پيشرفت‌هاي هسته‌اي ما عنوان كرده‬ ‫اند‪ .‬هدف غرب از فشار عليه برنامه‌هاي هسته‌اي مان را‬ ‫جلوگيري از پيش��رفت‌هاي علمي‌ايران و دستيابي ما به‬ ‫فناوري‌هايپيشرفتهاعالمكرده‌اند‪.‬انگيزهديگرغربي‌هارا‬ ‫ازمخالفتباپيشرفت‌هايهسته‌اي راجلوگيريازاستفاده‬ ‫و به‌كارگيري اين فن��اوري در بخش‌هاي ديگر همچون‬ ‫پزشكي‪ ،‬كشاورزي و صنايع ذكر كرده‌اند‪ .‬اما آيا به راستي‬ ‫اين چنين است؟ آيا به راستي هدف غربي‌ها از مخالفت با‬ ‫برنامه‌هاي هسته‌اي ما فقط جلوگيري از امكان دستيابي به‬ ‫دانش پيشرفته و پيشرفت‌هاي علمي‌در ايران است؟ آيا‬ ‫به‌راستي هدف غربي‌ها از مخالفت با برنامه‌هاي هسته‌اي‬ ‫ما فقط جلوگيري از استفاده از دانش هسته‌اي در صنعت‪،‬‬ ‫كشاورزي و پزشكي ماست؟‬ ‫پاسخ به همه اين پرس��ش‌ها منفي است‪ .‬غربي‌ها‬ ‫نگران آن نيستند كه از پيشرفت‌هاي دانش هسته‌اي‌مان‬ ‫بتواني��م در عرصه‌هاي ديگ��ر از جمله در كش��اورزي‪،‬‬ ‫دارو‌سازي‪ ،‬پزشكي و ساير رشته‌ها استفاده كنيم‪ .‬در اين‬ ‫دنياكشورهايديگريهمهستندكهمثلمابرنامههسته‌اي‬ ‫دارند‪ ،‬مثل ما غني‌سازي انجام مي‌دهند و همه كارهايي‬ ‫را كه ما انجام مي‌دهيم آنها هم ايض��ا انجام مي‌دهند‪.‬در‬ ‫عين‌حال هيچ‌كدام از مش��كالت و مصائب ما را ندارند‪.‬‬ ‫نه تحريم شده‌اند‪ ،‬نه جلوي اعطاي كمك‌هاي هسته‌اي‬ ‫به آنها گرفته شده‪ ،‬نه پرونده‌شان به شوراي امنيت رفته‪،‬‬ ‫نه مورد تهديد نظامي قرار گرفته‌اند و نه دانش��مندان و‬ ‫مسئوالن برنامه‌هاي هسته‌اي ش��ان‌ترور شده اند‪ .‬سهل‬ ‫است كه آژانس و كش��ورهاي پيشرفته انواع كمك‌هاي‬ ‫فني و علمي‌را هم به آنكشورها مي‌نمايند‪ .‬دانش هسته‌اي‬ ‫قله‌هايرفيععلمي‌مرتفعينداردكهغربي‌هانگرانباشند‬ ‫كهكشورهايديگربهآنقله‌هابرسند‪.‬كره‌شماليوپاكستان‬ ‫بهاوجآنقله‌هارسيده‌اندوسال‌هاستكهباالترينقله‌هاي‬ ‫برنامه‌هاي هسته‌اي را هم فتح كرده‌اند‪ ،‬اما با هيچ مالك و‬ ‫معيارينمي‌توانآنهاراكشورهايپيشرفتهدانست‪.‬‬ ‫درخصوص اين استدالل مسئوالن ما هم كه چون‬ ‫پيش��رفت‌هاي هس��ته‌اي در خدمت صنايع ديگر قرار‬ ‫مي‌گيرد؛ بنابراي��ن غربي‌ها نمي‌خواهند م��ا به اينجاها‬ ‫برسيم هم مي‌بايس��تي گفت كه موافقتي ندارم‪ .‬كاربرد‬ ‫دانش‌هس��ته‌اي در بخش‌هاي ديگ��ر از جمله صنايع‪،‬‬ ‫كشاورزي‪ ،‬دارو‌س��ازي‪ ،‬پزشكي و غيره‪ ،‬خيلي محدود‬ ‫استواينگونهنيستكهبهكمكپيشرفت‌هايهسته‌اي‪،‬‬ ‫كشاورزي‪ ،‬پزشكي و صنايع كشور زير و رو شوند‪ .‬اگر‬ ‫چنينمي‌بود‪،‬قزاقستان‪،‬قرقيزستان‪،‬كره‌شماليياپاكستان‬ ‫امروزه مي‌بايستي از نظر پيشرفت‌هاي مدرن اقتصادي هم‬ ‫رديفآلمان‪،‬فرانسه‪،‬انگلستانياژاپنمي‌شدند‪.‬درحالي‌كه‬ ‫فرانس��ه‪ ،‬آلمان يا آمريكا كه جاي خود دارند تمامي‌آنان‬ ‫فرسنگ‌ها با برزيل‪‌،‬تركيه‪ ،‬مكزيك و هند هم فاصله دارند‬ ‫چه رسد به فرانسه و آلمان‪.‬‬ ‫واقع مطلب اين اس��ت ك��ه محل نزاع و مش��كل‬ ‫ما با غرب برس��ر فعاليت‌هاي هس��ته‌اي‌مان نه خيلي به‬ ‫پيشرفت‌هايعلمي‌ودستيابيايرانبهتكنولوژيپيشرفته‬ ‫ارتباط پيدا مي‌كند و نه اينكه پيشرفت‌هاي هسته‌اي در‬ ‫اقتصاد ما انقالبي به‌پا خواهد ك��رد و نه اينكه اگر ما يك‬ ‫قدرت هسته‌اي بشويم ديگر كسي جرات نمي‌كند به‌ما‬ ‫چپ نگاه كند و همه كشور‌هاي منطقه در برابر ما من بعد‬ ‫خبردارمي‌ايستاند‪.‬مشكلاساسيبرسرغني‌‌سازياست‪.‬‬ ‫هر كشوري كه بتواند اورانيوم را تا سه درصد غني سازي‬ ‫نمايد‪ ،‬آن كشور مي‌تواند هر وقت كه خواست و اراده كرد‬ ‫اورانيوم را تا ‪ 80‬و ‪ 90‬درصد كه مورد نياز ساخت سالح‬ ‫ي غربي‌ها صرفا‬ ‫هسته‌اي است غني‌سازي نمايد‪ .‬نگران ‌‬ ‫از اين بابت اس��ت كه ايران اسالمي وقتي كه توانست به‬ ‫تكنولوژي سه درصد غني‌سازي برسد‪ ،‬قادر خواهد بود‬ ‫كه هر زمان كه اراده كند غني‌س��ازي را تا ‪ 90‬درصد هم‬ ‫انجام دهد‪ .‬از نظر تكنول��وژي و تكنيك هيچ فرقي ميان‬ ‫سه‌درصد و‪ 90‬درصد وجود ندارد‪ .‬يعني همان روشي كه‬ ‫براي غني‌سازي‪ 3‬درصد به‌كار مي‌رود‪ ،‬براي‪ 90‬درصد و‬ ‫بيشترهمدقيقاازهمانروشاستفادهمي‌شود‪.‬‬ ‫پرسشي كه وجود دارد آن اس��ت كه پس چرا اين‬ ‫حساسيتدرموردآرژانتين‪،‬برزيل‪،‬مصر‪،‬پاكستان‪،‬هنديا‬ ‫كشورهاي ديگر نيست؟ و غربي‌ها نه تنها مانع برنامه‌هاي‬ ‫هسته‌اي آنها از جمله غني‌سازي نش��ده‌اند‪ ،‬بلكه به آنها‬ ‫كمك هم مي‌نمايند؟ پاسخ باز مي‌گردد به اينكه هيچ‌كدام‬ ‫از آن كشورها نه برزيل‪ ،‬نه آرژانتين‪ ،‬نه‌تركيه‪ ،‬نه مصر‪ ،‬نه‬
‫از تقابل تا تعامل‬ ‫ماهيت استراتژي گروه‪ 5+1‬در قبال ايران مشخص نيست‬ ‫عليرضا داوري‪ /‬تحليلگر مسائل هسته‌اي ايران‬ ‫‪5‬‬ ‫ديدگاه اروپا‪ ،‬ديدگاه آمريكا‬ ‫نگاه و سياس��ت‌هاي آمريكا و اروپا در خصوص‬ ‫مسائل هسته‌اي ايران يكي است‪ .‬در‌خصوص انتخاب‬ ‫طرف‌هاي مذاكره هس��ته‌اي نيز بايد گف��ت كه در يك‬ ‫هماهنگي جهاني‪ ،‬اروپا نقش طرفدار گفت‌وگو را بازي‬ ‫مي‌كند‪ ،‬اما در هنگام تصميم‌گيري خواس��ت آمريكا را‬ ‫الزم االجرا مي‌داند‪ .‬بر اين اساس خواسته يا ناخواسته‬ ‫بايد در توافقات ايران و اروپا نظرات آمريكا نيز ملحوظ‬ ‫شود‪ ،‬زيرا در نبود آمريكايي‌ها توافق اجرايي نخواهد شد‬ ‫و بايد اين واقعيت را بپذيريم كه طرف اصلي ما درمساله‬ ‫هسته‌اي آمريكاست‪ ،‬نه اروپا‪.‬‬ ‫مقصود اين نيس��ت كه براي مذاك��رات با‌آمريكا‬ ‫بايد پيشگام شد‪ ،‬اما منافع ملي ايجاب مي‌كند تا با حفظ‬ ‫حقوق مس��لم جمهوري اس�لامي ايران در استفاده از‬ ‫نقدونظر‬ ‫كمتر از دو هفته ديگر دور بعدي مذاكراتي كه در‬ ‫اس��تانبول ش��روعي جديد يافته بود‪ ،‬در بغداد پيگيري‬ ‫خواهد شد‪ .‬در اين ميان مذاكرات فني دو روزه در وين‬ ‫ميان نماينده دائم ايران در آژان��س بين‌المللي و هرمان‬ ‫ناكارتس‪ ،‬معاون مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي‌‬ ‫در امور پادمان‌ها تمركز غربي‌ها را به‌خود اختصاص داد‬ ‫تا شايد بر‌اساس نتايج اين نشست‪ ،‬چشم‌اندازي از نتايج‬ ‫مذاكرات بغداد بدست آورند‪.‬‬ ‫مذاكرات ايران و كشورهاي عضو ‪ 5+1‬در‌تركيه‬ ‫نش��ان داد كه دوطرف درصدد هستند راهكاري براي‬ ‫خروج از بن‌بس��ت چند س��اله ايجاد ش��ود و در اين‬ ‫مذاكرات فضاي��ي ايجاد كنند تا زمين��ه‌اي براي انجام‬ ‫مذاكرات بيش��تر در بغداد ايجاد شود‪ ،‬چه بسا نبايد به‬ ‫اين باور برسيم كه مذاكرات در بغداد آخرين مرحله از‬ ‫گفت‌وگوهاست و همه نتايج در بغداد به‌دست مي‌آيد‪.‬‬ ‫مساله اصلي اين اس��ت كه دو‌طرف به‌هر‌حال تالش‬ ‫مي‌كنند مذاكرات بس��يار خوبي انجام دهند‪ ،‬هر‌چند‬ ‫هنوز ماهيت و سياست طرف مقابل ايران نامشخص‬ ‫و نامطمئن است‪.‬‬ ‫نگاهي به فراز و نشيب‌هاي پرونده هسته‌اي ايران‬ ‫نشان مي‌دهد كه امروز عرصه جهاني به اين باور رسيده‬ ‫اس��ت كه پس از چند س��ال بحث‌ها‪ ،‬حديث‌ها و اما و‬ ‫اگر‌ها در مورد مس��ائل هس��ته‌اي ايران‪ ،‬مشكالت در‬ ‫زمينه مذاكرات هنوز باقي اس��ت‪ ،‬بنابراين نگاه به اتمام‬ ‫مذاكرات در بغداد و نتايج مثبت آن نگاهي رمانتيك و از‬ ‫قبل شكست خورده است‪ ،‬چه‌بسا مثبت‌ترين راهكار‬ ‫پيش‌روي ايران و ‪ 5+1‬مذاكره اس��ت و قطع مذاكره و‬ ‫پاك كردن صورت مساله و حتي به تاخير انداختن آن در‬ ‫شرايط حاضر‪ ،‬به مصلحت هيچ‌كدام نيست‪.‬در اين مساله‬ ‫شكي نيست كه تاخير و يا بن بست در روند مذاكرات‬ ‫باعث عميق‌تر شدن اختالفات و بلند پروازي‌هاي برخي‬ ‫مخالفان مذاكره خواهد شد و در واقع نزديكي مجدد به‬ ‫مذاكرات مي‌تواند خط‌مشي را به‌وجود آورد كه هم ايران‬ ‫و هم جامعه جهاني را راضي نگاه دارد‪ .‬اما سوال اساسي‬ ‫اين است كه آيا سياس��ت اروپا و آمريكا در خصوص‬ ‫پرونده هسته‌اي ايران متفاوت است يا هر دو در يك قالب‬ ‫و با يك نگاه دنبال مي‌شوند؟‬ ‫فناوري صلح‌آميز هس��ته‌اي به نظرات آمريكايي‌ها را‬ ‫هم بشنويم زيرا امروز خود مقامات آمريكايي نيز به اين‬ ‫باور رسيده‌اند كه رويكرد جرح و تعديل در قبال ايران‬ ‫جوابگو نيست و فقدان يك تشريك مساعي مستمر با‬ ‫ايران از سوي آمريكا در حال حاضر به مصالح آمريكا در‬ ‫منطقه وجهان آسيب مي‌رساند؛ بنابراين مقامات آمريكا‬ ‫نيز به‌مذاكرات مس��تقيم در زمينه‌هاي خاص كه مورد‬ ‫توجه دو طرف است مايلند‪.‬‬ ‫از سوي ديگر ايجاد فضاي مناسب براي همراهي با‬ ‫افكار عمومي جهان بر ضد‌تبليغات آمريكا‪،‬همزمان با اين‬ ‫رويكرد و تاكيد بر حق مسلم ايران نيز از ضروريات است‬ ‫كه با اصرار بر‌حق مسلم ايران در استفاده از تكنولوژي‬ ‫هسته‌اي صلح آميز بار سنگين رسانه‌اي آن سبك خواهد‬ ‫شد‪ .‬در واقع زمينه‌هاي اعمال خواسته‌هاي آمريكا بر‌ضد‬ ‫ايران فراهم نيست زيرا ش��يوه‌هاي ممكن براي اعتماد‬ ‫سازي در افكار عمومي جهان در خصوص فعاليت‌هاي‬ ‫هسته‌اي كشورمان تغيير كرده است‪ ،‬به اين معنا كه مفهوم‬ ‫منافع درسياست خارجي نس��بت به گذشته دگرگون‬ ‫شده و توان متقاعد سازي ديگران به‌شدت تحت تاثير‬ ‫انقالب‌هاي ارتباطي دوران اخير است و در كنار تداوم‬ ‫قدرت سخت افزاري‪ ،‬اين بعد نرم افزاري قدرت است‬ ‫كه جلوه جديدي به سياست خارجي داده است و عرصه‬ ‫جديدي را فرا روي نظريه‌پردازان و مجريان اين حوزه‬ ‫قرار مي‌دهد‪.‬‬ ‫به بياني ديگ��ر محتواي ب��ازي نرم اف��زاري در‬ ‫سياس��ت خارجي به‌طور مس��تقيم بر‌منافع ملي تاثير‬ ‫دارد و س��ه مفهوم به هم پيوس��ته پردازش سياس��ي‪،‬‬ ‫دستور‌العمل‌سازي و‌ترجمه قدرت سياسي به نتيجه‬ ‫سياسي را بدست مي‌دهد‪.‬‬ ‫در بعد پردازش سياسي سه نمود شاخص امنيتي‬ ‫شدن‪ ،‬تسليحاتي شدن و قطبي شدن قابل مشاهده است‬ ‫كه در مناسبات سياس��ي خارجي امروز‪ ،‬تمامي‌موارد‬ ‫از طريق گفتمان‌ها ابتدا امنيتي مي‌شود و سپس درپي‬ ‫امنيتي شدن به موضوعات خطرناك و تسليحاتي شدن‬ ‫پردازش شده و آن چنان اين بعد نرم افزاري تعميق شود‬ ‫كه نهايتا همه بازيگران حول‌وحوش اين موضوع امنيتي‬ ‫و خطرناك ش��ده دس��ته‌بندي و قطب‌بندي مي‌شوند‬ ‫كه ايجاد جنگ رواني در قبال فعاليت‌هاي هس��ته‌اي‬ ‫ايران در چارچوب اين مساله مي‌گنجد‪ .‬بنابراين بايد‬ ‫هوشيار بود‪.‬‬ ‫از س��وي ديگ��ر دس��تور‌العمل س��ازي تبديل‬ ‫موضوعات با بار اندك به دغدغه عمومي و جهاني در‬ ‫فعاليت‌هاي هسته‌اي ايرن كه امروزه به كانون توجه افكار‬ ‫عمومي و سياسي جهان تبديل شده است‪ ،‬در چارچوب‬ ‫اين سياست جاي مي‌گيرد‪ ،‬البته نبايد فراموش كرد كه‬ ‫جمهوري اسالمي ايران از آغاز بحران هسته‌اي تاكنون‬ ‫توانسته اس��ت به جهان نش��ان‌دهد كه داراي پتانسيل‬ ‫بس��يار خوبي در خصوص فناوري هسته‌اي است كه‬ ‫توان اداره و هداي��ت آن را دارد‪ ،‬اداره و هدايت آن كليد‬ ‫اصلي موفقيت ايران و نقطه اتكاي چانه‌‌زني در مذاكرات‬ ‫هسته‌اي‪ ،‬پيشرفت‌هاي هسته‌اي ايران است كه براي ادامه‬ ‫مذاكرات بايد از آن بهره برد و اگر پيشرفت‌هاي علمي‌و‬ ‫تكنولوژيكي نبود قطعا نمي‌توانستيم تا اين حد مرحله‬ ‫پيش برويم و اين بحران را مديريت كنيم‪g.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫پاكس��تان تهديدي براي امنيت اسرائيل نيستند در حالي‬ ‫كه ما با موجوديت رژيم صهيونيستي مخالفيم و اين براي‬ ‫غربقابلفهمنيست‪.‬‬ ‫پاس��خ ما به اين خطر و تهديد بالق��وه‌اي كه برنامه‬ ‫هسته‌اي ايران مي‌تواند در اختيارش قرار دهد‪ ،‬اين بوده‬ ‫كه ما هرگز سالح هسته‌اي توليد نخواهيم كرد‪ .‬آن را حرام‪،‬‬ ‫غيرانساني‪ ،‬غيراخالقي مي‌دانيم‪.‬و همواره تاكيد كرده‌ايم‬ ‫كه ما هرگز سالح هسته‌اي توليد نخواهيم كرد‪ .‬البته همه‬ ‫بازرسي‌هاي آژانس تا به حال مبيين اين واقعيت بوده كه‬ ‫ايرانحركتيدرجهتساختسالحهسته‌ايانجامنداده‪.‬‬ ‫گزارشات غيرمستقيم دستگاه‌هاي اطالعاتي غربي‌ها هم‬ ‫تا به حال نشان نداده كه ايران خيلي جدي به دنبال توليد‬ ‫سالحهسته‌اي است‪.‬‬ ‫مش��كل اصلي غربي‌ها ب��ا برنامه هس��ته‌اي ما نه‬ ‫غني‌سازي است‪ ،‬نه سايت فردو‪ ،‬نه نطنز و نه هيچ جنبه‬ ‫ديگري از برنامه‌هاي مان‪ .‬مشكل اساسي نداشتن اعتماد‬ ‫ميانطرفيناست‪.‬غربي‌هاهيچاعتماديبهحرف‌هاوقول‬ ‫قرارها و تعهدات ما ندارند و ما هم متقابال هيچ اعتمادي به‬ ‫قرار و مدارهاي آنها نداريم‪ .‬مقدم بر هر امر و برنامه ديگري‬ ‫مي‌بايستييكحداقليازاعتمادميانماوغربي‌هابهوجود‬ ‫آيد‪ .‬كليد اين كار در دست ماست‪ .‬ما مي‌توانيم با رفتاري‬ ‫متفاوت و به‌تدريج به غربي‌ها نشان دهيم كه دليلي براي‬ ‫نگراني‪‌،‬ترس و بي‌اعتمادي نسبت به ما وجود ندارد‪ .‬ما‬ ‫مي‌توانيم در غربي‌ها اين حس را ايجاد نماييم كه ايراني‌ها‬ ‫به دور از چشم آژانس و بازرسانش در گوشه‌اي از خاك‬ ‫پهناورشانمخفيانهمشغولكارينظامييادرجهتمقاصد‬ ‫نظامي نيستند‪ .‬متقابال غربي‌ها هم مي‌بايستي اين حس را‬ ‫در ما ايجاد كنند كه اگر با اين مسئول يا آن يكي صحبت‬ ‫كردند‪ ،‬چند هفته بعدش او جلوي منزلش‌ترور نخواهد‬ ‫شد‪.‬غربي‌هاهممي‌بايستيايناحساسرادرماايجادكنند‬ ‫كه نه واقعا به دنبال حمله نظامي به ما هستند‪ ،‬نه به دنبال‬ ‫تغييررژيمدرايرانهستندونهبهدنبالافزايشتحريم‌ها‪.‬‬ ‫مش��كل فقط ايجاد اعتمادس��ازي ميان ما و غرب‬ ‫نيست‪ .‬اشكال ديگر در اين اس��ت كه هم در غرب و هم‬ ‫برخي گروه‌ها درون جامعه خودم��ان برخي جريانات‬ ‫نمي‌خواهند كه مس��اله يا بحران هسته‌اي به‌تدريج حل‬ ‫شود‪ .‬در غرب هس��تند جريانات‪ ،‬شخصيت‌ها و مراكز‬ ‫قدرت‌هايي كه به چيزي كمت��ر از نابودي نظام رضايت‬ ‫نمي‌دهند‪ .‬واضح اس��ت كه اين جريانات به هيچ روي‬ ‫‌اعتماديميانايرانوغرببر‬ ‫‌‌‬ ‫نخواهندگذاشتكهديواربي‬ ‫سرمساله‌اياندكيشكافبردارد‪.‬همهتالششاندرگذشته‬ ‫اين بوده كه اختالف ميان ايران و غرب كاهش پيدا نكند ؛‬ ‫تحريم‌ها افزايش پيدا كند و دست آخر هم مراكز هسته‌اي‬ ‫ايران هدف حمالت نظامي قرار بگيرد‪ .‬برنامه هسته‌اي‬ ‫ما در حقيقت‌ش��ده بهانه‌اي‪ ،‬و درس��ت‌تر گفته باشيم‪،‬‬ ‫ابزاري و وسيله‌اي براي همه جريانات ضدايران اسالمي‬ ‫كه از اين طريق به ما ضربه و لطم��ه وارد كنند‪ .‬اين فقط‬ ‫«ايرانستيزان»درآمريكاواروپاويادراسرائيلنيستندكهبا‬ ‫همهوجودتالشخواهندكردتاجلويمصالحهوجلوي‬ ‫اعتمادسازي ميان ايران و غرب را بر سر اختالف هسته‌اي‬ ‫بگيرند‪ .‬در داخل خودمان نيز برخي جريانات سياسي كه‬ ‫از بحران و افراطي‌گري ارتزاق مي‌كنند‪ ،‬خيلي مزاج‌شان با‬ ‫مصالحه و توافق با غرب بر سر بحران هسته‌اي همراهي‬ ‫ندارد‪ .‬ما در گذشته متاسفانه شاهد بوده ايم كه چه راحت‬ ‫از مساله هسته‌اي بهره برداري سياسي‪ ،‬خطي و جناحي‬ ‫صورتگرفته‪.‬‬ ‫بنابراين فقط در غرب نيست كه موانع سياسي بر سر‬ ‫راهمصالحهوتوافقباايرانوجوددارد‪.‬درداخلهمهستند‬ ‫افرادي كه حال يا از سر اعتقاد و يا از سر انگيزه‌هاي سياسي‬ ‫نمي گذارند توافقي با‪ 5+1‬صورت گيرد‪g.‬‬ ‫‪25‬‬
‫سياست‌‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪26‬‬ ‫آرايش جديد‬
‫گفت‌و‌گوي تفصيلي با محمد حسين صفارهرندي‬ ‫چه‌كسي رئيس مجلس مي‌شود‬ ‫‪1‬‬ ‫وي‍ژگي گفت و گو با محمد حسين صفارهرندي اين است كه او برخالف برخي از اهالي سياست شفاف و‬ ‫راحت پاسخ سواالت را مي دهد ‪.‬شايد دليلش اين باشد كه او روزگاري روزنامه نگار بوده بعد هم در كسوت‬ ‫وزير ارشاد به ادامه كار پرداخت و به همين جهت قرابت بيش��تري دارد با اهالي رسانه‪ .‬حاال اين روزها پس از‬ ‫پايان انتخابات مجلس و در آستانه انتخابات هيات رييسه و همچنين درحالي كه تنها يكسال به انتخابات رياست‬ ‫جمهوري زمان باقي مانده به سراغ او رفتيم و در مورد مسايل مهم اين روزهاي دنياي سياست با او گفت‌و‌گو‬ ‫كرديم‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫اگر موافق باشيد مصاحبه را با آرايش سياسي‬ ‫بعد از انتخابات ‪ 12‬اسفند شروع كنيم‪.‬‬ ‫‪ l‬همانطور ك��ه حدس زده مي‌ش��د‪ ،‬آنچه به‬ ‫عنوان نتيجه آراي مردم و نهايتا ش��كل‌گيري مجلس‬ ‫نهم اتفاق افتاد‪ ،‬حفظ اكثريت اصولگرايان مجلس بود‪.‬‬ ‫اگر يك نگاه دقيق داشته باشيم شايد بشود گفت كه به‬ ‫لحاظ عددي از اصولگرايان چيزي كم نشد‪ ،‬بر‌تعداد‬ ‫عناصر مستقل يك مقدار افزوده شد و از اصالح‌طلبان‬ ‫نسبت به دوره قبل مقداري كم ش��د‪ .‬يكي از آخرين‬ ‫برآوردهايي كه از‌ تركي��ب آرا دريافت كردم اين بود‬ ‫كه اصالح‌طلبان حداكث��ر ‪ 37 ،36‬نفر در اين مجلس‬ ‫دارند كه در گذش��ته خودش��ان ادعا مي‌كردند باالي‬ ‫‪ 45 ،40‬نفر است و گاهي تا ‪ 50‬نفر هم اشاره مي‌شد‪.‬‬ ‫احيانا ميان عناصر مستقل كساني باشند كه تمايل آن‬ ‫طرفي داشته باش��ند كه آنها هم دو‪ ،‬س��ه نفري بيشتر‬ ‫نيس��تند‪ .‬بنابراين در مورد تركيب كلي مجلس نسبت‬ ‫به گذشته بايد گفت حتي تعداد اصولگرايان باالتر هم‬ ‫رفته اس��ت‪ .‬من يك ارزيابي ابتدايي ديگر هم دارم و‬ ‫آن اين‌كه با توجه به شاخص‌هايي كه براي نمايندگان‬ ‫خوب مطرح اس��ت به نظر مي‌رس��د در اين مجلس‬ ‫مي‌شود اميدواري‌هاي بيشتري داشت كه افرادي كه‬ ‫با عنوان اصولگرايي در مجلس هس��تند عمل منطبق‬ ‫بر اين عنوان را بيش��تر داشته باش��ند‪ .‬اين هم باز يك‬ ‫اميدواري است كه برحسب قرائن به دست آمد‪ .‬پس‬ ‫در حقيقت حاصل آنچ��ه در اين افت‌وخيز انتخاباتي‬ ‫پيش رويمان اس��ت يك نتيجه قابل‌قبول است‪ .‬يك‬ ‫برداش��ت ديگر هم البت��ه مي‌توان داش��ت و آن اين‬ ‫كه اعتماد مردم نس��بت به اصولگراي��ان به‌رغم اينكه‬ ‫داليلي براي از دس��ت رفتن آن از سوي برخي عنوان‬ ‫مي‌شد‪ ،‬همچنان حفظ شده است‪ .‬به عبارتي مي‌شود‬ ‫گفت هن��وز اصالح‌طلبان نتوانس��ته‌اند در نگاه مردم‬ ‫جايگاهي را كه برايشان اعتمادآفرين باشد‪ ،‬پيدا كنند‪.‬‬ ‫يكي از داليل اين مساله ضربه‌اي بود كه اصالح‌طلبان‬ ‫در حوادث پ��س از انتخابات ‪ 88‬به خودش��ان وارد‬ ‫كردند؛ در واقع خودزني بزرگي كه با فريب خوردن‬ ‫از بيگانگان خود را در دام قضايايي انداختند كه نتيجه‬ ‫عملي‌اش اين شد كه مردم احس��اس كنند اين طيف‬ ‫صالحيت‌هاي الزم را براي اينكه بش��ود كانون‌هاي‬ ‫حساس نظام را به آنها س��پرد‪ ،‬ندارند‪ .‬مي‌توان گفت‬ ‫اصولگرايان بايد قدر اي��ن اعتمادي كه از طرف مردم‬ ‫به آنها شده است‪ ،‬آن هم در انتخاباتي كه خوشبختانه‬ ‫ميانگين حضور مردم نس��بت به دو انتخاب مجلس‬ ‫هفتم و هش��تم باالتر بود را بدانند‪ .‬اين عالمت خوبي‬ ‫است كه اي‌كاش قدرش را بدانند‪.‬‬ ‫اين قدرداني در عمل چگونه مصداق مي‌يابد؟‬ ‫‪ l‬يكي از اصلي‌ترين ش��اخص‌هاي قدرداني‬ ‫اين است كه به جاي معطل ش��دن در مباحث قبل از‬ ‫انتخابات بتوانند خودش��ان را وارس��ته از آن مباحث‬ ‫ك��رده و روي خواس��ته‌هاي حقيقي م��ردم متمركز‬ ‫ش��وند‪ .‬خالصه اين داس��تان رقابت را كنار بگذارند‬ ‫و بيش��تر براي كارهاي مشترك دستش��ان در دست‬ ‫هم باشد‪ .‬من ش��خصا همچنان معتقد به وحدت كلي‬ ‫اصولگرايان هس��تم؛ با وجود اينك��ه مي‌دانم داليلي‬ ‫براي عزلت‌گزيني بعضي‌‌ از مجموع��ه متحد وجود‬ ‫دارد كه شايد براي خودشان موجه هم باشد يا هر كس‬ ‫ممكن اس��ت حجتي داشته باش��د براي اينكه موضع‬ ‫اختصاصي خودش را تقويت و حفظ كند؛ هويتي كه‬ ‫در ذيل آن هويت توانس��ته خودي نشان دهد و آن را‬ ‫حفظ كند‪ .‬مي‌شود به آنها حق داد اما آيا اين مسائل بايد‬ ‫سبب شود كه شاكله‌اي به اسم اصولگرايان تماميتش‬ ‫تهديد ش��ود؟ من معتقدم اين يك آفت بزرگ و يك‬ ‫نوع انحراف است‪ .‬به هيچ بهانه‌اي حلقه اصولگرايي‬ ‫نبايد از هم پاش��يده ش��ود ‪ .‬البته فرصت ائتالف‌ها و‬ ‫نزديك‌شدن‌هاي گروه‌ها درون‌ يك جبهه به يكديگر‬ ‫و دور ش��دن از بخش ديگر هميش��ه وجود داشته و‬ ‫امري اجتناب‌ناپذير اس��ت كه به هي��چ وجه نبايد در‬ ‫قبالش از خود عدم تحمل نشان داد‪ .‬مثال ممكن است‬ ‫از بين بيست گروهي كه به هم پيوسته‌اند و اين جبهه‬ ‫را به وجود آورده‌ان��د‪ ،‬پانزده‌ تاي آنه��ا در يك نگاه‬ ‫بيشتر اشتراك داش��ته باش��ند‪ ،‬پنج‌تاي آنها خارج از‬ ‫آن نگاه واقع بش��وند؛ اما باز هم شايسته است كه اين‬ ‫موجوديت به اصطالح متحد را با گرايش‌هايي كه در‬ ‫درونش وجود دارد حفظ كنند‪ .‬در واقع حرف من اين‬ ‫است كه ما اختالف‌سليقه‌اي با بعضي از دوستان‌مان‬ ‫داريم؛ دوس��تاني كه معتقدند چون با سليقه بعضي از‬ ‫گروه‌هايي كه تا پيش از اي��ن با آنها در يك جبهه قرار‬ ‫داشتند س��ازگار نيس��تند‪ ،‬همين كفايت مي‌كند براي‬ ‫اينكه بروند و جبهه جديد تشكيل دهند‪ .‬من مي‌گويم‬ ‫به هيچ وجه اين نتيجه‌گي��ري را نبايد كرد‪ .‬كما اينكه‬ ‫ديديم آن نوع برداشت‌ها و آن نوع راه‌ها به شكل‌گيري‬ ‫جبهه‌‌هاي متعدد منتهي شد و فقط اينطور نبود كه يك‬ ‫جبهه از درون آن منشعب شود ؛ كما اينكه دور از ذهن‬ ‫نيست كه خود اين جبهه‌هاي تازه تاسيس باز از داخل‌‬ ‫انشعاب پيدا كنند و استعدادش را دارند و اين رشته سر‬ ‫دراز خواهد داش��ت؛ يعني هر روز انشعاب‌هاي تازه‬ ‫و معلوم نيس��ت كه چه زماني قرار است كار مشترك‬ ‫انجام شود‪ .‬ما اين جبهه‌سازي‌هايمان امتداد پيدا مي‌كند‬ ‫اما كنار هم‌نشس��تن‌هايمان حتي براي آن گروه‌هايي‬ ‫كه تازه راه خودش��ان را از جبهه م��ادر جدا مي‌كنند‪،‬‬ ‫وجود ندارد‪ .‬من اين انشعاب‌طلبي و جدايي‌خواهي‬ ‫را نگران‌كنن��ده مي‌دانم كه بعدا حاصل��ي براي مردم‬ ‫نخواهد داشت‪.‬‬ ‫تحليل ش��ما ش��امل اتفاقاتي كه پيش از آغاز‬ ‫مجل��س نهم در حال ش��كل‌گيري اس��ت هم‬ ‫مي‌شود؟ چند روزي است كه يك فراكسيون‬ ‫جدي��د در اصولگراي��ان اع�لام موجوديت‬ ‫كرده و به‌نظر مي‌رس��د طبق پيش‌بيني ش��ما‬ ‫اين نگراني‌ها در مجلس جدي��د هم در حال‬ ‫تكرار اس��ت‪ .‬آيا اين انشعابات جديد درميان‬ ‫اصولگرايان مجلس نگران‌كننده است؟‬ ‫‪ l‬من تعجب كردم وقتي ش��نيدم يك چيزي‬ ‫تحت عنوان فراكس��يون جديد مطرح ش��ده و بدون‬ ‫اينكه هيچ مشخصه‌اي داشته باشد در حال شكل‌گيري‬ ‫اس��ت‪ .‬خيلي نگران‌كننده اس��ت كه از آن جمعي كه‬ ‫ش��كل‌دهنده يا امضاكننده چنين موجوديتي بودند يا‬ ‫مي‌خواهند باشند بپرسيم كه مهم‌ترين مشخصه اين‬ ‫فراكسيون چيست؟ و آنها بگويند رئيس‌اش؛ يعني آن‬ ‫كسي كه در رأسش است‪ .‬يعني همان يك نفر باعث‬ ‫شده كه ما تشكيل يك فراكسيون جديد بدهيم؟ اين‬ ‫خيلي بد است‪ .‬تصور مي‌كنم كس��اني كه متوسل به‬ ‫چنين اقدامي‌ش��ده‌اند در حقيقت اوال هنوز درگير و‬ ‫گرفتار آن رقابت‌هاي قبل از انتخابات هس��تند و در‬ ‫ثاني نسبت به ظرفيت‌شناس��ي كه از‌ تركيب منتخبان‬ ‫مردم كردند احساسشان اين است كه اگر بخواهند ميان‬ ‫اين جماعت بنشينند و بخواهند انتخابي كنند احتماال‬ ‫اين انتخاب بر وفق مراد آنها نخواهد بود و براي اينكه‬ ‫جلوي آن را بگيرند بازي را بر هم مي‌زنند‪ .‬در حالي كه‬ ‫روال اين بود كه اول مجلسي شكل بگيرد‪ ،‬افراد بروند‬ ‫در آن مجلس بنشينند و فراكس��يون خودش را بيابد‪.‬‬ ‫در حاليكه اين بار معلوم ش��ده اصولگرايان نسبت به‬ ‫گذشته تعداد بيشتري در مجلس دارند‪.‬‬ ‫سپس مي‌توانند جلسات و نشست‌هاي داخلي‬ ‫بگذارند‪ .‬كل اعضاي فراكسيون دور هم جمع بشوند و‬ ‫بعد هم مسائل آينده خودشان را آنجا بسنجند و ببينند‬ ‫چه احتياجي دارند‪ .‬البته وارد جزئيات نمي‌ش��وم كه‬ ‫بگويم به چه دليلي ممكن است گزينه‌اي مطلوب‌تر‬ ‫باش��د يا گزينه‌هايي ممكن اس��ت مطلوبيت نداشته‬ ‫باشند‪ .‬ولي يك شاخص فارغ از اسامي‌را مي‌شود ارائه‬ ‫داد و آن اينكه كس��اني كه نماينده طيف گسترده‌تري‬ ‫از موجوديت درون مجلس هستند‪ ،‬طبعا براي اينكه‬ ‫در راس واقع شوند مطلوبيت بيشتري دارند تا كساني‬ ‫كه چالش‌هاي فراواني ممكن اس��ت در اطرافش��ان‬ ‫شكل بگيرد و مدعي زياد داش��ته باشند‪ .‬بنابراين اين‬ ‫امر را بايد س��پرد به آن مرحله‌اي كه حاال حقيقتا اين‬ ‫جماعتي كه فرض بر اين اس��ت كه عص��اره فضايل‬ ‫هم هستند‪ ،‬وقتي دور هم جمع مي‌ش��وند مي‌توانند‬ ‫مسائل خودشان را به درستي تش��خيص دهند‪ .‬چرا‬ ‫بايد با فش��ار‪ ،‬با القائات‪ ،‬با فضاسازي‌هاي مصنوعي‬ ‫و حتي با خبرس��ازي‌هاي دروغ ش��رايطي به وجود‬ ‫بيايد كه محل بهره‌برداري رقباي بيروني هم بش��ود؟‬ ‫بد است كه رقباي اصولگرايان‪ ،‬فرصت‌طلبانه بيايند‬ ‫و بخواهند بين مثال دو‪ ،‬سه جريان دروني اصولگرايان‬ ‫موازنه برقرار كنند و باچسبيدن به يك بخشي بخواهند‬ ‫تعيين‌كننده سرنوش��ت ش��وند‪ .‬اين خيلي خطرناك‬ ‫اس��ت‪ .‬بنابراين بعضي از دوس��تان به خوبي گفته‌اند‬ ‫مهمترين كاري كه ما بايد بكنيم اين است كه مرزبندي‬ ‫جبهه اصولگرايان ب��ا جبهه بيرون��ي‌اش را حاال هر‬ ‫عنواني كه دارد اصالح‌طلب يا هر چيزي كه هس��ت‬ ‫حفظ كنيم و نگذاريم به هيچ وجه مخدوش شود‪.‬‬ ‫حاال با همه اتفاقات اين چن��د روزه ارزيابي‬ ‫شما چيس��ت؛ يعني اين ماجرا باز‌مي‌گردد به‬ ‫فراكسيون اصولگرايان يا كار از اين حرف‌ها‬ ‫گذش��ته و رقاب��ت در صحن ش��كل‌ خواهد‬ ‫گرفت؟‬ ‫‪ l‬م��ن معتق��دم االن ت��ا ح��دودي تكليف‬ ‫مشخص شده است‪ .‬يعني با دو‪ ،‬سه تحركي كه قبل از‬ ‫شكل‌گيري مجلس اتفاق افتاد وزن‌كشي‌ها به نوعي‬ ‫‪27‬‬
‫سياست‬ ‫صورت گرفت و معلوم ش��د وزن هر جرياني چطور‬ ‫اس��ت‪ .‬ولي آيا تا آن روزي كه تصمي��م نهايي گرفته‬ ‫شود شرايط همين‌گونه مي‌ماند يا تغيير مي‌كند؟ كسي‬ ‫نمي‌تواند قسم بخورد كه هيچ فرقي نمي‌كند‪ .‬در اين‬ ‫ميان يك نكته مهم وجود دارد و آن اين كه آيا جريان‬ ‫اصولگرايي بايد به اعتب��ار اينكه دو گرايش در درون‬ ‫خودش دارد به تجزيه تن بدهد؟ يعني تجزيه‌ش��دن‬ ‫جبهه بزرگ اصولگرا به دو يا سه فراكسيون مطلوب‬ ‫اس��ت؟ فكر مي‌كنم هركس چنين برآورد و برداشتي‬ ‫داش��ته حتما راه به خطا مي‌برد‪ .‬متاس��فانه ديديم در‬ ‫گرايش‌ه��اي مختل��ف درون مجلس بعض��ا از اين‬ ‫حرف‌ها زده شد كه خب ما حاال چه‌كار به بقيه داريم‪،‬‬ ‫ما مي‌رويم فراكس��يون خودمان را راه مي‌اندازيم‪ ،‬هر‬ ‫كسي خواس��ت بيايد و هر كس نخواست نيايد‪ .‬اينها‬ ‫نمي‌دانند كه به دست آمدن يك جريان بزرگ به اسم‬ ‫مجموعه اصولگرايان كه زحمات بسياري در گذشته‬ ‫برايش كشيده و هزينه‌هاي بسيار پرداخته شده‪ ،‬يك‬ ‫ارزش اس��ت كه نمي‌ش��ود معادلش را از طرق ديگر‬ ‫ايجاد كرد‪ .‬يعن��ي معادل واقعي ندارد‪ .‬ممكن اس��ت‬ ‫كس��اني بگويند كه ما مي‌افتيم جلو و خواهيد ديد كه‬ ‫همه مي‌آيند دنبال ما‪ .‬من مي‌گويم واقعيت ندارد‪ .‬همه‬ ‫دنبال شما نمي‌آيند‪ .‬هيچ‌كدام از اين چند جرياني كه‬ ‫در جبهه اصولگرايان مطرح هستند به تنهايي ظرفيت‬ ‫كامل ندارند و اگر دو تا از اينها با هم مشترك بشوند‬ ‫جاي سومي‌باز خالي است‪.‬‬ ‫بنابراين ما به هيچ‌وجه نبايد طرفدار اين باش��يم‬ ‫كه شاخه‌اي از شاخه‌هاي جريان اصولگرايان حذف‬ ‫شود‪ .‬چون اين حذف‌ش��دن چند پيامد در پي دارد؛‬ ‫اول اينكه اينها در يك ائتالف ناميموني جذب جريان‬ ‫بيرون اصولگرايي بشوند كه اين يك خسارت است‪.‬‬ ‫حالت ديگر اين اس��ت كه آنها به اس��م جريان ثاني‬ ‫اصولگرايي جبهه‌اي تش��كيل دهند كه وجود اين دو‬ ‫جبهه در جامعه هميشه اين ابهام را به وجود مي‌آورد‬ ‫كه اگر اينها هر دو اصولگرا هستند پس چرا قابل جمع‬ ‫با همديگر نيس��تند‪ ،‬آن هم به اس��م جبهه‪ .‬يك وقت‬ ‫هست شما در يك جبهه ده‌ها گروه داريد با سليقه‌هاي‬ ‫مختلف‪ ،‬اما هم ‌ه پذيرفته‌اند كه در اين جبهه عمل كنند‬ ‫اما زماني هست كه شما جبهه را به جبهه‌هاي مختلف‬ ‫تقسيم مي‌كنيد‪ .‬در اين صورت اصال موضوعيت جبهه‬ ‫اصلي از بين مي‌رود‪ .‬چون جبهه‌بندي از درون جبهه‬ ‫در حقيقت هدف‌ها را گم كرده و هدف‌گذاري را به‬ ‫فراموشي مي‌سپارد‪ .‬مي‌گويند اين گروه و تشكيالت‬ ‫سياسي آنقدر با يكديگر بي‌نسبت بوده‌اند كه حاال از‬ ‫هم جدا شده‌اند‪ .‬آن وقت اگر به تنهايي مي‌توانند كاري‬ ‫كنند بسم‌اهلل! اگر نمي‌توانند البد جذب جبهه جديدي‬ ‫مي‌شوند‪ .‬در آن صورت آش��فتگي و به‌هم‌ريختگي‬ ‫جبهه‌اي خواهيم داشت‪ .‬كساني كه اصرار مي‌ورزند‬ ‫به شكل‌گيري جبهه‌هاي جديد بايد يادشان باشد كه‬ ‫در همين تقسيم‌بندي‌هاي جبهه‌اي اخير كه صورت‬ ‫گرفت خيلي‌ه��ا بودند كه تمايالتش��ان به يك جبهه‬ ‫بيش��تر از آن جبهه ديگر اصولگرا بود‪ ،‬اما موقع راي‬ ‫دادن مي‌گفتند كه من نمي‌توانم از آن افراد بگذرم‪ .‬آن‬ ‫آدم صالحيت دارد و آخرش هم رايي دادند كه شناور‬ ‫بود و جالب اس��ت بعضي از اين كساني كه خودشان‬ ‫جزو سردمداران اين جبهه‌ها بودند اعالم كردند براي‬ ‫ما راي جبهه‌اي نيس��ت‪ .‬ما بعضي از آن طرف و اين‬ ‫طرف را با ه��م تركيب كرديم و راي ما اينگونه ش��د‪.‬‬ ‫بنابراين من مي‌گويم كار خيلي سخت خواهد شد‪ .‬ما‬ ‫وقتي مي‌گوييم در مقابل يك جبهه بيروني صف‌آرايي‬ ‫مي‌كنيم يعني پايبند به همه مواضعش هستيم و در تمام‬ ‫ابعاد و زوايا اين طرف يكسري مواضع دارد كه قابل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪28‬‬ ‫جمع با مواضع آن طرف نيست و بنابراين به دو جبهه‬ ‫روبه‌روي يكديگر تبديل شده‌اند‪ .‬حاال اگر شما يك‬ ‫جبهه خودي را تقسيم بر چند جبهه كرده‌ايد‪ ،‬چگونه‬ ‫مي‌توانيد اين تقابل را سازمان بدهيد به جز اينكه قبول‬ ‫كنيد فرصت قابل توجهي را به رقيب مي‌بخشيد كه او‬ ‫بيايد پاره‌اي از مسائل را به نفع خودش مصادره كند‪،‬‬ ‫فضاي تش��نج بين ما را دامن بزند و م��ا را به جان هم‬ ‫بيندازد‪.‬همين اتفاقي كه كم‌وبيش افتاد‪ .‬شما ببينيد در‬ ‫همين انتخابات اخير يك جاهايي آنقدر كه رقابت بين‬ ‫جبهه‌هاي خودي بود‪ ،‬رقابت با آن طرف نبود‪.‬‬ ‫يعني انگيزه‌ها براي ضربه‌زدن به رفيق تا ديروز‬ ‫متحد خود‪ ،‬حاال ظرف يك ماه چه‌قدر افزايش داشته‬ ‫اس��ت‪ ،‬در حالي كه رقيب بيس��ت و چند ساله اصال‬ ‫فراموش شده و معلوم است اين خطرناك است‪.‬‬ ‫با‌توج��ه به ارزياب��ي مديري��ت مجلس هفتم‬ ‫و هش��تم و با توجه ب��ه فضاي كلي كش��ور‪،‬‬ ‫جنابعالي كدام يك از گزينه‌ه��اي موجود را‬ ‫براي اداره مجلس بهتر مي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬ببينيد من معتقدم كه دولت نهم نس��بت به‬ ‫دولت دهم موفق‌تر عمل ك��رد و اين در ارزيابي عامه‬ ‫مردم هم وجود دارد‪ .‬مجل��س هفتم هم مطابق همين‬ ‫ارزيابي‌ ذهني مردم از مجلس هشتم‪ ،‬كامياب‌تر بود‪.‬‬ ‫داليلش را بايد به صورت تحقي��ق ميداني و تحقيق‬ ‫جزء به جزء به دست آورد‪ .‬يك عامل آن مي‌تواند اين‬ ‫باشد كه احساس عمومي در مجلس هفتم اين بود كه‬ ‫تنش و تشنج دستگاه‌هاي نظام كمتر از مجلس هشتم‬ ‫بود‪ .‬همچنان كه در دولت نهم دولتمردان حتي خود‬ ‫رئيس دولت براي پيگيري دعواها با جريانات ديگر‬ ‫بيروني‪ ،‬چه قوه ديگر و چه رقبا كمتر انگيزه داشتند‪.‬‬ ‫اواي��ل دولت نهم يادم اس��ت كه آق��اي احمدي‌نژاد‬ ‫مي‌گفت؛ ما چ��ه كار داريم بيرون چ��ه مي‌گويند‪ .‬ما‬ ‫كار خودمان را مي‌كنيم‪ .‬در حالي كه بعد از مدتي همه‬ ‫هدف‌گيري‌ها و هدف‌گذاري‌ها متاثر از حرف‌هايي‬ ‫كه بيرون زده مي‌شد‪ ،‬فرق كرده بود‪ .‬من فكر مي‌كنم‬ ‫مجلس هم همين حال را داشت و بنابراين عامل اصلي‬ ‫موفقيت در مجلس هفتم دعوت ب��ه نوعي آرامش و‬ ‫محيط را مهيا كردن براي س��رويس‌دهي بهتر به مردم‬ ‫بود‪ .‬اگ��ر بپذيريم كه مجلس هفتم اي��ن ويژگي‌ها را‬ ‫بيشتر داش��ته خود به خود معلوم مي‌شود كه حاال در‬ ‫آينده چه بايد كرد‪ .‬اگر گمشده امروز ما اين باشد كه‬ ‫جامعه‪ ،‬جامعه بيزار شده از دعواهاي بيهوده است‪ ،‬پس‬ ‫بنابراين حاال انتظار آرامش دارد‪ .‬پس بايد مديريتي از‬ ‫آن جنس را داشته باشيم‪ .‬حاال بعضي‌ها داليل ديگري‬ ‫ت هيات‌رئيسه مجلس‬ ‫مي‌آورند‪.‬شما دقت كنيد اكثري ‌‬ ‫حتي به عنوان نماينده راي نياوردند‪ .‬خب اين نش��ان‬ ‫درتهرانيكهسليقه‌هايكمقدار‬ ‫سخت‌گيرانه‌تراستآقاي‌حداد‬ ‫راييآوردهكهنسبتبهنفربعدي‬ ‫خودش چيزي حدود‪50‬درصد باالتر‬ ‫است‪.‬ايننشانمي‌دهدكهاين‬ ‫فرد عالوه بر اينكه كف راي وفاداران‬ ‫بهجبههخودشانراداشتهاز‬ ‫حمايتيكبخشديگرازنيروهاي‬ ‫اجتماعيهمبرخورداراست‬ ‫مي‌دهد كه شايد چون اينها بيش��تر زير ذره‌بين مردم‬ ‫بودند‪ ،‬مردم آنها را مورد بي‌مهري خودشان قرار دادند‪.‬‬ ‫پس بايد يك روش جديد اتخاذ شود‪.‬‬ ‫پس ش��ما معتقديد كه تجربه مجلس هفتم با‬ ‫آقاي ح��داد مي‌تواند در مجل��س نهم موثرتر‬ ‫واقع شود؟‬ ‫‪ l‬تص��ور مي‌كنم برآورد عمومي اين اس��ت‪.‬‬ ‫حاال ش��ايد اگر آقاي الريجاني و آقاي حداد در يك‬ ‫محيط يكسان بخت خود را براي كسب اعتماد مردم‬ ‫بيازمايند بهتر مي‌ش��ود گفت كه اف��كار عمومي چه‬ ‫چيزي را حكم مي‌كند‪ .‬ولي مي‌شود حدس زد كه در‬ ‫تهراني كه س��ليقه‌ها يك مقدار سخت‌گيرانه‌تر است‬ ‫آقاي‌حداد رايي آورده كه نسبت به نفر بعدي خودش‬ ‫چيزي حدود ‪50‬درصد باالتر است‪ .‬اين نشان مي‌دهد‬ ‫كه اين فرد به صورت طبيعي عالوه بر اينكه كف راي‬ ‫وفاداران به جبهه خودش��ان را داشته از حمايت يك‬ ‫بخش ديگر از نيروهاي اجتماعي هم كه تش��كيالتي‬ ‫راي نمي‌دادند برخوردار اس��ت‪ .‬البته ش��ايد انصاف‬ ‫اين باش��د كه آقاي‌الريجاني هم در ته��ران و در يك‬ ‫چنين راي‌گيري مقايسه ش��ود‪ ،‬شايد ايشان يك راي‬ ‫مش��ابه اين يا باالتر مي‌آورد ولي قرائن نشان مي‌دهد‬ ‫كه احتماال رايي كه براي آقاي حداد حاصل شد شايد‬ ‫براي فرد ديگري حاصل نشود‪ .‬به اعتبار اينكه مخالفان‬ ‫پر‌و‌پا قرصي در جامعه براي آقاي الريجاني بود ولي‬ ‫براي آقاي حداد آنق��در مخالف در طبقات اجتماعي‬ ‫نبوده اس��ت‪ .‬البته در خواص و نخبگان ممكن است‬ ‫وضع فرق كند‪.‬‬ ‫يك مق��دار ش��ايد به خاط��ر اين اس��ت كه‬ ‫آقاي‌الريجان��ي فضاي خ��ود را خيلي درون‬ ‫مجموع��ه اصولگرايان تعريف نكرده اس��ت‪.‬‬ ‫يعن��ي گاهي خ��ودش ه��م ت�لاش مي‌كند‬ ‫منحصر ب��ه اصولگرايان نباش��ند؛ ب��ه نوعي‬ ‫هم در بازي اصولگرايي باش��د و هم نباش��د‪.‬‬ ‫زماني هم آقاي‌هاشمي چنين رفتاري داشتند‪.‬‬ ‫آقاي‌حداد چنين تصوري ندارد كه خودش را‬ ‫از اصولگراها جدا بداند تا طيف‌هاي ديگر را‬ ‫جذب كند‪ .‬البته بايد به اين هم اشاره كرد كه‬ ‫آقاي‌الريجاني زماني از مخالفان سرس��خت‬ ‫اصالح‌طلبان بود‪.‬‬ ‫‪ l‬بل��ه‪ ،‬مرزبندي آق��اي الريجان��ي در دوره‬ ‫مسئوليت صدا و سيما با اصالح‌طلبان خيلي شفاف‌تر‬ ‫و محكم‌تر بود‪ .‬اصال ايش��ان س��رخط بس��يج جبهه‬ ‫ضد‌دوم‌خردادي‌ها تلقي مي‌شد‪ .‬ولي من نمي‌دانم به‬ ‫چه اعتبار آن نگرش��ي كه ايشان در آن دوره داشت را‬ ‫نسبت به دوره‌اي كه مسئوليت اداره مجلس را عهده‌دار‬ ‫بود‪ ،‬نديديم‪ .‬شايد خودشان توجيهاتي داشته باشند‪.‬‬ ‫مثال اينكه رئيس مجلس‪ ،‬رياس��ت و سرپرس��تي‌اش‬ ‫فارغ از هر ن��وع دس��ته‌بندي ش��امل كل نمايندگان‬ ‫مي‌ش��د؛ اين خيلي ايده‌آل و آرماني اس��ت‪ .‬ولي آيا‬ ‫مي‌تواند كس��ي قواعد درون تش��كيالتي خودش را‬ ‫فداي به‌دست‌آوردن دل يك جريان بيرون فراكسيوني‬ ‫بكند؟ متاس��فانه اين اتف��اق در دوره آقاي‌الريجاني‬ ‫افتاد‪ .‬به‌دست‌آوردن دل افرادي از جبهه اصالح‌طلبان‬ ‫و اقليت موجود در مجلس به قيمت دلخوري بخش‬ ‫وسيعي از نيروهاي اصولگرايي در درون جبهه خودي‬ ‫حاصل شد‪ .‬اين به نظرم معامله سودمندي براي ايشان‬ ‫و براي كل جبهه نبود‪.‬‬ ‫در مجلس هش��تم يك اتفاق جديد در عرصه‬ ‫سياسي افتاد‪ .‬آقاي الريجاني با همراهي دولت‬ ‫توانس��ت به‌جاي آقاي‌حدادعادل در جايگاه‬ ‫رياس��ت مجلس قرار گيرد‪ .‬به‌نظر مي‌رسد آن‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫چيزي كه آقاي‌الريجاني باب ك��رد ‪ -‬تبديل‬ ‫ش��دن رئيس قبلي به يك نماين��ده معمولي‪-‬‬ ‫ممكن است شامل حال خودش��ان هم بشود‪.‬‬ ‫يعني باالخره فضاي سياست مي‌چرخد‪...‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬ب��ه نظرم يك چيزي هميش��ه براي يك‬ ‫سياستمدار به‌عنوان يك آموزه باالدست و راهنما بايد‬ ‫مد نظر باش��د و آن اين اس��ت كه سياست‌ورزي مثل‬ ‫سوار شدن بر اسب است‪ .‬بايد هميشه آمادگي داشت‬ ‫كه از اسب پياده شد‪ .‬اگر پا را در ركاب بگذاريد و دو‬ ‫طرف بنش��ينيد فرصت كمتري براي پياده‌شدن داريد‬ ‫تا آن زماني كه شما پا را در ركاب نكرده باشيد؛ به‌قول‬ ‫قديمي‌ها كه مي‌گفتند يك طرفه روي اسب بنشين‪ .‬البته‬ ‫حاال ش��ايد اين تعبير خيلي دقيقي نباشد كه يك‌طرفه‬ ‫نشستن روي اس��ب يا يك كتي نشستن روي مركب‬ ‫شايد تعادل نداشته باشيد ولي حكايت از آن دارد كه آدم‬ ‫چنان نبايد به اين صندلي قدرت چسبيده باشد كه پايين‬ ‫آمدن از آن مستلزم به هم ريختن اوضاع باشد‪.‬‬ ‫آقاي حدادع��ادل انصافا خ��وب از مركب پياده‬ ‫شد‪ .‬يعني وقتي كه ديد شرايط مناسب نيست ‪ -‬حاال‬ ‫شرايط را چه كساني به‌وجود آوردند‪ ،‬بماند‪ -‬رفتارش‬ ‫ستايش‌برانگيز بود‪ .‬ايش��ان وقتي ديد اوضاع‌و‌احوال‬ ‫حكايت از اين مي‌كند كه اس��تمرار رياس��ت ايشان‬ ‫ممكن نيست‪ ،‬به اين‌ ترتيب خودش تن داد به رفتن‪.‬‬ ‫زماني يكي هست كنار مي‌رود و قهر مي‌كند ولي يكي‬ ‫هس��ت كه كنار مي‌رود ولي باز ه��م در متن مي‌ماند‬ ‫و فعاالنه پيش مي‌رود‪ .‬آق��اي حدادعادل راحت آمد‬ ‫نشس��ت پايين و بعد هم رياس��ت يك كميسيون را‬ ‫پذيرفت‪.‬از اين جه��ت به نظرم اين رفتار به‌ش��دت‬ ‫اخالق��ي آقاي‌حدادعادل‪ ،‬مي‌ش��د راهنم��اي عمل‬ ‫بقيه سياستمدارهاي ما هم باش��د‪ .‬تداوم قدرت يك‬ ‫مصداقش همين اس��ت كه چهار س��ال ي��ك نفر در‬ ‫راس يك قوه اس��ت بعد ره��ا مي‌كند و ب��ه ديگري‬ ‫مي‌سپارد‪ .‬هنوز كه هنوز اس��ت با‌وجود گذشت يك‬ ‫هفته در محافل داخلي ما در مورد رفتار تحسين‌برانگيز‬ ‫آقاي س��اركوزي ك��ه در افكار عمومي م��ردم ما آدم‬ ‫خوشنامي‌هم نبود‪ ،‬ولي برخوردش به دل‌ها نشست‬ ‫صحبت مي‌شود كه چقدر آسان شكست را پذيرفت‪،‬‬ ‫البته او قب��ل از اعالم نتايج و قب��ل از اصل روز واقعه‬ ‫رأي‌گيري هرچه در چنته داشت رو‌كرد‪ .‬حتي تهديد‬ ‫كرده ب��ود‪ .‬من خ��ودم نديدم ولي ش��نيدم كه جلوي‬ ‫دوربين با يك چش��مكي كه زده بود گفته بود كه من‬ ‫نمي‌خواهم بگويم اگر ما انتخاب نشويم هرج و مرج‬ ‫مي‌ش��ود‪ .‬معني‌اش اين بود كه تهديد دارم مي‌كنم كه‬ ‫اگر من را انتخ��اب نكنيد جامعه فرانس��وي به هرج‬ ‫و مرج كشيده خواهد ش��د‪ .‬تا اين حد هم در رقابت‬ ‫پيش‌رفته بود‪ .‬بعد كه نتايج اعالم ش��د فقط با س��ه تا‬ ‫چهار درصد فاصله (آن هم نه با ‪ 30 ،20‬درصد فاصله‬ ‫كه گاهي در تجربه‌هاي انتخابي خودمان شاهد بوديم‪،‬‬ ‫بعد يكي آمد خواست زيرآب نتايج را بزند) با همين‬ ‫فاصله محدود مي‌آي��د و مي‌گويد كه م��ن به فالني‬ ‫تبريك گفتم و همه‌مان بايد به خاطر فرانسه مثال چنين‬ ‫بكنيم‪ .‬اخالق سياست‌ورزي چنين است؛ اين چيزي‬ ‫است كه ما بيشتر بايد تمرين كنيم‪.‬‬ ‫اگر بخواهيم انتخابات تهران را بررس��ي كنيم‬ ‫بايد بگوييم برخ��ي اتفاق��ات عجيب هم در‬ ‫پايتخت رخ داد‪ .‬از يك طرف آقايان‌حس��ين‬ ‫فدايي و روانبخ��ش راي نمي‌آورند كه هر دو‬ ‫جزو چهره‌هاي موث��ر و اصلي جبهه پايداري‬ ‫بودند بعد از س��وي ديگر‪ ،‬افرادي مثل آقايان‬ ‫احمد توكلي و علي مطهري كه جزو منتقدان‬ ‫دولت بودند راي مي‌آورند‪ ،‬يا مثال آقاي نوباوه‬ ‫كه فرد معتدلي است راي اول را مي‌آورد‪ .‬اين‬ ‫مساله را چگونه مي‌شود تحليل كرد؟‬ ‫‪ l‬يكي از دوستان مي‌گفت مي‌خواهي راحتت‬ ‫كنم‪ ،‬بايد بگويم انتخاب مردم از هيچ قاعده‌اي پيروي‬ ‫نكرده است‪ .‬ولي من معتقدم كه نه‪ ،‬اينطوري نيست‪.‬‬ ‫قاعده‌مند اس��ت ولي قاعده‌اش را با يك ماده و يك‬ ‫بند نمي‌شود توصيف كرد‪ .‬در واقع ما با يك ماتريس‬ ‫چندوجهي مواجه هستيم كه اين عناصر متعدد دخيل‬ ‫در اين ماتريس را بايد شناس��ايي ك��رد‪ .‬از درون آن‬ ‫چند نتيجه مي‌ش��د گرفت‪ .‬چه به اعتب��ار مرحله اول‬ ‫كه افرادي با هويت شخصيت‌هاي آرام غيرجنجالي‬ ‫داراي وجاهت عمومي راي آوردن��د كه هر پنج نفر‬ ‫آنها خصوصيت بارزش��ان اين بود‪ .‬چه نفرات اولي‬ ‫كه در مرحله دوم راي آوردند كه ش��ما اشاره كرديد‪.‬‬ ‫مثل آقاي‌نوباوه و آقاي كوثري‪ ،‬همين برجس��تگي را‬ ‫در موردشان مي‌ش��ود برش��مرد‪ .‬اما‪ ،‬اين همه ماجرا‬ ‫نيس��ت‪ .‬يك طرف ديگر كس��اني راي آوردند كه در‬ ‫ثبات قدمشان روي موضعي كه آن را حق مي‌دانستند‬ ‫ايستادگي منطقي و معقولي داش��تند‪ .‬شما نگاه كنيد‬ ‫كس��اني مثل آقاي توكلي و حتي آقاي باهنر به‌عنوان‬ ‫يك سياستمداري كه از يك موضعي پيروي مي‌كند و‬ ‫روي موضع خودش هم ايستادگي مي‌كند و توانايي‬ ‫اين را دارد كه بازتاب دهد به منويات خودش‪ ،‬چون‬ ‫يك وقت هس��ت يك كس��ي موضع محكمي‌دارد‪،‬‬ ‫اما بلد نيس��ت اين موضع خودش را به بيرون منتقل‬ ‫كند‪ .‬در مورد آقاي باهنر مي‌توان گفت كه اين هنر را‬ ‫دارد‪ .‬اگرچه ممكن است من بعضي از مواضع ايشان‬ ‫را نپس��ندم‪ ،‬اما مي‌توانم يك خصوصيت را در ايشان‬ ‫تاييد كنم‪ .‬ايشان هنر اين را داشت كه موضع مشخص‬ ‫خودش را به مخاطب منتقل كند و بس��ياري با وجود‬ ‫اينكه ممكن بود مواضع سياسي ايشان را قبول نداشته‬ ‫باشند متقاعد بشوند كه وجود او در مجلس مي‌تواند‬ ‫به درد بخورد‪ .‬همچنان ك��ه در مورد آقاي توكلي اين‬ ‫اتفاق افتاده است‪ .‬يعني خيلي‌ها بودند كه ايشان را در‬ ‫همان حال انتخ��اب مي‌كردند كه رقيب فكري‌اش را‬ ‫هم انتخاب كرده بودند‪.‬‬ ‫در مورد آقاي علي مطهري و آراي او در تهران‬ ‫چه نظري داريد؟‬ ‫‪ l‬در م��ورد آق��اي مطه��ري به‌ع�لاوه اي��ن‬ ‫چيزهايي كه گفتيم بخش ديگ��ري را هم بايد اضافه‬ ‫كرد و آن عنصر ش��هرت به اعتبار يك خانواده است‪.‬‬ ‫آقاي مطهري باالخره فرزند اس��تاد ش��هيد مطهري‬ ‫اس��ت‪ .‬براي بس��ياري هم هنوز هم اين موضوعات‬ ‫(اگرچه ح��اال مي‌گوين��د در يك جامعه م��درن اين‬ ‫مس��ائل يك مقدار ديگر هضم ش��ده است) ولي اين‬ ‫جامعه كه مدرن نيست؛ جامعه‌اي است كه هنوز هم‬ ‫عاليق سنتي در آن وجود دارد‪ ،‬حرمت پدر يك فرد‪،‬‬ ‫حرمت اينكه از منسوبانش كه پيش‌مردم محترم است‬ ‫اين حرمت نگه داشته بشود و بنابراين يك بخشي از‬ ‫ماجرا را هم بايد به اين نسبت داد‪ .‬عالوه بر آن‪ ،‬كسي‬ ‫كه موضع محكمي‌ در قب��ال يك ماجراي اجتماعي و‬ ‫يك ماجراي سياسي داشته باش��د و روي موضع‌اش‬ ‫بايس��تد‪ .‬باالخره كس��اني هس��تند كه با روش‌هاي‬ ‫آقاي احمدي‌نژاد موافق نيس��تند‪ .‬اين افراد در تهران‬ ‫شايد تعدادشان بيشتر از جاهاي ديگر باشد‪ .‬يك كسي‬ ‫مثل آقاي مطهري كه براي مخالفت با سياس��ت‌هاي‬ ‫آق��اي احمدي‌نژاد ت��ا آخر خ��ط را رفته ب��راي آنها‬ ‫مطلوبيت پيدا مي‌كند‪ .‬پس يك‌عده به اين اعتبار‪ ،‬آقاي‬ ‫مطهري را انتخاب مي‌كنند‪.‬پس در حقيقت از يك بعد‬ ‫نبايد وجوه مختلف را ديد‪.‬‬ ‫ش��ما تحليل‌هايي داش��تيد در مورد اتفاقاتي‬ ‫كه براي اصولگرايان افتاد و هش��دارهايي هم‬ ‫بين من و احمدي‌نژاد سالم و عليك برقرار است‬ ‫فكرمي‌كنم نهآقايسيدحسن‌خمينيآمادگيورود‬ ‫به انتخابات را دارند و نه شرايط براي ايشان مهياست‬ ‫مجلسهفتمازنظرمردمبهترازمجلسهشتمبود‬ ‫رفتار آقاي حدادعادل بعد از رأي نياوردن به شدت اخالقي بود‬ ‫ايستادگيتوكلي‪،‬مطهريوباهنربرمواضع‌شانوانتقالآنها‬ ‫به جامعه باعث رأي آورد نشان شد‬ ‫‪29‬‬
‫سياست‬ ‫داديد‪ .‬سوالم اين است كه اتفاقي كه االن براي‬ ‫اصولگراها در حال رخ‌دادن است به‌دليل فارغ‬ ‫شدن صحنه سياس��ي از اصالح‌طلب‌هاست؟‬ ‫سوال دوم اين است كه اين اتفاق تقريبا براي‬ ‫اصالح‌طلبان هم افتاد‪ .‬اين طيف سياسي تا به‬ ‫قدرت رس��يد و جاي پايش يك مقدار محكم‬ ‫شد خيلي زود جزيره جزيره شد‪ .‬آيا اين اتفاق‬ ‫براي اصولگرايان در حال تكرار است؟‬ ‫‪ l‬ببينيد اين تشبيه‪ ،‬تش��بيه بيجايي نيست كه‬ ‫هر‌وقت جماعتي احساس فراغت از بيرون مي‌كند به‬ ‫خودشان مي‌پردازند‪ .‬كما اينكه به دوم خردادي‌ها يك‬ ‫چنان احساسي دست داد كه ما ديگر رقيبي در بيرون‬ ‫نداريم‪ ،‬پس االن فصل رقابت داخلي‌مان فرا‌رس��يده‬ ‫اس��ت‪ .‬اين وضعيتي كه امروز اصولگرايان پيدا‌كردند‬ ‫بي‌نس��بت با همان مثال��ي كه راجع ب��ه اصالح‌طلبان‬ ‫مي‌زنيد‪ ،‬نيس��ت‪ .‬منتها درباره اينكه باليي كه بر س��ر‬ ‫اصالح‌طلبان در س��ال ‪ 81‬در انتخابات ش��وراي شهر‬ ‫دوم آمد و بعدا ه��م امتداد پيدا كرد‪ ،‬چ��را عينا اين بار‬ ‫براي اصولگرايان تكرار نشد‪ ،‬بايد بگويم اصالح‌طلبان‬ ‫چنان بخت‌ش��ان در افكار عمومي برگشته كه به اين‬ ‫زودي‌ها آن سيئات اعمالش��ان برنمي‌گردد و در ذهن‬ ‫مردم وجه مثبتي پيدا نمي‌كنند‪ .‬ذهن مردم نس��بت به‬ ‫آنها همچنان مكدر اس��ت‪ .‬چه به اعتب��ار رفتارهايي‬ ‫كه در دوران حاكميت‌ش��ان داش��تند‪ .‬مثل به‌هم زدن‬ ‫قواعد بازي؛ چنانكه در حالي كه دو قوه در اختيارشان‬ ‫داش��تند يك دفعه بازي مقاومت مدني راه انداختند‪،‬‬ ‫بازي خ��روج از حاكميت راه‌انداختن��د و بعد هم دل‬ ‫نمي‌كندند‪ ،‬مي‌گفتند خروج از حاكميت ولي س��فت‬ ‫هم چسبيده بودند به حاكميت؛ هم پوزيسيون بودند‪،‬‬ ‫هم اپوزيس��يون‪ .‬مردم اينها را ديده بودند و مي‌گفتند‬ ‫اينها لوس بازي سياسي است‪ .‬تجربه بسيار تلخ فتنه‪،‬‬ ‫پايان كار اينها ب��ود و پاي اجنبي را به مس��ائل داخلي‬ ‫كش��اند‪ ،‬زمينه‌چيني كردند براي اينكه محيط داخلي‬ ‫آلوده به‌وجود دشمن بشود‪ ،‬دشمن هم طمع بكند كه‬ ‫مثال چهره‌هاي ش��اخص علمي‌ما را‌ترور كند‪ ،‬بگويد‬ ‫در اين هياهو كي‌به‌كي است و مي‌شود خيلي كارها را‬ ‫انجام داد‪ .‬اينها از خاطره مردم محو نشد‪ .‬آن روزي كه‬ ‫مردم از اصالح‌طلبان دل كندند و به يك گروه گمنا ‌م دل‬ ‫بستند‪ ،‬علتش اين بود كه خاطره بدي از گروه آبادگران‬ ‫در ذهن مردم نبود‪ .‬وقتي آنها مطرح شدند راحت مردم‬ ‫اصالح‌طلبان را كنار گذاش��ته بودند و ب��ه اينها روي‬ ‫آوردند‪ .‬مي‌گويم نبايد اصولگرايان وسوس��ه بشوند‪،‬‬ ‫بگويند اصالح‌طلبان تمام ش��دند و رفتند و در رقابت‬ ‫ما‪ ،‬آنها كه چيزي‌گيرشان نمي‌آيد‪ ،‬بگذار پس ما با هم‬ ‫رقابت كنيم‪ .‬اين ماجرا دو خس��ارت دارد‪ .‬خس��ارت‬ ‫نخس��ت اين اس��ت كه ظرفيت‌هاي دروني خودمان‬ ‫را با اين رقابت‌ها كه گاه��ي وقت‌ها از حالت انصاف‬ ‫و عدالت خارج مي‌ش��ود رو به تحلي��ل مي‌بريم‪ .‬كم‬ ‫س ‌رو‌دست شكسته نشد در اين دعوايي كه اصولگراها‬ ‫عليه هم راه انداختند‪ ،‬مثل افش��اگري عليه چهره‌هاي‬ ‫شاخص‪ .‬افشاگري‌هايي كه خيلي‌هاشان بيجا‪ ،‬دروغ‬ ‫و خالف بود‪ .‬اين ظرفيت‌س��وزي از خ��ود بود و يك‬ ‫خسارت بزرگ‪ .‬دوم اينكه بعيد نيست كه در مرحله بعد‬ ‫يك گروه گمنامي‌بيايد كه آن بدنامي‌اصالح‌طلبان را هم‬ ‫نداشته باشد‪ ،‬اما در يك پيوند نانوشته با اصالح‌طلبان‬ ‫وارد عمل ش��ده باش��د و زماني ك��ه اصولگرايان هم‬ ‫مش��غولند و همديگر را تخريب مي‌كنند بيايد و آراي‬ ‫مردم را حتي با يك راي معدود‪ ،‬كما اينكه در سال ‪81‬‬ ‫اتفاق افتاد و ما با يك راي معدود توانستيم اصالح‌طلبان‬ ‫را شكست بدهيم‪ ،‬معكوس��ش هم اينجا بتواند اتفاق‬ ‫بيفتد‪ .‬پس بعضي‌ها خوشحال نباش��ند كه مي‌گويند‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪30‬‬ ‫ديديد در اي��ن رقابتي كه كرديم رقاب��ت خودي بود‪،‬‬ ‫اصالح‌طلبان هم به‌جايي نرسيدند‪ .‬اين ماجرا هميشگي‬ ‫نخواهد بود دفعه بعد ممكن است راي مردم اين نباشد‪.‬‬ ‫چون رقابت‌ها وقتي باال بگيرد ما به قدر كافي همديگر‬ ‫را خراب خواهيم كرد‪.‬‬ ‫در حال حاضر بخشي از اصالح‌طلبان در حال‬ ‫تالش براي بازگشت به عرصه قدرت رسمي‬ ‫هستند‪ .‬آيا مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه همه‬ ‫اينها ذيل آقاي خاتمي‌جمع مي‌شوند يا خير؟‬ ‫اساسا اين طيف چه راهكاري براي بازگشت‬ ‫خواهد داشت؟‬ ‫‪ l‬ق��در مس��لم اين اس��ت ك��ه بس��ياري از‬ ‫اصالح‌طلبان همچنان وانم��ود مي‌كنند كه فردي در‬ ‫قد و قواره آق��اي خاتمي‌ندارند‪ .‬يعن��ي هر‌وقت كه‬ ‫بخواهند دور هم جمع بشوند از وجهه پيشين ايشان‬ ‫و با اصطالح كاريزماي سابق ايش��ان باز مي‌خواهند‬ ‫كمك بگيرند و بعيد نيست در آينده هم چنين بكنند‪.‬‬ ‫ي خودش هم بيشتر تعريفي كه از خودش‬ ‫آقاي خاتم ‌‬ ‫در حال حاضر ارائه مي‌دهد به‌عنوان يك چهره پشت‬ ‫صحنه است‪ .‬احتماال ايشان ديگر به‌عنوان چهره اصلي‬ ‫در صحنه رقابت‌ها ظاهر نمي‌شود يا با احتمال اينكه‬ ‫مراجع رس��مي او را براي چنين شأني تاييد نكنند‪ ،‬يا‬ ‫اينكه هراس از اين داشته باشند كه اين بخت‌آزمايي‬ ‫خيلي هم نگي��رد‪ ،‬كما‌اينكه يك وقت��ي توي مجلس‬ ‫هش��تم آمدند ليس��تي با‌عنوان اصالح‌طلب��ان ياران‬ ‫خاتمي‌درس��ت كردند كه افاقه نكرد و جواب نداد‪.‬‬ ‫پس به داليلي كه عرض كردم ايش��ان به‌عنوان چهره‬ ‫اصلي كه خ��ودش را بيايد در مع��رض انتخاب قرار‬ ‫بدهد‪ ،‬طبعا ظاهر نمي‌شود‪ .‬علي‌القاعده اين‌طور است‬ ‫ولي آن كس��اني كه مي‌آيند قاعدتا اين خصوصيت را‬ ‫بايد داشته‌باش��ند كه اوال مورد طعنه نيروهاي وفادار‬ ‫به انقالب نباشند كه اين همان كس��ي است كه توي‬ ‫فتنه چنين و چنان كرد‪ ،‬حتما بايد از عناصر سفيد آن‬ ‫مجموعه باشد‪.‬‬ ‫مثل چه كسي يا كساني؟‬ ‫‪ l‬از بي��ن كس��اني ك��ه خودش��ان مط��رح‬ ‫مي‌كنند چن��د نفر را عن��وان كرده‌اند‪ .‬مث�لا گاهي از‬ ‫آقاي جهانگيري و گاهي از آق��اي عارف و گاهي از‬ ‫آقاي پزشكيان اس��م برده‌اند‪ .‬البته از آقاي خرازي كه‬ ‫من نمي‌دانم آيا واقعا ايشان را بايد جزو اصالح‌طلبان‬ ‫به‌حساب آورد يا نه؛ اين هم خودش جاي بحث دارد‬ ‫يا مثال متوس��ل به فردي مثل آقاي سيدحسن خميني‬ ‫بشوند كه فكر مي‌كنم به داليل مختلف نه خودش اين‬ ‫آمادگي را داشته باشد و نه شرايط براي او مهيا باشد‪.‬‬ ‫اين قضيه جنبه‌هاي مختلفي دارد‪ .‬بنابراين عرض‬ ‫مي‌كنم كس��اني در اين صحنه از جان��ب آنها مطرح‬ ‫مي‌شوند كه آن مانع ابتدايي كه دستي در قضاياي فتنه‬ ‫داشته‌اند‪ ،‬مرتفع باشد و سمت ديگرش اين است كه‬ ‫خود اينها داراي آن وجهه‪ ،‬شأن و شخصيت هستند كه‬ ‫بتوانند مخاطب را پايبند به آن فرد بكنند و بگويند آن‬ ‫كسي است كه ما مي‌خواستيم‪ .‬آيا مردم هم اين آدمي‌را‬ ‫كه طرح مي‌كنيد در اين جاي��گاه و قالب‪ ،‬مي‌پذيرند‪.‬‬ ‫اين هم نكته‌اي است؛ بايد اينها را كنار هم بگذاريد‪.‬‬ ‫حاال وقت رياست‌جمهوري نيست و ما اصال واردش‬ ‫نمي‌ش��ويم‪ .‬زماني كه مطرح ش��ود مي‌ت��وان روي‬ ‫اين مس��ائل و جزئي��ات يك مقدار تمركز بيش��تري‬ ‫پيدا كرد‪.‬‬ ‫ش��ما جزو منصوبين جديد حض��رت آقا در‬ ‫مجمع تشخيص هستيد‪ .‬حضور شما همزمان‬ ‫ش��د با‌حضور مجدد آقاي احمدي‌نژاد‪ .‬حال‬ ‫كه آقايان هاش��مي و احمدي‌نژاد باالخره در‬ ‫كنار هم نشستند‪ ،‬فضاي دوره جديد مجمع را‬ ‫چگونه مي‌بينيد؟‬ ‫‪ l‬من گفتم الب��د می‌خواهید بگویید ایش��ان‬ ‫از ش��دت عالقه به م��ن اس��ت ک��ه دارد می‌آید به‬ ‫مجمع!(خنده)‬ ‫ت دروني‌اش‬ ‫ببينيد اصل اينكه مجمع با همه ظرفي ‌‬ ‫ش��كل مي‌گيرد يك نقطه ق��وت براي نظام اس��ت‪.‬‬ ‫هيچ‌كس منكر اين نيس��ت‪ .‬چ��ه آنهايي ك��ه با آقاي‬ ‫احمدي‌نژاد از لحاظ ديدگاهش درگير هس��تند و چه‬ ‫آنهايي ك��ه طرفدارش هس��تند و مي‌دانند كه حضور‬ ‫رئيس‌جمهوري در جلسه‌اي كه به تعبير حضرت‌آقا‬ ‫نماد خرد‌جمعي نظام اس��ت‪ ،‬طبيعتا اگر نباش��د يك‬ ‫نقطه ضعف است‪ .‬آقاي هاش��مي و ديگران هم بارها‬ ‫گفته بودند كه بفرماييد ايش��ان بيايند كه حضرت‌آقا‬ ‫هم فرموده بودند؛ در جلسه شركت كنيد‪ .‬به هر دليلي‬ ‫بحمدهلل ايش��ان دارند مي‌آيند‪ .‬م��ن داليلش را كاري‬ ‫ندارم‪ ،‬هيچ دليلي روشن‌تر از اين نيست كه وقتي كسي‬ ‫عضو يك جلس��ه هس��ت قاعدتا بايد بيايد‪ ،‬نه اينكه‬ ‫قاعده نيامدن باشد و اس��تثنائا بيايد‪ .‬پس خيلي دنبال‬ ‫دليل براي اين بازگش��ت نبايد گشت‪ .‬بايد بگويم كه‬ ‫بحمدهلل حاال متوجه شدند كه بايد بيايند و آمدن ايشان‬ ‫هم تشريفاتي نبود‪ .‬خوشبختانه اين دو جلسه‌اي كه ما‬ ‫ديديم‪ ،‬ايش��ان فعاالنه آمد‪ .‬فعاالنه‌ در مباحث مجمع‬ ‫ش��ركت مي‌كرد‪ ،‬پيشنهاد مي‌داد‪ ،‬پيش��نهادش گاهي‬ ‫توسط بقيه هم پذيرفته مي‌شد‪ ،‬راي مي‌آورد و يكي‪،‬‬ ‫دو مورد بود كه پيشنهاد ايش��ان راي نياورد و اين هم‬ ‫طبيعي اس��ت كه همه بايد تحمل اين را داشته باشند‬ ‫كه وقتي نظرشان قرار اس��ت از نگاه ديگراني كه آنها‬ ‫هم صاحب‌نظر هستند‪ ،‬محك بخورد ممكن است كه‬ ‫يك چيزهايي پذيرفته بشود و يك چيزهايي پذيرفته‬ ‫نشود و اين طبيعي‌ترين برخوردي است كه مي‌شود با‬ ‫جمع‌هاي رسمي داش��ت‪ .‬همان چيزي كه من معتقد‬ ‫بودم بعضي از دوس��تان ما موق��ع جناح‌بندي درون‬ ‫جبهه‌اصولگرا از خودشان عدم تحمل نشان‌مي‌دادند‪.‬‬ ‫خب‪ ،‬شما بمان داخل جبهه و موضع خودت را داشته‬ ‫باش الزم نيست كه از موضع خودت كوتاه بيايي‪ .‬سعي‬ ‫كن راي ديگران را جلب كني‪ .‬گاهي وقت‌ها در همين‬ ‫مجمع آقاي احمدي‌نژاد پيشنهاد مي‌دهد‪ ،‬آقاي هاشمي‬ ‫هم موافقت مي‌كند‪ .‬با اينكه رقيب ديرينه و با آن همه‬ ‫كشمكش‪ ،‬پس مي‌ش��ود تصور كرد يك وقتي ما در‬ ‫محيط تبادل انديشه و نظر بتوانيم راي مخالفان خودمان‬ ‫را هم جل��ب كنيم‪ .‬در يك حكومت اس�لامي فرض‬ ‫بر‌اين اس��ت كه آدم‌ها با حب و بغض راي نمي‌دهند‪،‬‬ ‫اگر اينطور است پس به‌نظر مي‌رسد بعضي‌ها مرتكب‬ ‫اشتباه استراتژيكي شده‌اند كه فكر كردند چون با بقيه‬ ‫راي‌ش��ان يكي نيس��ت از اين مجموعه الزاما خارج‬ ‫شوند تا بتوانند موجوديت خودش��ان را حفظ كنند‪.‬‬ ‫ن��ه‪ ،‬مي‌ت��وان درون مجموع��ه باش��ي و موجوديت‬ ‫خ��ودت را حفظ كني‪ .‬بن��ده از ف��رداي آن روزي كه‬ ‫آقاي احمدي‌نژاد برگشت به مجمع گفتم حاال انتظار‬ ‫نداشته باش��يم ايش��ان همه اختالف‌هاي سابقش را‬ ‫با آقاي‌هاش��مي كنار بگذارد‪ .‬ايش��ان با حفظ مواضع‬ ‫آمده است‪.‬‬ ‫بعد از ماج��راي وزارت ارش��اد ش��ما آقاي‬ ‫احمدي‌نژاد را دي��ده بوديد يا اينكه در مجمع‬ ‫ديديد؟‬ ‫‪ l‬چ��را‪ ،‬در مناس��بات‪ .‬مث�لا وقت��ي خدمت‬ ‫حضرت‌آقا ش��رفياب مي‌شويم س��االنه يكي‪ ،‬دو بار‬ ‫ايشان را مي‌بينم‪.‬‬ ‫با هم صحبت هم كرده‌ايد؟‬ ‫بين ما سالم‌عليك برقرار است‪g .‬‬
‫اتمام حجت جبهه پايداري‬ ‫اما بي‌‌شك از اين جمع و در ميان سخنرانان حرف‌ها‬ ‫و مواضع مرتضي آقاتهراني كه از چهره‌هاي شاخص و‬ ‫اصلي جبهه پايداري بود نكات مهمي‌را در‌بر‌داشت‪ .‬او با‬ ‫تاكيدبراينكههيچخطوخطوطيشاخصنيست‪،‬گفت‪:‬‬ ‫«ولي‌فقيهتنهاشاخصدرمسائلسياسياست‪.‬‬ ‫دوستاني كه در مجلس گذش��ته مثل آقاي توكلي‪،‬‬ ‫زارعيورساييحضورداشتندبهاينمسالهنگاهكنندكهآيا‬ ‫روز اول و آخر مجلس يكي بود؟ و شاخص هم براي ما در‬ ‫مسائلسياسيشخصيتنهاولي‌فقيهاست‪».‬‬ ‫فراكسيون اصولگرايان همچنان باقي مي‌ماند‬ ‫بدون شك مهمترين تحول پس از برگزاري دور دوم‬ ‫انتخاباتمجلسكهباعثتعجبوغافلگيريبسيارياز‬ ‫نيروهاياصولگراشد‪،‬اعالمتشكيليكفراكسيونجديد‬ ‫در برابر فراكسيون اصولگرايان بود؛ فراكسيوني كه توسط‬ ‫طيفيازطرفدارانعليالريجانياندكيپسازاعالمنتايج‬ ‫دور دوم انتخابات اعالم موجوديت كرد‪.‬‬ ‫ليدر‌ه��اي راه‌اندازي اين تش��كل جديد جمعي از‬ ‫نمايندگان را از مجلس هشتم و نهم به يك شب‌نشيني‬ ‫سياسي دعوت كردند و پس از پايان نشست به خبرنگاران‬ ‫حداد عادل‪ :‬وارد ميدان مي‌شوم‬ ‫مصطفي صادقي‬ ‫‪2‬‬ ‫يكشنبه غروب‪ ،‬سالن اجتماعات حوزه هنري؛ حاال‬ ‫قريب‪ 153‬نمايندهمجلسنهمكهازگرايش‌هايمختلف‬ ‫اصولگرايان در ميانشان ديده مي‌شود‪ ،‬قرار است تا دقايقي‬ ‫ديگراستارتفراكسيوناصولگرايانمجلسنهمرابزنند؛‬ ‫جلسه‌ايكهدرنهايتبهاعالمنامزديغالمعليحدادعادل‬ ‫برايرياستمجلسنهممنجرشد‪.‬‬ ‫گرچه پيش از اين فراكسيون رهروان واليت توسط‬ ‫نزديكان علي الريجاني راه‌اندازي ش��ده ب��ود‪ ،‬ولي اين‬ ‫فراكسيون اصولگرايان بود كه با اعالم نامزدي حدادعادل‬ ‫به ميدان آمد‪ .‬تا ظهر همين روز برخي رسانه‌هاي اصولگرا‬ ‫خبرازنشستيباحضوررئيسمجلسهفتمدادهبودند‪،‬اما‬ ‫روايت آنان اين بود كه قرار است اعضايي كه با حمايت‬ ‫جبههپايداريبهپارلماننهمراهيافته‌انددريكشب‌نشيني‬ ‫سياسي از رياست حداد‌عادل بر مجلس جديد حمايت‬ ‫كنند‪.‬‬ ‫زمان نشست كه فرا‌رسيد‪ ،‬اما شرايط به‌گونه‌اي ديگر‬ ‫رقم خورد‪ .‬حاال غالمعلي حدادعادل كه در صدر سالن‬ ‫حضورداشتبهميهمانانخير‌مقدممي‌گفتكهدرميانشان‬ ‫هم سران جبهه متحد حضور داش��تند و هم چهره‌هاي‬ ‫مطرحجبههپايداري؛ازمرتضيآقا‌تهرانيتااحمدتوكلي‪.‬‬ ‫ديده‌بوسي‌هاواحوالپرسي‌هاكهتمامشدهمهرقباي‬ ‫پيشين كنار هم نشس��تند تا براي انتخابات هيات‌رئيسه‬ ‫مجلسبهيكتصميمواحدبرسند‪.‬‬ ‫عليرضا زاكاني هم كه رياست ستاد انتخاباتي جبهه‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫متحد را در دوران تبليغات انتخاباتي بر‌عهده داشت و حاال‬ ‫در غياب حسين فدايي به نظر ليدر طيفي از اصولگرايان‬ ‫مجلس نهم ش��ده اس��ت روي س��ن آمد و به حاضران‬ ‫خوشامدگفت‪.‬‬ ‫پس از آن نمايندگان در گروه‌هاي ‪ 5‬نفره روي سن‬ ‫آمدند و هر كدام به مدت ‪ 5‬دقيق��ه درباره ضرورت‌هاي‬ ‫مجلسنهمصحبتكردند‪.‬‬ ‫احمدسالكنمايندهاصفهانازجبههمتحد‪،‬اسماعيل‬ ‫كوثرينمايندهتهرانوكانديدايمشتركجبههپايداريو‬ ‫جبهه متحد اصولگرايان‪ ،‬حسين قاضي‌زاده منتخب اول‬ ‫مردم مشهد در مجلس نهم‪ ،‬مرتضي آقاتهراني منتخب‬ ‫تهران از جبهه پايداري‪ ،‬ذواالنوار نماينده منتخب شيراز‪،‬‬ ‫افخمي‌نماينده مردم ملكان‪ ،‬بخشايش منتخب اردستان‪،‬‬ ‫جوكار نماين��ده منتخب يزد و همچنين حس��ن تاميني‬ ‫منتخب مردم رشت سخنراني كرده و بر لزوم وحدت و‬ ‫اتحاداصولگرايانتاكيدكردند‪.‬‬ ‫حداد‌عادل‪ :‬مي‌آيم حتي اگر كسي به من راي ندهد‬ ‫«پس از سكوت چهار ساله در مقطع تبديل مجلس‬ ‫هشتم به مجلس نهم احساس تكليف كردم و اگر تا روز‬ ‫راي‌گيري زنده باشم‪ ،‬داوطلب رياست مجلس مي‌شوم‬ ‫ولو اينكه غير خودم كسي به من راي ندهد؛ بنده نزد خدا‬ ‫حجت دارم و شما هم حجت داريد و به آن عمل كنيد‪».‬‬ ‫راوي اين س��خنان غالمعلي حدادعادل اس��ت‪ .‬او‬ ‫كه پس از سخنان نمايندگان طيف‌هاي مختلف مجلس‬ ‫روي سن رفته و س��خنراني خود را آغاز كرد از چهره و‬ ‫حرف‌هايشكامالمعلومبودكهتمامتالششرابرايتغيير‬ ‫رياستمجلسخواهدكرد‪.‬‬ ‫حداد‌عادل كه در مجلس هفتم‪ ،‬رياس��ت پارلمان‬ ‫با اكثريت نمايندگان اصولگرا را عهده‌دار بود‪ ،‬در همين‬ ‫نشست به ماجراي چگونگي تغيير رياست در مجلس‬ ‫هشتم اشاره كرد؛ ماجرايي كه بسياري آن را تاثير محمود‬ ‫احمدي‌نژادبرانتخاباعضاو‌تركيبهياترئيسهتحليل‬ ‫مي‌كنند‪.‬‬ ‫حاال حداد‌عادل چهار سال پس از آن ماجرا چنين‬ ‫مي‌گويد‪« :‬من از هيچ كس گله نمي‌كنم‪ .‬بنده از دولت كه‬ ‫نيروهايشرابرايآنانتخاببسيجكرد‪،‬گله‌ايندارم‪،‬بلكه‬ ‫‌فقطنگاهكردموچيزينگفتم‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫اعالم نامزدي درشب‌نشيني اصولگرايان‬ ‫حجت‌االسالم آقاتهراني با تاكيد بر اينكه هيچ خط و‬ ‫خطوطي شاخص نيست و شاخص اصلي آقاست‪ ،‬ادامه‬ ‫داد‪« :‬در زمان غيبت ولي‌عصر(عج) نمره مجلس را ايشان‬ ‫بايدمشخصكنند‪.‬‬ ‫سرپيچ‌هاستكهمعلوممي‌شودهرفرديكيست‪.‬آيا‬ ‫مجلس گذشته ما سر پيچ‌ها به آنچه آقا مي‌خواست عمل‬ ‫كرد؟اگراينگونهنبودوايبرهيات‌رئيسهونمايندگانشاما‬ ‫اگراينگونهبودخوشابهسعادتاينمجلس؛تقوايفردي‬ ‫اين است كه آنجا كه با خواس��ته‌هاي دل من نمي‌خواند‬ ‫و خدا چيز ديگري مي‌خواهد ب��ه آنچه خدا مي‌خواهد‬ ‫عمل كنيم‪ .‬ما كه جزء خواص هستيم در تشخيص اشتباه‬ ‫مي‌كنيم؛درتشخيصبايدسعيكردايناشتباهاتصورت‬ ‫نگيرد‪».‬‬ ‫سخنانمرتضيآقاتهرانيپايانيبودبرهمهشايعاتي‬ ‫كه تا پيش از اين در محافل سياسي و رسانه‌اي مطرح بود؛‬ ‫گمانه‌زني‌هايي كه خبر از حمايت احتمالي جبهه پايداري‬ ‫از علي الريجاني براي رياست مجلس داشت‪.‬‬ ‫راويان آن اخبار مدعي بودند ك��ه جبهه‌پايداري با‬ ‫تعامالتيخاصروبه‌رويخواستچهره‌هاياصليجبهه‬ ‫متحد خواهند ايستاد و بر ابقاي رئيس مجلسهشتمبراي‬ ‫مجلسنهمتالشخواهندكرد‪.‬‬ ‫در اين ميان اما برخي اخبار تاييد نشده حكايت از آن‬ ‫داردكهجبههپايداريبهتوافقيباجبههمتحدرسيدهاست‪.‬‬ ‫برمبناي اين اخبار بنا شده در ازاي حمايت اعضاي‬ ‫جبهه پايداري از رياست حدادعادل‪ ،‬رياست فراكسيون‬ ‫اصولگرايانبهمرتضيآقاتهرانيبرسد؛خبريكهالبتههنوز‬ ‫مورد تاييد هيچ كدام از حاضران در ميهماني حوزه هنري‬ ‫قرارنگرفتهاست‪.‬‬ ‫‪31‬‬
‫گفتند نام فراكسيونشان رهروان واليت است و برآنند كه‬ ‫علي الريجاني را بار ديگر بر صدر مجلس نهم نشانده و‬ ‫رداي رياست را همچنان بر تن او نگه دارند‪.‬‬ ‫اين اع�لام موجوديت اما با واكنش‌ه��اي فراواني‬ ‫روبه‌روشد‪،‬ابرازنگراني‌هاازاحتمالازبينرفتنفراكسيون‬ ‫اصولگرايان و چند بخش شدن آنان از مهمترين واكنش‌ها‬ ‫به اين اتفاق بود‪.‬‬ ‫وچنينشدكهغالمعليحداد‌عادلدرجمعحاضران‬ ‫ميهماني حوزه هنري اعالم كرد‪« :‬متاسفم از اينكه عده‌اي‬ ‫در اصولگرايي با نام ديگري بخواهند انشقاق و انشعاب‬ ‫راه‌بيندازند‪ ،‬چراكه مهمترين مس��اله براي مجلس نهم‬ ‫تقويت و حفظ فراكسيون اصولگرايان و افزايش كاركرد‬ ‫اصولگرايي با حفظ مرز آن با غيراصولگرايان است و بنده‬ ‫برسراينمرزپافشاريدارم‪.‬درمسالهمراموروشسياسي‬ ‫نمي‌توان واقعيت‌ها را فراموش و معامله كرد بلكه مرز‌ها‬ ‫بايد سر جاي خود باش��ند‪ ».‬و اين واكنشي بود شفاف و‬ ‫روشن به اقدام نزديكان علي الريجاني‪.‬‬ ‫واكنش‌هاي حدادعادل البته فقط به اينجا خالصه‬ ‫نشد و او ترجيح داد انتقاداتي از فراكسيون اصولگرايان‬ ‫در مجلس هشتم كه اتفاقا رياس��ت آن نيز بر‌عهده علي‬ ‫الريجانيبودرانيزمطرحكند‪.‬‬ ‫او گف��ت ك��ه فراكس��يون اصولگراي��ان بايد در‬ ‫قانونگذاري فعال باش��د‪ ،‬نه اينكه شش ماه يكبار جلسه‬ ‫تشكيل دهد‪ .‬نبايد به اين شكل باش��د كه فراكسيون در‬ ‫مواقعي مثل اس��تيضاح وزير يا راي به وي فعال ش��ود‬ ‫بلكه طرح‌ها و لوايح قبل از اينكه به صحن بروند بايد در‬ ‫فراكسيون اصولگرايانبوده و در آنجا جمع‌بندي شوند‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫برنامه‌هايي براي رياست مجلس‬ ‫ميهمانان��ي كه در نشس��ت حوزه هن��ري حضور‬ ‫داشتند و سخنان حدادعادل را گوش مي‌كردند در ادامه‬ ‫سخنان او اظهاراتي را شنيدند كه به‌نوعي اعالم برنامه‌ها‬ ‫و استراتژي‌هاي منتخب اول مردم تهران براي در اختيار‬ ‫گرفتنكرسيرياستمجلسنهمبود‪.‬‬ ‫او گفت‪« :‬حف��ظ اقت��دار مجلس نباي��د از طريق‬ ‫قدرت‌نمايي‌‪ ،‬زور‌آزمايي و مجادله لفظي باش��د بلكه با‬ ‫تدبير و مديري��ت مي‌توان اقتدار مجل��س را حفظ كرد‪.‬‬ ‫آنچه در ‪ 24‬اس��فند تحت عنوان سوال از رئيس‌جمهور‬ ‫شكل گرفت‪ ،‬نه تنها به اقتدار مجلس نيفزود بلكه از اقتدار‬ ‫مجلس و نظام كاست و دشمنان را شاد كرد‪ .‬رابطه تقابل با‬ ‫دولت بايد به رابطه تعامل با دولت بدل شود‪ .‬البته همه اين‬ ‫مسائل دست مجلس نيست‪ ،‬اما در آنجايي كه مصلحت‬ ‫نظاماقتضاءمي‌كند‪،‬برايكاستنازتشنجواختالفرئيس‬ ‫مجلس بايد كوتاه بيايد چراكه رهبري فرمودند اگر طرف‬ ‫ديگركوتاهنيامد‪،‬شماكوتاهبيايد‪».‬‬ ‫او البته افزود‪« :‬هر‌جا مصلحت كلي مجلس و رفاه‬ ‫نمايندگان باشد‪ ،‬از هيچ خرجي كه به بهبود كار مجلس‬ ‫بينجامد‪،‬مضايقهنمي‌كنم‪،‬اماريختوپاش‌هاوغير‌قانوني‬ ‫خرج كردن را سعي مي‌كنم كم كنم‪».‬‬ ‫مرز‌بندي با اصالح‌طلبان‬ ‫برخالف فراكسيون رهروان واليت كه پس از پايان‬ ‫آن اعالم ش��د كه از حمايت اصالح‌طلبان براي رياست‬ ‫الريجانياستقبالمي‌كنند‪،‬درنشستحوزههنرياوضاع‬ ‫جور ديگري بود‪.‬‬ ‫چنانكه غالمعلي حدادع��ادل‌ترجيح داد همچنان‬ ‫مرزبندياصولگرايانبااصالح‌طلبانراحفظكند‪.‬‬ ‫او به حضار گف��ت‪« :‬بنده از طرف��داران فتنه انتظار‬ ‫حمايتندارمومنتظرانتقامآنهاهستم‪،‬اگردرروزنامه‌هاي‬ ‫اصالح‌طلبانمسخرهمي‌كنند‪،‬انتظارغيرازايننيستومن‬ ‫انتظار پاداش ندارم‪».‬‬ ‫‪32‬‬ ‫اصولگرايان و مجلس پيش‌رو‬ ‫اصولگرايان كه حاال بار ديگر اكثريت پارلمان را در‬ ‫اختيار دارند‪ ،‬در شرايط حساسي قرار گرفته‌اند؛ شرايطي‬ ‫كه به جهت روش��ن ش��دن برخي صف‌بندي‌ها پس از‬ ‫انتخابات مجلس نهم مي‌تواند بر آينده سياسي آنان نيز‬ ‫موثر باش��د‪.‬از يك ن��گاه برخي معتقدند ك��ه به جهت‬ ‫فارغ شدن عرصه قدرت رس��مي از رقيب ديرينه يعني‬ ‫اصالح‌طلبانحاالرقابتمياناصولگرايانضربه‌ايبهآينده‬ ‫سياسي آنان وارد نخواهد آورد‪.‬‬ ‫ازسويديگربسياريازدلسوزانونيروهايوفاداربه‬ ‫گفتمان انقالب اسالمي باورشان اين است كه با تمام شدن‬ ‫انتخاباتمجلسحاالرقابتمياناصولگرايانپايانيافتهو‬ ‫مي‌بايستمانندنشستحوزههنريهمهساليقمختلف‬ ‫اين طيف سياسي كنار يكديگر نشسته و سياست‌ورزي‬ ‫را در قالب همان اصولگرايي و بدون كم يا زياد كردن هر‬ ‫نام ديگري ادامه داد‪ .‬به بيان ديگر مي‌بايست بدون ايجاد‬ ‫چند‌‌دستگيوانشقاقهمانراهپيشينراادامهداد؛چهاينكه‬ ‫در صورت تداوم اختالفات و ايجاد زاويه‌ها و بخش‌هاي‬ ‫جديددرمياناصولگرايانرقيبديرينهبارديگرجايگزين‬ ‫آنان در عرصه قدرت رسمي شود و گفتماني غير از آنچه‬ ‫اكنون مد‌نظر وفاداران به گفتمان انقالب اسالمي است بر‬ ‫جامعه حاكم شود‪g.‬‬
‫گفت‌و‌گو با كاظم جاللي درباره داليل ايجاد فراكسيون رهروان واليت‬ ‫‪3‬‬ ‫در ذات فراكسيون اكثريت مشكل وجود داشت‬ ‫كاظم جاللي مي‌گويد‪« :‬اعضاي فراكسيون رهروان واليت‪ ،‬حداد‌عادل و الريجاني را شخصيت‌هاي بزرگ و‬ ‫سرمايه انقالب مي‌دانند‪ ،‬اما معتقدند كه در حوزه مديريت مجلس جناب آقاي الريجاني موفق‌تر از آقاي حدادعادل‬ ‫بود‪ ».‬وي مي‌افزايد‪« :‬در زماني كه تعداد اصالح‌طلبان در مجلس به اندازه انگشتان دو دست هم نمي‌رسد فراكسيون‌هاي‬ ‫سياسي ذيل گفتمان اصولگرايي مي‌توانند تشكيل شوند تا درباره مسائل تقنيني و نظارتي كارآمدتر عمل كنند‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫هفتهگذشته‪ 173‬نفرازنمايندگانمجلسنهمتشكيل‬ ‫فراكسيون رهروان واليت را اعالم كردند‪ ،‬با وجود‬ ‫آنكهمااكنونفراكسيوناصولگرايانراداريمتوجيهو‬ ‫فلسفهتشكيلاينفراكسيونچهبود؟‬ ‫‪ l‬در داخل مجلس ش��وراي اسالمي همانند ساير‬ ‫سيستم‌هايپارلمانيجهان‪،‬فراكسيون‌هايمختلفيازجملهبا‬ ‫گرايشسياسيشكلمي‌گيرند‪،‬البتهسيستمانتخاباتپارلمان‬ ‫برخيكشورهامبتنيبرتحزباستواحزابسياسيهستند‬ ‫كهدرداخلمجلسفراكسيون‌هايمختلفراتشكيلمي‌دهند‪.‬‬ ‫در ايران چون سيستم پارلماني حزبي وجود ندارد و از طرف‬ ‫ديگراحزابقويوفراگيرنيستندگرايش‌هاوسليقه‌هاموجب‬ ‫تشكيل فراكسيون‌ها مي‌ش��ود‪ .‬االن اشخاص و نمايندگان‬ ‫و منتخبان مجلس نهم اصولگرا هس��تند و شخصيت‌هاي‬ ‫اصالح‌طلب تعدادشان اندك خواهد بود‪ ،‬به‌طوري كه تعداد‬ ‫آنها به اندازه انگش��تان دو دست نيز نمي‌رسد‪ .‬با‌وجودي كه‬ ‫مجلس محل تضارب افكار‪ ،‬آرا و سليقه‌هاي مختلف است‪،‬‬ ‫اگر كليتي به نام اصولگرايي با تك‌صدايي در داخل پارلمان‬ ‫حركت كند خيلي نمي‌تواند مطلوب باشد‪ .‬اصولگرايان در‬ ‫مباني و مسائل اصيل انقالب اسالمي همچون قانون اساسي‪،‬‬ ‫واليت‌فقيهوعملبهفرمايشاترهبريمعظمانقالباشتراك‬ ‫نظر دارند‪ ،‬اما طبيعي اس��ت كه اختالف‌سليقه‌ها و اختالف‬ ‫نظرهاييدرجبههاصولگرايياجازهطرحبحثپيداكنند‪.‬اين‬ ‫اختالف‌نظرها و سليقه‌ها مي‌توانند در داخل مجلس شوراي‬ ‫اسالميبهرسميتشناختهشوندودرقالبفراكسيونفعاليت‬ ‫كنند‪.‬چوندرگذشتهيكجرياناصالح‌طلبدرداخلمجلس‬ ‫وجودداشتويكجرياناصولگرابهشكليكپارچهدركنار‬ ‫آنقرارمي‌گرفت‪،‬اينامرباعثمي‌شدكهاختالفسليقه‌هاو‬ ‫اختالف‌نظرها در داخل گفتمان اصولگرايي يكپارچه هضم‬ ‫شوند‪ .‬با‌توجه به شرايط جديد كه تعداد اعضاي فراكسيون‬ ‫اقليت كم هس��تند اختالف س��ليقه‌هاي اصولگرايي كامال‬ ‫مي‌توانندبهشكلينظام‌مندموجبرشد‌يافتگينظامپارلماني‬ ‫و پارلمان جمهوري اسالمي ايران ش��وند‪ .‬چون در عرصه‬ ‫بين‌المللي هم اين يك ضرورت است كه پارلمان از صداهاي‬ ‫مختلف در عرصه سليقه برخوردار باشد‪ ،‬طبيعي است كه در‬ ‫چنينوضعيتينمايندگانيكهمشيآنهااصولگرايانهمتعادل‪،‬‬ ‫عقالنيوعمدتاازنمايندگانشهرستانيهستنددركنارهمقرار‬ ‫بگيرندوفراكسيونرهروانواليتراتشكيلدهند‪.‬‬ ‫آقايجاللي!البته بسياري براين نكتهاتفاق نظردارند‬ ‫كه تشكيل اين فراكسيون راهي براي تثبيت رياست‬ ‫آقايالريجانياستوبه‌دنبالعوضكردنمكانيسم‬ ‫تعيينهياترئيسههستند؟‬ ‫‪ l‬بحثانتخابرئيسوهيات‌رئيسهمجلسيكياز‬ ‫موضوعاتنهادقانونگذارياست‪،‬منچهاردورهاستكهدر‬ ‫مجلسحضوردارمامابراياولينبارمي‌بينماينبحثاينقدر‬ ‫بزرگشدهوبهوسيلهپيامكورسانهوغيرهپيگيريمي‌شود‪.‬‬ ‫افراديدرخارجمجلسدراينبارهاظهار‌نظرمي‌كنندوكسي‬ ‫كه االن رئيس مجلس است را با حجم وسيعي از صحبت‌ها‪،‬‬ ‫تخريبمي‌كنند‪.‬نمايندگانيكهدرفراكسيونرهروانواليت‬ ‫دورهمجمعشدندبرايهمهشخصيت‌هاينظاماحترامقائل‬ ‫هستندوجنابآقاي‌حداد‌عادلوالريجانيراشخصيت‌هاي‬ ‫بزرگ و س��رمايه انقالب مي‌دانند‪ ،‬اما معتقدند كه در حوزه‬ ‫مديريت مجلس جن��اب آقاي الريجاني موفق‌ت��ر از آقاي‬ ‫حدادعادل بود‪.‬‬ ‫در چه حوزه‌هايي؟‬ ‫‪ l‬آق��اي الريجاني در ح��وزه مديري��ت موفق‌تر‬ ‫بود‪ ،‬االن انتخاب رئيس مجلس در ح��وزه اعتقادي‪ ،‬حوزه‬ ‫جرياني و جناحي سياسي تعريف نمي‌شود‪ ،‬بلكه در حوزه‬ ‫كارآمدي و ذائقه سياس��ي قابل تعريف است كه بايد كامال‬ ‫به اين مس��اله توجه كرد‪ .‬دكتر‌‌علي الريجاني از اس��تقالل‬ ‫قوه‌مقننه به خوبي دفاع ك��رد و از ظرفيت قاطبه نمايندگان‬ ‫براي كارهاي نظارتي و قانونگذاري اس��تفاده بهينه‌تري در‬ ‫قياس با آقاي حدادع��ادل كرد‪ .‬مديريت مجل��س در دوره‬ ‫ايش��ان از يك گروه كوچك بسته تش��كيل نمي‌شد‪ ،‬بلكه‬ ‫نمايندگان ب��راي اعالم نظ��ر و ايفاي وظاي��ف نمايندگي‪،‬‬ ‫اختيارات بيشتري داشتند‪ .‬من خودم وقتي مجلس هفتم و‬ ‫هشتمراقياسمي‌كنمتمايزعملكردونحوهمديريتروساي‬ ‫اين دو مجلس را خيلي خوب مي‌توانم احس��اس كنم‪ .‬مثال‬ ‫در مجلس هفتم اس��تيضاح يك وزير ك��ه از اختيارات يك‬ ‫نمايندهمجلساستبهسختيانجاممي‌گرفتامادرمجلس‬ ‫هشتم اينطور نبود و هيات‌رئيسه راحت‌تر طرح استيضاح را‬ ‫اعالم وصول مي‌كرد‪ ،‬مثال در مجلس هفتم‪ ،‬نمايندگان براي‬ ‫اس��تيضاح آقاي‌فرش��يدي‪ ،‬وزير وقت آموزش و پرورش‬ ‫هفت خوان رستم را طي كردند تا هيات رئيسه قبول كرد آن را‬ ‫اعالموصولكند‪.‬دربخش‌هايديگرهمهمين‌طوربود؛اينها‬ ‫بحث‌هايمديريتياست‪.‬ضمنآنكهدكترالريجانيازعرصه‬ ‫بين‌الملل شناخت خوبي دارند و مسلط بر مسائل بين‌المللي‬ ‫هستند‪ .‬همچنين با توجه به صبغه فرهنگي و مديريت صدا‬ ‫و سيما و تسلط بر مسائل فرهنگي كشور كاركرد ايشان در‬ ‫جايگاهمديريتبيشتراست‪.‬همچنينتعامالتشانبانمايندگان‬ ‫خوببود‪.‬مجموعهشرايط‪،‬امتيازاتيرابرايآقايالريجانيدر‬ ‫قياسباآقايحدادعادلبه‌وجودمي‌آورد؛هرچندجناب‌دكتر‬ ‫حدادعادل نيز امتيازاتي دارند ولي فكر مي‌كنم در جمع‌بندي‬ ‫نمره مديريت دكتر الريجاني باالتر است‪ .‬اين يك امر كامال‬ ‫ذائقه‌اي و سليقه‌اي است و ديگر نبايد آن را در حوزه اعتقادي‬ ‫وارزشيتحليلكرد‪.‬‬ ‫منتقدان آقاي الريجاني مي‌گويند كه فراكس��يون‬ ‫اكثريتآنطوركهبايدوشايددرمجلسهشتمكارآمد‬ ‫نبود‪،‬نظرشماچيست؟‬ ‫‪ l‬بايد از آنها س��وال كرد كه چه كساني فراكسيون‬ ‫اكثريتراشكنندهكردندودرذيلآنفراكسيونكوچكخود‬ ‫راتشكيلدادند‪.‬منفكرمي‌كنمخوداينمسالهنشانمي‌دهد‬ ‫كهفراكسيوناكثريتبهمعنايآنكهيككليتدركنارهمجمع‬ ‫شوند‪،‬ذاتشخيليموفقنيست‪،‬چونوقتيافرادزياديباهم‬ ‫اجتماع مي‌كنند در اصل اختالف‌نظرهاشان را مي‌پوشانند‪،‬‬ ‫به‌طوري كه سعي مي‌شود خيلي فراكسيون تشكيل جلسه‬ ‫ندهدتااختالفساليقبروزپيدانكند‪.‬بههميندليلدرمجلس‬ ‫هشتمفراكسيون‌هاييدرذيلفراكسيوناكثريتتشكيلشد‬ ‫چون افرادي كه در فراكسيون اكثريت آمدند خودشان ديدند‬ ‫كه اين وضعيت نمي‌تواند كارآمد باشد‪ .‬يكي از داليلي كه ما‬ ‫مي‌گوييم ذيل گفتمان اصولگرايي مي‌تواند فراكسيون‌هاي‬ ‫مختلفبه‌وجودآيد‪،‬همينتجربهمجلسهشتماست‪،‬بنابراين‬ ‫معتقدمدرذاتآنكارفراكسيوناكثريتمشكلوجودداشت‬ ‫و اختالف‌نظرها ميان س�لايق كم نبود‪ .‬چطور مي‌شد يك‬ ‫فراكسيون كارآمد به معناي اصولگرايي تشكيل شود كه هم‬ ‫حاميان سرسخت دولت در آن بودند و هم منتقدان فوق‌العاده‬ ‫سرسخت دولت‪ .‬اگر نگاهي فقط به اين حوزه انداخته شود‬ ‫روشناستكهچنينفراكسيونيكارآمدنيست‪.‬‬ ‫پس از اين باب فراكسيون اكثريت در مجلس هشتم‬ ‫نتوانستبرايقانونگذاريكمكباشد؟‬ ‫‪ l‬حوزهكاريفراكسيوناكثريتقانونگذارينيست‪،‬‬ ‫چوناينحوزهمربوطبههمهنمايندگاناستوهمهمشاركت‬ ‫دارندوفراكسيونبهاينمسالهنبايدورودكند‪.‬‬ ‫پسبيشتربايدازآنكارسياسيگرفت؟‬ ‫‪ l‬كارفراكسيونبيشترسياسيوموضع‌گيريهماهنگ‬ ‫دربارهمسائلجاريكشوراستمثالتصويباليحهبودجهبه‬ ‫اكثريتواقليتربطيندارد‪.‬يكيازنمايندگاناصولگراشايد‬ ‫بايكبندبودجهمخالفباشدوديگريباهمانبندموافق‪،‬اما‬ ‫فراكسيوندرحوزهنظارتيمي‌تواندموثرشود‪.‬مثالنمايندگان‬ ‫را در استيضاح با يكديگر هماهنگ‌تر و همگن‌تر كند‪ .‬اگر‬ ‫فراكسيون بزرگ شد اختالف‌نظرها در آن زياد مي‌شود و اين‬ ‫آفات را به‌وجود خواهد آمد‪.‬‬ ‫ا ز نظر ش��ما دولت مديريت حدادعادل را بيش��تر‬ ‫مي‌پس��ندد يا آقاي الريجاني را؟ طيف تحولخواه‬ ‫(جمعيت ايثارگران و جمعيت رهپويان) مي‌گويد‬ ‫دولت در انتخاب رئيس مجلس هشتم موثر بود‪ ،‬اين‬ ‫رامي‌پذيريدياخير؟‬ ‫‪ l‬فك��ر مي‌كنم اي��ن حرف‌ها نابالغ تص��ور كردن‬ ‫نمايندگان را در ذهن تداعي مي‌كند‪ ،‬يعني نمايندگان افرادي‬ ‫نابالغ هس��تند كه قدرت تصميم‌گيري ندارند و دولت بايد‬ ‫برايآنهاتعيين‌تكليفكندكهچهكسيرابهمديريتمجلس‬ ‫برگزينند‪ .‬وقتي نمايندگان رأي دادند تعبير كردن تغيير رئيس‬ ‫نهاد قانونگذاري از دوره هفتم به هشتم به دخالت دولت كار‬ ‫نادرستي است‪ ،‬حتي برخي تعابير تندتري نيز به كاربردند كه‬ ‫مثال كودتا انجام شد‪ ،‬به نظر مي‌رسد اين مواضع منصفانه‌اي‬ ‫نيست‪ ،‬انتخاب رئيس‌مجلس برعهده نمايندگان است و آنها‬ ‫دراعالمنظرخودمختارهستند‪.‬‬ ‫درمجلسنهمنيزهميناتفاقخواهدافتاد‪،‬نمايندگان‬ ‫انتخاب خواهند كرد يا دولت هم ب��ا بهره‌گيري از‬ ‫نمايندگاننزديكبهخودمي‌تواندتاثيريدرانتخاب‬ ‫رئيسقوه‌مقننهبگذارد؟‬ ‫‪ l‬من خيلي قائل به تاثيرگذاري دولت و غير‌دولت‬ ‫نيستم‪،‬معتقدمباالخرهاينهاييكهبهنهادقانونگذاريواردشدند‬ ‫نمايندهمردمندهستند‪،‬عده‌ايبالطبعگرايشبهدولتدارندو‬ ‫عده‌ايمستقلندوعده‌ايديگرمنتقددستگاهاجراييمحسوب‬ ‫مي‌شوند‪.‬بنابراينصحبتدربارهتاثيردولتبرانتخابرئيس‬ ‫مجلسقابلاعتنانيست‪.‬‬ ‫دولتبرايتعاملبامجلس‪،‬ازميانآقايانحدادعادل‬ ‫والريجاني‪،‬مديريتكداميكرامي‌پسندد؟‬ ‫‪ l‬اينسوالدرستينيست‪.‬‬ ‫شما مجلس هفتم و هشتم را تجربه كرديد؛ با ارزيابي‬ ‫گذشته بفرماييد مديريت مجلس در تعامل بين قوا‬ ‫موثراستياخير؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬رئيس مجلس در تعامل قوا موثر اس��ت‪ .‬البته‬ ‫تعامل قوا اطاعت يك قوه از قوه ديگر نيست‪ ،‬تعامل معنايش‬ ‫ايننيستكهمجلستسليمقوه‌مجريهباشد‪،‬تعاملمعنايش‬ ‫حركتعقالنيمبتنيبرقانوناست‪.‬‬ ‫آقاي الريجاني در اين حوزه خوب عمل كرد؟‬ ‫‪l‬منفكرمي‌كنمايشانمديريتشمبتنيبرقانونبود‪g.‬‬ ‫‪33‬‬
‫گفت‌وگو با پرويز سروري درباره اختالف‌نظرهاي مجلس و دولت‬ ‫سياست‬ ‫‪4‬‬ ‫تغيير صورت نگيرد‬ ‫چالش بيشتر مي‌شود‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫پرويز سروري مي‌گويد‪« :‬اگر حداد‌عادل رئيس مجلس باشد در جهت كاهش اختالفات حركت مي‌كند‪ ،‬تا‬ ‫چالش قوا بروز كمتري در جامعه پيدا كند‪ ،‬اما رئيس مجلس اگر الريجاني باشد با توجه به روحيات دولتي‌ها‪،‬‬ ‫نتيجه آن مي‌شود كه مردم هر روز شاهد چالش‌هاي خسته كننده ميان قوا خواهند بود‪ ».‬قائم‌مقام جمعيت رهپويان‬ ‫انقالب اسالمي معتقد است‪« :‬رياست حداد بر مجلس نهم تغييري در لحن منتقدانه توكلي و نادران ايجاد نمي‌كند‬ ‫مگر آنكه كارهاي دولت كارشناسي‌تر شود‪ ».‬عضو كميس��يون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس تصريح‬ ‫مي‌كند‪« :‬آقاي احمدي‌نژاد امروز تحليلش اين است؛ الريجاني و حداد هيچ‌كدام گزينه مطلوب دولت نيستند‪،‬‬ ‫اما در قياس بين اين دو حداد را عنصر مناس��ب‌تري مي‌داند چون مي‌داند آقاي الريجاني حتما اختالفاتش در‬ ‫مجلس نهم با وي جدي‌تر و شديد‌تر خواهد شد‪».‬‬ ‫درموردروابطميانآقايانالريجانيواحمدي‌نژاد‪،‬‬ ‫ابتدا رقابتي در انتخابات رياس��ت‌جمهوري نهم‬ ‫ميان احمدي‌ن��ژاد و الريجاني تعريف ش��د‪ ،‬اما‬ ‫بعد از م��دت كوتاهي آقاي الريجاني از س��وي‬ ‫رئيس‌جمهور در جايگاه دبير شوراي عالي‌امنيت‬ ‫ملي قرار گرفت‪ ،‬شما اين سير را چگونه تحليل‬ ‫مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬آق��اي احمد ي‌ن��ژاد در انتخاب��ات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري س��ال ‪ 84‬عمال آقاي الريجاني را‬ ‫رقيب خود نمي‌ديد‪ ،‬نتايج آن انتخابات هم نشان داد كه‬ ‫الريجاني رقيب احمدي‌نژاد نبود‪ ،‬نظرسنجي‌ها نيز مويد‬ ‫همين مساله بودند كه گرايش عمومي به آقاي الريجاني‬ ‫در حداقل اس��ت و به همين دليل آقاي احمدي‌نژاد از‬ ‫سوي الريجاني احساس هيچ‌گونه خطري نمي‌كرد و‬ ‫مي‌توان گفت حضور او را به نوعي تقويت كننده خودش‬ ‫در انتخابات رياست‌جمهوري مي‌دانست‪ ،‬از اين نظر كه‬ ‫راي دهندگان به آقاي الريجاني از سبد هاشمي و قاليباف‬ ‫برداشت مي‌كردند و به‌شكلي مي‌توان گفت الريجاني‬ ‫نه تنها براي احمدي‌نژاد خطري محسوب نمي‌شد بلكه‬ ‫در كاهش سبد آراي رقباي وي يعني قاليباف و هاشمي‬ ‫نيز موثر بود‪ .‬پ��س اين تحليل را قبول ن��دارم كه آقاي‬ ‫احمدي‌نژاد در سال ‪ 84‬آقاي الريجاني را به‌عنوان يك‬ ‫‪34‬‬ ‫رقيب نگاه مي‌كرد‪ .‬چون همانطور كه گفتم وي را در مسير‬ ‫تضعيف رقباي خودش ارزيابي مي‌كرد‪ .‬به‌همين دليل‬ ‫بعد از پيروزي در انتخابات آقاي الريجاني را در يكي از‬ ‫حساس‌ترين پست‌ها كشور منصوب كرد و آن پست هم‬ ‫دبير شوراي عالي امنيت ملي بود‪ ،‬اما الريجاني توانست‬ ‫با شايستگي‌هاي زيادي در بحث دبيري اين شورا عمل‬ ‫كند و به نظر من موفقيت‌هاي خوبي را در مذاكره با ‪5+1‬‬ ‫و آژانس به‌دست آورد و همين رفته‌رفته بروز اختالفات‬ ‫و تفاوت نظرها در موضوع هس��ته‌اي بين الريجاني و‬ ‫احمدي‌نژاد را پديد آورد و ه��ر روز بر حجم‌اختالف‬ ‫ديدگاه‌ها افزوده شد‪ ،‬به‌همين دليل هر‌روز شاهد بوديم‬ ‫كه اختالفات بيش��تر مي‌ش��د و الريجاني به‌هيچ‌وجه‬ ‫حاضر نبود كه تحت نظرات احمدي‌نژاد قرار بگيرد و‬ ‫برخي نقطه‌نظرات رئيس‌جمهور را مفيد براي موضوع‬ ‫هسته‌اي كش��ور نمي‌ديد‪ .‬اين اختالفات باعث شد كه‬ ‫عمال احمدي‌نژاد در مسير تغيير آقاي الريجاني عمل كند‬ ‫و اين سرآغازي براي اختالفات جدي‌تري احمدي‌نژاد و‬ ‫الريجاني و حذف وي از دبيري شوراي‌عالي امنيت‌ملي‬ ‫شد‪.‬‬ ‫در بحث انتخ��اب رئيس مجلس هش��تم رابطه‬ ‫احمدي‌نژاد و الريجاني چگونه بود؟‬ ‫‪ l‬در اينجا ش��اهد اين بوديم كه ي��ك بار ديگر‬ ‫آقاي احمدي‌ن��ژاد تالش ك��رد كه رقبايش را توس��ط‬ ‫الريجاني تضعيف كند چون در مجلس اختالفاتي بين‬ ‫آقاي‌حدادعادل و آقاي احمدي‌نژاد بروز كرد‪.‬‬ ‫اواخرمجلسهفتمرامي‌گوييد؟‬ ‫‪ l‬بله‪،‬آقايحدادعادلتالشكردكهايناختالفات‬ ‫دولتومجلسرسانه‌اينشودوبهسمعونظرمردمنرسد‬ ‫و اختالف‌ها از مسيرهاي منطقي و قابل قبول حل شوند؛‬ ‫مثلنامه‌ايكهايشانبهمقاممعظمرهبرينوشتومعظمله‬ ‫نيزنظراتمثبتيدرتاييدنگاهآقايحدادعادلاعالمكردند‪،‬‬ ‫امارفتهرفتهاينتصوردرآقاياحمدي‌نژادبه‌وجودآمدكه‬ ‫آقاي حدادعادل مانعي در مقابلخواسته‌هاي وي است‪ .‬در‬ ‫مجلسهفتمهمينچالش‌هايسنگينبيندولتومجلس‬ ‫بروز كرد و در مجلس هشتم هم همين‌طور بود‪ .‬با‌وجودي‬ ‫كه احمدي‌نژاد مجلس هش��تم را نزديك به خود تلقي‬ ‫مي‌كرد اختالفات دو قوه بيشتر و جدي‌تر شد‪ .‬پيش‌بيني‬ ‫من اين است كه اختالفات دولت با مجلس نهم از مجلس‬ ‫هشتمجدي‌ترخواهدبود‪.‬‬ ‫ش��ما تاثي��ر آق��اي احمدي‌ن��ژاد در انتخ��اب‬ ‫آقاي‌الريجاني به‌عنوان رئيس مجلس هشتم را تا‬ ‫چه ميزان مي‌دانيد ؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اينجا بود كه به نظر من احمدي‌نژاد با برگ‬ ‫رايحه خوش و نمايندگان حامي‌خود در مجلس بازي‬ ‫جديدي را شروع كرد و نتيجه آن شد كه دولت تمام قد‬ ‫به حمايت از الريجاني برخواست و حاميان احمدي‌نژاد‬ ‫در مجلس كه همان رايحه خوش��ي‌ها بودند به‌شدت‬ ‫اقداماتي را در جهت تضعيف حدادعادل شروع كردند‬ ‫و به اشكال مختلف تالش كردند كه آقاي الريجاني را‬ ‫به‌عنوان چهره‌برتر براي رياس��ت مجلس مطرح كنند‪.‬‬ ‫اقداماتي كه رايحه خوش��ي‌ها انجام دادند و هماهنگي‬ ‫كه بين اصالح‌طلب‌ها در حماي��ت از آقاي الريجاني‬ ‫انجام دادند باعث ش��د آقاي حدادعادل كه در مجلس‬ ‫هفتم يك مدير بسيار موثر‪ ،‬مفيد و بدون حاشيه بود و با‬ ‫همكاري نمايندگان توانست كارنامه عملكردي مجلس‬ ‫هفتم را به‌عنوان يك��ي از موفق‌ترين مجالس دوره‌هاي‬ ‫بعد از انقالب تبديل كند‪ ،‬در اوج بهت و ناباوري به‌جاي‬ ‫تشويق‪ ،‬از استمرار فعاليت در رياست مجلس محروم‬ ‫شد‪ .‬در واقع ايشان با حركات و تحركات حاميان دولت‬ ‫عمال حذف شد و آقاي الريجاني سكان مديريت مجلس‬ ‫هشتم را به دست گرفت‪.‬‬ ‫اما هنوز زمان كوتاهي از اين موضوع نگذشته بود‬ ‫كه اختالفات جدي ميان آقاي احمدي‌نژاد و الريجاني‬ ‫بروز كرد و رفته رفته هر روز اين چالش‌ها و اختالف‌ها‬ ‫عميق‌تر شد‪.‬‬ ‫شايد بتوان گفت به‌جز مجلس اول در كمتر دوره‌اي‬ ‫پس از انقالب شاهد يك چنين چالش‌هاي سنگين بين‬ ‫دولت و مجلس بوديم كه سمبل اين چالش‌ها در رئيس‬ ‫دولت و رئيس مجلس تبلور پيدا كرد كه هر روز عمق و‬ ‫ابعاد آن بيشتر و دامنه آن وسيع‌تر مي‌شد‪.‬‬ ‫اختالفاتوچالش‌هاميانقوايمجريهومقننهآنقدر‬ ‫باال گرفت كه رهبر معظم انقالب را مجبور كرد كه هيات‬ ‫حل اختالفي را براي رفع اين اختالفات و حل‌مشكالت‬ ‫بين‌قوا تشكيل دهند‪ .‬اين نمايانگر اوج تشديد چالش‌ها و‬ ‫اختالفات بين دو رئيس دو قوه ب��ود كه هر روز عمق آن‬ ‫بيشترشد‪.‬‬ ‫‪ l‬جنس اختالف‌ها ميان دولت و مجلس بيشتر‬ ‫سياس��ي بود يا اقتصادي؟ حال آنكه شما گفتيد‬ ‫در زمان دبيري آقاي الريجاني در ش��وراي‌عالي‬ ‫امنيت‌ملي اين دو بيشتر بر‌سر موضوع هسته‌اي با‬ ‫هم اختالف داشتند؟‬ ‫جنساختالف‌هاازهمهچيزبودچوناختالفاتيكه‬ ‫بروزكردهبودمنتهيبهاينمي‌شدكهمياندولتومجلس‬
‫راهبردي براي مجلس آينده‬ ‫نحوه تعامل طيف پايداري با تحول‌خواهان‬ ‫‪5‬‬ ‫حسين نجابت‪ /‬عضو جمعيت ايثارگران‬ ‫سياست‬ ‫چندي پيش آقاي دكتر غالمعلي حدادعادل در‬ ‫يك جلسه هم‌انديشي با حضور ‪ 153‬نماينده منتخب‬ ‫مردم در مجلس نهم‪ ،‬نامزدي خود را براي رياست نهاد‬ ‫قانونگذاري در دوره آينده اعالم كرد‪ .‬فلسفه برگزاري‬ ‫چنين هم‌انديشي اين بود كه به اعتقاد آقاي حدادعادل‬ ‫و دوستان ايشان‪ ،‬فراكسيون فراگير اصولگرايان بايد در‬ ‫اين باره تصميم‌‌گيري كند‪ ،‬بنابراين از همه اعضاي اين‬ ‫فراكسيون در مجلس نهم دعوت شد به‌طور كامل در‬ ‫آن جلسه حضور پيدا كنند‪ .‬البته برخي منتخبان مردم‬ ‫از هم‌اكنون براي تش��كيل فراكسيون‌هاي سياسي در‬ ‫جريان اصولگراي داخل مجلس تالش‌هايي را آغاز‬ ‫كردند‪ ،‬اما بهتر است اين كار به بعد از آغاز مجلس نهم‬ ‫موكول شود چون اين مس��اله باعث مي‌شود رقابت‬ ‫نامزدها براي ق��رار گرفتن در جايگاه رياس��ت نهاد‬ ‫قانونگذاري به صحن مجلس كشيده شود‪.‬‬ ‫طيف تحولخواه (دوستان آقاي دكتر حدادعادل)‬ ‫درس��ت نمي‌دانند كه راي‌گيري براي رئيس مجلس‪،‬‬ ‫خارج از فراكسيون و در صحن علني نهاد قانونگذاري‬ ‫انجام شود‪ .‬سنتي در مجالس گذشته بود كه فراكسيون‬ ‫اكثري��ت – خواه اصولگ��را يا اصالح‌طل��ب ‪ -‬براي‬ ‫رياس��ت مجلس به اتفاق نظر مي‌رسيد و سپس همه‬ ‫نمايندگان عضو فراكس��يون در صحن علني منتخب‬ ‫مجموع��ه را حماي��ت مي‌كردند‪ .‬اين س��نت بايد در‬ ‫مجلس نه��م نيز تكرار ش��ود‪ .‬متاس��فانه رقابتي ميان‬ ‫حاميان آقايان الريجاني و حدادعادل شكل گرفته كه‬ ‫چندان زيبنده نيست‪.‬‬ ‫هر دو نامزد افراد متشخص‪ ،‬فرهنگي و باسابقه‬ ‫هستند بنابراين نبايد مثل طرفداران دو تيم فوتبال عليه‬ ‫هم كار و همديگر را تخريب كنند‪ .‬اگر تا زماني كه يك‬ ‫رقابت سال ‌م شكل بگيرد و بعد فراكسيون كامل و جامع‬ ‫اكثريت تشكيل شود و اعضا ميان نامزدهاي رياست‬ ‫مجلس راي‌گيري كنند و تصميم بگيرند و هر نامزدي‬ ‫كه رأي بيشتري آورد در صحن علني مطرح شود‪ ،‬همه‬ ‫هم اين مكانيزم را بپذيرند‪ ،‬پذيرش اين مساله نياز به‬ ‫سعه صدر و بلوغ سياس��ي دارد تا كار از دست افراد‬ ‫نزديك‌بين و جزءنگر خارج شود‪.‬‬ ‫مس��ابقه فوتبال بي��ن دو تيم محلي نيس��ت كه‬ ‫طرفداران آنها بخواهند رو به روي يكديگر لشكركشي‬ ‫كنند و عليه هم شعار بدهند‪ .‬اين تصميم‌گيري در قبال‬ ‫يك رئيس قوه است كه بايد سازوكار و مكانيزم خاص‬ ‫خود را داشته باشد‪.‬‬ ‫فراكس��يون اصولگرايان بايد از ظرفيت بااليي‬ ‫برخوردار باش��د‪ ،‬س��عه صدر و بلوغ سياسي در آن‬ ‫رعايت ش��ود تا مردم به منتخب اصولگرايان اعتماد‬ ‫كنند‪ .‬بايد براي افكار عمومي روشن شود كه دعواي‬ ‫نامزدهاي اصولگرا بر س��ر كسب قدرت نيست و هر‬ ‫دو نفر خود را شايسته قرار گرفتن در جايگاه رياست‬ ‫قوه‌مقننه مي‌دانند و براي اداي وظيفه ش��رعي و ملي‬ ‫وارد صحنه شدند‪.‬‬ ‫برخي مي‌گويند حامي��ان آقاي الريجاني حاضر‬ ‫نيستند اين مساله در فراكسيون اكثريت تصميم‌گيري‬ ‫ش��ود‪ .‬آنها بايد علت اين نظر را بي��ان كنند و بگويند‬ ‫چرا زير بار مكانيزم تعريف ش��ده در مجالس گذشته‬ ‫نمي‌روند‪ ،‬اما توجه به مكانيزم گذش��ته مشي درستي‬ ‫اس��ت و نبايد مرزهاي س�لايق اصولگرا در آرايش‬ ‫سياسي كشور به هم بريزد‪ .‬نكته مهم اينكه همه ساليق‬ ‫بايد حد و حدود سياس��ي خود را رعايت كنند‪ ،‬چون‬ ‫حزب نداريم و يك جناح و جبهه هستيم‪ .‬هميشه در‬ ‫جناح و جبهه اختالف سليقه وجود دارد اما همه افراد‬ ‫در كليت با هم مش��ترك هس��تند‪ .‬ما نبايد اين كليت‬ ‫مش��ترك را براي تعيين رياس��ت مجلس نهم ناديده‬ ‫بگيريم و زير پا بگذاريم‪.‬‬ ‫برنامه آقاي حداد براي رياست مجلس نهم يك‬ ‫محور مهم دارد و آن هم نحوه تعامل مجلس با دولت‬ ‫اس��ت‪ ،‬چون تعريف خاصي از اين مس��اله دارد و با‬ ‫تعريف نحوه مديريت مجلس هشتم تفاوت مي‌كند‪،‬‬ ‫مثال اقتدار دول��ت را در نظر مي‌گيرد‪ ،‬اين اصلي‌ترين‬ ‫رويكرد است‪.‬‬ ‫هماهنگي روساي س��ه قوه و تبعيت هر سه آنها‬ ‫از مقام‌معظم‌رهبري و تمركز روي بيداري اس�لامي‪،‬‬ ‫توسعه كشور در منطقه و وارد نشدن به مسائل داخلي‬ ‫و حذفي از ديگ��ر محورهاي حائز‌اهميتي اس��ت كه‬ ‫ش��خص آقاي حدادعادل به آن توج��ه دارد كه خود‬ ‫ايشان بايد بيشتر در اين رابطه توضيح دهد‪.‬‬ ‫برخي س��وال مي‌كنند تيم پاي��داري تا آخر پاي‬ ‫رياس��ت آقاي حدادعادل مي‌ماند؟ جواب اين است‬ ‫كه ائتالف‌ها در حوزه سياسي شكل مي‌گيرد‪ ،‬اعضاي‬ ‫پايداري اكنون بر راي دادن به آقاي حدادعادل در مقابل‬ ‫الريجاني اجماع نظر دارد‪ ،‬البته آنها بايد شفاف بگويند‬ ‫كه تا آخر پاي اين نظ��ر خود باق��ي مي‌مانند يا خير‪.‬‬ ‫حتما پايداري راهبردي ب��راي مجلس آينده تعريف‬ ‫كرده اس��ت‪ .‬طيف تحولخواه (جمعيت ايثارگران و‬ ‫جمعيت رهپويان) ب��ا طيف پايداري در اين مس��اله‬ ‫كه به آقاي حدادعادل براي رياست مجلس نهم راي‬ ‫بدهند‪ ،‬اش��تراك نظر دارد‪ ،‬اما ادام��ه بحث‌ها و تامين‬ ‫نظر آنها درب��اره نحوه انتخاب اعضاي هيات‌رئيس��ه‬ ‫يا تعيين رئيس مركز پژوهش‌ها و‪ ...‬نياز به جلس��ات‬ ‫پيگيري دارد‪.‬‬ ‫اينكه دولت بين الريجاني و حدادعادل كداميك‬ ‫را بيشتر مي‌پس��ندد واقعا نياز به بررس��ي دارد‪ .‬دوره‬ ‫هشتم دولت با رياست آقاي الريجاني در مقابل حداد‬ ‫عادل نزديك‌تر بود اما در دوره نهم ش��ايد حدس اين‬ ‫باشد كه دولت بيش��تر مي‌خواهد به آقاي حدادعادل‬ ‫كمك كند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫چالشپيشبيايد‪.‬حاالاگررئيس‌‌مجلسدرجهتكاهش‬ ‫اينموضوعاتحركتكندايناختالفبروزكمتريپيدا‬ ‫مي‌كند‪ ،‬اما رئيس مجلس اگر الريجاني باشد كه به‌نوعي‬ ‫روحياتش در جهت تقابل است و با توجه به روحيات‬ ‫دولتي‌ها نتيجه آن مي‌شود كه ما هر روز شاهد چالش‌هاي‬ ‫خسته كننده‪ ،‬كس��ل آور‪ ،‬بي‌نتيجه و مأيوس كننده براي‬ ‫مردم خواهيم بود‪.‬‬ ‫تغيير تاكتيك جبهه پاي��داري از آقاي الريجاني‬ ‫به س��مت آقاي حدادعادل را چگون��ه ارزيابي‬ ‫مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬عرض كردم تقريبا از ش��ش ماه اول رياست‬ ‫الريجاني‪ ،‬همين دوس��تان پايداري و رايحه‌‌خوش به‬ ‫اين نتيجه رسيدند كه اشتباه بزرگي كردند و عملكرد‬ ‫آقاي‌الريجاني هر‌روز آنها را به اين اعتقاد مي‌رساند كه‬ ‫در انتخاب خود براي حذف حدادعادل اشتباه كرده‌اند‬ ‫به‌طوري كه پس از آن تالش زيادي صورت دادند كه‬ ‫اين اشتباه جبران شود‪ ،‬اما به نظر من ديگر امكان‌پذير‬ ‫نبود‪ ،‬به‌همين دليل تالش آنها اين است كه در مجلس‬ ‫نهم با تغيير آقاي‌الريجاني اشتباه خود را جبران كنند‪.‬‬ ‫البته بگويم آنها اعتقاد چنداني به حدادعادل هم ندارند‪،‬‬ ‫اما االن گزينه‌اي كه بتواند با الريجاني تقابل و رقابت‬ ‫كند جز آقاي حدادعادل وجود ن��دارد وگرنه آن را به‬ ‫صحن��ه مي‌آوردند‪ ،‬در كل هنوز اي��ن مطلب در ذهنم‬ ‫است كه ممكن است جبهه پايداري تا آخرين لحظه پاي‬ ‫مديريت حدادعادل نايستند البته اميدوارم دوستان در‬ ‫جبهه پايداري اشتباهي را كه در دوره قبل كردند‪ ،‬دوباره‬ ‫تكرار نكنند و به‌علت بعضي از مسائل حاشيه‌اي دوباره‬ ‫در اين مسير قرار نگيرند‪.‬‬ ‫خيلي از منتقدان دولت در مجلس مثل آقايان‬ ‫توكلي و ن��ادران كه از چهره‌ه��اي اقتصادي‬ ‫هس��تند و منتقد دولت و خيلي حرف‌شان در‬ ‫رس��انه‌ها و مطبوعات برش دارند جزو طيف‬ ‫تحولخواه هس��تند و آقاي حدادع��ادل را پدر‬ ‫معنوي خود مي‌دانند‪ ،‬آيا اين طور نيس��ت كه‬ ‫دولت براي رياست‌جمهوري آينده برنامه دارد‬ ‫و براي آنكه مي‌خواه��د لحن منتقدان خودش‬ ‫را نرم‌تر كند از الريجاني به س��وي حدادعادل‬ ‫چرخش كرده؟‬ ‫‪ l‬با توجه به شناختي كه از آقاي احمدي‌نژاد دارم‬ ‫اين تحليل را درست نمي‌دانم‪ ،‬معتقدم آقاي‌احمدي‌نژاد‬ ‫امروز تحليلش اين اس��ت كه نه حداد گزينه مناسبي‬ ‫است‪ ،‬نه الريجاني‪ ،‬اما در قياس بين اين دو حدادعادل را‬ ‫عنصر مناسب‌تري مي‌داند‪ .‬چون مي‌داند آقاي الريجاني‬ ‫حتم��ا اختالفات��ش در مجلس نهم ب��ا‌وي جدي‌تر و‬ ‫شديد‌تر خواهد شد‪.‬‬ ‫به همين دليل هيچ‌كدام از اين گزينه‌ها گزينه‌اي‬ ‫نيست كه آقاي احمدي‌نژاد آن را مناسب براي رياست‬ ‫مجلس از نظر دولت بداند‪.‬‬ ‫‪ l‬اما مي‌داند كه اگر آقاي حداد‌عادل رياست‬ ‫مجلس را برعهده بگيرد منتق��دان وي در طيف‬ ‫تحولخواه (‌جمعيت‌ايثاگران و جمعيت رهپويان)‬ ‫نسبتبهدولتنرم‌ترمي‌شوند‪،‬نظرشماچيست؟‬ ‫با شناختي كه از آقايان توكلي و نادران دارم تحليلم‬ ‫اين نيس��ت كه پذيرش اين موضوع باعث مي‌ش��ود كه‬ ‫حجم انتق��ادات آنها ب��ه دولت كاهش ياب��د مگر آنكه‬ ‫رفتارهاي دولت منطقي‌تر و كارشناسي‌تر شود‪ ،‬شناختي‬ ‫كه از اين عزيزان به‌ويژه آقاي توكلي دارم با تحليل يادشده‬ ‫نمي‌خواند‪ .‬توكلي فردي صريح الهجه و بس��يار شفاف‬ ‫استوبعيدمي‌دانمبهخاطرآنكهآقايحدادعادلرياست‬ ‫مجلس را دارد در مواضع و نقطه نظرات كارشناسي تغيير‬ ‫ايجاد كند‪g.‬‬ ‫‪35‬‬
‫گفت‌وگويمثلثباغالمرضامصباحيمقدم‬ ‫تقابل مجلس و دولت تنش‌زاست‬ ‫‪6‬‬ ‫غالمرضا مصباحي‌مقدم بيشتر اختالفات مجلس و دولت را متاثر از نوع مديريت احمدي‌نژاد مي‌داند و معتقد‬ ‫است‪« :‬واكنش‌هاي الريجاني درباره مواضع احمدي‌نژاد‪ ،‬برآيند نظرات مجلس بود و اگر ايشان نمي‌توانست اين‬ ‫كار را انجام دهد جايگاهش را از دست مي‌داد‪ ».‬منتخب مردم در مجلس نهم مي‌گويد‪« :‬سابقه اجرايي الريجاني در‬ ‫مديريت وي بر مجلس هشتم موثر واقع شد‪ ،‬به‌طوري كه مديريت بهتري بر نهاد قانونگذاري در قياس با مديريت‬ ‫مجلس هفتم انجام شد‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫برخ��ي طيف‌ه��اي اصولگرا همچ��ون طيف‬ ‫تحولخواه معتقدند كه آقاي احمدي‌نژاد در اواخر‬ ‫مجلسهفتمكمتربهنظراتمجلستوجهمي‌كرد‬ ‫و اين موجب شد تا آقاي حدادعادل بعد از مدتي‬ ‫مدارا‪ ،‬موضوعات اختالفي بين دولت و مجلس‬ ‫را براي داوري به مقام معظم رهبري ارجاع دهد‪،‬‬ ‫آقاي احمدي‌نژاد هم س��عي كرد حداد ديگر بر‬ ‫كرسي رياست مجلس هشتم جلوس نكند و اين‬ ‫مساله بر قرار گرفتن آقاي الريجاني بر جايگاه‬ ‫رياست موثر ش��د‪ ،‬آيا واقعا آقاي احمدي‌نژاد‬ ‫نمايندگان معطوف به خود را به سمت الريجاني‬ ‫س��وق داد؟ چون برخي منكر چنين مس��اله‌اي‬ ‫هستند و معتقدند الريجاني انتخاب نمايندگان‬ ‫بود‪ .‬شما در مجلس هفتم و هشتم حضور داشتيد‬ ‫تغيير رياس��ت مجلس از هفتم به هشتم در چه‬ ‫فضايي صورت گرفت؟‬ ‫‪ l‬تغييررئيسمجلسبينمجلسهفتموهشتماز‬ ‫راه تشكيل فراكسيون اصولگرايان انجام شد‪ ،‬به اين شكل‬ ‫كه وقتي شوراهاي استاني مشخص شدند‪ ،‬نمايندگان هر‬ ‫استان فردي را به‌عنوان نماينده استاني خود تعيين كردند و‬ ‫طبعا از استان قم دكتر الريجاني معرفي شد‪ ،‬بعد مجموعه‬ ‫كساني كه نمايندگان استان‌ها بودند به رايزني براي تعيين‬ ‫رياست مجلس آينده پرداختند‪ .‬رفته‌رفته اكثريت افراد‬ ‫نظرشان بر رئيس ش��دن آقاي الريجاني قرار گرفت و‬ ‫در فراكسيون از آقاي الريجاني حمايت كردند‪ .‬البته آن‬ ‫روزها ما هم خبرهايي شنيديم درباره اينكه نمايندگاني‬ ‫كه به آقاي احمدي‌نژاد نزديك بودند از الريجاني حمايت‬ ‫كردند‪ ،‬اما دليل آن را نمي‌دانم چه بود‪.‬‬ ‫در آن فضا چه ش��رايطي پيش آمد كه اكثريت‬ ‫نمايندگان به اين نتيجه رس��يدند اگر رياس��ت‬ ‫مجلس تغيير كند نهاد قانونگذاري در قياس با‬ ‫دوره هفتم نسبت به عملكرد دولت كارآمدتر و‬ ‫مقتدرانه‌تر عمل خواهد كرد و الريجاني مي‌تواند‬ ‫ايفاگر اين نقش باشد؟‬ ‫‪ l‬من در آن ماجرا نبودم‪ ،‬سفر بودم‪.‬‬ ‫برداشت خودتان چه بود؟ باالخره عضو مجلس‬ ‫هفتم و هش��تم بوديد و هر دو دوره تمام ش��د؛‬ ‫ارزيابي خودتان چه بود؟ آيا نياز بود كه رياست‬ ‫عوض شود؟‬ ‫‪ l‬ارزيابي م��ن از هر دو مجلس اين اس��ت كه‬ ‫مجلس هشتم مستقل‌تر و قوي‌تر نسبت به مجلس هفتم‬ ‫اداره شد‪ ،‬البته احترام بسيار زيادي براي آقاي حداد‌عادل‬ ‫قائلم‪ ،‬ايشان اس��تاد من بودند و از نظر تدين و تعبد هم‬ ‫در مرتبه بااليي هستند‪ .‬جناب آقاي الريجاني را هم از‬ ‫س��ال‌ها قبل مي‌شناس��م‪ ،‬از دوراني كه ايشان قائم‌مقام‬ ‫ستادمشترك‌سپاه‌پاسداران انقالب اسالمي بود يا حتي‬ ‫قبل از آن؛ دوره‌اي كه دوره تحصيل‌ش��ان بود‪ .‬به ايشان‬ ‫هم عالقه دارم اما مبناي اظهار نظرم درباره تغيير رياست‬ ‫مجلس هشتم نه عالقه شخصي و نه عالقه سياسي است‪،‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪36‬‬ ‫چون عضو هيچ گروه سياس��ي متعارفي نيستم‪ .‬عضو‬ ‫شوراي مركزي جامعه روحانيت مبارز تهران هستم كه‬ ‫يك مجموعه فراجناحي در كل جناح اصولگراست كه‬ ‫حالت چتر ‪ -‬و نه رقيب ‪ -‬نسبت به ساير گروه‌ها دارد‪.‬‬ ‫از اين نظر موضع من اصال سياس��ي نيست‪ ،‬نمي‌گويم‬ ‫حدادعادل براي مجلس هش��تم مناس��ب نبود‪ ،‬ايشان‬ ‫باالخره مزايايي هم داشت‪.‬‬ ‫چه مزايايي؟‬ ‫‪ l‬ايشان يك شخصيت اخالقي و فرهنگي است‪.‬‬ ‫اين ش��خصيت اخالقي و فرهنگي بر روابط مجلس و‬ ‫دولت و مردم سايه‌افكنده بود و نقش ايفا مي‌كرد‪ ،‬اما اقتدار‬ ‫مجلس در دوره رياس��ت مجلس الريجاني باال رفت‬ ‫و مجلس استقالل بيش��تري در دوره جناب الريجاني‬ ‫تجربه كرد‪.‬‬ ‫يعني مي‌گويي��د در دوره رياس��ت الريجاني‪،‬‬ ‫مجلس موثرتر بر كار دولت نظارت كرد و درباره‬ ‫لوايح آن نظر داد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اي��ن مس��اله هم دلي��ل داش��ت‪ .‬چون‬ ‫آقاي الريجاني يك فرد با‌سابقه اجرايي است‪ ،‬حتي زماني‬ ‫كه دبير شوراي عالي امنيت ملي بود مذاكرات هسته‌اي‪ ،‬از‬ ‫ايشان يك شخصيت بين‌المللي ساخت و تجربه خوبي‬ ‫در آن دوره به دس��ت آورد‪ .‬تصور مي‌كنم اين مساله در‬ ‫مديريت ايشان موثر واقع شد به‌طوري كه شاهد مديريت‬ ‫بهتري در قياس با مديريت مجلس هفتم بوديم‪.‬‬ ‫برخي مي‌گوين��د در زمان رياس��ت الريجاني‬ ‫بر مجلس هش��تم تنش بين روس��اي دولت و‬ ‫مجلس بيشتر ش��د و علت اصلي آن را روحيه‬ ‫آق��اي الريجان��ي مي‌دانند ك��ه در قي��اس با‬ ‫آقاي حدادعادل تقابلي‌تر با مواضع دولت عمل‬ ‫مي‌كرد؟‬ ‫‪ l‬بعضي‌ها مناس��بات بين مجل��س و دولت را‬ ‫آقاي احمدي‌نژاد در دوره‬ ‫دوم رياست‌جمهوري‬ ‫متفاوت از دوره نخست‬ ‫شد كه اين آثاري را بر‬ ‫مناسبات دولت و مجلس‬ ‫گذاشت‪ ،‬بنابراين تنش‬ ‫ميان دولت و مجلس را‬ ‫نمي‌توان متأثر از عملكرد‬ ‫رئيس مجلس دانست‬ ‫در دو دوره هفت��م و هش��تم با هم مقايس��ه مي‌كنند اما‬ ‫من اي��ن مقايس��ه را خيلي درس��ت نمي‌دان��م چون‬ ‫مجلس هفتم مصادف بود با حدود س��ه س��ال از دوره‬ ‫اول رياس��ت‌جمهوري آقاي احمدي‌ن��ژاد و آن دوره‬ ‫مقاومت كمتري از ناحيه دولت مش��اهده مي‌ش��د اما‬ ‫هرچه زمان گذش��ت اين مس��اله پيچيده‌تر شد و اين‬ ‫حقيقتي غير‌قابل انكار است‪ .‬آقاي احمدي‌نژاد در دوره‬ ‫دوم رياس��ت‌جمهوري متفاوت از دوره نخس��ت شد‬ ‫كه اين آثاري را بر مناسبات دولت و مجلس گذاشت‪،‬‬ ‫بنابراين تنش ميان دولت و مجل��س را نمي‌توان متأثر‬ ‫از عملكرد رئيس مجلس دانست‪ ،‬بلكه اين آثار به‌طور‬ ‫عمده ناشي از تفاوت نقشي است كه احمدي‌نژاد بين‬ ‫دو دوره رياس��ت‌جمهوري خود ايفا كرد‪ ،‬چون تعداد‬ ‫پيام‌ها و پالس‌هاي مقاومت مقابل مجلس از ناحيه دولت‬ ‫افزايش يافت‪.‬‬ ‫اين عملكرد دولت طبعا واكنش‌هايي را از طرف‬ ‫مجلس به‌وجود مي‌آورد‪ ،‬البته چالش‌هاي بين قوه مقننه‬ ‫و مجريه دوطرفه بود‪ ،‬اما اعراب َمثَلي دارند و مي‌گويند‬ ‫كسي كه اول ش��روع كرده مقصرتر است‪ .‬آن كسي كه‬ ‫شروع مي‌كند منشا تنش‌ها را بيشتر مي‌كند تا آن كسي‬ ‫كه از خود دفاع مي‌كند‪ .‬بنابراين باز مي‌گويم اين گونه‬ ‫مناسبات چالشي ميان قوه‌مقننه و مجريه را نبايد ناشي از‬ ‫عملكرد رئيس مجلس دانست‪ .‬در دوره هفتم هم آقاي‬ ‫حدادعادل كه ك ‌مو‌بيش شاهد مقاومت‌هاي دولت بود و با‬ ‫مسامحه از كنار آنها مي‌گذشت‪ ،‬باالخره واكنشي از ناحيه‬ ‫ايشان به نوع رويكرد آقاي احمدي‌نژاد صورت گرفت‪.‬‬ ‫شايد بعضي‌ها اين نوع رويكرد مس��امحه‌اي را بيشتر‬ ‫بپسندند‪ ،‬اما من معتقدم نبايد با چنين نوع رفتاري طرف‬ ‫مقابل را حساس كرد و كاري كرد كه او عزت و جايگاه‬ ‫مجلس را ناديده بگيرد و احس��اس كن��د اگر مقاومت‬ ‫داشته باشد كسي در مقابلش قرار نمي‌گيرد و به آن تذكر‬ ‫نمي‌دهد و احيانا نوع تذكر شكلي نيست كه قاطع باشد و‬ ‫او را وادار به عقب‌نشيني كند‪ .‬بر همين اساس احساس‬ ‫مي‌كنم آقاي‌الريجاني عملكرد خوبي در حوزه مديريت‬ ‫مجلس داشت‪.‬‬ ‫يعني ش��ما مي‌خواهيد بگوييد عملكرد دولت‪،‬‬ ‫اين واكنش‌هاي الريجاني را پديد آورده است؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اگر يك نمودار براي رفتار رئيس‌جمهور در‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫مقابل قوانين و مصوبات مجلس رسم كنيم مي‌توان گفت‬ ‫يك حركت از خفيف به شديد و از شيب كم به شيب تند‬ ‫انجام شد‪ .‬اواخر مجلس هفتم كمي‌اين شيب تندتر شده‬ ‫بود كه واكنش حدادعادل را در پي داشت‪.‬‬ ‫شما گفتيد به خاطر دولت بود كه تنش‌ها از اواخر‬ ‫مجلس هفتم افزايش يافت و در مجلس هش��تم‬ ‫همين روند ادامه پيدا كرد‪ .‬از اين رو اگر آقاي حداد‬ ‫درمجلسهشتمهمرئيسبوداختالف‌نظرهاميان‬ ‫روس��اي قواي مقننه و مجريه وجود داشت و اين‬ ‫مساله ربطي به شخص آقاي الريجاني ندارد‪ ،‬از‬ ‫صحبت‌هاي شما مي‌توان چنين چيزي را استنباط‬ ‫كرد؟‬ ‫‪ l‬بل��ه‪ ،‬اختالفات وجود داش��ت‪ .‬ش��ايد اگر‬ ‫حدادعادل رئيس مجلس بود با نرمشي كه داشت احيانا بنا‬ ‫را بر اين مي‌گذاشت كه در مقابل دولت و رئيس‌جمهور با‬ ‫نرمش كار را ادامه دهد‪ ،‬گرچه ايشان هم در همان اواخر‬ ‫مجلس هفتم اعتراض‌هايي داشت اما معنايش اين نبود‬ ‫كه مجلس آرام مي‌نشست‪ ،‬مجلس كه محدود و منحصر‬ ‫در شخص رئيس مجلس نيست و ساختار مجلس كه‬ ‫ساختار مديريت هيأت وزيران نيست كه رئيس‌جمهور‬ ‫دستور دهد و ديگران اجرا كنند و اگر وزير تبعيت نكرد‬ ‫وي را كنار بگ��ذارد‪ .‬رئيس مجل��س نماينده منتخب‬ ‫نمايندگان مردم است كه نهايتا اگر نتواند انتظارات آنها‬ ‫را برآورده كند كنارش مي‌گذارند‪ .‬اين طور نيست كه از‬ ‫يك قدرت برخوردار باشد كه به نظرات كل نمايندگان‬ ‫جهت بدهد‪.‬‬ ‫يعني شما مي‌گوييد رئيس مجلس موظف است‬ ‫برآيند نظرات نمايندگان را دنبال كند و اين كاري‬ ‫است كه آقاي الريجاني در قبال كارها و مواضع‬ ‫آقاي احمدي‌نژاد انجام داد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬نظام‌هاي پارلماني غرب رئيس مجلس را‬ ‫اسپيكر يا همان سخنگوي مجلس مي‌خوانند نه مدير و‬ ‫نه رئيس‪ ،‬بلكه ايشان بازتاب‌دهنده ديدگاه‌هاي مجلس‬ ‫است‪ .‬اگر رئيس مجلس چنين جايگاهي را نداشته باشد‬ ‫و بعد نمايندگان تندتر از وي موضع بگيرند و او نتواند‬ ‫مديريت كند آن جايگاه سخنگو بودن را از دست مي‌دهد‬ ‫و شخص ديگري در آن جايگاه قرار مي‌گيرد‪.‬‬ ‫برخي مي‌گويند بيش��تر اختالفات ميان آقايان‬ ‫احمدي‌نژاد و الريجاني در مجلس هشتم سياسي‬ ‫بود‪ .‬ش��ما به عنوان كسي كه رياست كميسيون‬ ‫ويژه اقتص��ادي را بر عهده داش��تيد و خيلي از‬ ‫اختالفات قواي مجريه و مقننه هم به همين مساله‬ ‫بر‌مي‌گش��ت و حتي يكي‌دوبار دولت خواست‬ ‫لوايح اقتصادي خود را برگرداند‪ ،‬تنش‌هايي كه‬ ‫بين دولت و مجلس بودرا از چه جنسي مي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬نمي‌توان گفت بيشتر سياسي بود‪ ،‬شايد اگر‬ ‫براساس تعداد و مصاديق و موارد بخواهيم ارزيابي كنيم‬ ‫شايد بيشتر تفاوت ديدگاه و موضع بود تا سياسي‪ ،‬شايد‬ ‫اندكي از موارد جنبه سياسي داشت‪ .‬شب عيد دو سال‬ ‫قبل كه امكان دسترسي نمايندگان به رسانه‌ها نبود يك‬ ‫مرتبه رئيس‌جمهور واكنشي به مجلس نشان دادند كه‬ ‫زمان براي پاسخ دادن وجود نداشت‪ .‬اين نشان مي‌دهد‬ ‫كه حركت سياسي بود‪.‬‬ ‫منظورتان همان موضوع اس��ت كه خواس��تار‬ ‫برگزاري رفران��دوم براي اج��راي هدفمندي‬ ‫يارانه‌ها شدند؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬اين براي خيلي قبل‌تر اس��ت‪ ،‬ايشان براي‬ ‫اجراي قانون هدفمندي چنين صحبتي كرد‪ ،‬حال آنكه‬ ‫تاكيد مقام‌معظم‌رهبري به مجلس اين بود كه كاري كنيد‬ ‫دولت زير بار اجراي اين قانون برود‪ ،‬برهمين اس��اس‬ ‫مجلس يك ماه رسيدگي به قانون هدفمندي را قطع كرد‬ ‫ي تامين‬ ‫تا نظر رئيس‌جمهور در فضاي دوستانه و صميم ‌‬ ‫شود‪ ،‬چون به نظر ايشان آمده و به اين نتيجه رسيده بود كه‬ ‫اين قانون قابليت اجرا ندارد‪ ،‬جلسه‌اي گذاشتيم تا مسائل‬ ‫طرح شود و قانون از نظر آقاي احمدي‌نژاد قابليت اجرا‬ ‫پيدا كند‪ ،‬همين نتيجه هم حاصل شد و ايشان از مجلس‬ ‫به خاطر اصالح اليحه دولت تش��كر كرد‪ ،‬اما همان را‬ ‫اجرا نكرد‪.‬‬ ‫پس بيشتر اختالفات روساي قواي مجريه و مقننه‬ ‫را اقتصادي مي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬خير‪ ،‬مديريتي مي‌دانم‪ .‬به عبارت ديگر نحوه‬ ‫مديريت دولت اقتضا مي‌كرد كه اين اختالف‌ها بروز‬ ‫كند‪ ،‬با توجه به اين قان��ون هدفمندي يارانه‌ها قانوني‬ ‫ظريف‪ ،‬دقيق و كارشناسانه بود‪ .‬خود آقاي احمدي‌نژاد‬ ‫هم رس��ما اعالم كرد كه آنچه كميس��يون به تصويب‬ ‫رساند بهتر از آن چيزي است كه دولت تقديم مجلس‬ ‫كرد‪ .‬اعتراف ايش��ان معنايش آن بود كه بايد در همين‬ ‫چارچوب كار كرد‪ ،‬اما اين چارچوب‌ها را شكس��تند‬ ‫و به‌گونه‌اي عمل كردند كه ما پيش‌بيني نمي‌كرديم و‬ ‫همين مساله به زيان مردم تمام شد و تورمي‌را به‌وجود‬ ‫آورد كه آثار شيرين هدفمندي يارانه‌ها را تحت‌الشعاع‬ ‫قرار داد‪ ،‬اما مس��ئوالن دولتي هنوز نمي‌خواهند قبول‬ ‫كنند نحوه اجرا اين مش��كالت را پديد آورد‪ .‬ايرادات‬ ‫اج��را را به عوامل ديگ��ري همچون تبان��ي داخلي و‬ ‫خارجي نسبت مي‌دهند‪ ،‬اينها حكايت از اين مي‌كند كه‬ ‫دولت حاضر نيست هزينه تصميمات خود را بپردازد‪.‬‬ ‫اگر اش��كالي در اجراي قانون داش��ته و آثار ناگواري‬ ‫را متوجه جامعه كرده بايد بگويند ما اش��تباه مي‌كنيم‪.‬‬ ‫من سال ‪ 84‬كه بودجه ‪ 85‬را بررسي مي‌كرديم به‌طور‬ ‫قاطع گفتم كه اين بودجه تورمي‌است‪ .‬رئيس‌جمهور‬ ‫در يكي از نطق‌ه��اي خودش گفت ك��ه بودجه تورم‬ ‫ندارد‪ .‬مخاطب ايشان كل ملت است و سخن ايشان را‬ ‫كل مردم گوش مي‌دهند‪ ،‬اما نفوذ كالم مصباحي مقدم‬ ‫كه اين قدر نيست‪ ،‬ايشان رسما گفت كه بودجه تورم‬ ‫ندارم‪ ،‬اما شش ماه بعد تورم بودجه خود را نشان داد‪،‬‬ ‫بعد هم آقاي احمدي‌نژاد نيامدند در اين‌باره توضيح‬ ‫دهند‪ .‬معتقدم بنا بر پذيرش اش��تباهات نيس��ت مثال‬ ‫سال گذش��ته حجم بااليي نقدينگي به جامعه تزريق‬ ‫ش��د به‌طوري كه آثار تورمي‌اش اين طرف سال قابل‬ ‫مشاهده است‪ .‬مي‌گويند ربطي به هدفمندي يارانه‌ها‬ ‫ندارد‪ ،‬ناشي از نوسانات نرخ ارز است كه آن هم جاي‬ ‫سوال دارد كه چرا آقاي احمدي‌نژاد دست روي دست‬ ‫گذاشت و به مدت سه هفته مصوبه شوراي پول و اعتبار‬ ‫را امضا نكرد تا دس��ت بانك‌ها براي جذب نقدينگي‬ ‫مردم باز شود و اين آثار ناگوار به مردم تحميل نشود و‬ ‫صداي آنها از گراني‌ها در نيايد‪.‬‬ ‫در زمان اختالف‌‌ها‪ ،‬آيا آقاي الريجاني سعي كرد‬ ‫طوري مديريت كند كه مجلس هشتم با رويكرد‬ ‫تعاملي از مسائل حساس عبور كند تا كمترين‬ ‫تنش ميان دولت و نهاد قانونگذاري به‌وجود آيد؟‬ ‫‪ l‬اولين تعامل در مجلس با آقاي احمدي‌نژاد بعد‬ ‫ازانتخاباترياست‌جمهوريدهمدرانتخابوزرايشبود‪.‬‬ ‫بدو ‌نترديد‪ 9،8‬نفروزيرانپيشنهاديازنظرمجلسبودند‬ ‫ونمايندگانقبولنمي‌كردندكهبهآنهاراياعتماددهند‪،‬اما‬ ‫اشارتيازسويمقاممعظمرهبريكهجنبهارشاديداشت‬ ‫موجب ش��د فقط س��ه وزير راي نياورد‪ ،‬يكي از اين وزرا‬ ‫خانمي‌بودكهدرانتخاباتمجلسنهمنيزازسويشوراي‬ ‫نگهبانبراينمايندگيمجلستاييدصالحيتنشدتاچه‬ ‫رسدبهاينكهدرجايگاهوزارتبنشيندچونهيچ‌گونهسابقه‬ ‫مديريتيهمنداشت‪.‬اينتعاملبسيارباالييبودكهمجلس‬ ‫درآغازرياست‌جمهوريآقاياحمدي‌نژادازخودنشانداد‪.‬‬ ‫مسالهديگرهدفمندييارانه‌هابود؛مجلسدستدولتراتا‬ ‫آنجاكهامكانداشتبازگذاشت‪.‬كميسيونتحولاقتصادي‬ ‫قيمتحامل‌هايانرژيوآبوخدماتراباجزئياتكامل‬ ‫برايمرحلهنخستمشخصكرد‪،‬امارئيس‌جمهورگفت‬ ‫اگرمردمقيمت‌هاراجلو‌تربدانندشايدذخيره‌سازيكنندكه‬ ‫موجبمصيبتبرايخانواده‌هاشود‪.‬باايناستداللمجلس‬ ‫ازجدولطراحيشدهچشم‌پوشيكرد‪،‬البتهرئيس‌جمهور‬ ‫وعده داد كه به همان جدول عمل كند اما اين‌گونه نش��د‪.‬‬ ‫موضوع بعدي‪ ،‬مجلس جلسات مشترك را بين دولت و‬ ‫مجلس شروع كرد اما وقتي نوبت به دولت رسيد اين كار‬ ‫ل قوا‬ ‫متوقف شد‪ ،‬در صورتي كه اگر ادامه پيدا مي‌كرد تعام ‌‬ ‫بيشترمي‌شدامايكحالتقهربيندولتومجلسازناحيه‬ ‫دولت رخ داد‪ .‬اين نشان مي‌دهد كه ما با يك پديده خاص‬ ‫مواجه هستيم‪.‬‬ ‫برخي مي‌گويند آقاي حداد‌عادل به دليل قرابتي‬ ‫كه با برخي چهره‌هاي اصولگرا دارند از جمله‬ ‫آقايان زاكاني‪ ،‬احمد توكلي و نادران مي‌تواند‬ ‫در صورت رياست بر مجلس نهم‪ ،‬نقد اين طيف‬ ‫را در قبال دولت به‌ويژه رئيس‌جمهور تلطيف‌تر‬ ‫كند‪ ،‬در صورتي كه آقاي الريجاني كمتر از اين‬ ‫پتانسيل برخوردار است‪ .‬چنين تحليلي را قبول‬ ‫داريد؟‬ ‫‪ l‬من اين تحلي��ل را نفي نمي‌كنم چ��ون زبان‬ ‫دكتر حداد يك زبان ادبي اس��ت‪ ،‬بعيد نمي‌دانم ايشان را‬ ‫نماينده طيفي بدانم كه بتواند فض��اي ديدگاه‌هاي آنها را‬ ‫تلطيفكند‪،‬اماايننمي‌توانديكمشيدائمي‌درمجلسو‬ ‫رياستمجلسنسبتبهمناسباتبيندوقوهباشد‪.‬گاهي‬ ‫بايد شاهد موضع قوي قاطع باشيم كه نمايندگان را راضي‬ ‫كندچوننمايندگانبهاينراضينمي‌شوندكهمجلسدر‬ ‫موضعضعفقراربگيرد‪.‬‬ ‫اصال معتقد نيستم كه دولت و مجلس شاخ به شاخ‬ ‫شوند اين براي كش��ور ما تنش‌زاس��ت‪ .‬ما بايد جايگاه‬ ‫بين‌المللي خود را ببينيم و آثار خارج��ي و آثار رواني كه‬ ‫به جامعه مترتب مي‌كند را مدنظر قرار دهيم‪ ،‬ولي معنا و‬ ‫مفهومشايننيستكهيكحالتانفعالپديدبيايدياآنكه‬ ‫طرف اين نرمش را ضعف تلقي كند و به نحوي بخواهد‬ ‫خودش را ب��ر مجلس تحميل كن��د‪ ،‬از آن جهت رئيس‬ ‫مجلس با رعايت همه جهات اخالقي و همه ابعاد سياسي‬ ‫بايد موضع قوي و مناسبي بگيرد‪g.‬‬ ‫‪37‬‬
‫مجله خبري‬ ‫‪ 1‬نامه‌هاي پرحاشيه‬ ‫دولت و مجلس‬ ‫سياست‬ ‫سعيد مرتضوي در سازمان تامين اجتماعي ماندگار‬ ‫شده است‪ .‬اگر تا چندي پيش گمانه‌هايي همچنان وجود‬ ‫داشت كه او رغبتي براي ماندن در اين پست ندارد‪ ،‬حاال اما‬ ‫با سخنان جديد او نامه تازه‌اش و حتي حكم‌هايي كه براي‬ ‫برخي افراد صادر كرده ديگر كامال مي‌توان يقين داشت كه‬ ‫او ذره‌اي ميل به رفتن ندارد‪.‬‬ ‫در جديدترين تحول‪ ،‬او در نامه‌اي نوش��ته اس��ت‪:‬‬ ‫«خداوند س��بحان را ش��اهد مي‌گيرم ك��ه چنين لفظي‬ ‫(قول‌شرف)رانهدرجلسهباجنابآقايحداد‌عادلونهدر‬ ‫جلسهباآقايتوكليبه‌كارنبرده‌ام‪.‬لفظ«قولشرف»ساخته‬ ‫و پرداخته آقاي توكلي است كه از ايشان در اين خصوص‬ ‫شكايتكرده‌امودرخواستدارمنوارموردادعايخودشان‬ ‫را براي اطالع عموم ارائه نمايند و متاس��فانه اين دروغ و‬ ‫انتسابناروامورداستقبالرسانه‌هايبيگانهومعاندينيقرار‬ ‫گرفتهكهاز«شرف»و«شرافتانساني»بويينبرده‌اندوتنها‬ ‫اين الفاظ را براي تخريب رقيبان مي‌پسندند و از محتواي‬ ‫آن بي‌خبرند و با درست قلمداد كردن دروغ «قول شرف»‬ ‫ساختهآقايتوكلي‪،‬در‌صددندباايرادتهمتوافتراوانتساب‬ ‫مطالب كذببه اهداف شوم انتقام‌جويانهخودبرسند و در‬ ‫حالي كه اين مفاهيم ارزشي را در هر بيان و مصاحبه زير پا‬ ‫نهاده‌اندواساسابهصداقتوشرافتاعتقاديندارند‪،‬اينك‬ ‫آنرامستمسكجنگتبليغاتيخودقرارداده‌اند‪».‬‬ ‫مرتضويالبتهادامهدادهاست‪«:‬تنهاقوليكهمنداده‌ام‌‌‬ ‫همانروزنيزبهآنعملكردموآناعالمآمادگيبراياستعفا‬ ‫بودهوالغير‪».‬حاالتمامحرفسعيدمرتضويايناستكه‬ ‫هيچقوليبرايرفتنندادهاست‪.‬دراينميانپسازنگارش‬ ‫نامهاوهمهنگاه‌هابهغالمعليحداد‌عادلدوختهشد‪.‬چراكه‬ ‫دربخشيازنامهسعيدمرتضوينوشتهشدهاست‪«:‬جناب‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪38‬‬ ‫آقاي حدادعادل نيز در ازاي اين اعالم آمادگي براي استعفا‬ ‫چندين قول به من دادند كه در اين متن قابل ذكر نيست و‬ ‫در آخرين جلسه مشترك نيز فرمودند پيگير آن هستم و‬ ‫با‌وجود تالش آقاي حدادعادل هيچ يك از آنها تا به حال‬ ‫عملينشدهاست‪».‬‬ ‫حرف و حديث‌ها آنقدر باال گرفت كه حدادعادل‬ ‫‌ترجيح داد نامه‌اي در پاسخ به قاضي مرتضوي بنويسد؛‬ ‫نامه‌ايكهدرآنبههمهحواشينامهمرتضويپرداختهشد‪.‬‬ ‫اودربخشيازنامه‌اشنوشت‪:‬‬ ‫«حقيقتايناستكهآقايمرتضويدرهمانجلسه‬ ‫ديدار و گفت‌وگوي بنده و آقاي زاكاني با ايشان در تاريخ‬ ‫‪،91/1/26‬بعدازآنكهپيشنهادبندهراپذيرفتندوقولدادندكه‬ ‫استعفاكنندومتناستعفايخودراهمنوشتند‪،‬بهبندهگفتند‬ ‫حال كه من تصميم به استعفا گرفته‌ام مايلم به قوه‌قضائيه‬ ‫برگردم و چون در حال حاضر در حالت «تعليق» قرار دارم‪،‬‬ ‫مايلمهرچهزودترمحاكمهشوموازحالتعليقوبالتكليفي‬ ‫خارجشوموبتوانمبعدازصدورحكمدادگاه‪،‬بهقوه‌قضائيه‬ ‫بازگردم‪.‬اينجانببهايشانقولدادمكهبراي تامينمقصود‬ ‫ايشان كه تسريع در رسيدگي و محاكمه بود‪ ،‬اقدام كنم و‬ ‫متعاقب آن جلسه تقاضاي ايشان را كه معقول و منطقي‬ ‫مي‌دانستمبهاطالعرياستمحترمق ‌وه‌قضائيهرساندم‪».‬‬ ‫حداد‌عادلدربارهقولشرفهمكهحاالهمهمباحث‬ ‫حولآنمي‌چرخدنيزنوشتهاست‪:‬‬ ‫«آقايمرتضوياظهارداشته‌اندكهلفظ«قولشرف»را‬ ‫نهدرجلسه‌ايكهبامنداشته‌اندونهدرجلسه‌ايكهباآقاي‬ ‫توكليداشته‌اندبه‌كارنبرده‌اند‪.‬بديهياستكههرقولي«قول‬ ‫شرف»است‪،‬چهكلمه«شرف»به‌دنبالقولبيايدوچهنيايد‪.‬‬ ‫آنچهمسلماستاينكهآقايمرتضويباقبولاستدالل‌هاي‬ ‫اينجانب‪ ،‬قبول كردند كه استعفا كنند و قول دادند كه به هر‬ ‫صورتاستعفاكنندودرهمانجلسهكهآقاي‌زاكانيهمدر‬ ‫آنحضورداشتند‪،‬متناستعفايخودرانوشتندوبهرويت‬ ‫بنده و آقاي زاكاني رساندند‪ .‬آقاي مرتضوي در صحبت‬ ‫با اينجانب‪ ،‬استعفاي خود را منوط و مشروط به موافقت‬ ‫وزير كار و رئيس‌جمهور محترم نكردند‪ ».‬حاال دو ماه پس‬ ‫از تمام حرف و حديث‌ها وزير كار كه در آستانه استيضاح‬ ‫بود مي‌گويد‪« :‬آقاي مرتضوي به‌طور طبيعي در حال انجام‬ ‫كار خودشان هستند‪ .‬بايد ديد آيا مجلس نهم كار خود را با‬ ‫استيضاحيكوزيرآغازخواهدكرد؟»‪g‬‬ ‫‪ 2‬سفر صدم‬ ‫‪ 3‬بازگشت شيخ؟‬ ‫محمود احمدي‌نژاد‪ ،‬رئيس‌جمهوري كشورمان هفته گذشته صدمين سفر از دور‬ ‫سفر‌هاي استاني را به خراس��ان رضوي انجام داد‪ .‬اين س��فر طوالني‌ترين سفر استاني‬ ‫هيات دولت از سال‪ 84‬تاكنون بوده است‪.‬سفراستاني هيات دولت از جمله اقدامات در‬ ‫راستاي تحقق عدالت محوري و رس��يدگي به اقشار مختلف مردم است‪،‬كه هفته پيش‬ ‫با گذشت ‪ 7‬سال از دوره رياست‌جمهوري ايشان به شماره صدرسيد‪ .‬بي‌ترديد رابطه‬ ‫نزديك هيات دولت با مردم در سفر‌هاي استاني نقطه قوت وتقويتي براي تحكيم ريسمان‬ ‫اتحاد حاكميت سياسي و ملت ايران است‪.‬سفرهاي استاني دولت نهم و دهم تا به امروز‬ ‫حواشي بسياري به دنبال داشته است‪ .‬برخي از نمايندگان مجلس به هزينه اين سفرها‬ ‫انتقاد دارند و معتقدند دولت در اين سفرها وعده‌هايي را به مردم مي‌دهد كه خارج از توان‬ ‫اجرايي دولت است و نيز زمان كافي براي اجراي اين تعهدات در اختيار ندارد‪ .‬جداي از‬ ‫ي انتقاداتي كه به اين موضوع وارد مي‌شود‪ ،‬سفر‌هاي استاني نقش غير‌قابل انكاري‬ ‫تمام ‌‬ ‫در تقويت رابطه بين دولت و ملت دارد‪ .‬ش��ايد بتوان با قاطعيت گفت تئوري مديريت‬ ‫جديد و داخلي از مهمترين دستاوردهاي اين دولت است كه يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي‬ ‫آن سفرهاي استاني رئيس‌جمهور است‪.‬‬ ‫ثمره‌هاشمي‪ ،‬مش��اور رئيس‌جمهور در خصوص سفرهاي اس��تاني اين باور را‬ ‫دارد كه نمي‌توان به سفرهاي استاني نمره ‪ 100‬داد اما در زماني كه كار با گذشته مقايسه‬ ‫مي‌شود دور چهارم س��فرها نس��بت به قبل ارتقاي قابل توجهي داش��ته است چرا‌كه‬ ‫نظارت‌ها دقيق‌تر و پيگيري‌ها رش��د غير‌قابل انكاري پيدا كرده است‪ .‬بسياري از افراد‬ ‫هيات دولت از جمله ثمره‌هاش��مي مس��كن مهر را بيرون آمده از دل سفرهاي استاني‬ ‫مي‌دانند و معتقدند اين طرح موفق عمراني بدون انجام س��فرهاي استاني هرگز توفيق‬ ‫نمي‌يافت و به بهره برداري نمي‌رسيد‪.‬شخص رئيس‌جمهور هدف سفرهاي استاني را‬ ‫گره‌گشايي براي زندگي مردم مي‌داند‪g .‬‬ ‫علي‌اكبر ناطق‌نوري؛ او كه پس از رياس��ت مجلس پنجم‪ ،‬قصد داش��ت به جاي‬ ‫اكبر هاشمي‌رفسنجاني وارد ساختمان پاستور شود‪ ،‬نتوانست در رقابت با نامزد رقيب‬ ‫يعني سيد‌محمد خاتمي‌توفيق يابد و نماينده طيف اصالح‌طلب به جاي او به رياست‬ ‫قوه‌مجريه رسيد‪ .‬پس از هشت سال از اين ماجرا او بر آن شد تا بار ديگر بر عرصه سياسي‬ ‫كشور تاثير‌گذار باشد‪ .‬اين بار اما نه در قالب يك كانديدا بلكه در قالب تعيين‌‌كننده نامزد‬ ‫اصولگرايان براي بازپس گرفتن كرسي رياست‌جمهوري از اصالح‌طلبان‪.‬‬ ‫او طيف‌هاي زيادي از اصولگرايان را در تش��كلي با عنوان شوراي هماهنگي در‬ ‫كنار هم جمع كرد و برصدر اين شورا نشست‪ .‬وي نامزدهاي اصولگرا را دعوت كرد تا‬ ‫يكي از آنها برگزيده شده و راهي رقابت رئيس‌جمهوري نهم شود‪ .‬اين شورا اما فرجامي‬ ‫‌نداش��ت و محمود احمدي‌نژاد به جاي نامزد منتخب اين شورا توانست آراي مردم را‬ ‫كس��ب كند‪.‬از آن زمان تاكنون علي‌اكبر ناطق‌نوري‌ ترجيح داد تا به صورت رسمي در‬ ‫عرصه قدرت سياسي تاثيرگذار نباشد و به تعبيري وارد بازنشستگي سياسي شد‪.‬‬ ‫او اگرچه در تمام سال‌هاي دوره اول رياست‌جمهوري محمود احمدي‌نژاد سكوت‬ ‫پيشه كرده بود‪ ،‬كمتر در محافل سياسي ديده مي‌ش��د‪ ،‬اما از جمله كساني بود كه در آن‬ ‫مناظره جنجالي انتخابات رياست‌جمهوري اتهاماتي به برخي اعضاي خانواده‌اش وارد‬ ‫شد‪ .‬در جديدترين اتفاق وي هفته گذشته درگفت‌وگويي تاكيد مي‌كند كه زندگي‌اش‬ ‫روشن است و نيازي به پاسخگويي به كسي در خصوص اتهامات بدخواهان نمي‌بيند‪.‬‬ ‫در اين گفت‌وگو ناطق‌نوري تاكيد مي‌كند كه فعال است و تنها دايره اين فعاليت‌ها را‬ ‫تغيير داده و دايره فعلي را داراي بركات بيشتري از دايره قبلي مي‌داند كه رياست مجلس و‬ ‫ريش‌سفيدي اردوگاه اصولگرايان در آن تعريف شده بود‪ .‬ناطق‌نوري اين روزها نه خود را‬ ‫اصولگرا مي‌داند و نه اصالح‌طلب‪ ،‬با قاطعيت بيان مي‌كند كه نه سكوت پيشه كرده و نه انزوا‬ ‫را انتخاب‪g.‬‬
‫‪ 4‬تصميم جديد اصالح‌طلبان؟‬ ‫احزاب‬ ‫اگر تا پيش از انتخابات مجلس نهم‌ترديد‌هايي در م��ورد تمايل اصالح‌طلبان براي‬ ‫بازگشت به عرصه قدرت رسمي وجود داشت‪ ،‬حاال پس از شركت خاتمي‌در انتخابات‬ ‫اس��فند‌ماه و برخي مواضع او و ديگر اصالح‌طلبان هيچ شكي براي تالش همه‌جانبه آنها‬ ‫وجود ندارد‪.‬‬ ‫نكته مهم اما اين است كه آنها با كدام گزينه و چگونه پاي به ميدان رقابت انتخاباتي‬ ‫رياست‌جمهوري يازدهم خواهند گذاشت؛ با گزينه‌اي حداقلي و صرفا براي حضور در‬ ‫انتخابات بدون هرگونه اميد براي حضور مجدد در پاستور يا با گزينه‌اي حداكثري به منظور‬ ‫يافتن راهي براي تكيه زدن بر كرسي برجاي مانده از محمود احمدي‌نژاد‪.‬‬ ‫پيش از اين و در آغاز سال جاري «عبداهلل نوري»‪« ،‬محمدرضا عارف»‪« ،،‬كمال خرازي»‬ ‫و «اسحاق جهانگيري» نامشان در رسانه‌ها و محافل سياسي به عنوان كانديداها و افراد مطرح‬ ‫اصالح‌طلبان براي حضور در انتخابات مطرح شده بود؛ جمعي كه البته جنس‌شان با يكديگر‬ ‫تفاوت‌هاي زيادي داشت؛ افرادي از ميانه‌روها و راديكال‌ها‪.‬‬ ‫در هفته گذشته اما اخباري در رسانه‌ها و محافل سياسي مطرح شد كه حكايت از قطعي‬ ‫شدن اجماع بر اسحاق جهانگيري داشت‪.‬‬ ‫بر مبناي اين خبر‪ ،‬كارگزاران سازندگي با حمايت از جهانگيري رايزني‌ها براي راضي‬ ‫كردن ساير اصالح‌طلبان را آغاز خواهند كرد‪.‬‬ ‫اين خبر بالفاصله با واكنش اعضاي كارگزاران مواجه شد‪ .‬در مهمترين واكنش محمد‬ ‫هاشمي گفت‪« :‬حزب كارگزاران از سال‪ 88‬تاكنون هيچ جلسه رسمي نداشته و من نمي‌دانم‬ ‫اخباري مانند حمايت اين حزب از نامزدي اسحاق جهانگيري از كجا و چگونه منتشر شده‬ ‫ي در عين حال حاضر نشد اين خبر را تكذيب كند‪.‬‬ ‫است‪ ».‬هاشم ‌‬ ‫اما مرتضي سجاديان‪ ،‬ديگر عضو شوراي مركزي حزب كارگزاران با تكذيب خبر‬ ‫انتخاب اسحاق جهانگيري به عنوان گزينه كارگزاران براي انتخابات رياست‌جمهوري گفته‬ ‫است‪« :‬قطعا كارگزاران نيز مانند ديگر گروه‌هاي سياسي براي انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫برنامه دارد‪ ،‬اما هنوز هيچ فرد خاصي براي انتخابات مشخص نشده است‪».‬‬ ‫او البته در مورد محوريت ش��وراي هماهنگ��ي جبهه اصالحات ب��راي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري نيز گفته است‪« :‬در حال حاضر تشكلي كه بخواهد اصالح‌طلبان را زير‬ ‫يك چتر واحد جمع كند وجود ندارد و بسترسازي براي حضور اين جريان در انتخابات نيز‬ ‫بيش از مطرح كردن گزينه براي رياست‌جمهوري در اولويت است‪».‬‬ ‫حاال بايد منتظر ماند و ديد كه آيا اصالح‌طلبان مي‌توانند در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫آينده بر سر يك كانديدا به وحدت برسند يا مانند دو انتخابات پيشين با چند كانديدا وارد‬ ‫رقابت مي‌شوند‪g.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ 5‬آينده سياسي «احمدي‌نژاد»‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫يادداشت‬ ‫امير محبيان‬ ‫درب��اره جايگاه سياس��ي آق��اي احمدي‌نژاد پس‬ ‫از رياس��ت‌جمهوري دهم چند س��ناريو وج��ود دارد؛‬ ‫يكي اينكه ايشان به‌عنوان فردي كه قبال رئيس‌جمهور‬ ‫بوده در يك سمت رس��مي و قانوني نظير عضويت در‬ ‫مجمع‌تشخيصمصلحتنظامقراربگيردوفعاليتيفراتر‬ ‫از آن نداشته باشد‪.‬‬ ‫دوم اينك��ه ايش��ان به‌عنوان رهبر ي��ك حزب يا‬ ‫جريان سياسي وارد صحنه شود و يك تيم متشكلي را‬ ‫به‌عنوان يك حزب براي خود فراهم كند و تالش كند‬ ‫در انتخابات رياس��ت‌جمهوري آينده يا مجالس آتي‬ ‫نقش‌داشته باشد‪.‬‬ ‫سوم اينكه ايشان به‌عنوان فردي كه در سال‌هاي آخر‬ ‫رياست‌جمهوري خود با تنش‌هايي روبه‌رو بوده در يك‬ ‫موضعمخالف‪،‬درجايگاهيقراربگيردكهوجهيازانتقاد‬ ‫را دارد و موضع اپوزيسيوني داخل نظام است‪.‬‬ ‫چه��ارم اينك��ه ايش��ان بع��د از انتخاب��ات‬ ‫رياست‌جمهوري عزلت سياس��ي اتخاذ كند و ديگر در‬ ‫صحنهسياستحضورنداشتهباشد‪.‬‬ ‫پنجم اينكه ايشان به‌ظاهر در صحنه سياسي نباشد‬ ‫و در حاش��يه قرار بگيرد‪ ،‬اما هداي��ت نامرئي بعضي از‬ ‫جريان‌هاي هوادار خود را بر‌عهده بگيرد‪.‬‬ ‫تمامي‌اين موارد سناريوهاي محتمل عقلي است كه‬ ‫ممكن است ايشان پيش بگيرد‪ ،‬اما در ميان اينها با‌توجه به‬ ‫شخصيت آقاي احمدي‌نژاد‪ ،‬اينكه ايشان كال از صحنه‬ ‫كنار رود يا اينكه يك فرد حاشيه‌اي شود محتمل نيست‬ ‫و اين احتمال قوي‌تر است كه ايشان همچنان در صحنه‬ ‫سياسي باقي‌بماند يا تيم متشكل سياسي به‌صورت يك‬ ‫حزبتشكيلدهدويادريكموقعيتينظيرآقايهاشمي‬ ‫درجايگاهيقانونيقراربگيردوتاثيراتغيرمستقيمخود‬ ‫در عرصه سياست كشور را داشته باشد‪.‬برخي مي‌گويند‬ ‫ممكن است ايشان بخواهد به شهرداري بازگردد‪.‬‬ ‫من معتقدم براي كس��ي كه به رياس��ت‌جمهوري‬ ‫رسيده‪ ،‬بازگشت به شهرداري يك افت تلقي مي‌شود و‬ ‫با‌روحيه‌اي كه من از آقاي احمدي‌نژاد مي‌شناسم احتمال‬ ‫اين گزينه را زياد نمي‌دانم‪.‬‬ ‫درباره احتمال اجراي سناريوي پوتين– مدودف‪،‬‬ ‫توس��ط احمدي‌نژاد هم بايد بگويم كه احمدي‌نژاد در‬ ‫اين چارچوب عمل نكرد‪ .‬يعني اين برداشت مي‌شد كه‬ ‫ايشان شخصي را به‌عنوان كانديداي رياست‌جمهوري‬ ‫آينده معرفي كند و خود هدايت پش��ت‌‌پرده را داش��ته‬ ‫باشد و س��پس در دوره بعد جا‌به‌جا ش��وند‪ .‬چون ما در‬ ‫ايران پس��ت نخس��ت‌وزيري نداريم كه اين س��ناريو‬ ‫دقيقا همانن��د آنچه در روس��يه اعم��ال ش��د در ايران‬ ‫اجرا شود‪.‬‬ ‫احتمال ديگر هم اين است كه ايشان به عنوان يك‬ ‫چهره فعال تاثيرگذار در حوزه سياس��ت (نه به ش��كل‬ ‫رسمي) حضور داشته باشد و به‌عنوان يك چهره جنجالي‬ ‫يمقداريبهحاشيه‌هايخارجي‬ ‫همچنانباقي‌بماند‪.‬خاتم ‌‬ ‫و دور نظام نزديك شد و احمدي‌نژاد شايد نخواهد چنين‬ ‫نقشي را بازي كند و بيشتر به‌عنوان يك اپوزيسيون داخل‬ ‫نظام موضع انتقادي داشته باشد‪g.‬‬ ‫‪39‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫شرق در برابر غرب‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫پوتين جديد‬ ‫‪1‬‬ ‫آيا به دوران جنگ سرد بازمي‌گرديم؟‬ ‫والديمير پوتين ت��اب دوري از كرملين را ندارد و‬ ‫پس از گذشت چهار س��ال بازهم با انتصاب در پست‬ ‫رياست‌جمهوري براي چهار سال ديگر وارد اين كاخ‬ ‫شد تا در پيدا و پنهان سياست روسيه حرف نخست را‬ ‫بزند‪ .‬البته بركسي پوشيده نيست كه طي دوره گذشته كه‬ ‫مدودف رئيس‌جمهوري اين كشور بود‪ ،‬بازهم تمامي‌‬ ‫تصميمات زير نظر اين سياستمدار نام‌آشنا بوده است‪.‬‬ ‫ش��ايد بتوان ادعا كرد كه مهم‌ترين تاثير انتخاب مجدد‬ ‫پوتي��ن‪ ،‬در صحنه‌نظام بين‌الملل و سياس��ت خارجي‬ ‫اين كش��ور تجلي خواهد يافت‪ .‬چراكه وي همواره در‬ ‫پي آن بوده كه روسيه را به كشوري قدرتمند در صحنه‬ ‫نظام بين‌الملل تبديل نمايد و همين امر باعث مي‌ش��ود‬ ‫منافع ملي اين كشور در تالقي با منافع ديگر قدرت‌ها از‬ ‫جمله آمريكا قرار گيرد‪ .‬با انتخاب مجدد پوتين به‌عنوان‬ ‫رئيس‌جمهوري روس��يه‪ ،‬به نظر مي‌رسد كه سياست‬ ‫‌خارجي اين كشور را با توجه به فضاي بين‌المللي جديد‬ ‫و تحوالت رخ داده‪ ،‬بايستي تلفيقي از اصول گذشته و‬ ‫رويكردهاي جديد تلقي كرد‪.‬‬ ‫اين��ك پوتي��ن ب��ه تبعي��ت از گفتم��ان امنيتي‬ ‫اوراس��ياگرايي معتقد است كه روس��يه «منافع دائمي‬ ‫‌دارد ولي دوستان و دش��منان دائمي‌ندارد»‪ .‬بر اين مبنا‪،‬‬ ‫‪40‬‬ ‫پوتين اهداف كوتاه‌مدت خ��ود را ناظر بر نظارت موثر‬ ‫بر فضاي شوروي سابق‪ ،‬ممانعت از گسترش نفوذ مراكز‬ ‫ديگر قدرت از قبيل آمريكا به اين فضا متمركز كرده كه‬ ‫اين رويكرد در طرح «اتحاديه اوراسيايي» پوتين تبلور‬ ‫يافته است‪ .‬همچنين‪ ،‬پوتين در سياست خارجي خود‬ ‫تالش مي‌كند تا مفهوم چندجانبه‌گراي��ي را در ادبيات‬ ‫راهبردي بين‌المللي تقويت نمايد‪ .‬چرا كه در يك فضاي‬ ‫چندجانبه‌گرا فرصت براي نقش‌آفريني روسيه بيش از‬ ‫گذشته خواهد شد‪ .‬به‌طوركلي پوتين‪ ،‬نظام بين‌الملل را‬ ‫نظاميچندقطبيتلقيمي‏كند‪.‬‬ ‫اين تلقي بر عواملي چون جهاني ش��دن‪ ،‬افزايش‬ ‫تعداد بازيگران‪ ،‬افزايش قدرت عمل اتحاديه اروپا‪ ،‬چين‪،‬‬ ‫ژاپن و هند در عرصه‏هاي اقتصادي‪ ،‬مالي و تجاري مبتني‬ ‫است‪ .‬ازاين‏رو‪ ،‬روسيه متمايل به همكاري و هماهنگي‬ ‫با همه قدرت‏ها بدون توجه به موقعيت مكاني آنهاست‪.‬‬ ‫در شرايط فعلي احتماال روسيه با نگاهي واقع‌گرايانه در‬ ‫برابر غرب صف خواهد كش��يد و به‌عنوان يك بازيگر‬ ‫قدرتمند در عرصه سياست بين‌الملل عمل مي‌كند‪ .‬چرا‬ ‫كه نه غرب مي‌تواند روسيه را ناديده بگيرد و نه روسيه‬ ‫روابط خود را با غرب خدشه‌دار خواهد ساخت‪ .‬در حال‬ ‫حاضر برخي چالش‌ها و اختالف‌نظرها ميان روسيه و‬ ‫غرب به‌خصوص آمريكا بسيار پررنگ به نظر مي‌رسد؛‬ ‫چالش‌هايي همچون سامانه دفاع موشكي‪ ،‬بحث دخالت‬ ‫در سوريه و همچنين مساله ليبي‪ .‬با‌وجودي كه در زمان‬ ‫مدودف‪ -‬اوباما به نوعي روابط دو كش��ور بازتعريف‬ ‫ش��د‪ ،‬اما در همان دوران هم شاهد برخي فرازوفرودها‬ ‫بوديم‪ .‬گويي اين فراز‌و‌فرود در روابط دو كشور روندي‬ ‫تكرار شونده است و با انتخاب مجدد پوتين اين احتمال‬ ‫ش��دت گرفته كه سياس��ت باز‌تعريف روابط بايد كنار‬ ‫گذاشته شود‪.‬‬ ‫پوتين از هم‌اكنون اعالم كرده كه با طرح سپر دفاع‬ ‫موشكي و يكجانبه‌گرايي آمريكا مقابله خواهد كرد‪ .‬در‬ ‫مورد پرونده هسته‌اي ايران هم او بر حمايت از گفت‌وگو‬ ‫و حل مس��المت‌آميز موضوع ايران تاكيد كرده اس��ت‪.‬‬ ‫همچنين در ماه‌هاي گذشته‪ ،‬به‌ويژه درباره مساله سوريه‪،‬‬ ‫تنش‌ها در روابط مس��كو با آمريكا افزايش يافته است‪.‬‬ ‫مقام‌هاي روسيه‪ ،‬در مورد مساله سوريه اعالم كرده‌اند كه‬ ‫به هيچ عنوان كوتاه نخواهند آمد؛ اين مساله با روي كار‬ ‫آمدن پوتين شدت بيشتري هم خواهد گرفت‪ .‬روسيه به‬ ‫هيچ عنوان عالقه‌مند نيست پايگاهي كه در سوريه دارد‬ ‫را از دست بدهد‪.‬‬ ‫اين درحالي اس��ت كه پيام تبريك اوباما به پوتين‬ ‫زماني فرستاده شد كه شش روز از انتخاب پوتين به‌عنوان‬ ‫رئيس‌جمهور منتخب روسيه گذشته بود‪ .‬اين قضيه نشانه‌‬ ‫نگران‌كننده‌اي در رابطه روسيه و آمريكاست‪ .‬همچنين‬ ‫پوتين نيز اعالم كرد براي شركت در اجالس گروه هشت‬ ‫نمي‌تواند حاضر ش��ود و به جاي وي م��دودف به اين‬ ‫اجالس كه در كمپ‌ديويد برگزار مي‌شود‪ ،‬خواهد رفت‪.‬‬ ‫در اين شرايط احتماال روسيه و آمريكا يك سياست‬
‫بازگشت به ‪2005‬‬ ‫ن چالش‌هاي رئيس‌جمهور روسيه در سياست خارجي‬ ‫مهم‌تري ‌‬ ‫جهانگير كرمي‪ /‬كارشناس مسائل روسيه‬ ‫‪2‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫رقابتي را در قبال هم در پيش خواهند گرفت و روابطي‬ ‫مملو از رقابت و س��تيز سياس��ي و تنش‌هاي متعدد در‬ ‫انتظارش��ان خواهد ب��ود‪ .‬برخي معتقدند ك��ه رويكرد‬ ‫ضدآمريكايي پوتين در آينده نيز ادامه خواهد داشت و‬ ‫رابطه پوتين با آمريكا در دوران اوباما نيز مطمئنا از سطحي‬ ‫نزديك و صميميت چشمگير بهره‌مند نخواهد بود‪.‬‬ ‫همچنين مساله مهم ديگر در اين زمينه اين است‬ ‫كه بازگش��ت پوتين به قدرت در روسيه تنها عامل مهم‬ ‫در چگونگي آينده روابط بين اين دو كشور نيست‪ ،‬بلكه‬ ‫انتخابات پيش‌رو در آمريكا و امكان به‌قدرت رس��يدن‬ ‫نامزد جمهوريخواهان در آمريكا نيز تاثير بس��ياري بر‬ ‫چگونگي تعامل بين اين دو كش��ور خواهد گذاشت‪.‬‬ ‫پس اكنون ب��راي صحب��ت پيرامون روابط روس��يه و‬ ‫آمريكا زود اس��ت‪ ،‬ولي آنچه كامال مشخص است اين‬ ‫است كه پوتين در سومين دوره رياست‌جمهوري‌اش‬ ‫اوراس��يايي‌گرايي‌اش را بيش از پي��ش متبلور خواهد‬ ‫س��اخت‪ .‬همچني��ن وي ب��ا حض��ور پررنگ‌ت��ر در‬ ‫اتحاديه بريكس سعي دارد نقش بس��زايي در مقابله با‬ ‫يكجانبه‌گرايي آمريكا ايفا كند‪ .‬اتحاد ميان كش��ورهاي‬ ‫روسيه‪ ،‬آفريقاي‌جنوبي‪ ،‬چين‪ ،‬هند و برزيل يكي از موارد‬ ‫مورد‌نظررئيس‌جمهوريروسيهاستوكشورهايعضو‬ ‫اين اتحاديه مي‌خواهند با يكجانبه‌گرايي آمريكا و غرب‬ ‫مقابله كنند‪ .‬در نهايت اكنون كه دو سياستمدار برجسته‬ ‫روس يعني مدودف و پوتين مجددا جاي‌شان را با هم‬ ‫عوض كرده‌اند‪ ،‬نبايد انتظار داشت كه در سياست‌هاي‬ ‫روسيه تفاوتي نس��بت به گذش��ته حاصل شود‪ ،‬بلكه‬ ‫احتماال پوتين با جديت بيشتري برخي اهداف را دنبال‬ ‫خواهد كرد‪g .‬‬ ‫والديمير پوتين‪ ،‬سياستمدار برجسته روسي پس از‬ ‫چهار سال دوباره به كاخ كرملين بازگشت و در اين شرايط‬ ‫ي طي چند ماه‬ ‫كه در روسيه شاهد برخي اعتراضات مردم ‌‬ ‫اخيربوديم‪،‬بحثوجدلدررابطهبامهم‌ترينچالش‌هاي‬ ‫پيش روي رئيس‌جمهور روس��يه قوت گرفته است‪ .‬به‬ ‫عقيده من مسائل اقتصادي در اين دوره بارزترين چالش‬ ‫پوتين در عرصه داخلي خواهد بود‪ ،‬چراكه مخالفت‌هاي‬ ‫سياسيكهباآقايپوتينصورتگرفته‪،‬بخشيازآنتوسط‬ ‫احزاب داخل پارلمان اس��ت‪ .‬اين در حالي است كه اين‬ ‫احزاب آنقدر وزني ندارند كه بخواهند مشكالت سياسي‬ ‫برايپوتينايجادكنند‪.‬امابا‌توجهبهحجمفزايندهانتظارات‬ ‫اقتصاديواجتماعيدرروسيه‪،‬مشكالتيكهجامعهروسيه‬ ‫باآنمواجهاستومسائليكههمچنانالينحلماندهمانند‬ ‫استقالل اقتصادي‪ ،‬درآمد س��رانه‪ ،‬وضعيت رفاهي مردم‬ ‫و‪ ...‬مي‌توان گفت عمده مشكل پوتين در زمينه اقتصادي‬ ‫است‪ .‬بنابراين پوتين بايد بتواند به‌گونه‌اي عمل كند كه‬ ‫مخالفانكمتربتوانندروياينزمينه‌هامانوردهند؛درحال‬ ‫حاضر وي نخست در عرصه‌هاي اجتماعي و اقتصادي‬ ‫بامشكل روبه‌روست و در وهله بعد با چالش‌هاي سياسي‬ ‫مواجه است‪.‬‬ ‫در اي��ن مي��ان برخ��ي كارشناس��ان‪ ،‬مخالفت‌ها‬ ‫و اعتراضات در روس��يه را به دلي��ل اقتدارگرايي پوتين‬ ‫مي‌دانند‪ ،‬اما بايد گفت دولت روس��يه ه��م يك دولت‬ ‫دموكراس��ي اس��ت و هم يك دولت اقتدارگراي نسبي‪.‬‬ ‫روسيه را نمي‌توان صرفا يك دولت اقتدارگرا دانست زيرا‬ ‫در اين كشور مظاهر و نمادهاي دموكراسي مانند احزاب‪،‬‬ ‫مطبوعات‪ ،‬رسانه‌ها‪ ،‬افكار عمومي و اعتراض وجود دارد‪،‬‬ ‫اما ساختار دولت و تمركز قدرت به‌گونه‌اي است كه اين‬ ‫دموكراسي را هدايت‌شده مي‌كند؛ به‌عبارتي در روسيه با‬ ‫يك دموكراسي هدايت‌شده روبه‌رو هستيم‪ .‬به اين معنا‬ ‫كه در نهايت اين دولت است كه مي‌تواند روي آرا و افكار‬ ‫عمومي تاثير بگذارد و آن را به س��متي ببرد كه خودش‬ ‫مي‌خواهد‪ .‬اما اين ش��رايط در دوره پوتين به شكل‌هاي‬ ‫مختلفبهچالشطلبيدهمي‌شود‪،‬چونشرايطگذشته‌اي‬ ‫كه سابق بر اين دولت پوتين را قابل تحمل مي‌كرد‪ ،‬تغيير‬ ‫كرده اس��ت‪ .‬به عبارتي وي رئيس‌جمهوري اس��ت كه‬ ‫دوباره به اين پست بازگش��ته و بازگشت مجددش پس‬ ‫از دو دوره رياست‌جمهوري‪ ،‬تاحدودي از طرف برخي‬ ‫احزاب و جريان‌ها با مخالفت مواجه شده و برخي احزاب‬ ‫مخالف اين مساله بودند‪ .‬از طرفي هم به دنبال اعتراضات‬ ‫و تظاهراتي كه صورت گرفت فضاي اجتماعي به سمتي‬ ‫رفته كه مي‌توان از دولت انتقاد و با آن چالش كرد‪ .‬باوجود‬ ‫تمام اين حرف‌ها مي‌توان گفت دولت مقتدر و اقتدارگرا‬ ‫به‌نوعيبافرهنگمردمروسوشرايطاجتماعي‪،‬فرهنگي‬ ‫و جغرافيايي جامع��ه روس نزديكي و ارتباط��ات دارد؛‬ ‫بنابراين مخالفان پوتين نمي‌توانند خيلي وضعيت را به‬ ‫چالشبطلبند‪.‬شايددرشهرهايبزرگتعارضمياندولت‬ ‫ومخالفانبهچشمبيايد‪،‬امادرشهرهايكوچك‌تر‪،‬مناطق‬ ‫روستايي‌تروطبقاتپايين‌تراينمسالهمشكلحاديتلقي‬ ‫نمي‌شود‪.‬بهبيانديگردغدغهدموكراسيدرروسيهدغدغه‬ ‫تمام مردم نيست‪ ،‬بلكه بيشتر دغدغه مردم شهرنشين و‬ ‫تحصيلكرده اس��ت تا طبقات پايين‌تر‪ ،‬حاش��يه‌اي‌تر و‬ ‫روستايي‌تر‪.‬‬ ‫دررابطهبافرمانرياست‌جمهوريروسيهكهپوتيندر‬ ‫پي ورود مجددش به كرملين آن را ايراد كرد‪ ،‬بايد گفت اين‬ ‫فرمانبراياجراياصولسياستخارجياهميتشدراين‬ ‫استكهمعموالدراينكشورپسازقانون‌اساسيوقوانين‬ ‫مصوب مجلس فرمان‌هاي رياس��ت‌جمهوري به لحاظ‬ ‫قانوني از درجه اهميت بااليي برخوردار است‪ ،‬اما آنچه در‬ ‫اينفرمانجلبتوجهمي‌كنديكسريتاكيداتدراجراي‬ ‫برخي اصول سياست خارجي است‪ .‬در حقيقت در اين‬ ‫فرماناصولكليسياستخارجيروسيهكهدرسال‪2010‬‬ ‫تصويبشدخيليتغييرنكردهومي‌توانگفتكهبسياري‬ ‫از مسائل در دوره پيشين پوتين و دوره مدودف نيز مطرح‬ ‫بودهاست‪.‬اماارادهشخصيآقايپوتينبرايدنبالكردنيك‬ ‫سياستمستقلدراينفرمانخيليبهچشممي‌آيد‪.‬درزمان‬ ‫مدودف شاهد برخي تعامالت نزديك‌تر روسيه با غرب‬ ‫به‌ويژهآمريكابوديم‪،‬زيرامدودفدرشرايطيواردكرملين‬ ‫ش��د كه از يك طرف بحران اقتصادي در جهان و روسيه‬ ‫كامالحاكمبودوبحراناوستياوجنگگرجستان‪،‬روسيهرا‬ ‫درگيركردهبودوازطرفديگرباراكاوباما‪،‬رئيس‌جمهوري‬ ‫دموكراتآمريكانيزتقريباهمزمانباويقدرترادردست‬ ‫گرفته بود‪ .‬در اين شرايط اوباما و مدودف تالش كردند تا‬ ‫حدي فضاي تعامالت روسيه و غرب را تعديل كنند‪ .‬اما‬ ‫طييكي‪،‬دوسالاخيربهدنبالتحوالتخاورميانه‪،‬حمله‬ ‫ناتوبهليبي‪،‬فشارهابرسوريه‪،‬عدمتوافقروسيهباناتوبرسر‬ ‫سامانهدفاعموشكيوسياستناتودراستقرارسپرموشكي‬ ‫در روماني و رادارهاي آن در‌تركيه فضاي روابط دو كشور‬ ‫يتندترورقابتي‌ترازپيش‬ ‫دستخوشبرخيتغييراتوكم ‌‬ ‫شده است؛ اين فضا تداعي‌كننده فضاي ميان دو كشور در‬ ‫فاصله سال‌هاي ‪ 2005‬تا ‪ 2007‬است‪ .‬در حوزه سياست‬ ‫خارجيمي‌توانگفتپوتينبادوره‌ايازتعارضورقابت‬ ‫مواجه است و تمام مسائل فقط به روي كار آمدن پوتين كه‬ ‫ارادهاستقاللگرايانهومقابله‌جويانهقوي‌تريدارد‪،‬مربوط‬ ‫نمي‌شود‪.‬بلكهبايدشرايطراطيچندسالاخيربهويژهدر‬ ‫يكسالگذشتهوپسازسقوطدولتليبيدرپيحملهناتو‬ ‫مورد ارزيابي قرار داد‪ .‬بنابراين مي‌توان گفت مساله سامانه‬ ‫دفاعموشكيآمريكا‪،‬فشارهايغرببرسوريهوهمچنين‬ ‫مسالهحملهنظاميناتوبهليبيمستقيمارويسياست‌هاي‬ ‫پوتيندرقبالغربتاثيردارندومنجربهاتخاذسياست‌هاي‬ ‫جدي‌ترازسويويمي‌شوند‪.‬دراينشرايطپوتينفرماني‬ ‫صادركردودرآنبريكسرياصولواولويت‌هايسياست‬ ‫خارجي روسيه تاكيد كرد‪ .‬پس اين اولويت‌ها خيلي تغيير‬ ‫نكرده‌اندبلكهتاكيدپوتينرويبرخيمواردشديدتراست‪.‬‬ ‫از جمله مواردي كه رئيس‌جمهوري روسيه اكنون روي‬ ‫آن تاكيد ويژه دارد همگرايي اوراسيايي است‪ ،‬به ويژه بين‬ ‫كشورهاي روسيه‪ ،‬بالروس و قزاقستان و همچنين تالش‬ ‫براي پيوستن باقي كشورهاي آسيايمركزي و قفقازبه اين‬ ‫اتحاد‪ .‬حل و فصل مسالمت‌آميز مساله هسته‌اي ايران نيز‬ ‫از ديگر فرمان‌هاي پوتين بود‪ .‬با اين اوصاف مي‌بينيم كه‬ ‫سياست‌هايپوتينخيليتغييرنكردهومسائليغيرازسند‬ ‫سياست خارجي روسيه كه در سال ‪ 2010‬تدوين شد را‬ ‫در برندارد‪g.‬‬ ‫‪41‬‬
‫روسيه در مسير‬ ‫افزايش قدرت‬ ‫قرارگرفته است‪.‬‬ ‫چنينصعودي‬ ‫در ساختار نظام‬ ‫بين‌المللمنجربه‬ ‫افزايشتنش‌ها‬ ‫ميان آمريكا و‬ ‫روسيه خواهد شد ‪.‬‬ ‫روسيهسعيمي‌كند‬ ‫با شكل دادن به‬ ‫محورشرقنقش‬ ‫متوازن‌كننده در‬ ‫مناسباتبين‌المللي‬ ‫داشتهباشد‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با حسن بهشتي‌پور‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪3‬‬ ‫تقابل كرملين‪-‬كاخ سفيد‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫حسن بهشتي‌پور‪ ،‬كارشناس مسائل قفقاز در گفت‌وگويي به بررسي سياست خارجي روسيه در سومين دوره‬ ‫رياست‌جمهوري پوتين پرداخت‪ .‬وي معتقد است كه روسيه همراه ديگر كشورهاي عضو بريكس درصدد مقابله‬ ‫با يكجانبه‌گرايي آمريكا برآمده‌اند؛ چرا كه در حال حاضر چين دومين قدرت اقتصادي دنياست و هند نيز از نظر‬ ‫اقتصادي در حال پيشرفت روزافزون است و توانسته موقعيت خودش را به‌عنوان يك قدرت مطرح كند‪ .‬همچنين‬ ‫برزيل نيز در ميان كشورهاي آمريكاي‌جنوبي بزرگترين قدرت اقتصادي و از لحاظ ميزان توليد‪ ،‬ششمين قدرت‬ ‫اقتصادي دنيا محسوب مي‌شود‪ .‬همكاري اين كشورها بالقوه يك قدرت اقتصادي خاص به‌وجود مي‌آورد و‬ ‫دست روسيه را براي تاثيرگذاري بيشتر در عرصه بين‌الملل باز‌مي‌گذارد‪ .‬همچنين بهشتي‌پور بر اين باور است‬ ‫كه «در اين برهه مهمترين و اصلي‌ترين مورد اختالف ميان روسيه و آمريكا سامانه موشكي آمريكاست؛ به همين‬ ‫خاطر پوتين در نخستين اقدام سفرش را به كمپ‌ديويد لغو كرد و قرار است مدودف به جاي او به اين اجالس‬ ‫برود؛ دليل اصلي اين اقدام نيز نشان دادن نارضايتي‌اش از مساله سپر دفاع موشكي بود‪».‬‬ ‫ي راجع به پيشينه سياسي پوتين طي‬ ‫در ابتدا كم ‌‬ ‫‪ 8‬سال رياس��ت‌جمهوري‌اش‪ ،‬پيش از مدودف‬ ‫توضيحدهيد؟‬ ‫‪ l‬والديميرپوتينزمانيكهدرسال‪ 2000‬بهقدرت‬ ‫رسيد‪ ،‬طي دور نخست رياست‌جمهوري‌اش عمال يك‬ ‫كشورورشكستهاقتصاديراازآقاييلتسينتحويلگرفت‬ ‫ودرچهارسالاولسعيكردازيكطرفمشكالتقومي‬ ‫‌كه در چچن وجود داشت را حل و فصل كند و از طرف‬ ‫ديگر به مقابله با اليگارش��ي مالي كه در آن زمان به شدت‬ ‫حاكم شده بود‪ ،‬پرداخت‪ .‬در واقع پوتين تالشش بر اين‬ ‫بود كه در رابطه با اين دو محور وضعيت باثباتي را در داخل‬ ‫كشور به‌وجود بياورد‪ .‬در دور دوم رياست‌جمهوري يعني‬ ‫از سال‪ 2004‬تا‪ 2008‬با توجه به اينكه وي مشكل چچن را‬ ‫دردورهپيشينتاحدوديحلكردهبودواليگارشيماليكه‬ ‫حاكمشدهبودرانيزنسبتامهاركردهبود‪،‬بهصورتيبعضي‬ ‫از افراد دخيل در اين امر از كشور فرار كرده و برخي ديگر‬ ‫نيزدرداخلكنترلشدهبودند‪.‬درمجموعبهايننقطهرسيد‬ ‫كهتوانستباتكيهبرتحوالتداخليدرسياستخارجي‬ ‫نيز فعاليت خودش را بازسازي كند‪ .‬وي در آن زمان به اين‬ ‫سمترفتكهبايكجانبه‌گراييجورجبوش‪،‬رئيس‌جمهور‬ ‫وقت اياالت‌متحده مقابله كند‪ .‬رئيس‌جمهوري روسيه‬ ‫‪42‬‬ ‫در مناسباتش با اروپا تالش داش��ت خط‌مشي روسيه را‬ ‫به‌گونه‌اي‌ترسيمكندكهبهنوعيمياناتحاداروپا‪-‬آتالنتيك‬ ‫كه آمريكايي‌ها به وجود آورده بودند‪ ،‬اختالف ايجاد كند‪.‬‬ ‫البته وي در آن زمان در اين زمينه موفقيتي به‌دست نياورد و‬ ‫نتوانستازاختالفاتبيناروپاوآمريكابهنفعروسيهبهره‬ ‫ببرد و روسيه را به اروپا نزديك كند‪ .‬منتها وي به هر شكل‬ ‫تالشمي‌كردباتقويتسازمانشانگهايو از آنطرفنيز‬ ‫تاحدوديگسترشمناسباتباكشورهايآمريكايالتين‪،‬‬ ‫به‌نوعيبايكجانبه‌گراييبوشمقابلهكند‪.‬‬ ‫پسچطوردرزمانمدودفروابطروسيهوآمريكا‬ ‫تقريباشكلديگريبهخودگرفت؟‬ ‫‪ l‬پس از اينكه ب��اراك اوباما در س��ال ‪ 2008‬در‬ ‫اياالت‌متحده به قدرت رسيد‪ ،‬اين مساله تقريبا همزمان‬ ‫شد با رياست‌جمهوري ديميتري مدودف در روسيه؛ در‬ ‫حقيقت در ارديبهشت‌ماه‪ ،‬مدودف رئيس‌جمهور روسيه‬ ‫شد و در آبان ماه نيز اوباما در آمريكا به اين مقام رسيد‪ .‬آنها‬ ‫هر دو تصميم گرفته بودند در زمان رياست‌شان روابط دو‬ ‫كشور را بازسازي يا به نوعي «ريست» بكنند؛ در اين دوران‬ ‫پوتيننخست‌وزيرروسيهبود‪،‬امابااينوجودهمچناندر‬ ‫سياستخارجيتاثيرگذاربودواينتاثيرگذاري‌هانيزنقش‬ ‫تعيين‌كنندهداشت‪.‬بهنظرمي‌رسدهممدودفوهمپوتين‬ ‫به اوباما اعتماد كردند ولي باگذشت زمانبه‌خصوص طي‬ ‫دوسال نخست رياست‌جمهوري مدودف‪ ،‬آنها متوجه‬ ‫شدند از اين سياست‌شان به نتيجه خاصي نرسيده‌اند‪ .‬در‬ ‫حقيقت سياست‌هاي اوباما نسبت به بوش تفاوت‌هاي‬ ‫اساسيداشتامادرنهايتموضوعاتيكهمحلاختالفات‬ ‫پايه‌ايدو‌طرفبود‪ -‬مانندسامانهموشكيآمريكا‪،‬گسترش‬ ‫ناتو به سمت گرجستان و بحث مربوط به درگيري نظامي‬ ‫روسيه و گرجس��تان‪ -‬همچنان در مناسبات ميان آمريكا‬ ‫و روس��يه خودنمايي مي‌كرد‪ .‬بنابراين روسيه آنطور كه‬ ‫تصور مي‌كرد نتوانست مناسباتش را با آمريكا احيا كند‪.‬‬ ‫حال در اين شرايط خاص‪ ،‬پوتين براي بار سوم مسئوليت‬ ‫رياست‌جمهوري كشورش را برعهده گرفته و وارد يك‬ ‫عرصهتاز‌هشدهاست‪.‬‬ ‫چهار سال از پايان دومين دور رياست‌جمهوري‬ ‫پوتين مي‌گذرد و اكنون دوباره وي وارد كرملين‬ ‫شده اس��ت‪ .‬آيا پوتين آن زمان با پوتين اين دوره‬ ‫فرقيكرده است؟‬ ‫‪ l‬پوتين در دوره انتخابات رياست‌جمهوري كه‬ ‫طيچندماهگذشتهبرگزارشد‪،‬هفتمقالهدرروزنامه‌هاي‬ ‫مطرح امروز روسيه منتش��ر كرد و ديدگاه‌هاي خودش را‬ ‫در زمينه سياست خارجي‪ ،‬سياست داخلي‪ ،‬امنيت ملي‪،‬‬ ‫مسائلاقتصاديومسائلاجتماعيوفرهنگيمطرحكرد‪.‬‬ ‫يكي از مقاالت پايه‌اي و اساسي پوتين مربوط به سياست‬ ‫خارجي روس��يه بود كه در آنجا ديدگاه‌ه��اي خودش را‬ ‫نسبت به تحوالت امروز دنيا‪ ،‬تحوالت منطقه‌اي و روابط‬ ‫دوجانبه روسيه با كشورهاي ديگر از جمله آمريكا‪ ،‬هند و‬ ‫چين تشريح كرده است‪ .‬برخي شاخصه‌هاي مشخص در‬ ‫رابطهباسياست‌هاياعالمي‌پوتينكهتغييريافتهبوددراين‬ ‫مقاالت جالب توجه بود‪ .‬براي من به‌عنوان يك تحليلگر‬ ‫مسائل روسيه خيلي جالببودكهنه در اين مقاالت و نه در‬ ‫دستور و فرماني كه پوتين دو ساعت پس از اجراي مراسم‬ ‫تحليفش يعني حتي پيش از آنكه حكم نخست‌وزيري‬ ‫مدودف را امضا كند‪ ،‬اعالم كرد‪ ،‬هيچ كجا اثري از روابط با‬ ‫ايران يافت نمي‌شود‪ .‬تنها در بخشي كه به اصطالح مربوط‬ ‫به روند بحران‌هاي امروز دنيا مي‌ش��ود وي اعالم مي‌كند‬ ‫روسيه بر روند حل و فصل مساله هسته‌اي ايران از طريق‬ ‫گفت‌وگوومذاكرهتاكيدداردوراه‌حلگفت‌وگوومذاكره‬ ‫يداند‪.‬البتهشايداينعدمتوجهبه‬ ‫رادراينرابطهثمربخشم ‌‬ ‫مناسبات ايران و روسيه به عمد و در جهت اهداف خاصي‬
‫بين‌الملل‬ ‫نيست و نمي‌خواهد نقش ضدآمريكايي داشته باشد و به‬ ‫دنبال آن هزينه‌اش را بپردازد‪ .‬روسيه به دنبال تقابل يا نوعي‬ ‫مقابله با يكجانبه‌گرايي آمريكاست و با رهبري آمريكا در‬ ‫سطح بين‌الملل مخالف است‪ .‬چرا كه معتقد است دنياي‬ ‫امروزبايدبهصورتچند‌قطبيادارهشود‪.‬‬ ‫اما اين مس��اله به معناي ضديت با آمريكا نيس��ت؛‬ ‫ضديت با آمريكا در دوران حكومت ش��وروي س��ابق‬ ‫معنايشاين‌گونهبودكهمي‌خواستنظامحكومتيآمريكا‬ ‫ي امكاناتش را نيز به‌كار گرفته بود تا‬ ‫را سرنگون كند و تمام ‌‬ ‫به اين هدف برسد‪ .‬اما در اولويت‌هاي كنوني روسيه اصال‬ ‫چنين چيزي يعني ضديت با آمري��كا وجود ندارد‪ ،‬بلكه‬ ‫مي‌خواهد با آمريكا در عي��ن رقابت و چالش‪ ،‬تعامل نيز‬ ‫داشته باشد‪ .‬اكنون نيز دو كشور در حال همكاري در اين‬ ‫زمينههستند‪.‬‬ ‫پس چرا در مورد سوريه‪ ،‬روسيه اين‌گونه در برابر‬ ‫آمريكا ايستاده و همانند برخيكشورهايغربي از‬ ‫سياست‌هايآمريكادنباله‌روينمي‌كند؟‬ ‫‪ l‬ببينيد‪ ،‬اين مساله بعيد استكه روسيه در شرايط‬ ‫حاضر كه در حال مقابله با يكجانبه‌گرايي آمريكاس��ت‬ ‫خط‌مشي خودش را تغيير دهد و چرخش ‪ 180‬درجه‌اي‬ ‫داشته باشند‪ .‬روسيه اگر امروز از حكومت بشار‌اسد دفاع‬ ‫مي‌كند‪ ،‬به اين دليل اس��ت كه نمي‌خواه��د يك دولت‬ ‫آمريكايي و طرفدار غرب در اين كشور به قدرت برسد و‬ ‫دلش به حال مردم سوريه يا شخص اسد نسوخته بلكه به‬ ‫دنبالمنافعخودشاست‪.‬‬ ‫آيا سياس��ت‌هاي پوتين و مدودف به‌خصوص‬ ‫در عرصه‌هاي جهاني يكس��ان اس��ت يا هر يك‬ ‫سياست‌هاي خاص خود را دارند؟‬ ‫‪ l‬پسازاسفندماهكهمشخصشدپوتينومدودف‬ ‫باهمتقسيمكاركردهبودندوتنهاجايشانرابايكديگربراي‬ ‫دوره‌اي عوض كرده بودند‪ ،‬معلوم شد سياست‌هاي اين دو‬ ‫نيز در قبال مسائل بين‌المللي كامال يكسان است و اگر به‬ ‫عنوان مثال در دوره مدودف روابط با آمريكا نزديك‌تر شده‬ ‫بودهاينمسالهخواستوسياستهمپوتينوهممدودف‬ ‫بوده است‪ .‬پس اكنون نيز رئيس‌جمهوري و نخست‌وزير‬ ‫روسيهكامالباهمهماهنگهستندوتقسيمكاركرده‌اند‪.‬‬ ‫به نظر ش��ما حد و اندازه روسيه در عرصه جهان‬ ‫امروز چقدر است؟‬ ‫‪ l‬اندازه روسيه بايد تعريف ش��ود؛ گاهي اتفاق‬ ‫مي‌افتد كه روسيه را در عرصه بين‌الملل خيلي بزرگ جلوه‬ ‫مي‌دهيم‪.‬روسيهاكنونبهدنبالايننيستكهرهبريدنيارا‬ ‫بر‌عهده بگيرد‪ ،‬چرا كه نه توانش را دارد و نه امكاناتش را‪.‬‬ ‫همچنين حاضر به پرداخت هزينه آن نيز نيست‪ .‬فقط به‬ ‫دنبالايناستكهدراتحادباكشورهايمختلف‪،‬سياست‬ ‫خودش را پيش ببرد‪g.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫صورتپذيرفتهباشد‪.‬درحقيقترئيس‌جمهوريروسيه‬ ‫در اين فرمان اولويت‌هاي سياست خارجي روسيه را به‬ ‫وزارت خارجه اين كشور ابالغ كرد‪ .‬در بخش ديدگاه‌هاي‬ ‫خارجي كامال مشخص است كه روسيه تالشش براين‬ ‫است كهتاكيدكنداولويتنخستمناسباتشباكشورهاي‬ ‫اوراسياخواهدبود‪.‬‬ ‫آيا پوتين در زمينه اقتصادي برنامه‌هاي خاصي را‬ ‫مدنظر دارد؟‬ ‫‪ l‬در حقيق��ت در دوره ش��وروي ي��ك اتحاديه‬ ‫اقتصادي وجود داشت به نام «كمكون» كه بلوك شرق را‬ ‫رهبري مي‌كرد‪ .‬اكنون اين اتحاديه تحت عنوان اوراس��يا‬ ‫فعاليت مي‌كند و ميان كش��ورهاي روس��يه‪ ،‬قزاقستان و‬ ‫روسيه سفيد به صورت يك اتحاديه گمركي برقرار است‪.‬‬ ‫در واقع روسيه از «اتحاديه ذغال سنگ و فوالد» الهام گرفته‬ ‫و مي‌خواهد يك اتحاديه اوراس��يا تشكيل دهد‪ .‬در آينده‬ ‫نيز تصميم دارد كش��ورهايي مانند اوكراين‪ ،‬قرقيزستان‪،‬‬ ‫تاجيكستانوارمنستانرا‌ترغيبكندكهعضوايناتحاديه‬ ‫شوند‪ .‬شايان ذكر است ايجاد «اتحاديه ذغال سنگ و فوالد‬ ‫اروپا» در سال ‪ ،1952‬نخس��تين اقدام بنيادين در تاسيس‬ ‫اتحادي ‌هاروپامحسوبمي‌شود‪.‬‬ ‫آيا برنامه‌ه��اي پوتين صرفا به ح��وزه اقتصادي‬ ‫خالصهمي‌شود؟‬ ‫‪ l‬خير‪،‬در رابطه با شاخه نظامي نيز پيماني وجود‬ ‫داردباعنوان«امنيتدسته‌جمعي»كهپوتيندرصدداحياي‬ ‫دوبارهآنبرآمدهاست‪.‬درحالحاضرهفتكشورعضواين‬ ‫پيمانهستند‪،‬امابرنامهپوتينايناستكهاينپيمانرااحيا‬ ‫وبه‌‌عنوانيكبازوينظاميفعالكندتاتاثيرگذاريبيشتري‬ ‫داشتهباشد‪.‬درهمينراستاروسيهتالشمي‌كنداينپيمان‬ ‫ثبت سازمان ملل شود و به عنوان يك بازوي نظامي فعال و‬ ‫اثرگذار وجود داشته باشد‪ .‬در گذشته نيز اين شاخه نظامي‬ ‫وجودداشت‪،‬اماخيليجديگرفتهنمي‌شدوهفتكشور‬ ‫عضو آن كار خاصي در عرصه‌هاي منطقه‌اي و جهاني جز‬ ‫مانورهايدوره‌اي‌شاننداشتند‪.‬‬ ‫با توجه به بحران اقتصادي كه اروپا را فراگرفته‪ ،‬آيا‬ ‫پوتين به دنبال آن نيست كه همراه برخي ديگر از‬ ‫قدرت‌هاي اقتصادي دنيا جبهه‌اي در برابر غرب به‬ ‫ويژهآمريكاتشكيلدهد؟‬ ‫‪ l‬درحقيقتاتحادميانكشورهايروسيه‪،‬آفريقاي‬ ‫جنوبي‪ ،‬چين‪ ،‬هند و برزيل نيز از ديگ��ر موارد مورد نظر‬ ‫رئيس‌جمهوري روس��يه است و كش��ورهاي عضو اين‬ ‫اتحاديهمي‌خواهندبايكجانبه‌گراييآمريكاوغربمقابله‬ ‫كنند‪.‬درحالحاضرچيندومينقدرتاقتصاديدنياست‬ ‫وهندنيزازنظراقتصاديدرحالپيشرفتروزافزوناست‬ ‫و توانسته موقعيت خودش را به عنوان يك قدرت مطرح‬ ‫كند‪.‬همچنينبرزيلنيزدرميانكشورهايآمريكاي‌جنوبي‬ ‫بزرگترينقدرتاقتصاديوازلحاظميزانتوليد‪،‬ششمين‬ ‫قدرت اقتصادي دنيا محسوب مي‌ش��ود‪ .‬همكاري اين‬ ‫كش��ورها بالقوه يك قدرت اقتصادي خ��اص به‌وجود‬ ‫مي‌آورد و دس��ت روس��يه را براي تاثيرگذاري بيشتر در‬ ‫عرصه بين‌الملل باز‌مي‌گذارد‪ .‬اين مسائل به جد در حال‬ ‫دنبال شدن هستند و در آينده نه‌چندان دور نيز شاهد نتايج‬ ‫آنهاخواهيمبود‪.‬‬ ‫درنهايتاينهمكاري‌ها‪،‬همكاري‌هايسياسيرا‬ ‫همبهدنبالخواهدداشت؟‬ ‫‪ l‬البته اين همكاري‌ها بيش��تر اقتصادي است تا‬ ‫سياسي‪ .‬ولي در دنياي امروز كشورهايي كه بتوانند اقتصاد‬ ‫دنيا را تحت تاثير قرار دهند سياس��ت دنيا را نيز به تبع آن‬ ‫مي‌توانندمتحولكنند‪.‬‬ ‫آيامي‌توانگفتروسيهدرصددايجادمحورشرق‬ ‫در برابر غرب است؟‬ ‫‪ l‬خير‪،‬چراكهدراتحادمذكوركهبهعنوانبريكس‬ ‫فعاليتمي‌كندهمبرزيلحضورداردوهمآفريقاي‌جنوبي‪،‬‬ ‫پسنمي‌توانگفتكهآنهايكمحورشرقبرايرويارويي‬ ‫با غرب تشكيل داده‌اند‪ ،‬بلكه روسيه به دنبال ايجاد چنين‬ ‫اتحاديه‌هاي منطقه‌اي اس��ت تا بتوان��د يكجانبه‌گرايي‬ ‫اياالت‌متحدهآمريكاراتحت‌تاثيرقراردهد‪.‬‬ ‫روسيه كه داعيه‌دار مبارزه با يكجانبه‌گرايي آمريكا‬ ‫شده‪ ،‬آيا خودش در اين زمينه پرونده شفافي ارائه‬ ‫كرده است؟‬ ‫‪ l‬به هيچ وجه‪ ،‬زيرا روس��يه در عرصه منطقه‌اي‬ ‫بارها خودش يكجانبه‌گرايانه عمل كرده و در حوزه قفقاز‬ ‫وكشورهايآسيايمركزيباكشورهاييمانندايران‪،‬چين‬ ‫و هند وارد همكاري‌هاي منطقه‌اي نمي‌شود‪ ،‬بلكه كامال‬ ‫به‌صورت منفرد عمل مي‌كند‪ .‬اما در عرصه بين‌المللي در‬ ‫قالب اتحاديه بريكس و اوراس��يا در راس��تاي رسيدن به‬ ‫اهدافشگامبرمي‌دارد‪.‬‬ ‫در رابطه با خاورميانه آي��ا در دوره پوتين جديد‬ ‫شاهدتحوالتخاصيخواهيمبود؟‬ ‫‪ l‬در دوره پوتين جدي��د در واقع يكي از اهداف‬ ‫سياستخارجيروسيهفعاليتبيشتردرحوزهخاورميانه‬ ‫است‪.‬شاهديمكهروسيههمچناندررابطهبابحرانسوريه‬ ‫موضع‌خودش را دارد و در برابر قطعنامه‌هاي يك جانبه‬ ‫آمريكا و غرب به همراه چين راي منفي داد و همچنين در‬ ‫مسالهليبينيزاينكشوربارايممتنعيكهدادعمالخودش‬ ‫را خارج بازي قرار داد‪ .‬اين مسائل نشان مي‌دهد كه روسيه‬ ‫مي‌خواهددرخاورميانهنقشفعال‌تريداشتهباشد‪.‬‬ ‫مي‌ت��وان گف��ت روس��يه به‌نوع��ي در دوران‬ ‫رياس��ت‌جمهوري مج��دد پوتي��ن ي��ك نگاه‬ ‫چندجانبه‌گراترنسبتبهگذشتهدارد؟‬ ‫‪ l‬ج��داي از خاورميانه در رابطه با كش��ورهاي‬ ‫آفريقاييوآمريكايالتينهمروسيهقصدگسترشروابط‬ ‫را دارد و پوتين در مقاالتش نيز به اين موضوع اشاره كرده‬ ‫است‪.‬بنابرايندربرههكنونيمي‌توانگفتنگاهپوتينيك‬ ‫نگاهچندجانبه‌نگراستوويميدان‌هاييرابرايخودش‬ ‫تعريفكردهكهبتوانددرآنهابيشتربازيبكند‪.‬البتهخودش‬ ‫نيز اعالم داشته به دنبال اصول عملگرايي و واقع‌گرايي و‬ ‫نالمللاست‪.‬‬ ‫همچنينتقويتچندجانبه‌گراييدرعرصهبي ‌‬ ‫در حال حاضر مهمترين چالش��ي كه در روابط‬ ‫روسيه وآمريكا وجود دارد چيست؟‬ ‫‪ l‬دراينبرههمهمترينواصلي‌ترينمورداختالف‬ ‫ميانروسيهوآمريكاسامانهموشكيآمريكاستكههمچنان‬ ‫نيز اختالف بر س��ر اين موضوع وجود دارد و روسيه نيز‬ ‫مخالفت خود را با اين مساله اعالم داشته است‪ .‬پوتين در‬ ‫نخستين اقدام س��فرش را به كمپ‌ديويد لغو كرد و قرار‬ ‫است مدودف به جاي او به اين اجالس برود؛ در حالي كه‬ ‫درايننشستاصوالسراندرسطحرئيس‌جمهورحاضر‬ ‫مي‌شوند‪.‬‬ ‫چراپوتيندرنخستينروزهايرياست‌جمهوري‌اش‬ ‫به چنين اقدامي‌روي آورد؟‬ ‫‪ l‬دلي��ل اصلي اي��ن اق��دام پوتين نش��ان دادن‬ ‫نارضايتي‌اش از مساله سپر دفاع موشكي است‪ .‬همچنين‬ ‫چندروزبعدازايننشست‪،‬اجالسسرانناتودرشيكاگو‬ ‫برگزار مي‌ش��ود كه پوتين بايد در آن اجالس هم شركت‬ ‫مي‌كرد؛امابااينتفاسيراحتماالمدودفبهايناجالسهم‬ ‫نخواهدرفت‪.‬رئيس‌جمهوريروسيهدرتوجيهاينعملش‬ ‫گفتهبهدليلمشغلهزيادقادربهشركتدرنشستنيست‪،‬‬ ‫ولي مشخص است اين امر بهانه است و پوتين مايل نبوده‬ ‫نخستينسفرخارجي‌اشبهآمريكاباشدونيزمي‌خواسته‬ ‫به‌گونه‌اياعتراضشرانشاندهد‪.‬‬ ‫با اين اوصاف مي‌توان گفت روس��يه كنوني يك‬ ‫كشورضدآمريكايياست؟‬ ‫‪ l‬روسيه به هيچ وجه يك كشور ضدآمريكايي‬ ‫اتحاد ميان كشورهاي‬ ‫روسيه‪ ،‬آفريقاي جنوبي‬ ‫چين‪ ،‬هند و برزيل نيز‬ ‫از ديگر موارد مورد نظر‬ ‫رئيس‌جمهوري روسيه‬ ‫است و كشورهاي عضو‬ ‫اين اتحاديه مي‌خواهند با‬ ‫يكجانبه‌گرايي آمريكا و‬ ‫غرب مقابله كنند‬ ‫‪43‬‬
‫بازي با كارت‌هاي غرب‬ ‫دستوركارهاي روسيه در سومين دوره رياست‌جمهوري پوتين‬ ‫محمود شوري‪ /‬پژوهشگر مسائل روسيه‬ ‫‪4‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫پوتيني كه در سال ‪ 2012‬به قدرت رسيده به لحاظ‬ ‫شرايط داخلي و موقعيت بين‌المللي روسيه تفاوت‌هاي‬ ‫بس��يار بارزي با پوتين س��ال ‪ 2000‬و حتي ‪ 2004‬دارد‪.‬‬ ‫پوتين سال ‪ 2000‬با مسائل امنيت ملي روسيه مواجه بود‬ ‫و مس��اله اصلي‌اش همين تحقق امنيت ملي روسيه بود‪.‬‬ ‫در س��ال ‪ 2004‬نيز توجه رئيس‌جمهوري روسيه بيشتر‬ ‫نالمللبود‪،‬‬ ‫معطوفبه بازيابي جايگاه روسيه درصحنهبي ‌‬ ‫اما اكنون كه مجددا والديمير پوتين در س��ال ‪ 2012‬وارد‬ ‫كاخ كرملين شده‪ ،‬مبنا را بر اين قرار داده كه روسيه به آن‬ ‫نقشي كه در صحنه بين‌الملل مي‌خواست رسيده و اكنون‬ ‫زمانبازيگريروسيهبه‌عنوانيكبازيگرفعالونهمنفعل‬ ‫در عرصه سياست بين‌الملل است‪ .‬اين ديدگاه‪ ،‬شرايط را‬ ‫براي سياست خارجي روسيه به نحوي رقم مي‌زند كه ما‬ ‫بايد انتظار داشته باشيم از اين به بعد روس‌ها از يك موضع‬ ‫نالملليواردشوند‪.‬‬ ‫تعيين‌كنندهوفعاالنهدرحوزهمسائلبي ‌‬ ‫ما در گذشته شاهد اين موضوع بوديم كه روس‌ها بيشتر‬ ‫ناگزير بودند در زمينه‌هايي كه غرب تعيين مي‌كرد بازي‬ ‫كنند‪ ،‬اما اكنون پوتين مي‌خواه��د به‌گونه ديگري عمل‬ ‫كند‪ .‬در آينده حتي شايد شاهد اين باشيم كه حوزه‌هاي‬ ‫بازي را نيز در مواردي روس‌ه��ا تعيين بكنند يا حداقل‬ ‫اينكه در حوزه‌هاي بازي موجود رفتار خيلي فعاالنه‌تري‬ ‫داشته باشند مانند مساله س��وريه يا ايران‪ .‬به دنبال اعالم‬ ‫سياست خارجي روسيه در دوره جديد به نظر نمي‌رسد‬ ‫اين كشور به‌دنبال تشديد رويارويي با غرب باشد‪ .‬روسيه‬ ‫اكنون به دنبال اين اس��ت كه به عن��وان يك بازيگر مهم‬ ‫بين‌المللي در تمامي‌عرصه‌هاي تعيين‌كننده در س��طح‬ ‫جهاني يك نقش موثر ايفا بكند و شرايط را به نحوي رقم‬ ‫بزند كه در وهله نخست منافع ملي و امنيت ملي روسيه‬ ‫تضمين ش��ود و در وهله بعد آن اهدافي كه اين كشور به‬ ‫عنوان قدرت بزرگ براي خودش تعيين كرده اس��ت را‬ ‫بتواند دنبال بكند‪ .‬در برهه كنوني بحث رويارويي مفهوم‬ ‫خوبي براي آينده روابط روس��يه و غرب نيست‪ .‬روسيه‬ ‫به‌دنبالايناستكههمكاروشريكهم‌ترازيبرايغرب‬ ‫باشد و غرب نيز اين مس��اله را بپذيرد‪ .‬روس‌ها خواهان‬ ‫آن هس��تند كه آمريكا به همان اندازه كه براي اروپايي‌ها‬ ‫ارزش قائل است و حرف‌شان را در سطح بين‌المللي مورد‬ ‫توجه قرار مي‌دهد‪ ،‬موضع روسيه را نيز مورد توجه قرار‬ ‫دهد‪ .‬بنابراين اين كشور به‌ويژه در حوزه‌هاي اقتصادي‬ ‫به سمت همكاري بيش��تر با غرب پيش خواهد رفت‪،‬‬ ‫اما در حوزه تصميم‌گيري‌هاي مس��ائل مهم بين‌المللي‬ ‫حداقلش اين است كه روس��يه از موضع خودش با اين‬ ‫مسائل برخورد خواهد كرد‪ ،‬نه اينكه در برابر موضعي كه‬ ‫غرب مي‌گيرد يك موضع واكنشي داشته باشد‪ .‬والديمير‬ ‫پوتين از سال ‪ 2000‬مكررا روي اين مساله تاكيد داشت‬ ‫كه روسيه به‌دنبال جهان چند‌قطبي است و آمريكا نبايد با‬ ‫نالملليرا‬ ‫سياست‌هاييكجانبه‌گرايانهخودشمسائلبي ‌‬ ‫پيشببرد‪.‬اينبحثچندقطبيبودنبيشتربهاينمعناست‬ ‫كه روسيه مي‌خواهد در صحنه بين‌الملل يك بازيگر فعال‬ ‫باشد و هم‌تراز با غرب به رس��ميت شناخته شود‪ .‬اخيرا‬ ‫و پس از ورود دوباره پوتين به كاخ رياس��ت‌جمهوري‪،‬‬ ‫رئيس‌جمهوريروسيهدرجريانگفت‌وگويتلفنيخود‬ ‫با باراك اوباما‪ ،‬رئيس‌جمهوري آمريكا به وي اطالع داد كه‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪44‬‬ ‫در نشست سران كشورهاي عضو گروه «‪ 8‬كشور بزرگ‬ ‫صنعتي جهان» كه در كمپ‌ديويد برگزار خواهد ش��د‪،‬‬ ‫شركتنمي‌كندوبه‌جاياوديميتريمدودف‪،‬نخست‌وزير‬ ‫روسيه به‌عنوان نماينده اين كشور در اين اجالس حضور‬ ‫خواهد يافت‪ .‬اين امتناع پوتين از شركت در اين نشست‬ ‫نشانهبارزياستازسياست‌هايروسيهكهاحتماالويدر‬ ‫آيندهدنبالخواهدكرد‪.‬بهعقيدهمنبهانهمشغله‌كاريبراي‬ ‫عدم شركت در اين نشست اصال موجه نيست و حضور‬ ‫ويدراينمقطعدرچنيناجالسيمي‌توانستخيليمفيد‬ ‫باشداماپوتينبااينحركتشمي‌خواستنشاندهدكهدر‬ ‫اين برهه برخالف دوره‌هاي قبل به‌گونه‌اي از سر‌بي‌نيازي‬ ‫با اين مساله برخورد كرده است‪ .‬سابق بر اين و زماني كه‬ ‫اين گروه به نام گروه هفت فعاليت داشت به نحوي پوتين‬ ‫خودش براي شركت در اين اجالس درخواست مي‌كرد‬ ‫و غربي‌ها نيز پذيرش حضور روسيه را به عنوان امتيازي‬ ‫براي اين كشور در نظر مي‌گرفتند و اين كشور را در حوزه‬ ‫بحث‌هاي سياسي وارد مي‌كردند‪ .‬پس از اين مرحله آنها‬ ‫روسيه را نيز به عنوان يك عضو پذيرفتند و اين گروه را‬ ‫تبديل به گروه هشت كردند‪ .‬درواقع اين موضع بي‌نيازي‬ ‫بدان جهت است كه روسيه نشان دهدبه آن ميزان از قدرت‬ ‫رسيده كه حتي اگر غرب هم نخواهد آن را به بازي بگيرد‬ ‫خودش به يك بازيگر مهم در سطح بين‌الملل تبديل شده‬ ‫و اكنون مي‌تواند به‌طور مستقل رفتار خاص خودش را در‬ ‫نالمللداشتهباشد‪.‬امااينكهآياروسيهواقعابهاين‬ ‫عرصهبي ‌‬ ‫ميزانازقدرترسيدهياخيرجايبحثدارد‪.‬همانطوركه‬ ‫مي‌دانيد اين مساله دو بعد اقتصادي و سياسي دارد؛ در بعد‬ ‫اقتصاديتمامهدفپوتينايناستكهروسيهرابهميزاني‬ ‫از قدرت اقتصادي برساند كه به قدرت پنجم اقتصادي‬ ‫جهانتبديلشود‪.‬‬ ‫رشد اقتصادي روسيه طي اين سال‌ها گواه اين است‬ ‫كهپوتيندرپيشبرداينهدفشتاحدوديموفقبودهاست‪.‬‬ ‫اما در بعد سياسي و در سطح استراتژيك حداقل روس‌ها‬ ‫در سال‌هاي گذشته سعي كردند ارزش‌هاي استراتژيك‬ ‫خودشان را از دس��ت ندهند و موضعي كه در ارتباط با‬ ‫بحثسپردفاعموشكيگرفتندهمبههميندليلبود؛زيرا‬ ‫آنها براين باور بودند كه اين مساله در آينده منجر به كاهش‬ ‫ارزش‌هاي استراتژيك روسيه مي‌شود‪ .‬بنابراين روس‌ها‬ ‫در اين زمينه تمام تالش‌شان را به‌كار بستند و به‌گونه‌اي‬ ‫رفتار كردند كه تاكنون غرب خيلي نتوانسته سياست‌هاي‬ ‫ن ترتيب مي‌توان گفت روس‌ها‬ ‫خودش را پيش ببرد‪ .‬به اي ‌‬ ‫ابزارهايي دارند كه حتي اگر نتوانند در عرصه بين‌المللي‬ ‫بازي را خودشان تعريف بكنند‪ ،‬اما مي‌توانند بازي ديگران‬ ‫را خراب كنند‪ .‬در حال حاضر شرايط به‌گونه‌اي است كه‬ ‫نمي‌توانانتظارداشتاتفاقغيرمنتظره‌ايدرروابطروسيه‬ ‫و آمريكا در آينده رخ دهد‪ .‬اين دو كش��ور سعي خواهند‬ ‫كرد در دوره آتي هم روابط خودشان را در سطح برابري‬ ‫پيش ببرند‪ .‬آن چيزي كه مشخص است اين كه ديگر نه‬ ‫آمريكا قدرت يكجانبه‌گرايي گذشته را دارد و نه روسيه‬ ‫آن روسيه ضعيفي است كه تنها يك بازيگر منفعل باشد‪.‬‬ ‫در حال حاضر دو كشور به ميزاني از برابري استراتژيك‬ ‫دس��ت يافته‌اند‪ .‬همچنين اكنون برخالف دوران جنگ‬ ‫سرد‪ ،‬روسيه و آمريكا ديگر تعارض ايدئولوژيك ندارند و‬ ‫حتي شايد همسويي‌هاي اقتصادي و امنيتي آنها به حدي‬ ‫باشدكهآنهارابهسمتهمكاري‌هايبيشترحتيدرحوزه‬ ‫مسائل استراتژيك پيش ببرد‪ .‬البته اين مساله منوط به اين‬ ‫است كه آمريكايي‌ها بپذيرند س��هم روسيه را در مسائل‬ ‫مختلف منطقه‌اي و بين‌المللي از جمله مسائل خاورميانه‬ ‫رعايت كنند‪ .‬اگر آمريكا اين سهم را براي روسيه قائل شود‬ ‫احتماال خيلي شاهد اتفاقات متفاوتي در روابط آمريكا و‬ ‫روسيه نسبت به آنچه تاكنون بوده نخواهيم بود‪ .‬پيرامون‬ ‫روابط روسيه و چين نيز شايان ذكر است نخستين فرماني‬ ‫كه بالفاصله بعد از مراسم س��وگند پوتين صادر كردند‬ ‫فرمان سياست خارجي بود كه در آن پوتين مشخصا به‬ ‫اين مساله يعني نوع همكاري‌هايي كه با كشورهايي مانند‬ ‫هند و چين در آينده خواهند داشت اشاره كرد‪ .‬اين مساله‬ ‫بيانگر آن اس��ت كه پوتين در صحنه موازنه استراتژيك‬ ‫به دنبال آن است كه با همراهي چين و هند و احتماال در‬ ‫قالب سازوكارهاي چندجانبه‌اي مانند سازمان همكاري‬ ‫شانگهايوگروهبريكسنوعيسازوكارهايچندجانبهنيز‬ ‫برايموازنهاستراتژيكباغربايجادبكند؛ازاينجهتدر‬ ‫روسيهپوتينشاهدهمكاري‌هايبيشتراينكشورباچينو‬ ‫هند خواهيم بود‪g.‬‬
‫سياست‌خارجي روسيه‬ ‫در سومين دوره‬ ‫رياست‌جمهوري پوتين‬ ‫تغيير نخواهد كرد‬ ‫چرا كه او در دوره‬ ‫نخست‌وزيري نيز از‬ ‫هدايت‌كنندگان اصلي‬ ‫سياست روسيه در‬ ‫صحنه بين‌المللي بود‬ ‫معمار روسيه جديد‬ ‫نگاهي به سياست خارجي دولت سوم پوتين‬ ‫‪5‬‬ ‫ترجمه‪ :‬آزاده كشوردوست‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫با بازگشت مجدد «والديمير‌پوتين» به كاخ كرملين و‬ ‫تصدي سمت رياست‌جمهوري روسيه توسط وي براي‬ ‫بار سوم‪ ،‬مهم‌ترين پرسشي كه درباره چشم‌انداز فعاليت‬ ‫او مطرح مي‌شود‪ ،‬اين اس��ت كه مرد هزار چهره روسيه‬ ‫براي سياست خارجي خود چه‌برنامه‌اي دارد‪ .‬در ارتباط‬ ‫با اين پرسش دو ديدگاه كلي وجود دارد‪ :‬نخست اينكه‬ ‫بازگشت پوتين به رياس��ت‌جمهوري‪ ،‬به تغييرات قابل‬ ‫توجهي در سياست خارجي روسيه منجر نمي‌شود‪ ،‬چرا‬ ‫كه به نظر مي‌رسد او در دوران نخست‌وزيري نيز معمار‬ ‫اصلي سياست خارجي كشور بوده است‪ .‬دوما و مهم‌تر‬ ‫اينكه سياست‌خارجي تغييرناپذير روسيه احتماال به اين‬ ‫معنياستكهاولويتاصليآندرزمانرياست‌جمهوري‬ ‫پوتين‪ -‬همانند دوران نخست‌وزيري وي‪ -‬مخالفت در‬ ‫برابرتغييروحفظموقعيتموجودباشد‪.‬اولويتسياست‬ ‫خارجي پوتين در طول سال‌هاي اوليه رياست‌جمهوري‬ ‫وي (‪ )1999-2008‬حمايت از موقعيت روسيه به‌عنوان‬ ‫يك ابرقدرت بود‪ .‬به‌نظر مي‌رس��يد ت��ا زماني كه قيمت‬ ‫نفت روند افزايش��ي داشت‪ ،‬پوتين در دس��تيابي به اين‬ ‫هدف موفق ب��ود‪ .‬در همين حال‪ ،‬ابت��داي دوره فعاليت‬ ‫«ديميتري مدودف» به‌عن��وان رئيس‌جمهوري در ماه مه‬ ‫‌س��ال ‪ 2008‬ميالدي‪ ،‬با بحران اقتص��ادي جهاني و افت‬ ‫چشمگيريدربهاينفتهمراهبود‪.‬ازآنزمان‪،‬بهاينفت‬ ‫تا حدودي بهبود پيدا كرده است‪ ،‬اما آنچه طي چهار سال‬ ‫گذشته شاهد آن بوده‌ايم اين است كه محدوديت‌هايي‬ ‫براي آنچه مس��كو مي‌تواند براي احياي روسيه به‌عنوان‬ ‫يك قدرت بزرگ انجام دهد‪ ،‬وجود دارد‪ .‬رشد در بخش‬ ‫صنايعنفتيروسيهبه‌رشداقتصادغيرنفتياينكشورمنجر‬ ‫نشده است‪ .‬ناتواني و در واقع بي‌ميلي رهبران روسيه براي‬ ‫ازميان بردن فس��اد گس��ترده به اين معني بود كه مسكو‬ ‫قادر به جذب سرمايه‌هاي خارجي كه هميشه براي رشد‬ ‫اقتصادي به آن نيازمند است‪ ،‬نبوده است‪ .‬همچنين پيري‬ ‫و كاهش جمعيت روس��يه به اين معني اس��ت كه منابع‬ ‫نيروي‌انس��اني موجود براي ارتش اين كشور قرار است‬ ‫به‌طور فزاينده‌اي محدود شود‪ .‬به عالوه‪ ،‬ظهور مخالفان‬ ‫پوتين در سراسر طيف سياسي نشان مي‌دهد كه او در حال‬ ‫حاضربانگراني‌هايبيشتريدربارهمحبوبيتسياست‌هاي‬ ‫داخلي خود رو‌به‌رو است‪ .‬كشاندن دامنه اين خطرات به‬ ‫خارج از كشور‪ ،‬مي‌تواند عواقبي جدي براي او در داخل‬ ‫روسيه به همراه داشته باشد‪.‬بنابراين تاكنون تحت رهبري‬ ‫پوتين‪ ،‬سياست‌خارجي روسيه به‌طور فزاينده‌اي با تغيير‬ ‫در جهان مخالفت كرده است؛ اين تمايلي است كه نه تنها‬ ‫درطول دوره سوم وي به‌عنوان رئيس‌جمهور ادامه دارد‪،‬‬ ‫بلكه رويكردي است كه احتماال آشكارتر و پررنگ‌تر هم‬ ‫خواهد شد‪ .‬البته مشكل در چنين سياستي اين است كه‬ ‫چه رهبران بخواهند و چه نخواهند‪ ،‬تغيير رخ خواهد داد‪.‬‬ ‫آمريكا قصد ندارد روند خروج نيروهاي نظامي خود را از‬ ‫افغانستانمتوقفكند‪،‬مشكالتاقتصادياروپاهمچنانبه‬ ‫قوت خود باقي است‪ ،‬افزايش قدرت و نفوذ چين متوقف‬ ‫نخواهد شد و تحوالت خاورميانه نيز به احترام پوتين به‬ ‫پاياننمي‌رسد‪.‬دنيايدرحالتغييركنوني‪،‬سياستخارجي‬ ‫موفق‪ ،‬سياستي خواهد بود كه خود را با تغييرات هماهنگ‬ ‫كند‪ .‬بنابراين دور از ذهن به نظر مي‌رسد كه رهبري مانند‬ ‫پوتين كه بر‌تالش براي جلوگيري از تغيير تمركز مي‌كند‪،‬‬ ‫سياستخارجيكهدربلندمدتموفقباشدرادنبالكند‪.‬‬ ‫واضح است كه كرملين مانند هميشه‪ ،‬سياست خود‬ ‫را بر پايه مفهوم دنياي چند قطبي كه در آن نقش اصلي به‬ ‫سياست چندجانبه تحت هدايت سازمان ملل متحد اعطا‬ ‫مي‌ش��ود‪ ،‬قرار خواهد داد‪ .‬به‌عالوه‪ ،‬سياس��ت خارجي‬ ‫روس��يه بر‌ايجاد «ش��رايط بيروني مطلوب براي توسعه‬ ‫بلندمدت فدراسيون روسيه‪ ،‬مدرنيزه كردن اقتصاد آن و‬ ‫قدرتمندسازي موقعيت روسيه به‌عنوان يك شريك برابر‬ ‫در بازار جهاني» متمركز اس��ت‪.‬رتبه‌بندي اولويت‌هاي‬ ‫ديپلماتيك بين‌المللي بيان شده در اين روند‪ ،‬بسيار جالب‬ ‫است‪ .‬پس از سازمان‌ملل متحد كه نقشي محوري در امور‬ ‫جهان بازي مي‌كند‪ ،‬بلوك اقتصادي موسوم به «بريكس»‬ ‫قرار داشته‪ ،‬در رتبه بعدي گروه بيست و در انتها نيز گروه‬ ‫هش��ت قرار دارد‪ .‬همانطور كه مشخص است موقعيت‬ ‫اقتصادي يكپارچه آينده اعضاي بريكس‪ -‬روسيه‪ ،‬چين‪،‬‬ ‫برزيل‪ ،‬هند و آفريقاي‌جنوبي ـ كه اعضاي گروه بيست نيز‬ ‫هستند‪،‬يكيازمهم‌ترينعناصردرسياستخارجيروسيه‬ ‫خواهد بود‪.‬مساله كليدي ديگر در حوزه سياست خارجي‬ ‫روسيه‪،‬يكپارچگياقتصاديباكشورهايمستقلمشترك‬ ‫المنافع است‪ .‬دراين راستا‪ ،‬مي‌توان به تصويب موافقتنامه‬ ‫منطقه آزاد تجاري كشورهاي مستقل مشترك المنافع و‬ ‫چارچوباتحاديهدولتيكهائتالفيميانبالروسوروسيه‬ ‫است‪ ،‬اشاره كرد‪.‬عالوه بر آن‪ ،‬توسعه اتحاديه گمركات و‬ ‫فضاي اقتصادي يكنواخت روسيه‪ ،‬بالروس و قزاقستان‬ ‫كه هدف ايجاد اتحاديه اقتصادي اوراس��يا تا اول ژانويه‬ ‫سال‪ 2015‬ميالدي را دنبال مي‌كند‪ ،‬اهميت ويژه‌‌اي در اين‬ ‫حوزه دارد‪ .‬قرار است اين ساختارهاي جديد اقتصادي‬ ‫چندجانبه جايگزين س��اختارهاي كشورهاي مستقل‬ ‫كالمنافعشود‪.‬‬ ‫مشتر ‌‬ ‫در حوزه سياسي‪ ،‬سازمان پيمان امنيت جمعي كه‬ ‫شامل روسيه‪ ،‬بالروس‪ ،‬ارمنستان‪ ،‬قزاقستان‪ ،‬قرقيزستان‪،‬‬ ‫تاجيكستان و ازبكستان مي‌ش��ود‪ ،‬نقشي محوري بازي‬ ‫مي‌كند‪.‬اينمسالهكهنخستينتحركدرسياستخارجي‬ ‫روسيه پس از مراس��م تحليف والديمير پوتين‪ ،‬نشست‬ ‫ساالنه شوراي امنيت جمعي به‌مناسبت بيستمين سالگرد‬ ‫امضاي اين توافقنامه در تاريخ ‪ 15‬م��اه مه‌خواهد بود و‬ ‫ي كش��ورهاي عضو در آن حض��ور دارند‪،‬‬ ‫رهبران تمام ‌‬ ‫مي‌تواند بسيار نمادين باشد‪.‬در سياست خارجي پوتين‪،‬‬ ‫رابطه با كش��ورهاي اروپايي نيز جايگاه ويژه‌اي خواهد‬ ‫داشت؛ هر چند به نظر مي‌رسد اين رابطه بيش از گذشته‬ ‫رنگ و بوي اقتصادي دارد‪ .‬مهم‌ترين مسائلي كه مي‌تواند‬ ‫در روابط مسكو با كشورهاي اروپايي وجود داشته باشد‬ ‫شاملايجاديكفضايانسانيواقتصاديواحدازاقيانوس‬ ‫اطلس تا اقيانوس آرام‪ ،‬ايجاد منطقه بدون رواديد‪ ،‬تحقق‬ ‫شراكت براي برنامه مدرنيزه كردن و مشاركت در حوزه‬ ‫انرژي با هدف ايجاد يك الگوي انرژي اروپايي يكپارچه‬ ‫است‪ .‬با اين همه احتمال مي‌رود مساله استقرار سپر دفاع‬ ‫موش��كي ناتو در اروپا كليدي‌ترين بخ��ش از رابطه دو‬ ‫طرف باش��د‪.‬پوتين در ارتباط با سياست خارجي خود‬ ‫در قبال منطقه آسيا‪ -‬پاس��فيك بر لزوم ارتقاي پيشرفت‬ ‫اقتصادي‪ -‬اجتماعي سيبري شرقي و مناطق خاور دور‬ ‫تاكيد كرده و همچنين خواس��تار همكاري راهبردي با‬ ‫چين‪ ،‬هند‪ ،‬ويتنام‪ ،‬ژاپن و ديگر كشورهاي كليدي منطقه‬ ‫شده اس��ت‪.‬در سياس��ت خارجي دولت پوتين در قبال‬ ‫آمريكا كه به نظر مي‌رسد جايگاه چندان مهمي‌در دولت‬ ‫سوم او ندارد‪ ،‬مشكالت سياسي بيش از هر زمان ديگري‬ ‫تاكيدي چالش‌برانگيز به نظر مي‌رسد‪ .‬پوتين در اين زمينه‬ ‫بر‌حقوق مساوي دو طرف و عدم مداخله آمريكا در امور‬ ‫داخلي روسيه تاكيد كرده است‪ .‬رئيس‌جمهوري جديد‬ ‫روسيه همچنين خواستار تعامل دوجانبه غيرتبعيض‌آميز‬ ‫و پايان تحريم‌هاي يك‌جانبه و برون مرزي آمريكا عليه‬ ‫شخصيت‌هايحقوقيوفيزيكيروسيهكهروابطدوجانبه‬ ‫را تحت فشار قرار داده‪ ،‬شده است‪ .‬درهمين راستابه مساله‬ ‫همكاري اس��تراتژيك امنيتي از زاويه جديدي پرداخته‬ ‫شده است‪ .‬در چارچوب سياست خارجي جديد پوتين‬ ‫به صراحت تاكيد شده است كه مذاكرات درمورد كاهش‬ ‫بيشترتسليحاتتهاجمي‌تنهابادرنظرگرفتنتمامي‌عوامل‬ ‫تاثيرگذاربر‌ثباتاستراتژيكجهانيميسرمي‌شود‪.‬با‌توجه‬ ‫به اينكه روس��يه به تنهايي عادت به گفت‌وگو با آمريكا‬ ‫و متحدان اين كش��ور در ناتو داشت‪ ،‬اين رويكرد جديد‬ ‫مي‌تواندتغييريبنياديندرسياستمذاكراتمسكوباشد‪.‬‬ ‫عدم مش��اركت والديمير پوتين در نشست سران گروه‬ ‫هشتدرآمريكارابهوضوحمي‌تواننخستيننشانهازاين‬ ‫ارزيابي دانست كه روابط چندان گرمي‌در انتظار واشنگتن‬ ‫ومسكونيست‪.‬‬ ‫با اين همه به‌نظر مي‌رس��د دامنه سياست خارجي‬ ‫دولت پوتين بسيار گسترده‌تر از اينها باشد‪ .‬مرد اول روسيه‬ ‫در دوران شش س��اله‌‌اي كه پيش رو دارد با چالش‌هاي‬ ‫زيادي رو‌به‌رو است كه تالش براي مقابله با بحران جهاني‬ ‫اقتصادي‪ ،‬تنش‌هاي منطقه‌اي‪ ،‬موضع‌گيري درس��ت و‬ ‫عاقالنهدرقبالمسالهسوريهوبهره‌گيريازجايگاهيكهدر‬ ‫سازمان‌مللمتحددارد‪،‬نحوهتعاملباكره‌شماليبااستفاده‬ ‫از رابطه نزديكي كه با اين كشور دارد‪ ،‬تاثير نتيجه انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري آمريكا بر روس��يه و نحوه رويكرد به‬ ‫برنامه هسته‌‌اي ايران تنها بخشي از آن خواهد بود‪g.‬‬ ‫منبع‪ :‬روزنامه وال استريت ژورنال‬ ‫‪45‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫بيداري اسالمي در مرحله تثبيت‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري مصر و فضاي دوقطبي‬ ‫جنگ اخوان با جبهه سكوالرها‬ ‫‪1‬‬ ‫ترجمه‪ :‬مرجان محمدي‬ ‫گاهو‌بيگاه‬ ‫به‌رغم بحران سياس��ي و درگيري‌هاي ‌‌‬ ‫تظاهركنندگان با ارت��ش‪ ،‬اين روزها مص��ر در فضاي‬ ‫نخستين انتخابات رياس��ت‌جمهوري واقعي در طول‬ ‫تاريخ خود به‌سر مي‌برد‪ .‬نامزدها از همه نوع رنگ و بوي‬ ‫فكري و سياسي هستند و رسانه‌هاي دولتي و خصوصي‬ ‫به همه آنها مي‌پردازند‪ .‬موتور تبليغات و آگهي در تالش‬ ‫براي جبران زيان‌هاي ركود اقتصادي به راه افتاده و بدون‬ ‫آنكه به تخريب چهره خيابان‌هاي شهرها و روستاها با‬ ‫چسباندن ميليون‌ها عكس و تبليغ توجه كند كه شامل‬ ‫عكس‌هاي نامزدها و شعارهايشان است‪.‬‬ ‫‪46‬‬ ‫رقاب��ت انتخاب��ات رياس��ت‌جمهوري در مصر‬ ‫نش��ان‌دهنده زنده بودن و پويايي سياسي در مصر پس‬ ‫از انقالب ‪25‬ژانويه و تغييرات در اين كش��ور اس��ت‪.‬‬ ‫به‌ط��وري كه ميزان مش��اركت در بحث‌ه��اي عمومي‬ ‫پيرامون ش��خصيت رئيس‌جمهور آين��ده و معيارهاي‬ ‫انتخاب و برنامه‌هايش باال رفته اس��ت‪ .‬اغلب احزاب و‬ ‫شخصيت‌هاي مشهور موضع خود را در مورد نامزدها‬ ‫اعالم كردند و نظرس��نجي‌هايي كه انجام مي‌ش��ود نيز‬ ‫بر‌داغي بازار انتخابات رياست‌جمهوري دامن مي‌زند‪.‬‬ ‫اين نظر سنجي‌ها نتايج بسيار شگفت‌انگيز و متناقض‬ ‫پيرامون فرصت‌هاي نامزدها و نتايج احتمالي ارائه كرده‌اند‬ ‫كه البته پرسش‌هاي زيادي پيرامون دقت و بي‌طرفي اين‬ ‫نظرس��نجي‌ها به‌وجود مي‌آورد‪ .‬همچنين اين پرسش‬ ‫پيش‌مي‌آيد كه‪ :‬آيا اين نظرسنجي‌ها تبديل به ابزاري براي‬ ‫بازي كردن با اراده راي دهندگان شده است؟‬ ‫عرص��ه انتخاباتي مص��ر نش��انه‌هاي متناقض و‬ ‫مبهمي‌دارد‪ .‬فرآيند تدوين قانون‌اساسي جديد اين كشور‬ ‫با مشكل مواجه شده اس��ت و اختيارات رئيس‌جمهور‬ ‫هنوز مشخص نيست‪ .‬بحران سياسي مصر نيز به‌گونه‌اي‬ ‫است كه مي‌تواند انتخابات را به تاخير بيندازد‪ .‬همراهي‬ ‫مردمي‌و حمايت از «اخوان‌المسلمين» و «سلفي‌ها» كه‬ ‫در انتخابات پارلماني اين دو‌جريان از آن بهره‌مند بودند‪،‬‬ ‫كاهش يافته اس��ت‪ ،‬اگر چه نمي‌توان گفت كه ش��اهد‬ ‫تغييرات زيادي شده است‪ .‬تالش‌ها و اقدامات نيروها‬ ‫و جريان‌هاي انقالبي براي توافق بر سر يك نامزد براي‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري به نتيجه‌اي نرسيده است‪.‬‬ ‫با اين تفاسير‪ ،‬در اين مطلب نگاهي به جنبه‌هاي مختلف‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري مصر مي‌اندازيم‪:‬‬ ‫‪ 13 -1‬نامزد در انتخابات رياست‌جمهوري مصر‬ ‫با هم به رقابت مي‌پر دازند ك��ه مي‌تواند آنها را به چهار‬
‫بين‌الملل‬ ‫هر‌چند ممكن است وابسته به اردوگاه انقالب نباشد و‬ ‫اتفاقي بيفتد كه در همه‌پرسي تغييرات در قانون‌اساسي و‬ ‫انتخابات پارلماني رخ داد‪.‬‬ ‫‪ -7‬مس��ائل ذكر ش��ده در باال باعث نمي‌شود كه‬ ‫بحران شفافيت در فرآيند انتخابات را پنهان كرد‪ .‬مساله‬ ‫ش��فافيت با پذيرش نتاي��ج انتخابات و مش��روعيت‬ ‫رئيس‌جمهور منتخ��ب و فرصت‌هاي ثب��ات و انتقال‬ ‫قدرت از شوراي‌نظامي حاكم به غيرنظاميان مرتبط است‪.‬‬ ‫بحران بي‌اعتماي با اشتباهات مرحله انتقالي و‌ترديد در‬ ‫نيت‌هاي شوراي نظامي و چنددستگي نخبگان و توافق‬ ‫نكردنشان بر‌سر قواعد فرآيند سياسي و نيز‌ترديد در ماده‬ ‫‪ 28‬قانون‌اساسي مرتبط است؛ بنابراين ماده تصميم‌هاي‬ ‫كميته عالي انتخابات قابل اعتراض نيست‪ .‬تصميم‌هاي‬ ‫كميته‌عالي انتخابات براي رد صالحيت «حازم صالح‬ ‫ابواس��ماعيل» نامزد سلفي‌ها و «خيرت ش��اطر» نامزد‬ ‫اخوان‌المسلمين و نيز عمر سليمان‪ ،‬رئيس سابق سازمان‬ ‫اطالعات مصر و پذيرش اعتراض‪ ،‬احمد شفيق‪ ،‬جنجال‬ ‫حقوقي و سياسي گسترده‌اي را در پي داشت‪ .‬ابواسماعيل‬ ‫و هوادارنش تصميم كميته عالي انتخابات را رد كرده و به‬ ‫خشونت و درگيري و نيز تهديد به استفاده از خشونت‬ ‫روي‌آوردند‪ .‬امري كه احتمال بازگشت برخي گروه‌هاي‬ ‫طرفدار اسالم سياسي را به خشونت باال برد‪.‬‬ ‫‪ -8‬بي‌تردي��د مصر به‌عن��وان يك كش��ور عربي‬ ‫داراي ثقل سياس��ي‪ ،‬تاريخ��ي و اجتماع��ي بزرگي در‬ ‫منطقه عربي است به همين دليل براي بازيگران منطقه و‬ ‫كشورهاي عربي بسيار مهم است كه رئيس‌جمهور آينده‬ ‫در اين كشور چه‌كسي باشد‪ .‬از عوامل مهم جايگاه مصر‬ ‫مي‌توان به اين موارد اشاره كرد‪ :‬مصر خاستگاه جماعت‬ ‫اخوان‌المسلمين است كه در بيشتر كشورهاي عربي و‬ ‫اسالمي گسترش پيدا كرده است‪ ،‬بنابراين همه كشورهاي‬ ‫عربي اين فرص��ت را دارند تا تاكتيك‌ها و ش��يوه‌هاي‬ ‫تحركات اخوان‌المسلمين را به‌عنوان يك حزب سياسي‬ ‫رصد كنند‪ .‬مصر بزرگ‌ترين بازار عربي به‌لحاظ حجم‬ ‫است‪ .‬به همين دليل بسياري از شركت‌هاي منطقه‌اي و‬ ‫به‌ويژه شركت‌هاي حوزه خليج‌فارس در پي دستيابي به‬ ‫اين بازار هستند‪ .‬از سوي ديگر مردم بسياري از كشورها‬ ‫و به‌ويژه كشورهاي حوزه خليج‌فارس به‌دنبال تغييرات‬ ‫سياسي هستند و زلزله بزرگ انقالب‌ها كه منطقه را به لرزه‬ ‫درآورده‪ ،‬باعث شده است كه دولت‌هاي اين كشورها با‬ ‫پيامدهاي آن بايد كنار بيايند‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫گروه تقسيم كرد‪ :‬نخست‪ :‬مردان سابق دولت كه در دوران‬ ‫«حس��ني مبارك» رئيس‌جمهور مخلوع مصر مناصب‬ ‫دولتي بلندپايه داشتند (عمرو‌موسي و احمد شفيق)‪ .‬اينها‬ ‫به ايدئولوژي دولت مصر كه فراتر از هر‌گونه پايبندي به‬ ‫انديشه يا ايدئولوژيك است‪ ،‬پايبندند‪.‬‬ ‫گروه دوم‪ :‬افراد وابسته به جريان اسالمي در مصر‬ ‫نظير «عبدالمنعم ابوالفتوح» عضو‌سابق اخوان‌المسلمين‬ ‫و «محمد‌المرسي» عضو كنوني و رئيس حزب «آزادي و‬ ‫عدالت» كه به‌عنوان نامزد احتياطي «خيرت شاطر»نامزد‬ ‫رد‌صالحيت شده اخوان‌المسلمين معرفي شد‪ .‬همچنين‬ ‫«محمد سليم‌العوا» انديشمند اسالمگراي ميانه‌روست‪.‬‬ ‫گروه سوم‪ :‬نامزدهايي هستند كه شامل جريان گسترده‌اي‬ ‫از چپ ملي‌گ��را نظير «حمدين صباحي» و س��ه نامزد‬ ‫چپ‌گرا هستند كه مشهورترين‌شان «ابو العز الحريري»‬ ‫است‪ .‬گروه چهارم‪ :‬نامزدهايي كه كم شهرت و غير‌وابسته‬ ‫به جريان سياسي يا حزب خاص هستند‪.‬‬ ‫‪ -2‬تقسيم‌بندي باال نش��ان مي‌دهد كه ما در برابر‬ ‫تنوع ظاهري نامزدها هستيم‪ .‬اما رقابت اصلي ميان سه‬ ‫جريان فكري و سياسي است‪ .‬اين سه جريان كه در درون‬ ‫خود مشكالتي دارند و از به هم ريختگي سازماني رنج‬ ‫مي‌برند‪ :‬دولتي‌گرا‪ ،‬اسالم سياسي و چپ‌ملي‌گرا هستند‪.‬‬ ‫چپ ملي‌گرا‪ ،‬ناصرگرايي معت��دل يا تغيير يافته را ارائه‬ ‫مي‌كند كه انديشه‌هاي سوسياليستي ندارد و خواستار‬ ‫وحدت عربي نيز نيس��ت‪ .‬جريان دولت‌گرا شعارها و‬ ‫افكار ليبرالي محافظه‌كار دارد كه آميخته‌اي از ساداتيسم‬ ‫و مباركيسم است‪ .‬اما اسالم سياسي از نامزدهاي‌هايش‬ ‫نمي‌خواهد كه به شكل فوري سخن از اجراي شريعت‬ ‫و ايجاد كشور اسالمي بزنند‪ ،‬با وجود اينكه از كشمكش‬ ‫گسترده پيرامون مشروعيت كسي كه نماينده‌اش باشد‬ ‫رنج مي‌برد‪ .‬اين كشمكش نيز خود به علل شخصي و نزاع‬ ‫داخل گروه اخوان است‪ .‬اين كشمكش‌ها حتي پس از‬ ‫جدايي ابوالفتوح از اخوان ادامه يافت و پس از آنكه حزب‬ ‫سلفي «النور» و «الجماعه االسالميه» از ابوالفتوح حمايت‬ ‫كردند؛ وارد مرحله جديدي شد‪ .‬اين خود نشان مي‌دهد‬ ‫كه سلفي‌ها از عملكرد سياس��ي اخوان راضي نيستند و‬ ‫حمايت آنها از ابوالفتوح بر‌اساس حساب و كتاب‌هاي‬ ‫سياسي پراگماتيستي‌شان صورت گرفته است‪ .‬بزرگان‬ ‫سلفي بر‌اين باورند كه ابوالفتوح به‌رغم نارضايتي‌شان‬ ‫از نزديكي‌اش به مس��يحي‌ها و ليبرال‌ها ولي نسبت به‬ ‫محمد‌مرسي از شانس بيشتري براي پيروزي در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري برخوردار است‪ .‬با‌وجود اين برخي‬ ‫اصول جماعت‌هاي سلفي انتخاب ابوالفتوح را الزام‌آور‬ ‫نكرده است‪ ،‬همچنان كه برخي قواعد و اصول اخوان‬ ‫انتخاب محمد‌مرسي را الزام‌آور نكرده است‪ .‬اين خود‬ ‫حكايت از آشوب عمومي در چارچوب سازماني احزاب‬ ‫و جماعت‌هاي اسالمي اس��ت‪ .‬از سوي ديگر كليسا و‬ ‫آراي مس��يحيان نيز مطرح اس��ت كه نصيب يك نامزد‬ ‫نمي‌شود‪ .‬عالوه بر آن قواعد و اصول حزب «الوفد»نيز‬ ‫حمايت از عمرو‌موسي را الزام‌آور نكرده است‪ .‬حزبي‬ ‫كه رهبرانش اعالم كرده‌اند از موسي حمايت مي‌كنند‪.‬‬ ‫‪ -3‬چندپارگ��ي و ش��كاف درمواض��ع نيروهاي‬ ‫اسالمگرا پيرامون شخصيت رئيس‌جمهور نيز در ميان‬ ‫هواداران جريان دولت‌گرا و اردوگاه جويندگان آرامش و‬ ‫لقمه نان وجود دارد‪ .‬ثقل انتخاباتي اينها ميان عمرو‌موسي‬ ‫و احمد شفيق قرار دارد‪ .‬شفيق تنها نامزد انتخاباتي است‬ ‫كه پيش��ينه نظامي دارد‪ ،‬او فرمانده نيروه��اي هوايي و‬ ‫آخرين نخست‌وزير حسني‌مبارك قبل از كناره‌گيري‌اش‬ ‫از قدرت بود‪ .‬اين امر باعث مي‌ش��ود كه وي را متهم به‬ ‫وابستي به رژيم سابق بكنند؛ عمرو‌موسي را نيز به همين‬ ‫ن ترتيب مي‌توان گفت كه پس‬ ‫مساله متهم مي‌كنند‪ .‬بدي ‌‬ ‫از عقب نشيني «محمد البرادعي» از رقابت‌هاي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري‪ ،‬نامزد‌ليبرال وابسته به انقالب مصر در‬ ‫ميان نامزدها وجود ندارد‪ .‬اگردر اردوگاه اسالمگرايان يا‬ ‫مردان دولت نمي‌توانند بر سر يك نامزد به توافق برسند‬ ‫ولي نش��انه‌هايي وجود دارد كه اردوگاه چپ‌ها ممكن‬ ‫اس��ت بر‌س��ر يك نامزد به توافق برس��ند‪ .‬اين اردوگاه‬ ‫به‌خوبي مي‌دان��د كه فرصت براي پي��روزي هر‌كدام از‬ ‫نامزدهايش اندك است‪.‬‬ ‫‪ -4‬به‌رغم تفاوت فكري و سياس��ي نامزدها ولي‬ ‫تش��ابه زيادي بين برنامه‌ه��اي اعالم ش��ده آنها وجود‬ ‫دارد‪ .‬تقريب��ا هم��ه برنامه‌ه��اي نامزده��اي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري پيرامون آزادي‌هاي عمومي و مبارزه‬ ‫با فس��اد و تحقق عدال��ت اجتماعي اس��ت‪ .‬همچنين‬ ‫بازيابي نقش خارجي مصر به‌عنوان هدف عمومي براي‬ ‫نامزدهاست ولي ابزارها يا اقدامات الزم براي رسيدن به‬ ‫چنين هدفي مشخص نيس��ت‪ .‬عالوه بر آن برنامه‌هاي‬ ‫اعالم شده توسط نامزدها شكل توازن ميان اقتصاد بازار‬ ‫و تحقق عدالت‌اجتماعي و حفظ نقش توسعه‌اي كشور‬ ‫را مشخص نكرده است‪ .‬ش��گفت آنكه همه نامزدها به‬ ‫اشتباه تصور مي‌كنند كه رئيس‌جمهور داراي اختيارات‬ ‫گسترده در نظام رياس��تي يا نظام مختلط است‪ .‬به نظر‬ ‫مي‌رسد كه تشابه برنامه‌هاي نامزدها حكايت از آن دارد‬ ‫كهنامزدهابهاهميتتعميقآگاهيسياسيوتغييرفرهنگ‬ ‫سياس��ي وقعي نمي‌نهند‪ .‬اين نكته نيز بايد ذكر شود كه‬ ‫فقط دو نام��زد از پنج نامزدي كه در ص��در رقابت‌هاي‬ ‫انتخابات رياس��ت‌جمهوري هستند‪،‬وابسته به احزاب‬ ‫سياسي هستند‪ .‬اين در حالي است كه ابوالفتوح‪ ،‬شفيق و‬ ‫عمرو‌موسي وابسته به هيچ حزبي نيستند‪.‬‬ ‫‪ -5‬در مقابل حضور ضعيف ي��ا كمرنگ احزاب‬ ‫سياسيرسانه‌ها‪،‬تبليغاتوسرمايه‌هايسياسيحضوري‬ ‫پررنگ دارد‪ .‬اين در حالي اس��ت ك��ه كميته انتخابات‬ ‫نمي‌توان��د در منابع تامين مال��ي و هزينه‌هاي تبليغات‬ ‫انتخاباتي تحقي��ق و دقت كند‪ .‬بر‌اس��اس قانون‪ ،‬هزينه‬ ‫تبليغات نبايد بيش از ‪‌10‬ميليون پوند مصري باشد‪ .‬اين‬ ‫مبلغ در مقايس��ه با هزينه‌هايي كه برخ��ي از نامزدها در‬ ‫تبليغات خود صرف مي‌كنند بسيار اندك است‪ .‬اين امر‬ ‫باعث ايجا‌د ترديدها و شك‌هايي در مشروعيت برابري و‬ ‫ن ترديدهايي‬ ‫عدالت در رقابت انتخاباتي مي‌شود‪ .‬همچني ‌‬ ‫در مورد اين امر به‌وجود آمده اس��ت كه هيچ تضميني‬ ‫وجود ندارد كه رئيس‌جمهور آينده مصر به خواسته‌هاي‬ ‫طرف‌ها و اش��خاصي كه تبليغات انتخاتي‌اش را تامين‬ ‫مالي كردند‪ ،‬تن نده��د‪ .‬در همين زمينه نقش روزنامه‌ها‬ ‫و شبكه‌هاي تلويزيوني خصوصي در تملك تاجران و‬ ‫احزابدرتبليغاتنامزدهاوپوششرقابت‌هايانتخاباتي‬ ‫برجسته مي‌شود‪ .‬در همين حال نقش رسانه‌هاي به‌رغم‬ ‫آنكه زمان مساوي براي نامزدها جهت ارائه برنامه‌هايشان‬ ‫داده شده كاهش يافته اس��ت‪ .‬ميزان مشاهده تلويزيون‬ ‫رسمي با توجه به‌صادق نبودنش و تكيه‌اش بر‌اشكال و‬ ‫برنامه‌هاي سنتي فاقد سرزندگي كاهش يافته است‪.‬‬ ‫‪ -6‬تقريبا رقابت انتخاباتي بين پنج نامزد اس��ت‪:‬‬ ‫شفيق‪ ،‬حمدين صباحي‪ ،‬موس��ي‪ ،‬ابوالفتوح و مرسي‪.‬‬ ‫بسيار دشوار است كه يكي از آنها بتواند در مرحله نخست‬ ‫انتخابات با كسب اكثريت آرا(‪ 51‬درصد) بتواند پيروز‬ ‫شود‪ ،‬بنابراين به احتمال بس��يار زياد دور دوم انتخابات‬ ‫با شركت دو نامزد كه بيشترين آرا را از آن خود كرده‌اند‪،‬‬ ‫برگزار مي‌ش��ود‪ .‬بي‌ترديد يكي از اين نامزدها كه به دور‬ ‫دوم مي‌روند از جريان اسالمگرا باش��د‪ .‬اين امر باعث‬ ‫مي‌شود كه عرصه براي ايجاد ائتالف‌ها و هم‌پيماني‌هاي‬ ‫جديد به‌وجود بيايد‪ ،‬خود اين امر اين نگراني را به‌وجود‬ ‫مي‌آورد ك��ه ميان نيروهاي مدني و اس�لامي در جامعه‬ ‫شكاف و جبهه‌گيري ايجاد شود‪ .‬اين شكاف نيز منجر‬ ‫به متحد شدن آنها پشت سر نامزد مورد نظرشان شود‪،‬‬ ‫به‌رغم تفاوت فكري و سياسي‬ ‫نامزدها ولي تشابه زيادي‬ ‫بين برنامه‌هاي اعالم شده‬ ‫آنها وجود دارد‪ .‬تقريبا همه‬ ‫برنامه‌هاي نامزدهاي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري پيرامون‬ ‫آزادي‌هاي عمومي و مبارزه با‬ ‫فساد و تحقق عدالت اجتماعي‬ ‫است‪ .‬همچنين بازيابي نقش‬ ‫خارجي مصر به‌عنوان هدف‬ ‫عمومي براي نامزدهاست‬ ‫‪47‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫بسياري از كشورهاي منطقه و تاثير‌گذار به‌شدت‬ ‫پيگي��ر انتخاب��ات رياس��ت‌جمهوري مصر هس��تند‪.‬‬ ‫كشورهاي حوزه خليج‌فارس يعني عربستان‪ ،‬كويت‪،‬‬ ‫بحرين‪ ،‬امارات و عمان به استثناي قط ‌ر ترجيح مي‌دهند‬ ‫كه جماعت اخوان‌المس��لمين نه در مصر بلكه درهيچ‬ ‫كشور عربي ديگر به قدرت نرسند‪ .‬اين كشورها بيم آن‬ ‫دارند كه روي كار‌آمدن اخوان‌المسلمين در مصر باعث‬ ‫تقويت اخوان‌المسلمين در آن كشورها شود‪ .‬و بالطبع‬ ‫با‌توجه به سركوب اس�لامگرايان در كشورهاي عربي‬ ‫و حمايت اخوان‌المس��لمين مصر از آنها‪ ،‬پيروزي اين‬ ‫گروه باعث ايجاد تنش‌هايي در روابط اين كش��ورها با‬ ‫مصر مي‌شود‪.‬‬ ‫اين كش��ورها با‌توج��ه ب��ه رابطه خوب��ي كه با‬ ‫حس��ني‌مبارك داش��تند‪ ،‬ترجي��ح مي‌دهن��د يك��ي از‬ ‫شخصيت‌هاي نظام سابق مصر روي كار بيايد‪ .‬كشور قطر‬ ‫را بايد از پنج كشور حوزه خليج‌فارس جدا كرد‪.‬‬ ‫قطر با نظام سابق مصر بيشتر از آنكه رابطه خوبي‬ ‫داشته باش��د‪ ،‬رابطه‌اش متش��نج بود‪ ،‬به علت آنكه قطر‬ ‫به‌دنبال ايف��اي نقش منطقه‌اي روز اف��زون بود‪ .‬ويژگي‬ ‫اصليسياستخارجيقطرعملگراييآناست‪،‬بههمين‬ ‫دليل اين كشور تا زماني كه رئيس‌جمهور جديد در مصر‬ ‫تبديل به مانعي براي گرايش اين اميرنش��ين كوچك به‬ ‫ايفاي نقش منطقه‌اي نشود‪ ،‬مي‌تواند با هر‌كسي كه پيروز‬ ‫انتخابات مصر باشد‪ ،‬همكاري كند‪.‬‬ ‫تحليل نامزدهاي انتخابات رياست‌جمهوري مصر‬ ‫نشان مي‌دهد كه هيچ‌كدام از آنها به‌دنبال كمرنگ كردن‬ ‫نقشمنطقه‌ايقطرنيستند‪،‬زيراهمهآنهامي‌دانندكهمصر‬ ‫نياز به س��رمايه گذاري‌هاي خارجي و حتي كمك‌هاي‬ ‫مالي كشورهايي نظير قطر است‪.‬‬ ‫تركيه يكي ديگر از كش��ورهاي منطقه اس��ت كه‬ ‫تحوالت مصر و خاورميانه به دقت زيرنظر دارد‪ .‬تركيه‬ ‫به انتخابات رياس��ت‌جمهوري مصر و فرات��ر از آن به‬ ‫انقالب‌هايعربيازمنظرفراگيرترينگاهمي‌كند‪«:‬فرصتي‬ ‫مناسب براي تقويت استراتژي‌اش براي بازيابي جايگاه‬ ‫تاريخي‌تركي��ه در منطقه خاورميان��ه از راه بازي نقش‬ ‫الگويي كه همه تالش مي‌كنند آن را تقليد و اقتباس كنند‪».‬‬ ‫پس از سرنگوني حس��ني مبارك‌تركيه تالش مي‌كند از‬ ‫جماعت اخوان‌المس��لمين به‌عل��ت نزديكي فكري و‬ ‫ايدئولوژيكي و چه‌بسا روابط سازماني اخوان‌المسلمين‬ ‫و حزب «عدالت و توسعه» »حاكم برتركيه‪ ،‬حمايت كند‪.‬‬ ‫تركيه به‌دنبال راه يافتن به بازار مصر و س��رمايه‌گذاري‬ ‫در اين كشورس��ت و در ص��ورت به قدرت رس��يدن‬ ‫اخوان‌المسلمين اين امر آسان‌تر صورت مي‌گيرد‪.‬‬ ‫نكته پاياني كه در انتخابات مصر بايد مورد توجه‬ ‫قرار گيرد و مي‌تواند نقش منفجركننده بحران سياسي‬ ‫و فرآيند تحويل قدرت و چه‌بس��ا ورود به س��ناريوي‬ ‫هرج و مرج بازي كند‪ ،‬اين اس��ت كه اشتباهات مرحله‬ ‫انتقالي و بحران بي‌اعتماد و اتهام‌هاي آماده شده در مورد‬ ‫تقلب‪ ،‬تا حدود زيادي موضع‌گيري‌هاي زياد و واكنش‌ها‬ ‫را در عرصه سياسي پيش از انتخابات‪ ،‬تفسيرمي‌كند‪ .‬در‬ ‫نهايت نيز در صورت پيروزي شفيق يا عمرو‌موسي كه‬ ‫شخصيت‌هاي رژيم سابق به‌شمار مي‌روند اوضاع در‬ ‫مصر به هم مي‌ريزد‪.‬‬ ‫در اين صورت به راحتي معترضان مي‌توانند اتهام‬ ‫به تقلب و بازگشت شخصيت‌هاي رژيم سابق و سرقت‬ ‫انقالب‪ ،‬مطرح كنند تا بتوانند مردم را تحريك كرده و به‬ ‫ميدان‌ها بازگردند‪ .‬در اين ص��ورت ارتش چاره‌اي جز‬ ‫ادامه حاكميت خود و ادامه مرحله انتقالي در سايه وجود‬ ‫رئيس‌جمهور منتخب ولي مورد اعتراض قرار‌گرفته به‬ ‫لحاظ مشروعيت‪ ،‬نمي‌بيند‪g.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫منبع‪:‬مجله سياست بين‌الملل وابسته به‌موسسه االهرام‬ ‫‪48‬‬ ‫نگاهي ديگر‬ ‫پايان يك استثنا‬ ‫اوالند به ريشه‌هاي فرانسوي بازمي‌گردد‬ ‫حجت‌اهلل ايوبي‪ /‬رايزن فرهنگي سابق ايران در فرانسه‬ ‫‪1‬‬ ‫با گذري اجمالي بر تاريخ روابط آمريكا و فرانسه‬ ‫درمي‌يابيم كه اختالف ميان دو كش��ور ريشه تاريخي‬ ‫دارد و بازمي‌گردد به استقالل آمريكا‪ .‬در ابتداي اين امر‬ ‫فرانسوي‌ها روابط خوبي با آمريكا داشتند و از استقالل‬ ‫آنها نيز حمايت كردند‪ .‬دليل حمايت‌شان نيز رقابتي بود‬ ‫كه با انگليس‌ها داشتند‪ ،‬چرا كه استقالل آمريكا را عليه‬ ‫انگليس مي‌دانستند‪ .‬به دنبال اين ديدگاه‪ ،‬فرانسوي‌ها‬ ‫يك دوره كوتاه رابطه خوبي با آمريكا داشتند‪ ،‬اما با گذر‬ ‫زمان روابط به سمتي رفت كه فرانسوي‌ها خواهان آن‬ ‫شدند به دليل حمايت‌شان از استقالل آمريكا را تحت‬ ‫س��يطره آنها درآيد‪ .‬همين موضوع كم‌كم به اختالف‬ ‫شديدي ميان دو كش��ور تبديل شد‪ .‬بسياري معتقدند‬ ‫دليل اينك��ه آمريكايي‌ها در يك دوره بس��يار طوالني‬ ‫به سياست انزوا روي آوردند اين بود كه مي‌خواستند‬ ‫به‌فرانس��وي‌ها بگويند ديگر خواهان آن نيس��تند كه‬ ‫به‌خاطر حمايت تاريخي‌ش��ان از آمريكا در زمين آنها‬ ‫بازي و از منافع‌ش��ان در دنيا دفاع كنند‪ .‬اين تاريخچه‬ ‫مختصر نشان مي‌دهد تاچه حد روابط دو كشور به‌ويژه‬ ‫در زمان ناپلئون بناپارت و جمهوري سوم مخدوش بوده‬ ‫است‪ .‬نهايتا پس از جنگ جهاني اول و دوم آمريكايي‌ها‬ ‫وارد عرصه مي‌شوند و به سياس��ت انزواي‌شان پايان‬ ‫مي‌بخشند‪ .‬در اين زمان روابط آمريكا با اروپا به ويژه‬ ‫فرانسه دوباره تعريف مي‌ش��ود‪ ،‬در اين بازتعريف به‬ ‫قول برژينس��كي‪ ،‬فرانس��وي‌ها حكم فرزند شورشي‬ ‫غرب را داشتند‪ ،‬چراكه همواره با آمريكايي‌ها مخالفت‬ ‫مي‌كردند‪ .‬در زم��ان ش��ارل دوگل اوج اين اختالف و‬ ‫حالت اس��تقالل‌طلبانه فرانس��ه در برابر آمريكايي‌ها‬ ‫نمايان مي‌شود‪ .‬ژنرال دوگل اگر در آن زمان از اتحاديه‬ ‫اروپا حمايت مي‌كرد به اي��ن دليل بود كه به دنبال يك‬ ‫اروپاي اروپايي بود؛ يعني اروپا براي اروپا‪ .‬وي خواهان‬ ‫آن بود كه اروپاييان متحد شوند و به‌عنوان يك قدرت‬ ‫سوم خودشان امنيت‌ش��ان را تامين كنند‪ .‬به‌دنبال اين‬ ‫قضايا بود كه فرانسه نيروهايش را از ناتو فراخواند؛ چرا‬ ‫كه آمريكايي‌ها و بخشي ديگر از كشورهاي عضو ناتو‬ ‫اين مساله را باور نداشتند و معتقد بودند امنيت اروپا را‬ ‫آمريكا بايد تامين بكند‪ .‬اما در زمان نيكال س��اركوزي‬ ‫مجددا به خواست وي فرانسه تحت فرماندهي پيمان‬ ‫آتالنتيك شمالي درآمد‪ .‬اوج اختالف فرانسه و آمريكا‬ ‫در زمان دوگل در مساله دستيابي فرانسه به سالح اتمي‌‬ ‫و فناوري هس��ته‌اي بود‪ .‬در آن دوران آمريكا‪ ،‬چين و‬ ‫روس��يه به فناوري هسته‌اي رس��يده و آن را در اختيار‬ ‫انگلستان هم گذارده بودند‪ ،‬اما نمي‌خواستند فرانسه به‬ ‫اين مهم دس��ت يابد‪ .‬دوگل صريحا اعالم كرد كه براي‬ ‫جلوگيري از حمله دش��منان به فرانسه و به عنوان يك‬ ‫قدرت بازدارنده‪ ،‬توان دس��تيابي به اين فناوري و نيز‬ ‫سالح هسته‌اي را دارد‪ .‬وي با زحمات فراوان‪ ،‬برخي از‬ ‫متخصصانش را به آمريكا فرستاد و اطالعاتش را جمع‬ ‫كرد و بدون كمك آمريكايي‌ها و به‌رغم مخالفت‌هاي‬ ‫بسيار فراوان آنان و برخي كشورهاي اروپايي‪ ،‬سرانجام‬ ‫به فناوري هسته‌اي دست پيدا كرد و بمب اتم را آزمايش‬ ‫كرد‪ .‬فرانسوي‌ها در برابر مخالفت آمريكايي‌ها كارشان‬ ‫را انجام دادند و آن جشن بزرگ ملي را نيز برپا كردند؛‬ ‫مساله‌اي كه بيش از پيش به اختالفات دو كشور دامان‬ ‫زد‪ .‬اين روح گليس��ت‪ ،‬ش��عار اس��تقالل ملي و نگاه‬ ‫فرانسوي در عرصه سياس��ت‌هاي خارجي در فرانسه‬ ‫ريشه‌دار اس��ت و به يك سنت تبديل ش��ده است‪ .‬در‬ ‫جناح راست فرانس��ه پس از ژنرال دوگل كه نخستين‬ ‫رئيس‌جمهوري‪ ،‬جمهوري پنجم بود‪ ،‬ژرژ پمپيدو از‬ ‫‪ ۱۹۶۹‬تا ‪ ۱۹۷۴‬به قدرت رسيد و نفر بعدي نيز والري‬ ‫ژيسكاردستن بود‪ .‬دوگل‪ ،‬پمپيدو و حتي ژيسكاردستن‬ ‫با وجودي كه خيلي گليس��ت نبود ام��ا چون از جناح‬ ‫راست فرانسه بود همين سياس��ت را در پيش گرفتند‬ ‫و سعي كردند روابط‌شان را در شرق و غرب براساس‬ ‫منافع فرانس��وي پيگيري كنند؛ در موارد متعددي هم‬ ‫موجبات خشم و نارضايتي آمريكايي‌ها را فراهم كردند‪.‬‬ ‫پس از ميتران سوسياليست‪ ،‬ژاك شيراك به‌عنوان يك‬ ‫گليست واقعي و طاليه دار جريان گليست به قدرت‬ ‫رس��يد و تالش كرد در زمينه سياست خارجي دقيقا پا‬ ‫جاي پاي دوگل بگذارد‪ .‬نتيجه اين سياست‌هاي شيراك‬ ‫چندين بار تنش و درگيري شديد با آمريكايي‌ها بود‪ .‬در‬ ‫جنگ دوم خليج‌فارس‪ ،‬شيراك اجازه نداد كه فرانسه‬ ‫حضور يابد همچنين در رابطه با جنگ افغانس��تان نيز‬ ‫با آمريكا اختالف‌نظر جدي داشت‪ .‬در رابطه با مساله‬ ‫هسته‌اي ايران نيز شيراك بس��يار تالش كرد با احتياط‬ ‫بيشتري حركت بكند‪ ،‬به دنبال نزاع و كشمكش جدي‬ ‫با ايران نبود و تمايلي هم به رابطه با ايران از خود نشان‬ ‫مي‌داد‪ .‬در دوران پاياني رياس��ت‌جمهوري ش��يراك‪،‬‬ ‫اختالف و تنش فراوان با آمريكا به سردي روابط بيش‬ ‫از پيش دو كشور منجر شد كه يادآور همان رخدادهاي‬ ‫زمان دوگل بود‪ .‬زماني كه نيكالس��اركوزي به قدرت‬ ‫رسيد اعالم داشت كه اين روابط را‌ترميم خواهد كرد و‬ ‫همين كار را نيز انجام داد‪ .‬وي روابط كشورش با آمريكا‬ ‫را حس��نه كرد و به بيان خودش ت�لاش كرد اختالف‬ ‫تاريخي دو كشور را از بين ببرد‪ .‬وي سعي كرد فرانسه‬ ‫را كه به‌نوعي فرزند چموش اتحاديه اروپا بود به يك‬ ‫فرزند رام براي آمريكايي‌ها تبديل كند و اين كار را هم‬ ‫كرد‪ .‬شاهد بوديم طي پنج س��ال حكومت ساركوزي‬ ‫اين فرانسه رام ش��ده در عرصه‌هاي مختلف سياست‬ ‫خارجي چطور از سياست‌هاي آمريكا پيروي مي‌كرد‪.‬‬ ‫اوج اين پيروي كوركورانه نيز در مساله ايران نمود پيدا‬ ‫كرد‪ ،‬زيرا هيچ دليلي نداشت فرانسوي‌ها كه كشمكشي‬
‫سياست خارجي اوالند‬ ‫نقش متعادل‌تري به‬ ‫فرانسه در مناسبات‬ ‫بين‌المللي و منطقه‌اي‬ ‫خواهد داد او برخالف‬ ‫ساركوزي به اصول‬ ‫و آرمان‌هاي دوگل‬ ‫وفادار است‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫با ايران نداشتند و منفعتي هم از اين موضوع عايدشان‬ ‫نمي‌ش��د اينگونه به مخالفت با اي��ران روي بياورند‪.‬‬ ‫ساركوزي در ديگر عرصه‌ها مانند عراق و افغانستان نيز‬ ‫در زمين آمريكا بازي مي‌كرد‪ .‬تاريخچه اجمالي روابط‬ ‫جناح راست فرانسه با آمريكا به اين صورت بود‪ ،‬اما اگر‬ ‫بخواهيم به جناح چپ بپردازيم اساسا استقالل‌طلبي‬ ‫فرانسه در برابر آمريكا براي آنها يك مساله ايدئولوژيك‬ ‫است‪ .‬اين در حالي است كه اين مساله براي راستي‌ها‬ ‫و گليس��ت‌ها از ريش��ه‌هاي ناسيوناليس��تي و شكوه‬ ‫فرانسوي در برابر آمريكا نش��ات مي‌گيرد‪ .‬همين نگاه‬ ‫ايدئولوژيكي چپي‌ها باعث شده كه هيچ وقت نپذيرند‬ ‫زير پرچم آمريكا باش��ند‪ 14 .‬س��ال تجربه حكومت‬ ‫فرانسوا ميتران به‌عنوان يك سوسياليست اين مساله را‬ ‫به ما نشان مي‌دهد‪ .‬وي طي دوران رياست‌جمهوري‌اش‬ ‫همان سياس��ت‌هاي ژنرال دوگل را با فرازوفرودهاي‬ ‫مختلف پيگيري و سعي كرد استقالل فرانسه را در برابر‬ ‫آمريكايي‌ها به‌طور كامل حفظ كند‪.‬‬ ‫همچنين اواي��ل دوران ميتران ش��اهد يك تنش‬ ‫جدي ميان دو كشور نيز بوديم‪ .‬اكنون با پيروزي فرانسوا‬ ‫اوالند در انتخابات رياس��ت‌جمهوري فرانسه پس از‬ ‫‪‌17‬سال دوباره سوسياليس��ت‌ها به قدرت رسيدند و‬ ‫اليزه به دست آنها افتاده است‪ .‬وقتي اوالند پشت‌‌سرش‬ ‫را نگاه مي‌كند با س��ه تجربه مختلف روبه‌رو مي‌شود؛‬ ‫نخست تجربه تاريخي جناح راست است كه ايستادگي‬ ‫در مقاب��ل آمري��كا بود‪ ،‬س��پس جناح چپ ي��ا همان‬ ‫سياست‌هاي ميتران كه به‌طور طبيعي بايد الگوي عملي‬ ‫اوالند قرار گيرد و يك سياست كامال استقالل‌طلبانه بود‬ ‫و در نهايت تجربه شكست خورده پيروي از آمريكاي‬ ‫نيكالساركوزي‪ .‬اكنون ديگر بر همگان آشكار شده كه‬ ‫يكي از داليل شكست س��اركوزي در انتخابات اخير‬ ‫رياست‌جمهوري فرانس��ه همين حمايت بي‌چون و‬ ‫چرا و پي��روي همه‌جانبه‌اش از سياس��ت‌هاي آمريكا‬ ‫بود‪ .‬خيلي طبيعي است كه فرانس��وا اوالند ديگر اين‬ ‫تجربه شكس��ت خورده را تجربه نخواهد كرد‪ .‬وي از‬ ‫جهت ايدئولوژيك خواهان اس��تقالل فرانسه است و‬ ‫تجربه و حافظه تاريخي مردم فرانس��ه هم غير از اين‬ ‫را انتظار ندارد‪ .‬نش��انه‌هاي تغيير سياست‌هاي فرانسه‬ ‫در قبال آمريكا از حاال قابل مشاهده است‪ ،‬همچنانكه‬ ‫ديديم هفته گذش��ته و تنها چند روز پس از برگزاري‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري فرانسه و پيروزي فرانسوا‬ ‫اوالند سوسياليس��ت‪« ،‬ميش��ل روكار»‪ ،‬نخست‌وزير‬ ‫سوسياليست اسبق فرانس��ه‪ ،‬كه در سال‌هاي ‪ 1988‬تا‬ ‫‪ 1991‬در اين سمت حضور داشت ‪ -‬براي يك ديدار‬ ‫سه روزه غيررسمي وارد تهران شد‪ .‬وي به‌عنوان پدر‬ ‫معنوي جناح معتدل سوسياليست‌ها به شمار مي‌رود‪.‬‬ ‫اين س��فر از آن جهت حائز اهميت‌است كه اوالند در‬ ‫يك شرايط بس��يار حساس تش��كيل كابينه‪ ،‬انتخاب‬ ‫نخست‌وزير و آماده شدن براي رقابت سخت پارلماني‬ ‫يك چهره برجس��ته و پدر معنوي سوسياليست‌ها را‬ ‫به ايران مي‌فرستد‪ .‬تمامي‌اين موارد نشانه‌هاي خوبي‬ ‫است كه نشان مي‌دهد فرانسوي‌ها در حال بازگشت به‬ ‫همان ريشه فرانسوي خودشان هستند‪ .‬من معتقدم طي‬ ‫پنج سال اخير الاقل در عرصه سياست خارجي فرانسه‬ ‫از ريشه‌هاي خودش فاصله گرفته بود و به نوعي ريل‬ ‫عوض كرده بود‪.‬‬ ‫البت��ه بايد بگويم ك��ه جمهوري اس�لامي ايران‬ ‫همواره روابطش با گليس��ت‌ها و راست‌ها در فرانسه‬ ‫بهتر بوده و ما نبايد از به قدرت رس��يدن اوالند خيلي‬ ‫ذوق‌زده ش��ويم‪ .‬چرا كه سوسياليست‌ها گاهي نوعي‬ ‫چالش‌هاي ايدئولوژيك نيز با ايران داشتند‪ .‬اما اوالند‬ ‫ي و دانشگاهي‌اش‪،‬‬ ‫به دليل تجربيات و سابقه‌هاي علم ‌‬ ‫شعارهايي كه تاكنون اعالم داشته و همچنين فضايي‬ ‫كه اكنون بر كشور فرانسه حاكم است و بحران‌هايي كه‬ ‫پيش‌رو دارند احتماال هم سياست استقالل از آمريكا‬ ‫را حفظ خواهد ك��رد و هم وارد بازي‌ه��اي بيهوده و‬ ‫بي‌حاصل براي كشورش نخواهد شد‪.‬‬ ‫در رابطه با چارچوب همكاري‌هاي فرانسه اوالند‬ ‫با ناتو بايد گف��ت؛ ناتوي امروز با نات��وي زمان ژنرال‬ ‫دوگل خيلي متفاوت است؛ ناتو در گذشته يك دشمن‬ ‫اساسي و واقعي به نام اتحاد جماهير شوروي و بلوك‬ ‫شرق داشت‪ .‬بلوك شرق هم‌مرز با ناتو بود و اين سازمان‬ ‫بيخ گوشش و در كنار مرزهاي خودش اروپاي شرقي‬ ‫و پيمان ورشو را داشت‪ .‬امروز در برابر ناتو ديگر اين‬ ‫تهديدات وجود ندارد و آمريكايي‌ها يك دشمن فرضي‬ ‫به نام‌ تروريس��م و القاعده براي ادامه فعاليت‌هايشان‬ ‫درست كرده‌اند‪.‬‬ ‫اين درحالي اس��ت كه س��ازمان ب��دون رهبري‬ ‫مانند القاعده احتياجي به ناتو ندارد‪ ،‬بنابراين از لحاظ‬ ‫اس��تراتژيك اين گروه‌ها دش��منان دوم ناتو به شمار‬ ‫مي‌روند و در اصل ادامه فعاليت اين سازمان به داليل‬ ‫ديگري اس��ت‪ .‬امروز با اين حالت اجرايي كه ناتو به‬ ‫خودش گرفته فرانس��وي‌ها عمال عرصه چنداني براي‬ ‫فعاليت در اين سازمان نخواهند داشت‪.‬‬ ‫برخي اما گمان مي‌كنند ب��راي صحبت پيرامون‬ ‫رابطه آمريكا و فرانسه هنوز زود اس��ت و بايد منتظر‬ ‫باشيم ببينيم در آمريكا جمهوريخواهان پيروز مي‌شوند‬ ‫يا دموكرات‌ها‪.‬‬ ‫در اين رابطه بايد گفت كه رابطه دو كشور مبتني‌بر‬ ‫يك روال و ش��كل ثابت اس��ت كه تقريبا تغيير‌ناپذير‬ ‫اس��ت‪ .‬البته به غير از دوران نيكال س��اركوزي كه يك‬ ‫اس��تثنا بود همچنانكه ديديم اوالند ني��ز در برنامه‌هاي‬ ‫تبليغاتي‌اش اعالم كرد من رئيس‌جمهور نرمال هستم!‬ ‫شايد بس��ياري منظور وي را متوجه نشده باشند و اين‬ ‫كلمه براي‌شان غير‌طبيعي بود‪ .‬اما بايد گفت كه منظور‬ ‫اوالند اين بوده كه در برابر يك دوران غيرطبيعي و آنرمال‬ ‫وي مي‌خواهد فرانسه را دوباره به دوران طبيعي و نرمال‬ ‫خودش بازگرداند‪ .‬در حالت طبيعي با رفتن جناح راست‬ ‫يا چپ و سركار آمدن ديگري اساسا تغييري در نگاه‌شان‬ ‫نسبت به آمريكا به وجود نيامده است‪ .‬در اياالت متحده‬ ‫نيز به همين صورت است‪ ،‬يعني با جابه‌جا شدن قدرت‬ ‫ميان جمهوريخواهان و دموكرات‌ها در اين كشور نيز هيچ‬ ‫اتفاق خاصي در روابط دو كش��ور نيفتاده و همان شيوه‬ ‫تاريخي پيگيري شده است‪ .‬البته اين صحبت‌ها بدان معنا‬ ‫نيست كه آمريكا و فرانسه با هم خصومتي دارند‪ ،‬بلكه‬ ‫آنها در يك بلوك هستند و همكاري‌هاي زيادي دارند؛‬ ‫اما پيروي كوركورانه ساركوزي از سياست‌هاي آمريكا‬ ‫در عرصه جهاني يك پديده استثنايي در روابط دو كشور‬ ‫محسوب مي‌شد كه ديگر تكرار نخواهد شد‪g.‬‬ ‫‪49‬‬
‫دريچه اميد‬ ‫انتخابات پارلماني سوريه در سايه انفجارهاي تروريستي‬ ‫حسين رويوران‪/‬كارشناس مسائل خاورميانه‬ ‫‪2‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫انتخابات پارلماني اخير سوريه در وهله نخست‬ ‫براي مردم س��وريه و حتي ديگر كش��ورها اين پيام را‬ ‫داشت كه دولت بشار اس��د در يك مسير جديد قرار‬ ‫گرفته است‪ .‬درحقيقت در سوريه دو راهبرد وجود دارد؛‬ ‫يك راهبرد براندازي و ديگري راهبرد رفورم‪ .‬راهبرد‬ ‫براندازي در س��وريه مبتني‌‌بر خشونت و گسترش آن‬ ‫است و قطعا طرف‌هاي خارجي در آن حضور دارند‪،‬‬ ‫چرا كه تامين س�لاح از داخل امكان‌پذير نيست‪ .‬اما‬ ‫راهبرد رفورم مبتني ب��ر نوعي گفت‌وگو بين دولت و‬ ‫مخالفان و يافتن راه‌حل براي خروج از بحران است‪.‬‬ ‫جهت‌گيري حوادث اخير به س��مت كنار گذاش��تن‬ ‫انتخاب براندازي به نفع رفورم بود‪ .‬طرح كوفي عنان‬ ‫كه چندي پيش براي بحران سوريه ارائه شد نيز اساسا‬ ‫عبور از براندازي به سوي رفورم بود‪ .‬چرا كه اولين بند‬ ‫طرح كوفي عنان كنار گذاشتن خشونت و دومين بند‬ ‫نيز گفت‌وگو ميان گروه‌هاي سياس��ي و دولت براي‬ ‫يافتن راه‌حل اس��ت‪ .‬آنچه اكنون در س��وريه در حال‬ ‫طي شدن اس��ت به‌گونه‌اي اجراي بخش‌ها و مراحل‬ ‫بعدي رفورم است؛ گفت‌وگو خودش في‌نفسه ارزشي‬ ‫ندارد بلكه گفت‌وگو براي رفورم يعني اصالح ساختار‬ ‫سياس��ي‪ ،‬افزايش مش��اركت مردم و حضور مردم در‬ ‫صحنه ب��راي تصميم‌گي��ري حائز‌اهميت اس��ت‪ .‬در‬ ‫صحنه سياس��ي س��وريه در حال حاضر با اين پديده‬ ‫مواجه هستيم؛ يعني قانون اساس��ي تغيير يافته‪ ،‬نظام‬ ‫تك‌حزبي جاي خودش را به نظ��ام چندحزبي داده‪،‬‬ ‫انتخابات برگزار شده و احزاب مختلف در انتخابات‬ ‫ش��ركت كرده‌اند‪ .‬تمامي‌اين موارد بيانگر آن است كه‬ ‫رفورم در س��وريه به نوعي آغاز شده است‪ .‬گرچه در‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫برگزاري انتخابات‬ ‫پارلماني در سوريه‬ ‫و استقبال گسترده‬ ‫مردمي از آن‪ ،‬اميدها‬ ‫را براي بازگشت‬ ‫ثبات و امنيت احيا‬ ‫كرده است‬ ‫‪50‬‬ ‫انتخابات اخير تنها دو حزب از ميان مخالفان تشكيل‬ ‫و وارد انتخابات ش��د‪ ،‬ام��ا همين حض��ور حداقلي‬ ‫مخالفان مي‌تواند شروع يك فرآيند باشد‪ .‬دولت اسد‬ ‫تصميم دارد بعد از اين انتخابات و روشن شدن نتايج‬ ‫انتخابات‪ ،‬دولت وحدت ملي يا دولت اكثريت ايجاد‬ ‫كند‪ .‬تش��كيل دولت فراحزبي از طرف رئيس‌جمهور‬ ‫مي‌تواند گام پس از انتخابات باشد كه تحولي اساسي‬ ‫در س��وريه ايجاد خواهد كرد‪ .‬مجموعه اين حوادث‬ ‫نش��ان مي‌دهد كه س��وريه در حال حركت به سمت‬ ‫اصالحات اس��ت‪ ،‬هرچند در اين مس��ير انفجارها و‬ ‫اقداماتي از سوي طرفداران براندازي صورت مي‌گيرد‬ ‫يعني همان كس��اني كه قصد دارند ش��رايط رفورم را‬ ‫مختل كنند‪ .‬پس از اين انتخابات قرار است يك دولت‬ ‫اكثريت ملي تش��كيل ش��ود كه اين اكثريت از طريق‬ ‫انتخابات و صندوق‌هاي انتخاباتي مشخص خواهد‬ ‫شد‪ .‬البته بشار اسد اعالم كرده بود اگر حزب بعث در‬ ‫اين انتخابات راي ني��اورد كابينه‌اي بدون حزب بعث‬ ‫تش��كيل خواهد داد و اين نش��ان مي‌ده��د كه دولت‬ ‫آمادگي كامل براي اصالحات در وس��يع‌ترين شكل‬ ‫آن را دارد‪.‬‬ ‫هدف خشونت‌هاي كور‬ ‫مهمترين شاخص انفجارهايي كه اخيرا در سوريه‬ ‫روي داد اين است كه طرفداران براندازي به‌دليل نداشتن‬ ‫پايگاه اجتماعي عليه مردم اعالم جنگ كرده‌اند‪ .‬انفجار و‬ ‫كشتار ‪ 50،60‬ش��هروند يكجا اين پيام را دارد كه آنها از‬ ‫جذب مردم به سمت خودشان نااميد شده‌اند‪ .‬به همين‬ ‫دليل من تصورم بر اين اس��ت كه دول��ت در ميان مردم‬ ‫يك پايگاه اكثريتي دارد اما همچنان طرفداران براندازي‬ ‫تالش دارند در اين مسير و فرآيند اختالل ايجاد بكنند‪ ،‬اما‬ ‫در نهايت نخواهند توانست اين فرآيند را متوقف بكنند‪.‬‬ ‫اگر در آينده در سوريه به واسطه اين انتخابات پارلماني‬ ‫يك پارلمان قوي تشكيل شود قطعا در برون رفت اين‬ ‫كشور از بحران تاثيرگذار خواهد بود‪ .‬اين در حالي است‬ ‫كه بسياري شك دارند كه دولت اسد به سرعت از نظام‬ ‫تك‌حزبي به نظام چند‌حزبي انتق��ال يابد‪ .‬بنابراين اين‬ ‫انتخابات به مثابه يك محك جدي ب��راي دولت بود و‬ ‫نتيجه آن نيز بسيار مهم است‪ .‬حضور كساني كه از جانب‬ ‫مردم انتخاب شده‌اند در ساختار قدرت نشان از جديت‬ ‫دولت دارد‪ ،‬بنابراين افزايش اعتماد به دولت در اين برهه‬ ‫ي است؛ به‌ويژه به اين دليل كه در گذشته‬ ‫مساله بسيار مهم ‌‬ ‫اين اعتماد متاسفانه وجود نداشت‪ .‬اگر مردم ببينند برخي‬ ‫از احزابي كه در انتخابات شركت كرده‌اند توسط دولت‬ ‫به مشاركت فراخوانده شده‌اند اين امر در اعتمادسازي‬ ‫مردم نقش بسزايي ايفا خواهد كرد و حتي بقيه احزاب‬ ‫نيز شايد در كوتاه‌مدت به اين فرآيند بپيوندند و غائله را‬ ‫تاحدي خاتمه دهند‪.‬‬ ‫در حال حاضر نقش پارلمان در آينده سوريه با نقش‬ ‫آن در گذشته فرق مي‌كند‪ .‬در گذشته پارلمان توان اجرايي‬ ‫فراواني نداشته و نمي‌توانسته وزيري را بركنار كند‪ ،‬زيرا‬ ‫نظام رياس��تي بوده و وزير با راي اعتماد يا عدم‌اعتماد‬ ‫جابه‌جا نمي‌شده اس��ت‪ .‬درحالي‌كه نظام تعريف شده‬ ‫فعلي سوريه برپايه قانون اساسي جديد‪ ،‬نظام رياستي‪،‬‬ ‫پارلماني است و برخي از قدرت نظام به پارلمان واگذار‬ ‫شده و اين پارلمان مي‌تواند نقش بسيار مهمي‌در آينده‬ ‫سوريه ايفا كند‪ .‬به اين‌ترتيب‪ ،‬نقش آينده پارلمان پررنگ‬ ‫خواهد بود‪ .‬بعد از انتخابات يكي از نكات مورد توافق‬ ‫دولت و مخالفان تشكيل كابينه جديد فراحزبي است كه‬ ‫از مجموع طيف‌هاي پيروز انتخابات تشكيل خواهد شد‬ ‫و در نهايت مي‌تواند مديريت اصالحات سياسي را در‬ ‫آينده به‌عهده بگيرد‪.‬‬ ‫تا انتخابات رياس��ت‌جمهوري در سوريه دوسال‬ ‫ديگر باق��ي مانده و در س��ال ‪ 2014‬اي��ن انتخابات نيز‬ ‫برگ��زار خواهد ش��د‪ .‬در ش��رايط جدي��د انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري نيز شرايط خاصي دارد و يك فرد تنها‬ ‫براي دو دوره مي‌تواند براي رياست‌جمهوري انتخاب‬ ‫شود و تصور بر اين است كه با شرايط موجود انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري هم در زمان و مكان مقرر برگزار شود‪.‬‬ ‫در حقيقت حضور م��ردم در انتخابات اخير يك آزمون‬ ‫بود براي كساني كه با شك ‌و ترديد به رفتار دولت نگاه‬ ‫مي‌كردند‪ ،‬اما در آينده اگر اعتمادسازي به درستي صورت‬ ‫بگيرد مشاركت مردم نيز افزايش خواهد يافت‪ .‬در حال‬ ‫حاضر مهمترين وظيفه دولت برقراري امنيت اس��ت‪.‬‬ ‫تاكنون دولت در چارچوب طرح كوفي عنان به بسياري‬ ‫از تعهدات خودش عمل كرده و متاسفانه اين انفجارها‬ ‫نش��ان از عدم پايبندي مخالفان و عناصري است كه از‬ ‫طرف خارج تغذيه و هدايت مي‌ش��وند‪ .‬اكنون شرايط‬ ‫به‌گونه‌اي است كه دولت بايد در وهله نخست امنيت را به‬ ‫كشور بازگرداند و در مرحله بعدي راهكارهاي مشاركت‬ ‫ي فرآيندهاي سياسي مانند انتخابات شورا‪،‬‬ ‫مردم در تمام ‌‬ ‫مجلس و رياست‌جمهوري را مدنظر قرار دهد؛ هرچه‬ ‫اين فرآيند بيشتر جلو رود فرصت براي حضور مردم و‬ ‫اعتمادشان افزايش خواهد يافت‪ .‬در نهايت مهمترين پيام‬ ‫انتخابات اخير سوريه‪ ،‬جديت دولت در انتقال از نظام‬ ‫تك‌حزبي به نظام چند‌حزبي بود‪g.‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫دولت در تعليق‬ ‫انتخابات پارلماني يونان؛ «نه» بزرگ به سياست‌هاي رياضت اقتصادي‬ ‫‪3‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫انتخاباتپارلمانييونانكهششمماهمه‌برگزارشد‪،‬با‬ ‫بههمريختنمعادالتجاري‪،‬سقوطيخيره‌كنند‌هدرآراي‬ ‫دو حزب حاكم اصلي «پاسوك» و «دموكراسي نوين» را‬ ‫به‌دنبالداشت؛تاجاييكهايندوحزببه‌طورمشتركتنها‬ ‫موفقبهكسب‪ 32‬درصدآراشدند‪.‬‬ ‫روش��ن‌ترين پيامي‌كه نتيج ‌ه اين انتخابات داشت‪،‬‬ ‫ي با سياست‌هاي رياضت اقتصادي‬ ‫مخالفت آشكار مردم ‌‬ ‫بود؛ سياس��ت‌هايي كه توس��ط اتحادي ‌ه اروپا‪ ،‬بانك‌هاي‬ ‫نالملليوطبق ‌هحاكمدريونانديكتهشدهبود‪.‬بااينحال‬ ‫بي ‌‬ ‫بانيان اين تغيير احساسات مردمي‌به سمت چپگراها هم‬ ‫نمي‌توانندجايگزينيمناسبوقابلاعتمادبهشمارروند‪.‬‬ ‫حزب سوسيال دموكرات پاسوك كه از سال ‪2009‬‬ ‫ميالدي قدرت را در دست داشت‪ ،‬شاهد افت آراي خود از‬ ‫‪ 43/9‬درصددرانتخاباتگذشتهبه‪ 13/2‬درصددرايندوره‬ ‫بودهاست‪.‬تعدادآرايحزبمحافظه‌كاردموكراسينوينـ‬ ‫كهائتالفيراباحزبپاسوكدرماهدسامبرگذشتهتشكيل‬ ‫دادـ نيز از ‪33/5‬درصد در سال ‪ 2009‬به ‪18/9‬درصد افت‬ ‫كردهاست‪.‬بنابراينبهنظرمي‌رسددورانسيستمدو‌حزبي‬ ‫كه از زمان پايان ديكتاتوري نظامي در يونان حاكم بوده‪،‬‬ ‫به‌طورموثريپايانيافتهاست‪.‬‬ ‫ارزيابي‌هايي كه بالفاصله بعد از انتخابات انجام شد‪،‬‬ ‫حاكي از آن بود كه احزاب پاس��وك و‌وين براي تشكيل‬ ‫اكثريت در پارلمان‪ ،‬يك كرس��ي كم دارن��د و اگر همين‬ ‫تعداد كرسي‌ها را هم در اختيار دارند‪ ،‬به دليل ماده قانوني‬ ‫ضد‌دموكراتيكياستكهبه‌طورخودكار‪ 50‬درصدكرسي‬ ‫اضافي را به حزب برنده با باالترين درصد راي اختصاص‬ ‫مي‌دهد‪.‬‬ ‫طبق ارزيابي‌هاي وزارت كش��ور يونان‪ ،‬شاخص‬ ‫ديگريكهنشان‌دهندهانزجارعموميازاينسيستمسياسي‬ ‫است‪ ،‬ميزان عدم مش��اركت مردم در روند انتخابات بود‪.‬‬ ‫انتخابات پارلماني س��ال جاري با ميزان عدم مشاركت‬ ‫‪40‬درصدي‪ ،‬ركوردي بي‌سابقه در پرونده انتخابات‌هاي‬ ‫اينكشورثبتكرد‪.‬ميزانعدممشاركتمردمي‌درسهدوره‬ ‫انتخاباتقبلياز‪ 25‬تا‪ 30‬درصدمتغيربود‪.‬‬ ‫در سال‌هاي اخير‪ ،‬دولت يونان بودجه اجتماعي را‬ ‫به‌طوربي‌سابقه‌ايكاهشدادهكهمنجربهخسارت‌هاييدر‬ ‫دستمزدتادو‌سومميزانقبلي‪،‬بيكاريبيشاز‪ 50‬درصدي‬ ‫جوانانوفقروبي‌خانمانيمردمشدهاست‪.‬‬ ‫حزب‌هايي كه با اين سياس��ت‌ها مخالفت كردند‪،‬‬ ‫در انتخابات نتايج خوبي به دست آورده و موفق به جلب‬ ‫حمايت مردمي‌شدند‪ .‬ائتالف چپگراي راديكال (سيريزا)‬ ‫كه با سياست‌هاي رياضت اقتصادي مخالفت كرده بود‪،‬‬ ‫موفق شده آراي خود را در مقايسه با انتخابات قبلي به سه‬ ‫برابر افزايش داده و از‪ 4/6‬درصد به‪16/8‬درصد برس��اند‬ ‫و به اين ترتيب از حزب پاس��وك به عنوان دومين حزب‬ ‫بزرگ در پارلمان پيش��ي بگيرد‪ .‬حزب سيريزا در جريان‬ ‫ي خود اعالم كرده بود كه قصد دارد در‬ ‫رقابت‌هاي انتخابات ‌‬ ‫مورد سياست‌هاي رياضت اقتصادي مذاكرات جديدي‬ ‫‌ترتيب دهد‪ .‬اين حزب همچنين وعده سرمايه‌گذاري در‬ ‫زيرساخت‌ها‪ ،‬آموزش و س��اير برنامه‌هاي اجتماعي را‬ ‫داده بود‪.‬‬ ‫حزب چپگراي دموكرات كه در سال ‪ 2010‬ميالدي‬ ‫از حزب سيريزا جدا شده بود تا بتواند در راستاي حمايت‬ ‫از حزب پاسوك گام‌هاي بيش��تري بردارد نيز در جريان‬ ‫يخود‪،‬سياست‌هايرياضتاقتصادي‬ ‫رقابت‌هايانتخابات ‌‬ ‫را مورد انتقاد ق��رار داد‪ .‬اين حزب در نخس��تين حضور‬ ‫انتخاباتيخودموفقبهكسبپنجدرصدآراشد‪.‬‬ ‫حزب چپگراي دموكرات و س��يريزا كه بهتر شدن‬ ‫وضعيت طبق ‌ه متوس��ط را محور سياست‌هاي خود قرار‬ ‫داده‌اند‪،‬به‌خوبيايننكتهرادريافته‌اندكهبرايموفقيتخود‬ ‫بايد به مردم القا كنند كه در صورت روي كار آمدن رقيب‪،‬‬ ‫شرايط فعلي ادامه خواهد داشت و وضعيت جاري يونان‬ ‫همآنقدرسختوغيرقابلتحملهستكههرشهروندي‬ ‫آرزويتغييرآنراداشتهباشد‪.‬‬ ‫حزب كمونيست يونان نيز توانس��ت تعداد آراي‬ ‫خود را به ميزان جزئ��ي تغيي��ر داده و آن را از ‪ 7/5‬درصد‬ ‫به ‪8 /5‬درصد برس��اند‪ .‬راي‌دهندگان يوناني بارها شاهد‬ ‫فرصت‌طلبي‌هاي حزب كمونيست اين كشور بوده و به‬ ‫حزبيكهبههروسيلهممكنتالشمي‌كندحاكميتسياسي‬ ‫را به چالش بكشد‪ ،‬اعتماد ندارند‪ .‬سبزهاي يونان و ائتالف‬ ‫دموكراتيكنيزتنهاسهدرصدآراراازآنخودكردند‪.‬‬ ‫احزاب راس��تگرا كه ط��ي هفته‌هاي اخي��ر به‌طور‬ ‫سيستماتيك در رسانه‌ها ظاهر ش��ده‌اند‪ ،‬بخش اندكي از‬ ‫آرا را از آن خود كردند‪ .‬حزب «الئوس» كه مدت كوتاهي‬ ‫در دولت مشاركت داشت‪ ،‬در انتخابات پارلماني چندان‬ ‫موفق ظاهر نشد و نتوانست آراي قابل توجهي را به خود‬ ‫اختصاصدهد‪.‬حزبنئو‌فاشيست«طلوعطاليي»نيزهفت‬ ‫درصد آرا را از آن خود كرد و به پارلمان جديد راه‌يافت‪.‬‬ ‫حزب راستگراي پوپوليستي «يوناني‌هاي مستقل»‬ ‫نيز‪ 10/6‬درصد آرا را به خود اختصاص داد‪ .‬اين حزب در‬ ‫ماهفوريهگذشتهتشكيلشد‪.‬مسالهانتخاباتيمحورياين‬ ‫حزببيگانه‌ستيزيبود‪.‬حزبيوناني‌هايمستقل‌تركيبي‬ ‫شهزينه‌هاهمراهبا‬ ‫ازخواسته‌هاياجتماعيازقبيللغوكاه ‌‬ ‫چشم‌اندازهايناسيوناليستيافراط‌گرارانيزدرچارچوب‬ ‫برنامه‌هايخودقرار دادهبود‪.‬‬ ‫اين احزاب در جريان رقابت‌هاي انتخاباتي‪ ،‬توسط‬ ‫حزب پاسوك و دموكراس��ي‌نوين تقويت شدند‪ .‬اين دو‬ ‫حزب حاكم تالش مي‌كردند از طريق بيگانه‌س��تيزي و‬ ‫عوام‌فريبيناسيوناليستيوهدايتخشمعموميازكاهش‌‬ ‫هزينه‌ها به سمت كانال‌هاي جناح راس��ت‪ ،‬يكديگر را‬ ‫شكستدهند‪.‬ايندوحزبدرنهايتدرجرياناينمسير‪،‬‬ ‫راه را براي راست‌هاي افراطي هموار كردند‪.‬‬ ‫حزب س��يريزا به نوب ‌ه خود اعالم ك��رد در صورت‬ ‫پيروزي در انتخابات‪ ،‬براي بستن پيمان با يونانيان مستقل‬ ‫نژادپرستآمادهاست‪.‬‬ ‫اين انتخابات اوضاع سياس��ي يون��ان را بي‌ثبات‌تر‬ ‫خواهدكرد‪.‬پيشازاين‪،‬احزابپاسوكودموكراسي‌نوين‬ ‫توانستهبودندباشرايطبرتريكهدرپارلمانداشتند‪،‬قدرت‬ ‫را در كشور در دست بگيرند‪ ،‬ولي در حال حاضر‪ ،‬اين دو‬ ‫حزبنمي‌توانندباقرارگرفتندركنارهم‪،‬اكثريتحاكمي‬ ‫‌راتشكيلدهند‪.‬درحالحاضرگمانه‌زني‌هابرسراينمساله‬ ‫است كه آيا احزاب بر سر تشكيل دولت به توافق مي‌رسند‬ ‫يابايدانتخاباتجديدبرگزارشود‪،‬آيادولتآيندهيونانبه‬ ‫انداز‌ه كافي ثبات خواهد داشت تا كاهش برنامه‌ريزي شده‬ ‫هزينه‌ها را به مرحل ‌ه اجرا درآورد و ميزان موفقيت دولت‬ ‫آينده در ادامه جلب حمايت ش��ركاي اروپايي تا چه حد‬ ‫خواهدبود؟‬ ‫آنچه واضح است اين كه هر دولت جديدي در يونان‬ ‫كهبخواهدسياست‌هايرياضتياتحاديهاروپارادنبالكند‪،‬‬ ‫بااعتراضگسترده‌ايازجانبمردمروبه‌رومي‌شود‪.‬دراين‬ ‫شرايط‪ ،‬اين خطر وجود دارد كه نخبگان حاكم در پاسخ به‬ ‫وضعيتموجود‪،‬در‌صددادغاماحزابراستوراست‌هاي‬ ‫افراطي در حكومت برآيند و در نتيجه‪ ،‬به‌منظور سركوب‬ ‫تمردمي‪،‬اشكالديكتاتورياز‬ ‫خشونت‌بارهرگونهمقاوم ‌‬ ‫حكومتراتاسيسكنند‪.‬‬ ‫در عين حال‪ ،‬هيچ پيشرفتي در زمين ‌ه تشكيل دولت‬ ‫ائتالفي شامل احزاب چپگرا وجودنخواهد داشت‪ .‬حزب‬ ‫سيريزاوچپگراهايدموكراتبارهاتاكيدكرده‌اندكهقصد‬ ‫دارند در اتحادي ‌ه اروپا باقي بمانند و صرفا خواهان مذاكره‌‬ ‫مجدددربارهسياست‌هايرياضتاقتصاديهستند‪.‬چنين‬ ‫دولتي الگوي حزب پاسوك را دنبال كرده و با اتحاديه‌هاي‬ ‫اروپايي و گروه‌هاي مختلف خرده‌بورژواها براي به اجرا‬ ‫درآوردن برنامه كاهش هزينه‌ه��ا عليه جمعيت كارگر‪،‬‬ ‫همكاريخواهدكرد‪.‬‬ ‫چنينتشكيالتيباحمايتحزبكمونيستيونان‬ ‫نيز رو‌به‌رو خواهد شد‪ .‬اين حزب نقش نظارت‪ ،‬كنترل و‬ ‫نظم دادن به اعتراض‌ها را بر‌عهده مي‌گيرد تا خطري براي‬ ‫دولت جديد نداشته باش��ند‪ .‬حزب كمونيست يونان در‬ ‫دولت فعلي اين كشور نيز نقش كم‌وبيش مشابهي داشته‬ ‫است‪.‬‬ ‫در نهاي��ت مي‌ت��وان گفت ك��ه نتيج��ه انتخابات‬ ‫يونان نش��ان‌دهند‌ه چرخش بخش‌هاي وسيعي از توده‌‬ ‫راي‌دهندگانطبقهكارگربهسمتچپگراهاست‪.‬همزمان‪،‬‬ ‫سازمان‌هاي شبه‌چپگرا كه از اين چرخش سود برده‌اند‪،‬‬ ‫به‌طور ش��فاف بيان كرده‌اند قصد حفظ و دفاع از شرايط‬ ‫موجود را دارند‪ .‬در هر حال اين انتخابات مقدمه‌اي بر دور‬ ‫جديدي از درگيري‌هاي شديد اجتماعي است كه تنها از‬ ‫طريقايجادرهبريانقالبسوسياليستيجديديدريونان‬ ‫قابل حل است‪g.‬‬ ‫منبع‪:‬روزنامهوال‌استريتژورنال‬ ‫‪51‬‬
‫مجله خبري‬ ‫‪ 1‬منشور يك رئيس جمهور سوسياليست‬ ‫تحليف در فرانسه‬ ‫ترجمه‪ :‬زهرا خدايي‬ ‫بين‌الملل‬ ‫كاخ اليزه روز ‪ 15‬مه‌شاهد مراسم تحليفي متفاوت‬ ‫از دوره‌هاي قبل بود‪ .‬اين بار يك رئيس‌جمهور چپگرا‪،‬‬ ‫اداره امور فرانسه را در دست مي‌گيرد و از روزهاي روشني‬ ‫خبر مي‌دهد كه در انتظار فرانس��ه و اروپاست‪ .‬اوالند كه‬ ‫حتي زحمت همراهي كردن س��اركوزي و كارال بروني‬ ‫را تا نزديكي اتومبيل اسكورت رئيس‌جمهور پيشين در‬ ‫حياطكاخاليزهبهخودنداد(رسميكهغالبارئيس‌جمهور‬ ‫جديد آن را به‌جا مي‌آورد) در سخنراني خود پس از اداي‬ ‫سوگندازروسايجمهوري‪،‬جمهوريپنجماعمازشارل‬ ‫دوگل‪ ،‬ژرژ پمپيدو‪ ،‬والري ژيسكاردستن‪ ،‬ميتران و شيراك‬ ‫قدرداني كرد‪ ،‬اما در مورد ساركوزي تنها به بيان آرزوي‬ ‫زندگي خوب براي روزهاي پس از رياس��ت‌جمهوري‬ ‫بسندهكرد‪.‬‬ ‫رئيس‌جمه��ور در نط��ق پ��س از س��وگند خود‬ ‫فرانس��وي‌ها را اينگونه خطاب كرد‪« :‬امروز كه در مقام‬ ‫باالترينشخصحكومتقرارگرفته‌ام‪،‬برايفرانسوي‌ها‬ ‫حاملپياماعتمادهستم‪.‬ماكشوربزرگيهستيمكهايستادن‬ ‫در برابر همه مشكالت و آزمون‌ها را آموخته‌ايم‪ .‬هربار در‬ ‫رويارويي با آنها آموخته‌ايم كه چگونه خودمان باشيم و‬ ‫در عين حال راه را براي تغييرات باز كنيم‪ .‬هرگز در برابر‬ ‫مشكالت و چالش‌ها سر فرود نياورده‌ايم‪.‬‬ ‫اين است ماموريتي كه شش مه‌از سوي فرانسوي‌ها‬ ‫به من محوله شده است؛ گسترش عدالت در فرانسه‪ ،‬باز‬ ‫كردن مسيري جديد در اروپا‪ ،‬مشاركت در صلح جهاني‬ ‫و حتي مشاركت در پروژه‌هايي براي حفظ و بقاي زمين‪.‬‬ ‫امروز با چالش‌ها و مشكالت زيادي روبه‌رو هستيم‬ ‫كه با آنها مقابله خواهم كرد؛ بدهي سنگين‪ ،‬كاهش رشد‬ ‫اقتصادي‪ ،‬افزايش بيكاري‪ ،‬كاه��ش رقابت اقتصادي و‬ ‫اروپايي كه به زحمت در حال دست و پا زدن براي خروج‬ ‫از بحران فعلي است‪ ،‬اما من در همين‌جا تاكيد مي‌كند كه‬ ‫اين مشكالت براي ما ابدي نخواهد بود‪ ،‬از زماني كه اراده‬ ‫كنيم با تحرك بيشتر به جنگ اين مشكالت برويم‪ ،‬بسيج‬ ‫شويموهمهتوانخودرابه‌كارگيريم‪.‬اينمسائلازاهميت‬ ‫زيادي برخوردار است؛ حفظ قدرت توليد نيروهاي كار‬ ‫ما‪ ،‬فعاليت محققان شايس��ته ما‪ ،‬ديناميسم پيمانكاران و‬ ‫سرمايه‌گذاران ما‪ ،‬كار كشاورزان ما‪ ،‬كيفيت بخش دولتي‬ ‫ما و درخشندگي فرهنگ و زبانمان بدون اينكه سرزندگي‬ ‫جمعيتوكم‌حوصلگيجوانانرافراموشكنيم‪.‬‬ ‫فراموش نكنيم اولين شرط اعتماد‪ ،‬وحدت كشور‬ ‫است‪.‬تفاوت‌هايماواختالف‌نظرهايماننبايدبهشكاف‬ ‫تبديل شود‪ .‬كشور نيازمند آرامش‪ ،‬مصالحه و همبستگي‬ ‫استووظيفهرئيس‌جمهوراستكهدراينميانمشاركت‬ ‫داشته باشد‪ .‬جمع كردن فرانسوي‌ها و تحرك بخشيدن به‬ ‫آنها بدون قائل شدن استثنا حول يك ارزش و آن ارزش‪،‬‬ ‫ي كه من بر دوش‬ ‫جمهوري است‪ .‬اين است وظيفه مهم ‌‬ ‫دارم‪.‬‬ ‫سن‌مان هرچه باشد‪ ،‬شغل‌مان هرچه باشد و هرجا‬ ‫كه زندگي مي‌كنيم‪ -‬در فرانسه يا سرزمين‌هاي ديگر‪ -‬در‬ ‫محله‪ ،‬شهر يا روستاها مهم اين است كه همگي فرانسوي‬ ‫هستيم؛فرانسه‌ايكهعليههيچكسنيستبلكهحوليك‬ ‫محوروجامعهمتحداست‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪52‬‬ ‫منبه‌عنوانيكرئيس‌جمهوربه‌طوركاملمسئوليت‬ ‫و ماموريتم را مي‌پذيرم‪ .‬من اولويت‌ها را مشخص مي‌كنم‬ ‫اماهمه‌‌جاوبهجايهمهتصميم‌گيرينمي‌كنم‪.‬طبققانون‬ ‫اساسي‪ ،‬حكومت و دولت سياست كشور را دنبال خواهد‬ ‫كرد‪ .‬پارلمان جايگاه خود را درهمه زمينه‌ها خواهد داشت‬ ‫و عدالت در همه زمينه‌ها حفظ و به اجرا درخواهد آمد‪.‬‬ ‫دولت و حكومت نيز براساس اختيارات خود و با حفظ‬ ‫اقتدار براي كشورمان تصميم‌گيري خواهد كرد‪ .‬فرانسه‬ ‫بدون غرض و عادالنه با هم��ه رفتار خواهد كرد‪ ،‬چرا‌كه‬ ‫كشورمان متعلق به همه فرانسوي‌هاست و نه فقط براي‬ ‫طيفيكهبرايمدتزمانكوتاهيقدرترادردستدارند‪.‬‬ ‫قوانين انتصاب مسئوالن در بخش دولتي در چارچوب و‬ ‫با ضوابط صورت خواهد گرفت‪ .‬صداقت‪ ،‬شايس��تگي‬ ‫و در نظرگرفتن منافع عمومي براي دولت تنها معيار من‬ ‫براي انتخاب مس��ئوالن دولت خواهد بود‪ .‬فرانسه اين‬ ‫شانس را دارد كه داراي باالترين كيفيت دستگاه و خدمات‬ ‫دولتيباشد‪.‬‬ ‫ضمن قدرداني و تش��كر از اين ويژگي مي‌خواهم‬ ‫اعالم كنم كه در همي��ن چارچوب خدمتگ��زاران آتي‬ ‫انتخاب خواهند شد‪ .‬فراموش نكنيم اعتماد در دموكراسي‬ ‫نهفته است و من به دموكراسي محلي اعتقاد دارم‪ .‬من قصد‬ ‫دارم در چارچوب و در راستاي سياست‌هاي تمركز‌زدايي‬ ‫ودادنآزاديبيشتربهبخش‌هايمختلفمحلي‪،‬راهرابراي‬ ‫توسعهكشورمانبازكنم‪.‬‬ ‫من به دموكراس��ي اجتماعي و برق��راري ارتباط با‬ ‫س��نديكا‪ ،‬كارگ��ران و حقوق‌بگي��ران و نماين��دگان و‬ ‫سازمان‌هاي آنها اعتقاد دارم‪ .‬من به دموكراسي شهروندي‬ ‫اعتقاد دارم‪.‬‬ ‫بهمشاركتشهروندانوتعهداتشهرونديكهيكي‬ ‫از ارزش‌هاي مهم جمهوري فرانس��ه است اعتقاد دارم‪.‬‬ ‫اعتماد همچنين برپايه عدالت در انتخاب نيز نهفته است‪.‬‬ ‫عدالت حتي به مفهوم ايجاد ثروت‪ .‬زمان آن فرا رسيده كه‬ ‫براي تحقق آن بخش توليد را فعال كنيم‪ .‬سرمايه‌گذاري‬ ‫براي آينده بايد بر رضايت‌مندي امروز مقدم باشد‪ .‬شغل‬ ‫بادوام بايد مقدم بر سود آني باشد‪ .‬زمان آن فرا‌رسيده كه‬ ‫انرژي‌هاي قابل تجديد را جانش��ين انرژي‌هاي فسيلي‬ ‫كنيم و فضاي جديدي را ب��راي اكولوژي باز كنيم‪ .‬زمان‬ ‫آن فرا رسيده كه مسير جديدي براي نوآوري و پيشرفت‬ ‫تكنولوژيبازكنيم‪.‬عدالتبايدبهنامجمهوريمبنايهمه‬ ‫تصميماتباشدودرموردهمگانبهاجرادرآيدواستثنايي‬ ‫نبايد در كار باشد‪.‬‬ ‫اين است ماهيت اصالحاتي كه قرار است دولت آن‬ ‫را به اجرا درآورد و قطعا همراه با نوآوري و مبارزه با رانت‬ ‫خواهدبود‪.‬عدالتمبناواساسهمهتصميماتدولتيقرار‬ ‫خواهد گرفت و در نهايت باز هم بر اعتماد تاكيد مي‌كنم؛‬ ‫اعتمادي كه دولت و حكومت به جوانان اختصاص دهد‪.‬‬ ‫من به اعتماد جاي��گاه بااليي مي‌دهم و اين اس��اس كار‬ ‫و فعاليت من در مدرس��ه جمهوري پنجم خواهد بود؛‬ ‫ماموريتيكهبرايهماهنگيكشورمان‪،‬پويايياقتصادمان‬ ‫ضروري است‪ .‬اين اراده من است كه انگيزه بيشتري براي‬ ‫ايجاد تسهيالت عالي براي جوانان به من مي‌دهد تا آنها‬ ‫را به سمت يافتن مشاغل مناسب و مبارزه با شكنندگي‬ ‫سوق دهد‪.‬‬ ‫خانم‌هاوآقايان؛امروزاروپابهماچشمدوختهومنتظر‬ ‫ماست كه ببيند چگونه از بحراني كه ما را مستاصل كرده‬ ‫بيرون خواهيم آمد‪ .‬اروپا نيازمند پروژه است‪ .‬نيازمند رشد‬ ‫اقتصادي‪ ،‬نيازمندهمبستگي‪.‬برايشركايمانبسته جديد‬ ‫اقتصادي پيشنهاد خواهم كرد كه بالطبع با احياي اقتصاد‬ ‫كشورها كاهش بدهي‌هاي دولت‌ها را به همراه خواهد‬ ‫داشت و به آنها پيش��نهاد خواهم كرد براي حفظ خود و‬ ‫ارزش‌هايمان در دنياي بي‌ثباتي‌ها و براي دستيابي به رشد‬ ‫و توسعه به اصول همكاري‌هاي متقابل احترام بگذارند‪.‬‬ ‫فرانسه در جامعه بين‌الملل‪ ،‬برحسب فرهنگ‪ ،‬تاريخ و‬ ‫ارزش‌هايش اعم از انسان‌دوستي‪ ،‬آزادي‪ ،‬دموكراسي و‪..‬‬ ‫يك كشور متعهد است و جايگاه ويژه در نظام بين‌الملل‬ ‫دارد‪.‬بيانيهحقوقبشروقوانينشهرونديفرانسهدرجهان‬ ‫شناختهشدهاست‪.‬‬ ‫بايد با تداوم همان سياست‌ها خود را در كنار همه‬ ‫نيروهاي دموكراتيك در جهان قرار دهيم كه بر اصول خود‬ ‫تاكيد دارند‪ .‬فرانسه به همه ملت‌ها احترام مي‌گذارد و با‬ ‫تاكيد بر همه ارزش‌هاي دموكراتيك براي دفاع از قوانين‬ ‫حقوق بشر و افرادي كه حقوق آنان تضييع مي‌شود‪ ،‬در‬ ‫همهجاحضورخواهديافت‪.‬درحالحاضركهمسئوليت‬ ‫اداره كشور را براي پنج س��ال برعهده دارم از تالش همه‬ ‫روساي جمهوري پيشين تشكر و قدرداني مي‌كنم‪ .‬همه‬ ‫آنهايي كه پيش از من بوده‌اند و مسئوليت كشور را بر عهده‬ ‫داشتند‪ .‬شارل دوگل كه پرستيژ خود را در خدمت بزرگي و‬ ‫تماميت فرانسه نهاد‪ .‬ژرژ پمپيدو كه ارتقاي صنعتي كشور‬ ‫را يكي از مهم‌ترين اهداف و برنامه‌هاي ملي كشور قرار‬ ‫داد‪.‬والريژيسكاردستنكهمدرنيزهكردنجامعهفرانسهرا‬ ‫صورت داد‪ .‬فرانسوا ميتران كه جايگاه و تفكر ويژه‌اي براي‬ ‫او قائلم؛ مردي كه توسعه و عدالت اجتماعي را در كشور‬ ‫گسترش داد‪.‬‬ ‫ژاك ش��يراك‪ ،‬مردي كه عالقه و احترام خود را به‬ ‫ارزش‌هاي جمهوري حفظ كرد و نيكال س��اركوزي كه‬ ‫براي زندگي آينده او آرزوي زندگي خوب��ي را دارم كه‬ ‫پيش‌رو دارد‪ .‬خانم‌ها و آقايان باز هم وحدت و همبستگي‬ ‫تاكيد مي‌كنم‪g».‬‬
‫‪ 2‬شبح تروريسم‬ ‫‪ 3‬پيروزي بزرگ براي حزب حاكم‬ ‫سوريه‬ ‫الجزاير‬ ‫‪ 4‬مردم يونان عضويت در اتحاديه‬ ‫اروپا را نمي‌خواهند‬ ‫مهدي محتشمي‪/‬كارشناس مسائل يونان‬ ‫انتخابات پارلماني اخير در يون��ان و عدم پيروزي‬ ‫احزاب حاكم پاسوك و دموكراسي‌نوين نشان داد كه مردم‬ ‫كامال مخالف سياست‌هاي رياضتي اتحاديه اروپا و حتي‬ ‫ماندن در اين اتحاديه هستند و به همين دليل به اين احزاب‬ ‫راي ندادند‪ .‬در حال حاضر باوجود گذشت بيش از يك‬ ‫هفتهازبرگزاريانتخاباتهنوزاحزابموجودنتوانسته‌اند‬ ‫جهتائتالفبرايتشكيلدولتباهمكناربيايند‪.‬آخرين‬ ‫تحوالتيوناننيزبهاينصورتاستكهرئيس‌جمهوري‬ ‫اين كشور رهبران س��ه حزب عمده‌اي كه در انتخابات‬ ‫اخير حائز‌اكثريت آرا شدند را به دفتر رياست‌جمهوري تا‬ ‫بلكه موفق شود رهبران سه حزب را قانع كند يك ائتالف‬ ‫تشكيل دهند‪ .‬ظاهرا اين تالش رئيس‌جمهور نيز به نتيجه‬ ‫نرسيد و به شكست انجاميد‪ .‬دليل آن نيز كامال مشخص‬ ‫است؛ چرا كه اختالفاتي كه سه حزب عمده باهم دارند‬ ‫به‌خصوص دو حزب سنتي يونان با حزب ائتالف چپ‬ ‫دارد كامال ماهوي و مبنايي است‪ .‬مبناي اين امر نيز بر اين‬ ‫اصل استوار است كه اساسا حزب چپ اعتقادي به اعمال‬ ‫بين‌الملل‬ ‫سياست‌هايرياضتيدريونانندارد‪،‬بلكهاعتقادشبراين‬ ‫است كه بايد سياست‌ها و بسته‌هاي رياضتي پيشنهادي را‬ ‫يونان نپذيرد و بيشتر به اقتصاد داخلي‌اش بپردازد‪ .‬بنابراين‬ ‫اين مساله شايد در بلند‌مدت منجر به اين مساله شود كه‬ ‫يونان از حوزه يورو خارج ش��ود‪ .‬در حال حاضر آينده‬ ‫سياسييونان كامال مبهم است‪ ،‬زيراهر دوحزب حاكم كه‬ ‫دولت را در دست داشتند‪ .‬به‌خصوص حزب پاسوك كه‬ ‫براي آخرين‌بار عهده‌دار دولت بود موفق نشد اجماعي در‬ ‫يونانحاصلبكندكهاينامرمنجربهاستعفايآقايجورج‬ ‫پاپاندرئو‪،‬رهبراينحزبونخست‌وزيريونانشد‪.‬نهايتابه‬ ‫دنبالايناتفاقاتآنهايكدولتموقتتشكيلدادندبراي‬ ‫اينكه بتوانند عهده‌‌دار وضعيت موجود شوند تا انتخابات‬ ‫برگزار شود‪ .‬دو حزب حاكم اميدشان اين بود كه از رهگذر‬ ‫انتخابات مردم گزينه‌اي را انتخاب كنند و دولت با قدرت‬ ‫سياسي و ثبات بيشتر بتواند عهده دار امور شود‪ .‬اما در اين‬ ‫انتخابات ديديم كه عمال آرا به شكل بسيار تعجب‌آوري‬ ‫تقسيم شد به اين مفهوم تعجب‌آور كه حزبي كه تاكنون‬ ‫بيش از پنج‌درصد راي در ميان افكار عمومي مردم يونان‬ ‫نداشت و يك حزب بسيار ضعيف و منشعب از حزب‬ ‫كمونيستبودتوانستبابيشاز‪16‬درصدآراخودشرابه‬ ‫ساختارسياسييونانتحميلبكندوعمالمنجربهاينشود‬ ‫كه آنها نتوانند يك دولت ولو ائتالفي را تشكيل دهند‪ .‬در‬ ‫حقيقتنتيجهانتخاباتاينشدكهمردمبارايخوديكبار‬ ‫برايهميشهبعدازتشكيلجمهوردوميونان‪،‬بهدوحزب‬ ‫حاكم و غالب رويكرد مثبتي نشان ندادند و متعاقبا شاهد‬ ‫بوديم كه حزب راستي «دموكراسي نوين» زير ‪ 20‬درصد‬ ‫راي‪ ،‬حزب سوسياليست پاسوك‪ 14‬درصد و براي اولين‬ ‫بار حزب چپ منشعب از كمونيست‌ها توانستند حدود‬ ‫‪19‬درصد آرا را كسب كنند‪ .‬دو حزب راستگراي حاكم‬ ‫ماندن در حوزه يورو و پذيرفتن بسته‌هاي رياضتي جزو‬ ‫اولويت‌هايشان است اما آنها عمال حائز بيش از‪50‬درصد‬ ‫آرا براي تشكيل دولت ائتالفي نيستند و حزب چپ نيز‬ ‫حاضر به ائتالف با آنها نيست‪ .‬براي تشكيل دولت حداقل‬ ‫‪ %50‬آرا الزم است تا بتوان دولت تشكيل داد‪ .‬سه حزبي‬ ‫كه اكثريت را بدست آورده‌اند‪ ،‬به جرأت مي‌توان گفت‬ ‫كه به س��ختي ‪ %53‬آرا را دارند‪ .‬آنها باي��د دور هم جمع‬ ‫شوندودولتائتالفيتشكيلدهندكهالبتهتشكيلدولت‬ ‫ائتالفي به‌دليل اختالفات مبنايي كه روي مسائل اقتصادي‬ ‫و سياست‌هاي اتحاديه‌اي غيرمحتمل است‪ .‬در شرايط‬ ‫موجود يونان در يك بن‌بست سياسي گرفتار شده است‬ ‫كه دورنماي بسيار مهمي‌از خودش نشان‌مي‌دهد‪ .‬پيش‬ ‫بيني‌ها حاكي از آن است كه در آينده و در صورت پيش‬ ‫رفتناوضاعبههمينمنواليكانتخاباتديگريدريونان‬ ‫به دستور رئيس‌جمهوري برگزار شود‪ ،‬ولي ممكن است‬ ‫آنانتخاباتنيزشرايطشازانتخاباتاخيربهترنباشد‪.‬‬ ‫رهبران يونان بايد متوجه باشند مردمي‌كه طي اين‬ ‫مدت در خيابان‌هاي آتن تظاهرات مي‌كردند خواهان اين‬ ‫بودندكهيونانازساختارپولياتحاديهاروپاوسياست‌هاي‬ ‫مالي‪ -‬انقباضي آن رها شود و در واقع با رايخود اينمساله‬ ‫راثابتكردند‪.‬برايمردمي‌كهباهزارانمشكالتاقتصادي‬ ‫دستوپنجهنرممي‌كنندخيليمهمنيستكهدراينمقطع‬ ‫يونان در اتحاديه اروپا باقي بماند و يا خير‪ .‬آنچه كه براي‬ ‫مردم مهم است‪ ،‬شرايط و وضعيت معيشتي‪ ،‬اقتصادي و‬ ‫بازار كار است‪ .‬مردم در واقع احساس مي‌كنند روز‌به‌روز‬ ‫فقيرتر و متضررتر مي‌شوند‪ ،‬شرايط كسب و كارشان بدتر‬ ‫شده‪ ،‬بيكاري و ماليات نيز افزايش يافته است‪g.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫ظاهرا برخي گروه‌ها در سوريه بر آن شده‌اند با برهم ريختن اوضاع‬ ‫در اين كش��ور طرح كوفي عنان را ناتمام بگذارند‪ .‬هفته گذش��ته هفته‬ ‫خونباري در دمشق بود؛ دو انفجار شديد در پايتخت سوريه يك روز پس‬ ‫از حمله انفجاري به كاروان ناظران بين‌المللي در ش��هر درعا در جنوب‬ ‫اين كشور‪ ،‬دمش��ق را لرزاند‪ .‬صبح روز پنجشنبه هفته گذشته دو انفجار‬ ‫تروريستي و بسيار قوي دمشق پايتخت سوريه را لرزاند تا عالوه بر تداوم‬ ‫كشتار مردم سوريه‪ ،‬طرح كوفي عنان‪ ،‬فرس��تاده سازمان ملل براي حل‬ ‫بحران سوريه بيشتر در معرض شكست قرار بگيرد‪ .‬صبح روز پنجشنبه گذشته صداي دو انفجار شديد در دمشق منجر‬ ‫به آن شد مردم به خيابان‌ها بيايند‪ .‬محل وقوع انفجارها در نزديكي بيت‌سحم و جرمانا در حومه دمشق ذكر شد‪ .‬كوفي‬ ‫عنان در ژنو هشدار داد كه ادامه خشونت در سوريه و ادامه حمالت گروه‌هاي مسلح به نيروهاي نظامي سوريه و نهادهاي‬ ‫امنيتي ممكن است آخرين فرصت حل بحران سوريه را سلب كند و اين كشور به‌سوي درگيري داخلي پيش برود‪ .‬رياض‬ ‫‌االسعد‪ ،‬سرهنگ فراري ارتش سوريه و سركرده گروهك تروريستي ارتش آزاد سوريه در روزهاي گذشته اعالم كرده‬ ‫بود كه اقدامات آنان از اين پس به سوي انفجارهاي متعدد پيش خواهد رفت‪.‬اين انفجارهاي تروريستي دمشق بيش از‬ ‫‪ 200‬كشته و زخمي‌بر جاي گذاشت و رئيس ناظران سازمان ملل در سوريه از عوامل اين انفجارها خواست تا دست‬ ‫از اقدامات خود بردارند‪ .‬تلويزيون سوريه اعالم كرد كه به‌دنبال انفجارهاي صورت گرفته در جنوب دمشق دست كم‬ ‫‪‌50‬تن كشته و ‪ 370‬تن ديگر زخمي‌شدند‪ .‬از سوي ديگر رابرت مود‪ ،‬رئيس هيات ناظران سازمان ملل در سوريه با بازديد‬ ‫از محل انفجارها عنوان داشت‪« :‬از تمام كساني كه در اين انفجارها دست داشتند مي‌خواهم تا دست از چنين اقداماتي‬ ‫بردارند و به مردم سوريه اجازه دهند تا به صورت مسالمت‌آميزي به سمت پيشرفت حركت كنند‪ .‬در ادامه تحوالت‬ ‫وزارت خارجه سوريه با ارسال دو نامه همسان به دبيركل سازمان ملل و رئيس شوراي امنيت اين سازمان از آنها خواست‬ ‫به مسئوليت خود در برخورد با دولت‌هاي حامي تروريسم عمل كنند‪ ».‬در بخشي از اين نامه آمده است‪« :‬كشف و ضبط‬ ‫كشتي حامل اسلحه براي گروه‌هاي تروريستي (لطف‌اهلل ‪ )2‬توسط ارتش لبنان نشان مي‌دهد كه ليبي و‌تركيه با همكاري‬ ‫دولت‌هاي ديگر س�لاح ويرانگر براي اين گروه‌ها ارسال مي‌كنند تا به كش��تار و تخريب بپردازند‪ ».‬وزارت خارجه‬ ‫سوريه با اشاره به بيانيه هفته پيش رئيس دوره‌اي شوراي امنيت (جمهوري‌آذربايجان) در خصوص ضرورت مبارزه با‬ ‫تروريسم‪ ،‬بر اهميت اتخاذ اقدامات الزم عليه دولت‌ها و دستگاه‌هاي اطالع‌رساني تروريست و حامي تروريسم تاكيد‬ ‫كرد‪ .‬سوريه همچنين آمادگي خود را براي همكاري كامل با هيات سازمان ملل در سوريه به‌منظور شناسايي طرف‌هاي‬ ‫تروريست كه به هر نحو براي شكست دادن طرح كوفي عنان تالش مي‌كنند‪ ،‬اعالم كرد‪g .‬‬ ‫نتايج رس��مي انتخابات پارلماني الجزاير كه آن‬ ‫را «دحو ولد قابيله» وزير كش��ور اعالم كرد‪ ،‬نشان از‬ ‫پيروزي ائتالف حاكم اين كشور دارد و اسالمگرايان‬ ‫نتوانستند به پيروزي برسند‪ .‬برپايه نتايج اوليه‪ ،‬حزب‬ ‫«جبهه آزادي‌بخش ملي» و «تجمع دموكراتيك ملي»‬ ‫دو قطب نظام حاكم بر الجزاير كه از سال ‪ ۱۹۹۷‬قدرت‬ ‫را در اين كشور تقس��يم كرده‌اند‪ ،‬در انتخابات پيروز‬ ‫شدند‪« .‬جبهه آزادي‌بخش ملي» به رهبري عبد‌العزيز‬ ‫بلخدام‪ ،‬نخس��ت‌وزير اس��بق الجزاير‪ ۲۲۰ ،‬كرسي و‬ ‫«تجمع ملي دموكراتيك» به رياس��ت احمد اويحيي‪،‬‬ ‫نخس��ت‌وزير كنوني‪ ۶۸ ،‬كرس��ي پارلمان را به خود‬ ‫اختصاص دادند؛ پارلمان الجزاير ‪ ۴۶۲‬كرس��ي دارد‪.‬‬ ‫اين در حالي اس��ت كه «فراكسيون س��بز الجزاير» كه‬ ‫اسالمگرايان ميانه‌رو مرتبط با حكومت آن را تشكيل‬ ‫داده‌اند‪ 48 ،‬كرس��ي را از آن خود كرد و در مكان سوم‬ ‫قرار گرفت‪ .‬برخي از تحليلگران سياسي بر اين باورند‬ ‫كه اين انتخابات هيچ چيز را تغيير نداد‪ .‬از طرف ديگر‪،‬‬ ‫نتايج اين انتخابات نش��ان مي‌ده��د نخبگان حاكم بر‬ ‫الجزاير كه پس از تظاهرات‌هاي مردمي‌در اين كشور‬ ‫وعده اصالحات و نسل جديد رهبران را داده بودند‪،‬‬ ‫به‌وعده خود وفا نكرده و اوض��اع را همانطور كه بود‬ ‫به حال خود گذاشتند‪ .‬در انتخابات پارلماني الجزاير‬ ‫بيش از نيمي‌از واجدين ش��رايط در اي��ن انتخابات‬ ‫شركت نكردند‪ ،‬زيرا بيشتر آنها بر اين باورند كه چنين‬ ‫انتخاباتي تغييرات واقعي را در پي نخواهد داشت‪g .‬‬ ‫‪53‬‬
‫پرونده ويژه‬ ‫فتح خرمشهر‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫جسم جنگ‪‌،‬جان جنگ‬ ‫داستان افتادن و برخاستن شهر ما‬ ‫‪1‬‬ ‫نفس جنگ ي��ك عنصر مكانيكي اس��ت‪ .‬بايد با‬ ‫مع��ادالت فيزيكي حل ش��ود‪ .‬اما هيچ چي��زي بدون‬ ‫داشتن روح‪ ،‬تحرك ندارد؛ حتي جنگ‪ .‬پشت هر‌جنگي‬ ‫حتما يك روح نهفته است‪ .‬بخشي از اين روح شامل‬ ‫حركات مردمي‪ ،‬حضور آن��ان‪ ،‬انگيزه‌ها و روش‌هاي‬ ‫آنان مي‌شود‪.‬‬ ‫‪54‬‬ ‫قانون هم يك امر فيزيكي است‪ .‬معادالت سخت و‬ ‫سرد در بر دارد‪ .‬قانون در جنگ‪ ،‬مربوط مي‌شود به جسم‬ ‫آن‪ .‬قوانين جنگ مي‌گويد كه جنگ تجهيزات الزم دارد‪،‬‬ ‫لباس و كفش نظامي مي‌خواهد‪ ،‬آموزش الزم دارد آن‬ ‫هم با شرايط خاص‪ ،‬سن و سال خاصي را مي‌طلبد‪...‬‬ ‫ب��راي ي��ك ظال��م اعظ��م مث��ل ص��دام ك��ه‬ ‫صرف��ا همي��ن سيس��تم مكانيك��ي خ��ود را فرب��ه‬ ‫ك��رده اس��ت‪ ،‬ديگ��ر اي��ن رو ح‌كم‌ك��م از بي��ن‬ ‫م��ي‌رود چ��را ك��ه خ��ودش ه��م ني��ازي ب��ه آن‬ ‫نمي‌بيند‪ .‬ث��روت دارد و ارتش‪ ،‬تجهي��زات‪ ،‬حمايت‬ ‫همه جانبه‪ ،‬شاه و سالح‪ .‬اما همين كه با عنصر ديرهضم‬ ‫روح روبه‌رو مي‌ش��ود‪ ،‬مكثي ناگهان��ي مي‌كند‪ ،‬گويا‬ ‫ابدي‪ .‬يك س��ال و نيم در خرمش��هر جا خوش كرد و‬ ‫كم‌كم دلخوش مي‌ش��د كه ما تواناي��ي بازپس‌گيري‬ ‫زمين‌هامان را نداريم‪ .‬هرچند كه از همان اول هم‪ ،‬اين‬ ‫مكث حاصل از عدم درك‪ ،‬در وجناتش ديده مي‌شد؛‬ ‫از همان موقع كه نهايت تج��اوز خود را به خاكمان‪ ،‬تا‬ ‫حصول به هدف واهي‌اش‪ ،‬دو‪‌،‬سه روزه تخمين مي‌زد‪.‬‬ ‫جسم خرمشهر بيش از آن نحيف بود كه حتي االن‬ ‫بش��ود به فيزيك جنگ در آن اشاره كرد‪ .‬تمام عواملي‬ ‫را كه «قانون» جنگ شامل آن مي‌شد ما نداشتيم؛ بلكه‬ ‫حركات خودجوش مردمي‌داش��تيم‪ .‬مرد بي‌س�لاح‬ ‫آموزش نديده‪ ،‬پسربچه كم سن‌و‌سال‪ ،‬زن جوان‪ ،‬زن‬ ‫پير‪ ،‬شهر بي‌خانه‪ ،‬سنگرهاي بي‌امكانات و تجهيزات‪...‬‬ ‫بحث شعر و جنون و عرفان نيست‪ .‬وقايعي را كه‬ ‫منجر به حمله‪ ،‬تصرف خرمش��هر و سپس آزادسازي‬ ‫آن توس��ط خودمان ش��د‪ ،‬همه مي‌دانيم و هر‌‌ساله باز‬ ‫مي‌خوانيم و مي‌شنويم‪ .‬هميشه ديده‌ايم آن نقطه‌اي را‬ ‫كه دنيا به اين نتيجه رسيد كه الزم است اين حمله عليه‬ ‫ما انجام ش��ود‪ .‬اما ما بدون اينكه خ��ود بدانيم‪ ،‬خواب‬ ‫بوده‌ايم‪ .‬اتفاقي افتاد و بعد مدام مثل يك سرود آهنگين‬ ‫يا شعر آسماني‪ ،‬هرساله براي خود‪ ،‬مزمزه و تكرارش‬ ‫كرديم‪ .‬بپذيريم كه نخواس��تيم به جن��گ‪ ،‬وراي يك‬ ‫تابلوي هنري نگاه كنيم‪.‬‬ ‫براي وضوح كالم‪ ،‬ديواري را تصور كنيم در كنار‬ ‫خانه‌مان كه ه��ر روز مي‌بينيمش‪ .‬ب��ه آن عادت داريم‬ ‫بدون اينكه دليل اين وابس��تگي بص��ري را بدانيم‪ .‬اما‬ ‫روزي خراب مي‌شود‪ .‬جداي از اينكه ديوار خانه‌مان‬ ‫به هر‌دليلي خراب شده است‪ ،‬از نفس قضيه هم حس‬ ‫خوبي نداريم‪ .‬اين طبيعت انس��ان است‪ .‬حال‪ ،‬زشتي‬ ‫تجاوز به حريم يك ش��هر مشهودتر اس��ت‪ .‬درختان‬ ‫خيابان‌هايمان مي‌سوزند‪ ،‬آجرها خورد شده و ديوارها‬ ‫در غبار و خاك روي هم تلنبار مي‌شوند‪ .‬بالفاصله پرده‬ ‫آن احس��اس وزين امنيت از ميان مي‌رود‪ .‬ديوار‪ ،‬در و‬ ‫پنجره‪ ،‬هويت خود را از دست مي‌دهند‪ .‬آنها بايد مانع‬ ‫باشند و پوشاننده‪ ،‬اما خرمش��هر حال روي ديگري از‬ ‫خود به آنها نماياند‪ .‬در برخي دره��ا و ديوارها آنقدر‬ ‫حفره‌ه��اي حاص��ل از تير‌و‌‌تركش ديده مي‌ش��ود كه‬ ‫نمي‌توان تشخيص داد كه آيا مصالح بيشتر در آنها باقي‬ ‫است يا آن روزنه‌هاي توخالي‪ .‬تابلو و مغازه و درخت‪،‬‬ ‫س��اختمان‪ ،‬پارك‪ ،‬غذاخوري و امثالهم همه به كنار‪،‬‬ ‫فاجعه از جايي شروع مي‌شود كه به آدم‌ها مي‌رسيم‪.‬‬ ‫ما كه در حالت عادي‪ ،‬چشم ديدن يك زخم را بر‬ ‫بدن خود يا يكي از اطرافي��ان نداريم؛ ما كه تا مي‌بينيم‬ ‫فقط كمي‌خون روي دس��ت يا پاي كس��ي اس��ت‪ ،‬با‬ ‫تشويش از او مي‌پرس��يم كه «چرا خون؟»‪ ...‬حاال بايد‬ ‫كه بفهميم ‪ 34‬روز مقاومت در آن ش��رايط به چه معنا‬ ‫بوده است‪ .‬در شهر عزيزي كه حال ويرانه شده بود‪ ،‬از‬ ‫دست‌دادن مداوم دوستان‪ ،‬ديدن صحنه‌هاي غير‌قابل‬ ‫باور‪ ،‬تماشاي مردن‌ها و زنده ماندن‌ها‪ ...‬و بعد‪ ،‬حل‌تمام‬ ‫اين مش��اهدات خواب گونه در محل��ول اعتقادات و‬ ‫ارزش‌ها‪ .‬اينجاست كه اگر اين حقايق را درك كرديم‪،‬‬ ‫مي‌توانيم بگوييم كه شمه‌اي از جايگاه شهادت را هم‬ ‫درك كرده‌ايم‪ .‬مي‌توانيم بگوييم كه مي‌دانيم آزادسازي‬ ‫خرمش��هر از چه حيث تا اين حد عظيم بوده اس��ت‬ ‫و آن غيرت كه ي��ك خاك را باز جان بخش��يد‪ ،‬از چه‬ ‫حيث‪g .‬‬
‫اين خاك تابناك طربناك‬ ‫«مروري بر جغرافياي طبيعي ‪ -‬نظامي استان‌هاي غربي ايران»‬ ‫از آنجايي‌كه ما از غرب كشور نيز همچون جنوب كشور با دشمن مرز مشترك داشتيم استان‌هاي غربي‌مان‬ ‫هم سهم به‌سزايي در دفاع از ديوارهاي كش��ور بر عهده داشتند هرچند آس��يب‌هاي زيادي به آنها وارد شد و‬ ‫خاطرات تلخ و شاد را د ركنار هم چشيدند‪.‬‬ ‫علي جمشيدي مقدم‬ ‫‪2‬‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫استان ايالم‪:‬‬ ‫مساحت‪ 20133‬كيلومترمربع‬‫جمعيت‪ 548787‬نفر(سالسرشماري‪)1385‬‬‫ موقعيت‪ :‬از غرب با عراق ‪ /‬جنوب با خوزستان ‪/‬‬‫شرقبالرستان‪/‬شمالباكرمانشاه‬ ‫ايالممنطقه‌ايكوهستانيونيمه‌گرماستكهبه‌علت‬ ‫رودخانه‌هاي فراوان از پوشش گياهي مناسب برخوردار‬ ‫بوده و استان جنگلي بسيار زيبايي اس��ت‪ .‬ارتفاع ايالم از‬ ‫س��طح آب‌هاي آزاد حدود ‪ 1400‬متر است كه به سمت‬ ‫غربواستانكوتوالعمارهعراقازارتفاعاتكاستهشده‬ ‫بهصورتدشتوجلگهبهعراقمنتهيمي‌گردد‪.‬‬ ‫ازنظربافتخاكارتفاعاتسنگالخيودامنهشنيو‬ ‫اليه‌هاي رسوبي است و براي باغ داري و كشاورزي بسيار‬ ‫مساعد است‪ .‬مهم‌ترين رودهاي اين استان گاماسب‪،‬‬ ‫كرخهاستكهسرچشمهآنازكوه‌هايالونددرهمدان‬ ‫بوده؛پسازعبورازماليرونهاوند‪،‬دراستانكرمانشاه‬ ‫به رود فره سو پيوسته و مسير خود را به لرستان ادامه‬ ‫مي‌دهدوبادريافتشعباتيمانندكرندواردلرستان‬ ‫شده‪،‬سپسبهسويايالمجريانمي‌يابدوسپسوارد‬ ‫جلگهخوزستانمي‌شود‪.‬رودخانهكنجانچموميمهو‬ ‫چنگولهازرودهايمهمايناستانهستندكهپسازآبياري‬ ‫دشت‌مهران در ايران وارد عراق شده و روانه زرباطيه و‬ ‫بدره را نيز مي‌شود و سپس به دجله مي‌ريزد‪ .‬شهر مهران‬ ‫از نظر موقعيت ژئوپلتيك ‌و ترانزيت كاال به داخل عراق‬ ‫واجداهميتفراواناست‪.‬ايالمب ‌هدليلداشتنمنابعنفت‌و‬ ‫گازفراوانوكاني‌هايغيرفلزيازاهميتزياديبرخوردار‬ ‫است‪ .‬به دليل كوهستاني بودن منطقه از نظر نظامي حائز‬ ‫اهميتاست‪.‬مثالارتفاعقلعهقالويزاناز‬ ‫استانكرمانشاه‪:‬‬ ‫مساحت‪ 23668‬كيلومترمربع‬‫جمعيت‪ 784602‬نفر(سرشماريسال‪)1385‬‬‫ موقعيت‪ :‬از ش��مال به كردس��تان و از جنوب به‬‫استان‌هاي لرس��تان و ايالم‪ ،‬از غرب به عراق و از شرق به‬ ‫استانهمدانمحدوداست‪.‬‬ ‫استانكرمانشاهدردروازهزاگرسقرارداردواينرشته‬ ‫نالنهرينجدامي‌كنددر‬ ‫كوهكهفالتايرانراازسرزمينبي ‌‬ ‫مسير شهر كرمانشاه به دشت‌هاي وسيع و كوه‌هاي عمدتا‬ ‫مجزا و دره‌هاي وسيعي منتهي مي‌شود كه از قديم به ناحيه‬ ‫ميانرودانمورداستفادهقرارگرفتهاست‪.‬‬ ‫استانكرمانشاه‪ 1200‬مترازسطحآب‌هايآزادارتفاع‬ ‫داردوشهركرمانشاهتابغداد‪ 390‬كيلومتروتامرزخسروي‬ ‫حدود‪ 200‬كيلومترفاصلهزمينيدارد‪.‬‬ ‫آب و هواي استان معتدل كوهستاني است و به‌علت‬ ‫ميزان متوسط بارندگي و رطوبت نسبي ساليانه به نحوي‬ ‫استكهدامنهكوه‌هاودشت‌هايآنعموماپوشيدهازجنگل‬ ‫و مرتع است‪ .‬شهر كرمانشاه بزرگ‌ترين شهر كردنشين‬ ‫منطقه مركزي غرب ايران است‪ .‬استان كرمانشاه از شرق به‬ ‫غرب با شيب ماليمي‌به جلگه بين‌النهرين ختم مي‌شود‪.‬‬ ‫ارتفاعات آن داراي ديد ممتد بر دشت كرند و اسالم آباد‬ ‫نيزمشرفبربينالنهريناست‪.‬ازلحاظوضعيتزميناين‬ ‫استانبهعلتكوهستانيبودنسنگي‪/‬صخره‌ايعمومااز‬ ‫جنس آهكي است‪ .‬مهم‌ترين رودهاي آن گاو رود كه پس‬ ‫از طي مسير وارد عراق مي‌شود و در آنجا به رودخانه دياله‬ ‫معروف است‪ .‬قره‌سو و رازآور دو رودخانه مهمي‌هستند‬ ‫كه به‌علت شيب زياد و عبور از تنگه‌هاي باريك سنگي‬ ‫و اختالف ارتفاع داراي جريان آب با س��رعت و شدت‬ ‫زيادياستكهبعدازورودبهخوزستانبهشكلرودكرخه‬ ‫وارد‌باتالق‌هايهورالعظيممي‌گردد‪.‬جنگل‌هاياينمنطقه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫استانخوزستان‪:‬‬ ‫مساحت‪ 64057‬كيلومترمربع‬‫جمعيت‪ 4521000‬نفر(سالسرشماري‪)1390‬‬‫ موقعيت‪ :‬جنوب غربي ايران؛ از شمال به لرستان‬‫‪ /‬مشرق و شمال مشرق به چهارمحال و بختياري‪ /‬شمال‬ ‫غرب به ايالم‪ /‬ش��رق و جنوب ش��رق ب��ه كهگيلويه و‬ ‫بويراحمدوبوشهر‪/‬جنوببهخليجفارسوغرببهعراق‬ ‫محدوداست‪ .‬خوزستانجلگه‌ايپهناوراستكهبهعلت‬ ‫مجاورتباخليجفارسوتحتتاثيربادهايخشكوگرم‬ ‫عربستان‪ ،‬ناحيه‌اي خشك با آب و هواي صحرايي است‪.‬‬ ‫هرچه به سمت جنوب برويم به‌‌علت وجود باتالق‌ها و‬ ‫نيزارها و مجاورت با رطوبت خليج فارس داراي هواي‬ ‫مرطوب با حرارت باالست‪ .‬حداكثر گرما در آن‪ 54‬درجه‬ ‫سانتي‌گراد است‪ .‬از نظر بافت خاك اين جلگه از رسوبات‬ ‫نرم رودخانه‌اي كه از كوه‌هاي زاگرس حمل شده تشكيل‬ ‫شدهومنطقه‌ايحاصلخيزاستوامكانكشتمحصوالت‬ ‫مختلفيمانندخرما‪ ،‬نيشكروموزرامي‌دهد‪.‬‬ ‫مهم‌ترين رودهاي خوزستان عبارت‌اند از كارون‪،‬‬ ‫كرخه (گاماساب)‪ ،‬دز‪ ،‬هنديجان‪ ،‬مارون‪ ،‬اروند و جراحي‬ ‫كه جزو پرآب‌ترين رودهاي ايران به شمار مي‌روند‪ .‬از نظر‬ ‫نظامي دو رودخانه بزرگ كرخه و كارون نقش عمده‌اي در‬ ‫مسائل دفاعي اين منطقه دارد‪ .‬رود اروند تنها رودخانه قابل‬ ‫كشتي‌راني ايران است‪ .‬از قديم كشتيراني تجاري در رود‬ ‫كارونتابندرينزديكاهوازوجودداشتهاست‪.‬خوزستان‬ ‫ازنظرمرتعوجنگلفقيربودهبهجزباغ‌هاونخلستان‌هاي‬ ‫موجود در دزفول و سواحل كارون و اروندرود تقريبا فاقد‬ ‫پوش��ش گياهي ديگري اس��ت‪ .‬به لحاظ وجود دو هور‬ ‫بزرگ‪ -‬هور الهويزه و هور العظيم‪ -‬كه به علت موقعيت‬ ‫خاص زمين‌شناسي ايجاد شده اس��ت‪ ،‬بخشي از استان‬ ‫خوزستانخصوصادراطرافاينهورهابهصورتباتالقي‬ ‫درآمدهاستودارايپوششانبوهخيزراناست‪.‬اينهورها‬ ‫از نظر ارزش نظامي به‌صورت مانع مهم عمل‌مي‌كند كه‬ ‫امكان عمليات نظامي را كاهش مي‌ده��د‪ .‬وجود حدود‬ ‫‪ 630‬كيلومتر مرز مش��ترك با ع��راق (‪ 420‬كيلومتر مرز‬ ‫خش��كي و‪ 210‬كيلومتر آبي) و به‌علت كم عارضه بودن‬ ‫مرز‪ ،‬اين ناحيه يكي از محورهاي تهديد ايران محسوب‬ ‫مي‌شود‪ .‬وجود بنادر مهم آبادان‪ /‬خرمشهر با دسترسي رود‬ ‫بهمنشير‪،‬امامخمينيوماهشهردرخليجفارسازلحاظ‬ ‫تجاري باعث شده خوزستان از يك موقعيت ژئوپلتيك‬ ‫خاص برخوردار شود‪ .‬وجود منابع نفت و گاز كه مربوط‬ ‫به دوران فروزونيك و سنوزونيك است (‪ 53‬ميليون سال‬ ‫قبل)بر‌اهيمتخوزستانافزودهاست‪.‬سرلشكرسيديحيي‬ ‫صفوي در‌خصوص محورهاي تهديد نظامي خوزستان‬ ‫در كتاب خود «مقدمه‌اي بر جغرافياي نظامي ايران» چنين‬ ‫مي‌نويسد‪:‬‬ ‫سهمحورتهديدعليهخوزستانعبارتنداز‪:‬‬ ‫الف)تهديدازطريقدريا‬ ‫ب)تهديدازطريقعبورازرودخانه‬ ‫ج)تهديدازطريقعبورازخشكي‬ ‫الف‪:‬تهديدازطريقدريا‪:‬‬ ‫محور دريا محوري اس��ت كه كشتي‌هاي جنگي و‬ ‫خارجي با تناژ باال قادر به عملي��ات و‌تردد در اين منطقه‬ ‫هستند‪.‬محورخارجيتهديداتدراينمنطقهبهدوشاخه‬ ‫مهمتقسيممي‌شود‪:‬‬ ‫‪.1‬محورخورموسيوبندرامامخميني(ره) ‬ ‫‪ .2‬محور اروند رود و دهانه فاو‬ ‫ب‪:‬تهديدازطريقعبورازرودخانه‪:‬‬ ‫‪.1‬محوردهانهفاوواروندرودتاخرمشهر‬ ‫‪.2‬منطقهدوممحورعبورازرودخانهطالئيهتاچزابه‪،‬‬ ‫هورالعظيمدراينمنطقهواقعاستالبتههمايرانوهم‬ ‫عراقتغييراتزياديدرهورايجادكرده‌اندوقسمت‌هايي‬ ‫از آن را خشك‌كرده و قسمت‌هايي از خشكي‌ها را نيز آب‬ ‫انداخته‌اند‪.‬‬ ‫ج‪:‬تهديدازطريقعبورازخشكي‪:‬‬ ‫‪.1‬محورشلمچهتاطالئيه‬ ‫‪.2‬محورچزابهتاموسيان‬ ‫‪ .3‬محور چپالت – دهلران كه در باالي موسيان واقع‬ ‫شدهوجزواستانايالماستومي‌توانديكمحورعملياتي‬ ‫مناسبمحسوبشود‪(.‬نگاهكنيدهمانصفحه‪)160‬‬ ‫ارتفاعات بسيار حساس منطقه است كه بر‌مهران‪ ،‬زرباطيه‬ ‫عراقتااندازه‌ايشهربدرهعراقوجادهمواصالتيدوطرف‬ ‫تسلطديدواستراتژيكاست‪.‬معبرچيالتودهلرانحالت‬ ‫تنگه را داشته و بسيار مهم است‪( .‬نگاه كنيد به مقدمه‌اي بر‬ ‫جغرافياينظاميايرانصفحات‪)139-140‬‬ ‫‪55‬‬
‫از ارتفاعات اورامانات شروع شده و تا پايين كرند و سرپل‬ ‫ذهابامتداددارد‪.‬منطقهكنگاور‪،‬صحنهوجنوبكرمانشاه‬ ‫داراي پوشش گياهي نيمه استپ است و دشت‌ها و دامنه‬ ‫ارتفاعاتازمراتعسرسبزپوشيدهاست‪.‬‬ ‫سيديحييصفويدركتابخوددرخصوصبررسي‬ ‫جغرافيايينظاميكرمانشاهمي‌نويسد‪:‬‬ ‫«بهلحاظموقعيتمرزياستانوبرخورداريازحدود‬ ‫‪ 300‬كيلومتر مرز مشترك با كشور عراق ارزش نظامي اين‬ ‫منطقه حائز اهميت است‪ .‬از سويي به دليل طرز قرارگيري‬ ‫ارتفاعات اين اس��تان به‌صورت پله‌اي‪ ،‬پلكاني و موازي‬ ‫با مرز موقعيت خوب پدافندي و از طرف ديگر ش��كل‬ ‫هندس��ي مرز و محدب بودن آن‪ ،‬موقعيت خوب آفندي‬ ‫را براي كشورمان ايجاد كرده كه در هيچ منطقه‌اي از غرب‬ ‫كشورچنينامكاناتطبيعيبراييكواحدعملياتيفراهم‬ ‫نيست‪....‬با‌توجهبهمعابرنفوذيومواضعپدافنديايناستان‬ ‫مناسب‌ترينمحلبرايهرگونهعملياتآفنديوپدافندي‬ ‫است‪ .‬همچنين به لحاظ مواضع پدافندي كه چندين رده‬ ‫مناسب را ارائه مي‌كند امكان نفوذ دشمن را به داخل كشور‬ ‫به حداقل مي‌رساند‪ .‬خاطرنش��ان مي‌گردد كه در جنگ‬ ‫تحميلي همين شكل زمين مانع پيشروي دشمن به داخل‬ ‫خاككشوربود‪(».‬نگاهكنيدمقدمه‌ايبرجغرافياينظامي‬ ‫ايران صفحات‪)129-130‬‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫كردستان‪:‬‬ ‫مساحتحدود‪ 25786‬كيلومترمربع‬‫ جمعيت‪ 1467585‬نفر (برآورد سال‪)1389‬‬‫ موقعيت‪ :‬از ش��مال با آذربايجان غربي و زنجان ‪/‬‬‫شمالشرقباهمدان‪/‬جنوبباكرمانشاهوغرببهكشور‬ ‫عراقمحدودمي‌شود‪.‬‬ ‫كردستاناستانيكامالكوهستانيبودهومحلتالقي‬ ‫كوه‌هايآرارات‪/‬زاگرسواتصالزاگرس‪/‬توروس‪‌،‬تركيه‬ ‫بالعبوربودن‬ ‫است‪.‬ب ‌هدليلوجودبرخيبريدگي‌هاوصع ‌‬ ‫آن از قديم االيام مانند سدي نفوذناپذير در برابر مهاجمين‬ ‫عمل‌كرده است و به‌دليل پوشش‌هاي جنگلي عمليات‬ ‫نظامي با مشكل روبه‌روست‪ .‬در بخش جنوبي ارتفاعات‬ ‫با شيب ماليم به دشت ذهاب و از آن جا به خانقين منتهي‬ ‫مي‌شود‪ .‬اين قسمت از استان با كشور عراق مرز مشترك‬ ‫دارد‪ .‬سردار صفوي در بررسي جغرافياي نظامي كردستان‬ ‫مي‌نويسد‪:‬‬ ‫«منطقه كردستان به لحاظ موقعيت كوهستاني‌اش‬ ‫هميشه منطقه‌اي بسيار پرزحمت و مشكل براي عمليات‬ ‫نظامي محسوب مي‌گردد‪ .‬وجود كوه‌هاي متراكم و عدم‬ ‫وجود معابر و محورهاي آمادي ‪ /‬لجستيكي مناسب براي‬ ‫عمليات نظامي محسوب مي‌شود‪ .‬كردس��تان به لحاظ‬ ‫اينكه حدود‪ 300‬كيلومتر با عراق مرز مشترك دارد و مرز‬ ‫ايراندراينبخشبسيارسختوتا‌حدوديصعبالعبور‬ ‫استوارتفاعاتآننيزعموماپوشيدهازجنگلونامرتب‬ ‫است ضمن فراهم كردن پوشش و اختفاء مانع عمده‌اي‬ ‫براي حركات نظامي است‪ .‬از نظر عملياتي نيز كردستان‬ ‫ايران به دو نقطه كامال مجزا و به عبارت بهتر به سه منطقه‬ ‫شمال ‪ ،‬مركز و جنوب تقسيم مي‌شود كه هر‌كدام از اين‬ ‫نواحي از لحاظ عملياتي داراي محاسن و معايب هستند‬ ‫به عنوان مثال وجود دره‌هاي ش��يلر يا منطقه كوهستاني‬ ‫اورامانات كه باعث به‌هم خوردن هماهنگي عملياتي بين‬ ‫نيروها مي‌گردد‪ .‬ارتفاعات منطقه مرزي مريوان از نظر ديد‬ ‫و تسلط بر دشت‌هاي منطقه غربي از اهميت باالي نظامي‬ ‫برخورداراست‪.‬تجاربگذشتهنشاندادهاستواحدهاي‬ ‫بزرگ نظامي براي عمليات در اين منطقه مناسب نيستند‬ ‫زيراوضعيتجغرافياييطبيعياستانبهصورتياستكه‬ ‫هماهنگيووحدترامشكلمي‌سازد‪(.‬نگاهكنيدبههمان‬ ‫صفحه‪g) 119-120‬‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫‪56‬‬ ‫دوربين‪ ،‬بين من و مرگ ايستاده بود‬ ‫‪3‬‬ ‫گفت‌وگو با سعيد صادقي‪ ،‬عكاسي كه فتح خرمشهر را ثبت كرد‬ ‫جنگ‪ ،‬ناگفتني‌ها دارد نه از حيث ش��عار ناگفتني از آن جهت كه نبايد گفت‪ .‬هنوز زود است براي شكل‌گيري‬ ‫غيرمبهم تاريخ آن‪ .‬نبايد گفت‪ ،‬نمي‌شود گفت‪ ،‬اما بوده است‪ .‬هميشه شاهداني بوده‌اند و هستند كه چشم و دل خود‬ ‫را‪ ،‬وجود خود را‪ ،‬به ناچار‪ ،‬به جرم همان شاهد بودن‪ ،‬البه‌الي خطوط هنوز نوجوان تاريخ جنگ جاي گذاشتند‪ .‬آنها‬ ‫مي‌دانند نگاهي كه از چشمانشان نثار ديدن جنگ ش��د‪ ،‬ديگر به خودشان بازنخواهد گشت‪ .‬يك گفت‌وگو اغلب‬ ‫اوقات يك موضوع محوري دارد‪ ،‬اما به‌طور حتم شخص مصاحبه شونده‪ ،‬خود‪ ،‬محور ديگر است‪ .‬خرمشهر اصلي‬ ‫است كه در كنارش و به بهانه‌اش‪ ،‬سعيد صادقي را و حرفه‌اش را قدر دانسته‌ايم‪ .‬مي‌دانيم افرادي چون او كه بسيار هم‬ ‫نيستند‪ ،‬ديده‌ها‪ ،‬شنيده‌ها‪ ،‬گفت‌وگوها‪ ،‬دانسته‌ها‪ ،‬حاصل كارها و تجربه‌هاشان‪ ،‬همه و همه ارزش قدر دانستن دارند‪.‬‬ ‫سعيد صادقي متولد ‪ 1332‬در تبريز است‪ .‬او عكاسي را از همان دوران انقالب يعني سال ‪ 1357‬آغاز كرد‪ .‬صادقي در‬ ‫حوزه‌هاي سينمايي هم مثال به‌عنوان مدير و دستيار فيلمبرداري فعاليت‌هاي متعددي داشته است‪ .‬وي در نمايشگاه‌هاي‬ ‫اختصاصي و گروهي بسياري شركت داشته كه در اينجا‪ ،‬مجال نام بردن از همه آنها وجود ندارد‪ .‬در سال‪ 1385‬به وي‬ ‫نشان شجاعت اعطا شد‪ .‬صادقي خصوصا در زمينه جنگ و دفاع‌مقدس‪ ،‬كتب و آثار بي‌شماري دارد و همچنين جوايز‬ ‫بسياري كسب كرده است‪ .‬از جمله تجربيات شيرين و ارزشمند سعيد صادقي‪ ،‬همنشيني‪ ،‬هم‌دم بودن و همكالمي‌با‬ ‫بسياري از شهداي بزرگ از جمله حسن باقري (غالمحسين افشردي)‪ ،‬محمد جهان‌آرا‪ ،‬محسن وزوايي‪ ،‬كاظم اخوان‬ ‫و‪ ...‬بوده است‪ .‬صادقي با‌وجود اينكه معتقد است نيرويش نسبت به زمان جنگ بسيار تقليل يافته اما كماكان پر‌انرژي‬ ‫استوسرشارازهيجاناتمثبت‪.‬اوقلباسكوتراسنگين‌ترمي‌داند‪،‬امامشخصاستكهدرونيمشتعلداردوكلمات‬ ‫از دلش سرريز مي‌شوند‪ .‬در همان اوان جنگ‪ ،‬عكاسان بسياري بودند كه اتفاقا سواد و تجربه عكاسي خوبي هم داشتند‪،‬‬ ‫ام‌ا ترجيح دادند به همان ثبت تصاوير هنري از طبيعت و گردشگري و امثال آن بپردازند‪ .‬بايد ديد كه افرادي چون سعيد‬ ‫صادقي‪ ،‬در جنگ چه ديدند كه دوربين خود را به دست دل سپردند و دل را به هراس و بي‌خانماني جنگ؛ حتي در همان‬ ‫نخستين روزهاي نبرد و درگيري‌هاي شهري خرمشهر‪...‬‬ ‫سارا زيباكالم‬ ‫اولمهر‌‌ماه‪ 1359‬شماباهدفثبتتصاويروشايد‬ ‫حتيبهاينبهانه‪،‬بهصحنهنبردخرمشهرواردشديد‪.‬‬ ‫از اولين صحنه‌هايي كه توجهت��ان را جلب كرد‬ ‫برايمانبگوييد‪.‬‬ ‫‪ l‬وقتيواردخرمشهرشدم‪،‬اولينچيزيكهمنقلبم‬ ‫كرد‪ ،‬خانمي‌بود كه چادر به كمر بسته بود و داشت منطقه‬ ‫را نظافت مي‌كرد‪ .‬براي من خيلي عجيب بود‪ .‬صبح‌زود‬ ‫بود‪ .‬پااليش��گاه داشت مي‌س��وخت‪ .‬فضاي شهر آبادان‬ ‫تاريك تاريك بود‪ .‬البته ساعت حدود‪ 8‬صبح بود‪ .‬آسمان‬ ‫همانطور كه به سمت خرمشهر مي‌آمدم روشن‌تر مي‌شد‪.‬‬ ‫كوچه‌هايخرمشهراغلبباريكبود‪.‬عراقي‌هامي‌زدندو‬ ‫ديوار خانه‌ها مي‌ريخت داخل كوچه‪ .‬آن وقت آن خانم در‬ ‫آنشرايطايستادهبودبهنظافت‪.‬بهاوگفتمكهدرآناوضاع‪،‬‬ ‫نظافتفايده‌اينداردواينكهاگرمي‌خواهد‪،‬كمكشكنم‪.‬او‬ ‫فقطگفتكهمي‌خواهدبچه‌هايخودمانهنگامجنگيدن‪،‬‬ ‫منطقه را آشفته و به هم ريخته نبينند و از تميز بودن آنجا‬ ‫روحيهبگيرند‪.‬‬ ‫مواجهه با مناظر دلخراش يا خونين جنگ در آن‬ ‫مقطعقاعدتابرايشماتازگينداشت؟‬ ‫‪ l‬بله‪.‬پيشازآن‪،‬درشهرهاييچونتهران‪،‬سنندج‪،‬‬ ‫مريوان‪ ،‬پاوه و امثالهم‪ ،‬در درگيري‌هاي خياباني يا جنگ‬ ‫با منافقان‪ ،‬صحنه‌هاي تيراندازي و كشتار و خونريزي را‬ ‫تجربهكردهبودم‪.‬‬ ‫اولين عكسي كه پس از ورود به خرمشهر گرفتيد‬ ‫كدام است؟‬ ‫‪ l‬همان صبح نخست ورودم به شهر‪ ،‬پيش از آنكه‬ ‫داخل مسجد جامع شوم‪ ،‬ابتدا يك عكس از در ورودي آن‬ ‫گرفتم‪.‬بعدواردمسجدشدموبابچه‌هاصبحانهنان‪،‬پنيرو‬ ‫هندوانهخورديمكهخود‪ ،‬خاطره‌اي شد و عكس‌هايي هم‬ ‫ازآنصبحانهگرفتم‪.‬بعدها‪،‬سال‪،1361‬تقريباازهمانزاويه‬ ‫دروروديمسجدجامع‪،‬مجدداعكسديگريگرفتم‪.‬‬ ‫دوربين مي‌تواند صادق‌ترين وس��يله باشد براي‬ ‫بازگويي هر حقيقتي‪ .‬از پشت دوربين‌تان‪ ،‬علت‬ ‫عدم تخليه كامل خرمشهر و پايداري افراد را در‬ ‫چهديديد؟‬ ‫‪ l‬اول يادآور شوم كه تعداد افرادي كه مانده بودند‬ ‫معدود بود‪ ،‬طوري كه همه تقريبا همديگر را مي‌شناختند‪.‬‬ ‫ثانيا اينكه اين اف��راد‪ ،‬اغلب از نيروه��اي نظامي نبودند‪.‬‬ ‫منتها از افراد خود ش��هر‪ ،‬كس��اني بودند كه مثال به‌خاطر‬ ‫فقروندارينتوانستهبودندشهرر‌اترككنند‪.‬بنزينآنموقع‬ ‫كمبودوليتريهزارتومانوهمهنمي‌توانستندآنرابه‌دست‬ ‫آورند؛تازهاگروسيلهنقليهمي‌داشتند‪.‬يامثالدختروپسري‬ ‫بودندكههمديگررامي‌خواستندوتصميمگرفتهبودنددر‬ ‫كنار هم از شهرشان دفاع كنند‪ .‬افراد زيادي بودند كه صرفا‬ ‫غيرتداشتندوحاضرنبودندخانهخودرابهاينراحتي‌ها‬ ‫تسليم متجاوز كنند‪ .‬بسياري از افراد هم طبيعتا اعتقادات‬ ‫و ارزش‌هاي‌‌شان را چاشني اصلي غيرت خود قرار داده‬ ‫بودندتاهرچهسرسختانه‌تردفاعكنند‪.‬‬ ‫شرايط اين دفاع در آن‪ 34-35‬روز بسيار دشوار بود‪.‬‬ ‫ماحتياسلحهبهميزانكافينداشتيم‪.‬اوجاستقامتدراين‬ ‫نبردآنجامشخصمي‌شودكهمامي‌بينيمعراق‪،‬كويترادر‬ ‫عرض دو ساعت مي‌گيرد؛ كويتي كه پادشاه داشت‪ ،‬فانتوم‬ ‫داشت‪ ،‬آمريكا پشتش بوده‪ ،‬اما براي تصرف خرمشهر كه‬ ‫حتيتير‌بار نداشت‪ 34،‬روزتالشمي‌كند‪.‬خرمشهريكه‬ ‫هيچ امكاناتي نداشت‪ .‬حتي پيش آمده بود كه بچه‌ها براي‬ ‫غذا‪،‬خودشانحيوانيراكشتهوخوردهبودند‪.‬اينجابودكه‬ ‫مي‌شدمعناينبردمقدسرافهميد؛جاييكهحتيزن‌هادر‬ ‫خط‌مقدمبودند‪.‬بعضيازآنزن‌ها‪،‬بعدهابابرخيرزمنده‌ها‬ ‫ازدواج و زندگي كردند‪ .‬بعضي از آنهاكشته و شهيد شدند‪،‬‬ ‫بعضي‌هايشان را عراقي‌ها بردند و ديگر پيدايشان نشد‪،‬‬ ‫بعضيديگرراعراقي‌هابردندوسال‌هابعدبازپيدايشانشد‪.‬‬ ‫آنچهمي‌خواهمبگويمايناستكهدفاعيكهآنجاانجامشد‬ ‫حقيقتاخالصانهوبا‌اعتقادبود‪.‬‬ ‫مردم داخل خرمشهر برخوردشان با شما‪ ،‬به‌عنوان‬ ‫يك عكاس چگونه ب��ود؟ در آن معركه‪ ،‬عكس‬ ‫گرفتنرامي‌پذيرفتند؟‬ ‫‪ l‬برخوردها متف��اوت بود‪ .‬بعضي‌ها اس��تقبال‬ ‫مي‌كردند‪ .‬گروهي بودند كه درخواست مي‌كردند از آنها‬
‫پرونده ويژه‬ ‫آن محتوايي كه مقابل دوربين اس��ت و در درون شما‪ .‬من‬ ‫در خرمشهر‪ ،‬در آن فضاهاي هولناك خشونت‌ها‪ ،‬سعي‬ ‫مي‌كردم وجود و حضورم‪ ،‬يك تسلط آرامبخش نسبت‬ ‫به آن فضا باشد‪ .‬حس و ديده نشوم اما اگر ديده شوم‪ ،‬يك‬ ‫انرژي مثبت و آرامبخش را به رزمن��ده القا كنم‪ .‬اتفاقا در‬ ‫صحبت‌هاييكهبابچه‌هاداشتيم‪،‬آنهاهممي‌گفتندكهاين‬ ‫حالتحسمي‌شودووجوددوربيندرصحنه‌هايجنگ‪،‬‬ ‫برايشان آرامبخش است‪ .‬براي خودم هم عكاسي در آنجا‪،‬‬ ‫با تسلط و آرامش همراه بود‪ .‬انگار در يك فضاي معمول‬ ‫مشغولعكاسيهستم‪،‬منتهاباجديت؛عكاسيبرايممثل‬ ‫مرگوزندگيبود‪.‬‬ ‫از دوست و هم‌حرفه آن دورانتان‪ ،‬كاظم اخوان‪،‬‬ ‫برايمانبگوييد‪.‬‬ ‫‪ l‬ايشانيكيازبهترينعكاسانجنگبود‪.‬يكبار‬ ‫در جاده خرمشهر بوديم‪ .‬رسيديم به ايستگاه حسينيه‪ .‬من‬ ‫چندفريمكاظمراديدم‪.‬بعدرفتشناسايي‪.‬ازخودخاكريز‬ ‫خرمشهرتامرزحدود‪ 10-20‬كيلومترراهبود‪.‬كاظمدراين‬ ‫منطقهرفتشناساييوباعكسبرگشت‪.‬درآنمقطعيكه‬ ‫ايشانشناساييكرد‪،‬مادردومرحلهعمليات‪،‬بدونتلفات‪،‬‬ ‫دشمن راعقب رانديم‪ .‬شدت درگيري از همان روزهاي‬ ‫آخرارديبهشتتاسومخردادبهحديبودكهوقتيدشمن‬ ‫منورمي‌زد‪،‬آسمانشبيكسرهويكپارچهنورمي‌شدوما‬ ‫پس‌زمينه سياه در آن نمي‌ديديم‪ .‬يعني تعداد منورها تا آن‬ ‫حدبود‪،‬كهدرهماننورعكس‌هايمانراهممي‌گرفتيم‪.‬‬ ‫خاطرهخاصيازآنشب‌هايابودنبااخوانداريد؟‬ ‫‪ l‬يك‌بارپيشآمدكهمنحدودپنجشبنخوابيده‬ ‫بودم‪.‬خستگي‌امغيرقابلتوصيفبود‪.‬رسيدهبوديمجايي‬ ‫بااليشلمچه‪.‬كاظمهمهمانطوربي‌خوابيداشت‪.‬رسيديم‬ ‫بهيكسنگرومنگفتمكهديگرحوصلهفكركردنبههيچ‬ ‫چيزراندارموفقطمي‌رومدرونسنگربخوابم‪.‬چندجنازه‬ ‫هم درون سنگر بود‪ .‬كاظم گفت با او بروم روي سنگر تا‬ ‫كنار اجس��اد نخوابم‪ ،‬اما من از فرط خستگي و همچنين‬ ‫سرما‪،‬درونسنگررفتم‪.‬نفهميدمچطورخوابمبردوچقدر‬ ‫خوابيدم‪ ،‬اما صبح ديدم كه كاظم داد مي‌زند كه «بيا بيرون»‪.‬‬ ‫درون س��نگر و روي جنازه‌ها پر از موش بود‪ .‬موش‌هاي‬ ‫بزرگ‪.‬تماملباس‌هايمنتكهتكهشدهبودوحتيبخشياز‬ ‫بدنمراهمجويدهبودندومنازفرطخستگياصالمتوجه‬ ‫نشدهبودم!كاظمبالفاصلهسنگرراسوزاند‪.‬‬ ‫طيتجربه‌ايكهدرنشستوبرخاستبابچه‌هاي‬ ‫خرمشهر در آن دوران داش��تيد‪ ،‬ويژگي يا مورد‬ ‫خاصي در ارتباط با آنان در ذهنتان مانده است؟‬ ‫‪ l‬چيزي كه آن اوايل مي‌دي��دم و برايم عجيب و‬ ‫جالب بود‪ ،‬اين بود كه بس��ياري از بچه‌ها‪ ،‬براي خودشان‬ ‫پيش��اپيش‪ ،‬گودال‌هايي را به عنوان قبر كنده بودند‪ .‬بعد‪،‬‬ ‫هر شب در اين قبرها مي‌خوابيدند و تا صبح در آن گريه‬ ‫مي‌كردند و عبادت‪ .‬در واقع آنها به نوعي مي‌رفتند پيشواز‬ ‫مرگ‪ .‬عده زيادي از آن بچه‌ها هنگام غصب خرمش��هر‬ ‫توس��ط عراق‪ ،‬هنوز زنده بودند‪ ،‬اما باز چنان قبرهايي را‬ ‫در جاهاي ديگر براي خود مي‌كندند‪ .‬البته‪ 90‬درصدشان‬ ‫ديگر طي س��ال‌هاي اول جنگ شهيد شدند‪ .‬آنها با مرگ‬ ‫زندگي مي‌كردند و اين‪ ،‬من بودم كه از مرگ مي‌ترسيدم‬ ‫و در حقيقت پشت دوربين مخفي ش��ده بودم‪ .‬دوربين‬ ‫عكاسي‪ ،‬بين من و مرگ ايس��تاده بود‪ .‬من از همان پشت‬ ‫وجود مكانيكي دوربين‪ ،‬به خلوص آن افراد حس��وديم‬ ‫مي‌شد‪ .‬با آنها آرامش و امنيت داشتم و گاه به خانواده‌ام هم‌‬ ‫ترجيح‌شانمي‌دادم‪.‬‬ ‫دريكجمله‪،‬فتحخرمشهربرايتانچگونهبود؟‬ ‫‪ l‬ديدن دوباره ش��هري كه روزگاري آنطور با آن‬ ‫اخت شده بودم‪ ،‬با تمام خاطراتش‪ ،‬هرچند كه يك ويرانه‬ ‫كامل بود‪ ،‬براي من حكم يك تولد دوباره را داشت‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫عكس بگيرم‪ .‬برخي ديگر‪ ،‬هنگامي‌كه مي‌خواستم از يك‬ ‫مجروحياپيكرخو ‌نآلودعكسبگيرم‪.‬مانعمي‌شدند‪،‬حتي‬ ‫با من برخورد مي‌كردند تا از برخي صحنه‌هاي دلخراش‪،‬‬ ‫تصوير نگيرم‪ .‬به هر حال در خرمشهر اولين بار بود كه يك‬ ‫عكاس به آن شكل وارد منطقه مي‌شد‪ .‬من خودم هم دنبال‬ ‫عكسگرفتنازآدم‌هانبودم‪.‬اينكهازافرادمختلف‪،‬ولوافراد‬ ‫مشهوريابعضارجالسياسيعكستهيهكنم‪،‬دربحبوحه‬ ‫درگيريونبرد‪،‬اولويتكاريمننبود‪.‬‬ ‫دوربين و تصوير برايتان ح��رف اول را مي‌زد يا‬ ‫حقيقتي ك��ه در تصوير خوابيده بود؟ ش��ده بود‬ ‫در موقعيتي‪ ،‬مثال دوربي��ن را كنار بگذاريد براي‬ ‫كمك‌رساني؟‬ ‫‪ l‬بله‪ .‬خيلي پيش آمده بود‪ .‬من خيلي احساساتي‬ ‫هس��تم و به همين علت‪ ،‬هميش��ه مجروح برايم حرف‬ ‫اول را مي‌زد‪ .‬يكي از چيزهايي كه خيلي برايش تاس��ف‬ ‫مي‌خورمهميناستكهبه‌خاطرهمينروحيه‌ام‪،‬بسياري‬ ‫از صحنه‌هاي مهم و سوژه‌هاي خوب را از دست مي‌دادم‪.‬‬ ‫عكاسي در اينگونه موارد‪ ،‬حتما براي من در درجه دوم بود‬ ‫و اگر مجروح يكي ليوان آن مي‌خواست يا حتي اگر جانم‬ ‫مي‌خواست‪،‬حاضربودمبالفاصلهدوربينراكناربگذارمو‬ ‫آنرابراياوتهيهكنم‪.‬‬ ‫اتفاق‪ ،‬هرچه كوبنده‌تر باشد و سوژه هرچه داغ‌تر‪،‬‬ ‫نياز به ثبت آن بيشتر خواهد بود‪ .‬بنابراين اگر در دل‬ ‫جنگ‪،‬حادثه‌اياسفبار‪،‬حزنيادلخراشيدگيبيش‬ ‫از حدي را موجب شود‪ ،‬يك عكاس متعهد حتما‬ ‫احساسمسئوليتمي‌كندبرايثبتآن‪.‬حالآنكه‬ ‫خودش هم انسان اس��ت و عواطف و ادراكاتش‬ ‫داراي ظرفيت محدود‪ .‬اش��ك مي‌ريزد‪ ،‬حالش‬ ‫دگرگون مي‌شود‪ .‬شده است سوژه‌اي كه خودتان‬ ‫را موظف به ثبت آن مي‌دانسته‌ايد‪ ،‬خود‪ ،‬مانع از‬ ‫عكاسيشماشود؟‬ ‫‪ l‬بله‪ .‬بعضي لحظات و صحنه‌ها آنقدر هولناك‬ ‫بود‪،‬مثلديدنشقه‌شقهشدنآدم‌هادركنارم‪،‬باعثمي‌شد‬ ‫كپ‌كنم‪ .‬انگار مغزم از كار مي‌افتاد و قدرت انجام هر كاري‬ ‫ازمنگرفتهمي‌شد‪.‬‬ ‫يكي از بارزترين خاطراتي كه در اين زمينه در ذهن‬ ‫دارم‪ ،‬مربوط مي‌شود به سه راه مرگ‪ .‬صبح زود بود‪ ،‬تازه‬ ‫صبحانه خورده بودي��م و در بيابان به راه افت��اده بوديم‪ .‬با‬ ‫گروهي از بچه‌هاي كرمان بوديم و خيلي هم با همديگر‬ ‫اخت ش��ده بوديم‪ .‬من ظرف يك لحظه‪ ،‬اصال نفهميدم‬ ‫چه ش��د كه وقتي برگش��تم ديدم اطرافم فقط پر است از‬ ‫تكه‌تكه‌هاي بدن كه همه از هم جدا شده بودند‪ ،‬اما هنوز‬ ‫جانداشتندوتكان‌تكانمي‌خوردند‪.‬برايچندلحظهاصال‬ ‫ذهنم و مغزم كار نكرد‪ .‬فقط يادم است كه از‌ترس‪ ،‬كله‌ام را‬ ‫در خاك فرو كردم‪ .‬البته هم از‌ترس بود و هم كنترل‌ام را از‬ ‫دست داده بودم؛ شبيه حالت موجي‌ها‪ .‬دوربين دستم بود‪،‬‬ ‫امانمي‌ديدمش‪.‬چشمانمبيداربودند‪،‬امابينايينداشتم‪.‬يادم‬ ‫استآقايسليمانيآمدوچندتاضربهبهصورتمزدتاازآن‬ ‫حالتشوكخارجشوم‪.‬‬ ‫رابطهيكعكاسبامسائلنظاميچگونهبود؟شما‬ ‫باخوداسلحههمحملمي‌كرديد؟‬ ‫‪ l‬من هميش��ه با خودم يك ژ‪ 3-‬حمل مي‌كردم‬ ‫و تيراندازي��م ه��م اتفاقا خوب ب��ود‪ .‬پي��ش مي‌آمد كه‬ ‫در درگيري‌ها ش��ركت كنم؛ خصوصا بس��ياري اوقات‬ ‫نگاتيوهايمتماممي‌شدوتادوبارهبتوانمتهيهكنم‪،‬ازعكاسي‬ ‫خبرينبود‪.‬‬ ‫فكرمي‌كنيدافراديكهدرگيرجنگيدنهستند‪،‬براي‬ ‫حضوريكعكاسدركنارخودشانچهجايگاهي‬ ‫قائلند؟خودشمااينجايگاهراچطورمي‌بينيد؟‬ ‫‪ l‬ببينيد‪ ،‬در عكاس��ي جن��گ‪ ،‬مهم‌ترين چيزي‬ ‫كه وجود دارد‪ ،‬انگيزه‌هايي اس��ت كه در درون شماست؛‬ ‫‪57‬‬
‫گزارش تصويري‬ ‫نمايي از خرمشهر از باالي مسجد جامع در سحرگاه آزادي‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫‪58‬‬ ‫خرمشهر به روايت دوربين سعيد صادقي‬
‫پرونده ويژه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫‪59‬‬
‫پرونده ويژه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫رنگ بوم بر بوم جنگ‬ ‫تاثير اقليم‌هابر نحوه كارزار‬ ‫آرزو باقري‬ ‫‪4‬‬ ‫براي ما آدم‌هايي كه از دور با پديده «جنگ» مواجه‬ ‫هستيم‪ ،‬نام آن را مي‌ش��نويم يا گاه به‌گاه‪ ،‬به بهانه‌هاي‬ ‫گوناگ��ون‪ ،‬به خاط��رات و توصيفات��ي از آن برخورد‬ ‫مي‌كنيم‪« ،‬جنگ» هميش��ه يك چيز اس��ت‪ .‬هميش��ه‬ ‫خونريزي و كشتار است و صحنه نزاع‪ .‬هميشه جنگ‪،‬‬ ‫جنگ است‪ ،‬حتي اگر بدانيم كه سرشار از ظرايفي است‬ ‫كه دانستن‌شان زمان و دقت فراوان مي‌طلبد‪ .‬اما اگر حتي‬ ‫بخواهيم حالت عادي‌اش را بسنجيم‪ ،‬شرايط جنگيدن‌ها‬ ‫بسيار متفاوت و ريز بوده‌اند‪ .‬آدم‌ها موجودات پيچيده‌اي‬ ‫هستند‪ .‬همه تازه هنگام كارزار خودشان را مي‌شناسند‪.‬‬ ‫مي‌فهمند تا چه حد هراس و دلهره از مرگ دارند و تا چه‬ ‫ميزان اشتياق به زندگي و عالقه به‌اطرافيان‪.‬‬ ‫اما االن قصد پرداختن به كلياتي اين‌چنين را نداريم‬ ‫و اش��اره‌مان در اين پرونده‪ ،‬صرفا به يك جنبه ويژه از‬ ‫شرايط جنگ است؛ جغرافيا‪ ،‬آب و هوا‪ .‬اين‪ ،‬شرايطي‬ ‫است كه در ظاهر فقط دربردارنده «يك جنگ» است‪ ،‬اما‬ ‫وقتي در كنه آن ريز شويم‪ ،‬متوجه مي‌شويم كه براي مثال‬ ‫جنگيدن در رود با جنگيدن در دريا‪ ،‬كوهس��تان و دره‪،‬‬ ‫رمل و شن‪ ،‬هور‪ ،‬آس��مان و همچنين مناطق مسكوني‬ ‫تا چه حد متفاوت اس��ت‪ .‬نيز اينكه جنگيدن در آب و‬ ‫هواهاي مختلف مثل برف‪ ،‬باران‪ ،‬آفتاب شديد‪ ،‬توفان‪،‬‬ ‫مه و مهتاب‪ ،‬چقدر با هم تفاوت دارند‪.‬‬ ‫وقتي كسي براي ما از جنگيدن خود در عملياتي‬ ‫‪60‬‬ ‫خاص مث�لا در آب (م��رداب‪ ،‬دريا‪ ،‬ه��ور‪ ،‬رود و‪)...‬‬ ‫خاطره‌اي مي‌گويد‪ ،‬حتي بي‌آنكه خودش لزوما متوجه‬ ‫باش��د‪ ،‬به بس��ياري از خصوصيات ويژه آن ش��رايط‬ ‫اشاره مي‌كند؛ به س��ختي‌هاي خاص و به شيريني‌ها يا‌‬ ‫ترجيحات آن ش��رايط نس��بت به موقعيت‌هاي ديگر‪.‬‬ ‫براي مثال دقت كنيم به اين گزيده از خاطره آقاي پرويز‬ ‫پورحسيني (آبراه هجرت‪ /1373 /‬خاطرات رزمندگان‬ ‫انديمشك‪ /‬ص ‪:)89‬‬ ‫«در كنار آب بودم و به قايق‌ها ن��گاه مي‌كردم كه‬ ‫متوجه ش��دم هر قايقي كه كنار آب مي‌آي��د پر از نيرو‬ ‫مي‌شود تا اينكه همانجا به گل مي‌نشيند‪ .‬ديدم فايده‌اي‬ ‫ندارد كه بمانم و منتظر قايق‌ها ش��وم‪ .‬بند س�لاح را به‬ ‫گردنم انداختم و وارد آب ش��دم و ش��نا‌كنان به طرف‬ ‫س��احل خودي حركت ك��ردم‪ .‬درون آب مي‌ديدم كه‬ ‫گلوله خمپاره به آب مي‌خورد و بعد از منفجر ش��دن‪،‬‬ ‫افرادي كه كنار انفجار هستند‪ ،‬به هوا پرت مي‌شوند و‬ ‫جس��د آنها دوباره به درون آب مي‌افتد‪ .‬تقريبا به وسط‬ ‫آب رسيده بودم كه يك قايق رسيد‪ .‬دست بلند كردم و او‬ ‫ايستاد و من سوار شدم و چند تن ديگر از دوستان خودم‬ ‫را كه در مجاورت قايق بودند هم س��وار كرد‪ .‬سكاندار‬ ‫قايق ش��روع به حركت كرد‪ ،‬اما چون قاي��ق پر از نيرو‬ ‫ش��ده بود‪ ،‬جلويش زير آب رفت و قايق پر از آب شد‪.‬‬ ‫زود بچه‌ها به قسمت عقب قايق آمدند و چند صندوق‬ ‫ميوه را كه درون قايق بود به آب انداختند و به وسيله يك‬ ‫آفتابه‪ ،‬آب‌ها را خالي كرديم‪»...‬‬ ‫يا مثالي ديگر‪ ،‬اينكه (توفان شن‪ -‬مرتضي سلطاني‪/‬‬ ‫‪ /1389‬ص ‪:)58‬‬ ‫‪« ...‬اين بار حدود ‪ 20‬پا ارتفاع گرفت‪ .‬محمود بابايي‬ ‫فرياد زد‪« :‬نصراهلل ارتفاعت زياد ش��ده‪ .‬مواظب باش‪.‬‬ ‫موقعيتت خطرناكه»‪ .‬نصراهلل با همان شوق و ذوق گفت‪:‬‬ ‫«نترسيد! چند لحظه تحمل كنيد‪ ،‬االن شليك مي‌كنم»‪.‬‬ ‫اما صحبتش هنوز تمام نشده بود كه آه از نهاد همه‬ ‫ما بيرون آمد‪ .‬بالگردش هدف اصابت يك موشك قرار‬ ‫گرفت و بين زمين و آسمان به دو نيمه تبديل شد‪ .‬قسمت‬ ‫دم به يك طرف پرتاب شد و اتاقكي كه به سرعت دور‬ ‫خودش مي‌چرخيد‪ ،‬پس از س��قوط‪ ،‬با شدت به زمين‬ ‫برخورد كرد و در دم آتش گرف��ت‪ .‬حادثه چنان آني و‬ ‫غيرمترقبه اتفاق افتاد كه همه شوكه شده بوديم و دنيا در‬ ‫مقابل چشمانمان سياه شد‪...‬‬ ‫‪ ...‬بالگرد نجات به س��رعت جلو كشيد‪ ،‬نزديك‬ ‫شعله‌هاي آتش‪ .‬ستوان فرجي كه پزشكيار نجات همراه‬ ‫گروه بود‪ ،‬از بالگرد پايين پريد و به سوي شعله‌هاي آتش‬ ‫دويد‪ .‬بالگرد نجات هم به س��رعت از مهلكه دور شد‪.‬‬ ‫من‪ ،‬روي شعله‌ها دور مي‌زدم و نگران چشم به‌فرجي و‬ ‫توده آتش دوخته بودم كه متوجه شدم يك نفربر عراقي‬ ‫به سرعت در حال نزديك شدن به صحنه است‪ .‬به خيال‬ ‫خودش مي‌خواس��ت خلبان‌هاي بالگرد ساقط شده را‬ ‫زنده‪ ،‬اس��ير كند‪ .‬دندان‌هايم را از خشم روي هم فشار‬ ‫دادم و با شليك دو موشك پي در پي‪ ،‬شعله‌هاي آتش‬ ‫ديگري در كنار بالگرد تفضلي درس��ت كردم‪ .‬شليك‬ ‫همان موشك‌ها و يكپارچه آتش شدن نفربر باعث شدند‬ ‫نيروهاي عراقي جرات نزديك شدن به فرجي و صحنه‬ ‫سانحه را نداشته باشند‪»...‬‬ ‫همچني��ن در نثرهاي نظم‌گونه ح��ول جنگ نيز‬ ‫مي‌توان موارد بس��ياري را يافت كه اش��اره به موضوع‬ ‫مذكور داشته باشد؛ براي مثال گزيده‌هاي ذيل (حرمان‬ ‫هور‪ -‬دست‌نوش��ته‌هاي ش��هيد احمدرضا احدي‪ /‬به‬ ‫كوشش عليرضا كمري‪ /‬چاپ اول‪:)1367:‬‬ ‫«‪...‬آرام باش! مبادا پس��رك را بيدار كني! مبادا بزم‬ ‫تنهايي‌اش را به هم بزني! نمي‌دانم؛ ش��ايد پسرك سرد‬ ‫و بي‌جان در فالن بس��تر يا در الب�لاي انبوه ني‌هايت‪،‬‬ ‫اي هور‪ ،‬آرميده باشد‪.‬ش��ايد هور براي خيلي‌ها معني‬ ‫ديگري داش��ته باش��د؛ مثال دبير جغرافيا كه مي‌گويد‪:‬‬ ‫«هور س��رزمين باتالقي‌اي اس��ت؛ يا تجمع آب‌هايي‬ ‫را كه در آن جا باعث به وجود آمدن اكوسيس��تم‌هاي‬ ‫محدودي شده اس��ت گويند‪ ».‬معموال اين سرزمين‌ها‬ ‫در جاهايي يافت مي‌ش��ود كه حرارت هوا زياد باشد‬ ‫و زمين هم پس��ت و هموار و غيره‪ .‬پوشش گياهي آن‬ ‫هم خيزران‌هايي كه ارتفاعش��ان ان��دازه ارتفاع عمق‬ ‫خود هور‪ ،‬هفت‪ ،‬هشت متر يا شايد هم بيشتر و غيره‪...‬‬ ‫ه��ر ك��س ب��راي خ��ود تعريف��ي از ه��ور مي‌كند‪.‬‬ ‫ش��ايد ه��م درس��ت باش��د‪ .‬ولي ب��راي م��ن هور‪-‬‬ ‫س��واي ش��خصيت جغرافياي��ي‪ ،‬اپيدميولوژي��ك و‬ ‫اقتصادي‌اش‪ ،‬يا اصال س��واي ش��خصيت اسمي‌اش‬ ‫در فرهنگنامه‌ه��ا‪ -‬معني خ��اص ديگ��ري مي‌دهد‪.‬‬ ‫وقتي ه��ور را مي‌ش��نوم‪ ،‬خاطرات عجيب��ي در مغزم‬ ‫دور مي‌زند‪ .‬احساس‌هايم هور را اينطور مي‌خوانند‪:‬‬ ‫«هور يعني خون‪ ،‬يعني تا آخرين لحظه‌ها ايستادن‪،‬‬ ‫هور يعني فرياد‪ ،‬هور يعني ش��هادت‌هاي گمنام‪ ،‬هور‬ ‫يعني مزار شهيدان بي‌جسد‪ ،‬هور يعني مزار آبي‪...‬‬ ‫‪ ...‬نگهباني در شب‌هاي باراني حال و هوايي ديگر‬ ‫داش��ت؛ مخصوصا وقتي كه س��نگرها روباز بودند‪...‬‬ ‫آن شب‪ ،‬تاريك تاريك بود‪ .‬صداي باران و رعد و برق‬ ‫ناش��ي از رگبارهاي تند‪ ،‬اضطرابت را بيش��تر مي‌كرد‪.‬‬ ‫شايد دش��من در ش��ب‌هاي باراني خواست ضربه‌اي‬ ‫بزند! صداها همه مش��كوك بودند‪ .‬از چش��م‌ها هيچ‬
‫قايق‌ه��ا را ك��ه ب��ار زد‪ ،‬گفت��م چ��را خوراكي‬ ‫كم‌برداش��تي؟ گفت‪« :‬جا نداريم‪ ،‬مهمات بيشتر ببريم‬ ‫بهتره»‪.‬‬ ‫هر قايقي هفتصد‪ ،‬هشتصد ليتر بنزين همراهش‬ ‫بود؛ با كلي مهمات و مواد منفجره‪ .‬انگار زندگيمان روي‬ ‫آتش بود‪ .‬تمامش چند ساعت بود اما چند دقيقه‌اش هم‬ ‫آسان نيست‪ .‬يك جرقه كافي بود كه همه جا آتش بگيرد‪.‬‬ ‫دريا حس��ابي طوفاني بود‪ .‬هجده تا قايق حركت‬ ‫كردند‪ .‬نزديك هدف كه رس��يديم‪ ،‬چهار تا قايق مانده‬ ‫بودند‪.‬‬ ‫ب��راي اينكه هم مس��ير را ياد بگيري��م و هم پارو‬ ‫زدن را‪ ،‬مجبورمان مي‌ك��رد روزي دوبار تا دكل مرزي‬ ‫برويم و برگرديم‪ .‬صبح زود راه مي‌افتاديم و بعد‌‌از‌ظهر‬ ‫برمي‌گشتيم‪ .‬مدت‌ها كارمان شده بود همين‪.‬‬ ‫روي قايق يك قبضه ‪ 107‬گذاشته بودند‪ .‬نزديك‬ ‫هدف كه شديم ‪ 36‬تا گلوله زديم‪ .‬كار كه تمام شد‪ ،‬تازه‬ ‫كشتي اول را زد‪ .‬آمد دومي‌را بزند‪ ،‬دستش روي‬ ‫ماشه خشكيد‪ .‬يك زن با بچه‌اش روي كشتي بودند‪.‬‬ ‫آنقدر مين توي آب ريخته بودند كه شده بود بالي‬ ‫جان خودشان‪ .‬نمي‌توانستند تكان بخورند‪.‬‬ ‫فكر همه چيز را مي‌كرديم‪ ،‬اال اينكه وسط آن همه‬ ‫آب‪ ،‬آتش بگيريم‪ .‬بنزين قايق پخش شده بود روي آب‪.‬‬ ‫تمام دريا آتش بود‪ .‬نه روي آب در امان بوديم نه زير آب‪.‬‬ ‫گيج شده بوديم‪ .‬نمي‌دانستم كدام طرف خودي‌اند‪ ،‬كدام‬ ‫طرف دشمن‪.‬‬ ‫چند كشتي نفتي را زده بودند‪ .‬دور جزيره خارك‬ ‫را نفت س��ياه گرفته بود‪ .‬توي همين آب بايد غواصي‬ ‫مي‌كرديم‪ .‬سر و صورت و لباسمان سياه مي‌شد‪ .‬با آب‬ ‫هم پاك نمي‌شد‪ .‬با بنزين خودمان را مي‌شستيم‪ .‬تمام‬ ‫بدنمان پوست پوست مي‌شد‪.‬‬ ‫يكي از بچه‌ها توي دريا گم شده بود‪ .‬رادار نشانش‬ ‫نمي‌داد‪ .‬توفان هم بود‪ ،‬نمي‌شد با قايق برويم دنبالش‪.‬‬ ‫بيست ليتري بنزين آتش زديم تا از دور نورش را ببيند‬ ‫و راه را پيدا كند‪.‬‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫يك سال نشده ورق برگش��ت‪ .‬دريايي كه براي ما‬ ‫منطقه خطر بود‪ ،‬حاال ش��ده بود باتالق عراقي‌ها‪ .‬آخر‪،‬‬ ‫آمريكايي‌ها خودشان جلو آمدند‪.‬‬ ‫دنبال جسدش همه جزيره‌هاي اطراف را گشتيم‪.‬‬ ‫تا نزديكي عم��ارات هم رفتيم پيدا نش��د‪ .‬خودش هم‬ ‫مي‌گفت‪« :‬خوبي دريا به اينه كه نشوني از آدم نمي‌مونه»‪.‬‬ ‫چند روز چند روز روي دريا بوديم‪ .‬يكي از بچه‌ها‬ ‫بند مي‌بست به دست آن يكي و هلش مي‌داد توي آب؛‬ ‫اين حماممان بود‪.‬‬ ‫ظرف‌ها را هم با همان آب شور دريا مي‌شستيم كه‬ ‫آب خوردنمان كم نيايد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫استفاده‌اي نمي‌شد و اگر قوه المسه‌ات هم از كار مي‌افتاد‪،‬‬ ‫متوجه اسلحه‌اي كه در دست داش��تي نبودي‪ .‬گهگاه‬ ‫برق صاعقه براي لحظه‌اي منطقه را س��فيد مي‌كرد‪ .‬در‬ ‫آن فرصت كم تو باي��د منطقه را زير نظر مي‌داش��تي‪.‬‬ ‫وقتي مي‌خواستي از اين نگهبان به آن نگهبان سركشي‬ ‫كني‪ ،‬همان راه هميش��گي را كه چندين بار از آن آمده‬ ‫بودي‪ ،‬گم مي‌ك��ردي و گاهي خودت با اس��لحه و آن‬ ‫چكمه‌هاي سنگين كه در گل فرو رفته بود‪ ،‬با هم به زمين‬ ‫مي‌خورديد‪...‬‬ ‫‪ ...‬انتهاي مسيرمان‪ ،‬اسكله كنار رود است‪ ،‬اسكله‬ ‫در حجابي از نخلستان‪ ،‬آن هم نخل‌هاي بلند كناره رود‬ ‫مستور است‪ ...‬س��وار بر قايق‌ها مي‌شويد‪ .‬جليقه‌ها را‬ ‫مي‌پوشيد و بر بستر خشن اروند رود مي‌گذريد‪ .‬آب باال‬ ‫آمده است‪ ،‬جمعه شب است‪ .‬كمي‌از مغرب گذشته و‬ ‫ي و با دقت رودخانه را مي‌پيمايد‪ .‬آن سوي‬ ‫قايق به آرام ‌‬ ‫آسمان‪ ،‬منورها در خط‌مقدم درياچه نمك مي‌سوزند و‬ ‫اين سو‪ ،‬كاتيوشاي نيروهاي خودي‪ ،‬بر سر دشمن‪ ،‬آتش‬ ‫زيادي مي‌ريزند‪»...‬‬ ‫حتي در نوشته‌هايي كه غير‌مستقيم به ابعاد جنگ‬ ‫پرداخته‌اند هم تاثير خاك ‪ ،‬جغرافيا ‪ ،‬آب و هوا به وضوح‬ ‫ديده مي‌شود‪ .‬باز هم براي مثال‪ ،‬اشاره كنيم به نوشته‌اي‬ ‫در مورد تفحص و جست‌وجوي پيكر شهدا (تفحص‪-‬‬ ‫حميد داودآبادي‪ /1379/‬ص ‪:)81‬‬ ‫‪« ...‬در منطقه والفجر ‪ – 1‬ش��مال فكه – از لحاظ‬ ‫زمين مشكل آنچناني نداش��تيم و نداريم و خاك آنجا‬ ‫طبيعي است‪ .‬زمين آنجا قابل كشاورزي است و مي‌شود‬ ‫آنجا بيل زد و كشت و كار كرد‪ .‬بزرگ‌ترين مشكل در‬ ‫جنوب فكه اس��ت‪ .‬آن منطقه كامال رملي و ماسه بادي‬ ‫است‪ .‬يك بيل كه مي‌زنيم‪ ،‬به اندازه چهار تا بيل خاك‬ ‫جايش را پ��ر مي‌كند‪ .‬با اين وضعيت عمال نمي‌ش��ود‬ ‫كار كرد‪ .‬مثال به شهيدي بر‌مي‌خورديم‪ ،‬چهار‪ -‬پنج تا‬ ‫از تكه استخوان‌هايش را هم درمي‌آورديم‪ ،‬ولي هرچه‬ ‫بيل مي‌زديم‪ ،‬خاك مي‌ريخت و نمي‌ش��د بقيه بدن آن‬ ‫شهيد را پيدا كرد‪.‬‬ ‫در منطقه والفجر مقدماتي اگر حدود ش��ش متر‬ ‫زمين را گود كنيم و بكنيم‪ ،‬به آب برمي‌خوريم‪ .‬منطقه‬ ‫علفزار است و گياهان هم در آنجا رشد مي‌كنند‪ .‬منتها‬ ‫با‌وجود همه اينها منطقه رملي است و كار كردن در آنجا‬ ‫بسيار مشكل است‪.‬‬ ‫تردد و رف��ت و آمد ني��رو هم در آنج��ا از جمله‬ ‫مشكالت مهم است‪ .‬ماشين كه عمال نمي‌تواند در آنجا‬ ‫رفت و آمد كند‪ ،‬آدم اگر يك مقدار در رمل‌ها و ماسه‌ها‬ ‫قدم بردارد‪ ،‬مدام زير پايش خالي مي‌شود‪.‬‬ ‫باال و پايين ب��ردن پاها در آنجا به س��ختي انجام‬ ‫مي‌ش��ود و عض�لات و ماهيچه‌هاي انس��ان مي‌گيرد‬ ‫و خواه‌ناخواه حركتش كند و ادامه مس��ير س��خت و‬ ‫غير‌ممكن مي‌گ��ردد‪ .‬قطعا يك��ي از خطرناك‌ترين و‬ ‫مهم‌ترين مش��كالت كار تخريبچي‌ها در آنجاست‪ .‬با‬ ‫وزش شديد باد و توفان‪ ،‬ماسه‌ها كه خيلي سبك هستند‬ ‫به حركت درمي‌آيند و به همين علت است كه بعضي از‬ ‫تپه‌ها و راه‌كارها نيز جابه جا مي‌شوند‪ .‬همين امر موجب‬ ‫غلت خوردن و حركت مين‌ها مي‌شود‪.‬‬ ‫با همه اينها‪ ،‬حاال حساب كنيد چطور يك نيروي‬ ‫‪ 16 ،15‬س��اله با آن همه تجهيزات‪ ،‬نيمه‌هاي شب‪ ،‬در‬ ‫تاريكي بدون اينكه بشود جايي را ديد‪ ،‬همين ميدان‌هاي‬ ‫مين را خنثي كرده‪ ،‬راه كار گشوده و بر دشمن هجوم برده‬ ‫اس��ت‪ .‬آن هم در منطقه رملي كه اصال نمي‌شود آن جا‬ ‫خاكريز زد چون خاك روان و سبك است‪ .‬اينكه چطور‬ ‫اين نيروها‪ ،‬در يك شب‪ ،‬حدود ‪ 15‬كيلومتر ميان رمل‌ها‬ ‫پياده‌روي كرده‌اند‪ ،‬از حماسه‌هاي بزرگ جنگ است‪»...‬‬ ‫يا از زبان يك سرباز اس��ير عراقي (عبور از دجله‬ ‫– مترجم‪ :‬حميد محمدي‪ /1372 /‬ص ‪...« :)44‬وجود‬ ‫نيزارها و مرداب‌هاي وس��يعي كه خود مانع عمده‌اي‬ ‫بر سر راه ايراني‌ها بود و سوت و كور بودن جبهه ايران‬ ‫در مقابل موضع م��ا‪ ،‬فرماندهان را‪ -‬ك��ه طبق معمول‬ ‫هر س��ال در انتظار يك حمله وسيع نشس��ته بودند‪-‬‬ ‫مطمئن س��اخت كه حمله در آن نقط��ه انجام نخواهد‬ ‫گرفت‪ .‬فرماندهان پيش‌بيني ك��رده بودند كه اگر ايران‬ ‫در اين منطقه دس��ت به عمليات بزند‪ ،‬مجبور اس��ت‬ ‫از داخ��ل مرداب‌ها پيش‌روي كن��د و در اين صورت‪،‬‬ ‫مرداب‪ ،‬دام��ي‌خواهد ب��ود كه آنه��ا را ب��ه كام خود‬ ‫مي‌كش��د و نيروهاي ما خيلي س��اده مي‌توانند آنها را‬ ‫تار و مار كنند‪»...‬‬ ‫اين‪ ،‬نگاهي بس��يار گذرا و كمی‌تامل بود بر آنچه‬ ‫مي‌تواند در صورت جست‌وجوي عميق و جدي‪ ،‬در‬ ‫خيل عظيم ادبيات و تاريخ جن��گ‪ ،‬در باب اقليم‌هاي‬ ‫جنگي گوناگون و آب و هوايش��ان يافت شود‪ .‬وقتي‬ ‫ريز مي‌ش��ويم مي‌بينيم كه چقدر اينها ب��ا هم متفاوت‬ ‫بوده‌اند و تا چه ميزان ش��رايط هر ك��دام براي خودش‬ ‫سخت و ويژه بوده است‪ .‬شايد حتي خود رزمندگان و‬ ‫سربازان شركت‌كننده در هركدام از اين موقعيت‌ها هم‬ ‫نتواند سايرين را درك كند‪ .‬پس بر آن شديم تا در حد‬ ‫وسع‌مان به اين مقوله از جنگ بپردازيم و حداقل خود‬ ‫را در جايگاهي قرار دهيم كه آن را ناديده نگرفته باشيم؛‬ ‫عالوه بر اينها موضوع‪ ،‬خود‪ ،‬جذاب و شيرين است و‬ ‫ارزش دانستن دارد‪.‬‬ ‫حال من باب فصل‌الختام اين يادداشت‪ ،‬در ادامه‪،‬‬ ‫نوشته‌هايي بريده‌گونه هم از دو‪ ،‬سه كتاب «روزگاران»‬ ‫مي‌آوريم (روايت فتح‪ :‬كتاب هوانيروز‪ -‬حبيب امامي‪-‬‬ ‫‪ /1382‬كتاب خليج فارس‪ -‬ريحانه اميني‪ /1383-‬كتاب‬ ‫جنگ دريايي‪ -‬حامد انتظام‪ .)1383 -‬اين برش‌هاي نثر‪،‬‬ ‫بسيار مناسب حال و حواشي بحث ماست هرچند كه‬ ‫خود‪ ،‬به تنهايي و خارج از اين بح��ث و موضوع هم‪،‬‬ ‫ارزش معرفي و مطرح شدن بيشتر را دارد‪:‬‬ ‫حتي يك كاله حصيري هم نداشتيم‪ .‬دعا مي‌كرديم‬ ‫باد بوزد‪ .‬باد هم كه مي‌آمد‪ ،‬دريا به هم مي‌ريخت‪ .‬آنقدر‬ ‫باال و پايين مي‌شديم كه حالمان به هم مي‌خورد‪.‬‬ ‫ديديم همه موهايمان سوخته است‪.‬‬ ‫توي جنگ خليج‌ف��ارس‪ ،‬كانادايي‌ه��ا چندتا از‬ ‫ناوهاي عراقي‌ها را زدند‪ .‬روي آب پر از جنازه بود‪ .‬كلي‬ ‫جسد عراقي را از روي آب گرفتيم‪ .‬بعدها همين جنازه‌ها‬ ‫را با شهداي خودمان مبادله كرديم‪.‬‬ ‫مي‌گفت‪« :‬كابين كبرا مثل تابوته‪ .‬حتي اگه يه ذره هم‬ ‫چاق‌تر بشيم‪ ،‬توش جا نمي‌شيم»‪ .‬راست هم مي‌گفت‪،‬‬ ‫خيلي كوچك بود‪ ،‬درست اندازه بدن‪ .‬نمي‌دانست كه‬ ‫يك روز كابي��ن واقعا تابوتش مي‌ش��ود و من هم تنها‬ ‫تشييع كننده‌اش‪.‬‬ ‫از كنار گلدسته كه رد شد‪ ،‬زدندش‪ .‬از توي خود‬ ‫گلدسته مسجد مي‌زدند‪ .‬رفت و خودش را كوبيد به تپه‬ ‫كنار ش��هر‪ .‬هر طرف ديگري مي‌رفت‪ ،‬روي سر مردم‬ ‫سقوط مي‌كرد‪.‬‬ ‫بايد روي قله مي‌نشستيم و بچه‌هاي نيروي زميني‬ ‫را كه آنجا بودند سوار مي‌كرديم‪ .‬خيلي سختمان بود‪ .‬تازه‬ ‫خلبان شده بوديم‪ ،‬تجربه جنگي هم نداشتيم‪ .‬شيرودي‬ ‫و كشوري زودتر نشستند‪ .‬بعد مثل راننده كاميون‌ها كه‬ ‫به هم فرمان مي‌دهند‪ ،‬ما را هم نشاندند‪« :‬بيا‪ ،‬بيا‪ ،‬يه كم‬ ‫ديگه‪ ،‬خب»‪.‬‬ ‫س��يب‌هاي احمد يادش به خير‪ .‬آفتاب نزده بايد‬ ‫پرواز مي‌كرديم‪ .‬قبل از اينكه برويم‪ ،‬به هر كداممان يك‬ ‫سيب مي‌داد كه تا وقت صبحانه ضعف نكنيم‪g.‬‬ ‫‪61‬‬
‫جغرافيا در جنگ؛‬ ‫مزيت يا مانع؟‬ ‫‪5‬‬ ‫دكتر حسين اهلل‌كرم‪ /‬استاد دانشگاه‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫دربحثنقشجغرافيادرجنگ‪،‬ازاينبعدواردشويم‬ ‫كه اگرچه ساختارهاي گوناگون اقليمي‪ ،‬مزاياي ويژه خود‬ ‫راهمدرجنگ‌هاداشته‌اند‪،‬امادراصل‪،‬جغرافيادرجنگيك‬ ‫مانعمحسوبمي‌شود‪.‬برايمثالهنگامي‌كهآمريكايي‌هااز‬ ‫كويت‪،‬قصدورودبهعراقراداشتند‪،‬رودخانهاروندسمت‬ ‫راستشان بود و صحراي حفرالباطن كه رملي (شن‌هاي‬ ‫روان) اس��ت‪ ،‬س��مت چپ آنها قرار داشت‪ .‬اين چينش‬ ‫جغرافياييورودنيروهاينظاميآمريكارابسيارمحدودو‬ ‫بامشكلمواجهكردهبود‪.‬‬ ‫حال ب��ه اي��ن بپردازيم كه س��رزمين‌هاي مختلف‬ ‫جغرافياييكهدرجنگ‌هامانعمحسوبمي‌شوند‪،‬چندگونه‬ ‫هستند و بر چه شكل‌هايي مي‌باش��ند‪ .‬ابتدا اشاره كنيم به‬ ‫تنگه‌ها كه بين دو ساختار جغرافيايي متفاوت قرار دارند‪.‬‬ ‫ممكن است تنگه‌اي‪ ،‬بين دو سري ارتفاعات واقع باشد‬ ‫كه معموال در اين صورت مسيرهاي عبوري آنان‪ ،‬شامل‬ ‫جاده‌هاي مواصالتي اس��ت‪ .‬اين خط��وط مواصالتي‪،‬‬ ‫جاده‌هاي عب��ور نيروهاي عمده بوده‌ان��د و اين محدود‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫به‌زمان معاصر نمي‌شود بلكه بخشي از اينها‪ ،‬به تاريخ هم‬ ‫گريزيدارند‪.‬‬ ‫برايمثالدرزمانتيموريان‪،‬وقتيچنگيزازمغولستان‬ ‫به ايران آمد و از اينمسير به اروپا رفت‪ ،‬از همين دهليزهاي‬ ‫بينارتفاعاتعبوركرد‪.‬مسيراوبدينشرحبودكهازتهران‬ ‫به كرج و سپس قزوين‪ ،‬همدان‪ ،‬كرمانشاه‪ ،‬سرپل‌ذهاب‪،‬‬ ‫بغداد‪،‬سوريه‪،‬حلبوسپسازكنارمديترانهبهيونانرفت‪.‬‬ ‫قالقدس‬ ‫مثاليديگر‪،‬تنگهچزابهاستدرعملياتطري ‌‬ ‫در بس��تان‪ .‬اين تنگه از يك طرف به زمين‌هاي رملي و از‬ ‫طرفديگربههو‌رالعظيممحدودمي‌شود‪.‬‬ ‫يا در موردي ديگر‪ ،‬هنگامي كه منافقين خواستند به‬ ‫كرمانشاه بروند‪ ،‬از پاتاق گذشتند‪ ،‬اما در چهارزبر تنگه‌اي‬ ‫هست كه آنها را متوقف كرد‪ .‬ارتفاعات‪ ،‬هرچند كه خود‬ ‫مانعيبراي نيروهاي نظامي هستند‪ ،‬اما از طرف ديگر براي‬ ‫دشمن آن نيروها‪ ،‬مويد اصطالحي هستند با عنوان «ديد و‬ ‫تير»‪ .‬ديد و تير همانطور كه از نامش پيداست‪ ،‬به اين مفهوم‬ ‫است كه از طريق اين ارتفاعات‪ ،‬هم ديدباني خوب انجام‬ ‫مي‌شودومي‌توانبرعبورنيروهاينظاميغيرخوديتسلط‬ ‫داشت‪ ،‬هم اينكه براساس اين تس��لط‪ ،‬مي‌توان آنها را به‬ ‫رمل‌ها و آب‌ها‬ ‫«راه مرد خسته»‬ ‫گلعلي بابايي‬ ‫‪6‬‬ ‫بسيار مختصر و موجز‪ ،‬اشاره‌اي خواهم داشت‬ ‫به نحوه مواجهه نيروهاي ما در جنگ‪ ،‬با آب‪ .‬اوال كه‬ ‫راه‌هاي آبي ما‪ ،‬يكي از نواح��ي گوناگون جغرافيايي‬ ‫اس��ت كه ما در جنگ با آن مواجه بوديم‪ .‬مناطقي كه‬ ‫هر كدام جداگانه‪ ،‬شرايط خاص خود را براي جنگيدن‬ ‫مي‌طلبيد‪ .‬براي مثال ما زمين‌هاي رملي را داش��تيم كه‬ ‫شبيه ماسه ريزه‌هايي است كه اطراف درياها مي‌بينيم‪.‬‬ ‫ما در عمليات والفجر مقدماتي‪ ،‬در فكه جنوبي با رمل‬ ‫دس��ت و پنجه نرم كرديم‪ .‬در گويش محلي عربي‪ ،‬به‬ ‫اين زمين‌ها اصطالحي را اط�لاق مي‌كنند كه معناي‬ ‫آن مي‌ش��ود «راه مرد خس��ته‪ ».‬اين بدان دليل اس��ت‬ ‫كه عبور از رمل بس��يار س��خت و طاقت‌فرساس��ت‪،‬‬ ‫‪62‬‬ ‫حتي براي قاچاقچيان عشاير و عراقي‌ها‪ ،‬چه رسد به‬ ‫جوانان و نوجوانان بسيجي ما‪ .‬آنها با حدود ‪ 10‬كيلو‬ ‫بار‪ ،‬كيلومترها پياده‌روي كردند تا اينكه تازه رسيدند‬ ‫به‌جايي كه آغاز جنگ و درگي��ري بود‪ .‬خود حركت‬ ‫آنها و رسيدن آنها به آغاز منطقه جنگ در آن شرايط‪،‬‬ ‫به تنهايي يك موفقيت و پيروزي محسوب مي‌شد‪.‬‬ ‫و اما اولين باري ك��ه ما را براي آم��وزش آبي‪-‬‬ ‫خاكي بردند‪ ،‬پيش از عمليات خيبر بود كه ديگر معلوم‬ ‫بود قرار اس��ت در آب انجام شود‪ .‬اين قضيه در بدر و‬ ‫والفجر ‪ 8‬تكرار شد‪ .‬پادگاني بود در ‪ 20-30‬كيلومتري‬ ‫دو‌كوهه‪ ،‬پشت سد دز‪ ،‬به‌نام پادگان سفينه النجات‪ .‬ما‬ ‫در آن مكان پاره‌اي آموزش‌هاي آبي‪ -‬خاكي را ديديم؛‬ ‫از جمله س��كانداري قايق‪ ،‬اس��تفاده از اليف ژاكت‬ ‫(‪ )Life Jacket‬و امثال اينها‪.‬‬ ‫به عنوان مقدمه آموزش آبي‪ -‬خاكي عمومي‪ ،‬ما‬ ‫راحتيبهتيروادواتنظاميبست‪.‬‬ ‫بنابراين به همين داليل‪ ،‬جاده‌هاي مواصالتي‪ ،‬لزوما‬ ‫امنيت چنداني هم براي عبور نيروهاي نظامي ندارند‪ .‬ما‬ ‫در حركت منافقين در غرب‪ ،‬در حقيقت آنها را به‌وسيله‬ ‫ارتفاعات محدود كرديم‪ .‬از طرف ديگر خود شهرها را نيز‬ ‫مي‌تواننوعيمانعجغرافياييساختهدستانسانبرشمرد‪.‬‬ ‫درهمانجريان‪،‬منافقينوقتيبهحوالياسالم‌آبادرسيدند‪،‬‬ ‫مردمهمگيهراسانعزمفراركردند‪.‬بهعلتازدحاممردم‪،‬‬ ‫دشمنمجبورشدپنج‌ساعتمنتظربماندتابازبتواندحركت‬ ‫كند‪ .‬همچنين به‌عنوان مثالي ديگر‪ ،‬از راه بصره‪ ،‬مرز عراق‬ ‫تا خرمشهر فقط‪ 25‬كيلومتر است اما عراقي‌ها نمي‌توانند‬ ‫تصرفاينشهرراحتيتصوركنند‪،‬چراكهاينجاهم‪،‬شهرو‬ ‫مردمش‪،‬خودمانعهستند‪.‬مانعديگريكهبايدازآننامبرد‬ ‫رودخانه‌هاهستند‪.‬درجنگمادرخوزستان‪،‬رودكارونيك‬ ‫مانع بود براي عبور نيروهاي نظامي‪ ،‬البته مهم‌ترين رود در‬ ‫جنگ‪ ،‬اروند بود كه عبور از آن تقريبا غيرممكن بود چراكه‬ ‫حداكثرپل‌هاينظامي‌ايكهساختهمي‌شوند‪ 150‬مترطول‬ ‫دارند‪ ،‬اما عرض اروند حدود‪ 500‬متر است‪.‬‬ ‫دراينجابايديادآورشدكهازآنجاييكهجنگتحميل‬ ‫شدهبرماتمامانامتقارنبود‪،‬ماهمشيوه‌مانجنگيدننامتقارن‬ ‫شدهبودودستيابيبهموفقيت‌هاييكهغيرقابلتصوربود‪.‬‬ ‫مانهتنهاخودمانازاروندعبوركرديم‪،‬بلكهلوله‌هاي‬ ‫قطوري را با قطر يك ال��ي دو متر هم در زي��ر آب به هم‬ ‫جوش داده و رد كرديم‪ .‬شيوه كاري‌مان با تكيه و توجه به‬ ‫جزر و مد آب‌ها بود‪ .‬هنگام مد‪ ،‬آب تا حدود چهار متر باال‬ ‫مي‌آيد‪ .‬آن موقع كه آب رودخانه باال مي‌آمد و از آن سمت‬ ‫هم آب دريا باال آمده و جاري مي‌شد‪ ،‬آن هنگام كه اين دو‬ ‫به هم مي‌رسيد‪ ،‬حدود يك ربع‪ ،‬آب كامال ساكن و ايستا‬ ‫مي‌شد‪ .‬پس هر جزر و مدي به ما يك ربع فرصت مي‌داد و‬ ‫ما از همين فرصت‌ها براي كار عبور و نصب لوله‌ها از زير‬ ‫اروند‪،‬استفادهمي‌كرديم‪.‬‬ ‫از نمونه‌ه��اي ديگر جنگيدن نامتقارن م��ا‪ ،‬عبور از‬ ‫دش��ت‌هاي هموار رملي بوده است‪ .‬زمين‌هاي رملي هم‬ ‫به علت اينكه عبور از آنها بسيار دشوار است‪ ،‬يك منطقه‬ ‫جغرافياييمانعبرايعبورنظاميانبهحسابمي‌آيد‪.‬‬ ‫براي مث��ال در والفجر مقدماتي در فكر رس��يدن به‬ ‫العماره يا در عمليات فتح‌المبين در عيد‪ ،1360‬عراقي‌ها تا‬ ‫شوشوانديمشكپيشآمدند؛اماجناح‌شانازيكطرف‬ ‫به رمل بود و بنابراين تصور مي‌كردند كه كسي نمي‌تواند‬ ‫را به وسط س��د برده و آنجا رها مي‌كردند تا خودمان‬ ‫شناكنان به زمين خشك بازگرديم‪ .‬خيلي از بچه‌ها فكر‬ ‫مي‌كردند ممكن است غرق شوند و هول مي‌كردند در‬ ‫حالي كه چون جليقه نجات يا اليف ژاكت داش��تند‪،‬‬ ‫عمال از خطر در امان بودند‪.‬‬ ‫اي��ن آموزش‌ها‪ ،‬زم��ان بيش��تري را مي‌طلبيد و‬ ‫همچنين تمركز و تمرين بيشتري را‪ ،‬اما وقتي مجبور‬ ‫بودند در عرض يكي‪ ،‬دو ماه‪ 4-5 ،‬هزار نفر را آموزش‬ ‫دهند‪ ،‬اصوال نمي‌شود اس��مش را آموزش گذاشت و‬ ‫صرفا در اين حد بود كه‌ترس بچه‌ها بريزد كمي‌به آب‬ ‫خو بگيرند و با ابتدائيات جنگيدن در آب آشنا شوند‪.‬‬ ‫فضاي آب براي ما جديد بود و تازگي داشت و بنابراين‬ ‫سختي‌هاي خاص خودش را هم داشت؛ خصوصا در‬ ‫نزديكي‌هاي زمستان كه تمريناتي چون رها شدن داخل‬ ‫باتالق و استتار با گل و لجن سخت‌تر هم مي‌شد‪.‬‬ ‫البته آنان كه خط‌ش��كن بودند مثال اطالعاتي يا‬ ‫تخريب‌چي بودن��د‪ ،‬آموزش‌ه��اي خاصي همچون‬ ‫غواصي ي��ا ش��ناهاي طوالني‌م��دت مي‌ديدند‪ .‬مثال‬ ‫براي عبور از اروند‪ ،‬خط‌ش��كنان به خارك و بوشهر‬ ‫اعزام شده و آنقدر آموزش‌هاي سخت مي‌ديدند تا به‬
‫كابوس دره ويت كينگ‌ها‬ ‫علي شيرواني‬ ‫‪7‬‬ ‫بزرگ‌تر و پيرتر ش��ديم‪ ،‬ولي نه از س��ال‌هايي كه‬ ‫گذرانديم بلكه از مرگ‌هايي كه ديديم‪ .‬تو حاال يك مرگ‬ ‫بزرگ‌ترشده‌اي‬ ‫ميرسالوپنكوف‬ ‫ويتنام‪.‬اولينچيزيكهباشنيدنايناسمبهذهنخطور‬ ‫مي‌كندجنگاستوويراني‪.‬سقوطبمب‌هايناپالمبرروي‬ ‫جنگل‌هايانبوه‪،‬شليكبي‌قرارتيربارهاازرويهليكوپتر‬ ‫و انفجار و انفجار و انفجار‪ .‬در تصويري نزديك‌تر‪ ،‬حمله‬ ‫كماندوهايورزيده‌ايكهدستكمي‌ازقهرمانانسينمايي‬ ‫آن دوران‪ ،‬راكي و رامبو ندارند‪ ،‬به‌دنبال يك مشت كوتوله‬ ‫رنگپريدهكهدرميانهميدانباپيراهن‌هايپارهوشلوارهاي‬ ‫كوتاهپابهفرارمي‌گذارندوبرخيهمديوانه‌واربا‌اسلحه‌هاي‬ ‫دستي‌شان به استقبال مرگ مي‌روند‪ .‬كلبه‌هاي چوبي كه‬ ‫سقفيازبرگدرختاندارند‪،‬آنقدرپلشتوكثيفهست‬ ‫كه پوتين‌هاي كماندوها در زي ‌رو‌رو كردن اس��باب به هم‬ ‫يكند‪.‬‬ ‫ريختهخودنماي ‌‬ ‫تصاويري كه در ذهن جهانيان در مورد ويتنام نقش‬ ‫بسته است مرهو ‌ن هاليوود است‪ .‬صدها فيلمي‌كه حافظه‬ ‫تاريخيمردمراتشكيلمي‌دهدچيزيفراترازاين‌هانيست‪.‬‬ ‫فيلم‌هاي فاخري هم كه توس��ط كارگردان‌هاي صاحب‬ ‫سبك و متفاوت ساخته شده‌اند‪ ،‬بيش از آنكه به بازنمايي‬ ‫مردمويتنا‌مهمانگونهكههستندبپردازند‪،‬بهروايتيمتفاوت‬ ‫از سربازان آمريكايي پرداختند‪ ،‬سربازاني كه مي‌ترسيدند‪،‬‬ ‫رش��ادت مي‌كردند‪ ،‬بي‌تفاوت بودند‪ ،‬دزدي مي‌كردند‪،‬‬ ‫شجاعتداشتندوبههرهيواليييافرشته‌ايبدلمي‌شدند‪.‬‬ ‫اين چند فيلم هم ساخته شده بودند بر‌ضد جنگ‪ ،‬بر‌ضد‬ ‫سياست‌هايرئيس‌جمهورنيكسون‪،‬بر‌ضدپول‌هاييكهاز‬ ‫مالياتخرججنگمي‌شدودرآخربر‌ضدتاثيراتناگزيري‬ ‫كهجنگدرسرزمين‌هايآنسوياياالتمتحدهبر‌سربازان‬ ‫برومندبازگشتهازجبههمي‌گذاشت‪.‬وليويتنامهمانويتنام‬ ‫بودوويتنامي‌هاهمانمردمان‪.‬‬ ‫متفاوت‌ترين نمايش��ي كه از ي��ك ويتنامي‌بر پرده‬ ‫نقره‌اي نقش بسته است متعلق به فيلم غالف تمام فلزي‬ ‫با نويسندگي و كارگرداني استنلي كوبريك فقيد است‪.‬‬ ‫دسته‌اي از سربازهاي تا بن دندان مجهز آمريكايي‪ ،‬توسط‬ ‫تكتيراندازيكهدرساختمانيكمينكردهاست‪،‬طعممرگ‬ ‫را مي‌چشند و عجز و ناتواني در پيدا كردن‌اش كم از مرگ‬ ‫نيست‪.‬پسازطراحيعملياتيپارتيزانيوتعقيبوگريز‪،‬‬ ‫تك‌تيرانداز را مي‌يابند‪ .‬نه‪ ،‬او شبيه هيچ يك از كماندوهاي‬ ‫آمريكا‪ ،‬قناسه‌اي دوربين دار را حمايل نكرده است‪ .‬ديدن‬ ‫دختربچه‌اي‪ 13‌-‌14‬ساله‪،‬رعشهبر‌تنتماشاگروسربازان‬ ‫مي‌اندازد‪.‬دختريكهدرتصاويرآهستهدوربين‪،‬بهاستقبال‬ ‫مرگ مي‌رود و باوقار و ابهت بر زانوهايش مي‌شكند اشك‬ ‫بر‌چشم مي‌نشاند‪ .‬كوبريك هم اما بيش از اين چيزي براي‬ ‫گفتن ندارد‪ .‬ويتنامي‌هنوز هم ويتنامي‌است‪ ،‬حتي اگر اين‬ ‫لو‌ذليل كرده‬ ‫چنين دسته‌اي از سربازان دوره ديده را علي ‌‬ ‫باشد‪.‬‬ ‫خواندن اندوه جنگ‪ ،‬رمان��ي متفاوت از بائونينه كه‬ ‫خود از كهنه س��ربازان جنگ ويتنام است‪ ،‬چشم اندازي‬ ‫جديد و متفاوت به‌همراه دارد‪ .‬بائونينه در سن‪ 17‬سالگي‬ ‫به ارتش ويتنام مي‌پيوندد و تا ش��ش س��ال بعد به مبارزه‬ ‫مي‌پ��ردازد‪ .‬تجربه زندگ��ي در ميان دس��ته‌اي از جوانان‬ ‫پيشرو كه از ‪500‬نفرش��ان‪ 10 ،‬نفر زنده مي‌مانند‪ ،‬نگاهي‬ ‫متفاوت به او بخش��يده اس��ت‪ .‬بر‌خالف روايت مرسوم‬ ‫از جن��گ‪ ،‬بيش از آنك��ه به‌صحنه‌هاي حمل��ه و گريز و‬ ‫زد و خورد بپردازد‪ ،‬راوي آدم‌هاست‪ .‬آدم‌هايي كه در ميان‬ ‫چرخ‌هايبي‌رحمجنگ‪،‬اگرجانسالمبهدربرند‪،‬متفاوت‬ ‫مي‌شوند‪ ،‬و اين تفاوت به‌معناي فرشته خويي يا اهريمن‬ ‫صفتي نيست‪ .‬كئين كه داستان روايت زندگي اوست در‬ ‫جايي مي‌گويد‪« :‬روح من وارث‌تراژدي‌هاي س��ال‌هاي‬ ‫جنگ شده است‪ ،‬نيرويي روحي كه به من اجازه مي‌دهد‬ ‫از اين زمان حال بي‌پايان فرار كنم‪ ».‬زمان حال بي‌پايان از‬ ‫آن دسته تعابيري اس��ت كه در پي آن تجربه‌هاي مرگ به‬ ‫دستمي‌آيد‪.‬‬ ‫مرگ معماس��ت‪ .‬با خود نوعي ِس��ر به همراه دارد‪.‬‬ ‫دره‌‌اي كه گردان‪27‬در سال‪ 1969‬در آن قتل‌عام شدند‪ ،‬و به‬ ‫جز‪ 10‬نفر از آن جان سالم به در نبردند‪ ،‬جنگل ارواح جيغ‬ ‫زن مي‌نامند‪« .‬به كئين گفته بودند كسي كه از اين منطقه رد‬ ‫مي‌شود‪ ،‬مي‌تواند صداي گريه پرندگان را‪ ،‬كه مثل صداي‬ ‫انسان‌هاست‪،‬بشنود‪».‬تجربهاسرار‌آميزيازمرگومناطقي‬ ‫كهكئينازآنخاطراتيهولناكازكشتوكشتاربي‌اماندر‬ ‫وجودش احساس مي‌كند‪ ،‬تا پايان داستان همراه اوست‪.‬‬ ‫برخيشايدبتوانندآنرابه‌نوعيمرگآگاهيمنتسبكنند‪،‬‬ ‫اما فرار از زمان حال بي‌پايان تعبير مناس��ب‌تري است‪ ،‬و‬ ‫همين فرار است كه س ‌رو‌كار او را به مستي و در پايان جنون‬ ‫مي‌كشاند‪ .‬كيئن انسان است و مانند انسان‌هاي ديگر كه‬ ‫در سر‌تا‌سر جهان زندگي مي‌كنند و وقتي اسم ويتنامي‌ها‬ ‫به ميان مي‌آيد‪ ،‬آنها را ويت كينگ به معناي كمونيس��ت‬ ‫ويتنامي‌مي‌نامند‪،‬احساساتوعواطفوروحدارد‪.‬روحي‬ ‫كه پذيرش آن همه بزرگي را ندارد و س��رانجام كارش به‬ ‫تيمارستان مي‌كشد‪ .‬زيبا و دردناك‌ترين بخش رمان جايي‬ ‫است كه راوي در مورد قهرمان داستان مي‌گويد‪« :‬آن موقع‬ ‫كئين احساس پيري مي‌كرد‪ .‬فقط او و كِن باالي ‪20‬سال‬ ‫داشتند‪ ».‬در اين جاس��ت كه گفته پنكوف در ذهنم زنگ‬ ‫معنا‌داري مي‌زند‪ .‬به راس��تي كه سالخوردگي كئين نه در‬ ‫سال‌هايعمرش‪،‬كهدرمرگ‌هايياستكهديدهاست‪g.‬‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫عنوان يك چريك آبي‪ -‬خاكي در‌مي‌آمدند‪ .‬آن وقت‬ ‫اينها بودند كه در عمليات ابتدا جل��و مي‌رفتند و بعد‬ ‫پشت‌سرشان‪ ،‬گروهي از بچه‌هاي غواص‪.‬‬ ‫گاهي ممكن بود عمليات در هور انجام ش��ود‪.‬‬ ‫هور‪ ،‬نيزار داش��ت و آب در آن ساكن بود‪ .‬ممكن بود‬ ‫آنقدر بوته در زير آب باشد كه به پروانه قايق گير كند‬ ‫و قفل شود‪ .‬آن وقت س��كاندار بايد در آب مي‌پريد و‬ ‫پروانه را با بريدن بوته‌ه��ا آزاد مي‌كرد‪ .‬جهت آب هم‬ ‫در اين گونه موارد مشخص نيست و آب ساكن است‪.‬‬ ‫در عمليات بدر چنين شرايطي داشتيم‪ .‬يك آبراه‬ ‫بسيار بلند و باريك بود كه به علت عرض كمش‪ ،‬آتش‬ ‫دشمن روي آن متمركز ش��ده بود‪ .‬توپ‌هاي دشمن‬ ‫يا مس��تقيم به قايق‌هايم��ان مي‌خورد يا اط��راف آنها‬ ‫مي‌خورد كه اين‪ ،‬باعث چپ شدن قايق‌ها مي‌شد‪ .‬از‬ ‫آنجا كه عمليات بدر در اسفند‌ماه بود‪ ،‬سرماي شديد‬ ‫هوا هم در آب‪ ،‬مشكلي مضاعف ايجاد مي‌كرد‪.‬‬ ‫اينها تازه بخش��ي از مش��كالت يكي از مناطق‬ ‫جغرافيايي دخيل در جنگ ما بود كه ما را با اين حقيقت‬ ‫مواجه مي‌كند كه درك آنچ��ه در جنگ بر نيروهاي ما‬ ‫گذشت‪ ،‬بدين سادگي‌ها مقدور نيست‪g .‬‬ ‫يك رمان‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫از آن زمين‌ها عبور كند‪ .‬ما‪ ،‬پس از دو روز آنجا را تصرف‬ ‫كرديم‪.‬ازديگرموانعطبيعييامصنوعيدرجنگ‌ها‪،‬هور‪،‬‬ ‫دريا‪،‬درياچهيادرياچهمصنوعيهستند‪.‬جلويبغداديك‬ ‫سد ساخته بودند به نام سد دفاعي حمرين‪ .‬آب را از پشت‬ ‫اينسدبهشكلكانال‌هايموازيروانكردهبودندبه‌طوري‬ ‫كهتانك‌هايدشمن‪،‬هنگامعبورازآنجا‪،‬اغلببهدروناين‬ ‫كانال‌ها مي‌افتادند‪ .‬حتي مي‌توان خود سدها را‪ ،‬هرچند كه‬ ‫در طرف ديگر‪ ،‬محيط‌زيست را به هم مي‌ريزد‪ ،‬اما از اين‬ ‫لحاظ كه باعث شهرسازي مي‌شود‪ ،‬مانعي براي دفاع در‬ ‫مقابلنيروهاينظاميدشمندانست‪.‬‬ ‫در زمين‌هاي هموار‪ ،‬خود جنس خاك هم مي‌تواند‬ ‫مانع باشد‪ .‬مثل همان رمل كه گفتيم‪ .‬يا مثال زمين‌هايي كه‬ ‫خاك ُرس دارند‪ .‬خاك ُرس خاصيتي دارد و آن اينكه آب‬ ‫درآننفوذنمي‌كند‪.‬بنابراينمثالدرزمين‌هايخاكي ُرسي‬ ‫بين خرمشهر و بصره‪ ،‬هنگامي كه بارندگي مي‌شد‪ ،‬آب‬ ‫روي خاك مي‌ايستاد و طغيان مي‌كرد و زمين هم لغزنده‬ ‫مي‌شد‪ .‬به ناچار همه وسايل نقليه اعم از اتومبيل‪ ،‬كاميون‪،‬‬ ‫تانكوغيره‪،‬بهراهشوسهمحدودمي‌شدند‪.‬بههمينعلت‬ ‫و به خاطر همين بارندگي‌ها‪ ،‬عراق‪ 31‬شهريور به ما حمله‬ ‫مي‌كند و ما خرداد ماه به آنها حمله مي‌كنيم‪ .‬در ادامه‪ ،‬موانع‬ ‫غيرطبيعي و دست‌ساز بسياري را هم در جنگ داشتيم‪ .‬از‬ ‫جملهخاكريزهايگوناگون‪،‬كانال‌هاوسنگرها‪.‬يكنمونه‬ ‫ازاينموارداتفاقيبودكهبهعنواننوعيدكترينجنگ‌هاي‬ ‫آبي ايران و عراق‪ ،‬در سال ‪ 1365‬در عمليات كربالي پنج‬ ‫صورت گرفت كه طي آن ما تا پش��ت دروازه‌هاي بصره‬ ‫پيشرفتيم‪.‬ماجرااينگونهبودكهسرزمينچهارگوشيميان‬ ‫چهارضلعاهواز‪،‬خرمشهر‪،‬بصرهوالعمارهوجودداردبهنام‬ ‫دشت آزادگان؛ رودخانه شط‌العرب كه حاصل يكي شدن‬ ‫دو رود دجله و فرات است هم از ميان اين دشت مي‌گذرد‪.‬‬ ‫طالعرببارودكارون‪،‬‬ ‫ازطرفديگرهميكيشدنش ‌‬ ‫رودخانه اروند را درست مي‌كند‪ .‬عراقي‌ها‪ ،‬دجله و فرات‬ ‫را طوري هدايت مي‌كردند كه ت��ا دو متري خاكريزهاي‬ ‫مرزيمابرسد‪.‬ماهمدرمقابل‪،‬مناطقيراحفرمي‌كرديمكه‬ ‫همين رودخانه‪ ،‬به كارون بريزد‪ .‬هر دو طرف مي‌خواستيم‬ ‫ارتفاعآبحدود‪ 80‬سانتبماندتاهمكفقايق‌هابهزمين‬ ‫گير كند و هم مانعي براي نيروهاي پياده باش��د‪ .‬آنها آب‬ ‫مي‌انداختند و ما آن را خارج مي‌كرديم‪ .‬در كربالي ‪ 5‬ما تا‬ ‫دو روز آب را خارج نكرديم و آن وقت ناگهان با قايق‌هاي‬ ‫تندروتادروازه‌هايبصرهپيشرفتيم‪g.‬‬ ‫داستان‬ ‫‪63‬‬
‫فرهنگ‌‬ ‫هفتي كه نيست‬ ‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫پايان هفت قديمي‬ ‫محمود گبرلو جانشين جيراني شد‬ ‫‪1‬‬ ‫سرنوش��ت برنامه هف��ت و بحث بر‌س��ر بودن‬ ‫يانبودن فريدون جيراني اين‌روزها چنان محل چالش‬ ‫و گمانه‌زني‌هاي دنباله‌داري ش��ده كه مي‌توان گفت‬ ‫اين‌بار خود برنام��ه از هر‌موضوع ديگ��ري كه در آن‬ ‫مي‌توانست مطرح شود داغ‌تر شده است‪ .‬در اين ميان‪،‬‬ ‫مخالفاني همچنان بر‌طبل مخالف��ت خود مي‌كوبند‪،‬‬ ‫اما كساني‌هم كه هيچ‌گاه فكر نمي‌كردند‪ ،‬روزي علم‬ ‫حمايت از حض��ور جيراني را برافرازن��د‪ ،‬اين برنامه‬ ‫تلويزيوني را بدون حض��ور او فاقد كاركردهاي الزم‬ ‫توصيف مي‌كنند‪ .‬نوعي اتحاد تاكتيكي ميان مخالفان‬ ‫سابق‪.‬‬ ‫درواقع هنوز آخرين قسمت برنامه هفت با‌حضور‬ ‫جيراني از شبكه سه سيما پخش نشده بود كه جمعي‬ ‫از سينماگران با ارس��ال نامه‌اي خطاب به ضرغامي‪،‬‬ ‫‌رئيس سازمان صدا وسيما ـ مطرح كردند‪ «:‬نبود برنامه‬ ‫تلويزيوني «هفت» به سود سينما نيست‪».‬‬ ‫‪ 34‬س��ينماگر اين نامه را امضا كردند كه عبارت‬ ‫بودند از‪ :‬مسعود كيميايي‪ ،‬داريوش مهرجويي‪ ،‬مسعود‬ ‫جعف��ري جوزاني‪ ،‬ابراهي��م حاتمي‌كي��ا‪ ،‬احمدرضا‬ ‫‪64‬‬ ‫درويش‪ ،‬رض��ا ميركريمي‪ ،‬بهروز افخم��ي‪ ‌،‬عليرضا‬ ‫داودنژاد‪ ،‬رس��ول ص��در عاملي‪ ‌،‬عليرضا رئيس��يان‪‌،‬‬ ‫ابوالحسن داودي‪ ،‬همايون اس��عديان‪ ،‬سعيد سهيلي‪،‬‬ ‫مازيار ميري‪ ،‬رامب��د جوان‪ ،‬بي��ژن امكانيان‪ ،‬مرتضي‬ ‫شايس��ته‪ ،‬غالمرضا موسوي‪ ،‬س��يد جمال ساداتيان‪،‬‬ ‫داوود رشيدي‪ ،‬محمد پيرهادي‪ ،‬علي سرتيپي‪ ،‬فرشته‬ ‫طائرپور‪ ،‬مريال زارعي‪ ،‬امين حيايي‪ ،‬ماهايا پطروسيان‪،‬‬ ‫مهناز افش��ار‪ ،‬حامد بهداد‪ ،‬محم��ود كالري‪ ،‬عليرضا‬ ‫زرين‌دست‪ ،‬عليرضا اميني‪ ،‬علي معلم‪ ،‬مهدي كرم‌پور‬ ‫و س��عيد راد؛ كس��اني كه ش��ايد نام برخي از آنها را‬ ‫در پاي كمتر بيانيه‌اي بتوان كنار هم قرار داد‪.‬‬ ‫انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي ايران هم‬ ‫درباره تغييرات برنامه‌ «هفت» بيانيه‌اي منتشر كرد كه‬ ‫در آن نسبت به تغييرات شتابزده و غير‌كارشناسي در‬ ‫تنها برنامه سينمايي ايران ابراز نگراني شده‪ ،‬به‌صراحت‬ ‫آمده بود كه اين انجمن با‌وجود تم��ام انتقاداتي كه به‬ ‫«هفت» وارد مي‌داند و به‌رغ��م لطماتي كه اين برنامه‬ ‫به‌چهره منتقدان در جامعه وارد آورده است‪ ،‬حمايت‬ ‫خ��ود را از ادامه برنام��ه «هفت» با حض��ور فريدون‬ ‫جيراني اعالم مي‌كند‪.‬‬ ‫در اي��ن بياني��ه نس��بت ب��ه رفت��ار ب��ا فريدون‬ ‫جيراني در حضور آخرش در هفت در جمعه ش��ب‬ ‫‪ 22‬ارديبهشت‌ماه‪ ،‬انتقاد شده بود‪.‬‬ ‫برنامه‌اي كه فري��دون جيراني در آن از مخاطبان‬ ‫خداحافظي كرد و البته شب پرحاشيه‌اي را پشت سر‬ ‫گذاشت‪.‬‬ ‫جيراني در اي��ن برنامه كه با يك س��اعت تاخير‬ ‫پخش ش��د‪ ،‬با بيان اينك��ه اين برنامه آخري��ن برنامه‬ ‫«هفت» اس��ت كه او و تيمش آن را مديريت مي‌كنند‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬بايد از عوامل تهيه برنامه «هفت» تشكر كنم كه‬ ‫در اين مدت با من همراهي كردند‪ ،‬همچنين الزم است‬ ‫از مطبوعات و س��ينماگراني كه امروز طي نامه‌هايي‬ ‫از من و برنامه حمايت ك��رده بودند‪ ،‬قدرداني كنم‪ .‬اما‬ ‫تشكر ويژه‌ام بايد از آقاي عزت‌اهلل ضرغامي باشد كه‬ ‫اگر نبود مطمئنا اين برنامه چالشي ادامه پيدا نمي‌كرد‪،‬‬ ‫در هر صورت از هفته آينده «هفت» با سردبير و مجري‬ ‫جديد ادامه پيدا خواهد كرد‪».‬‬ ‫مج��ري «هف��ت» در آخري��ن ش��ب از اجراي‬
‫‪2‬‬ ‫از وقتي كه رفتن فريدون‌جيران��ي ‪ -‬تهيه‌كننده‪،‬‬ ‫كارگردان و مجري برنام��ه تلويزيوني هفت – مطرح‬ ‫ش��د‪ ،‬عالوه بر‌نام‌هايي ك��ه براي اجراي اي��ن برنامه‬ ‫از آنها ياد مي‌ش��د‪ ،‬نام «محمد خزاع��ي» هم به‌عنوان‬ ‫تهيه‌كننده اين برنامه در رس��انه‌ها مطرح شد‪ .‬خزاعي‬ ‫كه به‌تازگي طي حكمي‌از س��وي سردار محمدرضا‬ ‫نقدي ‪ -‬رئيس سازمان بسيج مستضعفين ‪ -‬به سمت‬ ‫دبيري دوازدهمين جشنواره بين‌المللي فيلم مقاومت‬ ‫(انقالب و دف��اع مقدس) منصوب ش��ده و عالوه بر‬ ‫س��ابقه دبيري در اين جش��نواره‪ ،‬دبي��ري دوره‌هاي‬ ‫اخير جشنواره فيلم فجر و جشنواره فيلم كيش را هم‬ ‫برعهده داشته است‪ .‬دبيري جشنواره‌هاي فيلم كوثر و‬ ‫تئاتر رضوي از ديگر فعاليت‌هاي اوست‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫دبير جشنواره فيلم‌فجر‬ ‫تهيه‌كننده هفت مي‌شود؟‬ ‫كه مانند چند هفته اخير‪ ،‬حواشي بسياري در آن بروز‬ ‫يافت‪ .‬از جمله اين حواشي مي‌توان به تلخ و غمناك‬ ‫برگزار شدن اين برنامه‪ ،‬درست همزمان با شب والدت‬ ‫حضرت زهرا(س) اشاره كرد‪ .‬همانند آنچه در برنامه‬ ‫‪ 90‬به‌بهانه درگذش��ت ناصرحجازي در چنين شبي‬ ‫صورت گرفت‪.‬‬ ‫اما از ديگر رويدادهاي جالب پيرامون هفت در‬ ‫روزهاي گذش��ته‪ ،‬نوع موضع كس��اني بود كه از آنان‬ ‫به‌عنوان تي��م جدي هفت ياد مي‌ش��د‪ .‬محمود گبرلو‬ ‫به‌عنوان جدي‌تري��ن گزينه در مصاحب��ه‌اي با تاكيد‬ ‫بر ضرورت وجود برنامه هفت براي س��ينماي ايران‬ ‫ابراز كرد كه خودش يكي از منتقدان اين برنامه‌ است‬ ‫و مسلما با تغيير آدم‌ها س�لايق تغيير مي‌كند‪ .‬او تاكيد‬ ‫كرد كه «هفت» دو هدف عمده را بايد دنبال‌كند؛ يكي‬ ‫دستيابي س��ينماي متعالي و ارزش��مند و ديگر اينكه‬ ‫به‌عنوان يك برنامه در رسانه‪ ،‬مطالبات عرصه سينما را‬ ‫از طريق گفت‌وگو و تحليل دنبال خواهد كرد‪.‬‬ ‫محمدتق��ي فهيم ه��م در مصاحبه‌اي ب��ا تاكيد‬ ‫بر اينكه نقطه طاليي برنامه «هفت» را تشديد دشمني‌ها‬ ‫در سينما بوده است‪ ،‬تاكيد كرد‪« :‬اگرچه نگاه مديريت‬ ‫سيما بر اين اساس بوده كه از «هفت» استفاده ابزاري‬ ‫‌كند‪ ،‬اما اين جريان فكري ناس��الم «هف��ت» بود كه از‬ ‫مديريت سيما استفاده ابزاري كرد‪».‬‬ ‫در اين ميان‪ ،‬رس��انه‌ها و س��ايت‌هاي سياس��ي‬ ‫هم كم به موضوع اي��ن برنامه نپرداختن��د‪ .‬از جمله‪،‬‬ ‫يادداش��ت‌هاي جداگانه «عصر ايران» و «مش��رق» با‬ ‫عنوان‌هاي «پيام‌هاي ‪ 10‬گانه حذف جيراني از برنامه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫برنامه‌اش به شرايط روي آنتن رفتن اين برنامه اشاره‬ ‫كرد و گفت‪« :‬در اين برنامه سوال پيامكي نداريم و تنها‬ ‫از مخاطبان مي‌خواهم به ي��ادگار يك عدد هفت را به‬ ‫ش��ماره پيامك برنامه پيام كوتاه بفرستند‪ .‬البته وي در‬ ‫بخش ديگري از پخش ش��بكه سوم به دليل اينكه اين‬ ‫درخواست مجري برنامه را به‌صورت زيرنويس اعالم‬ ‫نكرده است با كنايه تش��كر كرد‪ .‬ضمن آنكه از جايي‬ ‫اعالم كرد كه اساس��ا سيس��تم پيامك برنامه را پس از‬ ‫دريافت چند ده هزار پيامك قطع كرده‌اند‪.‬‬ ‫همچنين جيراني در ابتدا و در بخش‌هاي مختلف‬ ‫برنامه بارها تكرار كرد كه نمي‌تواند كسي را به صورت‬ ‫مهمان تلفني روي خط بياورد‪ .‬بخ��ش بعدي برنامه‬ ‫«هفت» به گفت‌وگ��وي جيران��ي و فاطمه گودرزي‬ ‫درب��اره ايرج قادري اختصاص داش��ت ك��ه در فيلم‬ ‫«مي‌خواه��م زنده بمانم» ب��ا او همكاري ك��رده بود‪.‬‬ ‫اما ناگهان گودرزي در البه‌الي س��خنانش گفت من‬ ‫مي‌خواهم يك موضوع مهم‌تر را مطرح كنم و آن هم‬ ‫اينكه چرا بايد برنامه هفت با اين كادر مديريتي تعطيل‬ ‫ش��ود‪ ،‬آن‌هم برنامه‌اي كه در نزد س��ينماگراني كه ما‬ ‫مي‌شناسيم داشت اقبال بيشتري پيدا مي‌كرد!‬ ‫در آن شب حتي جهانگير الماسي هم به‌تعويض‬ ‫تيم مديريتي برنامه هفت واكنش نش��ان داد و گفت‪:‬‬ ‫«حال و هواي استوديوي امشب مانند آخرين اجراي‬ ‫يك نمايش شده است‪ ».‬اين بازيگر با اشاره به برخي‬ ‫بيانيه‌هاي س��ينمايي‌ها گفت‪« :‬امش��ب خوش��حالم‬ ‫كه نگاه هوش��مند برخي س��ينماگران مانن��د آقايان‬ ‫حاتمي‌كي��ا‪ ‌،‬مهرجوي��ي و‪ ...‬را ديدي��د و اي��ن افراد‬ ‫نش��ان دادند كه س��ينماگران زنده هس��تند و دغدغه‬ ‫فردا را دارند‪ .‬ما يك خانواده كوچك هس��تيم كه بايد‬ ‫مسائلمان را درون خودمان حل‌كنيم و فقط در خدمت‬ ‫يا خيان��ت كارهايم��ان مجازيم كه گ��زارش دهيم‪».‬‬ ‫اما اين برنامه هفت هم از انتقادها مصون نماند‪ .‬فرداي‬ ‫آن‪ ،‬حميد رسايي‪ ،‬كه سابقه گفت‌وگو با اين برنامه را‬ ‫به‌عنوان عضو كميسيون فرهنگي مجلس هشتم داشت‬ ‫و بحث‌هايش را درباره س��ينما و بدنه آن مطرح كرده‬ ‫بود‪ ،‬با اعالم تذكري به رياست صدا و سيما انتقاد كرد‬ ‫كه چرا وقتي قرار شده پخش اين برنامه با عوامل فعلي‬ ‫ت تريبون‬ ‫متوقف شود مجددا اين افراد ‪ 2/5‬ساعت پش ‌‬ ‫قرار گرفته و بيانيه سياسي قرائت كردند؟!‬ ‫روزنامه كيهان هم نوش��ت كه فريدون جيراني‬ ‫در حالي براي آخرين بار برنام��ه «هفت» را اجرا كرد‬ ‫مجري «هفت» در آخرين شب‬ ‫از اجراي برنامه‌اش به شرايط‬ ‫روي آنتن رفتن اين برنامه‬ ‫اشاره كرد و گفت‪ :‬در اين برنامه‬ ‫سوال پيامكي نداريم و تنها از‬ ‫مخاطبان مي‌خواهم به يادگار يك‬ ‫عدد هفت را به شماره پيامك‬ ‫برنامه پيام كوتاه بفرستند‪.‬‬ ‫البته وي در بخش ديگري از‬ ‫پخش شبكه سوم به دليل اينكه‬ ‫اين درخواست مجري برنامه را‬ ‫به‌صورت زيرنويس اعالم نكرده‬ ‫است با كنايه تشكر كرد‬ ‫هفت» و «دوئل سياسي بر سر برنامه هفت» نمونه‌اي از‬ ‫واكنش‌هاي تحليلي ‪ -‬سياسي ‪ -‬فرهنگي در اين زمينه‬ ‫بود‪ .‬در يادداش��ت عصر ايران آمده ب��ود‪« :‬كنار رفتن‬ ‫فريدون جيراني از برنامه هفت‪ ،‬به خوبي نشان داد كه‬ ‫جيراني‪ ،‬فردوسي‌پور نيست و اگر نهادهاي رسمي‪ ،‬بنا‬ ‫به داليل و مصالحي‪ ،‬تا به امروز عادل فردوس��ي‌پور‬ ‫را در برنامه نود تحمل كرده‌اند‪ ،‬در قبال جيراني فاقد‬ ‫چنين تاب و تحملي هستند‪».‬‬ ‫يادداشت‌نويس اين س��ايت در ادامه با توصيف‬ ‫جيراني و مسعود فراستي‪ ،‬به‌عنوان دو چهره چپگرا و‬ ‫راستگرا ‪ -‬با معيار مخالفت و موافقت با سياست‌هاي‬ ‫كالن در حوزه سينما ‪ -‬اعتقادش را اينگونه نوشت كه‬ ‫‌تركيب اين دو روشنفكر غربگرا و غرب‌ستيز‪ ،‬برنامه‬ ‫هفت را به‌يكي از ديدني‌تري��ن برنامه‌هاي تلويزيون‬ ‫ايران بدل كرده بود‪.‬‬ ‫گروه فرهنگي مشرق هم به بهانه تعطيلي «هفت»‬ ‫جيراني نوش��ت‪« :‬متاسفانه در س��ينماي امروز ايران‬ ‫كس��اني خود را س��ينماگر مس��تقل مي‌خوانند كه با‬ ‫بودجه‌هاي بيت‌المال عليه ايران فيلم مي‌س��ازند‪ ،‬از‬ ‫جشنواره‌ها جايزه مي‌گيرند و آبرو به‌دست مي‌آورند‬ ‫و در نهايت بدون اينكه كسي درباره مخاطب آثارشان‬ ‫از آنها بپرسد‪ ،‬فيلم ديگري را شروع مي‌كنند‪ ،‬فيلم‌هايي‬ ‫كه گاه حتي پرده سينما را به خود نمي‌بيند و در نهايت‬ ‫خود را سينماگر مس��تقل مي‌خوانند و طرف مقابل را‬ ‫سياسي‪ ...‬به‌نظر مي‌آيد بيش از هر‌كسي اين سينما‌گران‬ ‫مس��تقل(!) هس��تند كه از تعطيلي برنامه هفت لبخند‬ ‫رضايت بر‌لب دارند؛ چراكه بدون اينكه مجبور باشند‬ ‫به سواالت دوست‌داران سينماي انقالب پاسخ دهند‪،‬‬ ‫از معركه گريخته‌اند تا كاسبي همچنان به راه باشد‪».‬‬ ‫محمود گبرلو اما جانش��ين فريدون جيراني در‬ ‫برنامه هفت خواهد ش��د و طبيعتا در اين ميان او اين‬ ‫فرصت را خواهد داش��ت كه با نگاهي انتقادي فضاي‬ ‫روشنفكري س��ينماي ايران را مورد نقد قرار دهد و در‬ ‫عين‌حال به‌واسطه اينكه شخصيت روزنامه‌نگار و منتقد‬ ‫دارد و با تعارف‌هاي حرفه‌اي مورد چالش قرار نمي‌گيرد‬ ‫اين شانس را خواهد داش��ت كه منتقد سينماي بدنه و‬ ‫سينماي روشنفكري باشد و در عين حال سينماي متولد‬ ‫شده پس از انقالب را مورد حمايتقرار دهد‪ .‬سينماييكه‬ ‫از سوي بدنه روشنفكري سينما مورد بي‌مهري قرار گرفته‬ ‫و اكنون نوبت آن است كه اين سينما توسط صداوسيما‬ ‫مورد حمايت قرار گيرد‪g .‬‬ ‫خزاع��ي همچنين عالوه بر س��ابقه رس��انه‌اي‪،‬‬ ‫تهيه‌كنندگي فيلم‌هاي��ي چون «پيك ني��ك در ميدان‬ ‫جنگ»‪« ،‬پش��ت‌پرده مه»‪« ،‬مار‌‌پله»‪« ،‬جعبه موسيقي»‪،‬‬ ‫«احضارش��دگان» و «برخورد خيلي نزدي��ك» را در‬ ‫كارنامه كاري خود ثبت‌كرده و آخرين فعاليتش در اين‬ ‫زمينه تهيه‌كنندگي فيلم پرحاشيه «قالده‌هاي طال» بوده‬ ‫اس��ت‪ .‬اين مدير فرهنگي و هنري جوان اما در تماس‬ ‫خبرنگار مثلث با بيان اينكه در زمينه تهيه‌كنندگي برنامه‬ ‫«هفت» با او صحبتي نشده و نمي‌داند منشاء اين خبر‬ ‫از كجاست‪‌،‬ترجيح داد كه در اين زمينه اساسا صحبتي‬ ‫نداشته و ديدگاهش را هم درباه اين برنامه تلويزيوني‬ ‫ابراز نكند‪.‬‬ ‫خزاع��ي هم‌اكن��ون اج��راي برنامه س��ينمايي‬ ‫شب‌هاي روشن را در ش��بكه جام‌جام بر‌عهده دارد‪.‬‬ ‫با همه اين اوصاف مي‌توان يادآوري كرد كه كم نبوده‬ ‫انتصاب‌هايي كه در وهله نخس��ت ش��ايعه شده‪ ،‬بعد‬ ‫تكذيب و درنهايت محقق شده است‪ .‬بايد منتظر ماند‬ ‫و ديد آيا اين مورد هم از آن دسته اخبار است؟ ‪g‬‬ ‫‪65‬‬
‫فرهنگ‬ ‫گفت‌وگو با محمدتقي فهيم درباره بايد و نبايدهاي يك برنامه‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫‪3‬‬ ‫«هفت» نااميدكننده شده بود‬ ‫محمدتقي فهيم و محمود گبرلو دو چهره‌اي هستند كه در زمان صدارت دولت‌هاي پيشين در دو روزنام ‌ه‬ ‫كيهان و رسالت پرچم ارزش‌هاي انقالب اسالمي را در حوزه سينما برافراشته‌اند‪ .‬اين دو از چند سال پيش به‬ ‫جرگه منتقدان ورود يافتند و همزمان در برنامه‌هاي تلويزيوني يا در جش��نواره‌هاي فجر به اجراي برنامه‌هاي‬ ‫ت شده درواقع نوع نگاه‬ ‫نقد و نظر پرداختند‪ .‬حال كه گبرلو جانش��ين فريدون جيراني در برنامه تلويزيوني هف ‌‬ ‫امثال او و فهيم است كه احتماال از اين پس در هفت جريان خواهد داشت‪ .‬با گبرلو ابتدا قرار بود مصاحبه كنيم‪،‬‬ ‫اما خود او پس از جلسه‌اي با مسئوالن شبكه سه احساس كرد بهتر است در اين زمينه سخن نگويد‪ .‬فكر كرديم‬ ‫با پاي صحبت‌هاي فهيم نشستن در واقع مي‌توان ديدگاه مشابهي را دريافت كنيم‪.‬‬ ‫برنامه هفت را در مدتي كه پخش شد‪ ،‬چطور‬ ‫ارزيابي مي‌كنيد و ديدگاه‌ت��ان درباره مجري‬ ‫برنامه و روندي كه در آن طي شد‪ ،‬چيست؟‬ ‫برنامه هفت در قالب يك رويكرد سينمايي‪ ،‬مورد‬ ‫انتظارجامعهسينماييبود‪.‬هموارهسينمايي‌هامنتظربودند‬ ‫تلويزيونبيشترازانتظارآنهابهسينمابپردازد‪،‬چراكهبيشتر‬ ‫آثار سينماي ايران دچار كمبود مخاطب است و مشكل‬ ‫تبليغدارد‪.‬بنابراينازتلويزيونانتظارمي‌رفتبابرنامه‌هاي‬ ‫مختلفي كه درباره سينما تدارك مي‌بيند به ايجاد فضاهاي‬ ‫آرام‌تربرايسينماكمككندتامردمجذبسالن‌هاشوندو‬ ‫بهسينمابيايند‪.‬ضمناينكهخودپرداختنبهسينمابه‌عنوان‬ ‫يكبرنامه در تلويزيون جذاب است و مي‌تواند مخاطباني‬ ‫را جذب اين رسانه كند‪ .‬در واقع‪ ،‬اين برنامه كاركرد دوگانه‬ ‫دارد؛همبهسينماكمكمي‌كندوهمبرايجذبمخاطبان‬ ‫بهتلويزيون‪،‬به‌خصوصمخاطبانخاص‌تروسينمايي‌ها‪،‬‬ ‫موثر اس��ت‪ .‬وقتي برنامه هفت ش��روع به كار كرد همه‬ ‫خوشحال بوديم كه تلويزيون به اين صرافت افتاد و پس‬ ‫از رايزن��ي و برنامه‌ريزي هفت راه افتاد؛ ام��ا آنچه از اين‬ ‫برنامه انتظار مي‌رفت‪ ،‬برآورده نشد‪ .‬به هرحال‪ ،‬برنامه‌اي‬ ‫‪66‬‬ ‫كه به سينما مي‌پردازد‪ ،‬عالوه براينكه قرار است كمكي به‬ ‫لحاظتبليغيوايجادفضاسازيبهترداشتهباشد‪،‬بهنحوي‬ ‫كه مردم متوجه سينما شوند‪ ،‬طبعا بايد آسيب شناسي‪ ،‬نقد‬ ‫و بررسي و چالش ايجاد كند‪ ،‬باعث ايجاد گفتمان ميان‬ ‫سينماگرانازطيف‌هايمختلفشود‪،‬جذابيتايجادكند‬ ‫تامردمعاديپايچنينبرنامه‌ايبنشينند‪.‬اينويژگي‌هايي‬ ‫از برنامه هفت انتظار مي‌رفت؛ اما با شروع به كار‪ ،‬به نظر‬ ‫مي‌رسيد برنامه خيلي خاص شده و به طيف خاصي از‬ ‫سينماگران منحصر است و به‌شدت تحت‌تاثير مجري‬ ‫و تهيه‌كننده برنامه قرار دارد؛ تا حدي كه مجري برنامه به‬ ‫صراحت در گفت‌وگويي بيان كرد كه هفت‪ ،‬برنامه من‬ ‫استوهركسيرابخواهمبهبرنامهدعوتمي‌كنموكسي‬ ‫نمي‌تواند چيزي در اين‌بارهبگويد‪.‬‬ ‫آيا در ش��رايطي كه مجري و تهيه‌كننده برنامه‬ ‫يك نفر است‪ ،‬انجام اين كار نادرست است؟‬ ‫چنين اتفاقي مي‌افتد‪ ،‬اما اينكه آيا صوري اس��ت و‬ ‫كسي مي‌تواند رسانه ملي را‌تريبون خاصي كند‪ ،‬موضوع‬ ‫ديگري است‪.‬‬ ‫آيا مگر اين‌طور نيس��ت كه براي اينكه مجري‬ ‫و تهيه‌كننده برنامه‌اي يك نفر باش��د‪ ،‬مديران‬ ‫صداوسيما مجوز مي‌دهند؟‬ ‫در گذشته تهيه‌كننده‪ ،‬برنامه‌اي را مي‌گرفت و اختيار‬ ‫تمام داشت و مي‌توانست مجري باشد‪ ،‬مانند برنامه‪ 90‬كه‬ ‫فردوسي‌پور تهيه‌كننده و مجري آن است؛ اما از يك‌سال‬ ‫پيش‪ ،‬آئين‌نامه‌اي در صداوسيما مصوب شد مبني‌براينكه‬ ‫مجري و تهيه‌كننده نمي‌تواند يك نفر باشد‪ ،‬البته برنامه‬ ‫هفتو‪ 90‬راازاينآئين‌نامهمستثناكردند‪.‬اينكارخوبي‌ها‬ ‫و بدي‌هايي دارد‪ ،‬ولي بدي‌هاي آن بيشتر است‪ .‬خوبي‌اش‬ ‫اين اس��ت كه چون تهيه‌كننده مجري است‪ ،‬تحت‌تاثير‬ ‫ديدگاه‌ها و فش��ارها قرار نمي‌گيرد و زود به زود مجري‬ ‫را تغيير نمي‌دهد‪ ،‬بدي‌اش هم اين است كه برنامه خيلي‬ ‫انحصاري مي‌ش��ود و مجري ه��ركاري بخواهد انجام‬ ‫مي‌دهد‪.‬‬ ‫بنابراين يكي بودن مج��ري و تهيه‌كننده براي‬ ‫برنامه هفت از نظر قانوني مشكلي نداشت؟‬ ‫از نظر قانوني طبق مصوبه سال گذشته صداوسيما‬ ‫قاعدتا بايد مجري‪ ،‬تهيه‌كننده نمي‌بود؛ اما ‪ 90‬را مس��تثنا‬ ‫كردند ولي خيلي مطمئن نيس��تم كه هفت را هم مستثنا‬ ‫كردندياخير‪ .‬اينكهبرنامه‌اييك‌طرفهنسبتبههرچيزي‬ ‫قضاوت كند و مهمان و منتقد دعوت كند‪ ،‬مي‌تواند پديده‬ ‫ناميموني باشد‪ ،‬چون به سمت شخصي‌گرايي حركت‬ ‫مي‌كندوكسانديگريدربرنامهحضورنمي‌يابند‪.‬به‌همين‬ ‫دليل‪،‬مي‌ديدمكهدرمباحثسينماييهميشهيكگرايش‬ ‫سينمايي تقويت مي‌شد‪ ،‬مثال وقتي درباره سينماي دولتي‬ ‫و خصوصي بحث مي‌ش��د‪ ،‬هيچ‌وقت نديديم كسي از‬ ‫ميان مدافعان سينماي دولتي صحبت كند‪ ،‬عموما مجري‬ ‫و منتقد برنامه‪ ،‬موافق سينماي خصوصي بودند يا كساني‬ ‫را مي‌آوردند كه در مدح س��ينماي دولتي حرفي نمي‌زد‪.‬‬ ‫همچنين نگرش مثبتي نسبت به يك سينماي مطلوب‬ ‫وجود نداشت‪ .‬تنها گزينه‌اي كه روي آن تبليغ مي‌كردند‪،‬‬ ‫سينماي گذشته ايران بود كه در البه‌الي صحبت‌ها نيز آن‬ ‫سينما و فيلم‌فارسي‌ها‪ ،‬سينماي موفقي معرفي مي‌شدند‪،‬‬ ‫به‌عنوان سينمايي كه مخاطب داشت و بيان اينكه سينماي‬ ‫بعد از انقالب مخاطب ندارد‪ .‬بحث ديگر اين اس��ت كه‬ ‫فضاي افسردگي‪ ،‬دشمني و درگيري را تشديد مي‌كرد‪.‬‬ ‫به هرحال‪ ،‬تلويزيون رس��انه‌اي اس��ت كه در عين نقد و‬ ‫آسيب‌شناسي مقوله‌هاي مختلف حتما بايد به مخاطب‬ ‫اميدواري بدهد‪ .‬بحث اميدواري يكي از مقوله‌هاي مهمي‬ ‫‌اس��ت كه مقام معظم رهبري در مس��ئوليتي كه به آقاي‬ ‫ضرغامي محول كردند‪ ،‬بر روي آن تاكيد نمودند‪ .‬اما اگر‬ ‫پاي برنامه هفت مي‌نشستيم اساسا اميدي را در آن برنامه‬ ‫نمي‌ديديم و بيشتر درباره هرج‌ومرج‪ ،‬آشفتگي و نابودي‬ ‫در سينما حرف زده مي‌ش��د‪ .‬خيلي از فيلمسازان جوان‬ ‫مي‌گفتند وقتي سينما اين است‪ ،‬چرا ما بايد فيلم بسازيم يا‬ ‫حتي بزرگان سينما كم‌كم نااميد مي‌شدند‪ .‬بنابراين تبليغ و‌‬ ‫ترويج نااميدي غيرمستقيم در سينما يكي از اشكال‌هايي‬ ‫بود كه در برنامه هفت وجود داشت‪.‬‬ ‫شما انتظار داشتيد عوامل چه فيلم‌ها و منتقداني‬ ‫در برنامه هفت حضور مي‌داشتند؟‬ ‫من درباره منتقد خيلي مصر نيستم كه حتما منتقدان‬ ‫متعدديبايددربرنامهشركتكنندوبهنظرم‪،‬بدهمنيست‬ ‫يك منتقد ثابت در برنامه باشد‪ .‬بسياري از برنامه‌ها در دنيا‪،‬‬ ‫كارشناسان ثابت دارند‪.‬‬ ‫اين امر‪ ،‬مش��كل وجود يك دي��دگاه ثابت در‬ ‫هر برنامه را مانند آنچ��ه درباره مجري گفتيد‪،‬‬ ‫ايجاد نمي‌كند؟‬ ‫مي‌تواندمجرييكنفرومنتقدهميكنفرثابتباشد‪،‬‬ ‫امانبايدفقطدربارهديدگاه‌هايخودشانحرفبزنند‪.‬االنشما‬ ‫خبرنگارثابتمثلثهستيدوهرروزيكخبرنگارجايشما‬ ‫رانمي‌گيرد‪،‬اماديدگاهمنتقدانمتفاوتيدراينمجلهمنتشر‬
‫اشتراك نظر موافقان و مخالفان جيراني‬ ‫‪4‬‬ ‫هفت نبايد تعطيل شود‬ ‫فرهنگ‬ ‫از همان ابتدايي كه مطرح شد برنامه تلويزيوني‬ ‫«هف��ت» به‌دلي��ل نارضايتي‌هاي��ي از محت��واي آن‬ ‫قرار اس��ت متوق��ف ش��ود و رفته‌رفته اي��ن زمزمه‬ ‫ش��كل گرفت ك��ه توقف موق��ت آن ممكن اس��ت‬ ‫دائمي‌هم ش��ود‪ ،‬تفك��رات مختلف��ي در مخالفت با‬ ‫اين تعطيلي نوش��تند‪ .‬نكته جالب اين ب��ود كه به‌نظر‬ ‫مي‌رس��يد هم‌موافق��ان و ه��م مخالفان اي��ن برنامه‪،‬‬ ‫البت��ه هر‌ك��دام از منظ��ر خود‪ ،‬ب��ا تعطيل��ي «هفت»‬ ‫مخالف هستند‪.‬‬ ‫مثال از يكس��و سايت ش��بكه ايران در اين زمينه‬ ‫نوشت‪« :‬شايعات شنيده ش��ده درباره تعطيلي برنامه‬ ‫«هفت» آن ه��م به فاصل��ه‌اي كوت��اه از جنجال‌هاي‬ ‫پيش‌آمده در اكران نوروزي اين شائبه را در ذهن ايجاد‬ ‫مي‌كند كه همان جرياني كه در نوروز خواستار توقيف‬ ‫دو‌فيلم ش��د‪ ،‬حاال هم مي‌خواهد برنامه «هفت» را به‬ ‫تعطيلي بكشاند‪».‬‬ ‫اين س��ايت در ادامه آورد‪« :‬تصور دوس��تان اين‬ ‫اس��ت كه كل‌تريبون يك برنامه در اختي��ار آنان قرار‬ ‫داشته باشد تا آنها متكلم وحده بوده و هرچه دوست‬ ‫دارند بر زب��ان آورند‪ ،‬اما اين كامال در تناقض اس��ت‬ ‫با فرهنگ گفت‌وگو! گفت‌وگو يعني ش��ما حرفت را‬ ‫بزني و به ط��رف مقابل هم اجازه صحب��ت دهي‪ ،‬اما‬ ‫دوس��تان عالقه‌اي به گفت‌و‌گو ندارند و همين‌هايي‬ ‫كه از گفت‌وگو گريزانند پروس��ه تعطيلي «هفت» را‬ ‫دنبال مي‌كنند‪ .‬نبايد سعي كنيم تما ‌م تريبون‌ها در اختيار‬ ‫ما باشد‪ .‬اين صحيح نيس��ت كه فكر كنيم هر‌‌آنچه ما‬ ‫نمي‌پسنديم‪ ،‬مردم هم نبايد بپسندند‪ .‬آنها بيش از حد‬ ‫تالش مي‌كنند كه همه چيز را محدود به ايده‌هاي خود‬ ‫كنند‪ ،‬اما جامعه ما كه قرار نيس��ت تك صدايي باشد‪.‬‬ ‫مردم صداهاي مختلفي دارند؛ عده‌اي ممكن اس��ت‬ ‫يك فيلم خاص را بپس��ندند و عده‌اي هم از آن فيلم‬ ‫خوششان نيايد‪ ،‬اين مس��اله دليلي بر اين نمي‌شود كه‬ ‫بگوييم چون از اين فيلم خوشمان نيامده پس آن فيلم‬ ‫بايد توقيف شود‪ .‬در شرايطي كه تلويزيون خيلي هم‬ ‫برنامه مخاطب‌پس��ند ندارد‪ ،‬اينك��ه بيايند يك برنامه‬ ‫گفت‌وگومحور را ه��م محدود كنند اصال درس��ت‬ ‫نيست»‪.‬‬ ‫اما از سوي ديگر سايت رجانيوز كه طبق مطالب‬ ‫پيش‌تر منتش��ر ش��ده‌اش از منتقدان برنام��ه هفت و‬ ‫فريدون جيراني محسوب مي‌شود‪ ،‬نيز از منظري ديگر‬ ‫از تعطيلي اين برنامه انتقاد دارد‪.‬‬ ‫در اي��ن س��ايت آم��ده اس��ت‪« :‬حاش��يه‌‌هاي‬ ‫پرس��ر‌وصداي برنامه دو هفته پي��ش هفت همچنان‬ ‫ادام��ه دارد چنانك��ه پ��س از اعتراض ‪ 22‬رس��انه به‬ ‫مباحث مطرح ش��ده در اين برنامه و در‌خواس��ت از‬ ‫عزت‌اهلل ضرغامي‌ب��راي فراهم ك��ردن زمينه مناظره‬ ‫نمايندگان جبهه فرهنگي انقالب با دس��ت‌اندركاران‬ ‫هفت‪ ،‬رسانه ملي‌ترجيح داد صورت مساله را به‌طور‬ ‫كلي پاك‌كرده و فيتيله برنام��ه هفت را به آرامي‌پايين‬ ‫بكش��د‪ ،‬تا به اين‌ ترتيب نه تنها پاسخي به حمله‌هاي‬ ‫جيراني علي��ه جبهه فرهنگي انقالب در رس��انه ملي‬ ‫ش��نيده نش��ود‪ ،‬بلكه مطرح كننده اي��ن حمالت نيز‬ ‫با ژس��تي قهرمانانه از اج��راي زنده در رس��انه ملي‬ ‫خداحافظي كند‪».‬‬ ‫رجانيوز ب��ا اش��اره به نامه ‪ 22‬رس��انه كش��ور‬ ‫ي در انتق��اد به برنام��ه هف��ت آورد‪« :‬اين‬ ‫به‌ضرغام�� ‌‬ ‫رس��انه‌ها انتقاد اصلي خود را معطوف ب��ه اين نكته‬ ‫كرده بودند كه برنامه س��ينمايي هف��ت به‌عنوان تنها‬ ‫رسانه سينمايي كشور‪ ،‬نه تنها بي‌طرفانه كه به‌صورتي‬ ‫يكطرفه به‌تريبون جريان ش��به روش��نفكر حاكم بر‬ ‫سينماي ايران تبديل شده است و اجازه بيان عقيده و‬ ‫اظهار‌نظر از جريانات انقالبي حاضر در سينماي ايران‬ ‫در اين برنامه گرفته شده است‪ ،‬چنانكه پس از مناظره‬ ‫يكي از نماين��دگان اين جريان با عل��ي معلم كه يكي‬ ‫از ميهمانان هميش��گي برنامه هفت به شمار مي‌رود‪،‬‬ ‫جيراني يك برنامه مجزا و يكطرفه را براي پاس��خ به‬ ‫مباحث مطرح شده در برنامه پيشين خود اختصاص‬ ‫داد‪ .‬اما امروز و در كمال تعجب در شرايطي كه انتظار‬ ‫مي‌رفت مسئوالن رسانه‌ملي از زمان برگزاري مناظره‬ ‫نمايندگان جبهه فرهنگي انقالب و دس��ت‌اندركاران‬ ‫برنامه هفت خبر بدهند‪ ،‬مدير گروه اجتماعي ش��بكه‬ ‫سه‪ ،‬از تعطيلي هفت و خداحافظي جيراني خبر‌داد تا‬ ‫هم جيراني از پاسخگويي به انتقادات جدي پيرامونش‬ ‫خالص ش��ود و هم بهانه‌اي به دس��ت مديران رسانه‬ ‫ملي بيفتد ت��ا با آن به مص��اف منتقدان خ��ود بروند‪.‬‬ ‫اين در حالي اس��ت كه رس��انه‌هاي تنظيم‌كننده نامه‬ ‫انتقادي به ضرغام��ي‪ ،‬با پيش‌بيني اي��ن موضوع‪ ،‬در‬ ‫هيچ‌جاي نامه خود س��خن از تعطيلي برنامه هفت به‬ ‫ميان نيامده بود و در مقاب��ل از لزوم حضور جريانات‬ ‫فع��ال در عرص��ه فرهنگ��ي اي��ران و نمايندگاني از‬ ‫جبهه فرهنگي انقالب در اين برنامه نيز س��خن گفته‬ ‫شده بود‪g ».‬‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫مي‌شود‪ .‬البته ممكن است مجله شما به يك جريان فكري‬ ‫خاصمتعلقوهميشهمواضعثابتيداشتهباشد؛وليوقتي‬ ‫بحثصداوسيمامطرحاستكهازآنبه‌عنوانرسانهمليياد‬ ‫مي‌شود‪،‬طبعابايدظرفيتيدراختيارهمهطيف‌هايفكريقرار‬ ‫دادهوعدالترعايتشودتاهمهديدگاه‌هاحرف‌هايخودرا‬ ‫بزنند‪.‬بنابراينوجوديكمنتقدثابتچندانمهمنيست‪،‬امايك‬ ‫منتقدديگرهمبايدبيايدودربحث‌هاينظري‪،‬ديدگاهخودرا‬ ‫بيانكند‪ .‬به‌طور كلي برنامه هفت نتوانست پوشش‌دهنده‬ ‫اينمباحثيباشدكهدربارهآنهاصحبتكرديم‪.‬‬ ‫به ج��ز مواردي كه اش��اره كردي��د‪ ،‬مجري و‬ ‫تهيه‌كننده‌اي كه در آينده به برنامه هفت مي‌آيند‬ ‫بايد چه ويژگي‌ها و خصوصياتي داشته باشند؟‬ ‫تهيه‌كننده‌اي بايد پش��ت كار قرار گي��رد كه با بدنه‬ ‫سينماي ايران آش��نا باش��د‪ ،‬صاحب دانش و اطالعات‬ ‫سينمايي خوبي باشد‪ ،‬جريان‌هاي فكري را بشناسد‪ ،‬خط‬ ‫قرمزهاي اصولي را بشناسد‪ ،‬به سليقه‌ها بها ندهد به قواعد‬ ‫بهادهد‪.‬اينهامي‌تواندشاملمجريهمباشد‪.‬‬ ‫همچنين مجري بايد فردي با اعتماد به نفس و داراي‬ ‫سعه‌صدر باشد‪ ،‬قدرت اداره جلس��ه را به‌صورت ايجاد‬ ‫چالشداشتهباشد‪،‬تاجاييكهممكناستاعمالنظرهاي‬ ‫فردي نكند‪ ،‬خود را نماينده رسانه ملي بداند كه قرار است‬ ‫امكاني را در اختيار ديگ��ران قرار دهد تا آنها حرف خود‬ ‫را بزنند‪ ،‬نگاه پدرانه‌اي نسبت به همه طيف‌هاي فكري‬ ‫و سليقه‌اي داشته باشد‪ ،‬چون جامعه ما متكثر است‪ ،‬بايد‬ ‫نگاهي عدالت‌محور براي در اختيار گذاشتن امكان براي‬ ‫همهداشت ‌هباشد‪.‬همچنينمجريبايدنااميديايجادنكند‪،‬‬ ‫بهسمتنابوديحركتنكندواين‌طورالقانكندكهسينما‬ ‫نابود شده است‪.‬‬ ‫جمعي از س��ينماگران درب��اره برنامه هفت و‬ ‫اتفاق‌هاي مربوط به آن نامه‌اي را منتشر كردند‪.‬‬ ‫اين نامه را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟‬ ‫هفت خواسته‌هاي آن سينماگران را هم قبال برآورده‬ ‫نكرده بود‪ .‬اگر به ديدگاه همين سينماگران درگذشته‬ ‫مراجعه كنيم‪ ،‬مي‌بينيم بسياري از آنها منتقد برنامه‬ ‫هفت بودند؛ اما اين يك اتفاق سياس��ي اس��ت كه‬ ‫سينماگراني كه حاال بيانيه‌اي را درباره تثبيت كادر‬ ‫اداره‌كنن��ده برنامه هفت داده‌اند‪ ،‬ج��زو مخالفان و‬ ‫منتقداناينبرنامهبودند؛مانندآقايكيمياييكهمدتي‬ ‫قهركردهبودياخانمبازيگريكهگفتهشد‪،‬تحقيرشد‬ ‫و مورد بي‌مهري قرار گرفت و بسياري از سينماگران‬ ‫آن زمان عليه هفت بيانيه دادن��د‪ .‬همه ما موافق اين‬ ‫هستيم كه برنامه هفت باشد‪ ،‬بحث بر سر چگونگي‬ ‫اداره اين برنامه است‪ .‬به نظر من‪ ،‬برنامه هفت بايد به‬ ‫ساليق منتقدان و مخالفان خود نيز بها دهد و حتي به‬ ‫بيانيه آنها توجه كند‪ .‬ديدگاه اين افراد بايد مطرح شود‬ ‫و حتي بيانيه آنها در اولين برنامه هفت خوانده شود‪.‬‬ ‫برايايجادشدنتفاهمبايداين‌هابيانشوند‪،‬درحالي‬ ‫كهقبالايناتفاقنمي‌افتاد‪.‬‬ ‫آيا ممكن اس��ت هدف برخ��ي انتقادها كه در‬ ‫گذشته مطرح مي‌ش��د‪ ،‬اصالح برخي رفتارها‬ ‫در برنامه هفت بوده باشد و نه تغيير كل كادر‬ ‫اداره‌كننده آن؟‬ ‫االنصداوسيمابهايننتيجهرسيدهاستكهآنانتقادها‬ ‫به‌شكل جزئي برطرف نمي‌شدند‪ ،‬چون در عمل‪ ،‬فرصت‬ ‫زياديبههفتدادهشد‪.‬اينبرنامهدوسالادامهداشت‪،‬درحالي‬ ‫كهازميانهسالاول‪،‬انتقادهادربارههفتوجودداشت‪.‬درواقع‪،‬‬ ‫يك«جريانفكري»درهفتعملمي‌كرد‪.‬يكزمانيفردي‬ ‫مستقلاستومي‌تواندفرازوفرودداشتهباشد‪،‬اماوقتييك‬ ‫«جريانفكري»وجودداردوهمهازيكطيففكرياداره‌كننده‬ ‫هفتمي‌شوند‪،‬همهفقطنسبتبهيكنوعسينماموضعدارند‬ ‫وانواعسينمارامي‌كوبند‪g.‬‬ ‫فريدون جيراني از‬ ‫كارشناسي در برنامه‬ ‫دو قدم مانده به صبح‬ ‫به هفت رسيد حاال‬ ‫اما محمود گبرلو از‬ ‫نشست‌هاي جشنواره‬ ‫فجر به اين سكان‬ ‫رسيده است‬ ‫‪67‬‬
‫فرهنگ‌‬ ‫جشن كتاب‬ ‫مروريبربزرگ‌تريننمايشگاه خاورميانه و ويژگي‌هايمنحصرب ‌هفردش‬ ‫كتاب در ايستگاه ‪25‬‬ ‫نالملليكتابتهراندرحاليتازه‌تريندوره‬ ‫نمايشگاهبي ‌‬ ‫خودرابهپايانرساندكههرچندحاالربع‌قرنتجربهداردوآمار‬ ‫بازديدكنندگان از آ ‌ن نيز همچنان روند افزايشي دارد‪ ،‬اما از نظر‬ ‫سطحكيفيكتاب‌هابه‌نظرنمي‌رسيددرنوارحركتروبهرشد‬ ‫قرار داشته باشد‪ .‬زير و بم نمايشگاه را از حيث شكل برگزاري‬ ‫تامحتوادراينگزارشبهبررسيكنكاش‌گرانهنشسته‌ايم‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫رويايمحليدائمي‌براينمايشگاه‬ ‫سال‌هاست در آستانه برپايي ‪10‬روزه نمايشگاه كتاب‬ ‫تهران در ماه ارديبهشت‪ ،‬در جريان برگزاري و كمي‌پس از آن‪،‬‬ ‫مدامگفتهمي‌شودكهبرايچنينرويدادكم‌نظيري‪،‬داشتنيك‬ ‫يومناسببرايبرگزارينمايشگاهكتاب‪،‬ازاصول‬ ‫مكاندائم ‌‬ ‫اوليه و بديهي و از ضروريات است‪ .‬اما درواقع مي‌توان گفت‬ ‫تنها اتفاق اجرايي كه در اين زمينه افتاده‪ ،‬مربوط به زماني است‬ ‫كهرئيس‌جمهوردرمراسمافتتاحيهيكيازدوره‌هاگفت سال‬ ‫بعدمحلبرگزارينمايشگاهدرمحلبرگزارينمايشگاه‌هاي‬ ‫بين‌المللي تهران نبايد باشد‪ .‬اين يعني تا سال ديگر بايد مكان‬ ‫ثابتي براي اين منظور در نظر گرفته ش��ود‪ ،‬اما اتفاقي كه در‬ ‫عمل افتاد اين بود كه مسئوالن وزارت ارشاد براي سال ديگر‬ ‫به‌دنبالمكانجايگزينعاريه‌ايگشتندوازآنزماننمايشگاه‬ ‫بين‌المللي كتاب تهران ميهمان موسمي‌مصالي تهران شده‬ ‫است‪.‬ايندرحالياستكهبسياريازناشران‪،‬بازديدكنندگانو‬ ‫حتيمسئوالن‪،‬مصالرامكانمناسبيبرايبرگزارينمايشگاه‬ ‫كتاب نمي‌دانند‪ .‬اما مسئوالن نمايشگاه كتاب خود با اشاره به‬ ‫محدوديت‌هاي مصال براي برگزاري نمايشگاه‪ ،‬مصال را تنها‬ ‫گزينه ممكن فعلي براي برپايي نمايشگاه مي‌خوانند‪ .‬امسال‬ ‫گرمي‌هوا و خاموش بودن دستگاه‌هاي تهويه به دليل كمبود‬ ‫گازوئيل‪ ،‬هوا را در شبس��تان مصال كه محل استقرار ناشران‬ ‫عمومي و شلوغ‌ترين سالن بود‪ ،‬به‌ويژه در روزهاي ازدحام‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫آخر هفته‪ ،‬نامناسب و آزاردهنده كرده بود‪ .‬سالن‌هايي كه در‬ ‫سازه‌هاي موقت برگزار شده بودند نيز هيچ تهويه‌اي نداشتند‬ ‫وهواي‌شاننا‌مطبوعبود‪.‬اماباتوجهبهاينكهجمعيتكم‌تري‬ ‫از اين سالن‌ها ديدن مي‌كردند‪ ،‬هواي‌شان قابل تحمل‌تر بود‪.‬‬ ‫يكي از اتفاق‌هاي متناوب سال‌هاي اخير اين سخن بود كه‬ ‫به‌علت انجام عمليات عمراني در مصال‪ ،‬امسال ديگر مكان‬ ‫آن براي برگزاري نمايش��گاه كتاب اجاره داده نخواهد شد!‬ ‫خط‌ونشانيكه هيچ‌گاهعملياتينمي‌شود‪.‬امسالهمازآنجاكه‬ ‫به‌علتساختوسازدرمصال‪،‬نمايشگاهكتابصحناصلي‬ ‫رادراختيارنداشت‪،‬سالن‏‌هابسيارپراكندهازهمبودندورفت‬ ‫وآمدبينسالن‌هابرايبازديدكنندگانبادشواريهمراهبود‪.‬‬ ‫كتاب‌هاييكهجمع‌آوريوغرفه‌هاييكهبستهشدند‬ ‫درنمايشگاهكتابتهران‪،‬بهگفتهمسئوالنبرگزاركننده‪،‬‬ ‫غرفه‌هايي در بخش خارجي بسته و كتاب‌هايي جمع‌آوري‬ ‫شدند‪.‬بنابراعالم‪،‬كتاب‌هاييكهجمع‌آوريشدند‪،‬كتاب‌هايي‬ ‫بودند كه بر‌خالف آئين‌نامه ثبت‌نامي‌ناش��ران در نمايشگاه‬ ‫هستند‪،‬كتاب‌هاييكهضدشيعيهستند‪،‬نقشه‌هايجعلياز‬ ‫كشور‪ ،‬در برخورد با عنوان خليج فارس به دست مي‌دهند يا‬ ‫حاويمطالبغيراخالقيهستند‪.‬همچنيندربخشناشران‬ ‫داخلي‪ ،‬شش غرفه بس��ته ش��دند كه نام آنها اعالم نشد‪ .‬اما‬ ‫مديرعامل دفتر شعر جوان كه غرفه‌‌اش در نمايشگاه كتاب‬ ‫بسته شد‪ ،‬در مقابل اين اتفاق موضع‌گيري و رئيس نمايشگاه‬ ‫كتابرابه‌مناظرهدعوتكرد‪.‬‬ ‫كتاب‌هاي زرد در نمايشگاه كتاب‬ ‫مسائل نمايشگاه كتاب امسال‪ ،‬تنها در موارد شكلي و‬ ‫اجرايي خالصه نمي‌شد‪ ،‬بلكه از نظر محتوايي نيز مي‌توان‬ ‫گفت چرخي در نمايشگاه ما را به اين نتيجه مي‌رساند كه‬ ‫نتيجه سياس��ت‌هاي فرهنگي و اقتصادي چند سال اخير‬ ‫حاال در عرصه نشر متبلور شده است‪ .‬طي اين روند هرچند‬ ‫حضور كتاب‌هاي مذهبي در نمايشگاه به شكل محسوسي‬ ‫افزايش يافته‪ ،‬اما از س��وي ديگر و البته سوي ناخوشايند‬ ‫آن‪ ،‬در ميان كتاب‌هاي ارائه‌ش��ده در نمايشگاه كتاب‪ ،‬پر‬ ‫بود از كتاب‌هايي كه به پوست‪ ،‬مو و زيبايي مي‌پرداختند؛‬ ‫كتاب‌هايي كه بيش��تر كتاب‌س��ازي بودن��د و مطالبي را‬ ‫از اينترنت جم��ع‌آوري و در كتابي عرضه ك��رده بودند‪.‬‬ ‫عرضه كتاب‌هاي نه چندان علمي‌روانشناسي و رازهاي‬ ‫موفقيت هم قابل توجه بود‪ .‬همچنين در اين نمايش��گاه‬ ‫حجم بسيار زيادي از كتاب‌هايي ديده مي‌شد كه در سالن‬ ‫ناشران عمومي حاضر بودند؛ اما چندان تناسبي با اين سالن‬ ‫نداشتند‪ .‬غرفه‌هايي كه به فروش كتاب‌هاي كمك‌آموزشي‬ ‫غايباننمايشگاهكتاب‬ ‫بحث‌برانگيزترين ناش��ر غايب بيس��ت‌وپنجمين‬ ‫نمايشگاه كتاب تهران‪ ،‬نشر چشمه بود كه به‌دليل برخي‬ ‫مش��كالت و تعليق مجوز نشر‪ ،‬نتوانس��ت در نمايشگاه‬ ‫حاضر باش��د‪ .‬اين يعني غيبت بس��ياري كتاب در حوزه‬ ‫داستان و شعر و خالقان آنها در نمايش��گاه‪ .‬اين در حالي‬ ‫است كه اتفاقا تا همين پارسال اختصاص غرفه‌هاي بزرگ‬ ‫و ويژه نمايش��گاه به ناشراني چون چش��مه‪ ،‬نگاه‪ ،‬ثالث‬ ‫و‪ ...‬در كنار حوزه هنري‪ ،‬اميركبير و س��روش و‪ ...‬يكي از‬ ‫موارد انتقادي ديگر ناشران به تصميم‌گيرندگان چينش و‬ ‫جانمايي نمايشگاه بود‪ .‬امسال اما اين غرفه‌ها همچنان در‬ ‫اختيار گروه دوم بود‪ ،‬اما ناشران گروه اول يا در نمايشگاه‬ ‫نبودند يا غرفه معمولي‌تري را در اختيار داشتند‪ .‬انتشارات‬ ‫آهنگ هم ناشر ديگري بود كه امكان حضور در نمايشگاه‬ ‫كتاب را پيدا‌نكرد‪ .‬همچنين نشر آگه بعد از گذشت دوروز‬ ‫از آغاز نمايشگاه كتاب‪ ،‬به جمع ناشران حاضر در شبستان‬ ‫پيوست‪g.‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با دبير دهمين جشنواره قلم زرين‬ ‫كمك‌به‌جبهه‌فرهنگي‌انقالب‬ ‫سعيد زاهديان‬ ‫داوري كتاب‌هاي جشنواره «قلم زرين» به روزهاي پاياني خود نزديك مي‌شود‪ .‬اين جشنواره كه زير نظر‬ ‫انجمن قلم ايران برگزار مي‌شود‪ ،‬قرار است طبق روال هر‌سال روز ‪ 14‬تير ماه (روز ملي قلم) برگزيدگان خود را‬ ‫معرفي كند‪ .‬در همين راستا به سراغ رضا رسولي‪ ،‬دبير دهمين جشنواره قلم‌زرين رفتيم تا درخصوص آخرين‬ ‫اخبار و موضوعات پيرامون اين جشنواره ادبي صحبت كنيم‬ ‫به دهمين دوره جشنواره «قلم زرين» رسيديم‪.‬‬ ‫از نگاه شما كه دبير جشنواره هستيد‪ ،‬قلم زرين‬ ‫چه تاثيراتي در جامعه ادبي داش��ته و ارزيابي‬ ‫شما در اين‌باره چيست؟‬ ‫اس��اس جش��نواره‌ها ايجاد فضاي رقابتي است‬ ‫و جش��نواره ما ه��م از اين قاع��ده و قانون مس��تثنا‬ ‫نيس��ت‪ .‬بنابراين تص��ور مي‌كنم بيش��ترين اثري كه‬ ‫داش��ته‪ ،‬ايجاد رقابت بين‌ آثار نويسندگان‪ ،‬شاعران و‬ ‫هنرمنداني است كه كتاب منتش��ر كرده‌اند‪ .‬حاال اين‬ ‫فضاي رقابتي زماني به اهداف خود نزديك مي‌ش��ود‬ ‫كه به لحاظ حرفه‌اي‪ ،‬س�لامت‪ ،‬صداق��ت و به لحاظ‬ ‫انصاف بتواند آثار شايسته‌تر و مفيدتر را انتخاب و به‬ ‫جامعه ادبي كشور معرفي كند‪ .‬با‌توجه به اينكه هميشه‬ ‫‪68‬‬ ‫زبان انگليسي‪ ،‬آن هم به شكل بازاري مي‌پرداختند‪ ،‬چندين‬ ‫غرفه را در سالن عمومي تشكيل مي‌دادند‪ .‬اينها يعني كه ما‬ ‫در زمينه چاپ كتاب‌هاي حوزه انديشه و علوم انساني با‬ ‫كاستي‌هايي مواجه هستيم‪.‬‬ ‫برنامه‌ريزي‪ ،‬سياس��تگذاري و از همه مهم‌تر داوران‬ ‫جش��نواره قلم‌زرين از ويژگي‌هاي مثبتي برخوردار‬ ‫بوده‪ ،‬خود جش��نواره هم در اين س��ال‌ها توانسته اثر‬ ‫خوب و مناسبي بر فضاي ادبي بگذارد و معرفي آثار‬ ‫و نويسندگان به‌نحو شايسته‌اي انجام شده تا امروز كه‬ ‫توانسته به‌عنوان يك جشنواره سراسري غير‌دولتي در‬ ‫حوزه ادبيات حرفه‌اي كشور نقش مثبتي ايفا كند و بنده‬ ‫به‌عنوان يك نويسنده نمره خوبي به جشنواره مي‌دهم‪.‬‬ ‫گفتيد ك��ه از داوران خوبي در اين جش��نواره‬ ‫استفاده شده اس��ت‪ .‬داوران از چه طيف‌هايي‬ ‫انتخاب شده‌اند و آيا تكثر نگاه و عقيده در ميان‬ ‫داوران وجود دارد؟‬ ‫طبيعي است كه متوليان هر جشنواره‌اي‪ ،‬داوراني‬ ‫طو‌رب��ط فكري به‬ ‫را انتخ��اب مي‌كنند ك��ه از نظر خ ‌‬ ‫خودشان نزديكتر باش��ند‪ ،‬اما اين بدان معنا نيست كه‬ ‫ديدگاه خود را به داوران ديكته كنند و صد‌در‌صد در‬ ‫يك چارچوب مش��خص و با يونيفورم از پيش‌تعيين‬ ‫شده‪ ،‬ديدگاه‌هاي متوليان به داوران القا شود‪ .‬انجمن‬ ‫قلم هم در اين مدت داوراني را انتخاب كرده كه سبك‬ ‫و سياق فكري‪ ،‬منش و حتي رفتار فرهنگي و عملكرد‬ ‫ادبي آنها ب��ا ديدگاه‌ها و سياس��ت‌هاي انجمن همراه‬ ‫باش��د؛ اما الزاما اينط��ور نبوده ك��ه داوران بايد عضو‬ ‫انجمن يا س��ابقه عضويت در هيات مديره را داش��ته‬ ‫باش��ند و به‌عبارت صريح‌تر گوش به فرمان باش��ند؛‬ ‫اصال اينطور نبوده است‪ .‬چه‌بسا اكثر داوران كه اعضاي‬ ‫انجمن هم بوده‌اند‪ ،‬در بسياري موارد آزادانه و با‌نگاه باز‬ ‫انتخاب‌هايي داشته‌اند كه در برنامه‌ها يا اهداف آن دوره‬ ‫از انجمن نمي‌گنجيده و اين نش��ان مي‌دهد كه آزادي‬ ‫عمل براي داوران وجود داشته است‪.‬‬ ‫جش��نواره‌هاي متع��ددي در ح��وزه ادبيات‬ ‫برگزار مي‌شود‪ ،‬از جش��نواره‌هاي دولتي كه‬ ‫وزارت ارشاد متولي آن است تا جشنواره‌هاي‬ ‫خصوصي‪ ،‬ح��اال پرس��ش ما اين اس��ت كه‬ ‫جش��نواره «قلم زرين» در ميان جشنواره‌هاي‬ ‫ادبي كشور چه جايگاهي پيدا‌كرده است؟‬ ‫به‌عنوان كسي كه س��ال‌ها عضو انجمن قلم بوده‬ ‫و اين دوره هم افتخار دبيري جش��نواره را دارم‪ ،‬چند‬
‫پرفروش‌هاي و گران‌فروش‌هاي نمايشگاه كتاب‬ ‫جايگاهي براي بزرگان‬ ‫اثر‪:‬هربرت ماركوزه‪« ،‬يونگ‪ ،‬خدايان و انسان مدرن اثر‬ ‫آنتونيومورنو»‪‌،‬ترجمه«نمايشنامه‌هايغربواقعيوطفل‬ ‫مدفون» اثر‪ :‬سام شپارد‪‌،‬ترجمه «آوازه‌خوان طاس و‌ترس»‬ ‫اثر‪ :‬اوژن يونسكو و رمان «به‌خاطر يك فيلم بلند لعنتي» از‬ ‫ديگر كتاب‌هاي داريوش مهرجويي هستند‪.‬‬ ‫زندگي و شعر اخوان‌ثالث را آينگي مي‌كند و تصويري‬ ‫همه‌جانبه از شخصيت او را به خوانندگان ارائه مي‌دهد؛ از‬ ‫خصوصي‌ترين لحظه‌هاي زندگي او تا سلوك اجتماعي‬ ‫و سياسي‌اش‪ .‬در اين كتاب ما با ابعاد شگفت‌آور خالقيت‬ ‫اخوان آشنا مي‌شويم؛ از نقد ساختاري و صورت‌گرايانه‬ ‫كار او تا نقد اجتماعي و روانشناسي خالقيت هنري‌اش‪».‬‬ ‫ديگركتابتاز‌همنتشرشد‌هشفيعيكدكنيكهدرنمايشگاه‬ ‫كتاب عرضه ش��د‪« ،‬با چراغ و آينه؛ در جس��ت‌وجوي‬ ‫ريشه‌هاي تحول شعر معاصر ايران» بود كه در‪ 768‬صفحه‬ ‫با قيمت‪27‬هزار تومان به چاپ رسيده است‪ .‬نويسنده در‬ ‫اين كتاب به بررسي تاثير‌ترجمه آثار ادبيات جهان بر شعر‬ ‫معاصر فارسي مي‌پردازد‪ .‬او پس از پرداختن به مجموعه‬ ‫عوامل موثر اجتماعي ـ سياس��ي در انقالب مشروطه و‬ ‫پيش از آن بر شعر فارسي‪ ،‬به تبيين زمينه‌ها و چگونگي‬ ‫تاثير‌ترجمه بر شعر معاصر ايران مي‌پردازد و معتقد است‬ ‫كه «تحوالت ش��عر مدرن فارس��ي در قرن اخير‪ ،‬تابعي‬ ‫اس��ت از متغير‌ترجمه ادبيات و شعر اروپايي در قلمرو‬ ‫زبان پارسي‪».‬‬ ‫ترجمه يك كارگردان‬ ‫داريوش مهرجويي‪ ،‬فيلمساز پيشكسوت كه فيلم‬ ‫«نارنجي‌پ��وش» او همزمان با نمايش��گاه كتاب بر پرده‬ ‫سينماها بود‪ ،‬چند كتاب در نمايشگاه داشت كه ازسوي‬ ‫ناشرانشان پرفروش اعالم شدند‪ .‬در نشر هرمس «جهان‬ ‫هولوگرافيك» نوشته مايكل تالبوت با‌ترجمه مهرجويي‬ ‫مشتري‌هاي زيادي داش��ت و رمان «در خرابات مغان»‬ ‫و چاپ شش��م «به‌خاطر يك فيلم بلند لعنتي» نوش��ته‬ ‫مهرجويي هم در غرفه نش��ر قط��ره پرمخاطب بودند‪‌.‬‬ ‫ترجمه «بعد زيبايي ش��ناختي و زيباشناختي واقعيت»‬ ‫دوباره شفيعي كدكني‬ ‫كتاب‌هاي جديد «با چراغ آينه (در جست‌وجوي‬ ‫ريش��ه‌هاي تحول ش��عر معاصر اي��ران)» و «حاالت و‬ ‫مقامات م‪.‬اميد» هر دو از محمدرضا شفيعي‌كدكني‪ ،‬در‬ ‫كنار «سيصد وش��صت‌و پنج روز در صحبت قرآن» اثر‬ ‫حسين محي‌الدين الهي قمش��ه‌اي در نمايشگاه امسال‬ ‫جزو پرفروش‌هاي نشر سخن بودند‪« .‬حاالت و مقامات‬ ‫م‪ .‬اميد (مهدي اخوان ثال��ث)» در ‪ 264‬صفحه با قيمت‬ ‫‪ 7500‬و ش��مارش آنها ‪ 2200‬نسخه منتش��ر شده و در‬ ‫معرفينامه آن آمده است‪« :‬اين كتاب چشم‌انداز گوناگون‬ ‫هميشه پرفروش‌ها‬ ‫آثاري چون رمان «روي ماه خداون��د را ببوس» از‬ ‫مصطفي مستور و رمان «چراغ‌ها را من خاموش مي‌كنم»‬ ‫از زويا پيرزاد در نش��ر مركز‪ ،‬مجموعه آثار سيدمهدي‬ ‫ش��جاعي در نشر نيس��تان‪ ،‬آثار رس��ول يونان از جمله‬ ‫ميني‌مال‌هايش در نشر مشكي و مجموعه شعر جديدش‬ ‫در نشر امرود‪ ،‬ديوان كامل ش��اعران بنام معاصر در نشر‬ ‫نگاه‪« ،‬مجموعه اشعار قيصر امين‌پور» در نشر مرواريد در‬ ‫كنار مجموعه شعرهاي اكبر اكسير يعني «ماالريا»‪« ،‬پسته‬ ‫اللسكوتدندان‌شكناست»‪«،‬بفرماييدبنشينيدصندلي‬ ‫عزيز» و «ملخ‌هاي حاصل‌خيز»‪« ،‬دا» از سيدزهرا حسيني‬ ‫و سيداعظم حسيني در نشر سوره مهر و آثاري در غرفه‬ ‫انتشارات بنياد حفظ و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس وغرفه‬ ‫مركز اسناد انقالب اسالمي‪ ،‬جزو پرفروش‌هايي بودند كه‬ ‫معموال در نمايشگاه‌ها و فروشگاه‌هاي كتاب با استقبال‬ ‫مخاطبان مواجه مي‌شوند‪g.‬‬ ‫ويژگي براي «قلم زرين» برمي‌شمارم؛ يكي غير‌دولتي‬ ‫بودن جشنواره اس��ت‪ .‬غير‌دولتي بودن آنجايي امتياز‬ ‫محسوب مي‌شود كه با سياست‌هاي سياست‌زده همراه‬ ‫نيس��ت‪ .‬نمي‌خواهم بگويم كه هم دوره‌ها يا متوليان‬ ‫وزارت ارش��اد و جش��نواره‌هاي دولتي سياست‌زده‬ ‫هس��تند‪ ،‬اما گاهي وزارت ارش��اد و متوليان فرهنگي‬ ‫كشور دچار سياست‌زدگي شده‌اند و منفعت مردم و‬ ‫جامعه ادبي را فراموش كرده‌اند‪ ،‬اما چون انجمن قلم‬ ‫وابستگي ارگانيك و س��ازماني به هيچ جايي ندارد و‬ ‫يك صنف محسوب مي‌شود‪ ،‬از سياست زدگي به دور‬ ‫بوده‪ ،‬اگرچه ممكن است در مواردي اشتباه كرده باشد‬ ‫ولي ويژگي اصلي‌اش مس��تقل تصميم‌گرفتن بوده و‬ ‫هست كه از غيردولتي بودن نشأت گرفته است‪.‬‬ ‫ويژگي دوم اينكه جشنواره قلم زرين صد‌در صد‬ ‫صنفي و تخصصي است‪ .‬متاسفانه امروز شاهد هستيم‬ ‫كه برخي دستگاه‌ها در كشور‪ ،‬جشنواره و سمينارهاي‬ ‫متعددي را برگزار‌مي‌كنند‪ ،‬اما چون نظام و س��ازمان‬ ‫برگزاري آنها كارمندي و تكليفي اس��ت‪ ،‬مجبورند با‬ ‫سليقه‌ها و گرايش‌هاي خود كه غيرتخصصي است اين‬ ‫كار را انجام دهند ولي در انجمن قلم اين‌طور نيست‪.‬‬ ‫تمام عوامل جشنواره ما از سياستگذار تا دبير‪ ،‬داور و‬ ‫همه عوامل برگزاري‪ ،‬يا نويسنده‌اند يا شاعر و باالخره‬ ‫در يكي از شاخه‌هاي هنر كار كرده‌اند‪ .‬به همين دليل‬ ‫چون صنفي هستند‪ ،‬با همه اشتباهات انساني كه ممكن‬ ‫است به وجود بيايد‪ ،‬كار را از سر ذوق و عالقه انجام‬ ‫مي‌دهند و نگاه حرفه‌اي و تخصصي دارند‪.‬‬ ‫ويژگي س��وم‪ ،‬رويك��رد انجمن قلم اس��ت كه‬ ‫مي‌كوشد تا جبهه فرهنگي انقالب اسالمي را تقويت‬ ‫كند و براي اين هدف برنام��ه دارد‪ .‬به‌همين دليل مثل‬ ‫خيلي از جشنواره‌ها خنثي نيست يا نظير بعضي ديگر‬ ‫از جشنواره‌ها در تقابل و تعارض با اهداف فرهنگي‬ ‫نظام جمهوري اس�لامي قدم برنمي‌دارد و نگاهي را‬ ‫دنبال مي‌كند كه در راس��تاي كمك به جبهه فرهنگي‬ ‫انقالب اسالمي باشد‪.‬‬ ‫ويژگي چهارم ك��ه به اعتقاد بن��ده از بقيه موارد‬ ‫جالب‌تر اس��ت‪ ،‬عوامل انگيزشي جشنواره قلم زرين‬ ‫تخصصي بودن و حرفه‌اي بودن جش��نواره است‪ ،‬نه‬ ‫عدد بزرگ در جوايز و ايجاد انگي��زه كه فالن جايزه‬ ‫داده مي‌شود‪ .‬در بسياري از جشنواره‌ها شاهد هستيم‬ ‫كه فالن تعداد سكه و به‌همان تعداد خودرو را به‌عنوان‬ ‫جوايز درشت مطرح مي‌كنند تا مهم جلوه داده شوند‪،‬‬ ‫اما جشنواره «قلم زرين» به نگاه تخصصي و حرفه‌اي‬ ‫متكي است‪ ،‬نه جايزه بزرگ‪.‬‬ ‫آيا كارشناس��ان حوزه ادبيات هم نظر شما را‬ ‫دارن��د و از اين زاويه به جش��نواره قلم زرين‬ ‫نگاه مي‌كنند؟‬ ‫مي‌توانيد اس��تعالم كنيد و نظرات كارشناسان‪،‬‬ ‫نويس��ندگان و صاح��ب نظ��ران را در م��ورد جايزه‬ ‫قلم‌زرين بپرسيد؛ حتي از افرادي كه نويسنده هستند‬ ‫و در اين جشنواره برنده نشده‌اند و شركت ندارند هم‬ ‫نظر بگيريد‪ ،‬خوب است بپرسيد كه آيا اين ويژگي‌ها را‬ ‫دارد يا نه و بود و نبودش تاثيري در ادبيات دارد يا خير‪.‬‬ ‫الب��ه‌الي حرف‌هاي‌ت��ان به‌غي��ر دولتي بودن‬ ‫جشنواره قلم زرين اشاره كرديد‪ ،‬دولتي بودن‬ ‫به اين معنا است كه شما از وزارت ارشاد براي‬ ‫جوايز و برگ��زاري هم هي��چ كمكي دريافت‬ ‫نكرديد؟‬ ‫يكي از سازمان‌هاي حامي‌ما وزارت ارشاد است‬ ‫كه در دوره‌هاي مختلف محبت كرده و با كمك‌هاي‬ ‫مالي خ��ودش از ما حمايت كرده اس��ت‪ ،‬اما حمايت‬ ‫دستگاه‌هاي دولتي از يك نهادي صنفي غيردولتي يا‬ ‫يك جش��نواره غيردولتي به اين معنا نيست كه الزاما‬ ‫سياس��ت‌هاي آنها را بايد دنبال كنيم و هرگز اين‌طور‬ ‫نبوده كه مديران آن دس��تگاه‌ها سياست‌هاي خود را‬ ‫به ما ديكته كرده باش��ند يا ما تعهدي نس��بت به آنها‬ ‫داشته باشيم‪.‬نشانه حرف‌هاي بنده اينكه در چند سال‬ ‫گذشته چه حوزه هنري و چه وزارت ارشاد به عنوان‬ ‫دس��تگاه‌هاي عمومي دولتي از ما پشتيباني و حمايت‬ ‫كرده‌اند‪ ،‬اما يك خط از برنامه‌ها و سياست‌هاي خود‬ ‫را از ما نخواسته‌اند كه دنبال كنيم‪ .‬در واقع در راستاي‬ ‫تعهد سازمان‌ها و نهادهاي دولتي به بخش خصوصي‬ ‫و صنفي كمك‌هايي انجام گرفته والغير‪g .‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫عامه‌پسندها‬ ‫نشر آموت يكي از ناشران تازه‌پاست كه در دو‪ ،‬سه‬ ‫سال گذشته هرچند زير بار ژست‌هاي روشنفكري درباره‬ ‫كتاب‌هايش قرار داشتهكه آنها را عامه‌پسند – در قالب يك‬ ‫ناسزاي ادبي – توصيف مي‌كنند‪ ،‬اما توانسته به اينگونه‬ ‫كتاب‌ها شخصيت تازه‌اي ببخشد‪ .‬اين ناشر در نمايشگاه‬ ‫امس��ال چند كتاب داش��ت كه پس از يك هفته از آغاز‬ ‫نمايشگاه يك چاپشان تمام شد‪ .‬چاپ اول رمان «نامحرم»‬ ‫نوشته ياسر نوروزي‪ ،‬چاپ دوم رمان «شوهر عزيز من»‬ ‫نوشته فريبا كلهر و چاپ چهارم رمان «ايراندخت» نوشته‬ ‫بهنام ناصح كتاب‌هاي پرفروش اين ناشر پرمشتري بودند‬ ‫كه در روزهاي آخر نمايشگاه تمام شده بودند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪126‬‬ ‫قيدار‬ ‫تازه‌ترين رمان رضا اميرخاني كه با كسب مجوزي‬ ‫‪ 48‬ساعته در دقيقه ‪ 90‬به نمايشگاه بيست‌وپنجم رسيد‬ ‫همان‌گونه كه انتظار مي‌رفت يكي از كتاب‌هاي پرفروش‬ ‫لقب گرفت‪ .‬البته در شرايطي كه پرفروش‌هاي به‌نسبت‬ ‫فروش كتاب‌هاي امسال جلوتر بودند و هيچ‌كدام پديده‬ ‫نشدند‪.‬به‌هرحالتازه‌ترينكتابايننويسنده‪ 39‬سالهنسل‬ ‫انقالبكه پيش‌ترآثاريچونارميا‪،‬من او‪،‬ازبه‪،‬نشتنشا‪،‬‬ ‫داستانسيستان‪،‬بيوتن‪،‬نفحاتنفتوجانستانكابلستاناز‬ ‫او در حوزه داستان‪ ،‬سفرنامه و انديشه از فروش‌هاي بااليي‬ ‫برخوردار بوده‌اند‪ ،‬در كنار «نماد گمشده» نوشته دن براون‬ ‫از پرفروش‌هاي نشر افق در نمايشگاه بود‪« .‬قيدار» در‪294‬‬ ‫صفحهو‪ 9‬بخش‪،‬باشمارگان‪ 3000‬نسخهوقيمت‪9000‬‬ ‫تومان منتشر شده و در مقدمه آن آمده است‪« :‬سرسلسله‬ ‫نسل س��وم‪ ،‬قيدار نبي فرزند اس��ماعيل نبي‪ ،‬فرزندزاده‬ ‫ابواالنبيا‌‪ ،‬ابراهيم نبي است كه خود صفتش مدارا با مردمان‬ ‫بود و پدر پدران سلسله خاتم‌االنبياست و اين نقشي است‬ ‫از قيدار‪ .‬بنده كم‌ترين رضا اميرخاني»‪.‬‬ ‫‪69‬‬
‫ورزش‌‬ ‫هت‌تريك طاليي‬ ‫توفان زرد ادامه دارد‬ ‫چگونه سپاهان در قهرماني هت‌تريك كرد؟‬ ‫‪1‬‬ ‫ميالد حجت‌االسالمي‬ ‫س��پاهان با قهرماني در ليگ برتر يازدهم عالوه بر‬ ‫كس��ب ركورد چهار قهرماني در اين دوره از رقابت‌ها‪،‬‬ ‫توانس��ت هت‌تريك رس��يدن به جام قهرماني را كامل‬ ‫كند و از اين نظر هم ركوردي ديگر را به نام اين باشگاه‬ ‫ثبت كند‪ .‬سپاهان در شرايطي كورس بزرگ اين فصل را‬ ‫به سود خود خاتمه داد كه در ابتداي فصل با دگرگوني‬ ‫ش��رايط مالي و مديريتي به‌نظر مي‌آمد اين تيم‌قدرت‬ ‫و بخت گذشته را براي موفقيت ندارد‪ ،‬اما از ميانه‌هاي‬ ‫راه انتخاب‌ه��ا و تصميمات صحيح در ام��ر واگذاري‬ ‫مسئوليت‌هاي مديريتي و فني تيم سبب شد تا زردپوشان‬ ‫اصفهاني بار ديگر بر صدر جدول ليگ يازدهم تكيه بزنند‬ ‫و توفان زرد همچنان پابرجا بماند‪.‬‬ ‫ورزش‬ ‫همه چيز درباره سپاهان‬ ‫اين تيم در س��ال ‪ ۱۳۳۲‬توس��ط محمود حريري‪،‬‬ ‫بازيكن اصفهاني تيم ملي فوتبال ايران و شاهين تهران‬ ‫تاسيس ش��د‪ .‬ابتدا نام باش��گاه ش��اهين انتخاب شد‪،‬‬ ‫چون شعبه‌اي از باشگاه فوتبال ش��اهين تهران بود و با‬ ‫الگوبرداري از اين باشگاه بنيانگذاري شده بود‪ .‬در سال‬ ‫‪ ۱۳۴۶‬باشگاه شاهين تهران منحل شد و شاهين اصفهان‬ ‫براي جلوگي��ري از انحالل مجبور به تغيير نام ش��د و‬ ‫نام س��پاهان را كه از نام‌هاي قديمي‌شهر اصفهان بود‪،‬‬ ‫برگزيد‪ .‬از اوايل سال ‪ ۱۳۷۲‬اين باشگاه تحت حمايت‬ ‫و مديريت كارخانه سيمان سپاهان قرار گرفت و با نام‬ ‫باشگاه فرهنگي ‪ -‬ورزشي سيمان سپاهان به فعاليت خود‬ ‫ادامه داد‪ .‬در اين سال‌ها كارخانه سيمان سپاهان حمايت‬ ‫مالي از تيم را به‌عهده گرفت و تا سال ‪ ۱۳۷۹‬اين حمايت‬ ‫ادامه يافت‪ .‬تغيير شرايط اقتصادي كشور و عرضه سهام‬ ‫كارخانه سيمان سپاهان ديزيچه در بورس سهام و عدم‬ ‫تمايل س��هامداران جديد اين كارخانه به باشگاهداري‬ ‫سبب شد تا در سال ‪ ۱۳۷۹‬امتياز باشگاه به فوالد مباركه‬ ‫واگذار شود و نام باشگاه به فوالد مباركه سپاهان تغيير‬ ‫كرد‪ .‬اما اوج‌گي��ري موفقيت‌هاي س��پاهان در دهه ‪80‬‬ ‫بود كه اين تيم تحت مديريت محمدرضا ساكت روند‬ ‫تبديل شدن به باشگاهي بزرگ‪ ،‬حرفه‌اي و موفق را آغاز‬ ‫كرد‪ .‬تيم سپاهان در دومين دوره ليگ حرفه‌اي در فصل‬ ‫‪ 81-82‬با مربيگري فرهاد كاظمي‌در پنجاهمين سال‬ ‫تاسيس خود و به‌عنوان اولين تيم شهرستاني قهرمان ليگ‬ ‫برتر شد‪ .‬اين تيم در نهمين دوره ليگ حرفه‌اي در فصل‬ ‫‪ 88-89‬هم با هدايت امير قلعه‌نويي با اقتدار و زودهنگام‬ ‫به عنوان قهرماني دست يافت‪ .‬يك سال بعد و در دهمين‬ ‫دوره ليگ برتر باز هم تيم سپاهان بود كه توانست قهرماني‬ ‫زودهنگامي‌را به‌دس��ت آورد و اولين تيمي باش��د كه‬ ‫توانس��ته دو بار متوالي قهرمان ليگ برتر ايران شود‪ .‬در‬ ‫پايان اين فصل عالوه بر جام قهرماني دهمين دوره ليگ‬ ‫برتر‪ ،‬جام قهرماني دائمي‌مس��ابقات ليگ برتر به دليل‬ ‫ثبت ركورد سه قهرماني در اين مسابقات به سپاهان اهدا‬ ‫شد‪ .‬اين تيم در سال‌هاي ‪ ۱۳۸۵ ،۱۳۸۳‬و ‪ ۱۳۸۶‬با غلبه‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪70‬‬ ‫بر تيم‌هاي استقالل‪ ،‬پرس��پوليس و صبا‌باتري در فينال‬ ‫توانس��ت قهرمان جام‌حذفي شود كه بدين‌ترتيب طي‬ ‫دهه اخير با ‪ ۶‬قهرماني پرافتخارترين تيم دهه ‪ ۸۰‬فوتبال‬ ‫ايران و تاريخ ليگ برتر به حساب مي‌آيد‪ .‬سپاهان اولين‬ ‫تيم ايراني است كه به فينال ليگ قهرمانان آسيا رسيد و‬ ‫تنها تيمي‌است كه به جام باش��گاه‌هاي جهان در سال‬ ‫‪ ۲۰۰۷‬ميالدي راه يافت‪ .‬در ضمن باشگاه سپاهان عالوه‬ ‫بر فوتبال در نزديك به ‪ 30‬رشته ديگر حضور فعال دارد‬ ‫و باش��گاه‌هاي فوالد ماهان و فوالد نوي��ن هم به‌عنوان‬ ‫هم‌خانواده‌هاي اين باشگاه در رشته‌هاي مختلف از جمله‬ ‫ي اين‬ ‫فوتسال و بسكتبال موفق نش��ان داده‌اند‪ .‬اما تمام ‌‬ ‫افتخارات و موفقيت‌ها مربوط به دوراني بود كه باشگاه‬ ‫سپاهان با پشتوانه بودجه كارخانه فوالد مباركه سپاهان‬ ‫از نظر وسع مالي يك سر و گردن از تمامي‌تيم‌هاي ليگ‬ ‫برتر فوتبال ايران برتر بود و با اين درآمد سرش��ار كمتر‬ ‫باشگاهي توان رويارويي با سپاهان را داشت‪ ،‬اما چهارمين‬ ‫قهرماني اين تيم در ليگ يازدهم با شرايطي بسيار متفاوت‬ ‫به دست آمد‪ .‬در فصلي كه مصوبه مجلس باشگاه‌هاي‬ ‫فوتبال از جمله سپاهان را از پشتوانه كمك‌هاي دولتي‬ ‫مانند فصل‌هاي قبل محروم گذاشته بود و به نظر مي‌آمد‬ ‫اين باشگاه به مرحله افت رسيده‪ ،‬اما اتفاقاتي رخ داد كه‬ ‫در نهايت سپاهان اين بار در شرايطي برابر با ساير تيم‌ها و‬ ‫با فراز و نشيب فراوان در نهايت ديهيم قهرماني را بر‌سر‬ ‫گذاشت‪.‬‬ ‫باشگاه گرفتار‬ ‫مشكالت باشگاه سپاهان بالفاصله بعد از قهرماني‬ ‫در ليگ دهم آغاز ش��د‪ .‬امير قلعه‌نويي مانند رفتار اين‬ ‫روزهايش در‌تراكتورسازي به‌محض پايان كار فهرست‬ ‫بلند‌باالي خواس��ته‌هايش را به مديرعامل باش��گاه داد‬ ‫و برآورده شدن خواسته‌هايش را ش��رط ماندن در تيم‬ ‫اصفهاني عنوان كرد‪ .‬با اين اعالم عرصه بر ساكت تنگ‬ ‫شد‪ ،‬به‌خصوص آنكه اين اتفاقات همزمان با مصوبات‬ ‫جديد مجلس بود كه قانون اختص��اص يك درصد از‬ ‫محل منابع درآم��د بخش‌هاي دولتي ب��ه ورزش را نه‬ ‫تنها كنار گذاش��ته‪ ،‬بلكه هزينه وزارتخانه‌ها و نهادها و‬ ‫موسس��ات دولتي را در ورزش حرفه‌اي مغاير با قانون‬ ‫دانستند‪ .‬همين موضوع به همراه شايعه بحران مالي در‬ ‫سپاهان خيلي زود سبب شد تا بازيكنان اصلي زردپوشان‬ ‫از جمل ‌ه هادي‌عقيلي‪ ،‬مهدي رحمتي‪ ،‬خسرو حيدري‬ ‫و ابراهيم‌توره ساز جدايي سر بدهند و تيم اصفهاني را‬ ‫‌ترك كنند و از س��وي ديگر امير قلعه‌نويي هم با ديدن‬ ‫اوضاع بالفاصله پيشنهاد شيرين‌تر باشگاه‌تراكتورسازي‬ ‫را پذيرفت تا ساكت نتواند قول ويژه‌اش براي نگه داشتن‬ ‫سرمربي تيمش را عملي سازد‪ .‬اما اتفاق اصلي در جاي‬ ‫ديگري رخ داده بود؛ در طول سال‌هاي گذشته حضور‬ ‫پورسينا در راس هيات‌مديره باشگاه سپاهان و هماهنگي‬ ‫نظر و سليقه او با محمدرضا ساكت‪ ،‬مديرعامل باشگاه‬ ‫سبب شده بود تا خواسته‌هاي او بدون هيچ ك ‌مو‌كاستي‬ ‫برآورده شود و دست ساكت هم در تامين منابع مالي با‬ ‫اس��تفاده از روابط و توانايي‌هايش باز بود‪ .‬اما در فصل‬ ‫جديد ديگر خب��ري از اين رابطه دوس��تانه نبود‪ .‬راس‬ ‫هيات‌مديره در اختيار غالمحسين حسيني قرار گرفته‬ ‫بود و او سازش را كامال بر‌خالف ساكت كوك كرده بود‪.‬‬ ‫حسينيازهمانابتداباپافشاريسفتوسختبررعايت‬ ‫قانون سقف قراردادها و همچنين عدم استفاده از بودجه‬ ‫دولتي نشان داد فهرست بلند‌باالي قلعه‌‌نويي را قبول ندارد‬ ‫و اين گونه شد كه رفتن امير و بازيكنان سرشناس تيم را‪،‬‬ ‫ساكت از چش��م اين رئيس هيات‌مديره جديد مي‌ديد‪.‬‬ ‫از سوي ديگر حس��يني بدون اطالع مدير باشگاه باب‬ ‫مذاكره با علي دايي و ل��وكا بوناچيچ را براي حضور در‬ ‫تيم باز كرد كه اين موضوع هم ساكت را بيشتر رنجاند‪ ،‬اما‬ ‫اصل اختالفات و مشكالت در جاي ديگري بود‪ .‬با اين‬ ‫حال در آن زمان دو طرف‌ترجيح دادند اختالفات را علني‬ ‫نكنندودرنهايتمحمدرضاساكتباپيشكشيدنبحث‬ ‫بيماري‌اش از مديريت باشگاه سپاهان استعفا داد‪ .‬جالب‬ ‫آنكه مدتي بعد او مديريت باشگاه فوالد ماهان را قبول‬ ‫كرد تا مشخص شود ماجراي بيماري بهانه بوده است‪.‬‬ ‫رحيمي‌آمد‪ ،‬رفت‪ ،‬آمد‬ ‫مش��خص بود كه براي هواداران س��پاهان و حتي‬ ‫مجموعه باش��گاه دوران گذار از س��اكت به اين آساني‬
‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫نخواهد بود؛ مردي كه با خاطرات باشگاه گره خورده بود‬ ‫و بي‌ترديد بايد يك گزينه ويژه جايگزين ساكت مي‌شد و‬ ‫آن هم كسي نبود جز عليرضا رحيمي؛ بازيكن سابق تيم‬ ‫فوتبال سپاهان كه سابقه مديركلي‌تربيت‌بدني اصفهان‬ ‫را هم داش��ت‪ .‬رحيمي‌مدت ‪ 17‬س��ال را در فدراسيون‬ ‫هندبال گذرانده بود و اتفاقا در زمان حضور به‌عنوان رئيس‬ ‫فدراسيون هندبال سپاهان قدرت بالمنازع هندبال كشور‬ ‫بود‪ .‬با اين سابقه حضور رحيمي‌آتش انتقادها را كند كرد‪،‬‬ ‫اماازسويديگرشرايطباشگاهبسيارنابسامانبودوعالوه‬ ‫برمشكالتمالي‪،‬اتفاقاتديگريهمرخدادكهرحيمي‌را‬ ‫دچارمشكلكرد‪.‬درحاليكهليگبرترخاتمهيافتهبود‪،‬تيم‬ ‫سپاهان با لوكا بوناچيچ‪ ،‬سرمربي جديدش كار خود را در‬ ‫مرحلهحذفيليگقهرمانانآسياادامهمي‌دادوبازيكنانتيم‬ ‫هم تغيير كرده بودند؛ رحمان احمدي‪ ،‬بازيكن فصل قبل‬ ‫پرسپوليسيكيازآنهابود‪.‬بعدازديداررفتسپاهانمقابل‬ ‫السد قطر مشخص شد كه اين بازيكن به دليل محروميت‬ ‫قبليدرزمانحضورشدرتيمپرسپوليسنمي‌توانستهدر‬ ‫ليگ قهرمانان بازي كند و همين اتفاق سبب شد سپاهان‬ ‫كه در هر دو بازي رفت و برگشت السد را شكست داده‬ ‫بود‪ ،‬حذف شود و جالب آنكه در پايان هم همين تيم‌السد‬ ‫قهرمان شد‪ .‬اين اتفاقات به همراه بدهي كه نزديك به ‪20‬‬ ‫ميليارد برآورد شده بود‪ ،‬كاسه صبر رحيمي‌را لبريز كرد و‬ ‫او خيلي زود تصميم به استعفا گرفت‪ .‬با اين حال قول‌هاي‬ ‫هيات‌مديره باشگاه و مسئوالن كارخانه در نهايت رحيمي‬ ‫‌را ماندني كرد‪.‬‬ ‫رونمايي از اختالف‬ ‫بروز اين حاشيه‌ها فاز تازه‌اي را رقم زد و رودررويي‬ ‫پورسينا و ساكت‪ ،‬رئيس هيات‌مديره و مديرعامل سابق با‬ ‫ي كه بر صندلي آنها تكيه زده بودند ابتدا‬ ‫حسيني و رحيم ‌‬ ‫با چند مصاحبه جنجالي بين دو طرف كليد خورد‪ ،‬اما‬ ‫اوج اين اختالف‌ها در برنامه ‪ 90‬رقم خورد‪ .‬در اين برنامه‬ ‫پورسينا و حسيني اتهامات مختلفي را به هم وارد كردند؛‬ ‫حسيني مشكالت مالي و موضوع حذف سپاهان از ليگ‬ ‫قهرمانان را به گردن رئيس هيات‌مديره قبلي و ساكت‬ ‫انداخت‪ ،‬اما پورسينا هم حسيني را فردي ناآشنا به فوتبال‬ ‫معرفي ك��رد و انتخاب او به‌عن��وان رئيس هيات‌مديره‬ ‫را شرط كارخانه فوالد‌مباركه براي حمايت از سپاهان‬ ‫عنوان كرد‪ .‬دامنه افشاگري‌ها به مسائل خانوادگي هم باز‬ ‫شد و حسيني از اينكه پسر پورسينا حذف سپاهان از آسيا‬ ‫را به دوستانش تبريك گفته و برادر ساكت هم از جشن‬ ‫قهرماني سپاهان در ليگ دهم منتفع شده‪ ،‬صحبت كرد كه‬ ‫اين موضوع با واكنش اين دو نفر روبه‌رو شد‪ .‬به هر حال‬ ‫كلنجار شبانه مديران سابق و فعلي سپاهان در آن برهه‬ ‫حكايت از وخيم‌تر شدن اوضاع تيم اصفهاني داشت‪.‬‬ ‫چرخش بزرگ‬ ‫باپايانماجراهايمديريتيچالشديگريدرسپاهان‬ ‫رقمخورد‪.‬بدنهاصليتيمسپاهانازجملهبازيكنانيچون‬ ‫رحمان احمدي‪ ،‬محسن بنگر و تا اندازه‌اي جالل حسيني‬ ‫با لوكا بوناچيچ‪ ،‬سرمربي تيم به مشكل خورده بودند و از‬ ‫آنها مهمتر محرم نويدكيا‪ ،‬كاپيتان محبوب اصفهاني‌ها‬ ‫هم از جمله ناراضي‌ها بود‪ .‬لوكا در ‪ 9‬هفته با ‪ 4‬پيروزي‪،‬‬ ‫دو تساوي و سه شكست با تيمش ‪ 14‬امتياز كسب كرده‬ ‫بود‪ ،‬اما مشخص بود كه در ادامه راه رحيمي‌ميان بازيكنان‬ ‫و س��رمربي تيمش بايد يك گزينه را انتخاب كند‪ .‬او كه‬ ‫در جريان ماجراي قهر و آش��تي با باشگاه سپاهان براي‬ ‫خود اختيار تام گرفته بود به‌سرعت قيد حضور لوكاي‬ ‫بداخالق را زد و از زالتكو كرانچار دعوت به همكاري‬ ‫كرد؛ مربي‌اي كه باوجود سابقه كاري مثبت در حضور‬ ‫قبلي‌اش در فوتبال ايران با پرس��پوليس تجربه خوبي را‬ ‫نگذرانده بود‪ ،‬با اين حال دعوت اصفهاني‌ها را پذيرفت‬ ‫و از اين مقطع چرخش بزرگ در معادالت اين تيم و ليگ‬ ‫برتر آغاز شد‪ .‬سپاهان در پايان نيم فصل اول گزينه جدي‬ ‫قهرماني نبود و همه نگاه‌ها ابتدا به استقالل كهكشاني و‬ ‫سپس به‌تراكتورسازي بود‪ .‬اما در نيم‌فصل دوم سپاهان‬ ‫‪71‬‬
‫فرار سريع خود را آغاز كرد و با عبور از استقالل در صدر‬ ‫جدول قرار گرفت‪ .‬ابتدا تصور مي‌شد كه افت استقالل‬ ‫زود تمام مي‌شود يا‌تراكتورسازي به تيم اصفهاني خواهد‬ ‫رسيد اما شاگردان كرانچار بدون حاشيه و با قدرت تا روز‬ ‫پاياني پيش رفتند و در نهايت تساوي با مس سرچشمه‬ ‫در روز بيست و دوم ارديبهشت و هفته پاياني رقابت‌هاي‬ ‫ليگ برتر سند قهرماني ليگ يازدهم را هم براي چهارمين‬ ‫بار و س��ومين فصل پياپي به نام طاليي‌پوشان اصفهاني‬ ‫زد‪ .‬سپاهان در شرايطي اين عنوان را به‌دست آورد كه در‬ ‫پايان ليگ برتر‪ 19‬پيروزي‪ 10،‬تساوي و‪ 5‬شكست را در‬ ‫كارنامه داشت‪ .‬بي‌ترديد حضور زالتكو كرانچار و تحولي‬ ‫كه با حضور او در رابطه ميان بازيكنان و كادر فني سپاهان‬ ‫رخ داد تاثير بس��زايي در موفقيت اين تيم داشت و حتي‬ ‫اتفاقاتي چون قهر عماد‌رضا هم نتوانست انسجام تيمي‌‬ ‫اصفهاني‌هاراتارسيدنبهقهرمانيمختلسازد‪.‬سپاهاندر‬ ‫ليگ قهرمانان آسيا هم با كرانچار يكي از نمايندگان موفق‬ ‫ايرانبودوآنهاباپشتسرگذاشتننمايندگانقطر‪،‬امارات‬ ‫و عربستان توانس��تند جواز حضور در مرحله دوم ليگ‬ ‫قهرمانانآسيارابه‌دستبياورندوروندموفقيت‌هايشانرا‬ ‫ادامه‌دار كنند‪ .‬اصفهاني‌ها با نگه داشتن كرانچار نقشه‌هاي‬ ‫دور و درازتري براي آينده در سر دارند‪g .‬‬ ‫مورد عجيب كرانچار‬ ‫چگونه مي‌توان در ‪ 500‬روز خوشبخت شد؟‬ ‫‪2‬‬ ‫داستان حضور زالتكو‌كرانچار در فوتبال ايران شايد‬ ‫در نوع خود ماجرايي جذاب و تاثيرگذار باشد‪ .‬سرنوشت‬ ‫جالب مردي كه روزهايي تلخ را در باش��گاه پرسپوليس‬ ‫تجربه كرد و روزگاري بعد به ايران بازگشت تا رويايش‬ ‫را در باشگاه طاليي‌پوشان اصفهاني تجربه كند؛ رويايي‬ ‫كه به قهرماني با سپاهان منتهي شد و البته به‌نظر مي‌رسد‬ ‫مرد كروات هنوز هم براي خود و بازيكنانش آمال زيادي‬ ‫در سر دارد‪.‬‬ ‫‪10‬سالگي به تيم دينامو زاگرب پيوست و تا سال ‪1983‬‬ ‫در اين تيم باقي‌ماند‪ .‬كرانچار در دوران حضور در دينامو‬ ‫زاگرب ‪ 11‬بازي با پيراهن تيم ملي يوگس�لاوي انجام‬ ‫داد و سه گل هم به ثمر رس��اند‪ .‬او در آخرين سال دوران‬ ‫بازي‌اش‪ ،‬در تيم ملي كرواس��ي – كه تازه استقالل يافته‬ ‫بود – دو بار بازي كرد و يك گل زد‪ .‬اولين بازي ملي تاريخ‬ ‫فوتبال كرواسي در ‪ 17‬اكتبر ‪ 1990‬و مقابل آمريكا انجام‬ ‫شد و كرانچار با بستن بازوبند در آن مسابقه تبديل به اولين‬ ‫كاپيتان تاريخ تيم ملي كرواسي شد‪ .‬كرانچار تنها دو سال‬ ‫بعدازكناره‌گيريازميادينوارددنيايمربيگريشد؛جايي‬ ‫كه حركات مداومش در كنار زمين و اشاره‌هاي بي پايانش‬ ‫خطاب به بازيكنان از او چهره‌اي خاص مي‌س��اخت‪ .‬او‬ ‫دو فصل هدايت تيم سگستا را به عهده داشت‪ .‬سپس در‬ ‫سال ‪ 94‬هدايت تيم كرواشا زاگرب را به‌عهده گرفت‪ .‬او‬ ‫در سال‪ 1998‬براي بار دوم مربي كرواشا زاگرب شد و آنها‬ ‫راقهرمانليگوجام‌حذفيساختوتيمشرابابردمقابل‬ ‫سلتيكبهمرحلهگروهيليگقهرمانانرساند؛جاييكهبا‬ ‫وجود قرار‌گرفتن در جايگاه دوم جدول و باالتر از پورتو‬ ‫و آژاكس‪،‬به‌دليل آنكه امتيازشانكمتر از ديگر تيم‌هاي دوم‬ ‫بود‪،‬نتوانستندبهمرحلهبعديراهيابند‪.‬‬ ‫كرانچار س��پس از س��ال ‪ 1999‬تا ‪ 2003‬هدايت‬ ‫المصري مصر‪ ،‬مورا اسلووني و زاگرب‪ ،‬اچ‌‌‌ان‌كي ريكا‬ ‫و دوباره زاگرب كرواسي را به دس��ت گرفت و پس از‬ ‫ناكامي‌كرواس��ي در يورو ‪ 2004‬مربي تيم ملي شد و دو‬ ‫سال در اين سمت باقي‌ماند‪ .‬تيم او در ‪ 15‬ديدار مقدماتي‬ ‫جام‌جهانينتايجخوبيگرفتوموفقبهصعودشد‪،‬امادر‬ ‫مرحله گروهي جام‌جهاني با تساوي مقابل ژاپن و استراليا‬ ‫و شكست مقابل برزيل از دور رقابت‌ها كنار رفت‪ .‬به‌دنبال‬ ‫افزايش انتقادات از عملكرد كرانچار‪ ،‬فدراسيون فوتبال‬ ‫كرواسي تصميم گرفت قرارداد او را تمديد نكند‪.‬‬ ‫كرانچار ك��ه پدر نيكو كراني��كار بازيكن تيم ملي‬ ‫كرواسي هم هست‪ ،‬يك سال پس از جدايي از تيم ملي‪،‬‬ ‫مربي كرواشا سسوسته شد و كمي‌بعد به الشعب امارات‬ ‫رفت؛ جايي كه بر‌س��ر انتخاب بازيكنان با هيات مديره‬ ‫اختالف نظر پيدا كرد و اخراج ش��د‪ .‬كرانچار در س��ال‬ ‫‪ 2009‬مدتي كوتاه را در كرواشا سسوسته گذراند و سپس‬ ‫قراردادي دو ساله با تيم دونايسكا استردا اسلواكي امضا‬ ‫كرد كه در دسته اول فوتبال اين كشور حضور داشت‪ ،‬اما‬ ‫او كمي‌بعد از اين تيم جدا‌شد و راهي ايران شد تا هدايت‬ ‫پرسپوليس را به‌عهده بگيرد‪ .‬در فاصله جدايي از فوتبال‬ ‫ايراناوسرمربيتيممليمونتهنگروبود‪.‬‬ ‫روزي‪ ،‬روزگاري زالتكو‬ ‫زالتكو كرانچار در‪ 15‬نوامبر‪ 1956‬در شهر زاگرب‬ ‫به‌دنيا آمد و مانند بس��ياري ديگر از مردم شهر از كودكي‬ ‫طرفدار دينامو زاگرب شد‪ .‬كرانچار در س��ال ‪ 1966‬در‬ ‫خوشبختي در ششم آبان ‪90‬‬ ‫روز ششم آبان سال ‪ 90‬مسئوالن باشگاه سپاهان كه‬ ‫از دست لوكا بوناچيچ به ستوه آمده و چاره را براي تيمي‬ ‫‌كهب ‌هدليلاختالفبازيكنانواينمربيمضمحلشدهبود‪،‬‬ ‫ورزش‬ ‫‪ 400‬كيلومتر تا خوشبختي‬ ‫براي رس��يدن زالتكو به تاج قهرمان��ي گويا ‪492‬‬ ‫روز زمان الزم بود يعن��ي از ‪ 15‬دي ماه س��ال ‪ 1388‬كه‬ ‫حبيب‌كاشانيوباشگاهپرسپوليسباتوافقدوطرفهزالتكو‬ ‫را به‌خانه‌اش فرستادند تا روزي كه او همراه سپاهاني‌هاي‬ ‫اصفهان جام قهرماني ليگ‌يازدهم را در ‪ 22‬ارديبهش��ت‬ ‫‪ 1391‬باالي سر برد؛ مردي كه از او خواستند براي حفظ‬ ‫احترامش خودش تهران ر‌ا ترك كند ‪ 400‬كيلومتر دورتر‬ ‫در ورزشگاه فوالدشهر اصفهان ثابت كرد كه ارزش‌هاي‬ ‫يو‌كاري او تا‌چه اندازه م��ورد بي‌مهري و بي‌توجهي‬ ‫فن ‌‬ ‫قرار‌گرفته اس��ت‪ .‬كرانچار در تيرماه سال ‪ 88‬و زماني كه‬ ‫عباس انصاري‌فرد‪ ،‬مديريت باشگاه پرسپوليس رابرعهده‬ ‫داش��ت با قرارداد ‪ 450‬هزار دالري هدايت سرخپوشان‬ ‫پايتخت را برعهده گرفت‪ .‬اما حبيب‌كاشاني خيلي زود‬ ‫از مربي خود خسته ش��د وعذر زالتكو را خواست‪ .‬تنها‬ ‫‪ 64‬روز بعد از آغاز همكاري و در حالي كه كرانچار طي‬ ‫هشت هفته همكاري با تيمش دو پيروزي‪ ،‬پنج تساوي و‬ ‫يك شكست كسب كرده بود از پرسپوليس اخراج شد‪ ،‬اما‬ ‫اينتصميمخيليزودتوسطكميتهفنيباشگاهوتوشدودر‬ ‫نهايتشرايطبه‌گونه‌ايپيش‌رفتكهكرانچاربازهمبراي‬ ‫نشستنروينيمكتپرسپوليسدردربيتهرانفراخوانده‬ ‫شد‪ .‬كاشاني كه هميش��ه به مربي ايراني و البته آن هم از‬ ‫نوع خاص و پرجاذبه‌اش عالقه دارد‪ ،‬سعي كرد تا پروژه‬ ‫موفقيت با افشين قطبي را اين بار با علي دايي كليد بزند و‬ ‫اينگونه شد كه با كرانچار به توافق رسيد تا او به خانه‌اش‬ ‫برود و تيمي‌كه در رده سوم جدول قرار داشت بعد از بازي‬ ‫با صباي قم به دست دايي سپرده شد‪ .‬اين تيم نتوانست اين‬ ‫ردهراحفظكندودرنهايتبهلطفقهرمانيجامحذفيبه‬ ‫آسيا رسيد‪ .‬داستان‌هاي‌تراژيك پرسپوليس از انتهاي ليگ‬ ‫دهم آغاز شد و در ليگ يازدهم به سرنوشتي تلخ ختم شد‪،‬‬ ‫اما زالتكو كرانچار از نيمه‌هاي راه ليگ يازدهم در اصفهان‬ ‫از تيم در حال زوال اصفهاني يك قهرمان ساخت‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪72‬‬ ‫را در اخراج او ديده بودند‪ ،‬از هموطن لوكا يعني زالتكو‬ ‫كرانچار دعوت به هم��كاري كردند و اين مربي هدايت‬ ‫سپاهاني‌ها در ليگ برتر را برعهده گرفت‪ .‬سرمربي جديد‬ ‫سپاهان جدا از مسائل تاكتيكي و فني‪ ،‬برخالف بوناچيچ‬ ‫بسان يك دكتر روانشناس استرس‌ها و تنش‌هاي روحي‬ ‫رواني را از بازيكنان گرفت و آنان را مهياي نبرد در تمامي‌‬ ‫عرصه‌هاكرد‪.‬ازهفتهدهمتاپايانليگتيمزالتكوكرانچار‬ ‫با‪ 15‬پيروزي‪،‬هشتتساويوتنهادوشكستعملكردي‬ ‫فوق‌العاده از خود نش��ان‌داد و در نهايت عنوان قهرماني‬ ‫ليگ يازدهم را از آن خود كرد‪ .‬كرانچار از معدود مربيان‬ ‫خارجي است كه در نخس��تين فصل حضورش در يك‬ ‫تيم موفق به كسب‌عنوان قهرماني شده و از اين نظر در نوع‬ ‫خود ركوردي تازه را كسب كرده است‪ .‬سپاهان با كرانچار‬ ‫در ليگ قهرمانان آسيا هم روند خوبي داشت و در مرحله‬ ‫گروهيبا عبور از سد تيم‌هاييچونلخوياوالنصر امارات‬ ‫و االهلي عربستان صعودش را به مرحله دوم اين رقابت‌ها‬ ‫قطعيساختهاست‪.‬كرانچاربعدازقهرمانيسپاهاندرليگ‬ ‫برتر ايران اعالم كرد كه در اين تيم خواهد ماند‪g.‬‬
‫ديگركهكشاني‌ها آسمان را روشن نمي‌كنند‬ ‫چرا استقالل قهرمان نشد؟‬ ‫امير حاج رضايي ‪ /‬كارشناس فوتبال‬ ‫‪3‬‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫ليگ يازدهم فوتبال در كنار نقاط مثبتي كه داشت‬ ‫داراي مشكالتي بود كه خوشبختانه امسال به آنها توجه‬ ‫شد‪ .‬براي مثال تصميم‌گرفته شد كه فصل زودتر از قبل‬ ‫ش��روع ش��ود و ليگ به‌جاي نيمه مرداد از نيمه تيرماه‬ ‫استارت خورد‪ .‬اين كار باعث شد تا تداخل بازي‌هاي‬ ‫ليگ و بازي‌هاي آسيايي كمتر شده و تيم‌ملي و تيم‌هاي‬ ‫باش��گاهي هر دو از اين مس��اله س��ود ببرند‪ .‬يكي از‬ ‫مشكالت ليگ امسال تعطيلي‌هاي طوالني مدت بود‬ ‫كه در ليگ فوتبال به هيچ‌وجه نبايد مدت طوالني بين‬ ‫بازي‌ها فاصله بيفتد‪ .‬مثال تعطيالت دو‌هفته‌اي باعث‬ ‫مي‌شود تا مربيان براي آماده نگه‌داش��تن بازيكنان از‬ ‫لحاظ بدني و رواني با مش��كل مواجه ش��وند‪ .‬امسال‬ ‫همچنين يكي از موارد قابل توجه در ليگ‪ ،‬داوري‌هاي‬ ‫بحث برانگيزي بود كه سرنوشت بازي‌ها را تغيير‌داد‬ ‫و در چند مرحله به‌طور جدي مشكل‌س��از شد‪ .‬براي‬ ‫گ تركي در بازي‌تراكتورسازي و‬ ‫مثال اش��تباهات بزر ‌‬ ‫اس��تقالل يا رفيعي در بازي پرس��پوليس و داماش در‬ ‫تهران كه باعث قهر داور بازي شد‪ ،‬چهره ليگ را زشت‬ ‫كرد‪ .‬البته نمي‌توانيم انتظار داشته باشيم كه همه داوران‬ ‫بدون اشتباه قضاوت كنند و انسان جايزالخطاست ولي‬ ‫نقش داوران در ليگ فوتبال امسال واقعا پررنگ بود‪.‬‬ ‫سقوط پرسپوليس يكي از مهم‌ترين اتفاقات ليگ‬ ‫يازدهم بود‪ .‬اين سقوط در سال‌هاي اخير بي‌سابقه بود‬ ‫و من معتقدم اين تيم به‌دليل احاطه نداشتن كادرفني بر‬ ‫تيم با اين مشكالت مواجه شد‪ .‬ولي قهرماني سپاهان‬ ‫اتفاقي است كه تيم‌ها بايد توجه زيادي روي آن داشته‬ ‫باشند‪ .‬در ليگ امسال تا روزهاي پاياني سه تيم با هم‬ ‫درگير بودند ك��ه هر كدام‌مح��ور فعاليت‌هاي خود را‬ ‫ي «تشكيالت‬ ‫روي يك بعد قرار‌داده بودند‪ .‬سپاهان تيم ‌‬ ‫محور» است‪ .‬در حالي كه‌تراكتور «مربي محور» بوده و‬ ‫استقالل «بازيكن محور» است‪ .‬قهرماني دوباره سپاهان‬ ‫در ليگ ايران نشان داد كه بايد تيم‌ها روي تشكيالت‬ ‫و ساختار خود س��رمايه‌گذاري كرده و توجه ويژه‌اي‬ ‫داشته باشند‪.‬‬ ‫سپاهان امس��ال پس��تي و بلندي‌هاي زيادي را‬ ‫پشت‌س��ر گذاش��ت‪ .‬اين تيم در ابت��داي فصل يك‬ ‫سونامي كادر مديريتي داشت كه بعد از سال‌ها تغيير‬ ‫كرد‪ .‬همچنين بازيكن��ان بزرگي مثل‌ه��ادي عقيلي‪،‬‬ ‫مهدي رحمتي و‪ ...‬منتقل شدند و مديريت باشگاه اين‬ ‫شجاعت را داشت كه به سرعت مربي تنش‌زايي مثل‬ ‫لوكابوناچيچ را كنار گذاش��ته و مربي آرام و كاربلدي‬ ‫مثل كرانچار را روي كار بياورد‪ .‬كرانچار با رس��انه‌ها‬ ‫تعامل خوبي داشته و توانس��ت در تيم مديريت كند‪.‬‬ ‫اين مربي در كنار ساختار تشكيالتي سپاهان توانست‬ ‫بهترين نتايج را كس��ب كن��د‪ .‬اگر ما نگاه��ي به آمار‬ ‫بيندازيم متوجه مي‌ش��ويم كه از يازده دوره ليگ‌برتر‬ ‫فوتبال چهار دوره قهرماني متعلق به س��پاهان اس��ت‬ ‫كه س��ه دوره آن پياپي بوده‪ .‬چنين اتفاق��ي در تاريخ‬ ‫فوتبال دنيا كم نظير اس��ت‪ .‬س��پاهان ب��ا اختالف از‬ ‫حريفان خودش بهترين تيم حال حاضر ايران است و‬ ‫تشكيالت حرفه‌اي اين تيم مي‌تواند الگويي براي ديگر‬ ‫تيم‌هايي باشد كه به‌دنبال قهرماني هستند‪ .‬مثال امسال‬ ‫استقالل به‌دليل بازيكن محوري و حواشي مطبوعاتي‬ ‫خيلي راحت قهرماني را از دست داد و اين نتيجه ثابت‬ ‫كرد تمام لقب‌هاي مطبوعاتي بدون دليل بوده و ديگر‬ ‫كهكشاني‌ها‪ ،‬آسمان فوتبال ايران را روشن نمي‌كنند‪.‬‬ ‫از ديگر مس��ائل مورد نظر امس��ال جام‌حذفي‬ ‫بود‪ .‬پايان زودتر جام حذفي نسبت به بازي‌هاي ليگ‬ ‫تذكري بود كه مربيان و فوتبالي‌ها به تصميم‌گيرندگان‬ ‫دادند؛ اگر جام‌حذفي پويا باش��د ليگ‌برتر با شرايط‬ ‫بهتري برگزار مي‌شود‪.‬‬ ‫طبق بررسي‌هاي كارشناسان كنفدراسيون فوتبال‬ ‫آس��يا س��پاهان بهترين تيم ايران در دهه اول قرن ‪21‬‬ ‫بوده اس��ت‪ .‬اين تيم از س��ال ‪ 2000‬تا ‪ 2010‬در ليگ‬ ‫باشگاه‌هاي آسيايي حضور داش��ته و فيناليست شده‬ ‫و تنها تيم ايراني اس��ت كه به فينال باشگاه‌هاي جهان‬ ‫راه پيدا كرده است‪ .‬اين تيم در آسيا از حريفان زيادي‬ ‫جلوتر اس��ت‪ .‬يكي از نق��اط طاليي س��پاهان خريد‬ ‫«برونو سزار» در نيم‌فصل ليگ برتر بود‪ .‬در آن شرايط‬ ‫سپاهان بهترين خريد ممكن را داش��ت‪ .‬برونو سزار‬ ‫مهاجمي‌تمام كننده اس��ت و ضربه‌هاي پاياني بسيار‬ ‫خوبي مي‌زند كه به‌خاطر هوش سرش��ارش سپاهان‬ ‫در بس��ياري از بازي‌ها از تكنيك اين بازيكن برزيلي‬ ‫بيشترين بهره را برده است‪.‬‬ ‫در يك باش��گاه حرف��ه‌اي ب��راي موفقيت نبايد‬ ‫فقط نگاه اقتصادي وجود داشته باشد‪ .‬بلكه موفقيت‬ ‫مستلزم تشكيالت پيش��رفته و به روز است‪ .‬با‌وجود‬ ‫اينكه فوتبال اي��ران تبادل خوبي ب��ا تيم‌هاي پخته‌تر‬ ‫آسيا داشته اس��ت ولي مي‌توانم بگويم كه همه تيم‌ها‬ ‫حتي همين س��پاهان از حريفان آس��يايي خود عقب‬ ‫هستند‪ .‬اين فاصله بهترين تيم ايران با تيم‌هايي آسيايي‬ ‫مي‌تواند زنگ خطري باش��د تا متوجه ش��ويم چقدر‬ ‫فوتبال ايران با س��طح تيم‌هاي قاره فاصله دارد‪ .‬حتي‬ ‫س��اختار و تش��كيالت حرفه‌اي‌ترين تيم ايران هم با‬ ‫رقيبان آس��يايي‌اش تفاوت زيادي دارد‪ .‬متاسفانه در‬ ‫فوتبال ايران ما هميشه روي موج احساساتمان سوار‬ ‫مي‌شويم در حالي كه فوتبال ورزشي فراگير و جهاني‬ ‫بوده و مربيان تيم‌ها نبايد هميشه با مصاحبه‌هاي پياپي‬ ‫و بي‌پايه و اس��اس جو آن را برهم بريزند‪ .‬درحالي كه‬ ‫تعدادي از مربيان تيم‌ها براي آرام كردن جو به هر‌كاري‬ ‫و هر‌حرفي دست مي‌زنند‪ .‬همچنين تعدادي از مديران‬ ‫تالشي براي بهبود اوضاع خود ندارند و تصور مي‌كنند‬ ‫به همه چيز آگاهند‪ .‬در حالي كه اين طور نيس��ت‪ .‬در‬ ‫كش��ورهاي مختلف دنيا هر‌فردي كه قصد مصاحبه‬ ‫داش��ته باش��د هر‌حرفي به‌راحتي به زبان نمي‌آورد و‬ ‫گروهي كارآمد قبل از هر‌حرفي ش��رايط را بررس��ي‬ ‫مي‌كنند‪ .‬در صورتي كه مربيان و مديران به خود اجازه‬ ‫بدهند در شرايط عصبانيت هر‌حرفي بزنند جز دغدغه‬ ‫و حاشيه چيزي نصيب فوتبال نمي‌ش��ود‪ .‬مديران به‬ ‫جاي مصاحبه كردن بايد براساس علم روز دنيا عمل‬ ‫كنند‪ .‬به ش��رايط فوتبال روز توجه كرده و شيوه‌هاي‬ ‫خود را تغيير دهند تا س��اختار و تش��كيالت باشگاه‬ ‫خود را به استانداردهاي جهاني تبديل كنند‪ .‬از نظر من‬ ‫باشگاه س��پاهان يكي از معدود باشگاه‌هايي است كه‬ ‫به‌طور جدي در اين راه گام برداشته است‪g .‬‬ ‫‪73‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫ايده‌آليسم پشت عينك ايتاليايي‬ ‫مارسلو بيلسا و شكست از شاگرد سابقش‬ ‫‪1‬‬ ‫بابك سراني‌آذر‬ ‫مارس��لو بيلس��ا كه در گويش روزاريو دل كامپو‬ ‫مارچلو خوانده مي‌شود‪ ،‬در فوتبال باشگاهي اسپانيا به‬ ‫مردي ايده‌آليست شهرت پيدا كرده و با تيم كم‌بضاعت و‬ ‫كامال بومي‌اتلتيك بيلبائو به دو فينال بزرگ در ليگ‌اروپا‬ ‫و كوپادل ري دست يافته است‪.‬‬ ‫او پس از شكست سه بر صفر تيمش در فينال يورو‬ ‫ليگ مقاب��ل اتلتيكومادريد گفت‪« :‬يك س��ال زحمت‬ ‫مي‌كشي و در نهايت دو اشتباه كوچك تاكتيكي همه چيز‬ ‫را نابود مي‌كند‪ .‬من مسئول مستقيم اين شكست هستم‬ ‫و از هواداران مي‌خواهم صبور باش��ند و اجازه دهند در‬ ‫فينال جام حذفي همه چيز را جبران كنيم‪ ».‬قهرماني در‬ ‫اروپا البته اعتبار به مراتب بيش��تري نسبت به قهرماني‬ ‫در جام پادشاهي اس��پانيا دارد‪ ،‬به‌خصوص اينكه مردم‬ ‫باسك اساس نامگذاري اين رقابت را قبول نداشته باشند‬ ‫و شكست دادن بارسلونا را مانند مردم مادريد يك افتخار‬ ‫تاريخي ندانند‪ .‬بيلسا ادامه داد‪« :‬ما اشتباه كرديم‪ ،‬واقعيت‬ ‫اين است كه رقيب از نردبان اشتباهات ما باال رفت و به‬ ‫قله قهرماني رسيد‪ ،‬بد بازي كرديم و به‌خصوص در نيمه‬ ‫دوم (ديدار نهايي يورو ليگ) عمال در حال تبريك گفتن‬ ‫به تيم حريف بوديم و اطمينان داشتيم كه ديگر اميدي‬ ‫به‌جبران نيست‪ .‬اين براي من يعني مرگ در فوتبال و البته‬ ‫در زندگي‪ ،‬بايد تا آخرين ثانيه تالش كرد و فوتبال به من‬ ‫‪74‬‬ ‫ياد داده كه آخرين ثانيه‌ها هم ارزش خاص خودش��ان‬ ‫را دارند‪».‬‬ ‫ايده‌آليس��ت بودن مارسل در بخارس��ت هم كار‬ ‫دست ايالت باس��ك داد و ده‌ها هزار باسكي معترض و‬ ‫خشمگين در حالي كه خود را براي جشني معني‌دار آماده‬ ‫مي‌كردند‪ ،‬سرخورده و مأيوس به خانه‌هايشان بازگشتند‪.‬‬ ‫روزنامه‌هاي مادريدي كه از قهرماني تيم دوم شهرشان‬ ‫خرسند بودند فرداي قهرماني حتي عينك ايتاليايي بيلسا‬ ‫را نيز از قلم نينداختند و ايده‌آل‌گرايي در پشت شيشه‌هاي‬ ‫عينك بيلسا را عامل اصلي شكست در فينال ليگ اروپا‬ ‫توصيف كردند‪.‬‬ ‫اما دليل اصلي عقب‌‌نشيني بيلس��اي بزرگ برابر‬ ‫هموطن جوان خود‪ ،‬س��يمئونه در چنين بازي بزرگي‬ ‫چه بود؟‬ ‫برايان هوموود‪ ،‬نويسنده رويترز‪ ،‬در مقاله‌اي تحت‬ ‫عنوان «عملگرايي سيمئونه بر‌ايده‌آل‌گرايي بيلسا غلبه‬ ‫كرد» نوشت‪« :‬سيمئونه كامال مشكي پوشيده بود‪ ،‬هيچ‬ ‫اصالح و پيرايشي نيز روي س ‌رو‌صورتش ديده نمي‌شد‪،‬‬ ‫در مقابل بيلسا با لباسي گشاد‪ ،‬عينكي كه با نخ‌هاي ضخيم‬ ‫از ماندشان روي چشم اطمينان حاصل شده و نگاهي كه‬ ‫تالش مي‌كنند مالكش را فردي فيلسوف و متفكر نشان‬ ‫دهد وارد ميدان شد‪».‬‬ ‫سياس��ت «فقط بازيكن باس��كي» در تيم فوتبال‬ ‫اتلتيك بيلبائو در اين فينال بزرگ هم خودنمايي كرد و‬ ‫بيلسا بار ديگر و اين بار غليظ‌تر از هر‌زمان ديگري فهميد‬ ‫كه تعصب باسكي گاه اين چنين يك تيم بزرگ و آماده‬ ‫را نابود مي‌كند‪.‬‬ ‫بيلسا كه خود را خارج از محوريت باسك مي‌ديد‬ ‫روي نيمكت كناري خود ش��اگردش را تماشا مي‌كرد‪،‬‬ ‫سيمئونه جواني كه موهايش به تازگي وارد فاز جوگندمي‌‬ ‫ش��ده روزگاري در تيم ملي فوتبال آرژانتين زير نظر او‬ ‫رشد كرده و آن ش��ب با تيمش يعني اتلتيكومادريد به‬ ‫مصاف تيم او آمده بود‪.‬‬ ‫بيلسا البته خاطره شكست‌هاي ويرانگر را در ذهن‬ ‫مرور مي‌كرد‪ ،‬او با تيم شيلي مقابل برزيل تحقير شد و از‬ ‫پاراگوئه با همين نتيجه‪ 3‬بر صفر شكست خورد‪.‬‬ ‫خبرنگاران قديمي‌از حرف‌هاي بيلسا در كنفرانس‬ ‫خبري پس از بازي چندان تعجب نكردند كه گفت‪« :‬ما‬ ‫سناريوي ايده‌آلي براي اين بازي ننوشته بوديم و همين‬ ‫امر باعث شكستمان شد‪».‬‬ ‫او هن��وز هم ب��ر ايده‌آل‌هاي��ش تكيه داش��ت و‬ ‫نمي‌خواست باور كند كه فوتبال با ايده‌آل‌گرايان مهربان‬ ‫نيست‪.‬‬ ‫بيلس��ا با همه فرازو‌نش��يب‌هايش همچنان براي‬ ‫فوتبال آرژانتين يك اعتبار متحرك است و مردم سرزمين‬ ‫خورشيد دوستش دارند‪ ،‬حتي بيشتر از اهالي باسك‪ .‬او‬ ‫بدون‌ترديد يكي از مربيان فعال و با دانش فوتبال حرفه‌اي‬ ‫جهان است و ايده‌آل‌گرايي خود را نيز در راستاي سال‌ها‬ ‫تالش در كالس‌هاي سخت و طاقت‌فرساي فيفا‌ترسيم‬ ‫كرده است‪ ،‬او و ايده‌آل‌هايش از پشت هر‌عينكي به يك‬ ‫صورت واحد رويت مي‌ش��وند؛ طرحي از يك مربي‬ ‫غمگين كه همچنان از موفقيت در آينده اطمينان كامل‬ ‫دارد‪.‬‬ ‫تنها سه مربي غير اروپايي با تيم‌هاي باشگاهي اروپا‬ ‫به قهرماني در ليگ‌هاي اين قاره دست‌پيدا كرده‌اند كه‬ ‫هر سه آرژانتيني بوده‌اند؛ لوئيس كارنيليا با رئال مادريد‬ ‫سال ‪ ،1958‬النيو اره را مربي س��ال ‪ 1964‬اينترميالن و‬ ‫اين بار ديه‌گو سيمئونه با اتلتيكومادريد و البته نبايد نام‬ ‫بيلس��اي بزرگ را نيز از قلم انداخت كه با همين مليت‬ ‫تيم كم بضاعت خود را تا پاي فين��ال آورد و در آخرين‬ ‫قدم‌ها لرزيد‪.‬‬ ‫مرد ‪ 56‬ساله روزاريو اين روزها شايد تمركز زيادي‬ ‫روي فينال جام پادشاهي اس��پانيا نداشته باشد‪ ،‬چرا كه‬ ‫تلخي شكست احتمالي در آن هولناك‏تر از شكست در‬ ‫فينال يورو ليگ نخواهد بود‪.‬‬ ‫بيلس��ا كه س��ابقه مربيگري در اولد بويز‪ ،‬آلتاس‪،‬‬ ‫آمه‏ريكا‪ ،‬سارسفيلد‪ ،‬اسپانيول‪ ،‬تيم ملي شيلي و بيلبائو‬ ‫را در كارنامه قابل قبول خود يدك مي‏كشد اميدوار است‬ ‫خداحافظي آبرومندانه‌اي با باس��ك و اهالي آن داشته‬ ‫باشد‪ ،‬او بدون شك به پايان راه خود نرسيده و به روزهاي‬ ‫پر‌هيجان فصل بعدي هم اميدوار است‪.‬‬ ‫فيل بال‪ ،‬نويسنده انگليسي فوتبال اسپانيا در مورد‬ ‫او مي‏گويد‪« :‬بيلسا يك مش��كل بزرگ دارد و آن اينكه‬ ‫متوجه بزرگي خود شده و دوست ندارد اين حقيقت را‬ ‫كتمان كند‪ ،‬او مربي با دانشي است‪ ،‬اما گاهي غرورش‬ ‫از پش��ت‌عينك معروفش‪ ،‬خبرن��گاران فرصت طلب‬ ‫را آزار مي‏دهد‪ .‬او رس��ما يك مدافع بود و انديشه‌هاي‬ ‫تدافعي خود را در همه تيم‌هاي تحت مربيگري خود به‬ ‫نمايش گذاشته است‪ ،‬مردم آرژانتين قدر اين مرد بزرگ‬ ‫را مي‌دانند و هميشه برايش فرش قرمز پهن مي‏كنند‪g».‬‬ ‫منابع‪:‬‬ ‫‪ (Bielsa, Simeone to continue‬سايت يوفا‬ ‫)‪Argentinian success‬‬ ‫‪ (Atletico pragmatist Simeone outguns‬رويترز‬ ‫)‪idealist Bielsa - Brian Homewood Reuters‬‬
‫بازگشت؛ اين‌بار ازكنار زمين‬ ‫درباره قهرماني ديه‏گو سيمئون ‌ه با اتلتيكو‌مادريد‬ ‫بابك سراني آذر‬ ‫‪2‬‬ ‫ديه‏گو سيمئون ‌ه مرد ‪ 42‬ساله متولد ‪ 1870‬در شهر‬ ‫بوينس آي��رس آرژانتين با يك متر و ‪ 77‬س��انتيمتر قد‪،‬‬ ‫تخصص يافته در پست‌هافبك دفاعي اين روزها يكي از‬ ‫خوشبخت‏ترين آدم‏هاي روي زمين است‪.‬‬ ‫او س��ابقه مربيگ��ري در راس��ينگ س��انتاندر‪،‬‬ ‫اس��توديانتس‪ ،‬ريورپالت��ه‪ ،‬س��ن لورن��زو‪ ،‬كاتاني��ا‬ ‫و اتلتيكومادري��د را در كارنامه خود يدك مي‏كش��د و‬ ‫درخشش در‌تركيب تيم دوم مادريد نيز باعث شد تا در‬ ‫سمت سرمربي اتلتيكو زير ذره‏بين خبرنگاران اسپانيايي‬ ‫قرار‌بگيرد‪.‬‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫ويسنته كالدرون‬ ‫به‌نوعي خانه او محس��وب مي‏ش��د و اين روزها‬ ‫همه از وفاداري ديه‏گو به‌خان��ه‏اش حرف مي‏زنند‪ .‬وي‬ ‫با اتلتيكومادريد به قهرماني يورو ليگ دست پيدا كرد و‬ ‫اين قهرماني با پيروزي رويايي سه بر صفر مقابل اتلتيك‬ ‫بيلبائودربخارسترومانيرقمخورد‪.‬سيمئونهومردانش‬ ‫تيمي‌راشكستدادندكهبههدايتگريبيلسا‪،‬مربيپيشين‬ ‫ديه‏گو براي تمرين س��روري در فوتبال اروپا دندان تيز‬ ‫كرده بود‪.‬‬ ‫س��يمئونه را در آرژانتين و به تبع آن اسپانيا با لقب‬ ‫«چولو» صدا مي‏زنند‪ ،‬همان لقبي كه ويكتوريو اسپينتو‬ ‫مربي دوران نوجواني‪ ،‬به ديه‏گوي ‪ 14‬ساله داده بود‪ .‬اين‬ ‫لقب به‌خاطر كارملو س��يمئونه (هيچ ارتباطي با ديه‏گو‬ ‫س��يمئونه ندارد) ملي پوش آرژانتين و بازيكن اس��بق‬ ‫بوكاجونيورز به وي داده شده بود كه بعدها به نام او سند‬ ‫خورد و جاودانه شد‪ .‬سيمئونه كار خود را با يك قهرماني‬ ‫شيرين و تاريخي آغاز كرد‪ ،‬او در ‪ 18‬ماه مه‌سال ‪ 2006‬با‬ ‫استوديانتس دالپالتا به‌عنوان سرمربي پروژه موفقيت‏آميز‬ ‫خود را كليد زد‪.‬‬ ‫وي در همان سال با اين تيم پس از ‪ 23‬سال دوري‬ ‫از قهرماني به اوج رسيد و به‌رغم شكست دو بر يك در‬ ‫‪ 13‬دسامبر ‪ 2006‬مقابل بوكاجونيورز به قهرماني رسيد‪.‬‬ ‫حاال مرد س��ياه‏پوش اتلتيكومادريد بدون هيچ‌ترديدي‬ ‫الاقل در خلوت خود به سال‏هاي طاليي رنگ آينده خود‬ ‫فكر مي‏كند؛ سال‏هايي كه طي آن هيچ لزومي‌ندارد او در‬ ‫كنار اتلتيكومادريد بماند و تيم دوم مادريد را هدايت كند‪.‬‬ ‫بي‌شك باشگاه‏هاي بزرگ ايتاليايي و حتي انگاليسي با او‬ ‫مذاكره خواهند داشت و شانس خود را براي داشتن چنين‬ ‫مربي خوش فكري امتحان خواهند كرد‪.‬‬ ‫سيمئونه در كنفرانسخبري پس از قهرماني در يورو‬ ‫ليگ نيز نتوانسته بود خوشحالي خود را پنهان كند‪ .‬او گفته‬ ‫بود‪« :‬فردا وقتي بچه‌ها به مدرس��ه مي‌روند‪ ،‬مي‌توانند با‬ ‫افتخار پيراهن اتلتيكومادريد را برتن كنند و اين بهترين و‬ ‫جالب‌ترينحسممكناست‌‪.‬تيمماعملكردخيليخوبي‬ ‫داشت و رادامل بازي فوق‌العاده‌اي را به نمايش گذاشت‪.‬‬ ‫البته برد در اين ديدار به اعتبار تمام بازيكنان است‪ .‬ما مسير‬ ‫را براي آنها نشانه‌گذاري كرده بوديم ولي اين بازيكنان‬ ‫بودند كه به هدف نهايي رسيدند‪».‬‬ ‫س��يمئونه در الليگا البته چندان درخشان و موفق‬ ‫نشان نداد‪ ،‬اما با توجه به روزگار س��ياه اتلتيكو پيش از‬ ‫ورود سيمئونه نمي‏شد توقع بيش از حد از وي داشت‪.‬‬ ‫وي در همان نشست خبري درباره نقش پررنگ بازيكنان‬ ‫خود ادامه داد‪« :‬فكر مي‌كنم بهترين نقش را بازيكنان ايفا‬ ‫كردند‪ .‬ما در يك بازي خانگي با سيستم ديگري مقابل‬ ‫اتلتيك بازي كرده بوديم و مي‌دانستيم كه بايد سبك‬ ‫بازي را تغيير دهيم‪ .‬با حض��ور بازيكناني مثل آردا‪،‬‬ ‫آدريان‪ ،‬ديه‌گو و فالكائو و خلق فضاهايي در زمين‪،‬‬ ‫فرصت‌هايي را خلق كرديم‪ .‬هم��ه بازيكنان از نظر‬ ‫تاكتيكي خوب بودند و از نظ��ر تكنيكي بهتر‪ .‬فكر‬ ‫مي‌كنم كه بازيكنان اتلتيك اجازه دادند كه ما در زمين‬ ‫آنها احس��اس راحتي كنيم و بعد از اين بود كه تيم من‬ ‫قدرت يافت‪».‬‬ ‫تمركز روي جريان بازي‪ ،‬به ما فرصت بيشتري داد‬ ‫تا بازي را در دست بگيريم و بازي خوبي را انجام دهيم‪.‬‬ ‫سرزو‪ ،‬مديرعامل باشگاه اتلتيكومادريد نيز از اين مربي‬ ‫جوان و پايبند به ق��رارداد و وجدان كاري تبريك گفت‬ ‫و البته با پيش��نهاد تمديد قرارداد وي براي دو‌سال آينده‬ ‫به مبلغي دو برابر رقم قبلي حسن نيت خود را نشان داد‪.‬‬ ‫اين مدير كهنه‏كار و ثروتمند در همين رابطه به خبرنگاران‬ ‫گفت‪« :‬بدو ‌ن ترديد ما ديگر تيم دوم مادريد نيستيم‪ ،‬بايد‬ ‫هواداران ما را ببينند و خبرنگاراني كه ما را تيم دوم خطاب‬ ‫مي‏كنندتحت‌تاثيرتبليغاتباشگاهرئالمادريدهستند‪.‬من‬ ‫بهداشتنمربيبزرگيمثلسيمئونهافتخارمي‏كنموتالشم‬ ‫اين است كه وي را براي سال آينده در همين خانه بزرگ‬ ‫و مردمي‌نگاه دارم‪».‬‬ ‫يكي از مهره‏هاي كليدي اتلتيكومادريد در اين فصل‬ ‫بدون هيچ‌ترديدي رادامل فالكائو بود‪ ،‬كسي كه از سوي‬ ‫سيمئونه بارها مورد ستايش قرار گرفت و تاثير زيادي (دو‬ ‫گل زده) در فينال ليگ اروپا و ثبت قهرماني اتلتيكومادريد‬ ‫داشت‪ .‬سيمئونه در خصوص اين بازيكن بزرگ گفت‪:‬‬ ‫«بازيكنان بزرگ دست به خطر مي‌زنند زيرا تجربه دارند‪،‬‬ ‫امااگرتجربهقهرماني‌هايقبليرافراموشنكنند‪،‬هيجاني‬ ‫براي فينال نخواهند داش��ت و ديگر اين تجربه اهميتي‬ ‫ندارد‪ .‬در اين خصوص فالكائو بهترين مثال اس��ت‪ .‬او‬ ‫افتخاري كه سال گذشته به‌دست آورد را فراموش كرد و‬ ‫به‌همين دليل توانست در ديدار برابر بيلبائو چنين نمايشي‬ ‫داش��ته باش��د‪ .‬رادامل را از زماني كه يك پسربچه بود‪،‬‬ ‫مي‌شناسم‪ .‬او در سال ‪ 2008‬در ريورپالته بازي مي‏كرد و‬ ‫ما با هم قهرمان ليگ آرژانتين شديم‪ .‬او را ستايش مي‌كنم‬ ‫و معتقدم كه جاه طلبي‌هاي او سقفي ندارد‪».‬‬ ‫پيش‌بيني اكثر كارشناس��ان فوتبال اس��پانيا درباره‬ ‫آينده «ال چولو» اين است كه مي‏ش��ود وي را در سمت‬ ‫س��رمربيگري يكي از تيم‏هاي بزرگ انگليس��ي تماشا‬ ‫كرد‪ ،‬از طرفي ايتاليا و فوتبال منحصر به فردش با سيمئونه‬ ‫بيگانه نيست و اينترميالن هم نامي‌است كه اين روزها در‬ ‫خبرها همزمان با نام ديه‏گو به چش��م مي‏خورد‪ .‬هر‌چه‬ ‫باشد او با اتلتيكومادريد و اعتماد ارزشمند مديران اين‬ ‫باشگاه قديمي‌و مردمي‌به اين افتخار بزرگ دست‌يافته‬ ‫و بعيد اس��ت الاقل براي فصل آينده خانه مطمئن و‬ ‫دوست‌داشتني خود ر‌ا ترك كند‪ ،‬مگر آنكه مسائل‬ ‫مالي اين مربي خوش آتيه را نيز وسوسه كرده و به‬ ‫سوي باشگاه‏هاي بزرگ‏تر روانه كند‪g.‬‬ ‫منابع‪ :‬ماركا ‪1336734817/athletic‬‬ ‫آس اسپانيا – مانوئل استبان‬ ‫ساكرنت‬ ‫‪75‬‬
‫ميالد حجت االسالمي‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫فرصت مي‌دادند‪ ،‬پرسپوليس‬ ‫را هم قهرمان مي‌كردم‬ ‫‪3‬‬ ‫‪76‬‬ ‫‪76‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با زالتكوكرانچار‬ ‫حضور زالتكو كرانچار در فوتبال ايران بي‌ترديد حاوي پيام‌ها و تجربيات مختلفي بود‪ .‬در واقع كرانچار‬ ‫نشانه‌اي از تفاوت فوتبال حرفه‌اي به معني واقعي را نمايان ساخت‪ .‬وقتي او در باشگاهي بدون ساختار منسجم و‬ ‫همراه با مديراني غيرورزشي كاركرد‪ ،‬نتوانست در فوتبال ما دوام بياورد و در مقام متهم هم قرار گرفت‪ ،‬اما همين‬ ‫مربي در ساختار حرفه‌اي و هدفمند باشگاه سپاهان توانست بستر‌ساز موفقيت و قهرماني تيم اصفهاني شود‪.‬‬ ‫كرانچار خودش هم اعتقاد دارد كه در سپاهان بسترهاي الزم براي موفقيت وجود داشته است‪ .‬سرمربي‬ ‫طاليي‌پوشان اصفهاني در گفت‌وگو با مثلث شوقش از اين موفقيت را پنهان نمي‌كند و همين شوق را عاملي‬ ‫مي‌داند كه سبب خواهد شد او با سپاهان به دنبال رسيدن به افتخارات بيشتر باشد‪.‬‬ ‫آقاي كرانچار! سپاهان در اين فصل راه‌دشواري تا‬ ‫قهرماني داشت‪ ،‬اما در نهايت به‌هدفش رسيد‪ ،‬نظر‬ ‫شمادربارهدليلموفقيتتيمتانچيست؟‬ ‫‪ l‬از روز اولي كه به تيم آم��دم تصور و اعتقاد ما‬ ‫بر‌همين موضوع بود‪ .‬يعني رس��يدن به قهرماني و نكته‬ ‫اينجا بود كه اين تنها خواس��ته من نبود بلكه بازيكنان و‬ ‫مجموعه باشگاه هم همين نگاه را داشتند‪ .‬قبول دارم كه‬ ‫مسير دشواري بود و شايد بسياري فكرش را نمي‌كردند‪.‬‬ ‫به‌همين دليل است كه من به همه شاگردانم افتخار مي‌كنم‬ ‫كه از عهده اين كار بزرگ برآمدند‪ .‬من قبال هم گفتم وقتي‬ ‫سرمربيالنصرعنوانكردهكهسپاهانماننديكتيماروپايي‬ ‫بازي مي‌كند اين يعني من به خواسته‌ام رسيده‌ام چون همه‬ ‫تالشمازابتدادرهمينمسيربودواكنونمي‌بينيمكهسپاهان‬ ‫واقعا حرفه‌اي بازي مي‌كند‪ .‬سعي ما در سپاهان اين بود كه‬ ‫كيفيت تيم را باال ببريم‪ .‬ما به‌عنوان يك تيم ايراني بهترين‬ ‫بازي‌ها را در آس��يا انجام داديم‪ .‬كيفيت ما كيفيت فوتبال‬ ‫اروپايي است و از اين مساله خوشحالم‪.‬‬ ‫البته در اين بين مسلما شما نقش اساسي در اين‬ ‫قهرماني داشتيد‪ .‬چون سپاهان ش��ما با تيم لوكا‬ ‫متفاوت بود؟‬ ‫‪ l‬ببينيد اين حرف را نمي‌توانم بگويم‪ .‬چراكه ما‬ ‫يك مجموعه بوديم كه هر‌فردي به اندازه خودش زحمت‬ ‫كشيد تا سپاهان قهرمان ليگ‌برتر شود‪ .‬ما بازيكنان بسيار‬ ‫خوبي داش��تيم كه نش��ان دادند قهرمان واقعي هستند و‬ ‫مسئوالن باشگاه هم در سخت‌ترين لحظات تالش كردند‬ ‫و از همه مهم‌تر اينكه هواداران س��پاهان تيمشان را تنها‬ ‫نگذاشتند‪.‬‬ ‫ش��ما هم ريس��ك كرديد‪ .‬چون معلوم نبود اين‬ ‫سپاهانبتواندقهرمانشود‪.‬‬ ‫‪ l‬من هم دقيقا همين نظ��ر را دارم و براي همين‬ ‫مي‌گويم به بازيكنانم افتخار مي‌كنم چون در سخت‌ترين‬ ‫زماني كه شايد بس��ياري فكر نمي‌كردند ما حتي مدعي‬ ‫رسيدن به قهرماني باشيم توانس��تيم اين مقام را به‌دست‬ ‫آوريم‪.‬خب من هم با تجربه زيادي كه از حضور در فوتبال‬ ‫دنيا داش��تم و همچنين قهرماني‌ها در تيم‌هاي ديگر در‬ ‫رسيدنبهجايگاهكنونينقشداشتم‪.‬دراينمدتتوانستم‬ ‫ايناحساسوتجربهرابهبازيكنانانتقالدهمتاآنهابتوانند‬ ‫از بحران خارج شوند‪.‬‬ ‫چه تفاوتي بين ش��ما و لوكا بوناچيچ بود كه او با‬ ‫بازيكنان به‌مشكل خورد‪ ،‬اما شما توانستيد تيم را‬ ‫بهموفقيتبرسانيد؟نحوهبرخوردشمابابازيكنان‬ ‫چطور بود؟‬ ‫‪l‬مساله مربي قبلي به گذش��ته مربوط است و من‬ ‫يدانمچهمسائليدرتيممي‌گذشتوليوقتيبهسپاهان‬ ‫نم ‌‬ ‫آمدمبهبازيكنانماعتمادداشتم‪.‬آنهابازيكنانبزرگيهستند‬ ‫وهمينبازيكنانبزرگتوانستندتيمراازبحرانخارجكنند‪.‬‬ ‫ما هميشه درك بسيار خوبي از هم داشتيم و با هم ارتباط‬ ‫مناسبيبرقراركرديم‪.‬‬ ‫واقعا خودتان از روز اول به قهرماني در ليگ‌برتر‬ ‫اعتقاد داشتيد و با اين هدف به سپاهان آمديد؟‬ ‫‪ l‬من ب��ه توانايي تيم اعتماد داش��تم‪ ،‬م��ا براي‬ ‫رسيدن به هدف‌هايمان هيچ‌وقت عجله نكرديم‪ .‬در اين‬ ‫مدت فرا ‌زو‌نشيب‌هايي هم داشتيم ولي وقتي روي يك‬ ‫نوار صعودي قرار‌گرفتيم ديگر خيلي كم‌اش��تباه كرديم‬ ‫و امتيازه��اي الزم را گرفتيم‪ .‬من خوش��حالم كه بعد از‬ ‫هشت سال يك قهرماني ديگر را در فوتبال تجربه كردم‪.‬‬ ‫آخرين قهرماني من مربوط به هشت سال پيش است كه با‬ ‫ديناموزاگرب كرواسي به اين عنوان دست‌پيدا كردم‪.‬‬ ‫به زالتكو كرانچار در پرسپوليس چه‌گذشت كه‬ ‫نتوانستهمانندسپاهانموفقشود؟‬
‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫‪ l‬خبدرموردموفقيتبايدشرايطراديد‪،‬بهنظرم‬ ‫در پرسپوليس هم دوران خوبي داشتم اما مديران باشگاه‬ ‫وقت‌كافي به من ندادند‪ .‬مطمئن باشيد اگر در پرسپوليس‬ ‫هم به همين اندازه از من حمايت مي‌شد و امكانات الزم‬ ‫در اختيارم قرار مي‌گرفت مي‌توانس��تم موفق باشم‪ .‬در‬ ‫واقع زماني كه در پرسپوليس بودم‪ ،‬با وجود اينكه دير به‬ ‫تيم پيوستم‪ ،‬اما نتايج خوبي گرفتيم و در رتبه سوم جدول‬ ‫حضورداشتيم‪.‬منمي‌خواستمپرسپوليسحتيدر‌صورت‬ ‫قهرمان نشدن تيمي باشد كه فصل بعد بتواند اين عنوان را‬ ‫به‌دستبياورد‪.‬پسازاينكهازپرسپوليسرفت ‌مهمناراحت‬ ‫نبودم و آرزو مي‌كردم كه اين تيم با علي دايي موفق باشد‪،‬‬ ‫دركنفرانسمطبوعاتيهنگامخداحافظيخودتاكيدكردم‬ ‫كه دوست دارم يكبار ديگر به ايران بازگردم‪ .‬به‌هر‌حال اين‬ ‫سپاهان بود كه اين فرصت را به من داد و از زماني كه آمدم‬ ‫تيمسازماندهيخوبيداشتونتيجهآنقهرمانيبود‪.‬‬ ‫نقش مديريت دو باش��گاه را تا چه اندازه در اين‬ ‫تفاوتنتيجهموثرمي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬واقعاشرايطيكهدرپرسپوليسداشتمباسپاهان‬ ‫اصال قابل قياس نبود‪ .‬من در سپاهان تمركز و آرامش الزم‬ ‫را داش��تم و خيلي راحت كارم را انجام دادم‪ .‬در سپاهان‬ ‫مديريت باش��گاه ضمن ايجاد يك فض��اي آرام و بدون‬ ‫تنش از برنامه‌ها و عملكرد من حمايت كرد و فضا را براي‬ ‫موفقيت ما فراهم كرد‪ .‬من واقعا بايد از سميعي‌نژاد‪ ،‬مدير‬ ‫كارخانه و رحيمي‌‪ ،‬مدير باش��گاه براي حمايت‌هايشان‬ ‫تشكركنم‪.‬‬ ‫با‌توجهبهتجربهپرسپوليستاچهاندازهبرايقبول‬ ‫پيشنهادسپاهانمرددبوديد؟‬ ‫‪ l‬ترديد زيادي نداش��تم‪ .‬اوال همانطور كه گفتم‬ ‫مي‌خواس��تم يكبار ديگر به فوتبال ايران بازگردم‪ .‬ضمن‬ ‫آنكه شرايط سپاهان خيلي متفاوت بود‪ .‬زماني كه سپاهان‬ ‫را انتخاب كردم از جو تيم و كيفيت بازيكنان سوال كردم‪.‬‬ ‫خوشبختانه ما ‪ 15‬روز براي آماده‌سازي فرصت داشتيم‪.‬‬ ‫براي من خيلي مهم بود كه جو تيم را مثبت كنيم و يك كار‬ ‫حرفه‌ايانجامدهيم‪.‬مهم‌ترينوظيفهمااينبودكهتفكرات‬ ‫مثبت را در ميان بازيكنان بيشتر كنيم و در اين ميان خود‬ ‫بازيكنان هم با كيفيت باال و شرافتي كه داشتند به ما خيلي‬ ‫كمككردند‪.‬‬ ‫اكنون كه ليگ تمام شده به نظرتان براي استمرار‬ ‫اين موفقيت چقدر به تغيي��ر در‌تركيب تيم نياز‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬خب هنوز بازي‌هاي ليگ قهرمانان آسيا را داريم‬ ‫و شايد بهتر باشد در اين باره بعد صحبت كنم‪ .‬به هر حال‬ ‫ما بازيكنان خوبي داريم كه قصد حفظ‌شان را داريم و در‬ ‫مقابل بازيكنان موثري هم در ليگ بوده‌اند كه مي‌توانند به‬ ‫سپاهاناضافهشوند‪.‬‬ ‫ولي جدايي برخي بازيكنان امري طبيعي است‪،‬‬ ‫به‌هر‌حال شما هم مي‌خواهيد تيم خود را ببنديد‪،‬‬ ‫ضمنآنكهبرخيازاينبازيكنانهمتمايلبه‌رفتن‬ ‫دارند و باش��گاه‌هاي ديگر مذاكره با آنها را آغاز‬ ‫كرده اند؟‬ ‫‪ l‬مطمئنم مسئوالن باش��گاه تمام تالش خود را‬ ‫مي‌كنند كه بازيكنان حفظ شوند‪ .‬اعتقاد من اين است كه‬ ‫بيشتربازيكنان‪،‬فصلآيندههمباسپاهانخواهندماند‪.‬چون‬ ‫در اين تيم شرايط خوبي دارند‪ .‬تمام تالش‌مان اين است‬ ‫كهاسكلتتيمراحفظكنيم‪.‬بههرحالدرفوتبالحرفه‌اي‬ ‫بازيكنانمي‌تواننددريكتيمبماننديابهپيشنهادهايديگر‬ ‫خود پاسخ دهند‪ ،‬اما مسئوالن باشگاه قول داده‌اند كه همه‬ ‫تالش خود را براي حفظ بازيكنان اصلي تيم انجام دهند‪.‬‬ ‫اماگفتهمي‌شودباشگاه‌هايديگربابرخيبازيكنان‬ ‫س��پاهان مانند بنگر‪ ،‬جالل حس��يني يا رحمان‬ ‫احمدي مذاكره كرده‌‌اند؟‬ ‫‪ l‬اين بازيكناني كه اسم برديد همگي تاثيرگذار‬ ‫هستندومطمئنااولبهسپاهانفكرخواهندكرد‪.‬‬ ‫شما چه بازيكناني را براي خريد پيشنهاد كرده‌ايد‪.‬‬ ‫اگر نامشان را نمي‌گوييد حداقل به‌تعداد بازيكنان‬ ‫پيشنهاديخوداشارهكنيد؟‬ ‫‪ l‬اين يك موضوع پنهاني است كه من نمي‌توانم‬ ‫در موردش حرف بزنم‪ .‬همانطور كه گفتم براي تقويت‬ ‫تيم نياز به چند بازيكن جديد داريم كه باشگاه هم در حال‬ ‫پيگيري است‪ .‬نگاه ما اين بار به قهرماني در آسياست چون‬ ‫اين افتخار در ويترين باشگاه س��پاهان ديده نمي‌شود و‬ ‫جايشخالياست‪.‬‬ ‫شما گفتيد سپاهان پتانس��يل قهرماني در آسيا را‬ ‫دارد‪ ،‬واقعا به اين موضوع معتقد هستيد؟‬ ‫‪ l‬مسلما اين اعتقاد وجود دارد‪ .‬سپاهان در آسيا هم‬ ‫بازي‌هايبسياريخوبيانجامدادهوكيفيتباالييرانشان‬ ‫دادهاست‪.‬به‌نظرمسپاهانشايستگيباالييداردومي‌تواند‬ ‫تا مرحله نيمه نهايي و فينال برسد‪ .‬به هرحال ما بايد براي‬ ‫اينآيندهبرنامه‌ريزيكنيموباجذبچندبازيكنخوبو‬ ‫البته حفظ اسكلت تيم قهرماني آسيا هم براي سپاهان دور‬ ‫از دسترس نيست چراكه اين تيم و بازيكنانش شايستگي‬ ‫آن را دارند‪.‬‬ ‫نگران نيستيد قهرماني در ليگ برتر تمركز بازيكنان‬ ‫را در ليگ قهرمانان آس��يا به هم بزند و شرايط را‬ ‫در مرحله حذفي عوض كند؟ از غرور احتمالي‬ ‫بازيكنا ‌ن ترس نداريد؟‬ ‫‪ l‬جشنقهرمانيبرايمافقطيكشببود‪.‬طبيعي‬ ‫است كه بعد از قهرماني در ليگ برتر روحيه خيلي خوبي‬ ‫داريم و خود را جزو خوش��بخت‌هاي زندگي حس��اب‬ ‫مي‌كنيم‪ .‬اما بازيكنان ما در آسمان‌ها زندگي نمي‌كنند و با‬ ‫دو‌پا روي زمين هستند‪ .‬دليلي ندارد كه بازيكنان ما االن در‬ ‫حالخوشحاليوجشنباشند‪،‬چونآنهاحرفه‌ايهستند‬ ‫و از همه مهم‌تر خود را به انجام بهترين بازي براي هواداران‬ ‫سپاهان متعهد مي‌دانند‪ .‬ما مي‌خواهيم هواداران خوب تيم‬ ‫ماراتاقهرمانيدرآسياهمراهيكنند‪.‬‬ ‫به ليگ برتر بازگرديم‪ .‬شما تا هفته آخر دو‌رقيب‬ ‫سرس��خت داش��تيد‪ .‬چگونه از عه��ده تيم‌هاي‬ ‫مظلومي‌وقلعهنوييبرآمديد؟‬ ‫‪ l‬استقالل ‌وتراكتورسازيتاروزآخرمبارزهكردند‬ ‫ولي استحكام فني و روحي سپاهان بيشتر بود و ما لغزش‬ ‫كمتري داش��تيم‪ .‬ما از لحاظ بدني در طول فصل خوب‬ ‫بوديم و خيلي كم مص��دوم داديم كه اين موضوع كمك‬ ‫زياديبهسپاهانكرد‪.‬مارقيبانپرقدرتيداشتيمواينيكي‬ ‫ازداليلقهرمانيسپاهانبودچونهميشهبيشترينتالش‬ ‫رامي‌كرديمتاعقبنمانيم‪.‬‬ ‫ش��ما گفته‌ايد يك فصل ديگر با سپاهان قرارداد‬ ‫داريد و در اين تيم خواهيد مان��د‪ ،‬اما در فوتبال‬ ‫ايران همهچيزغير‌قابلپيش‌بينياست‪.‬امكاندارد‬ ‫نظرتانتغييركند؟‬ ‫‪ l‬دليلي براي اين موضوع وجود ندارد‪ .‬باور كنيد‬ ‫االن تمام تمركز من بر روي ليگ قهرمانان آسيا و موفقيت‬ ‫سپاهان است‪ .‬من به‌طور قطع مي‌خواهم در سپاهان بمانم‬ ‫و با اين تي��م ادامه دهم‪ .‬ما تيم خوب��ي داريم و مي‌توانيم‬ ‫موفقيت‌هايبيشتريراتجربهكنيم‪.‬‬ ‫پس به همين دليل پيش��نهاد تيم ملي كرواسي را‬ ‫رد كرديد؟‬ ‫‪ l‬من اصال با فدراسيون كرواسي تماسي نداشته‌ام‬ ‫وصحبتينشدهاستكهبخواهمردكنم‪،‬امادرهر‌شرايطي‬ ‫من در سپاهان خواهم ماند و با تيم ديگري هم صحبت‬ ‫نكرده‌ام‪.‬‬ ‫در نيم فصل دوم سپاهان خريد‌هاي خوبي داشت‬ ‫به‌خصوص سزار بسيار موثر بود‪ .‬آيا براي فصل‬ ‫جديدهمچنيننفراتيبهسپاهاناضافهمي‌شوند؟‬ ‫‪ l‬خب باز هم نمي‌توانم در مورد بازيكنان جديد‬ ‫چيزيبگويم‪،‬امادرموردسزاراوخوبتوانستدر‌تركيب‬ ‫تيمجابيفتدوتاثيرگذارباشد‪.‬گل‌هايباكيفيتيزداماسزار‬ ‫هم‪ ،‬هم اندازه با تمام بازيكنان تيم در اين قهرماني نقش‬ ‫داشت‪ .‬مهم تيم بودن سپاهان بود و همه نفرات يك اندازه‬ ‫دراينموفقيتنقشداشتند‪.‬‬ ‫با‌توجه به تجربياتتان از ليگ ايران شرايط ليگ‌برتر‬ ‫فوتبال ما را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬به نظرم ليگ اي��ران در رده ‪ 25‬ليگ برتر دنيا‬ ‫ق��رار دارد و ارتباط با فوتبال دنيا س��طح كيفي فوتبال‬ ‫ايران را افزايش داده اس��ت و مس��لما صعود ايران به‬ ‫جام‌جهاني هم مي‌تواند در رش��د هرچه بيشتر فوتبال‬ ‫ايران موثر باشد‪.‬‬ ‫پس ش��ما اعتق��اد داريد تي��م اي��ران مي‌تواند‬ ‫به‌جام‌جهانيبرزيلصعودكند؟‬ ‫‪ l‬خب به‌هر‌حال هم��ه تيم‌ها تالش مي‌كنند اما‬ ‫تيم‌‌مليايرانهمشرايطخوبيداردواميدوارمكهايناتفاق‬ ‫رخدهد‪،‬چراكهحضوربازيكنانايراندرجام‌جهانيحتي‬ ‫براي فوتبال باشگاهي و ليگ ايران هم بسيار ثمربخش‬ ‫خواهد بود‪g.‬‬ ‫وقتي از پرسپوليس اخراج شد تنها‬ ‫به گفتن همين يك جمله اكتفا كرد‪:‬‬ ‫«‌براي دايي آرزوي موفقيت مي‌كنم‪».‬‬ ‫كرانچار اما پس از ‪ 500‬روز سپاهان را‬ ‫قهرمان كرد‬ ‫‪77‬‬
‫مجله خبري‬ ‫‪ 1‬پروژه بازگشت ‪ 3‬كليد خورد‬ ‫ليگ برتر‬ ‫ورزش‬ ‫با پايا رقابت‌ه��اي ليگ برت��ر و همچنين اتمام‬ ‫رقابت‌هاي مرحله گروهي ليگ قهرمانان آسيا‪ ،‬وقت‬ ‫آن است كه انكارها و تعارف‌ها جايشان را به واقعيت‬ ‫بدهند و پروژه‌اي كه مدت‌ها تاييد و تكذيب شده بود‬ ‫اكنون در مرحله اجرايي ش��دن قرار بگيرد‪ .‬بي‌ترديد‬ ‫يكي از چهره‌هاي اصلي و جذاب فصل نقل و انتقاالت‬ ‫امير قلعه‌نويي اس��ت كه در هر فصل تيم آينده او يك‬ ‫معما مي‌ش��ود‪ .‬اما اين ب��ار اين معما خيل��ي زود در‬ ‫حال حل‌شدن اس��ت‪ .‬پروژه بازگشت امير قلعه‌نويي‬ ‫به اس��تقالل از مرحله نرم عبور كرده و اكنون به نظر‬ ‫مي‌رسد اين اتفاق به رخ دادن نزديك‌تر خواهد شد؛‬ ‫چراكه شنيده مي‌شود رسولي‌نژاد‪ ،‬رئيس هيات‌مديره‬ ‫باش��گاه اس��تقالل بعد از جمع‌بن��دي اتفاقات طول‬ ‫فصل در اين باشگاه به اين نتيجه رسيده كه مظلومي‬ ‫‌نتوانسته از پس ستاره‌هاي تيم استقالل بربياد و براي‬ ‫بستن تيمي‌ قدرتمند در فصل آينده نياز به يك مربي‬ ‫مقتدر دارد‪ .‬به همين دليل گفته مي‌ش��ود تماس‌هايي‬ ‫ميان هيات‌مديره باش��گاه اس��تقالل و امير قلعه‌نويي‬ ‫برقرار شده و اين مربي براي همكاري در فصل جديد‬ ‫فراخوانده شده است‪.‬‬ ‫حت��ي از برخي اعض��اي فوتبال��ي هيات‌مديره‬ ‫اس��تقالل به‌عنوان رابط تماس با امي��ر قلعه‌نويي نام‬ ‫برده مي‌شود‪ .‬از س��وي ديگر قلعه‌نويي هم كه تا چند‬ ‫روز قبل از دادن ليست به مس��ئوالن‌ تراكتورسازي و‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫احتمال ماندنش در تبريز صحبت مي‌كرد‪ ،‬در چرخشي‬ ‫ل تراكتورسازي گفته كه‬ ‫ناگهاني به جعفري‪ ،‬مديرعام ‌‬ ‫براي فصل جديد به دنبال س��رمربي باشد و اين يعني‬ ‫آنكه امير به فكر ماندن در تبريز نيست‪ .‬از سوي ديگر‬ ‫قلعه‌نويي كه خواهان هم كم ندارد و باشگاه‌هايي مانند‬ ‫مس كرمان و سايپا هم به او فكر كرده‌اند خيلي زود به‬ ‫اين پيشنهادها پاسخ منفي قاطعانه‌اي داده تا مشخص‬ ‫شود اگر قرار به انتخاب تازه باشد آن انتخاب استقالل‬ ‫اس��ت‪ .‬هرچند فتح‌اهلل‌زاده رابطه خوبي با قلعه‌نويي‬ ‫دارد‪ ،‬اما در اين ميان صحب��ت از رفتن فتح‌اهلل‌زاده هم‬ ‫شده و شايد امير مجبور باشد با مدير جديد استقالل‬ ‫وارد مذاكره بازگشت ش��ود‪ .‬از سوي ديگر بازيكنان‬ ‫مورد عالقه قلعه‌نويي هم از هم‌اكنون س��از جدايي از‬ ‫تيم‌هايشان را سر داده‌اند‪ .‬سياوش اكبرپور و امير‌حسين‬ ‫صادقي قيد ماندن در تبريز را زده‌اند و از سوي ديگر‬ ‫وحيد طالب‌لو در حالي براي آم��دن به تيم قلعه‌نويي‬ ‫‪ 2‬هشدار وزير‬ ‫‪ 3‬پيروزي نمايندگان ايران‬ ‫استقالل‬ ‫ليگ آسيا‬ ‫علي فتح‌اهلل‌زاده اين روزها چندان جايگاه محكمي‌ندارد و نرسيدن به قهرماني‬ ‫ليگ برتر آن هم با تيم كهكشاني كار او را دشوار كرده و از سوي ديگر محمد رويانيان‬ ‫هم در پرسپوليس كم مش��كل ندارد‪ .‬در اين ميان صحبت‌هاي وزير ورزش در طول‬ ‫هفته بس��يار تامل برانگيز بود‪ .‬او با اش��اره به اينكه براي حفظ تمركز پرس��پوليس و‬ ‫استقالل در آس��يا قصد حرف زدن پيرامون تغييرات را ندارد‪ ،‬اما ايجاد هرگونه تغيير‬ ‫در مديريت دو باشگاه س��رخابي را حق دولت دانس��ت و اعالم كرد امكان اين اقدام‬ ‫وجود دارد‪ .‬در واقع اين صحبت‌هاي محمد عباسي را مي‌توان به نوعي اولتيماتوم به‬ ‫مديران هر دو باشگاه استقالل و پرسپوليس دانست كه به هر شكل نتوانستند رضايت‬ ‫كامل هواداران خود را جلب كنند و شايد مقدمه‌اي باشد براي جدي‌تر شدن شايعاتي‬ ‫كه در هفته‌هاي گذشته در مورد تغييرات مديريتي در دو باشگاه آبي و قرمز پايتخت‬ ‫شنيده شده است‪g .‬‬ ‫‪78‬‬ ‫ابراز تمايل كرده كه گفته است با‌تراكتورسازي مذاكره‬ ‫نداش��ته و اين يعني آنكه تيم آين��ده قلعه‌نويي الزاما‬ ‫تيم تبريزي نيس��ت‪ .‬به هر حال اگ��ر آمدن قلعه‌نويي‬ ‫به اس��تقالل قطعي ش��ود بعد از دو بار آمدن و رفتن‬ ‫در دوره قريب و واعظي آشتياني‪ ،‬اكنون اين سومين‬ ‫بازگشت قلعه‌نويي به اس��تقالل خواهد بود و مسلما‬ ‫بازيكنان مورد عالق��ه او جايگزين نفرات مغضوب‬ ‫قديمي‌مي‌شوند‪.‬‬ ‫در اصل با آمدن احتمال��ي قلعه‌نويي بايد روي‬ ‫نام جباري‪ ،‬رحمت��ي و البته پروژه بازگش��ت فرهاد‬ ‫مجيدي خط قرمز كشيد‪.‬البته در عين حال قلعه‌نويي‬ ‫در ص��ورت وجود حماي��ت قوي از س��وي مديران‬ ‫بلندپايه مشكلي براي ماندن در تبريز نخواهد داشت‪.‬‬ ‫قلعه‌نويي مي‌خواهد سال آينده را با قهرماني تمام كند‬ ‫و همين دليل اصلي براي تامل او براي انتخاب س��ال‬ ‫آينده‌اش است‪g .‬‬ ‫تيم فوتبال اس��تقالل با برتري دو بر صفر برابر نسف قارشي ازبكستان توانست‬ ‫به عنوان تي��م دوم گروه ‪ A‬صعود كند ت��ا در مرحله بعدي حريف س��پاهان اصفهان‬ ‫شود‪ .‬در هفته پاياني رقابت‌هاي ليگ قهرمانان آس��يا در گروه ‪ A‬ديدار نسف قارشي‬ ‫ازبكستان و استقالل ايران با گل‌هاي گوران يركوويچ (‪ ،)9‬مجتبي جباري (‪ ،50‬پنالتي)‬ ‫دو بر صفر به سود اس��تقالل به پايان رسيد‪ .‬اس��تقالل با اين پيروزي ‪ 11‬امتيازي شد‬ ‫و به‌عنوان تيم دوم از گروه خود صعود كرد تا ديدار بع��دي‌اش را برابر ديگر نماينده‬ ‫ايران يعني سپاهان در اصفهان برگزار كند‪.‬سپاهان هم به‌عنوان صدرنشين گروه خود‬ ‫به مرحله بعد راه يافت‪ .‬س��پاهان با نتيج ‌ه دو بر يك االهلي عربستان را شكست داد و‬ ‫با ‪ 13‬امتياز به‌عنوان تيم اول اين گروه به دور بعد صعود كرد‪ .‬سوكاي (‪ )19‬و محسن‬ ‫بنگر(‪ )86‬براي زردپوش��ان گلزني كردند‪ .‬االهلي هم دقيقه ‪ 61‬به وس��يله عماد علي‬ ‫به گل رسيد‪g .‬‬
‫‪ 4‬خشم كي‌روش‬ ‫تيم ملي‬ ‫مشخص نيست كارلوس كي‌روش عذاب فوتبال هنوز حرفه‌اي نشده ايران است‪ .‬يا تيم ايران‬ ‫و رئيس فدراسيون هميشه شاد به هر حال هرچه هست اين جمع تناقض‌ها در كنار يكديگر قرار‬ ‫گرفته‌اند و سعي مي‌كنند تا به هر شكل ممكن تيم ايران را به جام جهاني برزيل برسانند‪ .‬در اين ميان‬ ‫كي‌روش به خوبي مي‌داند كه براي بيدارباش فدراسيون‌نشين‌ها نبايد هيچ‌گاه مدارا به خرج دهد و‬ ‫كوچكترين فرصت آرامش به كفاشيان و ساير مديران فدراسيون تبعاتي مانند آنچه بر سر تيم اميد‬ ‫آمد را در پي خواهد داشت‪.‬‬ ‫شايد اگر هر مربي ديگري بود برايش وضعيت دستيارانش آن هم از نوع ايراني اهميتي نداشت‪،‬‬ ‫اما كارلوس كي‌روش بار ديگر تفاوت‌هاي يك مربي حرفه‌اي را به نمايش گذاشت و وقتي متوجه‬ ‫ش��د هنوز فدراس��يون قراردادي با كادر ايراني تيم از جمله در بخش فني و پزشكي امضا نكرده به‬ ‫صورت خودجوش آنها را دعوت به اعتصاب كرده و از فدراس��يون خواس��ت تا هرچه س��ريعتر‬ ‫وضعيت آنها را مشخص كند‪.‬‬ ‫اين تصميم كي‌روش بالفاصله كفاشيان را ناچار كرد تا با س��رمربي تيم‌ملي جلسه بگذارد و‬ ‫اطمينان‌ الزم را در اين زمينه به كي‌روش بدهد‪ .‬برخالف كفاشيان‪ ،‬سرمربي پرتغالي تيم ملي نشان‬ ‫داده كه در كار با كس��ي ش��وخي ندارد و اين موضوع مي‌تواند تهديد و فرصتي براي فوتبال ايران‬ ‫باشد‪ .‬تهديد از نظر آنكه بي‌نظمي‌هاي فدراسيون صبر كي‌روش را تمام كند و فرصت از اين نظر كه‬ ‫كي‌روش بتواند نظم حرفه‌اي را به مديران فوتبال ايران بياموزد‪g .‬‬ ‫كريم انصاري‌فر س��رانجام توانس��ت آقاي گل‬ ‫ليگ برتر شود‪ .‬او در رقابت با فونيكه سي موفق شد با‬ ‫‪ 21‬گل و اختالف يك گل بيشتر از فونيكه اين عنوان‬ ‫را به خ��ود اختصاص دهد‪ .‬البته بع��د از اين موفقيت‬ ‫انصاري‌فر دو اظهار‌نظر جالب توجه هم داشت‪ .‬ابتدا با‬ ‫اشاره به رقابتش با فونيكه گفته بود كه براي مهاجمان‬ ‫ايراني كسر‌شان بود كه يك بازيكن خارجي آقاي گل‬ ‫ليگ برتر بشود كه اين هم از جمله مقياس‌هاي عجيبي‬ ‫است كه اين بار از سوي اين مهاجم تيم فوتبال سايپا‬ ‫انجام شده اس��ت‪ ،‬چراكه در فوتبال سطح اول جهان‬ ‫پيش مي‌آيد كه يك بازيكن خارج��ي آقاي گل ليگ‬ ‫آن كش��ور ش��ود و مس��لما در الليگا آقاي گلي مسي‬ ‫يا رونالدو موجب س��رافكندگي مهاجمان اسپانيايي‬ ‫نخواهد شد‪ .‬ديگر اظهار‌نظر جالب انصاري‌فر هم اين‬ ‫بود كه پيش��نهاد داد با پول خودش براي سازمان ليگ‬ ‫كفش طالي آقاي گلي بگيرد‪g .‬‬ ‫برنامه ن��ود در هفته‌اي كه گذش��ت صحنه‌هاي‬ ‫بس��ياري از ش��ادي و پايكوبي هواداران درودي را به‬ ‫نمايش گذاش��ت كه از صعود تيمش��ان به ليگ برتر‬ ‫سرازپا نمي‌شناختند‪ ،‬اما هرچه مي‌گذرد اين شادي‌ها‬ ‫جايش را به نگراني مي‌دهد و اين هواداران با اضطراب‬ ‫منتظر روشن ش��دن وضعيت تيم خودشان هستند‪ .‬از‬ ‫يك‌سو نبود حداقل امكانات در اين شهر سبب شده تا‬ ‫مسئوالن فدراسيو ‌ن ترديدهاي جدي را در مورد بخت‬ ‫اين تيم لرستاني براي حضور در ليگ برتر مطرح كنند و‬ ‫از سوي ديگر مسائل قضايي مربوط به باشگاه داماش به‬ ‫نوعي به اين تيم هم مربوط شده و عابديني گفته است‬ ‫كه راهي جز واگذاري گهر وجود ندارد‪ .‬با اين شرايط‬ ‫مشخص نيست چه آينده‌اي را مي‌توان براي نخستين‬ ‫نماينده استان لرستان در ليگ برتر متصور بود چراكه از‬ ‫هم‌اكنون چندين باشگاه براي خريد امتياز ليگ برتري‬ ‫اين تيم قدم برداشته‌اند‪g .‬‬ ‫تيم ملي كشتي آزاد ايران توانست در جمهوري‬ ‫آذربايجان قهرمان جام‌جهاني شود‪ .‬در فينال چهلمين‬ ‫دوره مس��ابقات كش��تي جام‌جهان��ي مي��ان ايران و‬ ‫آذربايجان‪ ،‬حسن رحيمي‌(‪ 55‬كيلوگرم)‪ ،‬مهدي تقوي‬ ‫(‪ 60‬كيلوگرم)‪ ،‬صادق گودرزي (‪ 74‬كيلوگرم) و رضا‬ ‫يزداني (‪ 96‬كيلوگرم) مقابل حريفان به برتري رسيدند‬ ‫و مسعود اسماعيل‌پور(‪ 60‬كيلوگرم)‪ ،‬احسان لشگري‬ ‫(‪ 84‬كيلوگرم) و كميل قاسمي(‪ 120‬كيلوگرم) نتيجه را‬ ‫واگذار كردند تا ايران با برتري ‪ 4‬بر ‪ 3‬مقابل تيم ميزبان‬ ‫قهرمان رقابت‌ها ش��ود‪ .‬جالب آنكه آذربايجاني‌ها در‬ ‫دوره قبل در تهران با شكس��ت ايران اين عنوان را به‬ ‫دست آورده بودند و در واق ‌ع ملي‌پوشان كشتي آزاد به‬ ‫نوعي انتقام دوره قبل را هم گرفتند‪ .‬تيم ايران در مرحله‬ ‫نيمه‌نهايي هم موفق ش��د تيم آمريكا را شكست دهد‬ ‫كه اين تيم هم با برتري مقابل روسيه در جايگاه سوم‬ ‫مسابقات جام‌جهاني كشتي قرار گرفت‪g .‬‬ ‫ليگ برتر‬ ‫رويداد‬ ‫ليگ آزادگان‬ ‫ورزش‬ ‫‪ 6‬كريم آقاي گل‬ ‫‪ 7‬سرنوشت گهر‬ ‫‪ 8‬قهرماني در جام جهاني‬ ‫‪ 5‬شورش شماره‪8‬‬ ‫مثلث شماره‪126‬‬ ‫مجتبي جباري مدت‌هاس��ت كه لي��در اعتراض‬ ‫در ميان بازيكنان استقالل اس��ت و هرازگاهي سر به‬ ‫طغيان برمي‌دارد‪ .‬با اين حال شايد هيچ فصلي به اندازه‬ ‫ليگ يازدهم ناراضي و ناآرام نبوده است‪ .‬جالب آنكه‬ ‫جباري وقت‌شناس��ي خاصي ه��م دارد و همواره در‬ ‫زمان بازي‌هاي مهم چه دارابي باش��د و چه بازي در‬ ‫ليگ قهرمانان آس��يا ناگهان ش��ورش را آغاز مي‌كند‪.‬‬ ‫اما اتفاقي كه اين بار در آس��تانه بازي برگش��ت مقابل‬ ‫نسف‌قارشي در تمرين‌هاي استقالل افتاد تا اندازه‌اي‬ ‫ماهيتش متفاوت بود‪ .‬در ابتدا به نظر ميآمد كه باز هم‬ ‫اين جباري بوده اس��ت كه به‌خاطر مش��كالت مالي‬ ‫تمرين را به تعطيلي كش��انده اما بع��د از اين موضوع‬ ‫مشخص شد كه جباري نماينده بازيكنان بوده و ديگران‬ ‫هم مانند او در اين اعتصاب دخيل بوده‌اند‪ .‬در اين ميان‬ ‫ش��ايد جالب‌ترين واكنش را علي فتح‌اهلل‌زاده داشت‪.‬‬ ‫او ابتدا جباري را تهديد كرد و از محروميت دو‌س��اله‬ ‫او حرف زد‪ ،‬اما به فاصله يك روز حرفش را تغيير داد‬ ‫و با استدالل به اينكه جباري بازيكن باغيرتي است و‬ ‫اس��تقالل براي او هزينه كرده‪ ،‬عنوان كرد اين بازيكن‬ ‫محروم نخواهد ش��د‪ .‬جالب آنكه فت��ح‌اهلل‌زاده ديگر‬ ‫زيربار حرف‌هاي خودش هم نم��ي‌رود و قاطعانه از‬ ‫اينكه جباري را اغتشاش��گر خوانده ابراز بي‌اطالعي‬ ‫مي‌كند‪g .‬‬ ‫كشتي‬ ‫‪79‬‬
‫فوتبال دراماتيك‬ ‫سيتي در ‪ 120‬ثانيه قهرمان شد‬ ‫ديـــدار‬ ‫«اهلل‌اكبر»؛ اين زيباترين جمل��ه‌اي بود كه پس از‬ ‫قهرماني منچستر‌س��يتي بر زبان آمد‪ .‬س��مير نصري‪،‬‬ ‫بازيكن مسلمان س��يتي پس از پيروزي تيمش در يك‬ ‫بازي شگفت‌آور احس��اس خود را اينگونه ابراز كرد‪.‬‬ ‫او در ادامه گفت‪« :‬از اينك��ه در چنين بازي دراماتيكي‬ ‫به پيروزي رسيديم و جام قهرماني را باالي سر برديم‪،‬‬ ‫بسيار خوشحالم‪ .‬دس��تاورد باور‌نكردني بود‪ .‬تا لحظه‬ ‫پاياني براي قهرماني جنگيديم و اميد خود را از دست‬ ‫نداديم‪ .‬اين قهرماني را به تماشاگران پرشور خود كه در‬ ‫تمام فصل از ما حمايت كردند‪ ،‬تبريك مي‌گويم‪ .‬براي‬ ‫كسب قهرماني‌هاي ديگر تالش خواهيم كرد و انشاءاهلل‬ ‫پيروز خواهيم شد‪».‬‬ ‫دراماتيك چه توصيف خوبي براي قهرماني سيتي‬ ‫است؛ فصلي كه با شروع توفاني وحماسي آغاز شده‬ ‫بود‪ ،‬در ميان راه تبديل به تراژدي ش��د‪ ،‬در پايان كامال‬ ‫دراماتيك شد و نيمه آبي‌پوش شهر منچستر به شكلي‬ ‫معجزه‌آسا جام‌قهرماني را باالي سر برد‪ .‬در هفته پاياني‬ ‫شاگردان روبرتو مانچيني در حضور بيش از ‪ ۵۰‬هزار‬ ‫تماشاگر ورزشگاه امارات ميزبان تيم انتهاي جدولي‬ ‫كوئينز‌پارك رنجرز بودند و با كسب سه‌امتياز در يك‬ ‫ديدار جذاب و ديدني به طلس��م ‪۴۴‬ساله ناكامي‌خود‬ ‫پايان داده و به مقام قهرماني دست يافتند‪ .‬در اين ديدار‪،‬‬ ‫شاگردان مانچيني با گل دقيقه ‪ ۳۹‬پابلو زابالتا از حريف‬ ‫پيش��ي گرفتند تا هواداران آبي‌پوش آم��اده برگزاري‬ ‫جشن قهرماني شوند‪.‬‬ ‫در نيمه دوم‪ ،‬جبرئيل سيسه در دقيقه ‪ ۴۸‬و مك‌كي‬ ‫در دقيقه ‪ ۶۶‬با ضربه س��ر دروازه منچستر‌سيتي را باز‬ ‫كردند تا مانچيني در آس��تانه تقديم ج��ام قهرماني به‬ ‫فرگوسن باش��د‪ .‬ادوين ژكو در دقيقه ‪ ۹۲‬با ضربه سر‪،‬‬ ‫دروازه ميهمان را باز كرد تا اميدها به ورزشگاه امارات‬ ‫باز شود و در فاصله يك دقيقه به پايان وقت‌هاي اضافه‬ ‫س��رجيو آگوئرو با حركتي زيبا و انفرادي تور دروازه‬ ‫كوئينزپارك رنجرز را به لرزه درآورد تا هواداران سيتي‬ ‫از شدت شادي سر از پا نشناس��ند‪ .‬در بازي همزمان‪،‬‬ ‫منچس��تريوناتيد با تنه��ا گل دقيقه ده��م وين روني‪،‬‬ ‫س��اندرلند را شكس��ت داد ولي نتوانس��ت به عنوان‬ ‫قهرماني دست يابد‪ .‬با اين اوصاف‪ ،‬سيتي با ‪ ۸۹‬امتياز و‬ ‫تفاضل گل بهتر نسبت به يونايتد قهرمان شد؛ قهرماني‬ ‫پس از ‪ ۴۴‬سال‪...‬‬ ‫به اين بهانه نگاهي به دراماتيك‌‌ترين قهرماني‌هاي‬ ‫تيم‌هاي بريتانيايي مي‌اندازيم‪.‬‬ ‫مثلت شماره‪126‬‬ ‫‪80‬‬ ‫منچستر يونايتد ‪ ...۲‬بايرن مونيخ يك‬ ‫نگاه شاگردان اوتمار هيتس��فيلد به جام بود‪ ،‬آنها‬ ‫با ضربه كاش��ته ماريو باس��لر از حريف پيش بودند و‬ ‫ثانيه‌ها را تا پايان بازي مي‌شمردند‪ ،‬اما سرمربي منچستر‬ ‫شكست را باور نداشت‪ .‬او تدي شرينگهام و سولشاير‬ ‫را به ميدان فرستاد‪ .‬اين دو بازيكن كاري كردند كارستان‬ ‫و با دو گل در آخرين دقايق ب��ازي جام قهرماني ليگ‬ ‫قهرمانان اروپا را به فرگوسن هديه دادند‪.‬‬ ‫ليورپول صفر‪...‬آرسنال ‪۲‬‬ ‫آرسنال براي اينكه با‌عنوان قهرماني به ورزشگا ‌ه‬ ‫هايبوري بازگ��ردد نياز به دو گل داش��ت اما به غير از‬ ‫ضربه سر آلن اسميت‪ ،‬زدن گل دوم غير‌ممكن به نظر‬ ‫مي‌رسيد‪.‬‬ ‫بازي رو به پايان بود و هواداران آرسنالي حاضر‬ ‫در ورزشگاه آنفياد داشتند نا‌اميد مي‌شدند‪ .‬تا اينكه پاس‬ ‫بلند لي ديكسون به آلن اسميت رسيد‪ ،‬مهاجم آرسنال‬ ‫توپ را براي مايكل توماس‌هافبك تيمش مهيا كرد تا‬ ‫توماس با بازكردن دروازه گروبالر ش��اگردان جورج‬ ‫گراهام را به قهرماني‪ ۱۹۸۸‬برساند‪.‬‬ ‫قهرماني بلكبرن در سال ‪۱۹۹۵‬‬ ‫آن روز‌ها هنوز ليگ برتر نبود‪ ،‬اما آلكس فرگوسن‪،‬‬ ‫س��ر‌مربي منچس��تر بود‪ .‬رقابت اصل��ي قهرماني بين‬ ‫منچستر و بلكبرن بود‪ .‬جدالي ميان دو اسكاتلندي يعني‬ ‫فرگوسن و داگليش‪ ...‬بلكبرن با نتيجه دو بر يك مقابل‬ ‫ليورپول شكست خورده بود و منچستر براي قهرماني‬ ‫تنها نياز به يك نتيجه مساوي داش��ت‪ .‬مارك هيوز با‬ ‫گل خود اميدهاي فرگوس��ن را زنده نگه داش��ت‪ .‬در‬ ‫ادامه كار اما برايان مك كلير بازي را به تساوي كشاند‬ ‫تا بلكبرن پس از هشتاد سال به قهرماني رسيد‪ .‬صحنه‬ ‫به ياد‌ماندني آن روز‪ ،‬نيمكت‌نشينان بلكبرن بود كه هر‬ ‫كدام يك راديو در دست داشتند‪.‬‬ ‫ليورپول ‪ ...۳‬ميالن ‪۳‬‬ ‫نه اين بازگشت باور‌كردني نبود‪،‬وقتي ميالن در‬ ‫نيمه نخست با ضربه سر پائولو مالديني و سپس دوگل‬ ‫هرنان كرسپو پيش افتاد‪ ،‬ديگر هيچ‌‌كس باورش نمي‌شد‬ ‫ليورپول بتواند به بازي برگردد‪ ،‬اما يك اتفاق عجيب‬ ‫همه چي��ز را تغيير داد و ليورپول با س��ه گل اس��تيون‬ ‫جرارد‪ ،‬اسميچر و ژابي آلونسو بازي را مساوي كرد و با‬ ‫درخشش دودك در ضربات پنالتي‪ ،‬ميالن را شكست‬ ‫داد‪ .‬اين بي‌شك دراماتيك‌ترين قهرماني ليگ قهرمانان‬ ‫اروپا بود‪.‬‬ ‫منچستر‌سيتي ‪ ...۲‬كالينگهام ‪۲‬‬ ‫تنها س��يزده سال قبل تيم منچستر‌س��يتي كه اين‬ ‫فصل به عنوان قهرماني ليگ برتر رسيده‪ ،‬در دسته دوم‬ ‫فوتبال انگلستان بازي مي‌كرد‪ .‬اين تيم براي صعود بايد‬ ‫با تيم كالينگهام بازي مي‌كرد‪ ،‬اما دو بر صفر عقب افتاد‬ ‫و داشت پلي‌آف را از دست مي‌داد‪ .‬اما سيتي توانست‬ ‫در وقت‌هاي تلف شده بازي مساوي كند‪ ،‬در ضربات‬ ‫پنالتي پيروز شود و به ليگ اول صعود كند‪.‬‬ ‫نمونه‌هاي ايراني‬ ‫در ايران هم تيم پرسپوليس دو قهرماني دراماتيك‬ ‫داش��ته‪ ،‬در اولين سال برگزاري مس��ابقات ليگ برتر‬ ‫استقالل صدر‌نشين مسابقات بود و با يك تساوي هم‬ ‫قهرماني ليگ را به خود اختصاص مي‌داد اما شاگردان‬ ‫منصور پورحيدري نتوانستند در شهر انزلي حتي يك‬ ‫امتياز را هم به دست آورند تا پرس��پوليس با پيروزي‬ ‫يك بر صفر مقابل فجرسپاسي در تهران اولين قهرمان‬ ‫ليگ برتر ايران شود اما شايد درام‌گونه‌ترين قهرماني‬ ‫ليگ برتر ايران به زمان افش��ين قطبي بر‌گردد؛ دو تيم‬ ‫پرسپوليس و سپاهان يك فصل نفس‌گير را پشت‌سر‬ ‫گذاش��ته بودند‪ .‬از هر دو تيم امتيازهاي فراواني كسر‬ ‫شده بود تا اين دو در آخرين بازي ليگ به هم رسيدند‪.‬‬ ‫ابتدا محسن خليلي با يك ش��وت غير‌قابل مهار‬ ‫دروازه سپاهان را باز كرد‪ ،‬اما احسان حاج‌صفي بازي‬ ‫را به تساوي كشاند تا س��پاهان قهرماني را در نزديكي‬ ‫دستان خود احساس كند؛ احساسي كه تا آخرين دقايق‬ ‫بازي ادامه داش��ت‪ ،‬اما گل دقيقه ‪ ۹۶‬س��پهر حيدري‬ ‫داستان ليگ را تغيير داد‪.‬‬ ‫قهرماني س��ايپا با علي دايي‪ ،‬آن هم در حالي كه‬ ‫تا آخرين روز توسط استقالل اهواز تعقيب مي‌شد از‬ ‫قهرماني‌هاي خاص فوتبال بود‪ ،‬به‌ويژه آنكه دايي در‬ ‫روز خداحافظي گلزني كرد‪.‬‬ ‫اما از قهرماني استقالل با امير قلعه‌نويي به راحتي‬ ‫نمي‌توان گذشت؛ آقاي جاللي خيلي مردي! اين جمله‬ ‫يادتان هست؟ استقالل يك بر صفر پيام را برد‪ ،‬فوالد‬ ‫چهار بر ي��ك ذوب آهن را‪ ...‬و اي��ن يعني قهرماني به‬ ‫لطف تفاضل گل‪g .‬‬
‫مكتوب‬ ‫احمديگيوي درگذشت‬ ‫حسن احمدي گيوي در سن‪85‬سالگي به علت ايست قلبي در منزلش از دنيا رفت‪.‬‬ ‫اينپژوهشگرواديبواستاددانشگاهدررشتهادبياتسال‪ 1306‬درشهرستانگيوياستان‬ ‫اردبيلمتولدشد‪.‬دورهابتداييرادرمدرسهناصريخلخالگذراند‪.‬سپسدررشتهفلسفه‬ ‫مدرك فوق‌ليسانس را دريافت كرد و در ادامه موفق شد مدرك دكتراي خود را در رشته‬ ‫ادبياتدانشگاهتهراندريافتكند‪.‬ازجملهاستادانشناختهشدهاودردانشگاهتهرانمي‌توان‬ ‫بهاستادبدي ‌عالزمانفروزانفراشارهكرد‪.‬اودرسال‪ ۱۳۶۶‬خورشيديازدانشگاهتهرانبهدرجه‬ ‫بازنشستگينايلشد‪.‬گيويمولفبيشاز‪50‬جلدكتابدرزمينهفارسياستوازهمان‬ ‫ابتدايشكل‌گيريلغت‌نامهدهخدابههمكاريبااينموسسهپرداختكهحاصلشتدوين‬ ‫‪ 24‬جلداز‪ 222‬جلدآنبود‪.‬گيويازهمكارانمرحوممحمدمعيندرتدوينفرهنگلغت‬ ‫فارسيمعينبهشمارمي‌رفتكهباپيشنهاداوتاليفكتاب«دستورتاريخيفعل»رادرسال‬ ‫‪ ۱۳۴۲‬آغاز كرد كه حاصل اين پژوهش بزرگ بعد از نزديك به سه دهه در قالب دو جلد از‬ ‫سويانتشاراتقطرهعرضهعموميشد‪.‬اينكتابعنوانكتاببرترسالرانيزبرايمولفش‬ ‫بهارمغانآورد‪.‬نگارشدستورزبان‌تركيوآثاريچون«آئينپژوهشومرجع‌شناسي»‪«،‬از‬ ‫فننگارشتاهنرنويسندگي»‪«،‬دستورتطبيقيزبان‌تركيوفارسي»‪«،‬شوريدهوبي‌قرار»و‬ ‫گزيدهاشعارومقاالتدهخداازجملهمهم‌ترينآثاراوبه‌شمارمي‌رود‪g.‬‬ ‫مستند‬ ‫«ناگهان چقدر زود دير شد»‬ ‫رمان «ارباب انتقام» نوشته فيليپ راث با‌ترجمه پدرام لعل‌بخش توسط‬ ‫انتشارات افراز به چاپ رس��يد‪ .‬فيليپ راث‪ ،‬رمان‌نويس آمريكايي است كه‬ ‫در سال ‪ 1959‬با كتاب «بدرود كلمبوس» جايزه ملي كتاب آمريكا را به‌دست‌‬ ‫آورد و به شهرت رسيد‪.‬وي ‪ 10‬سال بعد با رمان «دادخواست پورتنوي» تبديل‬ ‫به يكي از چهره‌هاي مشهور جهان ادبيات ش��د‪ .‬راث از آن زمان به بعد يكي‬ ‫از پرافتخارترين نويسندگان نسل‌اش محسوب مي‌شود‪ .‬آثار او تاكنون دو بار‬ ‫جايزه ملي كتاب آمريكا‪ ،‬دوبار جايزه حلقه ملي منتقدان كتاب آمريكا و س��ه‬ ‫بار جايزه پن‌ فاكنر را از آن خود كرده است‪.‬‬ ‫«ارباب انتقام» روايت انساني است كه ساده‌انديشي‪ ،‬تك‌سويي و نداشتن‬ ‫ايمان و اعتماد به خالق هستي‪ ،‬درماندگي و بيچارگي او را رقم مي‌زند‪.‬‬ ‫يوجين كنتر شخصيتي كه داستان حول او مي‌گردد‪ ،‬جوانكي ساده‌انديش‬ ‫است كه فكر مي‌كند همه چيز را از پدربزرگ خود آموخته و تصور مي‌كند با‬ ‫آنچه در محضر او تعليم ديده مي‌توان��د پيچيدگي‌هاي دنيايي را كه در كوران‬ ‫تهاجم فلج و جنگ جهاني دوم و تبعات خانمانس��وز اين دو قرار دارد‪ ،‬حل‬ ‫و فصل كند‪.‬‬ ‫آنچه پدربزرگ يوجين در ذهن او القا ك��رده‪ ،‬قوي بودن و تقديس حس‬ ‫وظيفه‌شناسي اس��ت‪ ،‬اما آنچه به او نمي‌آموزد اين واقعيت است كه انسان در‬ ‫برابر طبيعت و البته آفريننده اين جهان موجودي محدود و ناتوان اس��ت‪ .‬در‬ ‫طول داستان يوجين تمام تالش خود را به‌كار مي‌گيرد تا مانع شيوع بيشتر فلج‬ ‫در محله و شهرشان شود‪g .‬‬ ‫مستند‬ ‫حسن فتحی‪ ،‬کارگردان مستند حجازی‬ ‫ساخت فیلم مستند ناصر حجازی به کارگردانی حسن فتحی و تهیه‌کنندگی‬ ‫اسماعیل عفیفه قطعی شد‪.‬‬ ‫بهناز ش��فیعی‪ ،‬همس��ر زنده‌یاد ناصر حجازی در این ب��اره گفت‪« :‬طی‬ ‫مذاکرات متعددی که ب��ا کارگردانان مختلف از جمل��ه کیومرث پوراحمد و‬ ‫بهروز خلجی داش��تیم در نهایت با حسن فتحی برای س��اخت این مستند به‬ ‫نتیجه رسیدیم‪».‬‬ ‫وی در ادامه افزود‪« :‬پس از نهایی ش��دن توافقات بر س��ر ساخت مستند‬ ‫زندگی ناصر حجازی توسط حسن فتحی‪ ،‬این کارگردان پیش‌طرحی مبنی‌بر‬ ‫کم‌و‌کیف ساخت این مستند ارائه کرد و قرار ش��د یک فیلم مستند و داستانی‬ ‫درباره زندگی ورزشی ناصر حجازی ساخته شود‪ ،‬به گونه‌ای که هیچ بازیگری‬ ‫به جای ناصر بازی نمی‌کن��د‪ ،‬بلکه یک روایت‌گر که قرار اس��ت از بازیگران‬ ‫مطرح سینما باشد با پیشکسوتان فوتبال درباره حجازی به گفت‌وگو خواهد‬ ‫پرداخت‪».‬‬ ‫همس��ر زنده‌یاد ناصر حج��ازی در ادامه صحبت‌های خود با اش��اره به‬ ‫مذاکره‌های پیشین با سایر کارگردان‌هایی که اعالم آمادگی کرده بودند مستند‬ ‫این قهرمان اس��تقاللی را بس��ازند گفت‪« :‬مذاکره اولیه با کیومرث پوراحمد‬ ‫مبنی‌بر ساخت این مستند انجام شده بود‪ .‬اما این کارگردان اعالم کرد یک پروژه‬ ‫نیمه‌تمام در دست دارد و قرار شد پس از اتمام این پروژه درخصوص ک ‌مو‌کیف‬ ‫ساخت این مستند به‌مذاکره و نتیجه‌گیری نهایی برسیم‪ .‬اما به دالیلی این توافق‬ ‫برای ساخت این مستند به انجام نرسید‪g ».‬‬ ‫نمايش‬ ‫ديـــدار‬ ‫مكتوب‬ ‫اربابانتقام‬ ‫كتاب «من‪ ،‬مادر‌مصطفي» نوش��ته رحيم مخدومي‪ ،‬ش��امل خاطرات مربوط‬ ‫به دانشمند شهيد مصطفي احمدي روش��ن در كمتر از يك هفته در آستانه چاپ‬ ‫دوم قرار‌گرفته اس��ت‪« .‬من‪ ،‬مادر مصطفي» ك��ه در ‪ 10‬فصل‪ ‌،‬ب��ا روايتي كوتاه از‬ ‫زندگي ش��هيد احمدي روش��ن از كودكي تا ش��هادت‪ ،‬از زبان مادر شهيد نوشته‬ ‫شده‪ ،‬گوشه‌هايي از ويژگي‌هاي ش��خصيتي مصطفي احمدي روشن را به‌تصوير‬ ‫كشيده اس��ت‪ .‬زبان كتاب «من‪ ،‬مادر مصطفي» روان و ساده انتخاب شده و مطالعه‬ ‫آن براي گروه‌هاي سني گوناگون مناسب اس��ت‪ .‬در پايان اين كتاب‌‪ ،‬نامه خانواده‬ ‫شهيدمصطفي احمدي روشن به مقام معظم رهبري و عكس‌هايي از اين دانشمند‬ ‫هسته‌اي شهيد‌آورده شده‪ .‬اين اثر با حمايت نشر شاهد و توسط انتشارات رسول‬ ‫آفتاب به چاپ دوم خواهد رسيد‪.‬‬ ‫ي طي ‪ 20‬روز نوشته شده و در ‪ 136‬صفحه انتشار يافته‬ ‫كتاب من‪ ،‬مادر‌مصطف ‌‬ ‫است‪ .‬شب‌هاي بعد از پدر‪ ،‬من مادر مصطفي‪ ،‬دو سايه‪ ،‬جدايي شيرين‪ ،‬سنگر كمين‬ ‫هسته‌اي‪ ،‬من مصطفي را مرد مي‌خواستم‪ ،‬روز ميدان رفتن زنان‪ ،‬بيانات رهبر معظم‬ ‫انقالب در منزل شهيد‪ ،‬نامه خانواده احمدي روشن به رهبر معظم انقالب و واكنش‬ ‫حزب اهلل لبنان به‌ترور شهيد احمدي روشن از جمله عناوين بخش‌هاي اين كتاب‬ ‫است‪g .‬‬ ‫مثلت شماره‪126‬‬ ‫مستندي درباره قيصر امين‌پور ساخته مي‌ش��ود‪« .‬ناگهان چقدر زود دير‬ ‫شد» مستندي درباره قيصر امين‌پور است كه در سه قسمت بيست‌دقيقه‌‌اي آماده‬ ‫خواهد شد‪ .‬اين مستند در مرحله پيش‌توليد و پژوهش است و تصويربرداري آن‬ ‫ك ماه ديگر در گتوند‪ ،‬دزفول‪ ،‬اهواز و تهران آغاز مي‌شود‪ .‬اين مستند به زندگي‬ ‫ي ‌‬ ‫و افكار قيصر امين‌پور‪ ،‬شاعر خوزستاني مي‌پردازد كه تاثير زيادي بر شعر امروز‬ ‫داشته است‪ .‬ابراهيم سعيدي‌نژاد‪ ،‬محقق‪ ،‬كارگردان و تدوين‌گر‪ ،‬پويا كوهزاد‬ ‫مدير‌توليد‪ ،‬ابراهيم دواني‌نژاد‪ ،‬تصويربردار و عبدالمحمد چيني‌ساز‪ ،‬نويسنده‬ ‫«ناگهان چقدر زود دير شد» هستند‪ .‬قيصر امين‌پو ‌ر زاده دوم ارديبهشت‌ماه سال‬ ‫‪ 1338‬در گتوند خوزستان بود كه هشتم آبان‌ماه سال ‪ 1386‬درگذشت‪« .‬تنفس‬ ‫صبح» و «در كوچه آفت��اب» (‪« ،)1363‬آينه‌هاي ناگهان» (‪« ،)1372‬گل‌ها همه‬ ‫آفتابگردانند» (‪ )1380‬و «دستور زبان عشق» (‪ )1386‬از مجموعه‌هاي شعر اين‬ ‫شاعر براي بزرگساالن هستند‪« .‬گزينه اشعار» او هم در سال ‪ 1378‬منتشر شد‪.‬‬ ‫همچنين «توفان در پرانتز» (نثر ادبي) و «منظومه ظهر روز دهم» (براي نوجوانان)‬ ‫(‪« ،)1365‬مثل چشمه‪ ،‬مثل رود» (براي نوجوانان) (‪« ،)1368‬بي‌بال پريدن» (نثر‬ ‫ادبي براي نوجوانان)‪« ،‬گفت‌وگوهاي بي‌گفت‌وگو» (‪« ،)1370‬به‌قول پرستو»‬ ‫(براي نوجوانان) (‪« ،)1375‬سنت و نوآوري در شعر معاصر» (‪ )1383‬و «شعر‬ ‫و كودكي» (‪ )1386‬آثار به‌جامانده از او هستند‪g .‬‬ ‫مكتوب‬ ‫من‪ ،‬مادر مصطفي‬ ‫سياه‌بازياميرارسالننامدار‬ ‫امير ارس�لان بعد از ديدن تصوير فرخ‌لقا عاش��ق او مي‌ش��ود و براي يافتن‬ ‫محبوبش راهي فرنگستان مي‌ش��ود و در اين مس��ير تا يافتن فرخ لقا با مشكالتي‬ ‫روبه‌رو مي‌شود‪.....‬‬ ‫اين خالصه داستان نمايش مجلس سياه‌بازي امير ارسالن نامدار است كه داوود‬ ‫فتحعلي بيگي در تماشاخانه سنگلج به صحنه‌برده است‪.‬اين نمايش نوشته مهدي‬ ‫صفاري نژاد است و همان گونه كه از نامش مشخص است سياه‌بازي است‪ ،‬اما در‬ ‫كنار سياه‌بازي رگه‌هايي از نقالي و پرده‌خواني هم دارد‪.‬‬ ‫نمايش «مجلس سياه‌بازي اميرارسالن نامدار» با بازي شاهين عاليي‌نژاد‪ ،‬مهدي‬ ‫صفاري‌نژاد‪ ،‬رضا شفيعي‪ ،‬سمانه لطيفي‪ ،‬شيرين كاشفي‪ ،‬داوود معيني‌كيا‪ ،‬حميدرضا‬ ‫اهلل‌ياري و‪ ...‬اجرا مي‌شود‪ .‬علي جباري هم آهنگساز اين اثر نمايشي و سمانه حسيني‬ ‫طراح صحنه آن است‪.‬‬ ‫كارگردان نمايش در مورد سبك نمايش مي‌گويد‪« :‬ش��يوه اجرايي ما‌ تركيبي‬ ‫از تخت‌‌حوضي‪ ،‬نقالي‪ ،‬پرده‌خواني و شبيه‌خواني است‪ .‬متن به صورت كارگاهي‬ ‫كار شده و سپس استخراج شده‪ ،‬ضمنا اين كار رويكرد آموزشي نيز دارد‪ ،‬در واقع‬ ‫مي‌توان بر‌اساس ويژگي‌هاي نمايشنامه بحث آموزش��ي را برپا كرد»‪ .‬دانشجويان‬ ‫تمام رشته‌ها مي‌توانند از روزهاي يكشنبه تا چهارش��نبه با استفاده از بليت نيم‌بها‬ ‫اين نمايش را ببينند‪g .‬‬ ‫‪81‬‬
‫توهم عقاب‬ ‫چرا عقاب در تهران اكران شد؟‬ ‫ديـــدار‬ ‫«سرنوشت يك سرباز‪ ،‬افتخار يك برده‪ ،‬تقدير يك‬ ‫امپراتوري»‬ ‫اين اصلي‌ترين شعار تبليغاتي فيلم «عقاب» است‪.‬‬ ‫كه اين روزها در سينما‌هاي فرهنگ‪ ،‬برج ميالد‪،‬آزادي و‬ ‫پرديس ملت روي پرده رفته است‪ .‬يك فيلم ديگر از ژانر‬ ‫تاريخي كه به حوادث رخ‌داده در روم باستان مي‌پردازد‪.‬‬ ‫در همين شعار تبليغاتي هم نوع نگاه يك طرفه فيلم به‬ ‫تاريخ را نشان مي دهد‪ .‬اگر به حافظه سينما رجوع كنيم‬ ‫هر‌از گاهي فيلمي‌در م��ورد امپراتوري روم س��ينماي‬ ‫جهان را تحت تاثير قرار داده‪ ،‬فيلم‌هايي كه به فيلم‌هاي‬ ‫«سپر ـ شمشير» مشهور اس��ت‪ .‬زماني دور بن هور بود‬ ‫كه با بازي چارلتون هس��تون اس��كارها را درو مي‌كرد‬ ‫وروزگاري نوبت به گالدياتور بود كه با بازي راسل‌‌كرو‬ ‫خوش درخشيد‪ ،‬در اين بين فيلم‌هايي نظير اسپارتاكوس‬ ‫با بازي كرك داگالس و تروي با بازي برد‌پيت هم بوده‪...‬‬ ‫عقاب به هيچ وجه به اندازه بن هور وگالدياتور سر‌وصدا‬ ‫نكرده‪ ،‬اما فيلم خوش‌س��اختي اس��ت كه برخالف فرم‬ ‫مثلت شماره‪126‬‬ ‫النه آسمان‬ ‫نگاهي به مجموعه شعر چويي جونگ يول‬ ‫ش��اعر كره‌اي در آمريكا گرفتار آم��اج همه آن‬ ‫چيز‌هايي است كه براي يك انسان شرقي غريبه است‪.‬‬ ‫او به دنيايي آمده كه با دنياي او فرق مي‌كند‪ ،‬شايد همه‬ ‫چيز معمايي اس��ت كه حل كردنش براي او سخت و‬ ‫زمان‌بر است‪.‬‬ ‫او با زبان مشكل دارد‬ ‫‪82‬‬ ‫مناس��ب از نظر محتوا داراي تمايالت توه��م گونه از‬ ‫تاريخ است؛توهماتي كه نش��ان از نوعي برتري جويي‬ ‫پوشالي رومي‌ها و در واقع غربي‌ها دارد‪ .‬داستان بر‌اساس‬ ‫ماجرايي واقعي است‪ ،‬فيلمبرداري اثر در آگوست ‪۲۰۰۹‬‬ ‫و در مجارستان آغاز ش��د و به دنبال آن نيز گروه توليد‬ ‫به اسكاتلند رفته و در لوكيشن‌هايي واقع در«وستر ُرز»‬ ‫و «لوك لوموند» ادامه فيلمبرداري را پي‌گرفتند‪ .‬بودجه‬ ‫صرف‌شده براي توليد فيلم حدودا ‪ ۲۵‬ميليون دالر بود‪.‬‬ ‫«كوين مك دونالد» كارگردان فيلم كه پي��ش از اين درام‬ ‫جنايي «وضعي��ت ب��ازي»(‪ )۲۰۰۹‬و درام زندگينامه‌اي‬ ‫«آخرين پادشاه اس��كاتلند» (‪ )۲۰۰۶‬را هم ساخته است‬ ‫بيشازهمهبه‌واسطهتمحماسي‪-‬تاريخيداستان«عقاب‬ ‫نهم» بود كه به آن عالقه نشان‌داد هرچند فيلم از گاف هاي‬ ‫تاريخي خالي نيست‪ .‬كوين مك دونالد در يك خانواده‬ ‫كامال هنري‌وسينمايي به‌دنيا آمده‪ .‬اين كارگردان ‪44‬ساله‬ ‫متولد شهر گالسكو است و عقاب چهاردهمين اثر وي‬ ‫ي را اين‬ ‫بود‪ .‬او تفاوت فيلم عقاب با ساير فيلم‌هاي روم ‌‬ ‫مي‌داند كه همه فيلم‌هاي رومي در مورد روم واتفاقات‬ ‫درون امپراتوري اس��ت‪ ،‬اما فيلم عقاب فيلمي‌در مورد‬ ‫مرزهاي امپراتوري روم است‪.‬‬ ‫داستان عقاب‬ ‫فيلم عقاب يك فيلم اقتباسي است كه از روي رمان‬ ‫نهمين عقاب اثر رزماري س��اتكليف ساخته شده‪ .‬البته‬ ‫ميان انتش��ار كتاب در س��ال ‪۱۹۵۴‬تا زمان ساخته شدن‬ ‫فيلم در س��ال ‪ ۲۰۱۱‬فاصله‌اي نسبتا طوالني وجود دارد‪.‬‬ ‫ي بروك نوش��ته كه پيش از اين با‬ ‫فيلمنامه عقاب را جرم ‌‬ ‫كوين‌مك‌دونالد كارگردان فيلم در قصه آخرين پادش��اه‬ ‫اسكاتلند همكاري داشته است‪ .‬داستان فيلم به ‪ ۱۴۰‬سال‬ ‫بعدازميالدمسيحبر‌مي‌گردد‪.‬لژيوننهمارتشرومبه‌شكل‬ ‫مشكوكي دركوه‌هاي اسكاتلند گم شده و ‪ 20‬سال بعد از‬ ‫اين حادثه ماركوس افسر جوان رومي‌كه پدرش فرمانده آن‬ ‫لژيونر بوده‪،‬به‌همراهبرده وفادار خود اسكا به بريتانيا مي‌رود‬ ‫تا هم علت مفقود ش��دن لژيون نهم را كشف كند وهم‬ ‫از اعتبار از دست رفته پدرش دفاع كند‪ .‬او به‌دنبال نشان‬ ‫واژه‌هايانگليسيبرميزهجوممي‌آورند‬ ‫پوشيدهازغبار‬ ‫تارعنكبوتبرسقف‪،‬خفتگردنممي‌شود‬ ‫با مسائل روزمره زندگي‪ ،‬مشكل دارد‪ .‬اينجاست كه‬ ‫در ميابد كه معيارهاي ميان شرق وغرب تفاوت دارد‪ .‬از‬ ‫معيارهاي كوچك نظير آحاد سنجش وزن تا معيار‌هاي‬ ‫زندگي‪ ،‬او همان‌طور كه مجبور است گالن را با ون كره‌اي‬ ‫هم‌‌تراز كند تا حجم را دريابد‪ ،‬بايد كم‌كم فرهنگ تازه را‬ ‫هم درك كند‪ .‬اين فرهنگ فرهنگ او نيست‪ .‬او از فرهنگ‬ ‫طبيعت آمده است و اينجا فرهنگ اعداد است‪.‬او هرچقدر‬ ‫كه بخواهد ميانبري براي زبان كره‌اي و انگليسي عمل كند‬ ‫بازهم ميان خرگوش ماده رام و گربه نر وحش��ي آنقدر‬ ‫اختالف هست كه نوك زبان را زخمي‌كند‪ .‬چاره اما آسان‬ ‫است‪ ،‬پرواز دادن ذهن به سمت زادگاه‪:‬‬ ‫سوار قطار شب مي‌شوم به سوي درياي شرق‬ ‫رمانعاشقانهقديمي‬ ‫درقوطيحلبيدورانداختهتلقتلقمي‌كند‬ ‫قطار دري��ا از تاريك��ي بي��رون مي‌آي��د و دنياي‬ ‫دوست‌داش��تني‌اش جلوي چشمانش مجسم مي‌شود‪.‬‬ ‫دنياي برف‪ ،‬آفتاب‪ ،‬سهره‪ ،‬گنجشك‪ ،‬افرا و‪ ...‬اينجاست‬ ‫كه پايان گرفتاري است و آغاز زيبايي است‪ .‬اينجاست كه‬ ‫مي‌توان به خاطر آورد كه‪:‬‬ ‫پاييزبرشاخهمي‌افتد‬ ‫و قطعه بهار را مي‌نوازد‬ ‫عقاب روم كه توسط لژيون پدرش كه درجنگ با قبايل‬ ‫شمال بريتانيا گم‌شده‪ ،‬مي‌گردد‪ .‬به همين منظور همراه‬ ‫اسكا از ديوار‌هارديان س��فرش را به ارتفاعات ناشناخته‬ ‫كالدونيا آغاز مي‌كند‪ .‬او براي رسيدن به هدفش ماجراهاي‬ ‫بي‌شماري را پشت‌سر مي‌گذارد‪ ،‬اما انگيزه اعاده حيثيت‬ ‫باعث مي‌شود تمام اين حوادث را پشت‌سر بگذارد وبه‬ ‫هدف برسد‪ .‬بازيگران اين فيلم عبارتند از‪ :‬چنينگ تاتوم‬ ‫(ماركوس فالويوس آگوئيال)‪ ،‬جيمي‌بل (اسكا)‪ ،‬دانلد‬ ‫ساترلند (عموي ماركوس)‪ ،‬مارك استرانگ (گورن)‪...‬‬ ‫فيلم عق��اب منتقداني دارد كه اعتقاد دارند پش��ت‬ ‫داستان فيلم اهداف سياسي خاصي وجود دارد‪ .‬در مقابل‬ ‫بازي چنينگ تاتوم نظر بس��ياري از منتق��دان را به‌خود‬ ‫جلب كرده است‪ .‬تاتوم در مورد نقش‌‌آفريني در اين فيلم‬ ‫مي‌گويد‪« :‬زماني كه كودك بودم داستان‌هاي گالدياتوري‬ ‫و داستان‌هاي قهرمانانه اصلي‌ترين داستان‌هايي بودند كه‬ ‫به آنها عالقه داشتم‪ .‬اين فانتزي دوران كودكي‌ام بود كه دلم‬ ‫مي‌خواست روزي به يكي از قهرمانان اين‌قبيل داستان‌ها‬ ‫بدل شوم‪ ».‬بسياري از منتقدان امروز مي پرسند چرا فيلمي‬ ‫مثل عقاب بايد در سينما هاي تهران اكران شود؟!‪g‬‬ ‫زير درخت‬ ‫از اجراي آنها لذت مي‌برم‬ ‫اوبهدامانطبيعتبازگشته‪،‬نورخورشيدازپنجره‌اش‬ ‫مي‌چكد و بر كاغذ صداي خودش و فرهنگ خودش را‬ ‫مي‌سازدورمزطبيعتراكشفمي‌كند‬ ‫باكشفرمزجيك‌جيك‌شان‬ ‫حسادتمي‌كنم‬ ‫دلمتنگمي‌شود‬ ‫‪...‬و شاعر مي‌شوم‬ ‫شاعرمي‌شويتاسخنبگويي‬ ‫باشكلرنگينت‬ ‫كتاب النه آسمان شكل رنگين چويي جونگ يول‬ ‫شاعر كره‌اي است‪.‬‫اين كتاب كه با اجازه و آگاهي شاعر‬ ‫توسط پونه ندايي به فارسي‌ترجمه شده در چهار بخش‬ ‫‪67‬صفحه را در بر مي‌گيرد‪.‬‬ ‫ش��عرهاي كوتاه چويي جونگ يول در كنار زبان‬ ‫شفاف و بي‌پيرايه سرش��ار از حس اصيل كره‌اي نسبت‬ ‫به طبيعت و انسان است و مضاميني جهاني مثل عشق‪،‬‬ ‫راستكرداريوحقيقت‌طلبيرابرپايهفرهنگاصيلبومي‬ ‫‌استوار مي‌سازد‪.‬‬ ‫چويي جونگ يول متولد‪ ۱۹۷۰‬است و در دانشگاه‬ ‫يونسيادبياتانگليسيودردانشگاهميامي‌نوشتنخالق‬ ‫خوانده است‪ .‬او عالوه بر شعر سرودن به كار‌ترجمه هم‬ ‫مشغول است‪g.‬‬
‫_____‬ ‫قاب‬ ‫سومينسالگرد رحلتآيت‌اهللالعظميبهجت‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫تجمع ضد صهيونيستي در ميدان آزادي‬ ‫همايش تاريخ مجلس‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫دشت الله‌هاي واژگون‬ ‫ديـــدار‬ ‫مثلت شماره‪126‬‬ ‫مسابقات هوافضاي دانش‌آموزي‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫آرامگاه فردوسي در طوس‬ ‫تمريناتتيمملي‬ ‫‪7‬‬ ‫‪8‬‬ ‫سپاهانقهرمان‬ ‫‪83‬‬
‫بازا ر‬ ‫س��يم‌كارت‌هاي اعتباري نس��بت به س��ال قبل داشته‬ ‫اس��ت‪ ».‬وي گفت‪« :‬تا كنون ‪ 53‬ميليون س��يم كارت‬ ‫فروخته ش��ده كه ‪ 49‬ميليون آن به نام اف��راد ثبت و در‬ ‫شبكه قابل استفاده است‪».‬‬ ‫مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار خبر داد‬ ‫پرداخت ‪ 24‬هزار میلیارد ریال به خزانه در سال ‪90‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلت شماره‪126‬‬ ‫نشس��ت خبري وحي��د صدوق��ي‪ ،‬مديرعامل‬ ‫همراه اول برگزار ش��د‪ .‬در اين مراس��م‪ ،‬مديرعامل‬ ‫همراه اول با اشاره به جايگاه همراه اول در رتبه‌بندي‬ ‫يكصد ش��ركت برتر ايران از سوي سازمان مديريت‬ ‫صنعتي كشور گفت‪« :‬همراه اول از نظر ميزان درآمد‬ ‫يازدهم‪ ،‬درآمد در بين شركت‌هاي غير‌هلدينگ سوم‪،‬‬ ‫سودآوري سوم و از نظر باالترين ارزش بازار در رتبه‬ ‫دوم قرار دارد‪».‬‬ ‫تعداد مش��تركان‪ ،‬همراه اول را به رتب��ه چهاردهم دنيا‬ ‫رساند‬ ‫وي جايگاه همراه اول را از نظر تعداد مش��ترك‬ ‫در كشور و خاورميانه نخست اعالم كرد و گفت‪« :‬در‬ ‫جهان از نظر تعداد مشترك دائمي ‪ 14‬و از نظر تعداد كل‬ ‫مشترك ‪ 26‬هستيم‪ ».‬صدوقي با اعالم اينكه همراه‌اول‬ ‫هم اكنون در ‪ 1163‬شهر (‪‌100‬درصد)‪ 45 ،‬هزار و ‪379‬‬ ‫روستا (‪ 85‬درصد)‪111 ،‬كش��ور (‪ 269‬اپراتور) و ‪67‬‬ ‫هزار و ‪ 700‬كيلومتر جاده پوش��ش دارد‪ ،‬از همكاري‬ ‫مطلوب اين اپراتور با ستاد انتخابات كشور جهت ايجاد‬ ‫زيرساخت ارتباطي براي برگزاري هر‌چه بهتر انتخابات‬ ‫مجلس شوراي اسالمي خبر داد‪.‬‬ ‫ظرفيت ‪ GPRS‬همراه اول ‪ 20‬ميليون مشترك است‬ ‫مديرعامل همراه اول با اعالم رقم سرمايه‌گذاري‬ ‫‪ 4711‬ميليارد ريالي جهت توسعه شبكه اظهار‌داشت‪:‬‬ ‫«هم اكنون شبكه سوئيچ به ظرفيت ‪ 55‬ميليون‪ ،‬شبكه ‪IN‬‬ ‫تا ‪ 40‬ميليون مشترك‪ HLR ،‬تا ‪ 60‬ميليون و ‪ GPRS‬تا ‪20‬‬ ‫ميليون رسيده است‪».‬‬ ‫نصب ‪ 4000‬آنتن جديد‬ ‫صدوقي با اش��اره به آغاز فاز ‪ 4‬توس��عه ش��بكه‬ ‫راديويي اعالم كرد‪« :‬جهت نوس��ازي شبكه راديويي‬ ‫و بهبود كيفيت شبكه ‪ 4000‬سايت نصب شده‌است‪».‬‬ ‫صدوقي در زمينه دس��تاوردهاي توس��عه بازار و سبد‬ ‫محصوالت همراه اول با اش��اره به طرح‌هاي عيدانه‪،‬‬ ‫بركت‪ ،‬هزاران لبخند و ميليون‌ها شادباش؛ هدف اين‬ ‫طرح‌ها را افزاي��ش درآمد‪ ،‬افزايش مش��تركين فعال‪،‬‬ ‫افزايش مشتركين از محل دايري مجدد مشتركين سلب‬ ‫امتياز شده و‌ترغيب مش��تركين به پرداخت از طريق‬ ‫درگاه‌هاي غيرحضوري عنوان كرد‪.‬‬ ‫جذب ‪ 7‬ميليون مشترك جديد در همراه اول‬ ‫وي نتايج ملموس طرح‌ها و كمپين‌هاي مذكور‬ ‫را جذب حدود هفت ميليون مش��ترك فعال‪ ،‬افزايش‬ ‫آرپو (‪ )ARPU‬مش��تركين دائمي‌و اعتباري و افزايش‬ ‫‪25‬درصدي درآمد عملياتي نس��بت به س��ال گذشته‬ ‫دانس��ت‪ .‬مديرعام��ل هم��راه اول اعالم ك��رد‪« :‬اين‬ ‫اپراتور در س��ال ‪ ،90‬رش��دي ‪ 41‬درصدي در فروش‬ ‫مدیرعامل بانک انصار در حاشيه بازديد از ششمين نمايشگاه بين‌المللي بورس‪ ،‬بانك و بيمه‪:‬‬ ‫رسانه‌ها زبان گوياي نهادهاي اقتصادي هستند‬ ‫امروزه رسانه‌ها‪ ،‬زبان گوياي نهادها و واحدهاي‬ ‫اقتصادي در كشور هستند‪ .‬به‌گزارش اداره كل تبليغات‬ ‫ي در حاشيه‬ ‫و اطالع رساني بانك انصار‪ ،‬آيت‌اهلل ابراهيم ‌‬ ‫بازديد از ششمين نمايشگاه بين‌المللي بورس‪ ،‬بانك‬ ‫و بيمه با بيان اي��ن مطلب گفت‪« :‬رس��انه‌ها در حوزه‬ ‫جذب سرمايه نقش بس��يار مهمي‌دارند و با توجه به‬ ‫اينكه حوزه جذب منابع و سرمايه نسبت به گذشته از‬ ‫تنوع بيشتري برخوردار شده‪ ،‬نقش رسانه‌ها به همان‬ ‫ميزان مهم و حس��اس شده اس��ت‪ ».‬مدير‌عامل بانك‬ ‫‪84‬‬ ‫همراه اول ‪ 10‬ميليون مشترك اينترنت دارد‬ ‫صدوقي با اشاره به رشد ‪ 148‬درصدي مشتركين‬ ‫‪ GPRS‬و ‪ 161‬درصدي مشتركين ‪ MMS‬در سال گذشته‪،‬‬ ‫تعداد مش��تركين ‪ GPRS‬را در س��ال گذشته حدود ‪10‬‬ ‫ميليون و مشتركين ‪ MMS‬را ‪ 5‬ميليون و ‪ 133‬هزار نفر‬ ‫ذكر كرد‪ .‬وي در ادامه با اشاره به درآمد ‪‌54/7‬تريليون‬ ‫ريالي همراه اول در سال ‪ 90‬گفت‪« :‬در سال ‪ 90‬درآمد ما‬ ‫نسبت به سال‌قبل حدود ‪ 26‬درصد افزايش داشته است‪.‬‬ ‫همچنين سود شركت در همين بازه زماني ‪ 36‬درصد‬ ‫رشد كرده است‪ ».‬مديرعامل همراه اول با تشريح روند‬ ‫پرداخت‌هاي اين اپراتور به دولت در سال گذشته اظهار‬ ‫داشت‪« :‬برنده اصلي خصوصي‌سازي همراه اول دولت‬ ‫است؛ اپراتور اول در سال ‪ 90‬بيش از ‪‌24‬تريليون ريال به‬ ‫دولت پرداخت كرده است‪ ».‬صدوقي رشد ‪ EPS‬سهام‬ ‫همراه اول در سال گذشته را بيش از ‪ 36‬درصد ذكر كرد‬ ‫و گفت‪« :‬در س��ال ‪ EPS 90‬همراه اول ‪ 7603‬ريال بوده‬ ‫است‪ ».‬وي چش��م انداز همراه اول را «محبوب‌ترين‬ ‫شركت ايراني» اعالم كرد كه اپراتور اول درصدد است‬ ‫با چهار ركن و چهار اولويت در افق سال ‪ 1395‬به آن‬ ‫برسد‪.‬‬ ‫بدون هماهنگي والدين سيم‌كارت دانش‌آموزي‬ ‫داده نمي‌شود‬ ‫صدوق��ي در ادام��ه ب��ا اش��اره به س��يم كارت‬ ‫دانش‌آموزي تصريح كرد‪« :‬خالق اين نرم افزار قرآني‬ ‫شركت سروش مهر اس��ت و ما هم طي توافقنامه‌اي‪،‬‬ ‫حامي‌اين اثر ارزش��مند قرآني شديم‪ .‬همراه اول فقط‬ ‫كارت هديه داده اس��ت كه همراه بس��ته قرآني توزيع‬ ‫شود‪ .‬اصال هر نوع فروش سيم كارت بدون هماهنگي‬ ‫با والدين ك��ودكان ممنوع اس��ت‪ ».‬وي گف��ت «اگر‬ ‫آموزش و پرورش پش��يمان شده‪ ،‬بس��ته‌ها را عودت‬ ‫دهد‪ .‬ش��ركت س��روش مهر در اين خص��وص بيانيه‬ ‫صادر كرده است كه توضيحات آن كامل است‪ .‬اگر ما‬ ‫وارد اين موضوع ش��ديم به‌خاطر مسئوليت اجتماعي‬ ‫شركت و ويژگي‌هاي منحصر به‌فرد اين نرم افزار است‪.‬‬ ‫نرم‌افزار سروش ايمان هم اكنون از طريق پرتال همراه‬ ‫اول نيز قابل دانلود اس��ت‪ ».‬صدوقي در پايان با اشاره‬ ‫به وضعيت ارتباطي جزيره ابوموس��ي گفت‪« :‬تمامي‬ ‫‌جزاير‪ ،‬اسكله‌ها و بيشتر سكوهاي نفتي خليج فارس‬ ‫تحت پوشش همراه اول است و حتي درخواست شده‬ ‫مسيرهاي دريايي را نيز پوشش دهيم‪g ».‬‬ ‫انصار با اش��اره به اين موضوع كه آح��اد مردم بايد در‬ ‫جريان دقيق و كامل اتفاق��ات و رويكردهاي مختلف‬ ‫به‌ويژه در حوزه پول‪ ،‬بيمه و بازار سرمايه قرار‌گيرند‪،‬‬ ‫افزود‪« :‬برهمين اساس برگزاري چنين نمايشگاه‌هايي‬ ‫و اطالع‌رس��اني دقيق در اين زمينه مي‌تواند بر كاهش‬ ‫هزينه‌هاي سيستم بانكي‪ ،‬افزايش اعتماد بيشتر‪ ،‬توسعه‬ ‫محيط كس��ب و كار و خدمات بهتر به مردم تاثيرگذار‬ ‫باش��د‪ ».‬يادآور مي‌ش��ود بانك انصار به‌عنوان يكي از‬ ‫حاميان اصلي ششمين نمايش��گاه بين‌المللي بورس‪،‬‬ ‫بانك و بيمه حضور فعالي داشته و كارشناسان اين بانك‬ ‫در زمان برگزاري نمايشگاه مذكور ضمن پاسخگويي‬ ‫به‌س��واالت مراجعه كنندگان‪ ،‬اطالعات بانكي الزم را‬ ‫در قالب‌ه��ا و روش‌هاي مختلف ب��ه بازديدكنندگان‬ ‫ارائه دادند‪g .‬‬
‫دکتر نتاج در مراسم روز ملي روابط عمومي عنوان کرد‬ ‫نقش روابط عمومي‌ها در ایجاد ارزش افزوده‬ ‫انتقاد معاون فروش ايران‌خودرو به اظهارات تاكسيراني‪:‬‬ ‫بررسي كيفيت خودروهاي ‪ 10‬تا ‪ 20‬ميليون توماني‬ ‫مقايسه سمند با خودروهاي گرانقيمت غيرمنطقي است‬ ‫پژو ‪ 206‬صندوق‌دار باالتر از تندر‪90‬‬ ‫معاون ف��روش و بازاريابي ايران‌خودرو‬ ‫اظهارات اخير مديرعامل سازمان تاكسيراني‬ ‫شهر تهران را در راس��تاي تالش اين شركت‬ ‫براي واردات خودرو دانس��ت‪ .‬عبداهلل بابايي‬ ‫در پاسخ به سوالي در خصوص اظهارات اخير‬ ‫مديرعامل سازمان تاكسيراني شهر تهران اظهار‬ ‫كرد‪« :‬صحبت‌هاي اين شخص و مقايس ‌ه پيكان‬ ‫با سمند نه تخصصي بوده و نه كارشناسي‪ ».‬وي‬ ‫با منطقي ندانستن اظهاراتي مانند اينكه هزينه‌هاي سمند در بازار خدمات پس از فروش‬ ‫بيشتر از پيكان است‪ ،‬گفت‪« :‬مقايسه خودروهاي با قيمت‌هاي باال با سمند نيز غير‌منطقي‬ ‫است‪ ».‬بابايي ادامه داد‪« :‬به نظر مي‌رسد چنين اظهاراتي بيشتر در راستاي واردات خودرو‬ ‫و كسب سود ناشي از آن است كه البته سياست غلطي بوده و در گذشته نيز واردات تويوتا‬ ‫با شكست مواجه شده است‪ ».‬معاون فروش و بازاريابي ايران‌خودرو همچنين در پاسخ‬ ‫به سوالي در خصوص تاثير كاهش تعرفه‌ها بر كيفيت خودروهاي داخلي اظهار كرد‌‪« :‬هر‬ ‫زمان كه شرايط محيطي فعاليت خودروسازان ايراني مانند خودروسازان خارجي شد‪ ،‬ما‬ ‫نيز از برداشتن تعرفه‌ها استقبال خواهيم كرد‪ ».‬وي با بيان اينكه به‌هر‌حال رابط ‌ه مستقيمي‬ ‫‌بين كيفيت و قيمت خودرو وجود دارد‪ ،‬خاطرنشان كرد‪« :‬مطمئنا از هر خودرويي بايد‬ ‫متناسب با قيمت آن انتظار داشت‪ ،‬بنابراين اگر منظور از ارتقاي كيفيت‪ ،‬ايجاد ويژگي‌هاي‬ ‫يك خودرو ‪ 50‬ميليون توماني در يك خودرو ‪ 15‬ميليوني اس��ت‪ ،‬امكان‌پذير نيست‪».‬‬ ‫بابايي با بيان اينكه خودروهاي صادراتي نيز با قيمتي مش��ابه خودروهاي داخلي صادر‬ ‫مي‌شوند‪ ،‬خاطرنشان كرد‪« :‬به‌عنوان مثال در حال حاضر سمند با قيمت هشت هزار دالر با‬ ‫آپشن‌هايي به مراتب كمتر از داخل كشور در بالروس عرضه مي‌شود‪g ».‬‬ ‫آخرين اطالعات منتش��ر ش��ده نشان‬ ‫مي‌ده��د ك��ه در گ��روه خودروه��اي بين‬ ‫‪ 10‬ت��ا ‪ 20‬ميلي��ون توماني‪ ،‬پ��ژو ‪SD 206‬‬ ‫باكيفيت‌ترين خودرو اس��ت‪ .‬براساس آمار‬ ‫استخراج ش��ده از آخرين گزارش شركت‬ ‫بازرس��ي كيفيت و اس��تاندارد ايران‪ ،‬بعد از‬ ‫پژو ‪ SD 206‬با نم��ره منفي ‪ ،23‬دو خودرو‬ ‫تندر ‪ 90‬اي��ران خودرو با نم��ره منفي ‪ 23‬و‬ ‫تندر ‪ 90‬پارس خودرو با نمره منفي ‪ 23/3‬رده‌هاي بع��دي را از نظر كيفيت در بين‬ ‫خودروهاي ‪ 10‬تا ‪ 20‬ميليون توماني به خود اختصاص داده‌اند‪ .‬همچنين پژو ‪206‬‬ ‫(با نمره منفي ‪ ،)23/6‬پژو پارس خراسان (با نمره منفي ‪ ،)64/7‬سمند (با نمره منفي‬ ‫‪ ،)65/6‬پژو ‪ 405‬خراس��ان (با نمره منفي ‪ ،)66/9‬پژو‪( 405‬با نم��ره منفي ‪ )67/1‬و‬ ‫چري ويانا (با نمره منفي ‪ )102/5‬رده‌هاي بعدي را به خ��ود اختصاص داده‌اند‪ .‬از‬ ‫بين خودروهاي فوق پژو ‪ ،SD 206‬تن��در ‪ 90‬ايران‌خودرو‪ ،‬تندر ‪ 90‬پارس‌خودرو‬ ‫و پژو‪ 206‬در سطح خيلي خوب و ساير خودروها در س��طح خوب ارزيابي كيفي‬ ‫شده‌اند‪.‬براساس آمار انجمن خودروسازان ايران‪ ،‬در س��ال گذشته توليد انواع پژو‬ ‫‪ 206‬در ايران با افزايش چهار درصدي به ‪ 167‬هزار و ‪ 536‬دس��تگاه رس��يد‪ .‬توليد‬ ‫انواع پژو ‪ 405‬نيز در ايران‌خودرو مركزي و ايران‌خودرو خراسان به‌ترتيب ‪ 10/3‬و‬ ‫‪ 0/7‬درصد كاهش يافت و به ‪ 127‬هزار و ‪ 712‬و ‪ 51‬هزار و ‪ 19‬دستگاه رسيد‪ .‬توليد‬ ‫سمند نيز در ايران‌خودرو با افزايش ‪ 6/1‬درصدي به ‪ 141‬هزار و ‪ 220‬دستگاه رسيد‪.‬‬ ‫نكته جالب اينجاست كه از توليد چري ويانا (مونتاژي سناباد خودرو توس) در سال‬ ‫گذشته آماري در دست نيست‪g .‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلت شماره‪126‬‬ ‫مراسمگراميداشتروزمليروابطعموميبا‌حضور‬ ‫مديران روابط‌عمومي س��ازمان‌ها‪ ،‬بانك‌ها‪ ،‬موسسات‬ ‫مالي و اعتباري و نهاد‌هاي مختلف كشوري و همچنين‬ ‫اساتيد حوزه ارتباطات و روابط‌عمومي‪ ،‬به همت انجمن‬ ‫متخصصان روابط‌عمومي در هتل اسپينانس تهرانبرگزار‬ ‫ش��د‪ .‬به گزارش اداره كل روابط عمومي‪ ،‬در ابتداي اين‬ ‫همايش‪ ،‬غالمعباس افشار ‪ -‬رئيس انجمن متخصصان‬ ‫روابط عموم��ي ‪ -‬ضمن خير مقدم و تش��كر از حضور‬ ‫خانواده بزرگ روابط عمومي كش��ور در اين مراس��م‪،‬‬ ‫توضيحاتي را در خصوص فعاليت‌ها و دس��تاوردهاي‬ ‫اين انجمن بيان كرد‪ .‬در ادامه‪ ،‬دكتر‌غالمحسن تقي نتاج‬ ‫– مدير‌عامل موسسه مالي و اعتباري مهر ‪ -‬كه از ميهمانان‬ ‫ويژه اين مراس��م بود با اشاره به نقش تعيين كننده روابط‬ ‫عمومي‌ها در تحق��ق برنامه‌ريزي‌ه��اي كالن راهبردي‬ ‫سازمان‌ها و بنگاه‌هاي اقتصادي‪ ،‬بر وظايف ذاتي روابط‬ ‫عمومي‌ها در ايج��اد تعامل دوس��ويه‪ ،‬بستر‌س��ازي و‬ ‫اعتماد‌س��ازي تاكيد كرد‪ .‬وي افزود‪« :‬نباي��د اجازه دهيم‬ ‫س��طح يك روابط عمومي در حد س��خنگوي سازمان‬ ‫تنزل يابد بلكه بايد با فراهم كردن الزامات و نيازهاي يك‬ ‫روابط‌عمومي كارآمد از جمله تدوين برنامه راهبردي و‬ ‫همچنينتامينمنابعماليوانسانيموردنياز‪،‬شرايطرابراي‬ ‫نقش‌آفريني روابط عمومي‌ها فراهم كرد تا بتوانند با تعامل‬ ‫دوسويهميانسازمانومخاطبان‪،‬برايبنگاهذي‌ربطارزش‬ ‫افزودهايجادنمايد‪».‬مدير‌عاملموسسهماليواعتباريمهر‪،‬‬ ‫روابط‌عمومي‌هارانهتنهازبانسازمانبلكهبه‌عنوانحواس‬ ‫پنجگانه يك سازمان دانست و افزود‪« :‬روابط‌عمومي بايد‬ ‫نياز‌هاي محيط بيروني را به سازمان منتقل كنند و از طرفي‬ ‫به نحوي شايسته و كامال ش��فاف‪ ،‬اطالعات سازمان را‬ ‫نيز در اختيار مخاطب��ان قرار دهد و ب��ا ايجاد يك حلقه‬ ‫ارتباطي‪ ،‬سازمان را از ساليق و عاليق مخاطبان آگاه نمايد‬ ‫تا س��ازمان‌ها خدمات و محصوالت خود را مطابق نياز‬ ‫روز مشتريان طراحي نمايند‪ ».‬نتاج ضرورت درك پيام‬ ‫موردنظربنگاهتوسطمخاطبانرامهم‌تريننكتهراهبردي‬ ‫روابط عمومي ها دانست و افزود‪« :‬روابط عمومي‌ها براي‬ ‫موفقيتبايدبهسهنكتهطالييتوجهويژه‌ايداشتهباشند؛‬ ‫نخستبايدبرايانتخابوبه‌كارگيريصحيحكانال‌هاي‬ ‫ارتباط با مخاطبان در راس��تاي انتق��ال صحيح محتواي‬ ‫پيام تالش كنن��د‪ ،‬دوم آنكه به مخاطبان در رمزگش��ايي‬ ‫و درك صحي��ح از محتواي پيام كمك كنند و س��ومين‬ ‫نكته كليدي‪ ،‬اخذ بازخورد از مخاطبان است كه تمامي‌‬ ‫اين عوامل در كنار يكديگر موج��ب قرار‌گرفتن روابط‬ ‫عمومي‌ها در جايگاه واقعي خود مي‌شود كه در اين بين‬ ‫نقش روابط عمومي‌ها مي‌تواند سيستم يك سازمان را از‬ ‫حالتبسته(جامد)بهيكسيستمبازوپوياتبديلنمايد‪».‬‬ ‫دكتر نتاج با تاكيد بر‌اينكه اهداف بلند مدت تعيين شده در‬ ‫برنامه‌‌ريزيراهبرديبهنحوهعملكردروابط‌عمومي‌هاباز‬ ‫مي‌گردد و عدم توجه كافي به روابط عمومي‌ها موجب‬ ‫عدمتحققاينبرنامه‌هامي‌گردد‪،‬گفت‪«:‬متاسفانهاكثريت‬ ‫مردم در س��طح كش��ور از برنامه‌ريزي‌هاي بلند مدت‬ ‫مطلع نيس��تند و اين امر بيانگر ضعف اطالع‌رس��اني و‬ ‫كم‌توجهي به نقش روابط عمومي است چراكه اگر روابط‬ ‫عمومي در اين زمينه به نحو شايس��ته‌تري عمل مي‌كرد‬ ‫امروز ش��اهد تفاهم و همدلي و مش��اركت بيشتر مردم‬ ‫با برنامه‌ريزي‌ه��اي بوديم‪ ».‬گفتني اس��ت؛ در پايان اين‬ ‫مراسم از دكتر غالمحسن تقي نتاج –مدير‌عامل موسسه‬ ‫مالي و اعتباري مهر‪ -‬به‌عنوان نخس��تين عضو حقوقي‬ ‫انجمن متخصصان روابط عمومي با اهداي لوح يادبود‬ ‫تقدير شد‪g.‬‬ ‫‪85‬‬
‫مدير‌عامل بانك مسكن اعالم کرد‬ ‫پیشرفت ‪ 82‬درصدی مسکن مهر در کرمانشاه‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلت شماره‪126‬‬ ‫مديرعامل بانك مس��كن از پروژه‪ 4920‬واحدي‬ ‫مسكن مهر كرمانشاه با نام پروژه ‪ -‬دولت مهر‪ -‬بازديد‬ ‫كرد و از نزديك در جريان پيش��رفت اين پ��روژه قرار‬ ‫گرفت‪ .‬به گزارش اداره كل روابط عمومي بانك مسكن‪،‬‬ ‫ش��ريفي در روند بازديد اين پروژه با اش��اره به حجم‬ ‫تسهيالت پرداخت شده توسط بانك مسكن در طرح‬ ‫مسكن مهر گفت‪« :‬بانك مس��كن به اذعان مسئوالن و‬ ‫مشتريان به خوبي وظايف خود را در بخش مسكن مهر‬ ‫به انجام رسانده و اگر در برخي موارد توقفي در ساخت‬ ‫پروژه‌هاي مسكن مهر پيش آمده از طرف پيمانكار بوده‬ ‫است‪ ».‬مدير عامل بانك مس��كن افزود‪« :‬پروژه دولت‬ ‫مهر به تعداد ‪ 4920‬واحد توس��ط ش��ركت كيسون در‬ ‫حال ساخت است و با ‪ 82‬درصد پيشرفت فيزيكي در‬ ‫مرحله نازك‌كاري قرار دارد وتاكنون حدود ‪91‬درصد‬ ‫‪86‬‬ ‫سهم‌الشركه بانك به اين پروژه اختصاص يافته است‪».‬‬ ‫وي كيفيت پروژه‌هايي كه توسط ش��ركت كيسون در‬ ‫مناطق مختلف كشور در حال ساخت است را مطلوب و‬ ‫موجب رضايت مشتريان عنوان كرد‪ .‬شريفي از مسئوالن‬ ‫استان كرمانشاه خواس��ت تا در مرحله فروش اقساطي‬ ‫و پس از تحويل واحدها به مش��تريان نهايت همكاري‬ ‫را با بانك مس��كن براي فرهنگ‌س��ازي بين متقاضيان‬ ‫براي پرداخت به موقع اقس��اط داشته باشند‪ .‬در جريان‬ ‫اين بازديد مطاعي‪ ،‬معاون عمراني‪ ،‬استاندار كرمانشاه و‬ ‫چاغروندي‪ ،‬رئيس سازمان مسكن و شهرسازي استان‬ ‫با ابراز رضايت از عملكرد بانك مس��كن گزارش��ي از‬ ‫پروژه‌هاي مسكن مهر استان كرمانشاه و روند پيشرفت‬ ‫آن ارائه كردند‪ .‬در اين س��فر مدير عامل بانك مس��كن‬ ‫به همراه عضو هيات‌‌مديره در همايش��ي كه با‌حضور‬ ‫مسئوالنمديريتبانكمسكنكرمانشاهوروسايشعب‬ ‫استان برگزار شد شركت كردند‪ .‬وي اعتبارسنجي دقيق‬ ‫را مهم‌ترين شرط پرداخت تسهيالت برشمرد و افزود‪:‬‬ ‫«هيچ‌گاه در پرداخت تسهيالت به‌وثيقه بسنده نكنيد‪ ،‬زيرا‬ ‫اگر اعتبار سنجي دقيق انجام شود شايد نيازي به وثيقه هم‬ ‫نباشد‪ ».‬ش��ريفي افزود‪« :‬اعتبار سنجي الزامي‌است و به‬ ‫بازرسان هم تاكيد شده تا در نظارت‌هاي خود نسبت به‬ ‫اين مساله نهايت دقت را داشته باشند‪ ».‬مدير‌عامل بانك‬ ‫از ابالغ سياست‌هاي اعتباري پيش از پايان ارديبهشت ماه‬ ‫خبر داد و افزود‪« :‬حدود‪‌‌700‬هزار ميليارد ريال تسهيالت‬ ‫مسكنمهرتوسط شبكهبانكمسكنپرداختشدهكه از‬ ‫هم اكنون بايد براي وصول آن برنامه‌ريزي كنيم‪ ».‬شريفي‬ ‫به حمايت‌هاي وزارت‌را‌هو‌شهرسازي و رئيس‌جمهور‬ ‫از بانك مسكن اشاره كرد و بيان داش��ت‪« :‬از زماني كه‬ ‫بانك مس��كن به مبحث طرح مس��كن مهر ورود كرده‬ ‫حمايت‌هاي دولت از بانك بيشتر شده است‪ ».‬مدير‌عامل‬ ‫بانك مس��كن تقويت كنترل و نظارت را مهم و اساسي‬ ‫توصيف كرد و خاطر نش��ان س��اخت‪« :‬اثرات فضاي‬ ‫بي‌اعتمادي كه ب��ه دنبال وضعيت اخير ش��بكه بانكي‬ ‫به‌وجود آمد در بانك مسكن كمتر از ساير بانك‌ها بود‪،‬‬ ‫با اين وجود كنترل ونظارت مستمر حتي نسبت به زير‬ ‫مجموعه ضروري اس��ت‪ ».‬ش��ريفي با اشاره به‌تركيب‬ ‫جمعيتي جوان استان كرمانشاه و لزوم استفاده از نيروهاي‬ ‫جوان در مديريت بانك اظهار‌داشت‪« :‬جمعيت جوان‬ ‫كشور يك فرصت براي پيش��رفت است و براي تامين‬ ‫آينده بانك بايد روي نيروهاي جوان س��رمايه‌گذاري‬ ‫كنيم‪ ».‬مدير‌عامل بانك مس��كن در بخ��ش ديگري از‬ ‫سخنانش به‌ويژگي‌هاي استان كرمانش��اه اشاره كرد و‬ ‫گفت‪« :‬نام كرمانشاه يادآور سال‌هاي حماسه‪ ،‬ايثار و از‬ ‫خود گذشتگي مردم اين استان اس��ت‪ ».‬شريفي با ابراز‬ ‫رضايت از عملكرد كرمانش��اه در پروژه بازس��ازي و‬ ‫تعميرات شعب استان گفت‪« :‬بازس��ازي ‪ 90‬درصد از‬ ‫شعب استان كرمانشاه در مدت زمان كوتاه حركتي بود كه‬ ‫در بين مديريت‌هاي كشور تنها توسط مديريت كرمانشاه‬ ‫صورت گرفت كه قابل تقدير است‪g».‬‬ ‫پورمجيب خبر داد‬ ‫نخست‌وزير سابق فرانسه‪:‬‬ ‫ارتقاي كيفي تمام محصوالت ايران‌خودرو‬ ‫مسائل اخير تاثيري بر روابط ايران‌خودرو و پژو ندارد‬ ‫معاون كيفي��ت ايران‌خ��ودرو از ارتقاي تمام‬ ‫محصوالت اين شركت به سطح كيفي خيلي خوب‬ ‫از نيمه دوم سال جاري خبر داد‪ .‬كيانوش پورمجيب‬ ‫اظهار كرد‪« :‬سال گذش��ته تمام خودروهاي توليدي‬ ‫ايران‌خودرو به سطح كيفي خوب و خيلي خوب ارتقا‬ ‫يافتند‪ ».‬وي با بيان اينكه طبق برنامه‌ريزي‌هاي صورت‬ ‫گرفته در نيمه‌دوم سال جاري نيز تمام خودروهاي توليدي به سطح كيفي خيلي خوب‬ ‫ارتقا خواهند يافت‪ ،‬خاطرنشان كرد‪« :‬به اين‌ترتيب اهداف مدنظر قانون ارتقاي كيفيت‬ ‫خودروهاي داخلي نيز پيش از موعد مقرر در ايران‌خودرو محقق خواهد شد‪ ».‬پورمجيب‬ ‫ادامه داد‪« :‬متوسط رضايت مشتريان از كيفيت محصوالت ايران‌خودرو در سال گذشته به‬ ‫‪67/9‬درصد افزايش يافته است؛ آن هم در شرايطي كه باالترين درصد رضايت مشتريان‬ ‫در كشور از كيفيت خودروها ‪ 81‬درصد بوده است‪ ».‬وي افزود‪« :‬در حال حاضر عمق‬ ‫داخلي‌سازي محصوالت افزايش يافته است‪ ،‬به‌گونه‌اي كه وانت بيش از ‪ 97‬درصد‪206 ،‬‬ ‫حدود ‪ 75‬درصد و سمند نيز بيش از ‪ 90‬درصد داخلي‌سازي شده است‪ ».‬وي همچنين‬ ‫در پاس��خ به س��والي در خصوص پايين‌تر بودن كيفيت تندر ‪ 90‬توليدي ايران‌خودرو‬ ‫در مقايس��ه با پارس خودرو‪ ،‬اظهار كرد‪« :‬مطمئنا كيفيت تندر ‪ 90‬توليدي ما نمي‌تواند‬ ‫پايين‌تر از پارس‌خودرو باش��د و تصور موجود در بازار در اين زمينه غلط است‪ .‬طبق‬ ‫آمارهاي شركت بازرسي كيفيت و استاندارد‪ ،‬در مواردي نيز كيفيت محصول توليدي‬ ‫ما از پارس‌خودرو بهتر بوده است؛ ضمن آنكه خطوط توليد ما نيز نسبت به اين شركت‬ ‫نهادينه‌تر بوده و امكان پايين‌تر بودن كيفيت محصول وجود ندارد‪g».‬‬ ‫نخست‌وزير سابق فرانسه در بازديد از ايران خودرو‬ ‫گفت‪« :‬از توسعه اتحاد استراتژيك بين ايران خودرو و پژو‬ ‫در دولت جديد اين كشور استقبال مي‌كنيم‪ ».‬ميشل روكار‬ ‫گفت‪« :‬گروه صنعتي ايران‌خودرو از نظر فناوري توليد در‬ ‫راستاي جهاني شدن گام برمي‌دارد‪ ».‬وي افزود‪« :‬به نظر‬ ‫من خريد هفت درصد سهام پژو توسط جنرال موتورز‬ ‫تاثيري در روابط تجاري ايران‌خودرو و پژو نخواهد داشت‪ ».‬نخست‌وزير سابق فرانسه‬ ‫تاكيد كرد‪« :‬سطح روابط ايران خودرو و پژو از نظر فني مشكلي ندارد و دو طرف بر توسعه‬ ‫همكاري‌هاي في‌مابين پايبند هستند‪ ».‬وي با اشاره به تغيير رياست‌جمهوري فرانسه گفت‪:‬‬ ‫«فرانسه در مذاكرات ‪ 5 +1‬در بغداد همگام با جامعه بين‌الملل عمل خواهد كرد و در اين‬ ‫مذاكرات با ذهنيت مثبت نسبت به ايران حضور خواهد داشت‪ ».‬وي اظهار اميدواري كرد كه‬ ‫در مذاكرات پيش رو عدم اعتماد في‌مابين برطرف و تحريم‌ها عليه ايران برچيده شود‪ .‬ميشل‬ ‫روكار تاكيد كرد‪« :‬من در بازگشت به فرانسه‪ ،‬مشكالت و موانع پيش روي روابط بين ايران‬ ‫و فرانسه را در دولت جديد اين كشور بازگو كرده و درصدد رفع آن خواهم بود‪ ».‬در ادامه‬ ‫مدير‌عامل ايران خودرو نيز با اشاره به اتحاد ‪ 22‬ساله استراتژيك ايران‌خودرو با پژو گفت‪:‬‬ ‫«‪ 70‬درصد توليد ايران‌خودرو با برند پژو است و اين خودروها با داخلي‌سازي قطعات آن‬ ‫كم‌تر وابستگي ارزي دارند‪ ».‬جواد نجم الدين افزود‪« :‬ايران‌خودرو قادر است خودرويي‬ ‫با نشان ايراني طراحي و توليد كند كه سمند‪ ،‬رانا و دنا از دستاوردهاي مهم اين شركت در‬ ‫زمينه دستيابي به فناوري توليد است‪ ».‬وي تاكيد كرد‪« :‬ايران‌خودرو و پژو و ديگر شركاي‬ ‫ايران‌خودرو استراتژي برنده – برنده را دنبال مي‌كنند‪g».‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!