صفحه قبل

ماهنامه قهوه شماره ۲۴

صفحه بعد

ماهنامه قهوه شماره 24

ماهنامه قهوه شماره 24

‫مــــــــصــــــــو‏ر‬ ‫ّ‪‎‬‬ ‫مــــــــاهــــــــنــــــــامــــــــه‌ی‬ ‫‪24‬‬ ‫شم ـ ــاره‌ی ‪ /// 24‬نــوروز ‪20 /// 97‬هــــزار تومـــان‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱‬‬
‫‪۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳‬‬
‫‪۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵‬‬
‫‪۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۷‬‬
‫‪۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۹‬‬
‫‪۱۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫]���� ��دری[‬ ‫در روزﮔﺎر ﻣﺎ ﺟﺸﻨﻬﺎی ﻧﻮروز ﻣﻨﻄﺒﻖ اﺳﺖ ﺑﺮ آﻏﺎز ﺑﻬﺎر در‬ ‫و ﺗﻤﺎم ﺗﻘﻮﯾﻤﻬﺎی اﻣﺮوزی اروﭘﺎﯾﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ اﺳﺎس زﯾﺞ ﺳﻨﺠﺮی‬ ‫ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز در ﺗﯿﺮﻣﺎه ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎن ﻋﺼﺮ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎن‪،‬‬ ‫ﻫﻤﺎن ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺟﻼﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮل زﺣﻤﺎت ﺧﯿﺎم و ﮔﺮوه‬ ‫ﻧﯿﻢﮐﺮهی ﺷﻤﺎﻟﯽ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﯽداﻧﯿﻢ ﮐﻪ در ﯾﮏ دورهی زﻣﺎﻧﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎه اﯾﺮان ﻫﺮ ﺻﺪوﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎل ﯾﮏ ﺑﺎر‪ ،‬ﺑﺮای اﺻﻼح ﺗﻘﻮﯾﻢ‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﯾﮏ ﺳﺎل را ﮐﺒﯿﺴﻪ اﻋﻼم ﻣﯽﮐﺮد و ﺳﺎل ﮐﺒﯿﺴﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی‬ ‫اﺻﻼح ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺳﻨﺠﺮی در ﺣﻘﯿﻘﺖ اﺻﻼح ﺷﺪهی‬ ‫ﻢ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر ﻣﺒﻨﺎی اﺳﺘﺨﺮاج ﺗﻘﻮﯾﻤﺶ را‬ ‫ﻫﻤﺮاﻫﺶ ﺑﻮد‪ .‬اﻣﺎ ﺣﮑﯿ ِ‬ ‫ﮔﺮدش ﻋﻄﺎرد ﺑﻪ دور ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﻗﺮار داده ﺑﻮد و از آنﺟﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ‬ ‫دوازده ﻣﺎه ﺳﯿﺰده ﻣﺎه داﺷﺖ و اﯾﻦ ﻣﺎه ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﺑﻪ دﺳﺘﻮر‬ ‫ﮔﺮدش دوازده ﺳﺎل ﻃﻮل ﻣﯽﮐﺸﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺳﻨﺠﺮی‬ ‫ﻋﺰﯾﺰاﻧﻤﺎن ﻣﯽﮔﻮﯾﯿﻢ "انﺷﺎءﷲ ﺻﺪوﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎل ﻋﻤﺮ ﮐﻨﯽ"‪،‬‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﺷﺎﺧﺼﻬﺎی ﻣﻬﻢ ﺟﺸﻨﻬﺎی آﻏﺎز ﺑﻬﺎر ﮐﻪ از ﻋﺼﺮ‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﻪﺗﻤﺎﻣﯽ ﺑﻪ ﺟﺸﻦ و ﺳﺮور ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻫﻤﺎن ﺳﻨﺖ دﯾﺮﯾﻨﻪی ﮐﺒﯿﺴﻪﮔﺮﻓﺘﻦ اﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ‬ ‫ﺧﻄﺎﻫﺎﯾﯽ داﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻠﮑﺸﺎه ﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﺑﺎ ﻧﻮروز ﺗﻮأم اﺳﺖ‪ ،‬ﺣﺎﺟﯽ ﻓﯿﺮوز اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﺟﯽ‬ ‫آنﻗﺪر ﻋﻤﺮ ﮐﻨﯽ ﺗﺎ ﺳﺎﻟﯽ را ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی دوازده ﻣﺎه‪ ،‬ﺳﯿﺰده ﻣﺎه‬ ‫ﻓﯿﺮوز ﭘﺪﯾﺪهای اﺳﺖ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﻫﺰار ﺳﺎل ﻗﺒﻞ و ﻣﯽﺗﻮان‬ ‫آﺧﺮﯾﻦ ﭘﺎدﺷﺎه اﯾﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﯽ را ﮐﺒﯿﺴﻪ اﻋﻼم ﮐﺮد و در‬ ‫ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﯿﺄت ﺣﺎﺟﯽ ﻓﯿﺮوز درآﻣﺪ‪ ،‬در واﻗﻊ اﻟﻬﻪی‬ ‫از ورود اﻋﺮاب ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﻪ اﯾﺮان‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻠﺖ آن ﮐﻪ دﯾﮕﺮ اﯾﺮاﻧﯿﺎن‬ ‫آﻣﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪای ﻣﺮدﮔﺎن اﻟﻬﻪی ﮐﺸﺎورزی را ﻓﺮﯾﺐ داد و او‬ ‫دارد ﺑﺒﯿﻨﯽ‪.‬‬ ‫ﺟﻬﺖ اﺻﻼح ﺗﻘﻮﯾﻢ ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎرد‪ ،‬ﯾﺰدﮔﺮد ﺳﻮم ﺑﻮد‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﺮ ﺻﺪوﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎل ﯾﮏ ﺑﺎر ﺑﺮای اﺻﻼح‬ ‫ﺗﻘﻮﯾﻢ اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﺳﺎل ﮐﺒﯿﺴﻪ اﻋﻼم ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻘﻮﯾﻢ اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺧﻮرد‬ ‫و ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻧﻮروز ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮد و ﺑﻪ اول ﺑﺮج ﺣﻤﻞ ﯾﺎ ﻫﻤﺎن ﻓﺮوردﯾﻦ‬ ‫رﺳﯿﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﭼﻬﺎرﺻﺪوﻫﺸﺘﺎد ﺳﺎل‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻬﺎر‬ ‫ﮐﺒﯿﺴﻪی اﻧﺠﺎمﻧﮕﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ وﻻﯾﺘﻌﻬﺪی ﻣﻠﮑﺸﺎه ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ‬ ‫در اﺻﻔﻬﺎن‪ ،‬ﻧﻮروز ﺑﻪ اول ﺑﻬﺎر آﻣﺪ و ﺑﺎ ﺟﺸﻨﻬﺎی آﻏﺎز ﺑﻬﺎر اﯾﺮاﻧﯿﺎن‬ ‫ﮐﻪ در اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻔﺼﻞ و ﺑﺎﺷﮑﻮﻫﯽ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪ ﻫﻢزﻣﺎن‬ ‫ﮔﺸﺖ؛ وﺿﻌﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻠﮑﺸﺎه از آن ﺑﺴﯿﺎر ﺧﺸﻨﻮد ﺑﻮد‪ .‬اﻣﺎ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺟﺸﻨﻬﺎ و اﻋﯿﺎد در ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﺸﺎورزی ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﺪای ﻣﺮدﮔﺎن ﻋﺎﺷﻘﺶ ﺷﺪ‪ .‬در اﺳﻄﻮرهﻫﺎ‬ ‫ﺑﺎزﮔﺮدد‪ .‬ﻧﺘﯿﺠﻪی ﻏﯿﺒﺖ اﻟﻬﻪ ﮐﺸﺎورزی ﺧﺸﮏﺷﺪن درﺧﺘﺎن و‬ ‫ﮔﻠﻬﺎ و ﻣﺰارع ﺑﻮد؛ دﯾﮕﺮ ﻫﯿﭻ روﯾﯿﺪﻧﯽ از زﻣﯿﻦ ﻧﺮوﯾﯿﺪ‪ .‬اﯾﻦﺟﺎ ﺑﻮد‬ ‫ﮐﻪ ﺧﺪای ﺧﺪاﯾﺎن ﺑﺮای ﻧﺠﺎت زﻣﯿﻦ واﺳﻄﻪﮔﺮی ﮐﺮد و از ﺧﺪای‬ ‫ﻣﺮدﮔﺎن ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﻠﺢ ﮐﻨﺪ و اﺟﺎزه دﻫﺪ اﻟﻬﻪ ﻧﯿﻤﯽ از ﺳﺎل را‬ ‫ﺑﻪ روی زﻣﯿﻦ ﺑﺎزﮔﺮدد‪ .‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ در ﭘﺎﯾﺎن ﻫﺮ زﻣﺴﺘﺎن اﻟﻬﻪی‬ ‫ﮐﺸﺎورزی از دﻧﯿﺎی ﻣﺮدﮔﺎن ﺑﻪ روی زﻣﯿﻦ ﺑﺎزﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﺮ زﻣﯿﻦ ﺑﻪ روی زﻣﯿﻦ ﺑﺎزﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﻟﺒﺎس‬ ‫اﻟﻬﻪ وﻗﺘﯽ از دﻧﯿﺎی زﯾ ِ‬ ‫زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ او ﺑﻪ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ رﺳﯿﺪ‪ ،‬زﻣﺎن ﻧﻮروز ﺑﺎز ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮده و ﺑﻪ‬ ‫دﺳﺘﻮر اﺻﻼح ﺗﻘﻮﯾﻢ را ﺻﺎدر ﮐﻨﺪ و ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮔﺮوه ﺑﺎ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫داﯾﺮه ﻣﯽزﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ آﻣﺪﻧﺶ را ﻫﻤﮕﺎن ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ و درﺧﺘﺎن ﺟﻮاﻧﻪ‬ ‫ﺟﻼﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﺸﺎه اراﺋﻪ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﺮ اﺳﺎس اﯾﻦ ﺗﻘﻮﯾﻢ‪ ،‬ﻧﻮروز‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ﻧﻮروز ﻣﯽآﯾﺪ‪ .‬ﺣﺎﺟﯽ ﻓﯿﺮوز در اﺻﻞ زن‬ ‫ﻋﻤﺮ ﺧﯿﺎم ﻧﯿﺸﺎﺑﻮری‪ ،‬ﺗﻘﻮﯾﻢ اﯾﺮاﻧﯽ را اﺻﻼح و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻘﻮﯾﻢ‬ ‫ﺟﻼﻟﯽ در آﻏﺎز ﻓﺼﻞ ﺑﻬﺎر ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫اﺻﻼﺣﮕﺮ اﺻﻠﯽ ﺗﻘﻮﯾﻢ اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﻋﺒﺪاﻟﺮﺣﻤﺎن ﺧﺎزﻧﯽ ﺑﻮد‬ ‫ﺳﯿﺎﻫﯽ ﺻﻮرﺗﺶ ﻧﺸﺎﻧﻪی اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ از دﻧﯿﺎی ﻣﺮدﮔﺎن ﺑﺎزﮔﺸﺘﻪ‪.‬‬ ‫ﺑﺰﻧﻨﺪ و ﺷﮑﻮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺎز‪ ،‬و آﺑﻬﺎ ﺟﺎری ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻟﻘﺒﺶ ﭘﯿﺮوز اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﺑﻮده اﺳﺖ و ﺑﻌﺪ از ورود اﺳﻼم ﺑﻪ اﯾﺮان اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﮑﻞ و ﺷﻤﺎﯾﻞ‬ ‫ﻣﺮداﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ و ﺑﻪ ﺗﺪرﯾﺞ‪ ،‬اﯾﻦ ﻧﻤﺎد ﺗﺎرﯾﺨﯽ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﺎر ﮔﺮدش ﻣﺸﺘﺮی ﺑﻪ دور ﺧﻮرﺷﯿﺪ را ﻣﺒﺪأ ﻗﺮار‬ ‫‪ /‬اﺳﻄﻮرهای ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﮔﺪای ﺳﺮ ﺧﯿﺎﺑﺎن درﻣﯽآﯾﺪ؛ اﻣﺎ آنﻗﺪر ﻗﻮی‬ ‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻪ او ﻋﻤﺮی ﻃﻮﻻﻧﯽ داد ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺪت ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل‪،‬‬ ‫و دﮔﺮﮔﻮﻧﯿﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ در زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺮدﻣﺎن اﯾﻦ ﺳﺮزﻣﯿﻦ روی داده‪،‬‬ ‫داد؛ ﮔﺮدﺷﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ دور ﮐﺎﻣﻠﺶ‪ ،‬ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﻃﻮل ﻣﯽﮐﺸﺪ و‬ ‫ﻫﺮﺷﺐ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻣﺸﺘﺮی را رﺻﺪ و زﯾﺞ ﺧﻮد را ﮐﺎﻣﻞ ﮐﻨﺪ‪ .‬زﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﮐﻪ زﯾﺞ ﮐﺎﻣﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﻠﻄﺎن ﺳﻨﺠﺮ در ﻣﺮو ﺑﺮ ﻣﺴﻨﺪ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻃﯽ ﭼﻨﺪﻫﺰار ﺳﺎل از ﺑﯿﻦ ﻧﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺎ ﻫﻤﻪی ﺗﺤﻮﻻت‬ ‫ﺣﯿﺎﺗﺶ در ﺻﻮرﺗﻬﺎی ﺟﺪﯾﺪ اداﻣﻪ دارد‪.‬‬ ‫اﻣﺎ ﺧﺪای ﺧﺪاﯾﺎن ﭼﻪ ﮐﺮد؟ ﺻﻠﺢ ﺑﻪ وﺟﻮد آورد؛ ﺻﻠﺢ ﻣﯿﺎن‬ ‫ﺑﻮد و ﺧﺎزﻧﯽ زﯾﺠﺶ را ﺑﻪ او ﺗﻘﺪﯾﻢ ﮐﺮد و آن زﯾﺞ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺳﻨﺠﺮی‬ ‫ﺮ زﻣﯿﻦ و روی زﻣﯿﻦ‪ .‬ﺑﺮای‬ ‫دﻧﯿﺎی ﻣﺮدﮔﺎن و زﻧﺪﮔﺎن‪ ،‬دﻧﯿﺎی زﯾ ِ‬ ‫در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪی ﻣﺴﺠﺪ ﺳﭙﻬﺴﺎﻻر ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫ﻫﻢزﯾﺴﺘﯽ و ﻫﻤﺮاﻫﯽ اﻧﺴﺎن اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﺎ ﻃﺒﯿﻌﺖ‪ .‬و ﻣﯽﺑﻨﯿﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﺎم ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻧﺴﺨﻪی ﺧﻄﯽ اﯾﻦ زﯾﺞ ﺑﻪ ﺧﻂ ﻋﺒﺪاﻟﺮﺣﻤﺎن ﺧﺎزﻧﯽ‬ ‫ﭘﺪﯾﺪهی ﻋﻠﻤﯽ ﻋﺮﺿﻪﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﻪ ﺟﻬﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ‬ ‫اﻣﺮوز ﺑﻬﺘﺮ و دﻗﯿﻖﺗﺮ از آن در دﻧﯿﺎی ﻋﻠﻢ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻧﯿﺎﻣﺪه اﺳﺖ‬ ‫ﺣﺎﺟﯽ ﻓﯿﺮوز در اﺻﻞ‬ ‫زن ﺑﻮده اﺳﺖ و ﺑﻌﺪ‬ ‫از ورود اﺳﻼم ﺑﻪ‬ ‫اﯾﺮان اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﮑﻞ و‬ ‫ﺷﻤﺎﯾﻞ ﻣﺮداﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﻮد‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ‬ ‫و ﺑﻪ ﺗﺪرﯾﺞ‪ ،‬اﯾﻦ ﻧﻤﺎد‬ ‫ﺗﺎرﯾﺨﯽ ‪ /‬اﺳﻄﻮرهای‬ ‫ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﮔﺪای ﺳﺮ‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎن درﻣﯽآﯾﺪ؛ اﻣﺎ‬ ‫آنﻗﺪر ﻗﻮی اﺳﺖ ﮐﻪ در‬ ‫ﻃﯽ ﭼﻨﺪﻫﺰار ﺳﺎل از‬ ‫ﺑﯿﻦ ﻧﺮﻓﺘﻪ‬ ‫را ﺑﻪ دﻧﯿﺎی ﻣﺮدﮔﺎن ﺑﺮد و او دﯾﮕﺮ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ دﻧﯿﺎی زﻧﺪﮔﺎن‬ ‫ﻗﺮﻣﺰ در ﺑﺮ دارد ﮐﻪ ﻧﺸﺎندﻫﻨﺪهی ﺷﻮر زﻧﺪﮔﯽ و ﮔﺮﻣﺎ اﺳﺖ و‬ ‫اﺳﻔﻨﺪﻣﺎه وارد ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻠﮑﺸﺎه‬ ‫‪۱۳‬‬ ‫اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز ﻧﻤﺎد ﺻﻠﺢ اﺳﺖ؛ ﻧﺸﺎﻧﻪای اﺳﺖ از‬ ‫ﺳﻔﺮهی ﻧﻮروز در ﭘﻬﻨﺎﯾﯽ وﺳﯿﻊ ﻣﯽﮔﺴﺘﺮد ﮐﻪ ﻫﺮ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻫﺮ‬ ‫ﻧﮋادی و رﻧﮕﯽ و اﻋﺘﻘﺎدی و آﯾﯿﻨﯽ دور آن ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﻔﺖوﮔﻮی‬ ‫ﻣﺤﺒﻮﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﯽ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﻫﻨﺮی‬ ‫زﻧﮓ ﭘﻨﺠﻢ‬ ‫‪ ///‬واﺣﺪﻫﺎی ‪۱۰ ،۹ ،۶ ،۵‬‬ ‫‪ ///‬ﺷﻤﺎرهی‪۲۲‬‬ ‫‪ ///‬ﺧﯿﺎﺑﺎن اﻟﻮﻧﺪ‬ ‫‪ ///‬ﻣﯿﺪان آرژاﻧﺘﯿﻦ‬ ‫‪ ///‬ﺗﻬﺮان‬ ‫‪۰۲۱ /// ۸۸۲۰۹۴۰۲‬‬ ‫‪/ghahvehmagazine‬‬ ‫ﻫـــﻨـــﺮ و ﺳﺒـــﮏ زﻧـــﺪﮔـــﯽ ﺑـــﺎ ﻃـــﻌـــﻢ ﻗـــﻬـــﻮه‬ ‫‪۱۳ ۱۶ ۱۸ ۲۰ ۲۴ ۳۶ ۳۸ ۵۱ ۵۲ ۵۶ ۶۶ ۶۸ ۷۲ ۸۰ ۸۶ ۸۸ ۹۰‬‬ ‫] ������ت [ ] ��� د����[‬ ‫] ���� ���دی[ ] ا���� �����؟ [‬ ‫] ���� ر��� [ ] ���ب ا��ا��� �����ن �� ���ه [‬ ‫] ��������� [ ] ��ر�� ���س در ا��ان[‬ ‫] ���� ��� [ ] آر ز وی د���ی ��دن [‬ ‫] ���هی ��� [ ] و��ر آن ���� �� آب ����� داد�� [‬ ‫] ����ی ����ب ��[ ] ��ر�� [‬ ‫] وار��� ���ری[ ] ر �� ��ر وز ������ [‬ ‫]���هی ���ی[ ]در ��رد ���ی ��������[‬ ‫] �����ی ����ی [ ] ������ در م��� [‬ ‫] وار��� ���ری [ ] ��ر وز‪ �� ،‬ر��� �� ��� ������� [‬ ‫] ���� ��اف[ ] ���� ����� ‪[ ���� ���� /‬‬ ‫] ���� ‪��] [ ۷۸‬د ����� �� ��ان ���ر آ���� [‬ ‫] دو�����[ ] ���� ���ی ���ه [‬ ‫]ا����� دو�� [ ] آ��ز ���ر [‬ ‫]ا����� دو��[ ] ����ن ز����ن [‬ ‫]���� ��دری[ ]��ه �����ری [‬ ‫‪GHAHVEH (Café) A Pictorial Monthly /// Mar. 2018 /// No. 24‬‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎﯾﺶ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ‬ ‫اﮔﺮ آزادی‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺮدم ﭼﯿﺰی را ﺑﮕﻮﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ُ ///‬‬ ‫ﺟﺮج اور ِول‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ اﻣﺘﯿﺎز‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮﻣﺴﺌﻮل و ﺳﺮدﺑﯿﺮ ‪ ///‬ﻧﺎدر داودی‬ ‫ﻧﺎﺷﺮ ‪ ///‬ﮐﺎﻧﻮن ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻧﻮر‬ ‫دﺑﯿﺮ ﺳﺮوﯾﺲ ﺗﺤﺮﯾﺮﯾﻪ ‪ ///‬ﻧﺎزﯾﻼ ﻟﺒﺎف‬ ‫ﻋﮑﺎس ﺧﺒﺮی ‪ ///‬اﻣﯿﻦ ﺧﻄﯿﺒﯽ‬ ‫ﻣﻌﺎوﻧﯿﻦ ﺳﺮدﺑﯿﺮ ‪ ///‬دﻛﺘﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﻄﯿﺒﯽ و رﺿﺎ ﻋﻠﯿﺪادی‬ ‫ﻣﺪﯾﺮ ﻫﻨﺮی ‪ ///‬ﺣﺴﻦ ﮐﺮﯾﻢزاده‬ ‫ﻃﺮاح ﮔﺮاﻓﯿﮏ ‪ ///‬اﻧﻮﺷﻪ ﺻﺎدﻗﯽآزاد‬ ‫دﺑﯿﺮ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ‪َ ///‬ﻣﻬﺪی ﮐﺮﯾﻢزاده‬ ‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻫﻨﺮی و ﻓﻨﯽ ‪ ///‬ﮐﺎرﮔﺎه ﮔﺮاﻓﯿﮏ ﻫﯿﭻ‬ ‫ﮔﺰارﺷﮕﺮ ‪ ///‬ﻣﮋﮔﺎن آﺑﺎﯾﯽ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺑﺮدار ‪ ///‬ﻣﺤﻤﺪ اﮐﺒﺮی‬ ‫دﺑﯿﺮ ﺳﺮوﯾﺲ آﮔﻬﯿﻬﺎ ‪ ///‬ﺳﻤﯿﺮا ﻫﺎﺷﻤﯽ ‪۸۸۲۰۹۴۰۳ /// ۰۹۱۲۵۷۷۰۱۳۹ ///‬‬ ‫ﺗﻮزﯾﻊ و اﺷﺘﺮاک ‪۰۹۳۹۶۷۶۱۸۸۲ ///‬‬ ‫وﯾﺮاﯾﺶ ﻓﻨﯽ و ادﺑﯽ ‪ ///‬ﻣﺠﺘﺒﺎ رﻓﯿﻌﯽ‬ ‫وﺑﺴﺎﯾﺖ ‪ ///‬اوﯾﺲ رﺳﺘﻤﯽ‬ ‫ﺧﺒﺮﻧﮕﺎران ‪ ///‬ﭘﮕﺎه ﺑﺎﻻﯾﯽ و ﻧﻮﺷﯿﻦ ﻣﺠﯿﺪی‬ ‫ﭼﺎپ و ﻟﯿﺘﻮﮔﺮاﻓﯽ ‪ ///‬ﭘﻮﯾﺶ ‪ ۵۰۰۰ ///‬ﻧﺴﺨﻪ‬ ‫وﯾﺮاﯾﺶ ﺗﺼﺎوﯾﺮ ‪ ///‬اﻣﯿﺮﻣﺴﻌﻮد ﺑﺎﻗﺮی‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻗﻬﻮه و ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ در ﺷﻤﺎره ‪ ۲۳‬ﺗﺮﺟﻤﻪی ﺑﻬﻨﺎز ﺣﮑﯿﻤﺎﻧﻪ اﺳﺖ‬ ‫درج ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻗﻬﻮه‪ ،‬اﻟﺰاﻣﺎً ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺗﺎﺋﯿﺪ ﺗﻤﺎم دﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎی آﻧﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫‪۱۴‬‬ ‫ﺗﻨﻈﯿﻢﮐﻨﻨﺪه اﺧﺒﺎر ‪ ///‬ﻧﯿﻮﺷﺎ ﮐﺴﮑﯿﻦ‬ ‫ﻃﺮح ﺟﻠﺪ ‪ ///‬رﻟﻒ اﺳﺘﺪﻣﻦ‬ ‫ﻧﺎﻇﺮ ﭼﺎپ ‪ ///‬ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻗﺎﺳﻤﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﺸﮑﺮ از ‪ ///‬روﺷﻦ ﻧﻮروزی‪ ،‬ﺣﺎﻣﺪ آﻏﻨﺪه‪ ،‬ﻣﻬﻼ ﮐﺮﻣﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪی ﺳﺎﮐﯽ و ﻣﻬﺪی ﻓﺮاﻫﺎﻧﯽ‬ ‫‪Board of Directors Nader Davoodi, Dr. Hossein Khatibi, Reza Alidadi Editor in Chief Nader Davoodi Managing Editor Nazila Labaf‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫‪Art Director Hassan Karimzadeh Technical Supervisor Anousheh Sadeghi-Azad /// www.ghahvehmagazine.com‬‬
‫]ا����� دو��[‬ ‫] آرزو ���ت [‬ ‫در آﺧﺮﯾﻦ روزﻫﺎی ﭼﻠﻪی ﺑﺰرگ‪ ،‬ﻧﯿﻤﻪی ﺷﻤﺎﻟﯽ اﯾﺮان ﺳﻔﯿﺪﭘﻮش‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮف ﺳﻨﮕﯿﻦ اﮔﺮﭼﻪ دﺷﻮارﯾﻬﺎی زﯾﺎدی ﺑﺮای ﻣﺮدم ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺰرگ دﯾﮕﺮی از ﻣﺮدم را ﻧﯿﺰ ﺷﺎد ﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺮاه آورد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺨﺶ‬ ‫ﯾﺦ‬ ‫ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ ﺻﺪﻣﯿﻦ روز زﻣﺴﺘﺎن ﮐﻪ دل زﻣﯿﻦ ﮔﺮم ﻣﯽﺷﻮد و ِ‬ ‫روزﻫﺎی ﺳﺮد زﻣﺴﺘﺎن آب‪ ،‬اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﮐﻬﻦ آﺗﺶ ﺑﺮﻣﯽاﻓﺮوﺧﺘﻨﺪ‬ ‫و ﺟﺸﻦ ﺳﺪه را ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬از ﺟﺸﻦ ﺳﺪه ﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﻮی‬ ‫ﭼﻠﻪی ﮐﻮﭼﮏ و ﻧﻮروز ﻣﯽروﯾﻢ ﺗﺎ ﺑﻬﺎر دوﺑﺎره زﻣﯿﻦ و زﻣﺎن ﻣﺎ‬ ‫را ﺳﺒﺰ ﮐﻨﺪ‬ ‫‪۱۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱۷‬‬
‫]ا����� دو��[‬ ‫] ���� ����زی [‬ ‫آ��ز ���ر‬ ‫روﺳﺘﺎی ﺗﻨﮕﯽﺳﺮ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﻬﻦ‪ ،‬ﯾﮑﯽ‬ ‫از دوازده روﺳﺘﺎی ﻣﻤﺘﺎز و ﻫﺪف ﮔﺮدﺷﮕﺮی در ﮐﺮدﺳﺘﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ روﺳﺘﺎ در ﻗﻠﺐ ﮐﻮﻫﻬﺎی ﺳﺮ ﺑﻪ ﻓﻠﮏ ﮐﺸﯿﺪهی ﺷﺎﻫﻮ و در‬ ‫ﻣﯿﺎن ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻧﻬﺎی ﮐﺎﻣﯿﺎران و ﺳﻨﻨﺪج ﻗﺮار دارد‪ .‬ﻣﺮدﻣﺎن آن‪،‬‬ ‫روﺳﺘﺎﯾﺸﺎن را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻫﺰاران ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺷﮑﻞﮔﯿﺮی روﺳﺘﺎ از ﺳﮑﻮﻧﺖ اﻓﺮاد در دل ﮐﻮﻫﻬﺎ آﻏﺎز ﺷﺪه‪.‬‬ ‫ﻣﺮاﺳﻢ ﻧﻮروز ﺑﺎ ﺷﮑﻮه ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻤﺎمﺗﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﻮد و رﻗﺺ‬ ‫ﻣﺤﻠﯽ ﺟﺰء ﺟﺪاﻧﺸﺪﻧﯽ اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ روﺳﺘﺎی ﺗﻨﮕﯽ ﺳﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﻨﻨﺪج ﺑﺮوﯾﺪ و‬ ‫راه ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﻪ راه ﺳﻮ اداﻣﻪ دﻫﯿﺪ ﮐﻪ در ‪ ۶۸‬ﮐﯿﻠﻮﻣﺘﺮی‬ ‫اﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﻗﺮار دارد‬ ‫‪۱۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱۹‬‬ ‫‪Bahman Shahbazi/Iran Images‬‬
‫ﮔــﺮاﻓﯿــﮏ ﻗــﻬــﻮه ﺣﺎﺻــﻞ اﯾــﺪهﻫــﺎ و‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی ﺣﺴﻦ ﮐﺮﯾﻢزاده اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫در ﮐﺎرﮔﺎه ﮔﺮاﻓﯿﮏ ﻫﯿﭻ و در ﻫﻤﮑﺎری ﺑﺎ‬ ‫ﻇﺮﻓﯿﺖ آن ﺑﺮای ﮐﺎرﻫﺎی ﺑﯿﺸﺘﺮی ﺑﻬﺮه ﺑــﺮده‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜــﻼ ﻋﻨﺎﺻــﺮ ﺗﺼﻮﯾﺮی دﯾﮕﺮی ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫اﺳﺖ؛‬ ‫داده ام‪.‬‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺳﺎﻟﻬﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ دوﺳﺘــﯽ و ﻫﻤﮑﺎری‬ ‫دﯾﮕﺮ ﻣﺠﻠﻪی ﻗﻬﻮه ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬از آن‬ ‫ﯾﮏ زﯾﺮﻟﻮﮔﻮ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ‬ ‫اﻧﻮﺷﻪ ﺻﺎدﻗﯽآزاد اﺟﺮا ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬اﯾﻦ دو‬ ‫ﺣﺮﻓﻪای را ﻗﺮﯾﻦ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ‪ ،‬و راه‬ ‫ﻃﻮﻻﻧﯽ و ﻣﻮﻓﻘﯿﺖآﻣﯿﺰی را ﻃﯽ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺴﻦ ﮐﺮﯾﻢزاده ﺧﻮد در ﺷﻤﺎرهی‬ ‫دوازدﻫﻢ ﻗﻬﻮه در ﻣﻮرد اﯾﻦ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﯽ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻟﻮﮔﻮی ﻣﺠﻠﻪ دﺳﺖ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﺎﻧﺎل ﺗﻠﮕﺮاﻣﯽ ﻗﻬﻮه‪ ،‬ﮔﺮوه ﺗﻠﮕﺮاﻣﯽ‬ ‫ﻫﻤﮑﺎران و ﻧﺸﺎﻧﻪی ﺻﻔﺤﻪی اﯾﻨﺴﺘﺎﮔﺮام ﻗﻬﻮه‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻤﻪ از ﻫﻤﯿﻦ داﯾﺮه رﯾﺸﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﺳﺎﻣﯽ ﺳﺮﮐﻠﯿﺸﻪﻫﺎی ﻗﻬﻮه ﮐﻪ درون‬ ‫ً‬ ‫ﻣﻨﺤﺼﺮا ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ‬ ‫اﯾﻦ داﯾﺮه ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد‪،‬‬ ‫روی ﺟﻠﺪ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻟﻮﮔﻮ‬ ‫اﺳﺖ‪ :‬دوره و روش اﻧﺘﺸﺎر ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﺒﺎرت‬ ‫»ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪی ﻣﺼﻮر« آﻣﺪه‪ ،‬اﺳﻢ ﻧﺸﺮﯾﻪ‬ ‫ﺑﺎ ﺣﺮوف اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ )ﻓﯿﻨﮕﯿﻠﯿﺶ( و‬ ‫ﻣﻌﻨﺎی ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺮاﻧﺴﻪ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪی‬ ‫ِ‬ ‫ﮐﯿﻔﯿﺖ‬ ‫اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺷﻌﺎر ﻧﺸﺮﯾﻪ ﮐﻪ »ﺑﺮای‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦﺟﺎ‬ ‫ﻗﻬﻮه اﺳﺖ و ﺗﻨﻬﺎ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻟﻐﺎت ﻧﺸﺮﯾﻪ‬ ‫ﮔﺮاﻓﯿﮑﯽ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺑﻨﻮﯾﺴﻢ‪ .‬اﻣﺎ ﻗﺒﻞ از‬ ‫ﺑﺮ وزن »ﯾﺎدﻧﺎﻣﻪ« اﺳﺖ و ﻫﻤﺎن ﺑﺎر ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ را‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻤﺎرهی ﻣﺴﻠﺴﻞ‪ ،‬ﻣﺎه و ﺳﺎل‬ ‫ﺗﻠﻔﻆ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻏﻠﻂ اﺳﺖ‪ .‬ﯾﺎ »ﮐﺎﻓﯽﺷﺎت«‬ ‫ﻣﺎ ﺑﺮای ﺷﻤﺎ آﻣﺎده ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ‬ ‫ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﯾﻮﻧﯿﻔﺮم‪ ،‬ﻣﺎﮐﺖ و‬ ‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎی ﮔﺮاﻓﯿﮑﯽ ﻗﻬﻮه ﻣﻄﻠﻘﺎً‬ ‫ﺗﻘﻠﯿﺪی ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﯿﭻ ﻧﺸﺮﯾﻪی دﯾﮕﺮی‬ ‫ﻣﺎ و ﺷﻤﺎ را ﺑﻪ ﯾﺎد ﻗﻬﻮه ﻧﻤﯽاﻧﺪازد؛ ﺟﺰ‬ ‫ﻗﻬﻮه‪.‬‬ ‫ﻧﺸﺎﻧﻪی ﺳﺮﮐﻠﯿﺸﻪی ﻗﻬﻮه را‬ ‫داﯾﺮهای ﻗﻬﻮهایرﻧﮓ ﺷﮑﻞ ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ‬ ‫داﯾﺮهی ﮐﻮﭼﮏﺗﺮ ﻣﺸﮑﯽ درون آن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﯾﮏ ﻓﻨﺠﺎن ﻗﻬﻮه‬ ‫]دو�����[‬ ‫] ر�� ����ادی [‬ ‫‪۲۰‬‬ ‫آن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و آن را ﺑﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪی ﻣﺘﻌﻠﻘﺎت‬ ‫در ﺿﻤﻦ ﻫﻤﯿـﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ آﻧﻬﺎ را ﺗﻮﺿﯿﺢ‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ« اﺳﺖ و در ﺑﺎﻻی ﺻﻔﺤﻪﻫﺎی ﻓﺮد‬ ‫ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ در ﻣﻮرد ﺳﺎﯾﺮ اﺟﺰای‬ ‫وﯾﮋهﻧﺎﻣﻪی ﺟﺎم ﺟﻬﺎﻧﯽ‬ ‫از ﺑﺎﻻ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮد‪ ،‬وﻟﯽ ﻣﺪﯾﺮ ﻫﻨﺮی ﻧﺸﺮﯾﻪ از‬ ‫آﯾﮑـﻮن ﯾــﺎ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺳـﺎﺧﺘـﻪ ﺷـﺪه ﮐﻪ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫ﻣﻌﻨﺎ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ »ﯾﺎدﮐﺎﻓﻪ«‬ ‫ِ‬ ‫"ﯾﺎد ﮐﺎﻓﻪ"‬ ‫ﺣﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ آن را ﺑﻪ اﺷﺘﺒﺎه‬ ‫ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺗﮑﺮار ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬و اﻃﻼﻋﺎت دﯾﮕﺮی‬ ‫اﻧﺘﺸﺎر و ﺑﻬﺎی ﻗﻬﻮه‪ .‬ﻗﯿﻤﺖ ﻗﻬﻮهای ﮐﻪ‬ ‫ﻋﮑﺲ آﺧﺮ ﻧﺸﺮﯾﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ از اﺑﺘﺪای ﺳﺎل‬ ‫ﺑﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻗﯿﻤﺖ دو ﻓﻨﺠﺎن ﻗﻬﻮه در اﮐﺜﺮ‬ ‫ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋﯾﮏ اﺧﺘﺼﺎص ﯾﺎﻓﺘﻪاﺳﺖ‪ .‬ﮐﺎﻓﯽﺷﺎت‬ ‫ﻧﻮد درﺻﺪ ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن ﺧﻮد را ﭘﯿﺸﺎﭘﯿﺶ‬ ‫دوم ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻗﻬﻮه ﺑﻪ ﻋﮑﺴﻬﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ و‬ ‫را از »ﮐﺎﻓﯽﺷﺎپ« ﮔﺮﻓﺘﻪاﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﺷﻬﺮ! ﻣﺎ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﯿﺶ از‬ ‫ﻣﻬﻤﺎن ﮐﺮدهاﯾﻢ‪.‬‬ ‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻠﻘﻪ ﯾﺎ ﻋﻨﻮان ﺳﺮﮐﻠﯿﺸﻪ‪،‬‬ ‫در ﺻﻔﺤﻪی ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻋﻨﺎﺻﺮ‬ ‫اﺛﺮ ﻣﯽآﯾﺪ‪ .‬ﺑﺮای ﻫﺮﯾﮏ از اﯾﻦ ﮔﺮوهﺑﻨﺪﯾﻬﺎ‬ ‫ﺷﻌﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﻪ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ و ﻓﺎرﺳﯽ‬ ‫ﻧـــﺎم ﻧـﻮﯾﺴﻨﺪه‪ ،‬ﻣﺘـﺮﺟﻢ ﯾـﺎ ﭘﺪﯾﺪآورﻧﺪهی‬ ‫ﺑﺼﺮی ﺑﺴﯿﺎری ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬دو‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫در اﯾﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺪﯾﺸﻪی راﻫﺒﺮدی ﻣﺠﻠﻪ را ﺗﻮﺿﯿﺢ‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪاﯾﻢ »ﻫﻨﺮ و زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﻃﻌﻢ‬ ‫ﻗﻬﻮه« و در داﯾﺮهی اول ﺑﺎﻻی ﺻﻔﺤﻪ از ﺳﻤﺖ راﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﻣﻌﻨﺎ را در ﺳﻪ واژهی اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺧﻼﺻﻪ ﮐﺮدهاﯾﻢ؛ »ﺑﺨﻮر‪ ،‬ﺑﺎزی ﮐﻦ‪،‬‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻦ!«‬ ‫روش ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﮔﺮوهﺑﻨﺪی ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت در اﯾﺮان‪،‬‬ ‫‪۲۱‬‬ ‫آنﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻗﺎﻧﻮن از ﻣﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺷﺪه‪» :‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪،‬‬ ‫ﺮ‬ ‫ﻫﻨﺮی«‪ .‬ﺗﻠﻔﻦ‪ ،‬آدرس و ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻧﯿﺰ اﯾﻦﺟﺎ اﺳﺖ‪ .‬زﯾ ِ‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﯾﮏ ﻋﺒﺎرت ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ دارﯾﻢ ﮐﻪ از ﮐﺴﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﺷﻮد و در‬ ‫ﺑﺨﺶ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺻﻔﺤﻪ اﺳﺎﻣﯽ ﻫﻤﮑﺎران و ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺣﺮﻓﻪای آﻧﻬﺎ در‬ ‫ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻗﯿﺪ ﺷﺪه‪.‬‬ ‫ﻋﮑﺲ دوﺻﻔﺤــﻪای آﻏﺎز‬ ‫ﻫــﺮ ﺷﻤــﺎرهی ﻗﻬــﻮه ﺑــﺎ دو‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪی ورود ﺑﻪ ﻣﺘﻦ اﺻﻠﯽ ﻧﺸﺮﯾﻪ اﺳﺖ و‬ ‫ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ ﭼﻬﺎر ﺻﻔﺤﻪ‪ ،‬ﯾﮏ ﻣﻄﻠﺐ دوﺻﻔﺤﻪای در‬ ‫ﻣﻮرد ﻗﻬﻮه دارﯾﻢ‪ .‬ﺑﺮای ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ ،‬ﻋﮑﺎس‪ ،‬ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮ‬ ‫و ﺧﻼﺻﻪ ﭘﺪﯾﺪآورﻧﺪﮔﺎن آ ﺛﺎر‪ ،‬ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮی ﻣﺨﺼﻮص‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮد را ﺳﺎﺧﺘﻪاﯾﻢ ﮐﻪ در ﻣﺘﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎ اﻧﺪازهی‬ ‫ﺑﺰرگﺗﺮ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻗﻬﻮه ﺷﺎﯾﺪ از ﻣﻌﺪود ﻧﺸﺮﯾﺎﺗﯽ در‬ ‫اﯾﺮان اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎم ﺗﻤﺎم اﻓﺮادی ﮐﻪ در ﺧﻠﻖ ﯾﮏ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻘﺶ‬ ‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ را در ﯾﮏ ﻣﺮﺗﺒﻪ و اﻧﺪازه‪ ،‬و در ﮐﻨﺎر ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫از اﯾﻦ ﺣﯿﺚ ﻋﮑﺎس ﻫﻤﺎنﻗﺪر در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺘﻮا ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻏﺮﻓﻪ ﻗﻬﻮه در ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‬ ‫ﻣﺘﺮﺟﻢ‬ ‫ﮔﺮوه ﺳﺮدﺑﯿﺮی‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎن آﮔﻬﯽﻫﺎ‬ ‫ﮔﺮوه ﻃﺮاﺣﺎن‬ ‫ﮐﺎﻧﺎل ﺗﻠﮕﺮام‬ ‫ﻋﮑﺎس‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮ‬ ‫ﻧﺸﺎن دوﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮد‬ ‫ِ‬
‫�ــــ��ـــ�ت �ـــ�ر وزی و �ـــ�ـــ��ـــــــــــــــــــ‬ ‫‪۲۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۲۳‬‬ ‫ﺗﻮی ﺗﻌﻄﯿﻼت ﻧﻮروزی ﻫﻤﻪی ﭘﯿﺸﺨﻮانﻫﺎی ﺷﻬﺮﻧﺖ‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ ﺷﻬﺮ در ﺳﺮاﺳﺮ اﯾﺮان‪ ،‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻧﯿﺴﺘﻦ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ‬ ‫ﻣﺸﻐﻮل ﺧﺪﻣﺖرﺳﺎﻧﯽاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺮاﺗﻮن ﺟﺎﻟﺐ ﺑﺎﺷﻪ ﮐﻪ ﺑﺪوﻧﯿﻦ ﺧﺪﻣﺎت‬ ‫ﭘﯿﺸﺨﻮانﻫﺎی ﺷﻬﺮﻧﺖ ﺑﺎﻧﮏ ﺷﻬﺮ ﭼﯿﻪ؟‬ ‫ﻫﺪف راهاﻧﺪازی اﯾﻦ ﭘﯿﺸﺨﻮانﻫﺎ اراﺋﻪی ﺧﺪﻣﺎت‬ ‫ﺷﺒﺎﻧﻪروزی ﺑﻪ ﺷﻬﺮوﻧﺪان‪ ،‬اﯾﺠﺎد ﻓﻀﺎی اﻣﻦ و ﺳﺎﻟﻢ‪،‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓﺳﺎزی اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺪرن ﺑﺎﻧﮑﯽ‪ ،‬ﺳﺮوﯾﺲ‬ ‫ﻣﮑﺎﻧﯿﺰهی ‪ ۲۴‬ﺳﺎﻋﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن‪ ،‬اﻃﻼعرﺳﺎﻧﯽ درﺳﺖ‪،‬‬ ‫اراﺋﻪی ﺧﺪﻣﺎت اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮏ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺷﻬﺮی و ﺗﺮﻏﯿﺐ‬ ‫ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎی اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻤﮑﻨﻪ ﺗﻮ روزای ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻋﯿﺪ ﺑﺨﻮاﯾﻦ ﺑﻪ ﻋﺰﯾﺰان و‬ ‫ﯾﺎ دوﺳﺘﺎﺗﻮن ﮐﺎرت ﻫﺪﯾﻪ ﺑﺪﯾﻦ؛ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﯽﺗﻮﻧﯿﻦ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﯿﺎل راﺣﺖ‪ ،‬ﻃﺮح‪ ،‬ﻣﺘﻦ و ﻣﺒﻠﻎ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮﺗﻮن رو‬ ‫اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﯿﻦ و ﮐﺎرت ﻫﺪﯾﻪﺗﻮن رو در ﺳﺮﯾﻊﺗﺮﯾﻦ زﻣﺎن‬ ‫ﻣﻤﮑﻦ ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺑﮕﯿﺮﯾﻦ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ روزﻫﺎ اﮐﺜﺮ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺗﺮﺟﯿﺤﺸﻮن اﯾﻨﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺎی ﺗﺤﻤﻞﮐﺮدن ﺻﻒﻫﺎی ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺑﺎﻧﮏ ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ‬ ‫ﻗﺒﻮض و اﻧﺘﻘﺎل وﺟﻪ‪ ،‬از ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﮑﺪاری اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻦ‪ ،‬ﺗﺎ ﻫﻢ ﮐﺎرﻫﺎﺷﻮن راﺣﺖﺗﺮ اﻧﺠﺎم ﺑﺸﻪ و ﻫﻢ‬ ‫در زﻣﺎن ﺻﺮﻓﻪﺟﻮﯾﯽ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻦ‪ .‬در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻫﻢ ﺑﺎﻧﮏ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺧﺪﻣﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ رو اراﺋﻪ ﻣﯽده؛ ﻓﻘﻂ ﮐﺎﻓﯿﻪ رﻣﺰ‬ ‫دوم ﮐﺎرﺗﺘﻮن رو ﺑﻠﺪ ﺑﺎﺷﯿﻦ‪.‬‬ ‫ﺷﻤﺎ ﺣﺘﯽ ﻣﯽﺗﻮﻧﯿﻦ از ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎﻧﮑﯽ ﻣﻮﺟﻮد در‬ ‫ﭘﯿﺸﺨﻮانﻫﺎی ﺷﻬﺮﻧﺖ ﻣﺜﻞ درﯾﺎﻓﺖ وﺟﻪ ﻧﻘﺪ‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل‬ ‫وﺟﻪ‪ ،‬درﯾﺎﻓﺖ ﺻﻮرتﺣﺴﺎب‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺖ ﻗﺒﻮض‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ رﻣﺰ‬ ‫و اﻋﻼم ﻣﻮﺟﻮدی‪ ،‬و ﺧﺮﯾﺪ ﺷﺎرژ ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه ﺑﻪ راﺣﺘﯽ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﯿﻦ‪.‬‬ ‫راﺳﺘﯽ! ﺗﻮ ﻋﯿﺪ ﻣﯽﺧﻮاﯾﻦ ﺑﻪ ﯾﻪ ﮐﺸﻮر دﯾﮕﻪ ﺳﻔﺮ‬ ‫ﮐﻨﯿﻦ؟ ﻣﯽﺧﻮاﯾﻦ ﺧﯿﻠﯽ زود ﭘﻮﻟﺘﻮن رو ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﻨﯿﻦ و‬ ‫دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﺻﺮاﻓﯽ ﻧﺪارﯾﻦ؟ ﻧﮕﺮان ﻧﺒﺎﺷﯿﻦ‪ ،‬ﭼﻮن ﺑﺎﻧﮏ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺗﻮ اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﺧﯿﻠﯽ ﺧﻮﺑﯽ رو ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽﮐﻨﻪ‪.‬‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ اون ﺧﺪﻣﺎت دﯾﮕﻪای ﻣﺜﻞ درﯾﺎﻓﺖ ﻧﺮخ ارزﻫﺎی‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺳﺮﯾﻊ ﺑﻪ ﮐﺎرت رﯾﺎﻟﯽ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ‪،‬‬ ‫اﻣﮑﺎن ﺑﺮداﺷﺖ ارز از ﮐﺎرت ﺑﺎﻧﮑﯽ ﻋﻀﻮ ﺷﺒﮑﻪی ﺷﺘﺎب‬ ‫و اﻣﮑﺎن ﺗﺒﺪﯾﻞ ارز‪ ،‬ﺧﯿﻠﯽ راﺣﺖ در دﺳﺘﺮس ﺷﻤﺎﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﺎری ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ‬ ‫ﯾﻪ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﻪ؛ ﻣﯽدوﻧﯿﻦ ﺧﺪﻣﺎت‬ ‫ِ‬ ‫دﺳﺘﮕﺎه ﺧﻮدﺑﺎﻧﮏ ﭼﯿﻪ؟ اﯾﻦ ﺧﺪﻣﺎت ﺷﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﻣﻮارد‬ ‫ﻣﯽﺷﻪ‪ :‬اﻓﺘﺘﺎح ﺣﺴﺎب‪ ،‬اﻧﺘﻘﺎل وﺟﻪ داﺧﻠﯽ ﺑﯿﻦ ﺳﭙﺮدهﻫﺎ‪،‬‬ ‫اﻋﻼم ﻣﻔﻘﻮدی و ﻣﺴﺪودی ﮐﺎرت‪ ،‬ﻣﺴﺪودﮐﺮدن اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﻧﮏ‪.‬‬ ‫در ﺿﻤﻦ ﭘﯿﺸﺨﻮانﻫﺎی ﺷﻬﺮﻧﺖ ﻣﯽﺗﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ‬ ‫در ﻣﻮاردی ﻣﺜﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪی ﺧﺪﻣﺎت اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮏ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫ﺷﻬﺮی‪ ،‬ﻋﺮﺿﻪی ﺧﺪﻣﺎت ﺑﯿﻤﻪای‪ ،‬ﺧﺪﻣﺎت ﮐﺎرﮔﺰاری‬ ‫ــــــــــ�ر وزی �ـ��ـ� �ـ�ـ�‬ ‫ﺑﻮرس و ﺧﺪﻣﺎت ﺻﺮاﻓﯽ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻪ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ ﺑﺎ ﺧﯿﺎﻟﯽ راﺣﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ اﯾﺮان ﺳﻔﺮ ﮐﻨﯿﺪ‪،‬‬ ‫ﭼﻮن ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﺧﺪﻣﺎت در ﻫﻤﻪﺟﺎی اﯾﺮان ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽﺷﻪ‪.‬‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ ﺷﻬﺮ آﻣﺎدهی ﺧﺪﻣﺖرﺳﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻋﺰﯾﺰان‬ ‫ﺳﺎل ﻧﻮ ﻣﺒﺎرک‪.‬‬
‫‪۲۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ِﺑﺮَ د ﻫﺎﻟﻨﺪ ‪ Brad Holland‬ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺳﺎل ‪ ،۱۹۴۳‬ﯾﮏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺧﻮدآﻣﻮﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫آﺛﺎرش در ﻧﺸﺮﯾﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮی ﻣﺜﻞ وَ ﻧﯿﺘﯽ ِﻓﺮ ‪ ،Vanity Fair‬ﺗﺎﯾﻢ‪ ،‬ﻧﯿﻮﯾﻮرﮐﺮ‪ ،‬ﭘِﻠﯽﺑﻮی‪،‬‬ ‫روﻟﯿﻨﮓاﺳﺘﻮن و‪ ...‬ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬او در ﻓﺮﯾﻤﺎﻧﺖ ‪ Fremont‬اوﻫﺎﯾﻮ ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺳ ِﺪردیاﯾﻮﻧﯿﻨﮓ ُﭘﺴﺖ‬ ‫در ‪ ۱۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎدن ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎﯾﺶ ﺑﻪ واﻟﺖ دﯾﺰﻧﯽ و َ‬ ‫‪ The Saturday Evening Post‬ﮐﺮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﭘﯽدرﭘﯽ او ﺑﯽﭘﺎﺳﺦ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ از آن ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﺎ اﺗﻮﺑﻮس ﺑﻪ ﺷﯿﮑﺎﮔﻮ ﺑﺮود‪ .‬در آنﺟﺎ ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی‬ ‫ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪ ﻣﺜﻞ ﮐﺎر در ﯾﮏ ﺳﺎﻟﻦ ﺧﺎﻟﮑﻮﺑﯽ‪ .‬ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻟﺶ ﺑﻮد ﮐﻪ در َﮐ َ‬ ‫ﻨﺰسﺳﯿﺘﯽ‬ ‫‪۲۵‬‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﮐﺘﺎب ﮐﻮدﮐﺎن روی آورد‪ .‬از ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ در آن دوران ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی‬ ‫ﮐﺮد ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ »ﺳﺮود ﮐﺮﯾﺴﻤﺲ ‪ «A Christmas Carol‬ﻧﻮﺷﺘﻪی ﭼﺎرﻟﺰ دﯾﮑﻨﺰ‬ ‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪ .‬در ﺳﺎل ‪ ۱۹۶۷‬ﺑﺮای اداﻣﻪی ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎز ﺑﻪ ﻧﯿﻮﯾﻮرک‬ ‫رﻓﺖ‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ اوﻟﯿﻦ ﮐﺎر ﺑﺮﺟﺴﺘﻪی ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽاش ﺑﺎ ﻣﺠﻠﻪی َاوَ ْ‬ ‫ﻧﮕﻐﺪ ‪ Avant-Garde‬ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻫﻨﺮی ﻫﺮب ﻟﻮﺑﻠﯿﻦ ‪ Herb Lubalin‬ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻤﮑﺎری ﻣﺪاوم او ﺑﺎ ﭘِ ِﻠﯽﺑﻮی و‬ ‫ﻧﯿﻮﯾﻮرکﺗﺎﯾﻤﺰ ﻧﻘﺸﯽ اﺳﺎﺳﯽ در ﮐﺴﺐ اﻋﺘﺒﺎر ﺟﻬﺎﻧﯽ او داﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزﯾﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮد اﻧﺠﺎم ﻣﯽداد ﺗﻐﯿﯿﺮی اﺳﺎﺳﯽ در ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی در ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت اﯾﻔﺎ ﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮد در ﺳﺎل ‪ ۱۹۷۶‬ﻧﺎﻣﺰد ﺟﺎﯾﺰهی ﭘﻮﻟﯿﺘﺰر ﺷﺪ‪.‬‬ ‫در دﻫﻪی ‪ ۸۰‬ﻣﯿﻼدی او دﯾﮕﺮ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﭼﻬﺮهای ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪه و ﻣﻌﺘﺒﺮ در ﺟﺎﻣﻌﻪی‬ ‫ﻫﻨﺮی ﺷﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ روزﻧﺎﻣﻪی واﺷﻨﮕﺘﻦﭘﺴﺖ از او ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺘﺎرهی ﺑﯽرﻗﯿﺐ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﺟﻬﺎن ﻧﺎم ُﺑﺮد‪.‬‬ ‫ﻣﺘﻦ ﭘﯿﺶ رو ﺣﺎﺻﻞ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪی ﮐﻮﺗﺎه َﻣﻬﺪی ﺑﺎ ﺑﺮد ﻫﺎﻟﻨﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ‬ ‫َ‬ ‫��ان ���ر آ����‬ ‫ِ��د ����� ��‬ ‫ِ‬ ‫اﯾﻤﯿﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﺪهاﺳﺖ‪.‬‬ ‫] ���� ‪[۷۸‬‬ ‫] �� د���ی َ���ی �� ��زاده [‬ ‫در ﺧﻠﻖ آﺛﺎرت از ﭼﻪ ﺷﯿﻮهﻫﺎﯾﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﯽ؟‬ ‫ﺑﺮای ﻧﻘﺎﺷﯽ در اﺑﻌﺎد ﺑﺰرگ از رﻧﮓوروﻏﻦ و ﺑﺮای ﻃﺮاﺣﯿﻬﺎﯾﻢ از ﻗﻠﻢوﻣﺮﮐﺐ‪،‬‬ ‫ﭘﺎﺳﺘﻞ و ذﻏﺎل اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺳﻔﺎرﺷﯽاﻧﺪ و زﻣﺎن ﻣﺤﺪودی‬ ‫ﺑﺮای اﻧﺠﺎم و ﺗﺤﻮﯾﻞ آﻧﻬﺎ دارم را ﺑﺎ اﮐﺮﯾﻠﯿﮏ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ وارد اﯾﻦ ﺣﺮﻓﻪ‬ ‫ﺷﺪم ﺑﺴﯿﺎری ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﺑﺘﻮاﻧﯽ ﺑﺎ ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﮐﺎر‬ ‫ﮐﻨﯽ و ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯽ ﺑﺮ ﯾﮏ ﺷﯿﻮه ﺗﺴﻠﻂ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻫﻤﺎن ﺗﺒﺪﯾﻞ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺒﮏ آﺛﺎرت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻄﻮر ﺗﻔﺎوت ﻣﯿﺎن ﺳﺒﮏ و ﺷﯿﻮهی آﺛﺎرت را ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﯽ؟‬ ‫ﺷﯿﻮه‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰار و ﺳﺒﮏ‪ ،‬ﻫﻮﯾﺖ ﺑﺼﺮی آﺛﺎر ﺷﻤﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﻣﻦ در اﺳﺘﻔﺎده از اﮐﺮﯾﻠﯿﮏ‪ ،‬ﺑﺎ ﻗﻠﻢﻣﻮی ﺧﺸﮏ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻﯾﻪﻻﯾﻪ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ اﺻﻄﻼح آن را ِﮔ ِﻠﯿﺰ ﻣﯽﻧﺎﻣﻨﺪ‪ ،‬ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬اﻣﺎ ﺳﺒﮏ اﻣﺮی ذاﺗﯽ و ﻏﺮﯾﺰی‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﻤﺎم آﺛﺎر ﯾﮏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ‪.‬‬ ‫آﯾﺎ ﻫﻤﯿﺸﻪ اﯾﻦ ﺗﻔﺎوت را ﻣﯿﺎن ﺳﺒﮏ و ﺷﯿﻮه ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮدهای؟ ﺣﺘﺎ در‬ ‫اﺑﺘﺪای ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﻨﺮی؟‬ ‫در آﻏﺎز ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﻨﺮیام ﻧﻮع ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزﯾﻬﺎی ﻣﻦ در ﺑﺎزار ﮐﺎر‪ ،‬ﻏﯿﺮﻣﻌﻤﻮل‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﯿﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳﯿﺪم ﮐﻪ اﮔﺮ از ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﺳﺎده و ﮐﻢﻫﺰﯾﻨﻪﺗﺮ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻢ ﺷﺎﻧﺲ ﺑﯿﺸﺘﺮی ﺑﺮای ﭼﺎپ آﺛﺎرم ﺧﻮاﻫﻢ داﺷﺖ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﻪ ﺳﺮاغ‬ ‫ﻗﻠﻢﻓﻠﺰی و ﻣﺮﮐﺐ رﻓﺘﻢ و ﮔﺎﻫﯽ از ﺷﯿﻮهی ﻣﻮﻧﻮﭘﺮﯾﻨﺖ ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﭘﺲ‬ ‫از آنﮐﻪ ﺑﻪ اﻋﺘﺒﺎری ﻧﺴﺒﯽ در ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ رﺳﯿﺪم‪ ،‬رﻧﮓ را وارد ﮐﺎرم‬ ‫ﮐﺮدم و اﯾﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺮا ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﯾﮏ ﺳﺒﮏ ﻣﺸﺨﺺ ﺳﻮق داد‪.‬‬
‫‪۲۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۲۷‬‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﻣﺪﯾﺮان‬ ‫ﻫﻨﺮی ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑﯿﺸﺘﺮ از آن‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﺷﺮ ﻧﯿﺎز‬ ‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ‬ ‫رواندرﻣﺎﻧﮕﺮ‬ ‫اﺣﺘﯿﺎج داری‬ ‫واﮐﻨﺶ ﻣﺪﯾﺮان ﻫﻨﺮی در ﺑﺮاﺑﺮ اﯾﻦ ﺗﺤﻮل و‬ ‫ﻧﺒﻮده و ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺴﻤﺘﻬﺎی ﺑﻪدردﺑﺨﻮر در ذﻫﻦ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻗﯽ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮاﺣﻞ‬ ‫ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻧﻢ را از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﻢ‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺪﯾﺮان ﻫﻨﺮی‬ ‫ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻤﺎﯾﻠﯽ ﺑﻪ آن ﻧﺪارم‪ ،‬اﻣﺎ ردﭘﺎی ﺗﺠﺎرب آن ﺳﺎﻟﻬﺎ در ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی ﺟﺪﯾﺪم‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ در ﺷﯿﻮه ﭼﻪ ﺑﻮد؟‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻧﻬﺎ اﯾﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﺴﯿﺎری از‬ ‫ﺑﺎ ﻣﻦ ﺗﻤﺎس ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺎ دو »ﺑﺮد‬ ‫ﻫﺎﻟﻨﺪ« ﻃﺮﻓﯿﻢ! ﺗﻮ دﻗﯿﻘﺎً ﮐﺪاﻣﺸﺎن ﻫﺴﺘﯽ!؟ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﮐﻪ‬ ‫ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻣﻘﺎﻻت ﮐﺮدم‪ ،‬آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺳﻪ ﺑﺮد ﻫﺎﻟﻨﺪ‬ ‫ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫از ﭼﻪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ را ﮔﺮﻓﺘﻪای؟‬ ‫ﺗﻤﺎم ﭼﯿﺰﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻃﻮل زﻧﺪﮔﯽ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ‬ ‫ﺗﻮﺳﻌﻪی ذﻫﻨﯽ اﻧﺴﺎن ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎی روانﺷﻨﺎﺧﺘﯽ اﺗﻔﺎق ﻣﯽاﻓﺘﺪ و‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﭽﻪ ﺑﻮدم ﮐﻤﯿﮏاﺳﺘﺮﯾﭗ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدم وﻟﯽ در‬ ‫ﺣﺎﻟﺖ ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ دارد‪.‬‬ ‫ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ﻣﻘﺎﻟﻪای ﺑﻪ ﻗﻠﻢ »اﺳﺘﯿﻮن ِ‬ ‫ﻫ ِﻠﺮ ‪ «Steven Heller‬اﻓﺮادی ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫»ادوارد ﻫﺎﭘﺮ ‪» ،«Edward Hopper‬روﻻن ﺗﻮﭘﻮغ ‪» ،«Roland Topor‬ﮔﻮﯾﺎ‬ ‫‪» ،«Goya‬ﻫﺎﯾﻨﻐﯿﺶ ﮐﻼی ‪ «Heinrich Kley‬و »ﻟِﻨﺎرد َﺑﺴﮑﯿﻦ ‪Leonard‬‬ ‫‪ «Baskin‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮐﺴﺎﻧﯽ ﻧﺎم ﺑﺮده ﺷﺪه ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮی ﮐﻠﯿﺪی ﺑﺮ آﺛﺎر ﺷﻤﺎ‬ ‫داﺷﺘﻪ اﻧﺪ‪.‬‬ ‫در اﻋﻤﺎق ذﻫﻨﺘﺎن ذﺧﯿﺮه ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫ﺑﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر اﺳﺖ وﻟﯽ آن ﻣﻘﺎﻟﻪ »دﯾﻪﮔﻮ رﯾﻮرا ‪ «Diego Rivera‬و‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﺮ ﮐﺎﻏﺬ ﻧﻘﺶ ﻣﯽﺑﻨﺪد‪ .‬ﺧﺐ اﻟﺒﺘﻪ درﺳﺖ اﺳﺖ‬ ‫اﻧﺪاﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬از ﺑﻦ ﺷﺎن آﻣﻮﺧﺘﻢ ﮐﻪ ﺗﺼﻮر ذﻫﻨﯽ ﺧﻮدم را از ﻓﯿﮕﻮرﻫﺎ ﺗﺮﺳﯿﻢ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺼﺎدﻓﯽ از ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﻤﯽداﻧﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ذﻫﻨﺘﺎن ﺧﻄﻮر‬ ‫ﮐﻪ ﯾﮏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻫﻤﯿﺸﻪ از از آﺛﺎر ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان دﯾﮕﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮ‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ ،‬اﻣﺎ اﮔﺮ اﺳﺘﻌﺪاد‪ ،‬ذوق و ﺧﻼﻗﯿﺖ ذاﺗﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮﭘﺬﯾﺮی ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﭙﯽﮐﺎری ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﺳﺎﻟﻬﺎ و ﺗﺠﺮﺑﯿﺎت ﻓﺮاوان ﺑﻪ اﯾﻦ‬ ‫ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽرﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از اﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺒﺘﺎن‬ ‫»ﺑﻦ ﺷﺎن ‪ «Ben Shahn‬را ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ و اﻟﻬﺎم را ازﺷﺎن ﮔﺮﻓﺘﻪام از ﻗﻠﻢ‬ ‫ﮐﻨﻢ ﻧﻪ واﻗﻌﯿﺖ آﻧﻬﺎ را‪ .‬از رﯾﻮرا ﭘﺮدازش ﺑﻪ ﺳﺒﮏ رﻧﺴﺎﻧﺲ را ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻨﺘﻘﺪان ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺳﻄﺢ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی در‬ ‫ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت آﻣﺮﯾﮑﺎ را‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻋﮑﺲ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬ارﺗﻘﺎ ﺑﺨﺸﯿﺪهاﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻢ در اﺑﺘﺪا ﺑﺴﯿﺎری از اﻫﺎﻟﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮم ﮐﺎرم‬
‫را درک ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزﯾﻬﺎی ﻣﻦ ﺑﯽارﺗﺒﺎط ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺘﻦ اﺳﺖ و در درک ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﺘﻦ دﭼﺎر ﻣﺸﮑﻞ ﻫﺴﺘﻢ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل‬ ‫ﺗﺼﺎوﯾﺮی ﺑﺎ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ادﺑﯽ ﺑﻮدﻧﺪ اﻣﺎ ﻣﻦ ﻓﯿﮕﻮرﻫﺎﯾﯽ را ﺗﺮﺳﯿﻢ ﻣﯽﮐﺮدم ﮐﻪ‬ ‫ﺳﺮﻫﺎﯾﺸﺎن آﺗﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﯾﺎ ﺟﻼدی ﮐﻪ روی وﯾﻠﭽﺮ ﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ! ﯾﮑﯽ‬ ‫»رﯾﺒﺎﻟﺪ ﮐﻼﺳﯿﮑﺲ ‪ «Ribald Classics‬ﻧﺎم داﺷﺖ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﻣﯽﮐﺮدم‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﺮای ﻣﻦ در آن ﻣﻘﻄﻊ ﺳﻨﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺬاﺑﯿﺖ داﺷﺖ‪ .‬ﯾﺎدم ﻫﺴﺖ‬ ‫ﯾﮏ ﺑﺎر ﮐﻪ ﺑﺮای دﯾﺪن ﮐﺎر ﺧﻮدم‪ ،‬ﻗﺼﺪ ﺧﺮﯾﺪ ﻣﺠﻠﻪ را داﺷﺘﻢ‪ ،‬ﻓﺮوﺷﻨﺪه از‬ ‫ﻓﺮوﺧﺘﻦ آن اﻣﺘﻨﺎع ﮐﺮد‪ .‬ﮔﻔﺖ ﺳﻨﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎﯾﺪ رﺿﺎﯾﺖﻧﺎﻣﻪای‬ ‫از ﻣﺪﯾﺮان ﻫﻨﺮی ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑﯿﺸﺘﺮ از آن ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﺷﺮ ﻧﯿﺎز داﺷﺘﻪ‬ ‫از ﻣﺎدرم داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻢ آن را ﺑﺨﺮم‪ .‬ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ درﯾﺎﻓﺖ‬ ‫ﭘﯿﺶﺗﺮ در ﺟﺎﯾﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮدی ﮐﻪ ﻫﻤﮑﺎریات ﺑﺎ ﻣﺠﻠﻪی »ﭘﻠﯽﺑﻮی«‬ ‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻧﻤﯽﮐﺮد‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ اﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﭘﻠﯽﺑﻮی در آن زﻣﺎن ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﺑﺎﺷﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ رواندرﻣﺎﻧﮕﺮ اﺣﺘﯿﺎج داری‪.‬‬ ‫ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ اﺗﻔﺎق زﻧﺪﮔﯽات ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬از اﯾﻦ ﻫﻤﮑﺎری ﺑﮕﻮ؛ از ﮐﺠﺎ و‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷﺮوع ﺷﺪ؟‬ ‫رﺿﺎﯾﺖﻧﺎﻣﻪ از ﻣﺎدرم ﻧﺸﺪم ﭼﻮن ﺑﺎ ﻫﯿﭻﮐﺪام از ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎ و ﻃﺮاﺣﯿﻬﺎﯾﻢ‬ ‫دﺳﺘﻤﺰد را در ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﻃﺮاﺣﺎن ﻣﯽﭘﺮداﺧﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻣﺠﻠﻪ در ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪن‬ ‫ﻣﻦ در ﺟﻬﺎن ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬار ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﯾﮏ روز وﻗﺘﯽ در ﺣﺎل ﻗﺪم زدن در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻗﺪﯾﻤﯽ ﭘﻠﯽﺑﻮی در‬ ‫در ﻣﺮﺣﻠﻪی ﺗﻮﻟﯿﺪ اﺛﺮ ﭼﻪ ﭼﯿﺰی ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﻮد آﺛﺎرت از ﺗﮑﺮار ﺑﻪ‬ ‫روز ﺑﻌﺪ وﻗﺘﯽ ﺑﺮای ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن آن ﺑﺮﮔﺸﺘﻢ ﺑﺎ ﻣﺪﯾﺮ ﻫﻨﺮی ﻣﺠﻠﻪ ﻣﻮاﺟﻪ‬ ‫ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﻣﻦ ﺗﺎ اﻻن آﻣﻮﺧﺘﻪام اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در آﻏﺎز ﮐﺎر ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ‬ ‫ﺷﯿﮑﺎﮔﻮ ﺑﻮدم ﮐﯿﻒ ﻃﺮاﺣﯿﻬﺎﯾﻢ را در دﻓﺘﺮ ﻣﺠﻠﻪ ﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻢ؛ ﺑﻌﺪازﻇﻬﺮ‬ ‫ﺷﺪم‪ .‬از ﻣﻦ ﭘﺮﺳﯿﺪ آﯾﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻫﻤﮑﺎری ﮐﻨﻢ؟ ﻣﻦ ﺑﺮای ﺑﺨﺸﯽ ﮐﻪ‬ ‫‪۲۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫دور ﺑﺎﺷﻨﺪ؟‬ ‫ﻓﮑﺮ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﮐﺎرم ﺗﮑﺮاری ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﺮ ﻣﻮﻗﻊ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺟﺪﯾﺪی را ﺷﺮوع‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۲۹‬‬
‫ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ ،‬ﻃﻮری ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ اﻧﮕﺎر ﭘﯿﺶ از آن ﻫﯿﭻ وﻗﺖ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻧﮑﺮدهام! ﺑﺎ اﯾﻦ‬ ‫ﺷﯿﻮه ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﻄﻊ از ﺗﮑﺮار ﺑﻪ دور ﺧﻮاﻫﻢ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﻃﯿﻒ ﮔﺴﺘﺮدهای از ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان از ﺳﺒﮏ ﺗﻮ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﭼﻪ اﺣﺴﺎﺳﯽ‬ ‫داری وﻗﺘﯽ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺠﻢ از دﻧﺒﺎﻟﻪروﻫﺎ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮی؟‬ ‫اﺣﺴﺎس ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ در ﺗﺎﻻری از آﯾﻨﻪﻫﺎ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﯾﮏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺗﻼش‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﻮﯾﺖ ﻫﻨﺮیاش را ﺑﯿﺎﺑﺪ و آن را ﺛﺒﺖ ﮐﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺛﺮش اراﺋﻪ ﺷﺪ‪،‬‬ ‫دﯾﮕﺮ آن ﺳﺒﮏ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺧﻮدش ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﮔﺎﻫﯽ اﺣﺴﺎس ﻣﯽﮐﻨﻢ ﺧﻮدم ﻧﯿﺰ از ﺑﺮد‬ ‫ﻫﺎﻟﻨﺪ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫‪۳۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ از ادﺑﯿﺎت در آﺛﺎرت ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮔﯿﺮی؟‬ ‫زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻮان ﺑــﻮدم از داﺳﺘﺎﻧﻬــﺎی ﮐﻮﺗــﺎه »ﻧﺎﺗﺎﻧﯿﻞ ﻫــﺎﺛﻮرن ‪Nathaniel Haw-‬‬ ‫‪ «thorne‬ﺑﺴﯿﺎر اﻟﻬﺎم ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻢ و آرزوﯾﻢ ﺑﻮد ﺗﺎ ﻣﺜﻞ او ﺑﻨﻮﯾﺴﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ﺣﺎلوﻫﻮای‬ ‫داﺳﺘﺎﻧﻬﺎﯾﺶ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ ﺷﺎﻧﺲ ﺑﺮﮔﺸﺘﻦ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ را داﺷﺘﯽ و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﯽ ﺑﺎ ﯾﮏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ‬ ‫ﺷﺎم ﺑﺨﻮری‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﺴﯽ را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﮐﺮدی؟‬ ‫»ﻫﻮﮐﻮﺳﺎی ‪ ،«Hokusai‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ژاﭘﻨﯽ‪ .‬اﺣﺘﻤﺎﻻً زﺑﺎن ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﻣﺘﻮﺟﻪ‬ ‫ﻧﻤﯽﺷﺪﯾﻢ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﯿﻢ ﺑﺎ رﺳﻢ ﺷﮑﻠﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﻢ ﮔﻔﺖوﮔﻮ ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳۱‬‬
‫‪۳۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳۳‬‬ ‫اﺣﺴﺎس ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ‬ ‫در ﺗﺎﻻری از آﯾﻨﻪﻫﺎ ﮐﺎر‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﯾﮏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺗﻼش ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﻫﻮﯾﺖ ﻫﻨﺮیاش‬ ‫را ﺑﯿﺎﺑﺪ و آن را ﺛﺒﺖ‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬ ‫اﺛﺮش اراﺋﻪ ﺷﺪ‪ ،‬دﯾﮕﺮ‬ ‫آن ﺳﺒﮏ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﻮدش ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﮔﺎﻫﯽ‬ ‫اﺣﺴﺎس ﻣﯽﮐﻨﻢ‬ ‫ﺧﻮدم ﻧﯿﺰ از ﺑﺮد ﻫﺎﻟﻨﺪ‬ ‫ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬ ‫آﯾﺎ ﺣﯿﻦ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮔﻮش ﻣﯽﮐﻨﯽ؟‬ ‫ﺑﻌﻀﯽ اوﻗﺎت؛ ﻧﯿﻤﻪﺷﺒﻬﺎ‪ .‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪان ﻣﺤﺒﻮب ﻣﻦ »ﺑﺘﻬﻮون« اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭼﻪ اوﻗﺎﺗﯽ از روز را ﺑﻪ ﻧﻘﺎﺷﯽ و ﻃﺮاﺣﯽ اﺧﺘﺼﺎص ﻣﯽدﻫﯽ؟‬ ‫ﻋﺎدات ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﯽ ﻣﺜﻞ اﮐﺜﺮ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻧﺪارم‪ .‬ﻣﻦ ﻣﺜﻞ دراﮐﻮﻻ‬ ‫ﺷﺒﻬﺎ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ ،‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﻋﻠﺖ ﮐﻪ دﻧﯿﺎ در ﺷﺐ آرامﺗﺮ اﺳﺖ و ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺑﻬﺘﺮ‬ ‫ﺗﻤﺮﮐﺰ ﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺳﻔﺎرشدﻫﻨﺪه‪ ،‬آﯾﺎ ﻫﻤﮑﺎری ﺑﺎ ﺑﺮد ﻫﺎﻟﻨﺪ دﺷﻮار اﺳﺖ؟‬ ‫ﺑﺎ ﺳﻔﺎرشدﻫﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای آزادی اﻧﺪﯾﺸﻪ و ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ در‬ ‫اﻧﺠﺎم ﮐﺎر ارزش ﻗﺎﺋﻠﻨﺪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﻣﺸﮑﻠﯽ ﺑﺮﻧﻤﯽﺧﻮرم و اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮای‬ ‫ﻣﻦ در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺳﻔﺎرشدﻫﻨﺪﮔﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﻫﻤﯿﺖ دارد‪.‬‬ ‫از ﻧﻈﺮ ﺗﻮ ﺳﺨﺖﺗﺮﯾﻦ ﮐﺎر در ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﻨﺮی ﭼﯿﺴﺖ؟‬ ‫ﺳﻌﯽ در اﺟﺮای ﯾﮏ اﺛﺮ ﻫﻨﺮی در وﺿﻌﯿﺖ ﺑﺪ روﺣﯽ‪.‬‬ ‫و ﺳﻮال آﺧﺮ؛ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﭼﯿﺰ ﺑﺮای ﯾﮏ ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮ در ﺑﺎزار ﮐﺎر ﭼﯿﺴﺖ؟‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ وﻗﺘﻬﺎ ﻣﺠﺒﻮرم ﺑﺎ ﺳﻔﺎرشدﻫﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﺎر ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺧﻮدﺷﺎن‬ ‫ارزش ﻗﺎﺋﻞ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﯾﻦ اﻓﺮاد ﻗﻄﻌﺎً ﺑﺮای ﺷﻤﺎ و ﮐﺎرﺗﺎن ﻧﯿﺰ ارزش ﻗﺎﺋﻞ‬ ‫ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‬
‫]���� ���ب[‬ ‫]��� �������ر [‬ ‫ﺑﺮای رﻣﺎنﺧﻮاﻧﻬﺎی ﺣﺮﻓﻪای ﮐﺘﺎب »دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ« ﻧﻮﺷﺘﻪی ﺧﺎﻧﻢ رزﻣﺎری‬ ‫ﮔﺮدآوری ﻫﻤﻪی ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت زﻧﺪﮔﯽ ﺷﺨﺼﯽ و‬ ‫اﺳﺖ؛ در ﺗﺼﺎدف ﺳﺎﺧﺘﮕﯽ ﯾﺎ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺑﻪ ﺳﯿﺒﺮی‪.‬‬ ‫ﺟﺎندار ﺑﺎ اﯾﺪهﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺎﻟﺐ ﺑﺮای ﺧﻮاﻧﺪن و ﻟﺬت ﺑﺮدن اﺳﺖ‪ ،‬و ﺑﺮای‬ ‫ﺑﺎ آن ﮐﻪ ﻣﺤﻮر اﺻﻠﯽ رﻣﺎن‪ ،‬داﺳﺘﺎن زﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﺑﺎ ﺗﻌﺎرﺿﻬﺎی دروﻧﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪی آﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫ﺳﻮﻟﯿﻮان ‪ Rosemary Sullivan‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه و ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﮐﺎﻧﺎداﯾﯽ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﯽ‬ ‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ رﻣﺎﻧﻬﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ‪ ،‬ﺑﻪوﯾﮋه ﺑﺎ درونﻣﺎﯾﻪی ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪﻧﺪ‪،‬‬ ‫از ﺑﻬﺘﺮﯾﻨﻬﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد؛ ﻫﻢ از ﺟﻬﺖ ﺷﮑﻠﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﭼﺎپ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪاﻧﻪی‬ ‫ﮐﺎری اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ در ﯾﮏ ﺟﺎ‪ ،‬ﺑﯽﻫﻤﺘﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫دﺧﺘﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻼش ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺴﯿﺮ ﺧﻮد را از‬ ‫ﺟﻨﺎﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﭘﺪرش در ﻓﺎﺻﻠﻪی ﺳﺎﻟﻬﺎی ﻣﺨﻮف‬ ‫در ﺑﺨﺸﻬﺎی ﺳﻮم و ﭼﻬﺎرم ﮐﺘﺎب‪،‬‬ ‫در ﻗﺒﺎل ﻣﻬﺎﺟﺮان آﺷﻨﺎ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ در‬ ‫آﻣﺮﯾﮑﺎ‪ ،‬ﻫﻢ از ﻧﺤﻮهی ﺑﺮﺧﻮرد وﮐﻼﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ او‬ ‫ﮐﺘﺎب در ﻗﻄﻊ ﭘﺎﻟﺘﻮﯾﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﮐﺎﻏﺬ اﻋﻼی ﭼﺸﻢﻧﻮاز و ﻃﺮاﺣﯽ روی ﺟﻠﺪ ﻋﺎﻟﯽ‬ ‫‪ ۱۹۳۰‬ﺗﺎ ‪ ۱۹۵۳‬ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪه ﺟﺪا ﮐﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﻧﮕﺎر او‬ ‫ﮐﻤﮏ ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﻮد و دﺳﺘﻤﺰد‬ ‫اﺷﺘﺮی ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪان رﻣﺎﻧﻬﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ‬ ‫ﺟﺪا ﺳﺎزد‪ .‬ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ ﺑﺎ آن ﮐﻪ ﺳﻪ ﺑﺎر ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎم‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﻫﻢ از ﺧﺒﺮﻧﮕﺎران ﺳﻤﺠﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﮐﺴﺐ‬ ‫اﺣﺴﺎس ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬و ﻫﻢ از ﻧﻈﺮ ﺗﺮﺟﻤﻪی ﺧﻮب ﺑﯿﮋن‬ ‫را ﺑﻪ ﺣﻮزهی روﺳﯿﻪﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﯽﮐﺸﺎﻧﺪ و ﺑﺎ ﺟﺮﯾﺎﻧﻬﺎی ﭼﭗ در ﺟﻬﺎن آﺷﻨﺎ‬ ‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ زﻧﺪﮔﯽاش را از ﻧﺎم ﭘﺪرش‬ ‫ﺮ‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل ﻫﻤﻪ او را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان "دﺧﺘ ِ‬ ‫ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻦ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﻤﻞ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪی دو ﺳﺎل از‬ ‫اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ" ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ‪ .‬ﮐﺘﺎب ﺧﺎﻧﻢ ﺳﻮﻟﯿﻮان‬ ‫ﻧﺸﺮ ﮐﺘﺎب در اﯾﺮان ﺗﺤﻮﯾﻞ داده‪ ،‬درﺧﻮر ﺗﻮﺟﻪ و ﻗﺪرداﻧﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﺪاﻗﻞ در ﺟﻠﺪ اول ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺟﺰﺋﯿﺎت ﺟﻨﺎﯾﺎت‬ ‫ﭼﺎپ اول ﮐﺘﺎب در ﮐﺎﻧﺎدا در ﺳﺎل ‪ ۲۰۱۵‬ﺗﺮﺟﻤﻪای روان و ﺧﻮاﻧﺪﻧﯽ ﺑﻪ ﺑﺎزار‬ ‫رزﻣﺎری ﺳﻮﻟﯿﻮان ﻧﻮﯾﺴﻨﺪهی ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﻔﺼﻞ ﺧﻮد در‬ ‫ﺑﯿﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎی‪ ۲۰۱۰‬ﺗﺎ ‪ ۲۰۱۵‬درﺑﺎرهی »ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ آﻟﯿﻠﻮﯾﻮا ‪«Svetlana Alliluyeva‬‬ ‫ﻫﻢ ﺑﺎ آن ﮐﻪ درﺑﺎرهی زﻧﺪﮔﯽ دﺧﺘﺮ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ‬ ‫و زﻧﺪﮔﯽ ﺷﺨﺼﯽ ﭘﺪر ﻣﯽﭘﺮدازد‪.‬‬ ‫ﺳﯽﺳﺎﻟﻪاش ﺑﺮ ﺷﻮروی‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ دو ﺑﺎر در ﺳﺎﻟﻬﺎی‬ ‫ﮐﻼﺗﻮرﻫﺎﯾﯽ" را ﮐﻪ از اﻣﺘﯿﺎزﻫﺎی ﺣﺰﺑﯽ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ‬ ‫ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ‬ ‫‪ ۱۹۴۳‬و ‪ ۱۹۴۵‬آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺷﺮﮐﺖ در دو‬ ‫ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﻬﺮان و ﭘﻮﺗﺴﺪام از ﮐﺸﻮر ﺧﺎرج‬ ‫اﻧﮕﻠﯿﺲ و آﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﺎ دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪه اﺛﺮی اراﺋﻪ‬ ‫ﺷﺪه؛ ﯾﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ آﺳﯿﺐ دﺳﺖ ﭼﭙﺶ در‬ ‫ﺧﻮاﻧﻨﺪه را ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺘﻬﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﺷﺨﺼﯿﺖ اﺻﻠﯽاش در ﭼﻬﺎر‬ ‫راﺳﺘﺶ‪ ،‬ﻫﯿﭻﮔﺎه ﺷﻨﺎ ﻧﻤﯽﮐﺮد؛ ﯾﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﻬﺎی‬ ‫ﺑﺨﺶ اﺳﺎﺳﯽ آﺷﻨﺎ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺨﺶ اول و دوم ﮐﻪ در ﺟﻠﺪ اول ﮐﺘﺎب و در ‪ ۴۹۳‬ﺻﻔﺤﻪ ﮔﺮدآوری‬ ‫ﺷﺪه‪ ،‬ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن را ﺑﺎ زﻧﺪﮔﯽ در ﺷﻮروی زﯾﺮ ﺳﺎﯾﻪی ﺣﮑﻮﻣﺖ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ‬ ‫آﺷﻨﺎ ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬ﮐﺘﺎب ﺑﺎ رواﯾﺖ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﮔﯽ دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﺑﻪ‬ ‫دورهی ﻧﻮﺟﻮاﻧﯽ و ﭘﺮدهدارﺑﻮدن اﻧﮕﺸﺘﺎن ﭘﺎی‬ ‫ﻣﻬﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺬف ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ رﻗﺒﺎی ﻧﺰدﯾﮑﺶ‬ ‫ﺑﺮای ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻗﺪرت ﺧﻮد‪ ،‬و ﺑﯽرﺣﻤﯽ در ﻗﺒﺎل‬ ‫آنﭼﻪ "دﺷﻤﻨﺎن ﺧﻠﻖ" ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪﻧﺎﭼﺎر ﺑﻪ ﮔﺮﺟﺴﺘﺎن ﻣﯽرود؛ ﺷﺎﯾﺪ‬ ‫ﺑﺘﻮاﻧﺪ در ﻣﻮﻃﻦ ﭘﺪری ﺧﻮد ﺑﺎ ﺷﻮروی ﮐﻨﺎر‬ ‫آﯾﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻔﻠﯿﺲ ﻣﺪل ﮐﻮﭼﮏﺗﺮی‬ ‫از ﻣﺴﮑﻮ اﺳﺖ‪ .‬در ﻧﻬﺎﯾﺖ در ﺳﺎﯾﻪی اﺻﻼﺣﺎت‬ ‫ﮔﻮرﺑﺎﭼﻒ ﮐﻪ از ﺳﺎل ‪ ۱۹۸۵‬آﻏﺎز ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻮﻓﻖ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﻪ آﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﺎزﮔﺮدد‪ .‬اﻣﺎ اﯾﻦ ﺑﺎر‬ ‫ﺑﺎ اﻧﺘﻘﺎدﻫﺎی ﺷﺪﯾﺪﺗﺮی در ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت آﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫ﻗﺪرﺗﺶ ﺑﻪ ﻫﺮ اﻗﺪاﻣﯽ ﻣﺘﻮﺳﻞ ﻣﯽﺷﺪه و ﻫﺮﮐﻪ‬ ‫رﻫﺒﺮ ﺷﻮروی ﺑﻪ آﻣﺮﯾﮑﺎ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ رﻗﯿﺐ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺗﺤﺖ ﺳﯿﻄﺮهاش‬ ‫ﭘﻨﺎﻫﻨﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬در اداﻣﻪ و ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺗﺎ آﺧﺮ ﺟﻠﺪ اول‪ ،‬ﺑﺎ ﺟﺰﺋﯿﺎﺗﯽ از زﻧﺪﮔﯽ‬ ‫‪۳۴‬‬ ‫و از زﻧﺪﮔﯽ ﺳﺨﺖ ﻣﺮدم ﺷﻮروی ﺑﯽﺧﺒﺮﻧﺪ‬ ‫ﺧﻮد در آﻣﺮﯾﮑﺎ را ﺑﻪﺻﻮرت اﻏﺮاق آﻣﯿﺰی ﻣﻄﺮح‬ ‫ﺑﺮ ﺳﺮ راﻫﺶ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺣﺘﺎ ﺗﺼﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻮل ﻣﯿﻠﻮان ﺟﯿﻼس "ﻧﻮﻣﻦ‬ ‫در اﯾﻦ دورهی ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺧﻮاﻧﻨﺪه درﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‬ ‫ﺳﻔﺎرت آﻣﺮﯾﮑﺎ در دﻫﻠﯽﻧﻮ آﻏﺎزی ﻫﯿﺠﺎناﻧﮕﯿﺰ دارد‪ ،‬زﯾﺮا درﺳﺖ در‬ ‫اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ آﺷﻨﺎ ﻣﯽﺷﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ در ﺟﺎﯾﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه و ﯾﺎ ﺣﺪاﻗﻞ از ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻮروی ﺑﺎزﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬در ﻣﺴﮑﻮ اﮔﺮﭼﻪ از او‬ ‫روﺑﻪرو ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬زﯾﺮا در ﺷﻮروی ﻣﺠﺒﻮر ﺷﺪه‬ ‫ﮐﻪ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎ ﺑﯽرﺣﻤﯽ ﺑﺮای ﺗﺜﺒﯿﺖ‬ ‫ﭘﻨﺠﺎﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎل ﭘﯿﺮوزی اﻧﻘﻼب ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ در روﺳﯿﻪ‪ ،‬دﺧﺘﺮ دوﻣﯿﻦ‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ در آنﺟﺎ ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻮﻓﻘﯽ‬ ‫و ﺳﯿﺎﺳﯽ او را درﺑﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮد؛ اﯾﻦ ﮐﻪ او از‬ ‫زﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪی دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ را در ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎ ﻋﻨﻮان »زﻧﺪﮔﯽ ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ آﻟﯿﻠﻮﯾﻮا‪،‬‬ ‫ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ داراﺑﻮدن وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﯾﮏ رﻣﺎن ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺟﺬاب‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ‬ ‫ﮐﺮده‪ ،‬ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﯽﮔﯿﺮد ﺑﻪ اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ﻣﻬﺎﺟﺮت‬ ‫اﺳﺘﻘﺒﺎل ﮔﺮﻣﯽ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ روﺣﯿﻪاش‬ ‫ﻣﺴﺎﻓﺮت ﭘﺮﻫﯿﺰ ﻣﯽﮐﺮد و در ﻃﻮل زﻣﺎﻣﺪاری‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪان ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪی ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮی دارد‪ ،‬زﯾﺮا او در ﺳﺎﯾﻪی‬ ‫ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﻤﻪی ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی روﺳﯿﻪ‪ ،‬ﮔﺮﺟﺴﺘﺎن‪،‬‬ ‫ﻓﺮار از اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاﯾﺶ اﯾﺠﺎد‬ ‫اﻃﻼﻋﺎت اراﺋﻪ ﺷﺪه درﺑﺎرهی اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ‪،‬‬ ‫دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﺛﺮی ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ را ﺳﻪ ﺳﺎل ﭘﺲ از ﻣﺮگ او ﺑﻪ‬ ‫دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﮐﺎر ﺧﺎﻧﻢ ﺳﻮﻟﯿﻮان ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪی‬ ‫ﺧﺒﺮ از او و ﭘﺪرش ﻟﺤﻈﻪﻫﺎی ﺗﻠﺨﯽ ﺑﺮاﯾﺶ‬ ‫ﺑﻪ وﺟﻮد آوردﻧﺪ ﮔﻠﻪﻣﻨﺪ اﺳﺖ‪ .‬در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﺮای‬ ‫ﺑﺮای ﺧﻮد روﺑﻪراه ﮐﻨﺪ‪ .‬در ﻧﺘﯿﺠﻪ در ﺳﺎل ‪۱۹۸۴‬‬ ‫ﺟﺰﺋﯽﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪان اراﺋﻪ دﻫﺪ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ ﭘﯿﺶ از او ﺧﺎﻧﻢ »ﻣﺎرﺗﺎ ﺷﺎد« در ﺳﺎل ‪۲۰۱۱‬‬ ‫ﯾﮏوﻧﯿﻢﻣﯿﻠﯿﻮن دﻻری آن را ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ﺧﺮج‬ ‫ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻗﺮار ﺑﮕﯿﺮد‪ ،‬ازﺟﻤﻠﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺎن و‬ ‫ﺧﻮﯾﺸﺎوﻧﺪاﻧﺶ را ﺑﺎ ﻗﺴﺎوت ﺣﺬف ﻣﯽﮐﺮده‬ ‫ﺑﻮد ﺑﺮای ﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ ﻣﻘﺎﻣﻬﺎی ﺷﻮروی‪ ،‬ﻣﺸﮑﻼت‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ .‬در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻫﻢ در آﻣﺮﯾﮑﺎ و ﻫﻢ در ﺷﻮروی‬ ‫ﺑﺎ ﺑﯽﻣﻬﺮی ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮد؛ ﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً‬ ‫ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎل آﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد را ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪرﺑﺰرگ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻣﺎدریاش‪ ،‬ﮐﻮﻟﯽوار از ﮐﺸﻮری ﺑﻪ ﮐﺸﻮر دﯾﮕﺮ و از ﺷﻬﺮی‬ ‫ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ در ﭼﻬﻞوﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﺮزﻧﺪش را ﺑﻪ دﻧﯿﺎ ﻣﯽآورد‪،‬‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﯾﮑﯽ از دﻻﯾﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻨﺘﻘﺪان ﺑﻪ‬ ‫ﺑﯿﮋن اﺷﺘﺮی‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ ﮐﺘﺎب ﺑﺮای ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن اﯾﺮاﻧﯽ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻬﺮ دﯾﮕﺮ و از ﺧﺎﻧﻪای ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪی دﯾﮕﺮ ﮐﻮچ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‪ ،‬زﺣﻤﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻃﯽ ﭘﻨﺞ ﺳﺎل ﮐﺸﯿﺪه‬ ‫وﺳﻠﯽ در ﺗﻬﺮان ﻣﺸﻐﻮل ﮐﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۳۵‬‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ و ﺗﻤﺎﯾﻼﺗﺶ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺟﻪ دارد؛ ﺣﺪاﻗﻞ دوازده‬ ‫راﺑﻄﻪی ﻋﺸﻘﯽ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﭼﻬﺎر ﻣﻮرد آن ﺑﻪ‬ ‫ازدواج ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺛﻤﺮهی آﻧﻬﺎ ﯾﮏ ﭘﺴﺮ)ﺟﻮزف( از‬ ‫ﭘﺎورﻗﯿﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮ آن اﻓﺰوده ﮐﻪ ﺑﺮای ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﻧﻪﺗﻨﻬﺎ ﻣﻼلآور‬ ‫ازدواج اول‪ ،‬ﯾﮏ دﺧﺘﺮ)ﮐﺎﺗﯿﻨﺎ( از ازدواج دوم در ﺷﻮروی و‬ ‫ﺟﺪﯾﺪ از ﺗﺎرﯾﺦ روﺳﯿﻪی ﺷﻮروی ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن اراﺋﻪ ﮐﺮده‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻬﺎی ﻣﻄﺮحﺷﺪه در ﮐﺘﺎب ﺑﻪ دﺳﺖ آورد‪ .‬ﺑﺎ‬ ‫ﮔﺮﭼﻪ ﻫﻤﻪی اﯾﻦ ازدواﺟﻬﺎ ﺑﻪ ﺟﺪاﯾﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺎﯾﺰهی »ﭘﻠﻮﺗﺎرک«‪ ،‬ﺟﺎﯾﺰهی »آر‪.‬ﺑﯽ‪.‬ﺳﯽ‪ .‬ﺗﯿﻠﻮر« و ﺟﺎﯾﺰهی‬ ‫ﻏﻠﻂ ﺗﺎﯾﭙﯽ و ﺑﺎ ﺣﺠﻢ وﺳﯿﻊ اﻃﻼﻋﺎت اراﺋﻪﺷﺪه ﺷﺎﻣﻞ‬ ‫و ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ‪ ،‬روح ﻣﺎﺟﺮاﺟﻮ و ﭘﺮﺳﺸﮕﺮ ﺧﻮد‬ ‫ﮐﺘﺎب دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﻓﯿﻨﺎﻟﯿﺴﺖ ﺟﺎﯾﺰهی ﻣﻌﺘﺒﺮ »ﭘﻦ ‪/‬‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺘﺎ ﻣﯽﺗﻮان ادﻋﺎ ﮐﺮد ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن رﻣﺎن‪ ،‬ﺑﻪوﯾﮋه‬ ‫ﺑﻮدﯾﺴﻢ‪ ،‬از ﺑﻮدﯾﺴﻢ ﺑﻪ ﻣﺴﯿﺤﯿﺖ ارﺗﺪوﮐﺴﯽ و از آنﺟﺎ‬ ‫ﺧﻮاﻧﺪﻧﺶ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﮐﺎش در ﻧﻤﺎﯾﻪی اﻧﺘﻬﺎی‬ ‫و ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺳﻪ ﮐﺘﺎب و دو ﻣﻘﺎﻟﻪی ﺗﻔﺼﯿﻠﯽ ﺑﺮای ﺗﻮﺟﯿﻪ‬ ‫و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﯾﮏ رﻣﺎن ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﺗﺎرﯾﺨﯽ را ﺑﺎ ﺟﺰﺋﯿﺎﺗﯽ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ﺟﺎﯾﺰهﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی از ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫»ﻫﯿﻼری وﺳﺘﻮن« ﺑﻪ آن ﺗﻌﻠﻖ ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ .‬ﻋﻼوه ﺑﺮاﯾﻦ‪،‬‬ ‫ﺑﻮﮔﺎرد وﻟﺪ« و ﻓﯿﻨﺎﻟﯿﺴﺖ ﺟﺎﯾﺰهی »ﻧﺸﻨﺎل ﺑﻮک ﮐﺮﯾﺘﯿﮑﺲ‬ ‫ﺳﯿﺮﮐﻞ« ﻫﻢ ﺑﻮده و در ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی روزﻧﺎﻣﻪی‬ ‫»دﯾﻠﯽ ﻣﯿﻞ« ﻣﻘﺎم اول را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ اﻃﻼﻋﺎت دﻗﯿﻖﺗﺮی درﺑﺎرهی‬ ‫درﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻦ اﯾﻦ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﻧﺰدﯾﮏ ‪ ۱۲۰۰‬ﺻﻔﺤﻪ را ﺑﺪون‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﺎر ﺑﺴﯿﺎرﺧﻮﺑﯽ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪان ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﻮروی‪ ،‬ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ از‬ ‫ﯾﮏ دﺧﺘﺮ)اوﻟﮕﺎ( از ازدواج ﭼﻬﺎرﻣﺶ ﺑﺎ ﯾﮏ آﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﺑﻮد؛‬ ‫ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ ﻣﯽﮐﻮﺷﯿﺪ ﺧﻮد را از ﺳﺎﯾﻪی ﭘﺪر ﺧﺎرج ﮐﻨﺪ‬ ‫را ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﭘﯽدرﭘﯽ ﺳﯿﺮاب ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬او از ﺑﯽﺧﺪاﯾﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﮐﺎﺗﻮﻟﯿﮏ روی آورد‪ .‬ﺟﺎﺑﻪﺟﺎﯾﯿﻬﺎی ﭘﯽدرﭘﯽ‬ ‫ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﺎﻣﻬﺎ‪ ،‬ﻣﮑﺎﻧﻬﺎ و ﺣﻮادث ﻣﻬﻢ ﻧﯿﺰ اﻓﺰوده‬ ‫رﻣﺎن ﺧﻮاﻧﺪﻧﯽ‬ ‫دﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎی ﻣﻨﺘﻘﺪاﻧﻪ او را در ﺟﺎیﺟﺎی‬ ‫ِ‬ ‫وﺟﻮد دارد‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ آن ﮐﻪ ﻣﺎدرﺑﺰرگ ﻣﺎدری ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ در‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻬﺎی ﻣﻬﻢ ﮐﺘﺎب راﺣﺖﺗﺮ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮگ ﻏﻢاﻧﮕﯿﺰ ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ در اﺛﺮ اﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری‬ ‫ﺟﺎﯾﯽ ﻫﻢ ﻣﯽﺧﻮاﻧﯿﻢ ﮐﻪ »وﺳﻠﯽ ﭘﯿﺘﺮز« ﻫﻤﺴﺮ آﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ‬ ‫آﻣﺮﯾﮑﺎ و ﺷﻮروی داﻧﺴﺖ‪ .‬او در ﻫﺸﺘﺎدوﭘﻨﺞ ﺳﺎل زﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺧﻮدﺳﺎﺧﺘﻪ در آﻣﺮﯾﮑﺎ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬ﺑﻪ رواﯾﺖ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﭘﻬﻠﻮی ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ »ﻣﺮوارﯾﺪ« ﺑﻪ ﺗﻬﺮان ﻣﯽآﯾﺪ و ﺑﺎﺑﺖ‬ ‫ﺟﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﻏﺮﺑﯽ در آﻣﺮﯾﮑﺎ و اﻧﮕﻠﯿﺲ رﻓﺖ ﮐﻪ از او‬ ‫ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﻪ دﯾﮕﺮان‪ ،‬ﺑﺪون ﻋﺎﻗﺒﺖاﻧﺪﯾﺸﯽ ﺑﻮد‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﭘﺮوژه آنﻗﺪر ﻃﻮل ﻣﯽﮐﺸﺪ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ‬ ‫ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ دراﯾﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺑﺮای ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن اﯾﺮاﻧﯽ دراﯾﻦ رﻣﺎن ﻧﮑﺘﻪﻫﺎی ﺟﺎﻟﺒﯽ‬ ‫ﮐﻮدﮐﯽ ﺑﺮاﯾﺶ از اﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎی اﯾﺮاﻧﯽ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪه و در‬ ‫ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ در ﺳﺎل ‪ ۱۹۷۰‬ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ ﭘﺮوژهی ﮐﺎخ ﺷﻤﺲ‬ ‫ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮای اﯾﻦ ﮐﺎخ ﺷﺶﻣﯿﻠﯿﻮن دﻻر دﺳﺘﻤﺰد‬ ‫ﻣﯽﺷﺪ؛ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪان ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﺳﻮﺗﻼﻧﺎ دﺧﺘﺮ اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ را ﻣﯽﺗﻮان ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﺟﻨﮓ ﺳﺮد ﺑﯿﻦ‬ ‫ﺧﻮد‪ ،‬ﻫﻢ ﺑﺎ ﺷﻮروی و ﻫﻮاداران ﭘﺪرش ﺟﻨﮕﯿﺪ و ﻫﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻮژهای ﻋﻠﯿﻪ ﺷﻮروی ﺑﻬﺮه ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ ﺳﻮﻟﯿﻮان ﻣﯽﺗﻮان دﻧﺒﺎل ﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻃﺎن در اول آذرﻣﺎه ‪ ۱۳۹۰‬درﺷﺮاﯾﻄﯽ ﮐﻪ در اﻧﺰواﯾﯽ‬ ‫ﺳﻮﻟﯿﻮان و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﺶ‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ از ﺑﯽﻣﺒﺎﻻﺗﯿﻬﺎ در اﻓﺮاط‬ ‫ﮐﺘﺎب ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻫﻮﻟﻨﺎﮐﯽ از ﻗﺮﺑﺎﻧﯿﺎن ﺳﺮﮐﻮب اﺳﺘﺎﻟﯿﻨﯽ و‬ ‫دوران ﺟﻨﮓ ﺳﺮد ﭘﯿﺶ روی ﻣﺎ ﻣﯽﮔﺬارد‬
‫]���� ��اف[ ]���� �����[‬ ‫‪۳۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫]���� ��اف[]���� ����[‬ ‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳۷‬‬
‫]وار��� ���ری[‬ ‫]������ک����[‬ ‫‪۳۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫‪۳۹‬‬ ‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﺎﺳﺘﺎن روزﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری از ﺳﺎل را ﺑﻪ اﻧﮕﯿﺰهﻫﺎی‬ ‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺟﺸﻦ ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ ﺷﺎدی ﺑﺮﻣﯽﺧﺎﺳﺘﻨﺪ‪،‬‬ ‫و ﺑﺎ ﭘﺎﯾﮑﻮﺑﯽ و دﺳﺖاﻓﺸﺎﻧﯽ و ﻧﻐﻤﻪﺳﺮاﯾﯽ دل ﺧﻮش‬ ‫ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ‪ .‬از ﺟﺸﻨﻬﺎی زﯾﺒﺎ و ﺑﻨﺎم آﻧﺎن‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺟﺸﻨﻬﺎی‬ ‫دوازدهﮔﺎﻧﻪ ﺑﻮد‪ ،‬ﮐﻪ در ﻫﺮ ﻣﺎه از ﺳﺎل ﺑﻪ روزی ﮐﻪ ﻧﺎم آن ﻣﺎه‬ ‫ﺑﺎ آن روز ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﯽآﻣﺪ‪ ،‬دﺳﺖ از ﮐﺎر ﺑﺮﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﺳﻮر‬ ‫و ﺷﺎدی ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﯾﮏ ﺳﺎل دوازده‬ ‫ﺑﺎر روز ﺷﺎدﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬و ﻫﺮﯾﮏ را ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻓﺮوردﯾﻨﮕﺎن‪ ،‬اردﯾﺒﻬﺸﺘﮕﺎن‪ ،‬ﺧﺮدادﮔﺎن‪ ،‬ﺗﯿﺮﮔﺎن‪ ،‬اﻣﺮدادﮔﺎن‪،‬‬ ‫ﺷﻬﺮﯾﻮرﮔﺎن‪ ،‬ﻣﻬﺮﮔﺎن‪ ،‬آﺑﺎﻧﮕﺎن‪ ،‬آذرﺟﺸﻦ‪ ،‬دیﺟﺸﻦ‪ ،‬ﺑﻬﻤﻨﮕﺎن‬ ‫ﯾﺎ ﺑﻬﻤﻦﺟﻨﻪ و ﻣﺮدﮔﯿﺮان ﯾﺎ ﻣﮋدهﮔﯿﺮان‪.‬‬ ‫از اﯾﻦ ﺟﺸﻨﻬﺎی دوازدهﮔﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﺷﻤﺮدﯾﻢ‪ ،‬ﺗﯿﺮﮔﺎن‪،‬‬ ‫ﻣﻬﺮﮔﺎن‪ ،‬ﺑﻬﻤﻨﮕﺎن و ﻣﺮدﮔﯿﺮان زﯾﺒﺎﺗﺮ و دلاﻧﮕﯿﺰﺗﺮ از دﯾﮕﺮان‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ درﻣﯽآﻣﺪ و درﺑﺎرهی آﻧﻬﺎ اﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎی ﺷﯿﺮﯾﻦﺗﺮی‬ ‫ﺑﺎز ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﯿﺮﮔﺎن‬ ‫اﯾﻦ روز را ﺑﺪانرو ﺟﺸﻦ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻮن ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ در‬ ‫ﯾﮏ ﭼﻨﯿﻦ روزی‪ ،‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﭘﺎدﺷﺎه اﯾﺮان ﺑﺎ اﻓﺮاﺳﯿﺎب ﺗﻮراﻧﯽ‬ ‫آﺷﺘﯽ ﮐﺮد و ﺑﺎ او ﭘﯿﻤﺎن دوﺳﺘﯽ ﺑﺴﺖ و ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ روز‪،‬‬ ‫ﭘﻬﻠﻮاﻧﯽ آرش ﻧﺎم را ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﺎک اﯾﺮان زﻣﯿﻦ ﺑﯽﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﯽﻧﻤﻮد‪،‬‬ ‫و از او ﻧﯿﺮوﻣﻨﺪﺗﺮ و ﺗﯿﺮاﻧﺪازﺗﺮ ﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ ،‬از ﺳﭙﺎه ﺧﻮد‬ ‫ﺧﻮاﺳﺖ و ﺑﻪ او دﺳﺘﻮر داد ﺗﺎ ﺗﯿﺮی ﺑﻪ ﭼﻠّﻪی ﮐﻤﺎن ﺑﻨﺪد و ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻮی ﺧﺎک ﺗﻮران ﺑﯿﻔﮑﻨﺪ‪.‬‬ ‫آرش ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮآﻣﺪن ﺧﻮرﺷﯿﺪ از ﭘﺲ ﮐﻮﻫﺴﺎر ﺧﺎور‪،‬‬ ‫در ﺷﻬﺮ آﻣﻞ ﺑﺮﻓﺮاز ﮐﻮه دﻣﺎوﻧﺪ ــ ﮐﻪ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﮐﻮه ﺑﻮد ﺑﺮ‬ ‫ﺧﺎک اﯾﺮان ــ رﻓﺖ و ﺗﯿﺮی ُﭘﺮﺗﺎب ﺑﺮ ﮐﻤﺎن ﺧﻮد ﺑﺴﺖ و ﺑﺎ‬ ‫ﻫﻤﻪی ﺗﻮان ﺑﺎزو و ﻧﯿﺮوی ﺗﻦ زه را ﮐﺸﯿﺪ و ﺗﯿﺮ را ﺑﻪ ﺳﻮی‬ ‫ﺧﺎور َﭘﺮﺗﺎب ﮐﺮد‪ .‬ﺗﯿﺮ از آﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﺮو رﻓﺖ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻏﺮوب‬ ‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺑﺮ ﮐﻨﺎر آﻣﻮﯾﻪرود‪ ،‬ﺑﺮ زﻣﯿﻦ ﻓﺮوﻧﺸﺴﺖ‪ .‬ﻓﺨﺮاﻟﺪﯾﻦ‬ ‫اﺳﻌﺪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»اﮔﺮ ﺧﻮاﻧﻨﺪ آرش را ﮐﻤﺎﻧﮕﯿﺮ‬ ‫ﮐﻪ از آﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﺮو اﻧﺪاﺧﺖ ﯾﮏ ﺗﯿﺮ«‬ ‫ﺑﺪﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﻣﺮز ﻣﯿﺎن دو ﮐﺸﻮر اﯾﺮان و ﺗﻮران‪ ،‬در روز ﺗﯿﺮ‬ ‫از ﻣﺎه ﺗﯿﺮ روﺷﻦ و ﻧﺸﺎﻧﻪﮔﺬاری ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻬﺮﮔﺎن‬ ‫ﻣﻬﺮ ﺟﺸﻦ ﺷﺶ روزه ﺑﻮد‪ .‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ روز را ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬ ‫ﻣﺎه ﻣﻬﺮ ﻣﯽاﻓﺘﺎد »ﻣﻬﺮﮔﺎن ﻋﺎﻣﻪ« و اﻧﺠﺎﻣﯿﻦ روز را ﮐﻪ ﺑﻪ روز‬ ‫ﺑﯿﺴﺖوﯾﮑﻢ ﻫﻤﺎنﻣﺎه ﭘﺎﯾﺎن ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﻓﺖ »ﻣﻬﺮﮔﺎن ﺧﺎﺻﻪ« ﯾﺎ‬ ‫»ﻣﻬﺮﮔﺎن ﺑﺰرگ« ﻣﯽﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﭘﺎرﺳﯿﺎن ﻣﯽﭘﻨﺪاﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ در‬ ‫روز ﻣﻬﺮ از ﻣﺎه ﻣﻬﺮ‪ ،‬اﻫﻮراﻣﺰدا زﻣﯿﻦ را ﮔﺴﺘﺮاﻧﯿﺪ و ﺑﻪ ﺗﻦ‬ ‫»ﻣﺸﯿﺎ« و َ‬ ‫ﻣﺮدﻣﺎن روان دﻣﯿﺪ‪ ،‬و َ‬ ‫»ﻣﺸﯿﺎﻧﻪ«‪ ،‬آدم و ﺣﻮای‬ ‫اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ روز ﺑﺰادﻧﺪ‪ .‬ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ روز ﻓﺮﯾﺪون ﺑﻪ‬ ‫دﺳﺘﯿﺎری ﮐﺎوهی آﻫﻨﮕﺮ و ﯾﺎری ﻣﺮدم ﺑﺮ ﺑﯿﻮراﺳﺐ )ﺿﺤﺎک(‪،‬‬ ‫ﺷﺎه ﺳﺘﻤﮕﺮ و ﺧﻮﻧﺨﻮار ﺑﺸﻮرﯾﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ ﻧﯿﺮوی اﯾﺰدی ﺑﺮ او‬ ‫ﭘﯿﺮوز ﺑﯿﺎﻣﺪ‪ ،‬و او را ﮔﺮﻓﺘﺎر ﮐﺮد و ﺑﻪ ﮐﻮه دﻣﺎوﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﻨﺪ ﮐﺸﯿﺪ‬ ‫و ﺧﻮد ﺑﺮ اورﻧﮓ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ اﯾﺮان ﻧﺸﺴﺖ‪.‬‬ ‫دﻗﯿﻘﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»ﻣﻬﺮﮔﺎن آﻣﺪ ﺟﺸﻦ ﻣﻠﮏ اﻓﺮﯾﺪوﻧﺎ‬ ‫آن ﮐﺠﺎ ﮔﺎو ﺑﻪ ﭘﺮوردش ﺑﺮ ﻣﺎﯾﻮﻧﺎ«‬ ‫ﺑﻬﻤﻨﮕﺎن‬ ‫‪Nader Davoodi‬‬ ‫ﺑﻬﻤﻦﺟﺸﻦ ﯾﺎ ﺑﻬﻤﻦﺟﻨﻪ را ﺑﻪ ﺑﻬﻤﻦروز ﺟﺸﻦ ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪#‬ﻧﻮروز ‪#‬ﺳﯿﺰده ‪−‬ﺑﺪر ‪#‬ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪ ‪−‬ﺳﻮری ‪#‬ﺟﺸﻦ ‪−‬ﺳﺪه ‪#‬ﺟﺸﻨﻬﺎی ‪−‬ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫‪#‬ﺟﺸﻨﻬﺎی ‪−‬ﻣﻠﯽ ‪#‬ﻓﺎرﺳﯿﺎن ‪#‬ﺟﻤﺸﯿﺪ ‪−‬ﺷﺎه ‪#‬ﺟﺸﻨﻬﺎی ‪−‬ﮐﻬﻦ ‪#‬ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎن ‪#‬ﻫﻔﺖ‪−‬‬ ‫ﺳﯿﻦ‪#‬ﺗﯿﺮﮔﺎن‪#‬ﮔﺎﻫﻨﺒﺎر‪#‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮی‪−‬داﻣﻐﺎﻧﯽ‪#‬ﭘﺎرﺳﯿﺎن‪#‬ﭘﯿﺸﺪادﯾﺎن‪#‬زرﺗﺸﺘﯿﺎن‬ ‫ﺑﻬﻤﻦ ﺳﭙﯿﺪ )ﮔﻮﻧﻪای ﮔﯿﺎه( را ﺑﺎ‬ ‫در اﯾﻦ روز ﻣﺮدم‬ ‫ِ‬ ‫و آﺑﺮﯾﺰﮔﺎن )ﺑﺮﺧﯽ ﺗﯿﺮﮔﺎن ﮐﻮﭼﮏ را آﺑﺮﯾﺰﮔﺎن‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﺷﮑﻮﻓﻪی ﺧﻮش رﻧﮓ و ﺑﻮی‬ ‫ﭼﻮن ﺑﺎور داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﻮردﻧﯽ‪ ،‬ﻫﻮش را‬ ‫و ﺷﺎداﻧﮕﯿﺰﺗﺮﯾﻦ آﻧﻬﺎ ﺳﺪه و ﻧﻮروز ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﺳﺮآﻣﺪ ﺟﺸﻨﻬﺎی ﻣﻠﯽ اﯾﺮاﻧﯿﺎن اﺳﺖ‪ ،‬و ﻣﯿﺎن‬ ‫ﻣﺨﺘﺎری ﺷﺎﻋﺮ ﺳﺪهی ﺷﺸﻢ درﺑﺎرهی آن‬ ‫ﺳﺪه‬ ‫»ﺑﻬﻤﻦﺟﻨﻪ اﺳﺖ ﺧﯿﺰ و ﻣﯽ آر ای ﭼﺮاغ ری‬ ‫ﭘﻨﺠﺎه روز و ﭘﻨﺠﺎه ﺷﺐ در ﭘﯽ داﺷﺖ‪ ،‬ﺟﺸﻦ‬ ‫ﺷﯿﺮ ﭘﺎک و ﻧﺎآﻟﻮده ﻣﯽآﻣﯿﺨﺘﻨﺪ و ﻣﯽﺧﻮردﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﻧﯿﺮو ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ و ﻓﺮاﻣﻮﺷﯽ را ﻣﯽﺑﺮد‪ .‬ﻋﺜﻤﺎن‬ ‫ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﺗﺎ ﺑﺮﺑﭽﯿﻨﯿﻢ ﮔﻮﻫﺮ ﺷﺎدی ز ﮔﻨﺞ ﻣﯽ‬ ‫اﯾﻦ ﯾﮏ دوﻣﻪ ﺳﭙﺎه ﻃﺮب را ﻣﺪد ﮐﻨﯿﻢ‬ ‫ﺗﺎ ﺑﮕﺬرد ز ﺻﺤﺮا ﻓﻮج ﺳﭙﺎه دی«‬ ‫ﻣﺮدﮔﯿﺮان‬ ‫ﻣﺮدم ﻫﻤﺎن ارج و ﮔﺮاﻧﯽ را دارد ﮐﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ‬ ‫ﺳﺪه را ﺑﻪ آﺑﺎن روز‪ ،‬دﻫﻢ ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه ﮐﻪ ﺗﺎ ﻧﻮروز‬ ‫ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮی داﻣﻐﺎﻧﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»وﯾﻨﮏ ﺑﯿﺎﻣﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ ﭘﻨﺠﺎه روز ﭘﯿﺶ‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺳﺪه‪ ،‬ﻃﻼﯾﻪی ﻧﻮروز و ﻧﻮﺑﻬﺎر«‬ ‫ﭘﺎرﺳﯿﺎن‪ ،‬ﻫﻮﺷﻨﮓ از ﺧﺎﻧﺪان ﭘﯿﺸﺪادی‬ ‫را ﭘﺎﯾﻪﮔﺬار اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ و ﻓﺮدوﺳﯽ‬ ‫اﯾﺮاﻧﯿﺎن اﺳﻔﻨﺪ روز‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ اﺳﻔﻨﺪ ﻣﺎه را‬ ‫درﺑﺎرهی آن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫آن زﻧﺎن‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺟﺸﻦ از ِ‬ ‫ﻫﻤﺎن ﺷﺎه در ِﮔﺮد او ﺑﺎ ﮔﺮوه‬ ‫ﯾﮑﯽ ﺟﺸﻦ ﮐﺮد آن ﺷﺐ و ﺑﺎده َ‬ ‫ﺧﻮرد‬ ‫»ﻣﺮدﮔﯿﺮان« ﯾﺎ »ﻣﮋدهﮔﯿﺮان« ﻧﺎم ﻣﯽدادﻧﺪ و‬ ‫ﻣﯽﺑﻮد‪ ،‬ﭼﻮن در اﯾﻦ روز زﻧﺎن ﺑﺮ ﻣﺮدان ﭼﯿﺮه‬ ‫ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﺎن ﻣﯽراﻧﺪﻧﺪ و آنﭼﻪ‬ ‫آرزو ﺑﻪ ﯾﮏ ﺳﺎل در دل ﺑﯿﻨﺪوﺧﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬از‬ ‫ﺷﻮﻫﺮان ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ‪ ،‬و آﻧﺎن ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎنﺑﺮدن ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎﻧﯽ ﮔﺎﻫﺸﻤﺎری‬ ‫ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﻧﻮروز‪،‬‬ ‫و ﯾﮏ‬ ‫ِ‬ ‫در روزﮔﺎر ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ‬ ‫ﺟﻼلاﻟﺪﯾﻦ ﻣﻠﮏﺷﺎه‬ ‫ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎن‬ ‫رﺳﯿﺪ‪ .‬او در ﺳﺎل‬ ‫‪ ۴۶۷‬ﺑﻪ ﻫﺸﺖ ﺗﻦ‬ ‫از اﺧﺘﺮﺷﻨﺎﺳﺎن و‬ ‫رﯾﺎﺿﯽداﻧﺎن ﺑﺰرگ‬ ‫زﻣﺎن ﺧﻮد ﻓﺮﻣﺎن داد‬ ‫ﺗﺎ ﺑﻪ ﮔﺮدﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ‬ ‫و ﮔﺎﻫﺸﻤﺎری اﯾﺮان را‬ ‫درﺳﺖ ﮐﺮدﻧﺪ‬ ‫ﻣﯽداﻧﻨﺪ( و ﮔﺎﻫﻨﺒﺎرﻫﺎ و‪ ...‬ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ‬ ‫»ﺷﺐ آﻣﺪ ﺑﺮاﻓﺮوﺧﺖ آﺗﺶ ﭼﻮ ﮐﻮه‬ ‫ﻣﯽداﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﮐﻪ از ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﺟﺸﻨﻬﺎی اﯾﺮان‬ ‫و ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‪ ،‬و زﻣﺎن ﺑﺮﮔﺰاری آن ﺑﻪ ﭘﯿﺶ از‬ ‫دورهی ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎن‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﺶ ﮐﻬﻦ‬ ‫اوﺳﺘﺎ‪ ،‬ﮐﺘﺎب دﯾﻨﯽ زرﺗﺸﺘﯿﺎن‪ ،‬ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽآﻣﺪه‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ‪ ،‬در آﻏﺎز ﺑﻬﺎر ﺑﻪ ﻫﺮﻣﺰ روز‪ ،‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬ ‫روز از ﻣﺎه ﻓﺮوردﯾﻦ ﮐﻪ ﺳﺎل ﻧﻮ ﺑﺪان آﻏﺎز‬ ‫ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬و ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺑﻪ ﺑﺮج ﺑﺮه اﻧﺪر ﻣﯽﺷﺪ‪،‬‬ ‫و روز و ﺷﺐ ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﯽآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﺮﭘﺎ داﺷﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﺮدوﺳﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»ﺳﺮ ﺳﺎل ﻧﻮ ﻫﺮﻣﺰ ﻓﺮودﯾﻦ‬ ‫ﺑﺮآﺳﻮده از رﻧﺞ ﺗﻦ‪ ،‬دل ز ﮐﯿﻦ«‬ ‫ﺳﺪه ﻧﺎم آن ﺟﺸﻦ ﻓﺮﺧﻨﺪه ﮐﺮد‬ ‫ﻧﻮروز در زﻣﺎن ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎن ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﺶ‬ ‫ﺑﺴﯽ ﺑﺎد ﭼﻮن او دﮔﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎر«‬ ‫ﻣﯿﺎن ﺳﺎل ﻣﯽﮔﺸﺖ و ﻫﺮﺳﺎل ﺑﻪ روزی دﮔﺮ‬ ‫ز ﻫﻮﺷﻨﮓ ﻣﺎﻧﺪ اﯾﻦ ﺳﺪه ﯾﺎدﮔﺎر‬ ‫ﻣﺮدم‬ ‫ﺟﺸﻨﻬﺎی ﻓﺎرﺳﯿﺎن ﻣﯽﺑﻮده‪ ،‬و اﻣﺮوز ﻧﯿﺰ‬ ‫در‬ ‫اﯾﻦ‬ ‫روز‬ ‫آﺗﺶ‬ ‫ﺑﺴﯿﺎر‬ ‫ﺑﻪ ﯾﮏ روز ﻣﻌﯿﻦ از ﺳﺎل اﺳﺘﻮار ﻧﺒﻮد‪ ،‬و در‬ ‫ﻣﯽﻧﺸﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻪﮔﻮﻧﻪای ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ ۱۱‬ﻫﺠﺮی‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در اﯾﻦ روز ﭘﺎرﺳﯿﺎن »ﻧﺎﻣﻪی‬ ‫ﻣﯽاﻓﺮوﺧﺘﻨﺪ و دﺳﺖ ﺑﺮ دﺳﺖ ﻫﻢ ﻣﯽدادﻧﺪ و‬ ‫دورﮐﺮدن و از ﻣﯿﺎن ﺑﺮدن ﮐﮋدم و ﺟﺎﻧﻮران ﮔﺰﻧﺪه‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن در ﭼﻨﯿﻦ روزی ﻣﺮﻏﺎن و‬ ‫ﻧﻮروز ﺑﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ ﺣﺰﯾﺮان روﻣﯽ )ﻣﺎه ﻧﻬﻢ از‬ ‫ﺧﺎﻧﻪی ﺧﻮد ــ ﺑﻪﺟﺰ دﯾﻮار ﺑﺮاﺑﺮ ﺻﺪرﺧﺎﻧﻪ ــ‬ ‫و ﺧﺎر ﺑﺮ ﭘﺎﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺴﺘﻨﺪ‪ .‬آنﮔﺎه آﺗﺶ ﺑﺪان‬ ‫اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‪ .‬ﭘﺲ از آن ﻧﻮروز ﻫﺮ ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﯾﮏ‬ ‫را ﻓﺮﯾﺪون ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬او ﺑﻮد ﮐﻪ در‬ ‫دﺷﺖ و ﮐﻮه ﺑﺮوﻧﺪ و ﺧﺎر ﺑﯿﺎﺑﺎن را ﺑﻪ آﺗﺶ‬ ‫‪ ۳۶۵‬روز ــ دوازده ﻣﺎ ِه ﺳﯽ روزه و ﭘﻨﺞ روز ﺑﻬﯿﺰک‬ ‫زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﯿﺎﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﭘﺎرهای ﻧﯿﺰ ﻧﻮح را آورﻧﺪهی‬ ‫آﺋﯿﻦ اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﺗﺎ ﺑﻪ روزﮔﺎر ﺳﻠﺠﻮﻗﯿﺎن‬ ‫ﮐﮋدم« ﻣﯽﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺪﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ اﻓﺴﻮﻧﯽ ﺑﺮای‬ ‫ﺑﺮ ﺳﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽﻧﻮﺷﺘﻨﺪ و ﺑﺮ روی ﺳﻪ دﯾﻮار‬ ‫ﻣﯽﭼﺴﺒﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ ﭘﺪﯾﺪآرﻧﺪهی ﻧﺎﻣﻪی ﮐﮋدم‬ ‫اﯾﻦ روز ﻧﻮﺷﺘﻦ اﻓﺴﻮن و ﻃﻠﺴﻢ را ﺑﻪ ﻣﺮدم‬ ‫اﯾﻦ آﺋﯿﻦ ﻣﯽداﻧﻨﺪ‪ .‬اﺑﻮرﯾﺤﺎن ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﻫﻢ‪ ،‬آﺋﯿﻦ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻦ »ﻧﺎﻣﻪی ﮐﮋدم« را از اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﻧﻤﯽداﻧﺪ و‬ ‫آن را از ﻧﻮآوری ﻋﺎﻣﯿﺎن ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪﺟﺰ دوازده ﺟﺸﻨﯽ ﮐﻪ ﯾﺎد ﺷﺪ‪ ،‬اﯾﺮاﻧﯿﺎن‬ ‫ﺟﺸﻨﻬﺎی دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺰ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ‬ ‫ﻧﻮروز‪ ،‬ﺳﺪه‪ ،‬ﺟﺸﻦ ﻧﯿﻠﻮﻓﺮ‪ ،‬ﺧﺮمروز‪ ،‬ﺳﯿﺮﺳﻮر‬ ‫ﺑﺮﮔﺮد آن ﻣﯽﭼﺮﺧﯿﺪﻧﺪ و ﺗﺮاﻧﻪﺧﻮاﻧﯽ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺮﻧﺪﮔﺎن ﻫﻮاﯾﯽ را ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و دﺳﺘﻪﻫﺎی ﮔﯿﺎه‬ ‫ﮔﯿﺎه ﻣﯽزدﻧﺪ و آﻧﻬﺎ را در ﻫﻮا ﻣﯽﭘﺮاﻧﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺴﻮزاﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ‪ ۶۳۲‬ﻣﺴﯿﺤﯽ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﯾﺰدﮔﺮد ﺳﻮم‪،‬‬ ‫ﻓﺮﺟﺎﻣﯿﻦ ﭘﺎدﺷﺎه ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺖ‪،‬‬ ‫ﺳﺎل ﺳﺮﯾﺎﻧﯽ( ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ روز ﻧﻮد و ﯾﮑﻢ از آﻏﺎز ﺑﻬﺎر‬ ‫روز ﭘﯿﺶ اﻓﺘﺎد‪ ،‬زﯾﺮا ﺑﻪ آن زﻣﺎن ﺳﺎل اﯾﺮاﻧﯽ ﭘﺎک‬ ‫ﭘﺲ آن ﻣﯽاﻓﺰودﻧﺪ ــ‬ ‫ﯾﺎ ﭘﻨﺠﻪی دزدﯾﺪه ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﺧﻮرﺷﯿﺪی‬ ‫ﺑﻪﺷﻤﺎر ﻣﯽآﻣﺪ و اﻓﺰوﻧﯽ ﻫﺮ ﺳﺎل‬ ‫ِ‬ ‫ﮐﺸﯿﺪه ﺷﺪه و ﺑﻪﮐﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ و اﮐﻨﻮن ﻧﯿﺰ‬ ‫ﺣﻘﯿﻘﯽ را ﮐﻪ ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻪ ﺷﺶ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻮد‪ ،‬از‬ ‫ﺷﯿﻮه ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽدارﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﯾﮏ روز ﭘﯿﺶﺗﺮ آﻏﺎز ﻣﯽﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺷﺐ ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪی ﭘﺎﯾﺎن ﺳﺎل را ﺑﻪ آن‬ ‫ﻧﻮروز‬ ‫ﻧﻮروز ﯾﺎ روز ﻧﻮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎر ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮای آن‬ ‫دﺳﺖ ﻣﯽﮔﺬاردﻧﺪ و ﺑﺪﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎل ﻧﻮﺷﺎن ﻫﺮ‬ ‫ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ‬ ‫ﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎﻧﯽ ﮔﺎﻫﺸﻤﺎری و ﯾﮏ‬ ‫ِ‬ ‫ﻧﻮروز‪ ،‬در روزﮔﺎر ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﺟﻼلاﻟﺪﯾﻦ ﻣﻠﮏﺷﺎه‬ ‫ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ )‪ ۴۶۵‬ــ ‪ (۴۸۵‬ﺑﻪ ﺳﺎﻣﺎن رﺳﯿﺪ‪ .‬او در‬ ‫‪Amin Khatibi‬‬ ‫‪۴۰‬‬ ‫ﻫﻔﺖ ﺳﯿﻦ در ﻣﻘﯿﺎس ﭘﺎﻻدﯾﻮم‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۱‬‬ ‫‪Mohammad Akbari‬‬
‫ﺳﺎل ‪ ۴۶۷‬ﺑﻪ ﻫﺸﺖ ﺗﻦ از اﺧﺘﺮﺷﻨﺎﺳﺎن و رﯾﺎﺿﯽداﻧﺎن ﺑﺰرگ زﻣﺎن ﺧﻮد‪،‬‬ ‫ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻤﺮﺧﯿﺎم‪ ،‬ﺣﮑﯿﻢ ﻟﻮﮐﺮی‪ ،‬ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ ﻧﺠﯿﺐ واﺳﻄﯽ‪ ،‬اﺑﻮاﻟﻤﻈﻔﺮ‬ ‫اﺳﻔﺰاری و‪ ...‬ﮐﻪ ﻣﺸﺎوران او ﻧﯿﺰ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﻓﺮﻣﺎن داد ﺗﺎ ﺑﻪ ﮔﺮدﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ‬ ‫و ﮔﺎﻫﺸﻤﺎری اﯾﺮان را درﺳﺖ ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬و ﻧﻮروز را ﺑﻪ روز آﻏﺎز ﺑﻬﺎر ﭘﺎﯾﺪار و‬ ‫اﺳﺘﻮار ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻨﺪ و ﺑﺪﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﺗﻘﻮﯾﻤﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺟﻼﻟﯽ ﯾﺎ ﻣﻠﮑﯽ ﮐﻪ از‬ ‫ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮﯾﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎی ﺟﻬﺎن ﺑﻪ ﺳﺎل ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺧﻮرﺷﯿﺪی اﺳﺖ درﺳﺖ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫درﺑﺎرهی ﭘﯿﺪاﯾﯽ ﻧﻮروز و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ آن را ﺑﻨﯿﺎن ﮔﺬارد‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن و‬ ‫ﮔﻮﯾﻨﺪﮔﺎن‪ ،‬داﺳﺘﺎﻧﻬﺎ و اﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎﯾﯽ آوردهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ آﻧﺎن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬ ‫زرﺗﺸﺘﯿﺎن ﮐﻨﻮﻧﯽ اﯾﺮان‪ ،‬ﭘﯿﺪاﯾﯽ ﻧﻮروز را ﺑﻪ زﻣﺎن ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﭘﯿﺸﺪادﯾﺎن‬ ‫ﻣﯽداﻧﻨﺪ‪ ،‬و ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﭼﻬﺎرﻣﯿﻦ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎه از اﯾﻦ ﺧﺎﻧﺪان‪،‬‬ ‫اﯾﻦ رو ِز ﺑﺲ ﺑﺰرگ را ﺑﻦ اﻓﮑﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮدوﺳﯽ آنﺟﺎ ﮐﻪ درﺑﺎرهی ﺟﻤﺸﯿﺪ و‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ او ﺳﺨﻦ ﻣﯽﺳﺮاﯾﺪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫‪۴۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۳‬‬ ‫‪Nader Davoodi‬‬
‫‪Mohammad Akbari‬‬ ‫‪Bahman Shahbazi/Iran Images‬‬ ‫»ﮔﺬر ﮐﺮد زان ﭘﺲ ﺑﻪ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﺮ آب‬ ‫ز ﮐﺸﻮر ﺑﻪ ﮐﺸﻮر ﺑﺮآﻣﺪ ﺷﺘﺎب‬ ‫ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﭘﺲ ﺑﻔﺮﻣﻮد )ﺟﻤﺸﯿﺪ( ﺗﺎ ﺟﻤﻠﻪی‬ ‫ﻧﺪﯾﺪ از ﻫﻨﺮ ﺑﺮ ﺧﺮد ﺑﺴﺘﻪ ﭼﯿﺰ‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﺟﻤﺸﯿﺪ در ﺳﺮای ﻧﻮ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﮔﯿﺘﯽ ﺟﺰ از ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﮐﺲ ﻧﺪﯾﺪ‬ ‫ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﯿﻌﺎد آنﺟﺎ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪﻧﺪ و ﻃﺎﻟﻊ ﻧﮕﺎه‬ ‫ز ﺟﺎ ﻣﻬﯿﻦ ﺑﺮﺗﺮ آورد ﭘﺎی‬ ‫اﻋﺘﺪال رﺑﯿﻌﯽ رﺳﯿﺪ وﻗﺖ ﺳﺎل ﮔﺮدش‪ ،‬در‬ ‫ﭼﻪ ﻣﺎﯾﻪ ﺑﺪو ﮔﻮﻫﺮ اﻧﺪر ﻧﺸﺎﺧﺖ‬ ‫و ﻫﻤﻪی ﺑﺰرﮔﺎن در ﭘﯿﺶ او ﺑﺎﯾﺴﺘﺎدﻧﺪ‪ .‬و‬ ‫ز ﻫﺎﻣﻮن ﺑﻪ ﮔﺮدون ﺑﺮاﻓﺮاﺷﺘﯽ‬ ‫ورج و ﺑﻬﺎی ﻣﺎ ﺗﻤﺎم ﮔﺮداﻧﯿﺪ و ﺗﺄﯾﯿﺪ ارزاﻧﯽ‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﺮو ﺷﺎه ﻓﺮﻣﺎﻧﺮوا‬ ‫واﺟﺐ ﮔﺮداﻧﯿﺪﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺎ ﻋﺪل و ﻧﯿﮑﻮﯾﯽ‬ ‫ﻓﺮوﻣﺎﻧﺪه از ﻓﺮّهی ﺑﺨﺖ او‬ ‫ﭼﻮن اﯾﻦ ﺳﺨﻨﺎن ﺑﮕﻔﺖ ﻫﻤﮕﺎن او را‬ ‫ﻣﺮ آن روز را روز ﻧﻮ ﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺳﺎﺧﺖ و ﻧﻮروز ﻧﺎم ﻧﻬﺎد‪ .‬و آن ﺳﺎل ﺑﺎز‪،‬‬ ‫ﺑﺮ آﺳﻮده از رﻧﺞ ﺗﻦ‪ ،‬دل ز ﮐﯿﻦ‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬و در آن روز ﺑﺴﯿﺎر ﺧﯿﺮات ﻓﺮﻣﻮد‪ ،‬و ﯾﮏ‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺎل ﭘﻨﺠﻪ ﺑﻮرزﯾﺪ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﻫﻤﺎن ﮐﺮدﻧﯿﻬﺎ ﭼﻮ آﻣﺪ ﭘﺪﯾﺪ‬ ‫ﭼﻮ آن ﮐﺎرﻫﺎی وی آﻣﺪ ﺑﻪﺟﺎی‬ ‫ﺑﻪ ﻓﺮّ ﮐﯿﺎﻧﯽ ﯾﮑﯽ ﺗﺨﺖ ﺳﺎﺧﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﻮن ﺧﻮاﺳﺘﯽ دﯾﻮ ﺑﺮداﺷﺘﯽ‬ ‫ﭼﻪ ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺗﺎﺑﺎن ﻣﯿﺎن ﻫﻮا‬ ‫ﺮ ﺗﺨﺖ او‬ ‫ﺟﻬﺎن اﻧﺠﻤﻦ ﺷﺪ ﺑ ِ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﺑﺮ ﮔﻮﻫﺮ اﻓﺸﺎﻧﺪﻧﺪ‬ ‫ﺳﺮ ﺳﺎل ﻧﻮ ﻫﺮﻣﺰ ﻓﺮودﯾﻦ‬ ‫ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﻪ ﺷﺎدی ﺑﯿﺎراﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﻣﯽ و ﺟﺎم و راﻣﺸﮕﺮان ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ روز ﻓﺮخ از آن روزﮔﺎر‬ ‫ﺑﻤﺎﻧﺪه از آن ﺧﺴﺮوان ﯾﺎدﮔﺎر«‬ ‫‪۴۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫اﺑﻦ ﺑﻠﺨﯽ در ﻓﺎرﺳﻨﺎﻣﻪ در اﯾﻦ ﺑﺎره‬ ‫ﻣﻠﻮک و اﺻﺤﺎب اﻃﺮاف و ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن ﺑﻪ اﺳﺘﺨﺮ‬ ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﺸﺴﺘﻦ و ﺟﺸﻦ ﺳﺎﺧﺘﻦ‪ .‬و ﻫﻤﮕﺎن‬ ‫داﺷﺖ‪ ،‬و آن ﺳﺎﻋﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺲ ﺑﻪ درﺟﻪی‬ ‫آن ﺳﺮای ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺖ‪ ،‬و ﺗﺎج ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻬﺎد‬ ‫ﺟﻤﺸﯿﺪ ﮔﻔﺖ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺧﻄﺒﻪ ﮐﻪ اﯾﺰد ﺗﻌﺎﻟﯽ‬ ‫داﺷﺖ‪ ،‬و در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪی اﯾﻦ ﻧﻌﻤﺘﻬﺎ ﺑﺮ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﻢ‪.‬‬ ‫دﻋﺎی ﺧﯿﺮ ﮔﻔﺘﻨﺪ و ﺷﺎدﯾﻬﺎ ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬و آن روز‬ ‫ﻧﻮروزآﺋﯿﻦ ﺷﺪ‪ .‬و آن روز ﻫﺮﻣﺰ از ﻣﺎه ﻓﺮوردﯾﻦ‬ ‫ﻫﻔﺘﻪ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﺑﻪ ﻧﺸﺎط و ﺧﺮﻣﯽ ﻣﺸﻐﻮل‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﺑﯿﺮوﻧﯽ در ﮐﺘﺎب آﺛﺎراﻟﺒﺎﻗﯿﻪ‪ ،‬داﺳﺘﺎن‬ ‫ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪن اﯾﻦ روز را ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۵‬‬ ‫اﺑﻦ ﺑﻠﺨﯽ در ﻓﺎرﺳﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﭘﺲ‬ ‫ﺑﻔﺮﻣﻮد ﺟﻤﺸﯿﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺟﻤﻠﻪی ﻣﻠﻮک و‬ ‫اﺻﺤﺎب اﻃﺮاف و‬ ‫ﻣﺮدم ﺟﻬﺎن ﺑﻪ اﺳﺘﺨﺮ‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻪ‬ ‫ﺟﻤﺸﯿﺪ در ﺳﺮای‬ ‫ﻧﻮ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺧﻮاﻫﺪ‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻦ و ﺟﺸﻦ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻦ‪ .‬و ﻫﻤﮕﺎن ﺑﺮ‬ ‫اﯾﻦ ﻣﯿﻌﺎد آنﺟﺎ ﺣﺎﺿﺮ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ و ﻃﺎﻟﻊ ﻧﮕﺎه‬ ‫داﺷﺖ‪ ،‬و آن ﺳﺎﻋﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺷﻤﺲ ﺑﻪ درﺟﻪی‬ ‫اﻋﺘﺪال رﺑﯿﻌﯽ رﺳﯿﺪ‬ ‫وﻗﺖ ﺳﺎل ﮔﺮدش‪،‬‬ ‫در آن ﺳﺮای ﺑﻪ ﺗﺨﺖ‬ ‫ﻧﺸﺴﺖ‪ ،‬و ﺗﺎج ﺑﺮ‬ ‫ﺳﺮ ﻧﻬﺎد و ﻫﻤﻪی‬ ‫ﺑﺰرﮔﺎن در ﭘﯿﺶ او‬ ‫ﺑﺎﯾﺴﺘﺎدﻧﺪ«‬ ‫»ﺑﺮﺧﯽ از ﻋﻠﻤﺎی اﯾﺮان ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺳﺒﺐ اﯾﻦﮐﻪ‬ ‫در ﺑﺎﻣﺪاد اﯾﻦ روز ﭘﺎدﺷﺎه ﺟﺎﻣﻪای ﻧﻮ ﺑﺮ ﺗﻦ ﻣﯽﭘﻮﺷﯿﺪ و آن را ﺑﻪ ﮔﻮﻫﺮﻫﺎی رﻧﮕﺎرﻧﮓ و‬ ‫اﯾﻦ روز را ﻧﻮروز ﻣﯽﻧﺎﻣﻨﺪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﯾﺎم‬ ‫درﺧﺸﺎن ﻣﯽآراﺳﺖ و ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﻓﯿﺮوزهﻧﺸﺎن ﺑﺮﻣﯽﻧﺸﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ رﺳﯿﺪ دﯾﻦ را ﺗﺠﺪﯾﺪ ﮐﺮد و اﯾﻦ‬ ‫دﯾﺪار ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻣﻮﺑﺪ ﻣﻮﺑﺪان ﺑﻮد ﮐﻪ ﮔﺎﻣﺶ را ﻧﯿﮏ و زﺑﺎﻧﺶ را ﺧﻮش ﻣﯽﭘﻨﺪاﺷﺘﻨﺪ و ﺷﺎه‬ ‫ﺗﺎزهای ﺑﻮد ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻋﯿﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ «.‬و ﻧﯿﺰ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»آﺋﯿﻦ ﻣﻠﻮک ﻋﺠﻢ از ﮔﺎه ﮐﯿﺨﺴﺮو ﺗﺎ ﺑﻪ روزﮔﺎر ﯾﺰدﺟﺮد ﮐﻪ آﺧﺮﻣﻠﻮک ﻋﺠﻢ ﺑﻮد‪،‬‬ ‫ﺗﻬﻤﻮرس ﺻﺎﺑﺌﻪ آﺷﮑﺎر ﺷﺪﻧﺪ و ﭼﻮن ﺟﻤﺸﯿﺪ‬ ‫ﮐﺎر ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﻣﺪ و آن روز را ﮐﻪ روز‬ ‫»ﺟﻤﺸﯿﺪ زﯾﺎد در ﺷﻬﺮﻫﺎ ﮔﺮدش ﻣﯽﮐﺮد و ﭼﻮن‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎر ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ ﺗﺎ ﭘﯿﺶ از ﻫﺮﮐﺲ ﺑﻪ درﺑﺎر رود و از ﺷﺎﻫﻨﺸﺎه‬ ‫را ﺑﻪ دﯾﺪار او ﺑﻪ ﺷﮕﻮن ﻣﯽاﻧﮕﺎﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﯿﺎم در ﻧﻮروزﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬ ‫ﭼﻨﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ روز ﻧﻮروز ﻧﺨﺴﺖﮐﺲ از ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺑﺪ ﻣﻮﺑﺪان ﭘﯿﺶ ﻣﻠﮏ‬ ‫ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﻪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن داﺧﻞ ﺷﻮد ﺑﺮ ﺳﺮﯾﺮی‬ ‫آﻣﺪی ﺑﺎ ﺟﺎم زرﯾﻦ ﭘﺮ ﻣﯽ‪ ،‬و اﻧﮕﺸﺘﺮی و درﻣﯽ و دﯾﻨﺎری ﺧﺴﺮواﻧﯽ‪ ،‬و ﯾﮏ دﺳﺘﻪ ﺧﻮﯾﺪ‬ ‫ﻣﯽﺑﺮدﻧﺪ‪ ،‬و ﭼﻮن ﭘﺮﺗﻮ آﻓﺘﺎب ﺑﺮ آن ﺗﺨﺖ ﺑﺘﺎﺑﯿﺪ‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻧﻤﻮدی و ﻧﯿﺎﯾﺶ ﮐﺮدی او را ﺑﻪ زﺑﺎن ﭘﺎرﺳﯽ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت اﯾﺸﺎن‪ ،‬ﭼﻮن ﻣﻮﺑﺪ ﻣﻮﺑﺪان‬ ‫از زر ﻧﺸﺴﺖ و ﻣﺮدم ﺑﻪ دوش ﺧﻮد آن ﺗﺨﺖ را‬ ‫و ﻣﺮدم آن را دﯾﺪﻧﺪ‪ ،‬آن روز را ﻋﯿﺪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪«.‬‬ ‫ﺟﺎی ﺑﻪ‬ ‫ﮔﻔﺘﻪی ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﺑﺎ اﺑﻦﺑﻠﺨﯽ ﺑﺮ‬ ‫ِ‬ ‫ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬ﻓﺎرسﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺟﻤﺸﯿﺪ را ﺑﻪ اﺳﺘﺨﺮ ﻣﯽﮐﺸﺎﻧﺪ و آنﺟﺎ ﺑﺮ‬ ‫ﺗﺨﺖ ﻣﯽﻧﺸﺎﻧﺪ‪ .‬آﺛﺎراﻟﺒﺎﻗﯿﻪ ﺟﻤﺸﯿﺪ را ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺒﺰرﺳﺘﻪ‪ ،‬و ﺷﻤﺸﯿﺮی و ﺗﯿﺮوﮐﻤﺎن‪ ،‬و دوات و ﻗﻠﻢ‪ ،‬و اﺳﭙﯽ و ﻏﻼﻣﯽ ﺧﻮبروی‪ ،‬و‬ ‫از آﻓﺮﯾﻦ ﺑﭙﺮداﺧﺘﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺰرﮔﺎن دوﻟﺖ درآﻣﺪﻧﺪی و ﺧﺪﻣﺘﻬﺎ ﭘﯿﺶ آوردﻧﺪی‪ «.‬و ﺑﺎز ﻫﻤﻮ‬ ‫در ﻧﻮروزﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻧﯿﺎﯾﺶ و آﻓﺮﯾﻦ ﻣﻮﺑﺪ ﻣﻮﺑﺪان را ﮐﻪ ﺑﺮ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎه ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽآورد‪:‬‬ ‫»ﺷﻬﺎ! ﺑﻪ ﺟﺸﻦ ﻓﺮوردﯾﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺎه ﻓﺮوردﯾﻦ‪ ،‬آزادی ﮔﺰﯾﻦ‪ ،‬ﺑﻪ روان و دﯾﻦ ﮐﯿﺎن‪ ،‬ﺳﺮوش‬ ‫آورد ﺗﻮ را داﻧﺎﯾﯽ و ﺑﯿﻨﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﮐﺎرداﻧﯽ‪ ،‬و دﯾﺮ زی ﺑﺎ ﺧﻮی ﻫﮋﯾﺮ‪ ،‬و ﺷﺎدﺑﺎش ﺑﺮ ﺗﺨﺖ زرﯾﻦ‪،‬‬ ‫و اﻧﻮﺷﻪ ﺧﻮر ﺑﻪ ﺟﺎم ﺟﻤﺸﯿﺪ و رﺳﻢ ﻧﯿﺎﮐﺎن‪ ،‬در ﻫﻤﺖ ﺑﻠﻨﺪ و ﻧﯿﮑﻮﮐﺎری و ورزش داد‪ ،‬و‬ ‫آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﻣﯽآورد‪ ،‬و او را ﺑﻪ آن ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺑﺮ‬ ‫راﺳﺘﯽ ﻧﮕﺎهدار‪ .‬ﺳﺮت ﺳﺒﺰ ﺑﺎد و ﺟﻮاﻧﯽ ﭼﻮ ﺧﻮﯾﺪ‪ .‬اﺳﭙﺖ ﮐﺎﻣﮕﺎر و ﭘﯿﺮوز‪ ،‬و ﺗﯿﻐﺖ روﺷﻦ‬ ‫ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻦ داﺳﺘﺎن راه را درﺳﺖ ﭘﯿﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﮕﯿﺮ ﻧﻮ‪ ،‬ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺑﺎ درم و دﯾﻨﺎر‪ ،‬ﭘﯿﺸﺖ ﻫﻨﺮی و داﻧﺎ ﮔﺮاﻣﯽ و درم ﺧﻮار‪ ،‬و ﺳﺮاﯾﺖ آﺑﺎد‬ ‫در اﯾﻦ راه ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺮاﺑﺮی دارد‪.‬‬ ‫دادی‪ ،‬و ﺧﻮﯾﺪ در دﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﻧﻬﺎدی و دﯾﻨﺎر و درم در ﭘﯿﺶ ﺗﺨﺖ او ﺑﻨﻬﺎدی‪ ،‬و ﺑﺪﯾﻦ آن‬ ‫ﻓﺮاز اورﻧﮓﺷﺎﻫﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬و ﮔﻮﯾﺎ ﺑﯿﺮوﻧﯽ در‬ ‫ﭼﻮن ﻧﻮﺷﺘﻪی او ﺑﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪی ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻮروز ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﻣﻬﺮﮔﺎن‪ ،‬ﻋﺎﻣﻪ و ﺧﺎﺻﻪ‬ ‫ﻣﯽداﺷﺖ‪» .‬ﻧﻮروز ﻋﺎﻣﻪ« ﯾﺎ »ﻧﻮروز ﮐﻮﭼﮏ«‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ روز ﻓﺮوردﯾﻦ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ ﭘﻨﺞ روز‬ ‫آﻏﺎز ﻓﺮوردﯾﻦ را »ﻧﻮروز ﻋﺎﻣﻪ« ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫و ﮐﺎری ﺑﻪ دﺷﻤﻦ‪ ،‬و ﺑﺎزتﮔﯿﺮا و ﺧﺠﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﺎر‪ ،‬و ﮐﺎرت راﺳﺖ ﭼﻮن ﺗﯿﺮ‪ ،‬و ﻫﻢ ﮐﺸﻮری‬ ‫و زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺑﺴﯿﺎر‪ «.‬ﺳﭙﺲ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ‪» :‬ﭼﻮن اﯾﻦ ﺑﮕﻔﺘﯽ ﭼﺎﺷﺘﯽ ﮐﺮدی و ﺟﺎم ﺑﻪ ﻣﻠﮏ‬ ‫ﺧﻮاﺳﺘﯽ ﮐﻪ روز ﻧﻮ و ﺳﺎل ﻧﻮ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺰرﮔﺎن اول دﯾﺪار ﭼﺸﻢ ﺑﺮ آن اﻓﮑﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺳﺎل دﯾﮕﺮ‬ ‫ﺷﺎدﻣﺎن و ﺧﺮم ﺑﺎ آن ﭼﯿﺰﻫﺎ در ﮐﺎﻣﺮاﻧﯽ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬و آن ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﺒﺎرک ﮔﺮدد‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﺮﻣﯽ و‬ ‫آﺑﺎداﻧﯽ ﺟﻬﺎن درﯾﻦ ﭼﯿﺰﻫﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﻣﻠﮏ آوردﻧﺪی‪«.‬‬ ‫در اﺑﻮاﻟﻤﺤﺎﺳﻦ و اﻻﺿﺪاد آﻣﺪه اﺳﺖ‪» :‬در ﻫﺮﯾﮏ از اﯾﻦ روزﻫﺎ‪ ،‬ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺎزی‬
Mahmoud Shahrabi ۱۳۹۷ ‫ ﻧﻮروز‬/// ۲۴ ‫ﺷــﻤــﺎرهی‬ ۴۶
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫»ﻧﻮروز ﻋﺎﻣﻪ« ﮐﻪ‬ ‫ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ‪» ،‬ﻧﻮروز ﺧﺎﺻﻪ«‬ ‫ﮐﻪ ﺷﺸﻢ ﻓﺮوردﯾﻦ ﻣﺎه ﺑﻮد‬ ‫ﺧﻮد ﻣﯽﻧﻤﻮد‪ .‬اﯾﻦ روز را‬ ‫ﺑﺪان رو ﺑﺰرگ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﭼﻮن ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﺟﻤﺸﯿﺪ‬ ‫ﺑﺪﯾﻦ روز ﻣﺮدم را ﺑﻪ‬ ‫ﺑﯽﻣﺮﮔﯽ و ﺗﻨﺪرﺳﺘﯽ و‬ ‫ﺧﺮﻣﯽ ﻣﮋده داد‬ ‫ﺳﭙﯿﺪ ﭘﺮواز ﻣﯽداد‪ ،‬و ﺑﺮای ﺷﮕﻮن و ﺧﺠﺴﺘﮕﯽ‬ ‫ﺑﺎز ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﺧﻮد ﻧﺰد زن و‬ ‫ﻣﯽآورد ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﮔﻨﺪم و ﺟﻮ و ﻧﺨﻮد و ﮐﻨﺠﺪ و ﺑﺮﻧﺞ از ﻫﺮﯾﮏ‬ ‫ﺑﯿﺴﺖ وﭘﻨﺞ روز ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ ﮐﻪ ﺳﺎل‬ ‫ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬و آن را روﺑﻪروی ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﯽﮔﺬاﺷﺖ‪ ...‬ﭼﻨﺎن‬ ‫ﻧﻮروزی ﭘﯿﺶ ﺑﯿﺎﯾﺪ‪ ،‬درﺑﺎرﯾﺎن را آﺋﯿﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ‬ ‫دﻟﭙﺴﻨﺪ و ﮔﻮارا ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺣﺮوف ﻧﺎﻣﻬﺎی آﻧﻬﺎ ﯾﮑﯽ ﺑﻮده‬ ‫ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ دوازده ﻣﺎه ﺳﺎل ﺑﺮﻣﯽﮔﺰﯾﺪﻧﺪ ــ در‬ ‫ﻓﺮدوﺳﯽ ﮐﻪ در ﺑﺮﺧﯽ از ﻧﺴﺨﻪﻫﺎی ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ اﺳﺖ اﺷﺎره‬ ‫ﺑﻪ اﻧﺪﮐﯽ ﺷﯿﺮ ﻧﺎآﻟﻮده و ﭘﺎک و ﭘﻨﯿﺮ ﻧﻮ دﻫﺎن‬ ‫ﻓﺮزﻧﺪاﻧﺸﺎن ﺑﺮوﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﻮزهای ﺳﯿﻤﯿﻦ‪ ،‬از زﯾﺮ آﺳﯿﺎﺑﻬﺎ آب ﺑﺮﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﺟﻮان ﺑﺸﻮد و ﺑﻬﺎر رﺧﺴﺎر ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ و ﺟﺸﻦ‬ ‫ﺗﺎزه ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﻧﯿﺰ در ﻫﺮ ﻧﻮروزی دوﺷﯿﺰﮔﺎن در‬ ‫و ﺑﺮای ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﯽآوردﻧﺪ‪«.‬‬ ‫در اﯾﻦ ﭘﻨﺞ روز )ﻧﻮروز ﻋﺎﻣﻪ( ﺷﺎه ﻣﺮدﻣﺎن‬ ‫دوازده ﺳﺘﻮن از ﺧﺸﺖ ﺧﺎم ــ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ آﻧﻬﺎ را‬ ‫دﮐﺘﺮ ﻣﻬﺪی ﺑﯿﺎﻧﯽ در »ﻧﻤﻮﻧﻪی ﺳﺨﻦ« ﺑﻪ ﻧﻘﻞ‬ ‫ﺳﺮای ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ و روی ﻫﺮﯾﮏ از‬ ‫را ﺑﺎر ﻣﯽداد و ﻧﯿﺎز و آرزوﻫﺎی آﻧﺎن را ﺑﺮﻣﯽآورد‪.‬‬ ‫از »روﺿﺔاﻟﻤﻨﺠﻤﯿﻦ« ﺷﻬﻤﺮدان رازی ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬ ‫آﻧﻬﺎ ﻣﺸﺘﯽ از داﻧﻪﻫﺎی ﮔﻨﺪم‪ ،‬ﺟﻮ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺞ‪ ،‬ﺑﺎﻗﻼ‪،‬‬ ‫»آﻧﭽﻪ ﻣﻌﺮوف اﺳﺖ آن داﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺴﺮوان ﭼﻮن‬ ‫ﻣﺎش‪ ،‬ﮐﻨﺠﺪ‪ ،‬ﻋﺪس‪ ،‬ﮐﺎﻓﯿﺸﻪ‪ ،‬ارزن‪ ،‬ذرت‪ ،‬ﻟﻮﺑﯿﺎ‬ ‫ﺑﻮدی ﮐﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﻣﺮدم روا ﮐﺮدﻧﺪی و ﻋﻄﺎﻫﺎی‬ ‫ﻣﯽزدﻧﺪ و از درون ﺧﺎک و ﮔﻞ ﺳﺮ ﺑﯿﺮون‬ ‫ﻧﻮروز ﺑﻮدی ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪی‪ ،‬و ﭘﻨﺞ روز رﺳﻢ‬ ‫ﻓﺮاوان دادﻧﺪی‪ «.‬اﺑﻮرﯾﺤﺎن در اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»ﺧﺴﺮوان ﺑﺪان ﭘﻨﺞ روز ﺣﻘﻬﺎی ﺣﺸﻢ و ﮔﺮوﻫﺎن‬ ‫]و ﺑﺰرﮔﺎن[ ﺑﮕﺰاردﻧﺪی و ﺣﺎﺟﺘﻬﺎ روا ﮐﺮدﻧﺪی‪ «.‬و‬ ‫در اﯾﻦﮐﻪ ﺷﺎﻫﺎن ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﭘﻨﺞ روز را ﭼﮕﻮﻧﻪ‬ ‫ﻣﯽﮔﺬراﻧﺪﻧﺪ در آﺛﺎراﻟﺒﺎﻗﯿﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﺷﺎه ﺑﻪ‬ ‫‪۴۷‬‬ ‫و ﻧﺨﻮد ﻣﯽﮐﺎﺷﺘﻨﺪ‪ .‬داﻧﻪﻫﺎ اﻧﺪکاﻧﺪک ﺟﻮاﻧﻪ‬ ‫ﻣﯽآوردﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ درﺧﺸﯿﺪن آﻓﺘﺎب ﺑﻬﺎری‪،‬‬ ‫ﺳﺒﺰهﻫﺎﯾﯽ رﺳﯿﺪه و ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﻧﻮروز ﺑﺰرگ‪ ،‬درﺑﺎرﯾﺎن ﺳﺒﺰهﻫﺎ را ﺑﺎ‬ ‫ﺳﺮودﺧﻮاﻧﯽ و ﻧﻐﻤﻪﮔﺮی ﻣﯽﭼﯿﺪﻧﺪ و ﺑﺮ ﮐﻒ‬ ‫ﺳﺮای ﺷﺎﻫﯽ ﻣﯽﭘﺮاﮐﻨﺪﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻃﺮی‬ ‫ﻫﻔﺖ ﺧﻮﺷﻪ و ﻫﻔﺖ داﻧﻪ و ﭘﺎرهای ﺷﮑﺮ و دﯾﻨﺎر و درﻫﻤﯽ‬ ‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ در زﻣﺎﻧﻬﺎی ﺑﻌﺪ در ﻧﺸﺎط و ﻋﺸﺮت ﭼﻨﺪ ﭼﯿﺰ‬ ‫اﺳﺖ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬و ﮔﻮﯾﺎ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬ ‫ازﯾﻦ ﭘﻨﺞ ﺷﯿﻦ روی رﻏﺒﺖ ﻣﺘﺎب‬ ‫ﺷﺐ و ﺷﺎﻫﺪ و ﺷﻬﺪ و ﺷﻤﻊ و ﺷﺮاب‬ ‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪهی ﻣﻦ اﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﮐﻪ ﺗﺎ اﻧﺪازهای‬ ‫اﺳﺘﺎداﻧﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬از ﻓﺮدوﺳﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺪان ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﮔﻮﯾﻨﺪهی آن ﭘﺲ از ﺳﻌﺪی ﺑﻮده و ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻊ ﻣﻌﺮوف‬ ‫ﻏﺰل ﺳﻌﺪی ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺷﺐ اﺳﺖ و ﺷﺎﻫﺪ و ﺷﻤﻊ و ﺷﺮاب و ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ‬ ‫ﻏﻨﯿﻤﺖ اﺳﺖ دﻣﯽ روی دوﺳﺘﺎن ﺑﯿﻨﯽ‬ ‫و اﯾﻦ ﺷﻌﺮ را ﻧﺴﺨﻪﻧﻮﯾﺴﺎن ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ در آن وارد‬ ‫روز اول ﻧﻮروز اﺑﺘﺪا ﺟﻠﻮس ﻣﯽﮐﺮد و ﻋﺎﻣﻪ را از‬ ‫و ﺳﺮﺳﺒﺰی را ﺑﻪ درﺑﺎر ﭘﺎدﺷﺎه راه ﻣﯽدادﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮراﮐﯽ‬ ‫ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ...‬ﭘﯿﺪا اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ دو ﻋﺎدت )ﻫﻔﺖ داﻧﻪی‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﯽآﮔﺎﻫﺎﻧﯿﺪ‪ .‬در روز دوم ﺑﺮای ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻋﺎﻣﻪ‬ ‫ﺳﺒﺰﺗﺮ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﮔﻤﺎن داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﺳﺎل ﻧﻮ‪،‬‬ ‫ﺗﻮأم ﺷﺪه و ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺳﺎل‪ ،‬ﻫﻔﺖ ﭼﯿﺰ را ﮐﻪ ﺣﺮف‬ ‫ﺟﻠﻮس ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮای اﯾﺸﺎن و اﺣﺴﺎن ﺑﺪاﻧﺎن‬ ‫رﻓﯿﻊﺗﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ دﻫﮕﺎﻧﺎن و اﻫﻞ آﺗﺸﮑﺪهﻫﺎ‬ ‫ﻫﺮﯾﮏ از اﯾﻦ دوازده ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺒﺰه ﮐﻪ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ و‬ ‫ﻓﺮآوردهی آن ارزانﺗﺮ و ﻓﺰونﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻠﻮس ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬در روز ﺳﻮم از ﺑﺮای اﺳﻮاران و‬ ‫ﺳﺒﺰهﻫﺎ ﺗﺎ ﻣﻬﺮروز‪ ،‬روز ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬ ‫ﻧﺰدﯾﮑﺎن و ﺧﺎﺻﺎن ﺧﻮد‪ .‬در روز ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮای ﭘﺴﺮ‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬در آن روز آﻧﻬﺎ را ﺟﻤﻊ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و از درﺑﺎر‬ ‫ﻣﻮﺑﺪان ﺑﺰرگ‪ .‬روز ﭼﻬﺎرم از ﺑﺮای اﻓﺮاد ﺧﺎﻧﺪان و‬ ‫و ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬و ﺑﻪ ﻫﺮﯾﮏ از اﯾﻨﺎن درﺧﻮر‬ ‫رﺗﺒﺖ اﮐﺮام و اﻧﻌﺎم ﻣﯽﻧﻤﻮد‪«.‬‬ ‫ﻓﺮوردﯾﻦ ﺑﺮ ﮐﻒ ﺳﺮای ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﭘﺎﺷﯿﺪه‬ ‫ﺑﯿﺮون ﻣﯽرﯾﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﺒﺰهﮐﺎری اﮐﻨﻮن ﻧﯿﺰ اﻧﺠﺎم‬ ‫ﻣﯽﭘﺬﯾﺮد‪ ،‬ﺑﺪﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ روز ﭘﯿﺶ از آﻣﺪن‬ ‫ﻋﻬﺪ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎن و ﻫﻔﺖ ﺑﻮﺗﻪی ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪﺳﻮری( ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ آﻧﻬﺎ »ﺳﯿﻦ« اﺳﺖ‪ :‬ﺳﯿﺮ‪ ،‬ﺳﺮﮐﻪ‪ ،‬ﺳﺒﺰه‪ ،‬ﺳﻤﻨﻮ‪،‬‬ ‫ﺳﻤﺎق‪ ،‬ﺳﻨﺠﺪ و ﺳﯿﺐ در ﺳﻔﺮه ﻣﯽﭼﯿﻨﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﺪان ﻓﺎل ﻧﯿﮏ‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺷﮕﻮن ﻣﯽزﻧﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﺎل ﻧﻮ ﺑﻪ ﻓﺮاواﻧﯽ و ﻧﻌﻤﺖ‬ ‫و ﺷﺎدﺧﻮاری و رﻓﺎه ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد‪ ،‬و ﻗﻄﻌﺎً اﯾﻦ ﻫﻔﺖ ﭼﯿﺰ‬ ‫ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ آن ﻫﻔﺖ داﻧﻪی ﺧﻮراﮐﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ در دورهی‬ ‫ﭘﯿﺶ از اﺳﻼم در ﺧﻮاﻧﭽﻪ ﻣﯽﮔﺬاﺷﺘﻪ و در ﻣﺠﻠﺲ ﻧﻮروز‬ ‫»ﻧﻮروز ﻋﺎﻣﻪ« ﮐﻪ ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ‪» ،‬ﻧﻮروز‬ ‫ﻧﻮروز‪ ،‬ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﺷﻤﺎرهی ﮐﺴﺎﻧﺸﺎن‬ ‫ﻣﯽﻧﻬﺎدهاﻧﺪ‪ ،‬و ﺣﺘﺎ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن ﻫﻢ ﻣﯽﺑﺮدهاﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﻣﯽﻧﻤﻮد‪ .‬اﯾﻦ روز را ﺑﺪان رو ﺑﺰرگ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ‪،‬‬ ‫دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻣﯿﺎن ﻟﺐﺗﺨﺘﻬﺎ و ﺑﺸﻘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ ﺳﺒﺰ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﺷﺐﺳﻮری‬ ‫ﺧﺎﺻﻪ« ﮐﻪ ﺷﺸﻢ ﻓﺮوردﯾﻦ ﻣﺎه ﺑﻮد ﺧﻮد‬ ‫ﭼﻮن ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﺑﺪﯾﻦ روز ﻣﺮدم را‬ ‫ﺑﻪ ﺑﯽﻣﺮﮔﯽ و ﺗﻨﺪرﺳﺘﯽ و ﺧﺮﻣﯽ ﻣﮋده داد‪.‬‬ ‫ﻣﺸﺘﯽ ﻋﺪس ﯾﺎ ﮔﻨﺪم ﯾﺎ ﺟﻮ و ﯾﺎ ﻫﺮ داﻧﻪی‬ ‫و ﻫﻨﮕﺎم ﮔﺸﺘﻦ ﺳﺎل ﮐﻬﻨﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ﻧﻮ ﺳﺒﺰهﻫﺎ را‬ ‫ﺑﺮ ﻣﯿﺎن ﺳﻔﺮهی ﻫﻔﺖﺳﯿﻦ ﻣﯽﮔﺬارﻧﺪ و آﻧﻬﺎ را‬ ‫ﺷﺎه »ﻧﻮروز ﺑﺰرگ« را ﺑﺮای ﺧﻮد و رازداران و‬ ‫ﺗﺎ روز ﺳﯿﺰده ﻧﻮروز )ﺳﯿﺰدهﺑﻪدر( ﻧﮕﺎه ﻣﯽدارﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ آﻧﺎن ﺑﻪ ﺑﺎدهﭘﯿﻤﺎﯾﯽ و راﻣﺸﮕﺮی و ﺳﺮﺧﻮﺷﯽ‬ ‫دﺷﺖ و ﺻﺤﺮا ﻣﯽاﻓﮑﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺪﻣﻬﺎی ﺧﻮﯾﺶ وﯾﮋﮔﯽ ﻣﯽداد‪ ،‬و در اﯾﻦ روز‬ ‫ﻣﯽﭘﺮداﺧﺖ‪ .‬ﺑﯿﺮوﻧﯽ در اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬و‬ ‫آن روز ﺳﺒﺰهﻫﺎ را از ﺧﺎﻧﻪ ﺑﯿﺮون ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و ﺑﻪ‬ ‫ﻫﻔﺖﺳﯿﻦ ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ از آﺋﯿﻨﻬﺎی اﯾﺮاﻧﯽ‬ ‫ﺷﺸﻢ ﻓﺮوردﯾﻦ ﻣﺎه ﻧﻮروز ﺑﺰرگ دارﻧﺪ‪ ...‬ﺑﺪﯾﻦ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬آﻗﺎی ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻔﯿﺴﯽ در ﮔﻔﺘﺎری زﯾﺮﻋﻨﻮان‬ ‫رازی ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬و ﭼﻮن اﯾﻦ ﭘﻨﺞ روز ﺑﮕﺬﺷﺘﯽ‬ ‫ﻧﺨﺒﺔاﻟﺪﻫﺮ ﻓﯽ ﻋﺠﺎﯾﺐ اﻟﺒﺮ و اﻟﺒﺤﺮ در ﻓﺼﻠﯽ‬ ‫روز ﺧﻠﻮت ﮐﺮدﻧﺪی ﺧﺎﺻﮕﺎن را‪ «.‬و ﺷﻬﻤﺮدان‬ ‫)ﺷﺎه و ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﺎن( ﺑﻪ ﻟﻬﻮﮐﺮدن و ﺑﺎده ﺧﻮردن‬ ‫»ﻫﻔﺖﺳﯿﻦ«‬ ‫ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ‪:‬‬ ‫»دﻣﺸﻘﯽ‬ ‫در‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﺟﺸﻨﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺶدرآﻣﺪ ﻧﻮروز ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺷﺐ ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪی ﭘﺎﯾﺎن ﺳﺎل ﺑﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﺟﺸﻦ اﮐﻨﻮن‬ ‫ﻫﻢ ﺑﺴﯿﺎر ﺳﻨﮕﯿﻦ و زﯾﺒﺎ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﯿﺎن ﻣﺮدم ﺑﺎ‬ ‫ﺧﺎرﺳﻮزی و ﻗﺎﺷﻖزﻧﯽ و ﻓﺎﻟﮕﻮشﻧﺸﯿﻨﯽ و ﺟﺰ آن ﺑﻪ ﺟﺎ‬ ‫آورده ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬از ﺟﺸﻦ ﺷﺐ ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪی ﭘﺎﯾﺎن ﺳﺎل و‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺷﯿﻮهی ﺑﺮﮔﺰاری آن‪ ،‬آﮔﺎﻫﯽ ﺑﺴﯿﺎری در دﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪای ﮐﻪ از آن ﻧﺎم ﻣﯽﺑﺮد ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺨﺎرا اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را اﺑﻮﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﺮﺷﺨﯽ )‪ ۲۸۶‬ــ ‪ (۳۴۸‬ﺑﻪ‬ ‫ﻧﯿﻤﻪی ﻧﺨﺴﺖ ﺳﺪهی ﭼﻬﺎرم‪ ،‬ﺑﻪ زﺑﺎن ﺗﺎزی ﺑﻪ ﻧﺎم اﻣﯿﺮﺣﻤﯿﺪ‬ ‫ﮐﻪ درﺑﺎرهی ﻧﻮروز ﻧﻮﺷﺘﻪ و ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ از‬ ‫اﺑﻮﻣﺤﻤﺪ ﻧﻮح ﺑﻦ ﻧﺼﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﯽ )‪ ۳۳۱‬ــ ‪ (۳۴۳‬ﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ روز ﻓﺮﺳﺘﺎدﮔﺎن ﺷﺎه ﺑﻨﺪ از ﭘﺎ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬درﺑﺎرهی آداب ﻧﻮروز درﺑﺎر ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ‬ ‫ﮐﺘﺎب را ﺑﺎ ﺑﺮداﺷﺖ ﭘﺎرهای از ﻣﻄﺎﻟﺐ و اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﭼﻨﺪ‬ ‫و در زﻧﺪاﻧﻬﺎ و ﺑﺎزداﺷﺘﮕﺎﻫﻬﺎ را ﺑﻪ ﺳﻮﯾﺸﺎن‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﯽﺷﺪ و ﺧﻮاﻧﯽ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﺎ ﺧﻮد‬ ‫ﺑﻦ زﻓﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪهی او را ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ ۵۷۴‬ﻓﺸﺮدهﺗﺮ و‬ ‫ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪﻧﺪی‪«.‬‬ ‫و دﺳﺖ ﺑﺨﺸﻮدﮔﺎن ﺷﺎﻫﻨﺸﺎه ﻣﯽﮔﺸﻮدﻧﺪ‬ ‫ﻣﺂﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﯾﮑﯽ از داﻧﺸﻤﻨﺪان اﯾﺮان ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ :‬ﻣﺮدی وارد ﻣﺠﻠﺲ ﻧﻮروزی‬ ‫اﺑﻮﻧﺼﺮاﺣﻤﺪ ﻗﺒﺎوی در آﻏﺎز ﺳﺪهی ﺷﺸﻢ ﻫﺠﺮی اﯾﻦ‬ ‫از ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی دﯾﮕﺮ ﺑﺮ آن ﺑﻪ ﭘﺎرﺳﯽ ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه‪ ،‬و ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﻣﺤﻤﺪ‬
‫ﮐﻮﺗﺎهﺗﺮ ﺑﻪﺻﻮرت ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ اﮐﻨﻮن در دﺳﺖ اﺳﺖ‬ ‫در ﺷﺐ ﺑﻪ ﺟﻮی ﻣﻮﻟﯿﺎن رﻓﺖ ﺗﺎ ﻫﻢ در آن ﺷﺐ‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺨﺎرا ﺑﻮده ﺳﺨﻦ ﻣﯽدارد‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻪ درﺳﺘﯽ روﺷﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﮔﺰاردن ﺟﺸﻦ ﺷﺐ‬ ‫ﻓﺮاﻫﻢ آورده‪ .‬در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب آنﺟﺎ ﮐﻪ از ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی‬ ‫ﺷﺐ ﺳﻮری‪ ،‬ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﺷﺐ ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪ ﺳﻮری‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮﻣﯽﺧﻮرﯾﻢ‪» :‬ﭼﻮن اﻣﯿﺮرﺷﯿﺪ از ﺳﺘﻮر‬ ‫ﺑﯿﻔﺘﺎد و ﺑﻤﺮد‪ ،‬در ﺷﺐ ﻏﻼﻣﺎن ﺑﻪ ﺳﺮا اﻧﺪر‬ ‫آﻣﺪﻧﺪ و ﺑﻪ ﻏﺎرت ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺧﺎﺻﮕﺎن و‬ ‫ﮐﻨﯿﺰان ﻣﻨﺎزﻋﺖ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺳﺮای را آﺗﺶ زدﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‪ ،‬و در وی ﻫﺮﭼﻪ ﻇﺮاﯾﻒ ﺑﻮد از‬ ‫زرﯾﻨﻪ و ﺳﯿﻤﯿﻨﻪ ﻫﻤﻪ ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺷﺪ‪ ،‬و ﭼﻨﺎن ﺷﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﺰﯾﻨﻪ و دﻓﯿﻨﻪ ﻫﻤﻪ را ﺑﯿﺮون ﺑﺮد‪ «.‬اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ‬ ‫ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪی ﭘﺎﯾﺎن ﺳﺎل در ﺳﺪهی ﭼﻬﺎرم در‬ ‫اﯾﺮان رواﯾﯽ داﺷﺘﻪ و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‪ ،‬از آﺋﯿﻦ‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﻪﺷﻤﺎر ﻣﯽرﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺮدم در اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﺳﺪه ﺷﻬﺮ‬ ‫را آﺋﯿﻦ ﻣﯽﺑﺴﺘﻨﺪ و ﭼﺮاﻏﺎﻧﯽ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و آﺗﺶ‬ ‫ﻣﯽاﻓﺮوﺧﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﮔﺮد آﺗﺶ ﻣﯽﭼﺮﺧﯿﺪﻧﺪ‬ ‫و آواز ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ و ﺑﻪ ﭘﺎﯾﮑﻮﺑﯽ و ﺷﺎدی‬ ‫از ﺑﻨﺎﻫﺎ اﺛﺮی ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ .‬و ﭼﻮن اﻣﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﻣﻨﺼﻮر‬ ‫ﻣﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺳﯿﺼﺪوﭘﻨﺠﺎه ﺑﻪ ﺟﻮی ﻣﻮﻟﯿﺎن‪ ،‬ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ آن‬ ‫آﺗﺶاﻓﺮوز‬ ‫ﺑﻦ ﻧﻮح ﺑﻪ ﻣﻠﮏ ﺑﻨﺸﺴﺖ‪ ،‬اﻧﺪر ﻣﺎه ﺷﻮال ﺳﺎل‬ ‫ﺳﺮاﻫﺎ را دﯾﮕﺮ ﺑﺎر ﻋﻤﺎرت ﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﺮﭼﻪ ﻫﻼک و‬ ‫ﺿﺎﯾﻊ ﺷﺪه ﺑﻮد ﺑﻬﺘﺮ از آن ﺑﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬آنﮔﺎه‬ ‫اﻣﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺮای ﺑﻨﺸﺴﺖ‪ .‬ﻫﻨﻮز ﺳﺎل ﺗﻤﺎم‬ ‫ﻣﯽﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ و ﺑﺎ ﺗﺮاﻧﻪﺧﻮاﻧﯽ و ﺧﻮدﺟﻨﺒﺎﻧﯽ و‬ ‫ﺑﺎزﯾﮕﺮی ﺑﻪ ﻣﯿﺎن ﻣﺮدم ﻣﯽاﻓﺘﺎدﻧﺪ و ازﺷﺎن‬ ‫ﭼﯿﺰی ﻣﯽﺳﺘﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﺑﺎزی رﯾﺸﺨﻨﺪاﻧﮕﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪهی‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺶ »ﮐﻮﺳﻪﺑﺮﻧﺸﯿﻦ« ﭘﺎرﺳﯿﺎن ﺑﺎﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﻧﻤﺎﯾﺶ »ﮐﻮﺳﻪ ﺑﺮﻧﺸﯿﻦ« را ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ روز از ﻣﺎه آذر ﮐﻪ ﻣﯽﭘﻨﺪاﺷﺘﻨﺪ در‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ روزی ﺟﻤﺸﯿﺪ از درﯾﺎ ﻣﺮوارﯾﺪ ﺑﯿﺮون‬ ‫آورده اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺸﺎن ﻣﯽدادﻧﺪ‪ .‬ﻧﻤﺎﯾﺶ ﭼﻨﯿﻦ‬ ‫ﭼﺸﻢ را ﮐﻪ دﯾﺪارش ﺧﻨﺪه ﺑﺮ دل ﺑﯿﻨﻨﺪﮔﺎن‬ ‫از ﻧﻤﺎﯾﺸﻬﺎ و ﺑﺎزﯾﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﭼﻨﺪ روز ﭘﯿﺶ از‬ ‫ﻣﯽاﻓﮑﻨﺪ ﺑﺮ روی ﺧﺮی ﻣﯽﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ و ﺑﺎدزﻧﯽ‬ ‫آﺗﺶاﻓﺮوز در ﮐﻮﭼﻪ و ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺑﻮد‪ ،‬ﮐﻪ اﻣﺮوز‬ ‫ﺑﺎزار ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﯿﺎﻧﺪار و دﺳﺘﻪای ﮐﻪ در‬ ‫دﻣﯿﺪن ﺑﻬﺎر و آﻣﺪن ﻧﻮروز در ﻣﯽآوردﻧﺪ‪ ،‬ﮔﺮدش‬ ‫ﻧﺸﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻮن ﺷﺐ ﺳﻮری ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﻋﺎدت‬ ‫آﺗﺶ ﺑﺠﺴﺖ و ﺳﻘﻒ ﺳﺮای در ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬و دﯾﮕﺮ‬ ‫ﮔﻮﺷﻪ و ﮐﻨﺎر ﺷﻬﺮ ﺑﻪ راه ﻣﯽاﻓﺘﺎدﻧﺪ‪ .‬اﯾﻨﻬﺎ ﺧﻮد‬ ‫ﺑﺎره ﺟﻤﻠﻪی ﺳﺮای ﺑﺴﻮﺧﺖ‪ ،‬و اﻣﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﻫﻢ‬ ‫ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﮐﻼﻫﻬﺎﯾﯽ دراز و ﺷﯿﭙﻮرﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺳﺮ‬ ‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺮدی زﺷﺖرو و ﮐﻮﺳﻪرﯾﺶ و ﯾﮏ‬ ‫آﺗﺶاﻓﺮوز ﺑﻪ ﺣﺎﺟﯽﻓﯿﺮوز ﻧﺎم ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻗﺪﯾﻢ اﺳﺖ آﺗﺸﯽ ﻋﻈﯿﻢ اﻓﺮوﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺎرهای‬ ‫ﺧﻮد را ﺳﯿﺎه ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺟﺎﻣﻪﻫﺎی ﺳﺮخ ﺑﻪ ﺗﻦ‬ ‫آﺗﺶاﻓﺮوزﻫﺎ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ دﺳﺘﻪدﺳﺘﻪ در‬ ‫را ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای ﺧﻨﺪهاﻧﮕﯿﺰ ﻣﯽآراﺳﺘﻨﺪ و ﭼﻬﺮهی‬ ‫ﺑﻪ دﺳﺘﺶ ﻣﯽﺳﭙﺮدﻧﺪ و او را در ﺧﯿﺎﺑﺎن و‬ ‫ﭘﯽ او روان ﺑﻮدﻧﺪ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از ﻓﺮﺳﺘﺎدﮔﺎن ﺷﺎه‬ ‫ﻧﯿﺰ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮد ﮐﻮﺳﻪ ﭘﯽدرﭘﯽ ﺑﺎ ﺑﺎدزن‬ ‫ﺧﻮد را ﺑﺎد ﻣﯽزد و ﺑﺮ روی اﻻغ ﺑﺎزی درﻣﯽآورد‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺮوﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ زﯾﺮﻋﻨﻮان »ﺑﺮﻧﺸﺴﺘﻦ‬ ‫ﮐﻮﺳﻪ ﭼﯿﺴﺖ« ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬آذرﻣﺎه ﺑﻪ روزﮔﺎر‬ ‫ﺧﺴﺮوان اول ﺑﻬﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬و ﺑﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬ ‫روز از وی از ﺑﻬﺮ ﻓﺎل‪ ،‬ﻣﺮدی ﺑﯿﺎﻣﺪی ﮐﻮﺳﻪ‪،‬‬ ‫ﺑﺮﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﺮ ﺧﺮی‪ ،‬و ﺑﻪ دﺳﺖ ﮐﻼﻏﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬و‬ ‫ﺑﻪ ﺑﺎدﺑﯿﺰن ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺑﺎد ﻫﻤﯽ زدی و زﻣﺴﺘﺎن‬ ‫را وداع ﻫﻤﯽﮐﺮدی و از ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﺪان ﭼﯿﺰی‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﯽ‪ .‬و ﺑﻪ زﻣﺎﻧﻪی ﻣﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﺮاز ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬ ‫و ﺿﺮﯾﺒﺖ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ از ﻋﺎﻣﻞ‪ ،‬ﺗﺎ ﻫﺮﭼﻪ ﺳﺘﺎﻧﺪ‬ ‫از ﺑﺎﻣﺪاد ﺗﺎ ﻧﯿﻤﺮوز ﺑﻪ ﺿﺮﯾﺒﺖ دﻫﺪ‪ .‬و ﺗﺎ ﻧﻤﺎز‬ ‫دﯾﮕﺮ از ﺑﻬﺮ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ را ﺑﺴﺘﺎﻧﺪ‪ .‬و اﮔﺮ از ﭘﺲ‬ ‫ﻧﻤﺎز دﯾﮕﺮ ﺑﯿﺎﺑﻨﺪش ﺳﯿﻠﯽ ﺧﻮرد از ﻫﺮﮐﺲ‪«.‬‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺶ ﮐﻮﺳﻪ ﺑﺮﻧﺸﯿﻦ ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺻﻮرت آﺗﺶاﻓﺮوز در ﺑﯿﺎﯾﺪ ﯾﮏ ﺑﺎر ﻧﯿﺰ ﺑﻨﺎﺑﺮ‬ ‫ﻃﺒﯿﻌﺖ زﻣﺎﻧﻪ و ذوق ﻣﺮدم رﯾﺨﺖ دﮔﺮﮔﻮن ﮐﺮد‬ ‫و ﺑﻪ ﺻﻮرت »ﭘﺎدﺷﺎه ﻧﻮروزی« ﯾﺎ »ﻣﯿﺮﻧﻮروزی«‬ ‫ﺑﺪرﺧﺸﯿﺪ‪ .‬اﮐﻨﻮن ﻧﯿﺰ در ﭘﺎرهای از ﺷﻬﺮﻫﺎی‬ ‫اﯾﺮان ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ آﻣﯿﺨﺘﻪ ﺑﺎ آداب ﺳﻪ ﺟﻮر‬ ‫‪Amin Khatibi‬‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺶ »ﮐﻮﺳﻪ ﺑﺮﻧﺸﯿﻦ« و »ﭘﺎدﺷﺎه ﻧﻮروزی«‬ ‫و »آﺗﺶاﻓﺮوز« ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرد‪.‬‬ ‫ﺑﺎزی »ﭘﺎدﺷﺎه ﻧﻮروزی« ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺮدم‬ ‫در ﻧﻮروز ﺑﺮای ﮔﺸﺎدﮔﯽ و ﺷﺎدﻣﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮐﺴﯽ را ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺎﻫﯽ و اﻣﯿﺮی ﺑﺮﻣﯽﮔﺰﯾﺪﻧﺪ و ﺟﺎﻣﻪی ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ‬ ‫ﺑﺮ ﺗﻨﺶ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و او را آراﯾﺶ ﺷﺎﻫﺎﻧﻪ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‬ ‫و ﺑﺮ اﺳﺒﯽ ﻣﯽﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ و ﮔﺮوﻫﯽ را ﻧﯿﺰ ﭼﻮن‬ ‫درﺑﺎرﯾﺎن و ﺳﭙﺎﻫﯽ ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و در ﮐﻮی و ﺑﺮزن‬ ‫در ﭘﯽ او ﺑﻪ راه ﻣﯽاﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ و او ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ‬ ‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮﻣﺎن و دﺳﺘﻮری ﺑﺪﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ راه اﻧﺪاﺧﺘﻦ »ﻣﯿﺮ ﻧﻮروزی« ﺗﺎ‬ ‫ﭼﻨﺪی ﭘﯿﺶ در ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﻬﺮﻫﺎی اﯾﺮان رواﯾﯽ‬ ‫ﻣﯽداﺷﺖ‪ ،‬و در زﻣﺎن ﻗﺎﺟﺎرﯾﺎن ﺑﻪ روزﮔﺎر‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه‪ ،‬در ﺷﻬﺮ ﻗﺰوﯾﻦ‬ ‫اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﮔﺮانﺗﺮ و ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﯿﺰﺗﺮ از دﯾﮕﺮ‬ ‫ﺟﺎﻫﺎی اﯾﺮان ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪﻃﻮری ﮐﻪ در ﯾﮑﯽ‬ ‫‪۴۸‬‬ ‫از ﺟﺸﻨﻬﺎی ﻧﻮروزی‪ ،‬ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﮐﻪ اﯾﻦ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۹‬‬ ‫‪Bahman Shahbazi/Iran Images‬‬ ‫ﺑﺎزی را ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮد‪ ،‬وﻟﯽ از زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﺷﮑﻮه آن ﭼﯿﺰﻫﺎ ﺷﻨﯿﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﭘﺲ از آﺳﻮدﮔﯽ از‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﻧﯿﺎﻣﺪه و ﮔﻮﯾﺎ ﺧﻮﻓﻨﺎک ﺷﻤﺮدن ﺷﻤﺎرهی‬ ‫ﺑﺎزﯾﮕﺮاﻧﺸﺎن از آﻣﺪن او آﮔﺎﻫﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻗﺰوﯾﻦ ﻣﯽرود و ﺑﺮ ﺳﺮدر ﺑﻨﺎی ﺑﯿﮕﻠﺮﺑﯿﮕﯽ‬ ‫ﮐﺮدن و دور ﮐﺮدن ﺷﻮﻣﯽ آن‪ ،‬از اﻧﺪﯾﺸﻪﻫﺎی ﯾﻮﻧﺎﻧﯿﺎن ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫»ﻣﯿﺮﻧﻮروزی« را ﻣﯽﻧﮕﺮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ﻧﺎﻣﻪای ﮐﻪ ﭘﺰﺷﮑﯽ از ﺧﺮاﺳﺎن در ﺳﺎل ‪۱۳۰۲‬‬ ‫دﮐﺘﺮ ﺷﻔﻖ در ﮔﻔﺘﺎر »ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﺧﺮاﻓﺎت« ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻼم ﻧﻮروزی ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از ﻫﻤﺮاﻫﺎن ﻧﺰدﯾﮏ ﺧﻮد‪ ،‬ﺑﯽآنﮐﻪ ﻗﺰوﯾﻨﯿﻬﺎ‪ ،‬ﺑﻪوﯾﮋه دﺳﺘﻪی‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﯿﺪان ﻋﺎﻟﯽﻗﺎﭘﻮ ﻣﯽﺑﻮد‪ ،‬ﭘﺲ ﭘﺮده ﻣﯽﻧﺸﯿﻨﺪ و از آنﺟﺎ ﮔﺮوه ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺮان‬ ‫ﺧﻮرﺷﯿﺪی ﺑﺮای ﺷﺎدروان ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺮﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺑﺎ‬ ‫ﺑﺮازﻧﺪﮔﯽ و زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﺗﺎ آن ﺳﺎل در ﺷﻬﺮ ﺑﺠﻨﻮرد داده ﻣﯽﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﯿﺰدهﺑﻪدر‬ ‫ﺳﯿﺰده و ﺟﺸﻦ ﮔﺮﻓﺘﻦ روز ﺳﯿﺰده ﻓﺮوردﯾﻦ‪ ،‬ﺑﺮای ﺑﻪدر‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ اﺳﻼم آﻣﺪ و از آن راه ﺑﻪ اﻧﺪﯾﺸﻪی اﯾﺮاﻧﯿﺎن راه ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻘﯿﺪهی ﯾﻮﻧﺎﻧﯿﻬﺎی ﻗﺪﯾﻢ‪ ،‬اﻧﺠﻤﻨﯽ ﻣﺮﮐﺐ از ﺧﺪاﯾﺎن‬ ‫دوازدهﮔﺎﻧﻪ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺑﻮده و ﺳﯿﺰدﻫﻤﯽ وارد ﺷﺪه ﯾﮑﯽ از آﻧﻬﺎ‬ ‫را ﮐﺸﺘﻪ و اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺲ را ﺑﻪ ﻫﻢ زده و از ﻫﻤﺎن روز ﻋﺪد‬ ‫ﺳﯿﺰده ﻣﻨﺤﻮس و ﺑﺪﺷﮕﻮن ﮔﺸﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه ﺑﺎ رﺳﻮخ‬ ‫ﺳﯿﺰدهﺑﻪدر ﺟﺸﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدم اﯾﻦ زﻣﺎن در ﭘﺲ ﻧﻮروز ﺑﻪ روز ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻓﺮوردﯾﻦ‬ ‫ﻏﺮﯾﺒﯽ در ﺗﻤﺎم ﺟﻬﺎن ﻣﺘﻤﺪن آن زﻣﺎن اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺖ و ﻣﺮدم‬ ‫ﺳﯿﺰده ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽدارﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮدم در اﯾﻦ روز ﺳﺒﺰهﻫﺎﯾﯽ را ﮐﻪ از ﭘﯿﺶ از ﻧﻮروز ﮐﺎﺷﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻪ دور‬ ‫اﯾﻦﺟﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﺮاﻧﯿﺎن از دﯾﺮﺑﺎز ﺷﻤﺎرهی ﺳﯿﺰده را زﺷﺖ و‬ ‫ﻣﺎه‪ ،‬ﺑﺮای ﭘﺎﯾﺎن ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ ﺳﻮر ﻧﻮروزی و دور ﮐﺮدن ﺷﻮﻣﯽ و ﺑﺪﺷﮕﻮﻧﯽ ﺷﻤﺎرهی‬ ‫ﻣﯽاﻓﮑﻨﻨﺪ و از ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﺧﻮد ﺑﯿﺮون ﻣﯽآﯾﻨﺪ و ﺑﻪ دﺷﺖ و ﮐﻮه ﻣﯽروﻧﺪ و در ﻫﻮای ﺑﺎز و‬ ‫آزاد ﺑﻪ ﺑﺰن و ﺑﮑﻮب و ﺷﺎدی و ﻣﯽﺧﻮارﮔﯽ ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺳﯿﺰده و ﺑﺎور داﺷﺘﻦ ﺑﻪ ﺑﺪﺷﮕﻮﻧﯽ ﺷﻤﺎرهی ﺳﯿﺰده در ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎی‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻋﻘﯿﺪه ﮔﺮوﯾﺪﻧﺪ و از ﻋﺪد ﺳﯿﺰده ﺗﺮﺳﯿﺪﻧﺪ‪ «.‬از‬ ‫ﺑﺪﺷﮕﻮن ﻣﯽﺷﻤﺮﻧﺪ و از آن ﻣﯽﺗﺮﺳﻨﺪ و ﭘﺮﻫﯿﺰ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﭘﯿﺸﺘﺮ در ﻓﺮوردﯾﻦ ﻣﺎه ‪ ۱۳۴۲‬در ﻣﺠﻠﻪ ﻫﻨﺮ و ﻣﺮدم ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪۵۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫]�����ی ����ی[] ‪ ������][۷‬در م���[‬ ‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵۱‬‬
‫]���هی ���ی[ ] ‪] [۳‬د��� ����ر�� �����ز [‬ ‫در ��رد‬ ‫���ی��������‬ ‫ﺧﻮرﺷﯿﺪی ‪ ١٩٠٦ /‬ــ ‪ ١٨٩٦‬ﻣﯿﻼدی‪ ،‬ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻬﻢ دوران‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﻣﻈﻔﺮاﻟﺪﯾﻦﺷﺎه اﺳﺖ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻋﺒﺪاﻟﺤﺴﯿﻦﺧﺎن‬ ‫ﻣﻠﮏاﻟﻤﻮرﺧﯿﻦ )ﻟﺴﺎناﻟﺴﻠﻄﻨﻪ( ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ *.‬ﭘﯿﺶ از آن‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺘﻦ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ ﻋﮑﺲ ﻣﻮﺻﻮف‬ ‫را دوﺑﺎره ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ‪:‬‬ ‫‪ .۱‬اﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ‪ ،‬دروازه ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺮدر اﺳﺖ‪ .‬دروازهﻫﺎ‬ ‫اﻏﻠﺐ‪ ،‬در ﻟﺒﻪﻫﺎی ﺣﺼﺎر و ﺧﻨﺪق ﺷﻬﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه و ورودی‬ ‫و ﺧﺮوﺟﯽ ﺷﻬﺮ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺳﺮدرﻫﺎ در ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻮاﻗﻊ‪ ،‬در داﺧﻞ‬ ‫ﺷﻬﺮ و در اﺑﺘﺪای ﺑﺮﺧﯽ ﺑﻨﺎﻫﺎ‪ ،‬ﻣﯿﺪاﻧﻬﺎ ﯾﺎ ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﻬﺎ ﺑﻨﺎ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫**‬ ‫‪ .۲‬ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﻤﺎرﺗﯽ دوﻟﺘﯽ و ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ در ﺗﺼﻮﯾﺮ و وﺿﻌﯿﺖ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎی ﺳﺮدر‪ ،‬اﻓﺮاد‬ ‫ِ‬ ‫ﺧﻮد ﺑﻨﺎ‪.‬‬ ‫‪ .۳‬ﺑﻨﺎ ﺑﺎﯾﺪ در ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻃﻬﺮان ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ .۴‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دوران ﻣﻈﻔﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﻗﺎﺟﺎر اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ .۵‬ﺟﺰو ﺳﺮدرﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎت‬ ‫‪ .۱‬ﻣﻨﻈﻮر از »ﺟﻨﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب اﺟﻞ اﻛﺮم آﻗﺎی وزﯾﺮ درﺑﺎر‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎی ﺳﺮدر و‬ ‫ﻧﯿﺰ دﺷﻤﻨﯽ ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن‬ ‫وزﯾﺮ ﺑﺎ ﺻﺪراﻋﻈﻢ و‬ ‫از ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ‪ ،‬ﮐﻠﻤﺎت‬ ‫ﮐﻠﯿﺪی ﮐﻪ ﻣﻠﮏاﻟﻤﻮرﺧﯿﻦ‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪» :‬ﺑﺮای ورود‬ ‫ﺷﺎه ﺑﻪ ﺗﻬﺮان«‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ ﻋﻤﺎرت ﺑﺮﻟﯿﺎن‬ ‫و ﺳﺮدر آن‪ ،‬ﮔﺰﯾﻨﻪی‬ ‫ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای ﻋﻨﻮان اﯾﻦ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫در ﺷﻤﺎرهی ‪ ٢٣‬ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪی ﻗﻬﻮه در ﺻﻔﺤﻪﻫﺎی ‪ ۴۰‬و ‪ ۴۱‬ﻋﮑﺲ‬ ‫و ﻣﺴﻜﻮﻛﺎت و اﺑﻨﯿﻪ و ﻏﯿﺮه« در ﻧﻮﺷﺘﻪی ﺑﺎﻻی ﺳﺮدر‪ ،‬ﻣﯿﺮزا‬ ‫ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن وزﯾﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﮔﺬری ﺑﻪ ﻧﺎم او »ﮔﺬر ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﻮد‬ ‫وزﯾﺮ« در ﻣﺤﻠﻪی اﻣﺎﻣﺰاده ﯾﺤﯿﺎی ﺗﻬﺮان )ﻋﻮدﻻﺟﺎن( وﺟﻮد‬ ‫داﺷﺖ‪ ،‬ﮐﻪ اﯾﻨﮏ ﺑﺨﺸﯽ از آن ﮔﺬر را ﻣﯽﺗﻮان ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ از ﺧﯿﺎﺑﺎن‬ ‫اﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ ﮐﻨﻮﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﺎم ﮐﻮﭼﻪی ﻋﻠﯿﺮﺿﺎ ﺟﺎوﯾﺪی دﯾﺪ‪ .‬ﻣﯿﺮزا‬ ‫ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن ﺑﺮوﺟﺮدی ﺣﻜﯿﻢاﻟﻤﻠﻚ وزﯾﺮ اﺑﻨﯿﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻨﺎﯾﯽ‬ ‫و ﻗﻨﺎﺗﯽ و ﺑﺎﻏﺎت و وزﯾﺮ ﻣﺴﻜﻮﻛﺎت و داراﻟﻀﺮب و رﺋﯿﺲ اﻃﺒﺎ‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﻣﺪت زﻣﺎن وزارت او از ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۴‬ﻗﻤﺮی ‪ ۱۲۷۵ /‬ﺧﻮرﺷﯿﺪی‬ ‫ﺗﺎ ‪ ۱۳۲۰‬ﻗﻤﺮی ‪ ۱۲۸۱ /‬ﺧﻮرﺷﯿﺪی اداﻣﻪ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ‬ ‫ﺳﺎل‪ ،‬ﻣﻈﻔﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه‪ ،‬او را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺻﺪراﻋﻈﻢ اﺗﺎﺑﮏ‬ ‫اﻣﯿﻦاﻟﺴﻠﻄﺎن‪ ،‬از وزارت اﺑﻨﯿﻪ و رﯾﺎﺳﺖ اﻃﺒﺎ و ﺿﺮاﺑﺨﺎﻧﻪ ﺑﺮﮐﻨﺎر‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ .۲‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﺑﻨﺎ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﮐﻨﺪ اﯾﻦ‬ ‫ﻋﻤﺎرت‪ ،‬ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺗﺎزهﺳﺎز و ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﻧﻮﺷﺘﻪی ﺑﺎﻻی‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬ﻋﮑﺲ در ﭘﻨﺠﻤﯿﻦ ﺳﺎل‬ ‫ﺳﺮدر‪ ،‬و ﻧﯿﺰ زﻣﺎن اﺳﺘﻌﻔﺎی اﺟﺒﺎری ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن از وزارت و از‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ آﯾﺎ ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﺎﺧﺖ اﯾﻦ ﺑﻨﺎ ﻧﯿﺰ‪،‬‬ ‫ﻫﻤﺎن ﺳﺎﻟﻬﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺤﺪودهی ﺳﺎﻟﻬﺎی ‪ ١٣١٨‬ــ ‪ ١٣١٧‬ﻗﻤﺮی ‪۱۲۷۹ /‬‬ ‫‪ .۳‬در ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۷‬ﻗﻤﺮی ‪ ۱۲۷۸ /‬ﺧﻮرﺷﯿﺪی‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮﻧﺸﺪهای از آﻧﺘﻮان ﺳﻮروﮔﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﺎرﯾﺦ ‪ ۱۳۱۸‬ﭼﺎپ ﺷﺪه و‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﻣﻈﻔﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‬ ‫را اراﺋﻪ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬در اﺑﺘﺪای ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻧﺎم ﺑﺮﺧﯽ از ﺗﻬﺮانﺷﻨﺎﺳﺎن‬ ‫ً‬ ‫ﻇﺎﻫﺮا ﺧﺎﻧﻢ ﺑﺎﯾﺮامزاده ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﮑﺎن اﯾﻦ‬ ‫ﺑﺮده ﺷﺪه ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۸‬اﺳﺖ؟‬ ‫‪ .۲‬دو ﻧﻮﺷﺘﻪی ﺑﺎﻻی ﺳﺮدر‪:‬‬ ‫در آن ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮده ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﻻزم ﮔﺮدﯾﺪ ﺗﺎ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﮐﻮﺗﺎه ﺑﻪ‬ ‫»ﺷﺎﻫﻨﺸﺎه دﯾﻦﭘﻨﺎه ‪ ...‬اﻟﺪﯾﻦ« ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ ﺑﻨﺎی ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ ﭼﻬﺎر ﻣﻮرد ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬ ‫از واژهی ﻣﻈﻔﺮ را ﮐﻪ ﻣﺤﻮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﺧﺮاب ﮐﺮد و از ﻧﻮ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬ ‫اﺳﺖ؛ »]ورود ﻣﻮﮐﺐ[ ﻗﺪرﻗﺪرت ﻫﻤﺎﯾﻮﻧﯽ‬ ‫ﺻﺪراﻋﻈﻢ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬ ‫‪ .۳‬ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﯽ ﻋﮑﺴﻬﺎی ﺳﺮدرﻫﺎ و دروازهﻫﺎی آن دوران‪،‬‬ ‫ﺟﻨﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب اﺟﻞ اﮐﺮم آﻗﺎی وزﯾﺮ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ ﺻﺪراﻋﻈﻢ از آنﺟﺎ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺷﺎه ﺑﺮود‪.‬‬ ‫‪ .۴‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﺮﺳﺘﻬﺎی ﻋﮑﺴﻬﺎ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎی‬ ‫دو واژهی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ورود ﻣﻮﮐﺐ‬ ‫ﺑﺮای ورود ﺷﺎه ﺑﻪ ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﺗﻤﺎم ﺷﺪ‪«.‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ اﻟﻨﺎز ﺑﺎﯾﺮامزاده ﺗﻮﺿﯿﺤﺎت ﺑﺎارزش‪ ،‬ﻣﻬﻢ و ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎدهای‬ ‫ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﺑﺎ آﻧﺎن ﺗﻤﺎس ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻮن ﻧﺎﻣﯽ از اﯾﻨﺠﺎﻧﺐ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﺗﮑﻤﯿﻞ آن ﻣﻘﺎﻟﻪی ﺑﺎارزش ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫دﺷﻮارﯾﻬﺎ‬ ‫‪ .۱‬در ﻣﻮرد ﻧﺎم و ﻋﻨﻮان اﯾﻦ ﻋﮑﺲ ﻧﺎآﮔﺎﻫﯿﻢ‪.‬‬ ‫‪ .۲‬اﮐﻨﻮن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﮑﺎﻧﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﯾﻦ ﺑﻨﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﻋﮑﺎﺳﺨﺎﻧﻪی ﺳﻮروﮔﯿﻦ آﮔﺎﻫﯽ ﺗﺎزهای در ﻣﻮرد اﯾﻦ‬ ‫ﻋﮑﺲ اراﺋﻪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫آﮔﺎﻫﯿﻬﺎ‬ ‫‪ .۱‬ﺗﺎرﯾﺦ زﯾﺮ ﻋﮑﺲ‪ :‬ﮐﻪ ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۸‬اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎلﺷﻤﺎر ﻗﻤﺮی‬ ‫‪۵۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻪی‬ ‫ﺑﺎﻻ‬ ‫ﮐﻪ‬ ‫درﺷﺖﺗﺮ‬ ‫اﺳﺖ؛‬ ‫ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺎرﯾﺦ اﯾﻦ ﺑﻨﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬ ‫ــ ‪ ۱۲۷۸‬ﺧﻮرﺷﯿﺪی ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫وزﯾﺮ ﺑﻨﺎﯾﯽ‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﺑﻨﺎی دوﻟﺘﯽ ﺑﺮای ﺷﺎه ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻗﺪری دﻗﺖ ﻣﯽﺷﻮد آﺛﺎر ﺑﺮ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪه‬ ‫»اﻟﻒ( ﺣﯿﺎط دﻓﺘﺮ ﻗﺪﯾﻢ را ﮐﻪ ﺧﺮاب ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬از ﺑﻨﯿﺎن‬ ‫ﺑﺎزﺧﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‪ .‬ﻧﻮﺷﺘﻪی ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ ﮐﻪ رﯾﺰﺗﺮ‬ ‫ب( ﻋﻤﺎرت ﺑﺰرﮔﯽ در ﻋﻤﺎرت ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺑﺮای ﻣﻨﺰل‬ ‫ارواحاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻓﺪاه و ﺑﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﺮاﻗﺒﺖ‬ ‫درﺑﺎر و ﻣﺴﮑﻮﮐﺎت و اﺑﻨﯿﻪ و ﻏﯿﺮه« ﮐﻪ‬ ‫ج( راﻫﯽ از ﻋﻤﺎرت ﺧﻮرﺷﯿﺪ و ﻣﻨﺰل ﺻﺪراﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﺑﺎغﺷﺎه‬ ‫د( ]ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺳﺎﺧﺖ[ ﻋﻤﺎرت ﺑﺮﻟﯿﺎن ﮐﻪ ﺧﺮاب ﺷﺪه ﺑﻮد‪،‬‬ ‫***‬ ‫ﭼﻨﺪان آﺷﮑﺎر و ﻣﻮرد اﻃﻤﯿﻨﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫‪ .۴‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎی ﺳﺮدر و اﯾﻦﮐﻪ در ﭘﺸﺖ آن‪ ،‬ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎﯾﯽ درﺑﺎرهی ﺣﻮادث‬ ‫و ﻧﯿﺰ دﺷﻤﻨﯽ ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن وزﯾﺮ ﺑﺎ ﺻﺪراﻋﻈﻢ و ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫‪ ۱۳۲۴‬ــ ‪ ۱۳۱۴‬ﻗﻤﺮی ‪ ۱۲۸۵ /‬ــ ‪۱۲۷۵‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﮐﺎﺧﻬﺎی ﮔﻠﺴﺘﺎن‪ ،‬و از ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ‪ ،‬ﮐﻠﻤﺎت ﮐﻠﯿﺪی ﮐﻪ‬ ‫‪ .۳‬ﮐﺘﺎب ﻣﺮآتاﻟﻮﻗﺎﯾﻊ ﻣﻈﻔﺮی‪:‬‬ ‫اﯾﺮان و ﻣﺮدم آن‪ ،‬در ﻓﺎﺻﻠﻪی ﺳﺎﻟﻬﺎی‬ ‫ﻓﺎﺻﻠﻪای ﺣﯿﺎط ﻣﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ورودی ﺑﻨﺎی ﻣﺠﻠﻞ دﯾﮕﺮی دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻪی ﮐﺎﺧﻬﺎ و ﺑﻨﺎﻫﺎی ﮐﻨﻮﻧﯽ و ﻗﺪﯾﻤﯽ و از ﻣﯿﺎن رﻓﺘﻪی‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻣﻠﮏاﻟﻤﻮرﺧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪» :‬ﺑﺮای ورود ﺷﺎه ﺑﻪ ﺗﻬﺮان«‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ ﮔﺰﯾﻨﻪی »د« ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻤﺎرت ﺑﺮﻟﯿﺎن و ﺳﺮدر آن‪ ،‬ﮔﺰﯾﻨﻪی‬ ‫ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای ﻋﻨﻮان اﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ .۵‬ﻣﻈﻔﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه‪ ،‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﻔﺮ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻓﺮﻧﮓ در‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ زﻣﺎن آﻏﺎز ﮐﺮد‪ .‬وی از ‪ ۱۲‬ذیﺣﺠﻪ ‪ ۲۳) ۱۳۱۷‬ﻓﺮوردﯾﻦ ‪/ ۱۲۷۹‬‬ ‫‪ ۱۲‬آورﯾﻞ ‪ (۱۹۰۰‬ﺑﻪ ﺳﻔﺮ ﻓﺮﻧﮓ رﻓﺖ و در ‪ ۲‬ﺷﻌﺒﺎن ﺳﺎل ‪ ۴) ۱۳۱۸‬آذر‬ ‫‪ ۲۵ / ۱۲۷۹‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ (۱۹۰۰‬ﭘﺲ از ﻫﻔﺖ ﻣﺎه و ﻧﯿﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻬﺮان ﺑﺎزﮔﺸﺖ‪.‬‬ ‫‪ .۶‬در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﮐﺎﺧﻬﺎی ﮔﻠﺴﺘﺎن‪،‬‬ ‫درﺳﻤﺖ ﺷﺮﻗﯽ ﺗﺎﻻر ﻋﺎج‪ ،‬ﭼﻨﺪ ﺗﺎﻻر‬ ‫ﭼﻬﻠﭽﺮاﻏﻬﺎ و ﺳﺮﺑﺨﺎرﯾﻬﺎ و ﭘﻠﻪﻫﺎ و‬ ‫ﺗﺎﻻر ﺑﻠﻮر ﻧﻬﺎده ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ﻫﻢ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻒ آن‬ ‫و اﺗﺎق زﯾﺒﺎ ﺑﺎ آﯾﻨﻪﮐﺎرﯾﻬﺎی ﻓﺮاوان و‬ ‫ﺳﺮﺳﺮاﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ‬ ‫ﺳﻄﺢ ﮐﻒ آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻒ ﺗﺎﻻر ﻋﺎج‬ ‫ﺟﺎی آن ﻗﺮار داﺷﺖ‪ .‬درﺑﺎرهی ﺗﺎﻻر ﺑﻠﻮر‬ ‫ﻣﻀﻤﻮن اﺷﻌﺎر ﮐﺘﯿﺒﻪی ﺳﻨﮕﯽ ﺑﯿﻀﯽﺷﮑﻞ ﮐﻪ در ﺟﺒﻬﻪی ﻧﻤﺎی‬ ‫ﮐﺮد‪ .‬از وﻗﺎﯾﻊ ﻣﻬﻢ اﯾﻦ ﺳﻔﺮ‪ ،‬ﺳﻮءﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎن ﺷﺎه در ﭘﺎرﯾﺲ‬ ‫ﻋﻼﻗﻪی ﺷﺎه را ﺑﻪ ﻋﻤﺎرت ﺑﺮﻟﯿﺎن‪ ،‬ﮐﻪ ﺷﺎه اﻏﻠﺐ در آن ﺑﻪ ﺳﺮ‬ ‫ﻣﯽﺑﺮد ﻣﯽداﻧﺴﺖ****‪ ،‬ﭘﯿﺶ از ﺳﻔﺮ‪ ،‬ﺗﺮﺗﯿﺒﯽ داده ﺑﻮد ﺗﺎ ﺗﻌﻤﯿﺮاﺗﯽ‬ ‫اﺳﺎﺳﯽ در اﯾﻦ ﻋﻤﺎرت ﮐﻪ در ﺑﻨﯿﺎد آن ﺷﮑﺴﺘﯽ اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‪ ،‬اﻧﺠﺎم‬ ‫ﮔﯿﺮد و ﺑﺮای ورود ﺷﺎه‪ ،‬اﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﺑﻨﺎ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺸﺎﻧﻪای از ﻟﯿﺎﻗﺖ‬ ‫ﺧﻮد اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ اﯾﻦ ﺳﺮدر در دوران ﭘﻬﻠﻮی اول‪ ،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﯾﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎرﻧﺠﺴﺘﺎن ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺷﺪ‪ .‬اﺷﻌﺎر ﮐﺘﯿﺒﻪ‬ ‫ﺳﻨﮕﯽ ﺑﯿﻀﯽﺷﮑﻞ ﮐﻪ در ﺟﺒﻬﻪی ﻧﻤﺎی ﺗﺎﻻر ﺑﺮﻟﯿﺎن‪ ،‬ﺣﮏ و ﻧﺼﺐ‬ ‫ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﻌﻤﯿﺮات اﺷﺎره دارد‪.‬‬ ‫را ﺑﻪ اﻧﺪازهی ﮐﻒ دﯾﮕﺮ ﺗﺎﻻرﻫﺎ ﺑﺎﻻ ﺑﯿﺎورﻧﺪ‪ .‬ﭼﻮن در ﺳﺎل ‪۱۳۱۸‬‬ ‫ﻗﻤﺮی ‪ ۱۲۷۹ /‬ﺧﻮرﺷﯿﺪی‪ ،‬در زﻣﺎن ﻣﻈﻔﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه‪ ،‬در ﺑﻨﯿﺎد‬ ‫و ﺗﺎﻻرﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﭘﯿﺶ از‬ ‫ﮐﻪ از ﺑﻨﺎﻫﺎی دوران ﻓﺘﺤﻌﻠﯽ ﺷﺎه ﺷﻤﺮده‬ ‫ﻣﺤﻤﻮدﺧﺎن وزﯾﺮ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﻫﻤﺮاه ﺷﺎه ﺑﻮد و از ﻃﺮﻓﯽ‪،‬‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﮔﻮﯾﺎ ﮐﻒ ﺗﺎﻻر ﺟﺪﯾﺪ را ﺑﺮ روی ﭘﯽﻫﺎی ﻫﻤﺎن‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺎﻻر ﺷﮑﺴﺘﯽ اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‪ ،‬در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن آن ﺗﻌﻤﯿﺮات‬ ‫در اﯾﻦ ﻣﺪت ﭘﺎدﺷﺎه ﻗﺎﺟﺎر از ﮐﺸﻮرﻫﺎی روﺳﯿﻪ‪ ،‬اﺗﺮﯾﺶ‪ ،‬ﺳﻮﺋﯿﺲ‪،‬‬ ‫ﺑﻮد‪ ،‬ﮐﻪ ﺿﺎرب در ﮐﺎر ﺧﻮد ﺗﻮﻓﯿﻖ ﻧﯿﺎﻓﺖ و آﺳﯿﺒﯽ ﺑﻪ ﺷﺎه ﻧﺮﺳﯿﺪ‪.‬‬ ‫وﯾﺮان ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﺟﺎﯾﺸﺎن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪،‬‬ ‫اﯾﻦ ﺗﺎﻻر ﻧﯿﺰ ﺗﺨﺮﯾﺐ‪ ،‬و در ﺟﺎﯾﺶ ﺗﺎﻻری ﺑﻪ ﻧﺎم »ﺗﺎﻻر ﺑﺮﻟﯿﺎن«‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎﻻر ﺑﺮﻟﯿﺎن‪ ،‬ﮐﺎخ ﯾﺎ ﺗﺎﻻر ﺑﻠﻮر در‬ ‫آﻟﻤﺎن‪ ،‬ﺑﻠﮋﯾﮏ‪ ،‬ﻓﺮاﻧﺴﻪ و در راه ﺑﺎزﮔﺸﺖ از ﺗﺮﮐﯿﻪ )ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ( دﯾﺪن‬ ‫‪۵۳‬‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬در ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ و ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺟﺰ ﻧﺎم و‬ ‫اﺷﺎرهای ﮐﻮﺗﺎه‪ ،‬آﮔﺎﻫﯽ درﺳﺘﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮان‬ ‫ﺑﻪ دﺳﺖ آورد؛ ﺗﺼﻮﯾﺮی ﻧﯿﺰ از آن ﺑﻪ ﺟﺎ‬ ‫ﻧﻤﺎﻧﺪه ﮐﻪ ﻃﺮح و ﺷﮑﻞ ﺑﻨﺎ را ﺑﺘﻮان از‬ ‫روی آن ﺗﺸﺨﯿﺺ داد‪ .‬اﯾﻦ ﺗﺎﻻر ﺗﺎ ﺳﺎل‬ ‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﺮده و ﺑﺮ ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت و ﺷﮑﻮﻫﺶ اﻓﺰودﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع از‬ ‫ﺗﺎﻻر ﺣﮏ و ﻧﺼﺐ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﯽآﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫* ﻣﺮآتاﻟﻮﻗﺎﯾﻊ ﻣﻈﻔﺮی‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻋﺒﺪاﻟﺤﺴﯿﻦ ﻧﻮاﯾﯽ‪ ،‬ﭼﺎپ اول‪ ،‬ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ‬ ‫ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﻣﯿﺮاث ﻣﮑﺘﻮب‪ ۲ ،۱۳۸۶ ،‬ﻣﺠﻠﺪ‬ ‫** ﭼﯿﺖﺳﺎز‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ‪ ،‬دروازهﻫﺎی ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﺑﻪﻣﻨﺎﺳﺒﺖ دوﯾﺴﺖوﺳﯽاﻣﯿﻦ‬ ‫ﺳﺎﻟﮕﺮد ﭘﺎﯾﺘﺨﺖﺷﺪن ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻣﺮوز‪ ،‬ﺳﺎل اول‪ ،‬ﺷﻤﺎرهی ‪ ،۶‬ﺗﯿﺮ ‪،۱۳۹۴‬‬ ‫‪ ۱۳۰۰‬ﻗﻤﺮی ‪ ۱۲۶۱ /‬ﺧﻮرﺷﯿﺪی ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ ﺑﻮده‬ ‫ﺻﺺ ‪ ۹۰‬ــ ‪۸۴‬‬ ‫ﺧﻮد ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺑﺎر ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫**** ﻫﻢ ﺳﻼم ﻋﯿﺪ ﻓﻄﺮ در ﺷﻮال ‪ ۱۳۱۶‬ﻗﻤﺮی در آنﺟﺎ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ و ﻫﻢ‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا اﻋﺘﻤﺎداﻟﺴﻠﻄﻨﻪ در ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎی‬ ‫در زﻣﺎن ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ‬ ‫ﻓﺮﺳﻮدﮔﯽ ﺑﻨﺎﻫﺎی ﻗﺪﯾﻢ ارگ‪ ،‬اﻏﻠﺐ آﻧﻬﺎ را‬ ‫*** ﻣﻠﮏاﻟﻤﻮرﺧﯿﻦ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،۱‬ﺻﺺ ‪ ۵۳۵‬ــ ‪۵۳۳‬‬ ‫روزﻫﺎی ﭘﺎﯾﺎن ﻋﻤﺮش را در آن ﻣﯽﮔﺬراﻧﺪ‪ .‬ﻣﻠﮏاﻟﻤﻮرﺧﯿﻦ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،۱‬ص ‪ ۳۱۰‬و‬ ‫ﺟﻠﺪ ‪ ،۲‬ص ‪۱۰۹۰‬‬
‫ﯾﮑﯽ از ﺗﻔﺮﯾﺤﺎت ﻋﻤﺪه و ﻣﻮرد ﻋﻼﻗﻪی ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﻃﺒﺦ آش ﯾﺎ آﺑﮕﻮﺷﺖ‬ ‫ﯾﯿﻼﻗﯽ در اواﺧﺮ ﻣﻬﺮﻣﺎه‪ ،‬ﮐﻪ ﻫﻮا رو ﺑﻪ ﺳﺮدی ﻣﯽﻧﻬﺎد ﺑﻮد‪ .‬در ﻣﻮرد ﻃﺒﺦ اﯾﻦ‬ ‫ﺗﻤﺎمﺷﺪن اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ ﺑﺎﺷﮑﻮه و ﭘﺮﺗﺠﻤﻞ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫اﻋﺘﻤﺎداﻟﺴﻠﻄﻨﻪ« وزﯾﺮ اﻧﻄﺒﺎﻋﺎت ﻧﺎﺻﺮی‪،‬‬ ‫ﻫﺮﯾﮏ از اﺷﺨﺎص‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺮاﺧﻮر ﺣﺎل‪ ،‬اﻧﻌﺎﻣﯽ‬ ‫»ﻗﻬﺮﻣﺎنﻣﯿﺮزا ﻋﯿﻦاﻟﺴﻠﻄﻨﻪی ﺳﺎﻟﻮر« ﺑﺮادرزاده‪،‬‬ ‫ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ »واﻟﺪهی ﺷﺎه« ﻫﻤﺴﺮ ﻋﻘﺪی ﻣﺤﻤﺪﺷﺎه و ﻣﺎدر ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه‪،‬‬ ‫در ﭼﺸﻤﺎﻧﺸﺎن ﻣﯽﺷﺪ و ﻫﺮﺳﺎل ﺑﺮای ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫ﺷﺎه ﻗﺎﺟﺎر‪» ،‬ﻋﺒﺪﷲ ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ«‪» ،‬ﻣﻬﺪیﻗﻠﯽﺧﺎن‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ آش را ﺷﺨﺺ ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه در زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ وﺑﺎ در اﯾﺮان ﻓﺮاﮔﯿﺮ‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ و ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺷﺎه ﺑﺎ ﻫﻢ رﻗﺎﺑﺖ‬ ‫اﻣﯿﺪ« در ﺧﺎﻃﺮات ﺷﺨﺼﯽﺷﺎن ﺷﺮح دادهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ؛ ﺑﺮﺧﻼف ﻋﻘﺎﯾﺪ و رواﯾﺘﻬﺎی ﻣﺘﻔﺎوت‪ ،‬اﯾﻦ آش ﻧﺬری ﻧﺒﻮده‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﺑﺪاع‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻧﮏ و در‬ ‫ﺷﺎه و ﮐﺘﺎب »ﺟﺸﻦ آشﭘﺰان« ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﻗﻤﺮی ﭘﺨﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺑﻮد‪» :‬آش و آﺑﮕﻮﺷﺖ ﻏﺮﯾﺒﯽ ﺑﻪ اﺧﺘﺮاع ﻣﻦ‬ ‫و اﻏﻠﺐ ﯾﮑﯽ از ﺑﺮادران ﺷﺎه ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺻﺪراﻋﻈﻢ‬ ‫در ﻣﻮرد اﯾﻦ ﺟﺸﻦ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ از ﺗﺮور ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﻣﻨﺴﻮخ ﮔﺮدﯾﺪ و‬ ‫ﻧﻬﺎده‪ .‬ﺷﺎﻫﺰادﮔﺎن‪ ،‬رﺟﺎل ﻗﺎﺟﺎری‪ ،‬وزرا‪ ،‬اﻃﺒﺎ‬ ‫اﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﯾﮑﯽ از ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ ﺗﺼﺎوﯾﺮ‬ ‫ﭘﺨﺖ آش از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎدﻣﺠﺎن‪ ،‬ﮐﺪو‪ ،‬ﭼﻐﻨﺪر‪،‬‬ ‫آش رواﯾﺘﻬﺎی ﻣﺘﻌﺪدی ﻧﻘﻞ ﺷﺪه‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻠﮑﻪ ﺟﻬﺎنﺧﺎﻧﻢ ﻣﻬﺪﻋﻠﯿﺎ‪،‬‬ ‫ﻃﺒﺦ ﻫﺮﺳﺎﻟﻪی آش ﻧﺬری را ﻧﺬر ﭘﺴﺮ ﺗﺎﺟﺪارش ﮐﺮده ﺑﻮد‪ .‬رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ اﯾﻦ‬ ‫ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﺮای ﺟﺎن ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪدرﺑﺮدن از وﺑﺎ ﻧﺬر ﮐﺮده ﺑﻮد‪ .‬ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺻﺤﯿﺢ‬ ‫ﺧﻮد ﺷﺎه ﻗﺎﺟﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﺧﻮدش وﻗﺘﯽ اوﻟﯿﻦ ﺑﺎر اﯾﻦ آش در ﺳﺎل ‪١٢٨٥‬‬ ‫ﺑﺮای ﺷﺐ ﭘﺨﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬دﯾﮓ را آﻗﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﺎر ﮐﺮد‪«.‬‬ ‫در ﺳﺎﻟﻬﺎی ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ ﺑﺎ ﺗﺠﻤﻼت ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪،‬‬ ‫ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﺗﻌﺪاد دﯾﮕﻬﺎی آش از ﭘﻨﺞ ﺑﻪ ﺳﯽ‪ ،‬و ﻫﺰﯾﻨﻪی ﺑﺮﮔﺰاری اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﺪد ﮔﺰاف ﭼﻬﺎرﻫﺰار ﺗﻮﻣﺎن رﺳﯿﺪه ﺑﻮد؛ ﻣﺒﻠﻐﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺗﻨﻈﯿﻒ ﺷﻬﺮ‬ ‫داراﻟﺨﻼﻓﻪی ﻧﺎﺻﺮی‪ ،‬ﻃﻬﺮان ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﻣﯽداد؛ اﻧﻌﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ درﺧﺸﯿﺪن ﺑﺮق ﺷﺎدی‬ ‫اﻧﻌﺎم و ﺧﻠﻌﺖ‪ ،‬در ﻫﺮﭼﻪﺑﺎﺷﮑﻮهﺗﺮ ﺑﺮﮔﺰارﮐﺮدن‬ ‫ﻣﯽ ﮐﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫اواﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺷﺎه در ﺳﺮﺧﻪﺣﺼﺎر ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪ‬ ‫ﻣﺴﺌﻮل ﺑﺮﮔﺰاری اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﺑﻮدﻧﺪ؛ ﺟﺸﻨﯽ ﮐﻪ‬ ‫رو ﺑﻪ زوال ﻧﻬﺎد‪.‬‬ ‫اواﺧﺮ ﻣﻬﺮ اﺳﺖ و ﻫﻮا رو ﺑﻪ ﺳﺮدی‬ ‫و دﻟﻘﮑﻬﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﺷﺎه اﻗﻼم ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه و ﻣﻠﻤﻮس اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﭘﯿﺸﺨﺪﻣﺘﻬﺎی ﺣﻀﻮر و ﭘﺸﺨﺪﻣﺘﻬﺎی ﺳﻔﺮ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻪی ﻃﺮب‪ ،‬ﻣﻘﻠﺪﯾﻦ‪،‬‬ ‫ﺣﮑﯿﻢﻓﺮﻧﮕﯽﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦﺷﺎه‪»،‬ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦﺧﺎن‬ ‫]���هی ���ی[ ]‪][۴‬ا�ـــــ�ــــــ�ز �ــــــ��ــــــ�امزاده[‬ ‫آش��ی‬ ‫ﺑﻪ اذن ﺷﺎه‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺑﺎ دﺳﺖ ﺷﺮوع ﺑﻪ‬ ‫ﺧﻮردن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﮔﺎه ﺑﺮای ﺛﺒﺖ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮی ﯾﺎدﮔﺎری ﺑﻪ‬ ‫اﺷﺎرهی ﺷﺎه‪،‬‬ ‫آﻧﺘﻮانﺧﺎن ﺳﻮروﮔﯿﻦ‬ ‫دورﺑﯿﻨﺶ را آﻣﺎده‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬رﺟﺎل ﺑﯽﺧﺒﺮ‬ ‫از ﻫﻤﻪﺟﺎ در ﺣﺎل‬ ‫ﺧﻮردن ﻣﺄﮐﻮﻻت و‬ ‫ﻧﻮﺷﯿﺪن ﻣﺸﺮوﺑﺎت‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫‪۵۴‬‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻗﺎﺿﯿﻬﺎ ﻧﯿﺰ رواﯾﺘﻬﺎ و ﺧﺎﻃﺮهﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری‬ ‫رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺒﺪاﻟﺼﻤﺪﻣﯿﺮزا ﻋﺰاﻟﺪوﻟﻪی ﺳﺎﻟﻮر ﺑﺮادر‬ ‫ﺟﺸﻦ را راوﯾﺎن ﺑﺴﯿﺎری از ﺟﻤﻠﻪ »دﮐﺘﺮ ﻓﻮورﯾﻪ«‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎی ﺧﺼﻮﺻﯽ ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ‬ ‫»آﻧﺘﻮان ﺳﻮروﮔﯿﻦ«‪ ،‬و ﺟﺰﺋﯿﺎت ﺗﺼﻮﯾﺮ اﻋﻢ از‬ ‫اﯾﻦ ﺟﺸﻦ از ﺷﻤﻮل ﺟﺸﻨﻬﺎی ﻣﻮرد ﻋﻼﻗﻪی زﻧﺎن ﺣﺮﻣﺴﺮا‪،‬‬ ‫رﺟﺎل و ﺷﺎﻫﺰادﮔﺎن ﻗﺎﺟﺎری و ﺧﻮاﺟﮕﺎن درﺑﺎری ﺑﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﺷﺎه ﭘﺲ از‬ ‫ﻣﺨﺒﺮاﻟﺴﻠﻄﻨﻪی ﻫﺪاﯾﺖ« و »اﺑﻮاﻟﺤﺴﻦ ﺑﺰرگ‬ ‫ﭘﯿﺎز و ﺳﺒﺰﯾﻬﺎی ﻣﻌﻄﺮی ﻣﺜﻞ رﯾﺤﺎن‪ ،‬ﮔﺸﻨﯿﺰ‪،‬‬ ‫ﺗﺠﯿﺮ ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ‪ ،‬رﺟﺎل‪ ،‬ﻇﺮوف‪ ،‬اﻏﺬﯾﻪ و اﺷﺮﺑﻪ‬ ‫ﺧﺪﻣﻪ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻪﺟﺎت آﺷﭙﺰﺧﺎﻧﻪی ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻪﺟﺎت آﺑﺪارﺧﺎﻧﻪی ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪،‬‬ ‫»دوﺳﺘﻌﻠﯽﺧﺎن ﻣﻌﯿﺮاﻟﻤﻤﺎﻟﮏ« ﻧﻮهی دﺧﺘﺮی‬ ‫ﺟﻌﻔﺮی‪ ،‬ﺗﺮه و ﻣﺮزه را ﺑﺎ ﻣﻬﺎرﺗﯽ ﺧﺎص ﺗﺤﺖ‬ ‫ﻧﺎﺗﻨﯽ ﺷﺎه و ﻣﯿﺮزاﻋﻠﯽاﺻﻐﺮﺧﺎن اﻣﯿﻦاﻟﺴﻠﻄﺎن‬ ‫ﺻﺪراﻋﻈﻢ ﭘﺎک ﮐﺮده‪ ،‬و در ﺗﻤﯿﺰﮐﺮدن و ﭘﺎکﮐﺮدن‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵۵‬‬ ‫ﺳﺒﺰﯾﻬﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺧﻮشآﻣﺪ اﻣﺮ ﻣﻠﻮﮐﺎﻧﻪ از ﻫﻢ ﭘﯿﺸﯽ‬ ‫ﺑﺰاز« و دﺳﺘﻪاش ﺑﻪ دﻟﻘﮑﯽ و ﺗﻠﺨﮑﯽ ﻣﺸﻐﻮل ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎه‪ ،‬آﻧﺘﻮانﺧﺎن ﺳﻮروﮔﯿﻦ دورﺑﯿﻨﺶ را آﻣﺎده ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﺰوﯾﻨﯽ‪ ،‬ﻟﭙﻪ‪ ،‬ﺑﺎﻗﻼ‪ ،‬آﺑﻠﯿﻤﻮ‪ ،‬ﻗﻨﺪ‪ ،‬روﻏﻦ‪ ،‬ﻓﻠﻔﻞ‪ ،‬ﻟﯿﻤﻮی‬ ‫ﻗﻬﻘﻬﻪی ﺷﺎه ﺑﻠﻨﺪ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ﺻﺪای ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﻧﻮﺷﯿﺪن ﻣﺸﺮوﺑﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﺪای ﺗﯿﮏ دورﺑﯿﻦ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺳﺎﯾﺮ ﭘﯿﺸﺨﺪﻣﺘﻬﺎی ﺧﺎﺻﻪی ﻫﻤﺎﯾﻮﻧﯽ ﻧﺨﻮد‬ ‫ﻋﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮔﻠﭙﺮ ﺧﺸﮏ‪ ،‬ﺳﻤﺎق ﺷﮑﯽ‪ ،‬آﻟﻮ ﺑﺨﺎرا‪ ،‬ﮔﻮﺟﻪ‬ ‫ﺑﺮﻗﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻟﭙﻪ‪ ،‬ﻟﻮﺑﯿﺎی ﺳﻔﯿﺪ‪ ،‬ﺳﯿﺐ و ﻧﻤﮏ را ﺑﺮای ﭘﺨﺖ‬ ‫در ﺣﯿﻦ رﻗﺺ و ﻫﻨﺮﻧﻤﺎﯾﯽ دﺳﺘﻪی ﻣﻘﻠﺪﻫﺎ ﺻﺪای‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻫﻮا دارد ﻣﯽرود ﮐﻪ ﺗﺎرﯾﮏ ﺷﻮد‪ ،‬ﮔﺮﻣﺎی ﻣﻄﺒﻮﻋﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸﺨﺪﻣﺘﻬﺎی ﺣﻀﻮر و ﺧﻮاﺟﻪﻫﺎی ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ ﻗﺪﺣﻬﺎی‬ ‫ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺎﻧﻪﺑﻪﺷﺎﻧﻪی ﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎه در اﻧﺘﻬﺎی‬ ‫آش ﺗﻬﯿﻪ و ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮده اﻧﺪ‪ ،‬و ﻗﺼﺎﺑﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺳﺎﻃﻮرﻫﺎی‬ ‫اﻋﻼﺣﻀﺮت ﭘﺎدﺷﺎه ﺳﺮ ﺑﺮﯾﺪهاﻧﺪ و ﺑﺎ ﭘﯿﺸﺒﻨﺪﻫﺎی ﭼﺮم‬ ‫ﭼﯿﻨﯽ ﮔﺮاﻧﺒﻬﺎ را ﻣﻤﻠﻮ از آش ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﺳﻔﺮهای اﺑﺮﯾﺸﻤﯿﻦ‬ ‫ﺳﻔﯿﺪ‪ ،‬ﮔﻮﺷﺘﻬﺎ را ﺑﻪ ﻗﻄﻌﺎﺗﯽ ﻣﺴﺎوی ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﻣﺮغ ﺳﺮ ﺑﺮﯾﺪه‪َ ،‬ﭘﺮ ﮐﻨﺪه و‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻣﺮ ﺷﺎه ﻋﻤﻠﻪﺟﺎت آﺷﭙﺰﺧﺎﻧﻪی‬ ‫ﺑﺮ زﻣﯿﻦ اﻧﺪاﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﻣﺠﻤﻌﻪﻫﺎی ﺣﺎوی دﯾﺴﻬﺎی ﭘﻠﻮ‬ ‫ﻗﺎﻃﯽ‪ ،‬ﭘﻠﻮ ﺳﻔﯿﺪ و ﺧﻮرﺷﺖ ﻣﺮغ را ﺟﻠﻮی ﻣﻬﻤﺎﻧﺎن‬ ‫»ﻣﺤﻤﺪﺻﺎدقﺧﺎن رﺋﯿﺲ« ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ دﻟﻨﻮازی ﻣﯽﻧﻮازﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ از ﭘﺎﯾﺎن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ در آﻫﻨﮓ ﺣﺠﺎز و ﻋﺮاق‪» ،‬اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬ ‫آشﭘﺰان و ﻇﻬﻮر ﺗﺼﺎوﯾﺮ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه از آن‪ ،‬ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه‬ ‫ﺑﺸﻘﺎﺑﻬﺎی ﮐﻮﭼﮑﯽ ﻣﺰﯾﻦ ﺑﻪ ﺧﺮﺑﺰه و ﮐﺎﺳﻪﻫﺎی ﮐﻮﭼﮑﯽ‬ ‫ﺻﻨﺪﻟﯽای ﮐﻪ روی ﻗﺎﻟﯿﭽﻪای اﺑﺮﯾﺸﻤﯽ ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ ﻧﺸﺴﺘﻪ‬ ‫ﺗﺎ زﻣﺎن ﭘﺨﺖ آش ﻋﻤﻠﻪی ﻃﺮب ﺧﺎﺻﻪ ﺑﻪ رﯾﺎﺳﺖ‬ ‫ﺑﻪ رﺟﺎل ﺧﺎﺻﻪ ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﭘﺎﯾﺎن ﻣﺮاﺳﻢ ﺑﺎﺷﮑﻮه‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺣﺎﮐﯽ از ﺷﮑﻮﻫﯽ ﺧﺎص اﺳﺖ؛ ﺷﮑﻮﻫﯽ‬ ‫ﻣﻤﻠﻮ از ﺷﺮﺑﺖ ﻗﻨﺪ و آﺑﻠﯿﻤﻮ در ﮐﻨﺎر ﻗﺪﺣﻬﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻃﺮحدار‪ ،‬ﻧﻈﺎرهﮔﺮ ﭘﺨﺖ آش اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺮاﺳﻢ اﻧﻌﺎﻣﯽ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﻪ و زﻧﺎن ﺣﺮﻣﺴﺮاﯾﺶ‪ ،‬و ﺧﻠﻌﺘﯽ‬ ‫ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ‪ .‬ﮐﺎﺳﻪﻫﺎی دوغ و ﻗﺪﺣﻬﺎی ﭼﯿﻨﯽ آش ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺒﺎرﮐﻪ ﺑﻘﻮﻻت و ﺑﻨﺸﻦ ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻃﺒﺦ آش را در دﯾﮕﻬﺎی‬ ‫و در ﮐﻨﺎر ﻣﻠﯿﺠﮏ و دﯾﮕﺮ وزرا در ﭼﺎدرﭘﻮﺷﻬﺎی ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ‬ ‫ﺳﺎﻟﻮر و ﻣﯿﺮزاﻋﻠﯽاﺻﻐﺮﺧﺎن اﻣﯿﻦاﻟﺴﻠﻄﺎن رؤﺳﺎی‬ ‫ﻗﺎﺟﺎر ﺑﻪ ﺧﻄﯽ ﺧﻮش زﯾﺮ آن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬روز‬ ‫ﻣﻼﻗﻪﻫﺎی ﻣﺴﯽ ﺑﺮ روی ﺳﻔﺮه ﺧﻮدﻧﻤﺎﯾﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺰرگ ﻣﺴﯽ رﯾﺨﺘﻪاﻧﺪ و ﻫﯿﺰﻣﻬﺎ را آﺗﺶ ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎه ﺑﺮ‬ ‫ﻣﯽآﯾﺪ و دﺳﺘﻬﺎﯾﯽ ﻣﺰﯾﻦ ﺑﻪ ﭼﺮﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ زﻣﯿﻦ و آﺳﻤﺎن‬ ‫واﻣﺎﻧﺪه اﻧﺪ‪ .‬در ﺻﺪر ﺳﻔﺮه ﻋﺒﺪاﻟﺼﻤﺪﻣﯿﺮزا ﻋﺰاﻟﺪوﻟﻪی‬ ‫در ﺗﺠﯿﺮ ﭘﯿﭽﯿﺪه‪ ،‬آش ﭘﺨﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ روﻏﻦ اﻓﺘﺎده‪،‬‬ ‫ﺗﯿﺰ ﭼﻨﺪﯾﻦ رأس ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ و ﺑﺮه را ﭘﯿﺶ ﭘﺎی ﻣﺒﺎرک‬ ‫رﺟﺎل ﺑﯽﺧﺒﺮ از ﻫﻤﻪﺟﺎ در ﺣﺎل ﺧﻮردن ﻣﺄﮐﻮﻻت و‬ ‫در دو ﻃﺮف ﺳﻔﺮه وزرا‪ ،‬اﻃﺒﺎ‪ ،‬ﻋﻤﻠﻪی ﻃﺮب و ﻣﻘﻠﺪﻫﺎ‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺳﺘﻮﻧﯽ ﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮای ﺑﺮﭘﺎ ﻧﮕﻪداﺷﺘﻦ ﺗﺠﯿﺮ در‬ ‫وﺳﻂ ﺳﻔﺮه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ اذن ﺷﺎه ﻫﻤﻪ ﺑﺎ دﺳﺖ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺧﻮردن‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﺎﮔﺎه ﺑﺮای ﺛﺒﺖ ﺗﺼﻮﯾﺮی ﯾﺎدﮔﺎری ﺑﻪ اﺷﺎرهی‬ ‫ﻃﺒﺦ آشﭘﺰان ﯾﯿﻼﻗﯽ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﻤﺪﷲ ﺧﻮش ﮔﺬﺷﺖ‪«.‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از دوران ﻧﺎﺻﺮی رو ﺑﻪ ﻓﺮاﻣﻮﺷﯽ ﻧﻬﺎد‪ .‬ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫ﺳﺮﺷﺎر از ﺣﺲ زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ؛ ﺣﺴﯽ آﻣﯿﺨﺘﻪ ﺑﻪ ﺑﻮﻫﺎ و‬ ‫ﻃﻌﻤﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ .‬ﻓﻀﺎی ﭼﺎدرﭘﻮش ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ در ﺧﻨﮑﺎی‬ ‫ﻫﻮای ﭘﺎﯾﯿﺰ آﻣﯿﺨﺘﻪ ﺑﻪ ﺑﻮی ﻫﯿﺰﻣﻬﺎی ﺳﻮﺧﺘﻪ و ﭘﯿﺎزداغ‬ ‫ﭘﺲ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺟﺎری‬ ‫ﺳﺮخﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﮔﻮﯾﯽ زﻧﺪﮔﯽ در‬ ‫ِ‬ ‫اﺳﺖ‬ ‫ﻋﮑﺲ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﺷﺨﺼﯽ »ﺟﺪﯾﺪاﻻﺳﻼم«‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ آشﭘﺰان ﯾﺎ آﺑﮕﻮﺷﺖ ﯾﯿﻼﻗﯽ در ﺳﺮﺧﻪﺣﺼﺎر‪ ،‬اواﺧﺮ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻧﺎﺻﺮاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﻗﺎﺟﺎر‬
Nazim Ghalandarof ۱۳۹۷ ‫ ﻧﻮروز‬/// ۲۴ ‫ﺷــﻤــﺎرهی‬ ۵۶
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫]وار��� ���ری[] ���با���� �� خ��ر [‬ ‫‪۵۷‬‬
‫‪۵۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵۹‬‬ ‫رﺳﻢ ﻧﻮروز در ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﯾﮑﺴﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬در ﯾﮏ‬ ‫ﺑﺨﺶ‪-‬ﻫﺎی آن ﻫﻢ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻋﯿﺪ ﮔﺮدک ﮐﻮدﮐﺎن )ﺑﭽﻪﻫﺎ اوﻟﯿﻦ‬ ‫دارﻧﺪ؛ ﯾﺎ درونﮔﺮا ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺑﺮونﮔﺮا و ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺮدم ﻣﯽروﻧﺪ و ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪن ﺑﻬﺎر از ﺻﺎﺣﺒﺨﺎﻧﻪ ﻋﯿﺪی ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ(‬ ‫ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی ﮐﻠﯽ ﺟﺸﻦﻫﺎی ﻧﻮروزی ﺳﻪ ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از ﻫﺮ دو‪ .‬در ﻣﻮرد ﻟﺤﻈﻪی ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺳﺎل‬ ‫و ﻓﺮا رﺳﯿﺪن ﻟﺤﻈﻪی ﻣﻮﻋﻮد ﮐﻪ ﻫﻤﺎن رﺳﯿﺪن‬ ‫ﺑﻬﺎر ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻮرو ِز اﯾﺮان‪ ،‬ﻧﻮروزی درونﮔﺮاﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻤﻪی ﻫﯿﺎﻫﻮ و ﺟﻨﺐ و ﺟﻮشﻫﺎی ﭘﯿﺶ‬ ‫ﮔﻞﻫﺎی ﺑﺮآﻣﺪه از زﯾﺮ ﺑﺮف را ﻣﯽﭼﯿﻨﻨﺪ و ﺑﺎ رﻗﺺ و آواز ﺑﻪ در ﺧﺎﻧﻪی‬ ‫ﮐﻪ ﺻﻮرﺗﯽ از ﻫﻤﺎن »ﻣﯿﺮ«ﻫﺎی ﻧﻮروزی اﺳﺖ‪ ،‬دﯾﺮ زﻣﺎﻧﯽﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻮد‬ ‫ﻋﯿﺪ ﻓﻄﺮ و ﻗﺮﺑﺎن ﻣﺼﺎدره ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ رﺳﻢ ﺧﺎﻧﻪﺗﮑﺎﻧﯽ‬ ‫ﯾﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮاری و ﺧﺮﯾﺪ ﮐﻔﺶ و ﻟﺒﺎس و ﭘﺨﺖ و ﭘﺰ و دﯾﺪ و ﺑﺎزدﯾﺪ ﺑﻪ‬ ‫ً‬ ‫ﻋﻤﻼ از ﻧﻮروز رﺧﺖ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﯽ‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺮﻧﻮﺷﺘﯽ دﭼﺎرآﻣﺪه و‬ ‫ﺳ َﻤﻨﻮﭘﺰان ﯾﺎ ُﺳ َﻤ َﻨﮏ را ﻫﻢ دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﯾﮏ رﺳﻢ ﮐﺎﻣﻼ ﻧﻮروزی‬ ‫ﺟﺸﻦ َ‬ ‫درون ﺧﺎﻧﻪ و ﭘﺎی‬ ‫از ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺳﺎل ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﺳﻔﺮهی ﻫﻔﺖﺳﯿﻦ ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﻮد و ﻧﻤﻮدِ‬ ‫داﻧﺴﺖ‪ .‬اﯾﻦ رﺳﻢ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﮏ ﺟﺸﻦ زﻧﺎﻧﻪی ﺑﺪون ﻣﻮﻋﺪ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ‬ ‫ﺷﺐ ﻋﯿﺪ‪ ،‬ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﺟﻨﺐ و ﺟﻮشﻫﺎی ﭘﯿﺶ از‬ ‫ِ‬ ‫ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮد‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ ﻫﻤﻪی آن ﻫﯿﺎﻫﻮﻫﺎ و‬ ‫ﺟﻠﻮهی ﺑﺮونﮔﺮاﯾﺎﻧﻪی آن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﻗﺮار و ﻣﺪار ﮔﺮوﻫﯽ از زﻧﺎن ﻣﺤﻠﻪ ﯾﺎ ﺧﻮﯾﺶ و ﺗﺒﺎر و دوﺳﺖ آﺷﻨﺎ‬ ‫ﻧﻮروز اﯾﺮان در واﻗﻊ ﺑﺎ ﮔﺮدﻫﻤﺎﯾﯽ ﺑﺰرگ‬ ‫ﺻﻮرت ﺑﺮونﮔﺮاﯾﺎﻧﻪی ﻧﻮروز در اﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ دﺳﺖ ﮐﻢ در ﭼﻨﺪ ﺻﺪ‬ ‫ً‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ رﻓﺘﺎر و ﻓﺮﻣﺎن ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﻮده‬ ‫ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﮐﻨﻮن‪،‬‬ ‫دﻻﯾﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﯿﺶ از آن ﮐﻪ ﺟﺸﻨﯽ ﻋﻤﻮﻣﯽ‪،‬‬ ‫و ﻣﺮدم ﻧﯿﺰ ﺑﺎ آن ﻫﻤﺮاه ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ و ﺑﻪ ﺷﺎدﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﻮر‬ ‫ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪﺳﻮری آﻏﺎز ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ آن ﻧﯿﺰ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ و دﺳﺘﻪﺟﻤﻌﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮔﺎه ﭘﺎدﺷﺎه ﺣﮑﻢ ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬ﮐﺎروان ﻧﻮروزی ﺑﻪ راه ﻣﯽاﻓﺘﺎد‬ ‫و ﻧﻔﻮذ روﺣﺎﻧﯿﺎن ﺗﻨﻬﺎ در اﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﯾﺎ ﺗﺎﺑﻊ‬ ‫واﺣﺪﻫﺎی ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ در ﮐﻨﺎر ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﺣﮑﻢ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺟﺎری اﺳﺖ و ﻧﻮروز را ﺑﻪ ﻃﻮر‬ ‫اﯾﻦ ﺟﺸﻦ در ﺳﺎلﻫﺎی ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻫﺮ وﻻﯾﺖ و ﺷﻬﺮ و ﻧﺎﺣﯿﻪ ﺟﺸﻦ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫را در ﮐﻮﭼﻪ و ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺑﺮ ﭘﺎ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬ ‫در ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻓﺮﻣﺎن ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﻤﻪی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﺸﻮر‬ ‫ﻣﻮﻇﻒاﻧﺪ در ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﮑﺎن ﮔﺮدﻫﻤﺎﯾﯽ ﻣﺤﻞ ﺧﻮد‪ ،‬ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً ورزﺷﮕﺎهﻫﺎ‬ ‫ﺑﺮونﮔﺮاﯾﺎﻧﻪی ﻧﻮرو ِز اﯾﺮان ﮐﻪ ﺳﯿﺰدهﺑﻪدر ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫در ﺗﺪارک اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ از ﻗﺒﻞ و ﺑﻪ دﻗﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﻣﯽﺷﻮد و‬ ‫ﻣﻮﺿﻮع ﺧﯿﻠﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﻤﻨﻮﻋﯿﺖ رﺳﻤﯽ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺴﺎط ﺟﺸﻦ‬ ‫در دورهﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮدم اﮔﺮ‬ ‫واﺣﺪﻫﺎی ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ و ﭼﻨﺪﺗﺎﯾﯽ در ﮐﻨﺎر ﻫﻢ‬ ‫ﻗﺮار ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﺗﻔﺎق در ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﻈﻬﺮ‬ ‫رﺳﻤﯽ ﺑﺎ ﺗﻌﯿﯿﻦ زﻣﺎن و روز ﻣﺸﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺮﮐﺰی ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﻋﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣﮑﻮﻣﺖ و ﺑﯿﺸﺘﺮ اوﻗﺎت‬ ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻗﻮل ﻓﺎرﺳﯽزﺑﺎنﻫﺎی ﻓﺮارود‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﺟﺸﻨﯽ ﺗﺪارک ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪Nazim Ghalandarof‬‬ ‫‪Shahabeddin Farrokhyar‬‬ ‫ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﯿﻌﺎدﮔﺎه‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ و ﺳﺎزﻣﺎن واﺣﺪی ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ‬ ‫ﺻﺪای ﻫﻤﻪی ﺗﺮاﻧﻪﻫﺎ و ﻧﻤﺎﯾﺶﻫﺎ از ﭘﯿﺶ ﺿﺒﻂ ﺷﺪه و ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮﮔﺰاری‬ ‫ﺟﺸﻦ ﭘﺨﺶ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ زﻧﺪه ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً وﺟﻮد ﻧﺪارد و ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺮدﻣﯽ و ﻏﯿﺮ دوﻟﺘﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫و ﻫﻤﻪ ﻧﻘﺶ ﺑﺎزی ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻟﺐ ﻣﯽزﻧﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺟﺎﻟﺐﺗﺮﯾﻦ و ﺟﺬابﺗﺮﯾﻦ‬ ‫آن ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﻧﺸﺪه و ﮐﺎﻣﻼ ﺧﻮد ﺟﻮش ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻮﺑﺖ در ﺻﺤﻨﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻫﯿﭽﮑﺪام ﺑﻪ ﺻﻮرت زﻧﺪه ﻧﻤﯽﺧﻮاﻧﻨﺪ‬ ‫در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن ﮐﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﺨﺸﯽ از اﯾﺮان‬ ‫ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺳﺎل و‬ ‫ﺑﺰرگ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ ،‬اﺻﻮﻻً ﻟﺤﻈﻪی‬ ‫ِ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ رﻗﺼﻨﺪﮔﺎن ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از ﮔﺮوهﻫﺎی ﺣﺮﻓﻪای و دﺧﺘﺮان و ﭘﺴﺮان‬ ‫ﭼﯿﺰی ﻧﻤﯽداﻧﺪ‪ ،‬ﯾﺎ اﮔﺮ ﻫﻢ زﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻪ‬ ‫ﻣﺎه ﭘﯿﺶ ﺑﺮای اﯾﻦ روز آﻣﺎده ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫رﺳﯿﺪن ﺑﻬﺎر ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﺴﯽ از آن‬ ‫‪،‬اﮐﻨﻮن دﯾﮕﺮ ﻓﺮاﻣﻮش ﺷﺪهاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﺑﺨﺶ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ و ﺑﻪ ﻃﻮر وﯾﮋه رﻗﺼﻨﺪﮔﺎن‬ ‫آﻣﺎﺗﻮر داﻧﺶآﻣﻮز و داﻧﺸﺠﻮﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻤﺮﯾﻦﻫﺎی ﻃﺎﻗﺖﻓﺮﺳﺎ‪ ،‬از ﯾﮏ‬ ‫ﺮ ﮐﺸﻮر‪ ،‬اﮐﺜﺮ ﻣﺮدم ﻣﻮﻓﻖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‬ ‫در ﻧﻮاﺣﯽ ﮐﻢ ﺟﻤﻌﯿﺖﺗ ِ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎً در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﺟﺸﻦ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺮاﺳﻢ را از ﻧﺰدﯾﮏ‬ ‫ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ در ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺑﺰرگ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺮدم ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﺷﺎی‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎی ﻧﻮروزی ﮐﻪ ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﯾﯽﻧﺎﭘﺬﯾﺮی از اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﺑﺮوﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎ ﺑﻪﻃﻮر ﮐﻠﯽ از روی ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی دوران ﺷﻮروی‬ ‫ﻧﺴﺨﻪ‪-‬ﺑﺮداری ﺷﺪه و رﻧﮓ و ﺑﻮی آن زﻣﺎن را دارﻧﺪ و درﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن دوران‬ ‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﺮﻓﻪﻫﺎﯾﯽ در دو ﺳﻮی ﻣﺴﯿﺮ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﮔﺰاری ﺟﺸﻦ‪،‬‬ ‫ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و اﺑﺰار و آﻻت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن ﺟﺸﻦ ﯾﺎ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ را ﻧﻤﺎﯾﺶ‬ ‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهای از آنﭼﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ داده ﻣﯽﺷﻮد ﺟﺰو ﺗﮑﺮاری‬ ‫و ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ ﺟﺸﻦ رﺳﻤﯽ‪ ،‬ﻣﻠﯽ ﯾﺎ دوﻟﺘﯽ دﯾﮕﺮﯾﺴﺖ‪ .‬ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ‬ ‫ﻋﺮﺿﻪی ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزی از ﻣﯿﻮه و ﮔﻨﺪم و ﻋﺴﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻧﺦرﯾﺴﯽ‬ ‫و ﮐﺮهﮔﺮﻓﺘﻦ از دوغ ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻟﺒﺎسﻫﺎی ﻣﺤﻠﯽ ﺑﺮ ﺗﻦ ﭘﺴﺮان و دﺧﺘﺮان‪،‬‬ ‫ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺑﺨﺶ ﺟﺪاﻧﺸﺪﻧﯽ و ﺗﮑﺮاری ﻫﻤﻪی ﺟﺸﻦﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺳﺒﺖﻫﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ﻧﻮروز ﻏﺮﻓﻪﻫﺎی ﺳﻤﻨﻮ و ﺳﻔﺮهﻫﺎی ﻫﻔﺖﺳﯿﻦ و ﻫﻔﺖﺷﯿﻦ ﻫﻢ راه‬ ‫ﻣﯽاﻧﺪازﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﯽ ﻧﻮﻋﯽ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺗﺎرﯾﺨﯽ از رﺳﻤﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﮕﺮ در‬ ‫ﺧﺎﻧﻪی ﻫﯿﭽﯿﮏ از ﺗﺎﺟﯿﮏﻫﺎ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺣﻀﻮر ﭘﺮ ﺷﻤﺎر ﻣﺮدم در اﯾﻦ روزﻫﺎ و در اﯾﻦ ﺟﺸﻦﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺮای ﺷﺮﮐﺖ در ﻣﺮاﺳﻢ رﺳﻤﯽ و ﺣﻀﻮر در ﻣﺤﻞ ﺑﺮﮔﺰاری‬ ‫ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز ﮐﻪ در ﺣﻀﻮر ﻋﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﺸﻮر ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺪون‬ ‫ِ‬ ‫دﻋﻮتﻧﺎﻣﻪ اﻣﮑﺎن ﺷﺮﮐﺖ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬ﺷﺮﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻣﯿﺎن‬ ‫ﭼﻬﺮهﻫﺎی ﺳﺮﺷﻨﺎس و ﺧﺎﻧﻮادهﻫﺎی آنﻫﺎ و ﺳﭙﺲ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ادارات دوﻟﺘﯽ‬ ‫و ﺧﺎﻧﻮادهﻫﺎﯾﺸﺎن اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺿﻮاﺑﻂ از ﭘﯿﺶ‬ ‫ﺗﻌﯿﯿﻦﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺟﺸﻦ ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻟﺒﺎس‬ ‫ﺑﻘﯿﻪی ﻣﺮدم ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﻫﻢ در ﭼﻨﯿﻦ روزﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﯿﺪن‬ ‫ِ‬ ‫ﻧﻮ در اﻃﺮاف ﻣﺤﻞ ﺑﺮﮔﺰاری ﺟﺸﻦ ﺣﺎﺿﺮ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬زﻧﺎن و دﺧﺘﺮان‬ ‫ﺷﺮﮐﺖﮐﻨﻨﺪه در ﺟﺸﻦ ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﻟﺒﺎسﻫﺎی ﻣﻠﯽ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ اﻃﻠﺲ و ﭼﮑﻦ‬ ‫ﺑﻪﺗﻦ ﮐﻨﻨﺪ و ﻫﻤﯿﻦ ﭘﻮﺷﺶﻫﺎی زﯾﺒﺎ و ﺧﻮﺷﺮﻧﮓ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻧﺎﻇﺮ‬ ‫ﺑﯿﺮوﻧﯽ‪ ،‬ﺻﺤﻨﻪﻫﺎی ﭼﺸﻢﻧﻮاز و زﯾﺒﺎﯾﯽ را رﻗﻢ ﻣﯽزﻧﺪ‪ .‬در ﺑﻌﻀﯽ از ﺳﺎلﻫﺎ‬ ‫و ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﻨﺎﻃﻖ‪ ،‬ﺧﻮراک ﻧﯿﺰ ﺗﺪارک ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً‬ ‫آش ﭘﻠﻮ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﻪ از ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑﺮﻧﺞ و ﻫﻮﯾﺞ و ﮔﻮﺷﺖ ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﻌﺮوفﺗﺮﯾﻦ‬ ‫و راﺋﺞﺗﺮﯾﻦ ﻏﺬای ﺗﺎﺟﯿﮑﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺰﯾﻨﻪی اﯾﻦ ﻣﻮرد ﻣﻬﻢ در ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫ﻣﻨﺎﻃﻖ از ﺳﻮی اﻫﺎﻟﯽ و ﯾﺎ ﺷﺮﮐﺖﻫﺎی ﺑﺨﺶﺧﺼﻮﺻﯽ ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﺷﻬﺮﻫﺎی ﮐﻮﭼﮏ َﺗﺮ ﻣﺴﺎﺑﻘﻪﻫﺎی ﮐﺸﺘﯽ‬ ‫در ﺑﺮﺧﯽ از‬ ‫ِ‬ ‫و ﯾﺎ ُﺑﺰ ِﮐﺸﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺪﮔﺎن ﺣﺘﻤﺎً ﺟﺎﯾﺰه ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬در‬ ‫ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻮرو ِز ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن ﮐﻪ وﺟﻪ ُﭘﺮرﻧﮓ ﺳﯿﺎﺳﯽ دارد و ﻣﻮرد ﺣﻤﺎﯾﺖ‬ ‫ﺟﺪی دوﻟﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦﺟﺎ ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺟﺸﻦ‪-‬ﻫﺎی ﻧﻮروزی ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻮﺑﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﻧﺎﺣﯿﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﮔﺎه ﺗﺎ ﯾﮏ ﻫﻔﺘﻪ‬ ‫و ﺑﯿﺸﺘﺮ اداﻣﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ و ﭘﺨﺶ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ آن از ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮن ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫ﺗﺎ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﺷﮑﻮهﺗﺮ و ﮔﺴﺘﺮده َﺗﺮ از آن ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺟﻠﻮه ﮐﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﻣﺮاﺳﻢ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﯿﭻﮔﻮﻧﻪ ﭼﻬﺮه و ﺟﻠﻮهی دروﻧﯽ و ﺧﻮدﺟﻮش ﻧﺪارد و در‬ ‫ﭘﺸﺖ در ﺧﺎﻧﻪی ﺗﺎﺟﯿﮏﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن ﻣﯽرﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻘﺎﺑﻞ واﻗﻌﯿﺘﻬﺎ در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن‬ ‫ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻧﻮروز در اﯾﺮان و ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن از زاوﯾﻪی راﺑﻄﻪی دوﻟﺖ و ﻣﻠﺖ‬ ‫ً‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ واروﻧﻪی ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ‪ .‬در اﯾﺮان‪ ،‬اﯾﻦ ﻣﺮدماﻧﺪ ﮐﻪ دوﻟﺖ را و در ﻣﻌﻨﺎی‬ ‫ﻋﺎم‪ ،‬ﺣﮑﻮﻣﺖ را ﺑﻪدﻧﺒﺎل ﻧﻮروز ﻣﯽﮐﺸﺎﻧﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن اﯾﻦ دوﻟﺖ‬ ‫ﺷﺨﺺ اﻣﺎﻣﻌﻠﯽ رﺣﻤﺎن رﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮر‬ ‫ﯾﺎ اﮔﺮ دﻗﯿﻖﺗﺮ ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮﯾﯿﻢ‪ ،‬اﯾﻦ‬ ‫ِ‬ ‫‪۶۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۶۱‬‬ ‫دﻧﺒﺎل ﻧﻮروز ﻣﯽﮐﺸﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺸﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدم را ﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫در دﻧﯿﺎی ﻣﺠﺎزی اﻣﺎ‪ ،‬ﺑﺎزﺗﺎب ﮔﺴﺘﺮدهی ﺟﺸﻦﻫﺎی دوﻟﺘﯽ ﻧﻮروز در‬ ‫ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﻮﻫﻢ داﻣﻦزده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ‪-‬راﺳﺘﯽ ﻧﻮروز در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن‬ ‫ﺟﺎن ﻣﺮدم رﯾﺸﻪ دواﻧﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﯾﮕﺎه آن را ﺣﺘﺎ ﺑﺎ‬ ‫ﭼﻨﺎن در ﺗﺎر و ﭘﻮد‬ ‫ِ‬ ‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در اﯾﺮان ﺟﺮﯾﺎن دارد‪ ،‬ﻧﻤﯽﺗﻮان ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮد‪ .‬در ﺣﺎﻟﯽﮐﻪ واﻗﻌﯿﺖ‬ ‫ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫دﺳﺖ ُﭘﺮﻗﺪرت رﺋﯿﺲ ﮐﺸﻮر را ﮐﻪ اﮐﻨﻮن ﻣﯽﺗﻮان از‬ ‫ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ ﺷﻤﺎ‬ ‫او ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻮروزیﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎم رﺳﻤﯽ ﺟﻬﺎن ﻧﺎم ﺑﺮد‪ ،‬از ﭘﺸﺖ اﯾﻦ ﺟﺸﻦ‬ ‫ﺑﺮدارﯾﺪ ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ ﮐﻪ از آنﻫﻤﻪ ﺷﮑﻮه و ﺷﺎدﻣﺎﻧﯽ و رﻧﮕﯽ ﮐﻪ در ﺳﺎلﻫﺎی‬ ‫اﺧﯿﺮ در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ درﻣﯽآﯾﺪ‪ ،‬ﭼﯿﺰی ﺟﺰ ﺟﺸﻦ زﻧﺎﻧﻪی ُﺳ َﻤ َﻨﮏ‬ ‫‪Esfandiyar Adineh‬‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺎی ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ‪ .‬اﮐﺜﺮﯾﺖ ﻣﺮدم ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﯿﺶ از ﻫﻔﺘﺎد درﺻﺪ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ‬ ‫آنﻫﺎ در روﺳﺘﺎﻫﺎ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﯿﭻ ﻣﯿﺎﻧﻪای‪ ،‬از آن ﻧﻮﻋﯽ ﮐﻪ‬ ‫در اﯾﺮان ﻣﯽ‪-‬ﺑﯿﻨﯿﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻮروز ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﻫﻔﺘﺎد ﺳﺎﻟﻪی‬ ‫ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖﻫﺎ‪ ،‬اﮔﺮﭼﻪ در ﻓﺎﺻﻠﻪﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻮدهﻫﺎ از ﻧﻮروز و ﭘﺎﺳﺪاﺷﺖ آن ﺗﺎﺛﯿﺮ‬ ‫داﺷﺘﻪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻋﻠﺖ اﺻﻠﯽ آن را ﺑﺎﯾﺪ در ﺟﺎﯾﯽ دﯾﮕﺮ و در ﻧﻮع و ﺷﺪت ﭘﺎیﺑﻨﺪی‬ ‫دﯾﻨﯽ آنﻫﺎ و ﺑﻪﻃﻮ ِر ﮐﻠﯽ ﻣﺮدم ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ از اﺳﻼم ﻏﯿﺮ ﻣﻨﻌﻄﻒ‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮد‪.‬‬ ‫درﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ روﺣﺎﻧﯿﻮن و دﺳﺘﮕﺎه ﻣﺬﻫﺒﯽ ﮐﺸﻮر از زﻣﺎن‬ ‫اﺳﺘﻘﻼل ﺑﻪ اﯾﻦﺳﻮ رﺳﻤﺎً ﺑﺎ ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﺟﺸﻦﻫﺎی ﻧﻮروز ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﺣﺎل‬ ‫ﺮرﺳﻤﯽ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﺒﻠﯿﻐﺎﺗﯽ آنﻫﺎ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ و داﺋﻢ در‬ ‫اﻣﺎ ﺑﻪﺻﻮرت ﻏﯿ ِ‬ ‫ِ‬ ‫روﺣﺎﻧﯿﻮن ﺳﻨﺘﯽ و ﭘﯿﺮوان آنﻫﺎ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻧﻮروز ﺑﻮده‪-‬اﺳﺖ‪ .‬از ﻧﮕﺎه‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﻋﯿﺪ ﻓﻄﺮ و ﻗﺮﺑﺎن ﻏﯿﺮاﺳﻼﻣﯽﺳﺖ‪.‬‬ ‫در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن‪ ،‬ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﯿﺪی ﺟﺰ‬ ‫روﺣﺎﻧﯿﻮن ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺣﻘﻮق ﺑﮕﯿﺮ دوﻟﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺪاﻓﻊ‬ ‫ﺣﺘﺎ‬ ‫ِ‬ ‫ﺗﺼﻤﯿﻢﻫﺎی دوﻟﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽ‪-‬دﻫﻨﺪ ﮐﻞ ﻣﺎﺟﺮا را ﻣﺴﮑﻮت ﺑﮕﺬارﻧﺪ‬ ‫و در ﻧﻔﯽ ﯾﺎ اﺛﺒﺎت‪ ،‬اﺻﻮﻻً وارد ﺑﺤﺚ ﻧﺸﻮﻧﺪ‪ .‬در ﻫﻤﯿﻦ روزﻫﺎی ﻧﺰدﯾﮏ‬ ‫اﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻮروز اﻣﺴﺎل ﺑﻮد ﮐﻪ وﯾﺪﺋﻮﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری از روﺣﺎﻧﯿﻮن‬ ‫ِ‬ ‫ﻫﻢﮐﯿﺶ اﯾﻦ ﻣﺮدم در ﻓﻀﺎی ﻣﺠﺎزی ﺑﻪ ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ‬ ‫از آنﻫﺎ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻧﻮروز ﻓﺘﻮا ﻣﯽداد ﮐﻪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺸﺒﻪ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ‬ ‫ﺑﻪ آن را ﮔﻨﺎه ﻣﯽﺷﻤﺮد‪ .‬او آﺷﮑﺎرا ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺣﺘﺎ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ در روزﻫﺎی ﻧﺰدﯾﮏ‬ ‫آداب‬ ‫ﺳﺎلﻧﻮ ﺧﺎﻧﻪﺗﮑﺎﻧﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﻪدﻟﯿﻞ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪی و ﻫﻤﺰﻣﺎﻧﯽ آن ﺑﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻮروز و‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﻧﻮروزی ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮔﻨﺎﻫﯽ ﺑﺰرگ ﺷﺪهاﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺗﺎرﯾﺨﯽ روﺣﺎﻧﯿﻮن اﺳﻼﻣﯽ در ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن و ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎ‬ ‫اﯾﻦ‬ ‫ِ‬ ‫ﻧﻮروز و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﻫﻮﯾﺖ ﻣﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﭘﯿﺮوان‬ ‫آنﻫﺎ ﯾﮏﺳﺮه از ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻋﻤﻠﯽ ﮐﻪ ﻧﺸﺎن از ﺑﺮﮔﺰاری ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز و ﺷﺎدی‬ ‫ﺳﻤﻨﻮ ﭘﺰان ﯾﺎ ﻫﻤﺎن ﺟﺸﻦ ُﺳ َﻤ َﻨﮏ‬ ‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن دارد‪ ،‬دﺳﺖ ﺷﺴﺘﻪاﻧﺪ‪َ .‬‬ ‫ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧﺪه از ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺟﺸﻦﻫﺎی ﻧﻮروزی‪-‬ﺳﺖ ﮐﻪ از‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪﻫﺎی دور در آﺳﯿﺎیﻣﯿﺎﻧﻪ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪه و ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﺮﮔﺰار‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﻧﯿﺰ ﻟﺰوﻣﺎً ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﮔﺴﺘﺮدﮔﯽ ﺟﺸﻦﻫﺎی ﻧﻮروزی ﮐﻪ‬ ‫در اﯾﺮان اﻣﺮوز ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﭘﺎس داﺷﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ ﺣﺘﺎ اﯾﻦ ﻣﺮاﺳﻢ ﮐﻪ‬ ‫ّﻦ زﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﺨﺘﺺ زﻧﺎن و ﮐﻮدﮐﺎن اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮﺧﻼف ﺑﺴﯿﺎری از آداب ﻧﻮروزی‪ ،‬ﺗﻌﯿ ِ‬ ‫ِ‬ ‫‪Nazim Ghalandarof‬‬ ‫ﺧﺎﺻﯽ ﻧﺪارد و ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ آب و ﻫﻮاﯾﯽ ﻫﺮ ﺳﺎل‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ از اواﺧﺮ‬ ‫ﻓﺼﻞ زﻣﺴﺘﺎن ﺗﺎ اواﯾﻞ اردﯾﺒﻬﺸﺖﻣﺎه و ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎی ﺑﺴﺘﻪی‬ ‫ﺧﺎﻧﻪﻫﺎ در ﯾﮑﯽ از روزﻫﺎ و ﻧﻪ روزی ﺧﺎص ﺑﺮﮔﺰار ﺷﻮد‪.‬‬ ‫َ‬ ‫از ﻧﮕﺎه ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ و ﻣﺮدمﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺟﺸﻦ ُﺳ َﻤﻨﮏ را ﻫﻢ ﺑﺎﯾﺪ در‬ ‫ﭼﻬﺎرﭼﻮب ِ‬ ‫ﮔﺮدﻫﻤﺎﯾﯽﻫﺎی زﻧﺎﻧﻪای دﺳﺘﻪﺑﻨﺪی ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﻪﭼﻨﺪان‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺤﯿﻂ ﻣﺮدﺳﺎﻻراﻧﻪی ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬آن را ﺑﻪ‬ ‫آﺷﮑﺎر ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﻓﺎرغ از‬
‫‪Shahabeddin Farrokhyar‬‬ ‫‪Nazim Ghalandarof‬‬ ‫ﻣﻔﺮّ ی ﺑﺮای ﺧﻮد ﺗﺒﺪﯾﻞﮐﻨﺪ ﺗﺎ اﻧﺪﮐﯽ ﻫﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﻮان ﻧﻮروزی و دﯾﺪ و ﺑﺎزدﯾﺪ و ﺳﯿﺰدهﺑﻪدر و‬ ‫ﺑﯿﺮون ﺑﯿﺎﯾﺪ و ﺑﺮوز و ﻇﻬﻮری اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﭘﯿﺪا‬ ‫از ﺟﺸﻦﻫﺎی ﻋﺮوﺳﯽ و ﻋﯿﺪﻫﺎی دﯾﻨﯽ ﺳﺮ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﯿﺪار ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺎی ﺑﮑﻮﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺳﺮ ﺑﯿﺎﻓﺸﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﻣﺮدم ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن ﺑﻪ ﺳﺒﺰه ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺒﺰﮐﺮدن‬ ‫داﻧﻪﻫﺎی ﮔﻨﺪم ﻣﻨﺤﺼﺮ اﺳﺖ‪ُ ،‬ﺳ َﻤ َﻨﮏ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬ ‫ﺷﺪه از ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺴﺘﻪ و ﺑﻪﺷﺪت ﮐﻨﺘﺮلﺷﺪهاش‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺒﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ زنﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬ ‫در ﺧﺎﻧﻪی ﺧﻮد ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪی ُﺳ َﻤ َﻨﮏ ﺗﺎ‬ ‫و ﺳﺮود ﺑﺨﻮاﻧﻨﺪ‪ .‬ﮐﺎری ﮐﻪ ﻣﺮدان در ﻃﻮل ﺳﺎل‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه اراده ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻘﯿﻪی‬ ‫آداب‬ ‫ﻧﻮروزی‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪﺳﻮری‪ ،‬ﺧﺎﻧﻪﺗﮑﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﯿﮏﻫﺎی ﻧﻮروزی‪،‬‬ ‫‪۶۲‬‬ ‫ﭘﺨﺘﻦ ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ و ﺧﻮراکﻫﺎی ﻧﻮروزی‪ ،‬ﻫﻤﮕﯽ‬ ‫درآوردهاﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ دﯾﮕﺮﮔﻮﻧﯽﻫﺎ ﺗﺎ ﺑﺪاﻧﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪی ﻣﻠﯽ و آداب و ﺳﻨﻦ‬ ‫ﺧﻮد دﻟﺒﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻮﺷﺶ‪-‬ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ارجﻧﻬﺎدن‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻮروز و ﮔﺮاﻣﯿﺪاﺷﺖ آن اﻧﺠﺎمدادهاﻧﺪ و‬ ‫در ﺟﻤﻊﻫﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﺧﻮد ﺗﻼشﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای‬ ‫ﺑﺰرﮔﺪاﺷﺖ آن ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽآورﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﺎ ﻫﻨﻮز در‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ از روﺳﺘﺎﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺮدم‪ ،‬ﺧﻮراﮐﯽﻫﺎﯾﯽ‬ ‫و اﯾﻦ ﮔﻮاه دﯾﮕﺮیﺳﺖ ﺑﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺟﺸﻦ ُﺳ َﻤ َﻨﮏ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﻓﺼﻞ ﺑﻬﺎر اﺳﺖ را ﭘﺨﺘﻪ و ﻣﯽﭘﺰﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﻃﻮل زﻣﺎن ﮔﺮوهﻫﺎﯾﯽ از روﺷﻨﻔﮑﺮان و‬ ‫ﺷﻤﺎری ﻣﻌﺪود ﻓﺮاﺗﺮ ﻧﺮﻓﺘﻪ ‪-‬و ﺑﻪ آن ﺷﮑﻞ و‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ در روزﻫﺎی ﭘﯿﺶ از ﻓﺮارﺳﯿﺪن‬ ‫ﺷﻤﺎﯾﻠﯽ ﮐﻪ‬ ‫ارﺗﺒﺎط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺧﻮد را ﺑﺎ آداب ﻧﻮروزی از دﺳﺖ‬ ‫داده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫اﻣﺎ اﯾﻦ اﻗﺪاﻣﺎت ﻫﯿﭽﮕﺎه از ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﺤﺪود‪ ،‬ﯾﺎ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻋﯿﺪ ﻓﻄﺮ و ﻗﺮﺑﺎن در اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﻣﯽﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮد‪-‬‬ ‫در ﺳﺎل ‪ ۲۰۱۱‬و در ﺟﺮﯾﺎن ﺑﻪ رﺳﻤﯿﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪن ﻧﻮروز در ﺳﺎزﻣﺎن ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ‬ ‫و ﻗﺮﺑﺎن ﺷﺎﯾﺪ ﺗﺎ اﻧﺪازهای‪ ،‬ﺑﺎ آنﭼﻪ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ﻧﻮروز در‬ ‫ﺑﺮای ﺗﺼﻮﯾﺐ رﺳﯿﺪن آن در اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ ّ‬ ‫ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ ﻣﯽﮐﺮد و ﻫﻢﭘﺎی ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎن‬ ‫ﭘﯿﺶ از ﻧﻮروزی را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﻄﻊ ﺟﺰ اﯾﺮان در ﻫﯿﭻ ﮐﺠﺎی‬ ‫ﮐﺸﻮرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد را واﺑﺴﺘﻪی ﻧﻮروز اﻋﻼم ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﮐﺴﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ از ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ‬ ‫ﻧﺮﺳﯿﺪهاﺳﺖ‪ .‬ﺟﻨﺐ و ﺟﻮش ﻋﯿﺪاﻧﻪی ﭘﯿﺶ از ﻋﯿﺪ ﻓﻄﺮ‬ ‫اﯾﺮان رخ ﻣﯽدﻫﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﺣﺎل و ﻫﻮای‬ ‫دﯾﮕﺮی ﻧﻤﯽﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮد‪ ،‬ﻣﮕﺮ در ﻧﻘﺎﻃﯽ از ﺟﻬﺎن‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎز اﯾﺮاﻧﯽﻫﺎ ﺣﻀﻮر دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻇﻬﻮر اﻣﺎﻣﻌﻠﯽ رﺣﻤﺎن و ﺗﻼش او ﺑﺮای ﺑﺎزﺳﺎزی‬ ‫ﻫﻮﯾﺖ ﻣﻠﯽ ﺗﺎﺟﯿﮏﻫﺎ در اﯾﻦ ﻣﯿﺎن‪ ،‬ﯾﮏ اﺳﺘﺜﻨﺎ و‬ ‫و ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞﻣﺘﺤﺪ‪ ،‬اﯾﻦ اﻣﺎﻣﻌﻠﯽ رﺣﻤﺎن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﺶ از دﯾﮕﺮان‬ ‫اﯾﺮان‪ ،‬ﻣﺪاﻓﻊ ﺑﻨﯿﺎنﻫﺎی اﯾﺮاﻧﯽ آن ﺑﻮد‪ .‬رﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮر ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن در ﻣﯿﺎن ﺑﻘﯿﻪی‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز در اﯾﺮان و ﺑﻪ ﻃﻮر وﯾﮋه ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ آن در ﺗﺨﺖﺟﻤﺸﯿﺪ ﺣﻤﺎﯾﺖ‬ ‫ﮐﺮد و ﺗﻼش داﺷﺖ ﺗﺎ اﯾﻦ ﻣﻬﻢ در آنﺟﺎ ﺻﻮرت واﻗﻌﯿﺖ ﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﮕﯿﺮد‪ .‬در اﯾﻦ راه‬ ‫ﻓﺮاوان ﺧﻮد را ﺑﺮای ﺗﺤﻘﻖ‬ ‫ﻣﺤﻤﻮد اﺣﻤﺪیﻧﮋاد رﺋﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر وﻗﺖ اﯾﺮان ﻧﯿﺰ ﺗﻤﺎﯾﻞ‬ ‫ِ‬ ‫آن ﭘﻨﻬﺎن ﻧﮑﺮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﻘﺎمﻋﺎﻟﯽ ﮐﺸﻮر ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﻫﻨﻮز زﻣﺎن ﺑﻬﺮهﺑﺮدن از‬ ‫ﻫﻤﺰﻣﺎن ﯾﮏ ﺳﯿﺎﺳﺖ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻼش را دﯾﮕﺮ رﻫﺒﺮان‬ ‫اﯾﻦ ﻧﯿﺮوی ﻋﻈﯿﻢ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺮای اﯾﺮان ﻓﺮا ﻧﺮﺳﯿﺪهاﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﯿﺎنﻫﺎی اﯾﺮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺟﺸﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎن‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﻧﻮروز در اﯾﺮان ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﮐﺎﻣﻼ ﺧﻨﺪهداری در ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﺴﺘﻪ و‬ ‫ﺟﻤﻬﻮریﻫﺎی آﺳﯿﺎیﻣﯿﺎﻧﻪ و ﻗﻔﻘﺎز ﻫﻢ درﯾﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ‬ ‫اﻣﺎﻣﻌﻠﯽ اﻣﺎ اﯾﻦ ﻓﺮﺻﺖ را از دﺳﺖ ﻧﺪاد و ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ از ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬ ‫ﯾﮕﺎﻧﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ رﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮر رﺣﻤﺎن اﯾﻦ ﻓﺮﺻﺖ را داده ﺗﺎ‬ ‫ﮐﻮﭼﮏ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ اوﻟﯿﻦ ﻧﻮروزﮔﺎه رﺳﻤﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺟﻬﺎن را در ﺷﻬﺮ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮﺻﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای رؤﺳﺎی دﯾﮕﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎﯾﯽ‬ ‫ﺻﺤﻦ ﻧﻤﺎﯾﺶ آن را ﺑﺎ ﭘﻠﮑﺎن ورودی ﺗﺨﺖﺟﻤﺸﯿﺪ و ﮐﻨﮕﺮهﻫﺎی آن‬ ‫ﺑﺮاﻓﺮاﺷﺖ و‬ ‫ِ‬ ‫از اﯾﻦ ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺑﺮای ﺑﺎزﺳﺎزی ﻫﻮﯾﺖ ﻣﺮدم ﮐﺸﻮر‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮای ﻧﻮروز رﯾﺸﻪﻫﺎی ﺟﻌﻠﯽ ﻏﯿﺮ اﯾﺮاﻧﯽ ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﻪآﺳﺎﻧﯽ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﺒﻮدهاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﯿﺎنﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ او ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫از آن ﺳﺮ ﺑﺎز ﻧﺰدهاﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬اﻣﺎ‬ ‫ﻏﯿﺮﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺮ آن ﺗﺎﮐﯿﺪ ﻧﯿﺰ ﮐﺮدهاﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۶۳‬‬ ‫دوﺷﻨﺒﻪ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮد و اﻓﺘﺨﺎرﻣﻨﺪاﻧﻪ ﺳﺘﻮنﻫﺎی ﺗﺨﺖﺟﻤﺸﯿﺪ را در ﮔﻮﺷﻪ و ﮐﻨﺎر آن‬ ‫آﺗﺶ ﻧﻮروزی را روﺷﻦ ﮐﺮد و ﮐﺎری ﮐﺮد ﮐﺎرﺳﺘﺎن‪ .‬اﯾﻦ ﻫﻤﺎن‬ ‫آراﺳﺖ و ﺑﺮ ﻓﺮاز آن‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺣﻤﺪیﻧﮋاد ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺷﺮﮐﺖ در دوﻣﯿﻦ ﻧﻮروز ﺟﻬﺎﻧﯽ در ﺷﻬﺮ‬ ‫دوﺷﻨﺒﻪ‪ ،‬از ﭘﺎی ﺳﺘﻮنﻫﺎی ﺟﻤﺸﯿﺪیاش و ﺑﺎ ﻫﻤﻪی ﻣﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ در آن‬ ‫در وﺟﻮدش زﺑﺎﻧﻪ ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ‪ ،‬زار و ﻧﺰار ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎزﮔﺸﺖ‬ ‫‪Sohrab Ziya‬‬
‫‪۶۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭘﻮﺳﺘﯽ ﻟﻄﯿﻒ و ﺑﺪون ﻣﻮ ﺑﺮای‬ ‫ﻣﺪتزﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ؟‬ ‫ــ ﻋﺪم اﺣﺴﺎس راﺣﺘﯽ در ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺮاﮐﺰ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺧﺼﻮﺻﺎً ﺑﺮای ﻧﻮاﺣﯽ‬ ‫رﻓﻊ ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ اﮔﺮ اﺻﻠﯽﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪی‬ ‫زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺑﺎﻧﻮان ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻗﻄﻌﺎً ﯾﮑﯽ از اﺻﻠﯽﺗﺮﯾﻨﻬﺎ‬ ‫ــ اﺟﺒﺎر ﺑﻪ ﻧﮕﻪداﺷﺘﻦ ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ ﺗﺎ رﺳﯿﺪن‬ ‫ﺑﺎﻧﻮان ﺑﻮده و ﻫﺴﺖ و ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺴﯿﺎری در زﯾﺒﺎﯾﯽ‬ ‫ــ اﯾﺠﺎد ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ‪ ،‬ﺟﻮش و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﭘﻮﺳﺘﯽ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻤﯿﺸﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﮑﻼت‬ ‫آﻧﻬﺎ دارد؛ ﺗﺼﻮر ﺑﺎﻧﻮﯾﯽ زﯾﺒﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﻫﺎی ﭘﺸﺖ‬ ‫ً‬ ‫ﻋﻤﻼ ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﻟﺐ و ﺻﻮرت‪ ،‬و ﺑﺪﻧﯽ ﭘﺮﻣﻮ‬ ‫ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ و از اﯾﻦ رو اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻧﻮان از‬ ‫ﺧﺎ ص‬ ‫‪۶۵‬‬ ‫ﺑﺴﯿﺎری دارد؛ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ‪ ۳‬ﺑﺎر اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫از ﺷﺮ ‪ ٪۹۲‬ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ ﺑﺪﻧﺘﺎن ﺧﻼص ﻣﯽﺷﻮﯾﺪ و‬ ‫ﺑﺎ اداﻣﻪی ﻣﺼﺮف ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺎ ‪ ۵‬ﺟﻠﺴﻪ‪ ،‬ﺑﺪﻧﯽ ﺑﺪون ﻣﻮ و‬ ‫ﭘﻮﺳﺘﯽ ﻟﻄﯿﻒ ﺧﻮاﻫﯿﺪ داﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ اﻧﺪازهای ﻣﺸﺨﺺ در ﺑﻌﻀﯽ روﺷﻬﺎ ﻣﺜﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮم‬ ‫ﺳﺮی‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﮐﻪ دارای ﺳﻪ َ‬ ‫اﻣﺎ ﻓﯿﻠﯿﭙﺲ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎری ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﺎ ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ‬ ‫ﻗﻮس ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ از ﺑﺪن ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﭘﻮﺳﺖ‪ ،‬و آزﻣﺎﯾﺶ ﺑﺮ روی ﺑﯿﺶ از دهﻫﺰار ﺑﺎﻧﻮی داوﻃﻠﺐ در‬ ‫ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﯿﺎ‪ ،‬ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه رﻓﻊ ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ‬ ‫در ﻣﻨﺰل را اراﺋﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﮐﻪ ‪ Lumea‬ﻧﺎم دارد‪ ،‬از ﻓﻦ‬ ‫ﺑﺮای ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺪن اﺳﺖ و ﻫﺮﯾﮏ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮ را روی ﭘﻮﺳﺖ و ﻣﻮی ﺷﻤﺎ ﺑﮕﺬارﻧﺪ‪ ،‬ﺳﺎده‪،‬‬ ‫آﺳﺎن و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪﻫﺎی دور ﺑﺮای رﻓﻊ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ دﺳﺖ ﺑﻪ‬ ‫ً‬ ‫اﮐﺜﺮا ﯾﺎ دردﻧﺎﮐﻨﺪ‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪدی زدهاﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫آوری ‪ IPL‬در رﻓﻊ ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﺪ‪Philips Lumea .‬‬ ‫و ﮐﺮم ﻣﻮﺑﺮ‪ ،‬ﯾﺎ ﮔﺮان و ﭘﺮزﺣﻤﺘﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﻟﯿﺰر‪.‬‬ ‫اﻣﻦ و راﺣﺖ در ﻣﻨﺰل ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه‪ ،‬ﺗﺎ ﺷﻤﺎ از داﺷﺘﻦ ﭘﻮﺳﺘﯽ‬ ‫ﺗﻨﻈﯿﻤﺎت‪ ،‬ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ رﻧﮓ ﭘﻮﺳﺖ و ﻣﻮی ﺷﻤﺎ را دارد‪.‬‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﻓﯿﻠﯿﭙﺲ در اﺳﻔﻨﺪ ﻣﺎه ﺳﺎل ‪ ۱۳۹۶‬ﻃﯽ ﯾﮏ ﺳﻤﯿﻨﺎر‬ ‫ﻫﺮ دو ﻫﻔﺘﻪ ﯾﮏ ﺑﺎر از دﺳﺘﮕﺎه اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﭘﻮﺳﺘﯽ‬ ‫را ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺪﻟﻬﺎی دﺳﺘﮕﺎه ‪ IPL‬ﺧﺎﻧﮕﯽ‬ ‫اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ‪ ،‬ﻫﺮ ‪ ۴‬ﺗﺎ ‪ ۸‬ﻫﻔﺘﻪ‪ ،‬ﯾﮏ ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﮐﻞ ﺑﺪن را ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻨﺪ و ﻣﻮم‪ ،‬ﯾﺎ ﺧﯿﻠﯽ ﮐﻢ دواﻣﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﺗﯿﻎ‬ ‫دﺳﺘﮕﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪی ﻧﻮر ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎدهی‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ در ﮐﻨﺎر ﻣﻮارد ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬اﮐﺜﺮ اﯾﻦ روﺷﻬﺎ‬ ‫ﻟﻄﯿﻒ و ﺑﺪون ﻣﻮ ﺑﺮای ﻣﺪتزﻣﺎن ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻟﺬت ﺑﺒﺮﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻞﺷﺪن ﭘﻮﺳﺖ و‪ ...‬ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬ ‫ﺑﺎﺷﮑﻮه در ﻟﻮاﺳﺎن اﺳﺘﺎن ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻣﺪل ‪ BRI953‬اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل‬ ‫ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد اﻟﺘﻬﺎﺑﻬﺎی ﭘﻮﺳﺘﯽ‪ ،‬زﺧﻢ‪ ،‬ﮐﺸﯿﺪﮔﯽ و‬ ‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﻨﯿﮑﻬﺎ و ﻣﺮاﮐﺰ زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﺻﺮف‬ ‫زﻣﺎن زﯾﺎد ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﺎر از دﻏﺪﻏﻪﻫﺎی اﺻﻠﯽ‬ ‫در ﺟﻬﺎن اﺳﺖ‪ .‬وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮد ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در‬ ‫را ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻤﻬﺎ در اﺻﻼح ﻣﻮﻫﺎی ﺑﺪﻧﺸﺎن ﺑﺎ آن‬ ‫ﺳﺎدهﺗﺮ‪ ،‬ﮐﺎرآﻣﺪﺗﺮ و ﺧﻮشآﯾﻨﺪﺗﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪:‬‬ ‫ــ اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﯽﺳﯿﻢ و ﺑﺎﺳﯿﻢ‬ ‫ﺧﺎﻧﻤﻬﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﯿﻢ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ‬ ‫ﻣﻮاﺟﻬﻨﺪ ﺧﻼﺻﻪ ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد زﯾﺮ‬ ‫ــ درد‬ ‫ــ روﯾﺶ ﻣﺠﺪد ﻣﻮﻫﺎ در ﻓﺎﺻﻠﻪی ﮐﻮﺗﺎه‬ ‫ــ ﭘﯿﺪاﮐﺮدن زﻣﺎﻧﯽ ﺑﺮای ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﺮاﮐﺰ زﯾﺒﺎﯾﯽ‬ ‫در ﺑﯿﻦ ﻣﺸﻐﻠﻪﻫﺎی روزاﻧﻪ‬ ‫دﺳﺘﮕﺎه ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮ روی ﻃﯿﻒ وﺳﯿﻌﯽ از‬ ‫رﻧﮓ ﭘﻮﺳﺖ و ﻣﻮ اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮی از ﻓﻦآوری‬ ‫‪ Smart Skin‬ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺗﺸﺨﯿــﺺ و ﭘﯿﺸﻨﻬــﺎد ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﺑﺮای ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ در ﭘﻨﺞ ﺑﺎر اول‬ ‫ﻧﺮم و ﻟﻄﯿﻒ و ﺑﺪون ﻣﻮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﺪ و ﺑﺮای ﺣﻔﻆ‬ ‫دﺳﺘﮕﺎه ‪ IPL‬ﻓﯿﻠﯿﭙﺲ ﻣﻮزداﯾﯽ ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه‪ ،‬ﺣﺬف ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ را ﺑﺮای ﺧﺎﻧﻤﻬﺎ ﺑﯿﺶ از ﭘﯿﺶ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﮕﺎه ﻟﻮﻣﯿﺎ ﺳﺎده‪ ،‬ﻣﺆﺛﺮ و در‬ ‫ً‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ ﺑﯽﺧﻄﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﻋﯿﻦ ﺣﺎل‬ ‫ﺳﺮیﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای‬ ‫ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮﯾﺪ و از َ‬ ‫ــ ﺣﺬف ﻣﻮﻫﺎی زاﺋﺪ ﺗﺎ ‪ ۹۲‬درﺻﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ‪ ۳‬ﺑﺎر اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺮای ﭘﻮﺳﺖ ﺧﻮد‪ ،‬ﺗﻨﻈﯿﻤﺎت‬ ‫ــ ﻋﻤﺮ ﻻﻣﭙﯽ در ﺣﺪود ‪ ۲۰‬ﺳﺎل‬ ‫ﻗﺴﻤﺘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺪن اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﯿﺪ‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺤﺎت اراﺋﻪ‬ ‫اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﺑﺎ ﺗﺄﯾﯿﺪ و ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﺑﺴﯿﺎری از ﭘﺰﺷﮑﺎن‬ ‫ﻣﺘﺨﺼﺺ ﭘﻮﺳﺖ در ﺟﻬﺎن از ﺟﻤﻠﻪ دﮐﺘﺮ اﺳﺘﻔﺎﻧﯽ وﯾﻠﯿﺎﻣﺰ‪،‬‬ ‫ﭘﺰﺷﮏ ﻣﺘﺨﺼﺺ ﭘﻮﺳﺖ از اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن رﺳﯿﺪه‪ ،‬و وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی‬ ‫ﺷﺪه در ﺳﻤﯿﻨﺎر و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﺟﺬاب ﻣﺤﺼﻮل‪ ،‬در‬ ‫ﻋﯿﻦ ﺳﺒﮑﯽ و راﺣﺘﯽ اﺳﺘﻔﺎده‪ ،‬ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻤﯽ را ﻣﺸﺘﺎق ﺑﻪ‬ ‫داﺷﺘﻦ ﯾﮏ دﺳﺘﮕﺎه ﻓﯿﻠﯿﭙﺲ ﻟﻮﻣﯿﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬
‫]����ی ����ب ��[ ]‪[���� ����] [۱۹‬‬ ‫��ر��‬ ‫آرا�� در ���ر د���ان‬ ‫ﺿﻠﻊ ﺷﺮﻗﯽ ﭘﺎرک ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان‪ِ ،‬‬ ‫ﺗﻪ ﺑﻦﺑﺴﺖ ﺑﯿﮋن‪ ،‬ﮐﺎﻓﻪای ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺴﺖ‬ ‫ً‬ ‫ﻗﺒﻼ ﯾﮏ ﭘﻼﺗﻮی ﺗﺌﺎﺗﺮ ﺑﻮده و ﭘﺲ از ﺗﻐﯿﯿﺮ و‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎم »ﮐﺎرﻓﻪ«‪ .‬اﯾﻦ ﻣﮑﺎن‬ ‫ﺑﺎزﺳﺎزی‪ ،‬اﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﯾﮏ ﮐﺎﻓﻪی زﯾﺒﺎ ﺑﺪل ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺤﯿﻂ ﺻﻤﯿﻤﯽ ﮐﺎﻓﻪ‪،‬‬ ‫ﺣﺎلوﻫﻮای ﺧﺎﻧﻪ را ﺗﺪاﻋﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ اﻧﮕﺎر در ﺧﺎﻧﻪی ﺧﻮدﺗﺎن ﻧﺸﺴﺘﻪاﯾﺪ و‬ ‫ﻗﻬﻮه ﻣﯽﻧﻮﺷﯿﺪ‪ .‬ﭘﯿﺸﺨﺪﻣﺘﻬﺎ ﻃﻮری ﮔﺮم ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ اﻧﮕﺎر ﺟﺰو‬ ‫ﺧﺎﻧﻮادهﺷﺎن ﻫﺴﺘﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺎ ﺣﺎﺿﺮﺷﺪن ﺳﻔﺎرﺷﺘﺎن‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﺪ دﮐﻮراﺳﯿﻮن ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮد‬ ‫ﮐﺎﻓﻪ را ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ‪ .‬روی ﻫﻤﻪی ﻣﯿﺰﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺠﻠﻪﻫﺎ و ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی ﻫﻨﺮی ﺑﻪ ﭼﺸﻢ‬ ‫ﻣﯽﺧﻮرد؛ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﺪ آﻧﻬﺎ را ورق ﺑﺰﻧﯿﺪ‪ .‬ﮐﺎرﻓﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻣﺤﯿﻂ آرام و دﻧﺠﺶ‪،‬‬ ‫ﺟﺎی ﺧﻮﺑﯽ ﺑﺮای درسﺧﻮاﻧﺪن و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻫﻢ ﻫﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﺎرﻓﻪ از ﺳﺎﻋﺖ ﯾﺎزده ﺻﺒﺢ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﻨﻮی ﺻﺒﺤﺎﻧﻪی‬ ‫ﻣﻔﺼﻠﯽ دارد ﮐﻪ ﻣﯽﺷﻮد روز را ﺑﺎ آن ﺷﺮوع ﮐﺮد؛ و اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺎ ﺳﺎﻋﺖ ﭼﻬﺎر‬ ‫ﺑﻌﺪازﻇﻬﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﺪ از اﯾﻦ ﻣﻨﻮ ﺳﻔﺎرش ﺑﺪﻫﯿﺪ! از اﯾﻦ ﺳﺎﻋﺖ ﺗﺎ ده ﺷﺐ‬ ‫اﻧﻮاع ﺳﺎﻧﺪوﯾﭽﻬﺎ ﺳﺮو ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺎﻧﺶ را در ﺧﻮد ﮐﺎﻓﻪ ﭘﺨﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻧﺎن ﺳﺎﻧﺪوﯾﭻ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﺗﻤﺎم ﮐﺮاﺳﺎﻧﻬﺎ و ﮐﻮﮐﯿﻬﺎ‬ ‫ﻫﻢ ﻫﻤﺎنﺟﺎ ﭘﺨﺖ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻨﻮی ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯿﻬﺎ ﺗﻨﻮع زﯾﺎدی دارد و اﻧﻮاع ﻗﻬﻮهﻫﺎ‪ ،‬دﻣﻨﻮﺷﻬﺎ و ﭼﺎﯾﻬﺎ‬ ‫در آن ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرد‪ .‬در ﮐﻨﺎر ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ‪ ،‬ﮐﻮﮐﯿﻬﺎی ﻣﺨﺼﻮص ﮐﺎﻓﻪ ﮐﺎرﻓﻪ‬ ‫را ﺣﺘﻤﺎً اﻣﺘﺤﺎن ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺎرﻓﻪ ﺣﯿﺎط ﺑﺎﺻﻔﺎﯾﯽ ﻫﻢ دارد و ﻫﺮﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ‬ ‫ﺳﻔﺎرﺷﺶ را در ﻣﯿﺰﻫﺎی روی اﯾﻮان ﺻﺮف ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ در ﺣﯿﺎط‪ ،‬زﯾﺮ آﻻﭼﯿﻘﯽ‬ ‫ﺑﻨﺸﯿﻨﯿﺪ ﮐﻪ از ﺳﻘﻔﺶ رﺷﺘﻪﻫﺎی ﻧﺦ ﻗﺎﻟﯽ آوﯾﺰان اﺳﺖ و دار ﻗﺎﻟﯽ را ﺗﺪاﻋﯽ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮای رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﮐﺎرﻓﻪ ﺑﺎﯾﺪ اﺑﺘﺪا ﺑﺎ آن ﺗﻤﺎس ﮔﺮﻓﺖ و ﺟﺎ رزرو ﮐﺮد؛ اﯾﻦ‬ ‫ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ آرام و ﺑﻪ دور از ﺷﻠﻮﻏﯽ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫‪۶۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﮐﺎرﻓﻪ‪ ،‬ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ‪،‬‬ ‫اﻧﺘﻬﺎی ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻣﻮﺳﻮی‪،‬‬ ‫ﺿﻠﻎ ﺷﺮﻗﯽ ﭘﺎرک ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان‪،‬‬ ‫ﺑﻦﺑﺴﺖ ﺑﯿﮋن‪ ،‬ﭘﻼک ‪١٧‬‬ ‫‪ ۰۹۳۶۸۳۹۷۵۴۷‬ــ ‪۸۸۸۴۶۳۳۵‬‬ ‫‪cafekarfe‬‬ ‫‪۶۷‬‬
‫]���هی ���[]‪[۱۶‬‬ ‫]���ی �������ن[]‬ ‫َ���ی �ـ� �ـ�زاده[‬ ‫َ‬ ‫����‬ ‫و��ر آن‬ ‫ِ‬ ‫�� آب �����‬ ‫داد��‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩی ﻣﺤﺘﺮﻗﻪ ‪ ///‬ﺩﺭ ﻋﺼﺮ‬ ‫ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ ﮐﺪﺑﺎﻧﻮﯾﯽ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ‬ ‫ﻣﻮﺍﺟﻬﯿﻢ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺎﺩﺭﹺ ﺑﻤﺒﻬﺎ‪،‬‬ ‫ﺯﻥ ﺧﺎﻧﻪﺩﺍﺭی ﮐﻪ ﺍﺯ ﺻﺒﺢ ﻣﺜﻞ‬ ‫ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ*‪،‬ﺩﻭﺭﹺﺗﻮﻟﻪﺑﻤﺒﻬﺎﻣﯽﭼﺮﺧﺪ‬ ‫ﻭ ﺷﺐ ﻫﻨﮕﺎﻡ‪ ،‬ﭘﺪﺭﹺ ﺑﻤﺒﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﺎﺳﺎﮊ‬ ‫ﻣﯽﺩﻫﺪ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﯽﺍﺵ ﻣﺜﻞ ﺩﺳﺘﻪ‬ ‫ﮔﹸﻠﯽ )ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ( ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺁﺭی ﺍﻭ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭی ﺩﻟﺴﻮﺯ ﻭ ﺟﻤﻬﻮﺭﯾﺨﻮﺍﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫* ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ ﺍﺳﺒﺎﺑﯽ ﭘﺮﻩﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ‬ ‫ﻣﯽﭼﺮﺧﺪ ﻭ ﻧﻮﻉ ﺳﻘﻔﯽ ﺁﻥ‪ ،‬ﺍﮔﺮ ﺳﺎﻟﻢ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺧﻨﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۶۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻋﺎﻟﻢ ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﯽ ‪ ///‬ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺻﺒﺢ‪ ،‬ﺁﻗﺎی ﻧﻘﺎﺵ ﻭ‬ ‫ﺁﻗﺎی ﺷﺎﻋﺮ ﺍﺯ ﺭﻭی ﺩﻭﭼﺮﺧﻪ ﺑﺮﺍی ﻫﻢ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺗﮑﺎﻥ ﻣﯽﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺻﺤﺒﺖﮐﺮﺩﻧﯽ‪ ،‬ﻟﺒﺨﻨﺪ‬ ‫*‬ ‫ﺯﻧﺎﻥ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭ ﻫﻢ ﺭﺩ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺮﻭﺯ‬ ‫ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﻫﻤﯿﺸﻪ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﯾﮏ ﺩﺳﺘﺶ ﺭﺍ ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺑﺮﺩ ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﺍﻭﻝ ﺗﻮ ﻫﺴﺘﻢ‪«.‬‬ ‫ﻧﺎﺷﻨﻮﺍی ﺩﺳﺖ ﹺ‬ ‫ﹰ‬ ‫ﻭ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻣﺮﺩ ﻧﻘﺎﺵ ﻓﻮﺭﺍ ﺩﻭﺭ ﺯﺩ‬ ‫ﻭ ﺭﮐﺎﺏ ﺯﻧﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﺭﺳﺎﻧﯿﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﺎﻣﻼﹰ‬ ‫ﮔﯿﺞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥ‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺻﻠ ﹺﯽ ﺧﻮﺩ‪ ،‬ﮔﺮﻩ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﮔﺸﻮﺩ؛‬ ‫ﻋﺰﯾﺰﻡ ﻋﺮﺽ ﮐﺮﺩﻡ‪ :‬ﻧﻮﮐﺮﺗﻢ‪«.‬‬ ‫ﭘﺎﻭﺭﻗﯽ‪:‬‬ ‫* ﺑﻪ ﺭﻭﺯی ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﯾﻢ‪ ،‬ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﹰﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺍﻣﺮﻭﺯ‪.‬‬ ‫‪۶۹‬‬
‫‪۷۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۷۱‬‬
‫‪۷۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ــ ﻣﻬﺮزاد‬ ‫‪ ۳۹‬ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻣﻬﻨﺪس ﻧﺴﺎﺟﯽ‬ ‫ﻣﺪام از ﻋﻼﻗﻪاش ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮش و‬ ‫ﻣﻬﻤﺎﻧﯿﻬﺎﯾﺶ ﺣﺮف ﻣﯽزد‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﭼﺎﭘﻠﯿﻦ‬ ‫ﻣﯽﺧﻨﺪﯾﺪﻧﺪ و ﭼﺎﭘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ‬ ‫‪۷۳‬‬ ‫]���� ���[]‪[۲۸‬‬ ‫] ��� ������ ���ا�� [‬ ‫آر ز وی‬ ‫د���ی‬ ‫��دن‬ ‫از ﮐﻮدﮐﯽ ﺑﺎ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﻬﺎی ذﻫﻨﯽﻣﺎن ﺑﺰرگ ﺷﺪﯾﻢ؛ ﺧﯿﺎﻟﯽ‬ ‫ﮐﻪ زﻧﺪﮔﯽ را ﺷﺎدﺗﺮ و دوﺳﺖداﺷﺘﻨﯽﺗﺮ از ﭼﯿﺰی ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻮد ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﻫﯿﭻ ﻣﺮزی ﺑﺮای اﯾﻦ ﺧﯿﺎل وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ؛‬ ‫ﺗﻮ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﯽ و ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﯿﻦ! ﮔﺎﻫﯽ "دﯾﮕﺮی ﺑﻮدن"‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺸﯽ اﺳﺖ در ﻣﻘﺎم ﻗﺪرداﻧﯽ و ﮔﺎه ﺷﺎﯾﺪ ﺗﺼﻮری‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ از آرزوﻫﺎی از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ‪ .‬اﻣﺎ ﻫﺮﭼﻪ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﺳﻔﺮی‬ ‫ﻏﺮﯾﺐ اﺳﺖ از ﺧﻮد ﺑﻪ دﯾﮕﺮی‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ آﺷﮑﺎرﻣﺎن ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﻼﺷﯽ اﺳﺖ ﺑﺮای ﺗﻤﺎﺷﺎی "دﯾﮕﺮی" ﺑﻮدن‪.‬‬
‫ﻋﻠﯽ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﺗﻬﺮاﻧﯽ ﻣﺘﻮﻟﺪ ‪ ۱۳۵۸‬در ﺷﻬﺮ اﻫﻮاز اﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﻟﻬﺎی ﮐﻮدﮐﯽ‬ ‫او در ﺟﻨﻮب اﯾﺮان‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪی ﺟﻨﮓ ﻫﻤﺮاه ﺑﻮد؛ ﺗﺼﺎوﯾﺮی ﻏﺮﯾﺐ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ذﻫﻨﯿﺖ ﻋﮑﺎﺳﺎﻧﻪی او را ﺷﮑﻞ داد‪.‬‬ ‫ﺟﻨﻮب‪ ،‬دروازهی ﻣﺪرﻧﯿﺘﻪی اﯾﺮان ﺑﻮد؛ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ‪ ،‬ﺗﻼﻗﯽ‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻌﺪ از‬ ‫و ﻫﻢزﯾﺴﺘﯽ ﻗﻮﻣﯿﺘﻬﺎ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻓﻀﺎی‬ ‫ِ‬ ‫ﺟﻨﮓ‪ ،‬ﺑﺴﺘﺮی ﭘﺮﺑﺎر ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ او ﺑﻪ ﻋﮑﺎﺳﯽ ﻣﺴﺘﻨﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺤﻮﻻت ﺳﯿﺎﺳﯽ ــ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﯾﺮان در دورهی اﺻﻼﺣﺎت ﮐﻪ‬ ‫ﻋﮑﺎﺳﯽ ﺧﺒﺮی ﺳﻮق‬ ‫ﺟﻨﻮب ﮐﺸﻮر ﻫﻢ از آن ﺑﯽﺑﻬﺮه ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬او را ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫داد‪ .‬ﻫﻤﮑﺎری ﺑﺎ روزﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﻣﺤﻠﯽ و ﻣﻠﯽ‪ ،‬و ﺗﻬﯿﻪی ﻋﮑﺲ و ﮔﺰارش‬ ‫ﺑﺮای آژاﻧﺴﻬﺎی ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﯽ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮد و ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺴﺘﻨﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﺑﺎ روﯾﮑﺮدی ﻫﻨﺮی‪ ،‬ﺑﺮای اراﺋﻪ و ﻧﻤﺎﯾﺶ‬ ‫ﻋﮑﺎﺳﯽ‬ ‫ِ‬ ‫در ﮔﺎﻟﺮﯾﻬﺎ ﺑﺎزﮔﺸﺖ‪ .‬ﺣﺎﺻﻞ اﯾﻦ ﺗﺼﻤﯿﻢ‪ ،‬ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه‬ ‫ﮔﺮوﻫﯽ و اﻧﻔﺮادی اﺳﺖ‪ .‬او ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﻋﮑﺴﻬﺎﯾﺶ را واﻣﺪار ﺗﻤﺎم‬ ‫‪۷۴‬‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﯿﺎت زﯾﺴﺘﯽاش در اﯾﻦ اﻗﻠﯿﻢ ﻣﯽداﻧﺪ؛ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ در آن ﺑﻪ دﻧﯿﺎ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫آﻣﺪه و ﺑﻪ آن ﺗﻌﻠﻖ دارد‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ــ ﻓﺮدﯾﻦ‬ ‫ﯾﻚ ﻛﺎرﮔﺮ ﻓﺼﻠﯽ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در اﻃﺮاف ﺗﻬﺮان‬ ‫از ﺑﯿﻜﺎری ﮔﻼﯾﻪ ﻣﯽﻛﺮد ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﻓﺮدﯾﻦ‬ ‫و ﻓﯿﻠﻤﻬﺎﯾﺶ ﺑﻮد ‪ .‬ﻧﺎن ﺗﺎزه ﺧﺮﯾﺪه ﺑﻮد ﺗﺎ‬ ‫ﻋﺼﺮاﻧﻪ در ﻛﻨﺎر ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ــ ﻣﺒﯿﻦ‬ ‫ﭘﺴﺮی ‪ ۲۵‬ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻛﺎرﮔﺮ ﮔﻠﺨﺎﻧﻪی ﮔﯿﺎﻫﺎن‬ ‫آﭘﺎرﺗﻤﺎﻧﯽ در ﺗﻬﺮان‬ ‫ﺑﺎ وﺳﻮاس ﮔﻠﺪاﻧﻬﺎ را وارﺳﯽ ﻣﯽﻛﺮد‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬ﻫﻤﻪی دﺧﺘﺮا رو ﺑﺎ ﻣﺮﻟﯿﻦ ﻣﻮﻧﺮو‬ ‫ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽﻛﻨﻢ‪.‬‬ ‫ــ ﻧﺎزﻧﯿﻦ و ﭘﮋﻣﺎن‬ ‫ﺧﻮاﻫﺮ و ﺑﺮادر‪ ،‬داﻧﺸﺠﻮ‪ ،‬ﺳﺎﻛﻦ ﺗﻬﺮان‬ ‫اﻫﻞ ﻛﺘﺎب و ﺑﺤﺚ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺧﻮشﻣﺸﺮب‪.‬‬ ‫ﻧﺎزﻧﯿﻦ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺧﯿﻠﯽ وﻗﺘﻪ ﻛﻪ ﻧﺨﻨﺪﯾﺪم‬ ‫‪۷۵‬‬
‫‪۷۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۷۷‬‬ ‫ــ ﻓﺮﯾﺒﺮز‬ ‫‪ ۴۲‬ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻣﻬﻨﺪس اﯾﻤﻨﯽ‬ ‫روز ﺟﻤﻌﻪ ﺑﭽﻪﻫﺎﯾﺶ را‬ ‫آورده ﺑﻮد ﭘﺎرك ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬آدم ﺑﺎﯾﺪ اﻫﻞ‬ ‫ﻣﺒﺎرزه و ﺟﻬﺎد ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ــ دو ﻛﺎرﮔﺮ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪی اﺳﯿﺪﺳﺎزی‬ ‫در اﻃﺮاف ﺗﻬﺮان‬ ‫‪ ۴۱‬و ‪ ۴۳‬ﺳﺎﻟﻪ‬ ‫ﺧﻮد را از ﻧﺴﻞ ﺳﺘﺎرﺧﺎن و ﺑﺎﻗﺮﺧﺎن‬ ‫ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ‪ :‬ﻣﺮدﻣﺎن آذرﺑﺎﯾﺠﺎن اﻧﺴﺎﻧﻬﺎﯾﯽ‬ ‫ﺷﺮﯾﻔﻨﺪ‪ .‬زﻧﺪه ﺑﺎد آذرﺑﺎﯾﺠﺎن!‬ ‫ــ ﯾﻮﺳﻒ‬ ‫‪ ۴۶‬ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻧﮕﻬﺒﺎن ﺑﺎزار ﺑﺰرگ ﺗﻬﺮان‬ ‫ﻛﻤﺮ درد داﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻦ ﺑﺎ اﻧﻌﺎم ﻣﯽﮔﺬرد‪.‬‬ ‫او اﻋﺘﻘﺎد داﺷﺖ ﺑﺎزاری ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﺎﯾﺪ از ﻫﻤﻪ‬ ‫ﭼﯿﺰ ﺧﺒﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫‪۷۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ــ رﺿﺎ‬ ‫‪ ۵۵‬ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻧﻘﺎش و ﻣﺠﺴﻤﻪﺳﺎز‬ ‫آدﻣﻬﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ را دوﺳﺖ داﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬ﻗﺪﯾﻤﯿﻬﺎ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮﺗﺮﻧﺪ؛ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫اﻣﺎ ﺑﯽﺑﺪﯾﻞ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ــ ﺣﺴﺎم‬ ‫‪ ۳۰‬ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺎﺷﮕﺎه ﺳﻮارﮐﺎری‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬ﮐﺎش دﻧﯿﺎی ﺳﺎﻟﻮادور داﻟﯽ‬ ‫دﻧﯿﺎی واﻗﻌﯽ ﻣﺎ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﻧﮕﺮان اﺳﺐ ﺑﯿﻤﺎرش ﺑﻮد‬ ‫‪۷۹‬‬
‫��ر�� ���س‬ ‫در ا��ان‬ ‫���ـ���ـ�ی‬ ‫��ا��ش��هی‬ ‫ا��ا���ن‬ ‫]���� �����[ ]‪[۳‬‬ ‫]د��� ����ر�� �����ز [‬ ‫] ����� �� ��د�����[‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﯿﺶ از اﺳﻼم‬ ‫ْ‬ ‫ْ‬ ‫ُ‬ ‫ِ‬ ‫َ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ آﺛﺎر و ﻣﺘﻮن ﻣﺘﻘﺪﻣﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ اوﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺑﻨﺪﻫﺸﻦ‪،‬‬ ‫دﯾﻨﮑﺮد‪ ،‬ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎ و ِﮔﻞﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎی اﯾﻼﻣﯽ و ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﺘﻮن ﭘﺎرﺗﯽ )اﺷﮑﺎﻧﯽ( و ﭘﻬﻠﻮی ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ‬ ‫ﺳﻨﮓﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ و‬ ‫ِ‬ ‫و ﮐﺘﺐ ارﺑﻌﻪ‪ ،‬از ارﺷﺎد ﺷﯿﺦ ﻣﻔﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﺤﺎراﻻﻧﻮار‬ ‫اﺑﻦﻣﻨﻈﻮر‪ ،‬ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدی‪ ،‬ﻧﺨﺠﻮاﻧﯽ و‬ ‫ﯾﻌﻘﻮﺑﯽ‪ ،‬ﻣﺴﻌﻮدی‪ ،‬دﯾﻨﻮری‪ ،‬ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و اﺑﻦﻣﺴﮑﻮﯾﻪ ﺗﺎ‬ ‫رﺿﺎ ﻗﻠﯽﺧﺎن ﻫﺪاﯾﺖ و ﻟﻐﺖﻧﺎﻣﻪی‬ ‫ﻣﺠﻠﺴﯽ‪ ،‬از ﮐﺘﺐ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﭼﻮن ﻃﺒﺮی‪ ،‬ﺑﻠﻌﻤﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻌﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﯿﺮت ﺟﻼلاﻟﺪﯾﻦ ﻣﻨﮑﺒﺮﻧﯽﻧﺴﻮی‪ ،‬آﺛﺎر‬ ‫و آﺛﺎر ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﭼﻮن ﻫﺮودت‪ ،‬ﮔﺰﻧﻔﻮن‪ِ ،‬ﮐﺘﺰﯾﺎس‪،‬‬ ‫ُ‬ ‫ﺳﺘﺮاﺑﻦ‪ُ ،‬ﭘﻠﯿﻨﯽ‪ ،‬ﭘﻮﻟﯿﺒﯿﻮس‪ ،‬ﻓﻼوﯾﻮس‪ ،‬ﭘﻠﻮﺗﺎرک و ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ِا‬ ‫وﺻﺎف‪ ،‬ﻣﻨﻬﺎجﺳﺮاج‪ ،‬ﺟﻮﯾﻨﯽ‪ ،‬رﺷﯿﺪاﻟﺪﯾﻦ ﻓﻀﻞﷲ‪،‬‬ ‫ﺷﺒﺎﻧﮑﺎرهای‪ُ ،‬ﮐ ُﺘﺒﯽ‪ ،‬ﺧﻮاﻧﺪﻣﯿﺮ‪ ،‬ﻣﯿﺮﺧﻮاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎنﺷﻨﺎﺳﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻘﺶﺑﺮﺟﺴﺘﻪﻫﺎ و ﺣﺠﺎرﯾﻬﺎ‪،‬‬ ‫ﺮﺳﮑﻬﺎی دﯾﻮاری‪ُ ،‬ﻣﻬﺮﻫﺎ و ﺗﺎﺑﻠﺘﻬﺎ ﯾﺎ اﺛﺮ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﮐﺎﺷﯽﮐﺎرﯾﻬﺎ‬ ‫ِﻓ ِ‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻨﺘﻈﻢ اﻋﺘﻤﺎداﻟﺴﻠﻄﻨﻪ‪ ،‬و آﺛﺎر ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ‪،‬‬ ‫ُ‬ ‫ُ‬ ‫اﺑﻦ ُ‬ ‫ﺧﺮداذﺑﻪ‪ ،‬ﻗﺪاﻣﻪ‪ ،‬ﺑﻼذری‪ ،‬اﺑﻦ ُرﺳﺘﻪ‪ ،‬اﺑﻦاﻟﻔﻘﯿﻪ‪،‬‬ ‫آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮرﺳﯽ ﮔﺰارﺷﻬﺎ و ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮐﺎوﺷﻬﺎ و آﺛﺎر‬ ‫و ﻣﻮزاﯾﯿﮏﮐﺎرﯾﻬﺎی ﻣﻨﻘﻮش‪ ،‬ﻧﻘﻮش روی ﺳﮑﻪﻫﺎ ﺑﻪ‬ ‫روﺿﺔاﻟﺼﻔﺎی ﻧﺎﺻﺮی‪ ،‬ﻧﺎﺳﺦاﻟﺘﻮارﯾﺦ ﺳﭙﻬﺮ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬ ‫اﺳﺘﺨﺮی‪ ،‬اﺑﻦﺣﻮﻗﻞ‪َ ،‬ﻣ ِ‬ ‫ﻘﺪﺳﯽ‪ ،‬ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮو‪ ،‬ﺗﺎ آﺛﺎر‬ ‫ﻫﻤﺮاه آﺛﺎر ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﭘﯿﺶ از ﺗﺎرﯾﺨﯽ دﯾﮕﺮ‪ ،‬در ﻣﻮزهﻫﺎ‬ ‫ادرﯾﺴﯽ‪ ،‬اﺑﻦ ُ‬ ‫ﺟﺒﯿﺮ‪ ،‬ﯾﺎﻗﻮت‪ ،‬ﻗﺰوﯾﻨﯽ‪ ،‬ﺑﻐﺪادی‪ ،‬اﺑﻮاﻟﻔﺪا‪،‬‬ ‫ﭘﯿﺶ از اﺳﻼم را ﺑﺎ ﺑﺮﺧﯽ از ﻧﺎﻣﻬﺎی ﻟﺒﺎﺳﻬﺎی دوران اﯾﺮان‬ ‫ﭼﻮن ﮐﻼوﯾﺨﻮ‪ ،‬داﻟﺴﺎﻧﺪری‪ ،‬ﻓﻮنﮔﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺷﺎردن‪ ،‬دﻻواﻟﻪ‪،‬‬ ‫اﯾﺮاﻧﯿﺎن‬ ‫و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﻋﺮﺻﻪی ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﻮﺷﺎک‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎن روﺑﻪرو ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪان ﺑﺮای او آﺷﻨﺎ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﻧﺎمﻫﺎﯾﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ‪َ :‬ا ُاﺛﺮَ ‪َ ،‬ادﮐﺎ َ‬ ‫)اﺗﮑﺎ(‪ِ ،‬اﯾﺒﯽ َا َ‬ ‫ﻧﻬﻨﻪ‪ ،‬ﺑﺎز َﺑﮑﻨﺪ‪َ ،‬ﭘﻨﺎم‪،‬‬ ‫ﺗﯿﺎره‪ِ ،‬‬ ‫ﺧﻔﺘﺎن‪ ،‬راﻧﯿﻦ‪ ،‬ﺳﺎراﭘﯿﺲ‪ ،‬ﻗﺒﺎ‪َ ،‬ﮐﺮاﻧﻪ‪ ،‬ﮐﯿﺪارﯾﺲ‪،‬‬ ‫ِﮐﻨﺪﯾﺰ‪ ،‬ﮐﯿﺘﻮن‪ ،‬ﻣﯿﺘﺮا‪ ،‬وَ ﺳﺘﺮَه‪َ ،‬‬ ‫َوﻧﻬ َﻨﻪ‪ ،‬ﻫﯿﻤﺎﺳﯽ و ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫آﻧﻬﺎ‪.‬‬ ‫ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ‪ ،‬اﺑﻦﺑﻄﻮﻃﻪ و ﻧﯿﺰ‪ ،‬ﺳﻔﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی اروﭘﺎﯾﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﻓﯿﮕﻮﺋﺮوا‪ ،‬ﺗﺎورﻧﯿﻪ‪ ،‬اوﻟﺌﺎرﯾﻮس‪ ،‬ﮐﻤﭙﻔﺮ‪ ،‬ﺳﺎﻧﺴﻮن‪،‬‬ ‫ﮐﺮوﺳﯿﻨﺴﮑﯽ‪ ،‬ﮔﺎردان‪ ،‬درووﯾﻞ‪ ،‬ﮐﺎﺳﺎﮐﻮﻓﺴﮑﯽ‪ ،‬اوﺗﺮ‪،‬‬ ‫ﺟﮑﺴﻦ‪ُ ،‬‬ ‫ُ‬ ‫دوﺑﺪ‪ ،‬ﮐﺎرﻻﺳﺮﻧﺎ و ﺑﻠﻮﺷﺮ و از ﮐﺘﺐ رﺟﺎﻟﯽ‬ ‫ﻓﻮرﯾﻪ‪،‬‬ ‫ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ‪ُ ،‬ﺳﺒﮑﯽ‪ ،‬اﻧﺼﺎری‪ ،‬اﺑﻦﺟﻮزی‪ ،‬ذﻫﺒﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ َ‬ ‫َﺻ َﻔﺪی‪ ،‬ﺑﻐﺪادی‪ ،‬ﯾﺎﻗﻮت‪ ،‬ﺗﺎ آﺛﺎر ﺳﯿﻮﻃﯽ‪ ،‬ﺧﻮاﻧﺴﺎری‪،‬‬ ‫ﻗﻤﯽ و ُﺗﺴﺘﺮی و از دﯾﻮاﻧﻬﺎی ﺷﻌﺮاﯾﯽ ﭼﻮن‪ ،‬رودﮐﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﺲ از اﺳﻼم‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪی آﺛﺎر و ﻣﺘﻮن ﻣﺘﻘﺪﻣﯽ از ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﯿﺮهﻫﺎی اﺑﻦاﺳﺤﺎق و اﺑﻦﻫﺸﺎم ﺗﺎ ِ‬ ‫ﺻﺤﺎح ِﺳﺘﻪ‬ ‫‪۸۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫ﺣﻨﻈﻠﻪ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ‪ ،‬ﻓﺮدوﺳﯽ‪ ،‬ﺳﻨﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻧﻈﺎﻣﯽ‪ ،‬زاﮐﺎﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﺳﻌﺪی‪ ،‬ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﻣﻮﻟﻮی و ﺧﻮاﺟﻮی ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺗﺎ ﻗﺎآﻧﯽ‪ ،‬از آﺛﺎر‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺳﺪی ﺗﻮﺳﯽ‪َ ،‬زﺑﯿﺪی‪،‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﻬﺎی ﻓﺎرﺳﯽ و ﻋﺮﺑﯽ‬ ‫ﮐﺎﺷﻐﺮی ﺗﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻧﺠﻤﻦآرای ﻧﺎﺻﺮی‬ ‫دﻫﺨﺪا‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﯿﻦ و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺨﻦ‪،‬‬ ‫از ﺳﻤﮏﻋﯿﺎر‪ ،‬ﺷﻤﺴﻪ و ﻗﻬﻘﻬﻪ‪ ،‬و ﻫﺰار‬ ‫و ﯾﮏ ﺷﺐ‪ ،‬ﺗﺎ ﻣﺴﺎﻟﮏاﻟﻤﺤﺴﻨﯿﻦ و‬ ‫ﯾﮑﯽ ﺑﻮد ﯾﮑﯽ ﻧﺒﻮد و ﺑﺴﯿﺎری ﮐﺘﺐ‬ ‫دﯾﮕﺮ از اﯾﻦ دﺳﺖ‪ ،‬ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﻋﺮﺻﻪی‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﻮﺷﺎک اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﭘﺲ از اﺳﻼم را‬ ‫ﺑﺎ ﺑﺮﺧﯽ از ﻧﺎﻣﻬﺎی ﻟﺒﺎﺳﻬﺎی اﯾﻦ دوران‬ ‫روﺑﻪرو ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪان ﺑﺮای او آﺷﻨﺎ‬ ‫ُ‬ ‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻧﺎمﻫﺎﯾﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ‪َ :‬ارﺧﺎﻟﻖ‪،‬‬ ‫َﺑ َﻐﻠﺘﺎغ)ق(‪َ ،‬ﺑ َﺪن‪ ،‬ﭘﺎﭼﯿﻠﻪ‪ ،‬ﺗﺎج‪َ ،‬ﺗﺮک‪ُ ،‬‬ ‫ﺟﺒﻪ‪،‬‬ ‫ﺧﺮﻗﻪ‪ِ ،‬‬ ‫ِ‬ ‫ﺧﻤﺎر‪ ،‬دﻻص‪َ ،‬دﻟﻖ‪ ،‬دوﻻغ)ق(‪،‬‬ ‫ُ‬ ‫ُ‬ ‫ّ‬ ‫ﺮاﮔﻮش)ﺳﺮاﻏﺞ(‪ ،‬زﻧﺎر‪ُ ،‬ﺻﺪره‪،‬‬ ‫ﺳ‬ ‫َ‬ ‫رﻋﻨﯿﻦ‪َ ،‬‬ ‫ﻃﺎﻗﯿﻪ‪َ ،‬ﻃﯿﻠﺴﺎن‪َ ،‬ﻓﺮَﺟﯽ‪َ ،‬ﻗﺒﻘﺎب‪َ ،‬ﻗ َ‬ ‫ﮋاﮔﻨﺪ‪،‬‬ ‫ِﻗﻔﻄﺎن‪َ ،‬ﻗ َﻠﻨﺴﻮه‪َ ،‬ﻗﻤﯿﺺ‪َ ،‬ﮐ َﭙ َﻨﮏ‪َ ،‬ﮐﺠﯿﻢ‪،‬‬ ‫ُﮐ َ‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ‪.‬‬ ‫ﺮﺗﻪ‪ ،‬ﻟَﺒﺎده‪َ ،‬ﻣﻨﺪﯾﻞ‪َ ،‬ﯾﻠﮏ و‬ ‫ﺳﻠﺴﻠﻪﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﺗﯽ اﺳﺖ‬ ‫در ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪی ﻗﻬﻮه ﺑﻪ ﭼﺎپ ﻣﯽرﺳﺪ‪،‬‬ ‫ﺗﻼﺷﯽ اﺳﺖ ﺑﺮای روﺷﻦﺗﺮ و آﺷﮑﺎرﺗﺮ‬ ‫ﺷﺪن ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ و اﺳﺎﻣﯽ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻧﮕﺎره روی ﮐﺎﺷﯽ‪،‬‬ ‫دﯾﻮاری از ﯾﮏ ﮐﺎخ در اﺻﻔﻬﺎن ﻋﺼﺮ ﺻﻔﻮی‪،‬‬ ‫ﻣﻮزهی ﻣﺘﺮوﭘﻮﻟﯿﺘﻦ ﻧﯿﻮﯾﻮرک‪.‬‬ ‫ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ‪ :‬داودی‪ ،‬ﻧﺎدر‪،۱۳۸۲ ،‬‬ ‫آﺛﺎر اﯾﺮان در ﻣﻮزهی ﻣﺘﺮوﭘﻮﻟﯿﺘﻦ‪،‬‬ ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ص ‪۶۵‬‬ ‫‪۸۱‬‬
‫ﻋﮑﺲ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﺷﺨﺼﯽ »ﻧﺠﻒزاده«‬ ‫]وار������ری[‬ ‫]د��� ����ر�� �����ز [‬ ‫ُ‬ ‫��ر وز �����‬ ‫ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﺗﺒﺮﯾﮏ ﺳﺎل ﻧﻮ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﺎﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫ُﺳﺮوش آوَ رَد ُﺗﻮ را‪ ،‬داﻧﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺑﯿﻨﺎﯾﯽ و ﮐﺎرداﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ؟ آﻧﺎن ﭼﻪ واژهﻫﺎﯾﯽ را‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎم‬ ‫ﺷﺎ د ﺑﺎ ش !‬ ‫ﺧﻮﯾﺸﺎن و دوﺳﺘﺎن ﺧﻮد ﻣﯽﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ؟ ﺷﺎﯾﺪ ﻫﯿﭻﮔﺎه‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺑﺎﻧﻮروز ﮔﺪا؟‬ ‫ﻓﺮا رﺳﯿﺪن ﻧﻮروز و ﺟﺸﻦ ﻓﺮوردﯾﻨﮕﺎن‪ ،‬ﺧﻄﺎب ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺴﻠﻢ و ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه‪ ،‬ﻧﺘﻮان ﭘﺎﺳﺦ اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ‬ ‫ﭘﺮﺳﯿﺪه ﺷﺪ ﮐﻪ »ﭼﺮا ﺑﺎﺑﺎﻧﻮﺋﻞ ﮐﺎدو ﻣﯽده وﻟﯽ ﺣﺎﺟﯽ‬ ‫ﻓﯿﺮوز ﮔﺪاﯾﯽ ﻣﯽﮐﻨﻪ؟« ﻧﻔﺮ دﯾﮕﺮی ﻫﻢ ﮔﻔﺖ‪» :‬رﺳﻢ و‬ ‫را داد اﻣﺎ‪ ،‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی اﺳﺘﻮار ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﻬﻨﯽ‬ ‫ﺑﻦ ُﻣ َﻘ َﻔﻊ‪ ،‬اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ و‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎی ﭘﺮاﮐﻨﺪهی ِا ِ‬ ‫آﯾﯿﻦ ﻣﻠﺘﯽ ﮐﻪ "اﻓﺘﺨﺎرش ﻓﻘﺮ ﺑﺎﺷﻪ" ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﭼﯿﺰی ﺟﺰ‬ ‫ﻓﺮدوﺳﯽ‪ ،‬ﻧﻮروزﻧﺎﻣﻪ ﺧﯿﺎم‪ ،‬ﻧﺨﺒﺔاﻟﺪﻫﺮ دﻣﺸﻘﯽ‪،‬‬ ‫ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ ﺗﻮ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﮔﻔﺘﻪ‪«.‬‬ ‫اﺳﻌﺪﮔﺮﮔﺎﻧﯽ‪ ،‬اوﺳﺘﺎی زرﺗﺸﺖ ﺑﻪوﯾﮋه ﮐﺘﺎب ﯾﺴﻨﺎ‪ ،‬و‬ ‫آن دﮐﺘﺮ ﻋﻠﯽ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﺣﺘﺎ ارﺟﺎع‬ ‫را‪ ،‬از ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﺟﺎﺣﻆ‪ ،‬اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ و آﺛﺎراﻟﺒﺎﻗﯿﻪ ﺑﯿﺮوﻧﯽ‪ ،‬ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ‬ ‫اﻻﺿﺪاد‬ ‫ﻋﺠﺎﯾﺐاﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت ﻗﺰوﯾﻨﯽ‪ ،‬وﯾﺲ و راﻣﯿﻦ ﻓﺨﺮاﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻓﻘﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ« و اداﻣﻪ داد ﮐﻪ »اﯾﻦ ﺣﺮف رو دﮐﺘﺮ‬ ‫در ﺳﺎﯾﺘﻬﺎ و وﺑﻼﮔﻬﺎی زﯾﺎدی‪ ،‬اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ و ﺳﺨﻦ‬ ‫ﮐﺘﺎب »ﭘﺪر‪ ،‬ﻣﺎدر‪ ،‬ﻣﺎ ﻣﺘﻬﻤﯿﻢ«‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬ ‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮرﺳﯽ ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی ﻧﻮﯾﻨﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯿﺎن‬ ‫ُ‬ ‫اﻣﺴﺘﺪ‪ ،‬ﺗﺨﺖﺟﻤﺸﯿﺪ اﺷﻤﯿﺖ‪ ،‬ﮔﺎﻫﺸﻤﺎری ﺗﻘﯽزاده‪،‬‬ ‫ﺣﺎﺻﻞ ﺳﺨﻨﺮاﻧﯽ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ در ﺑﯿﺴﺖوﯾﮑﻢ آﺑﺎن ‪ ۱۳۵۰‬در‬ ‫ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎی ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ ﺷﺎرپ‪ ،‬و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭘﻬﻠﻮی َﻣ ِﮑﻨﺰی‪،‬‬ ‫ﻧﻮار ﭘﯿﺎدهﺷﺪهی آن‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮐﺘﺎب ﭼﺎپ ﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ‬ ‫ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎن ﮐﺮﯾﺴﺘﻦﺳﻦ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ اﯾﺮان ﺑﺎﺳﺘﺎن ِﮐﻨﺖ‪،‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻨﯿﻪی ارﺷﺎد اﺳﺖ‪ .‬در ﻫﯿﭻ ﮐﺠﺎی اﯾﻦ ﺳﺨﻨﺮاﻧﯽ و‬ ‫ﺑﺘﻮان ﺑﺎ ﻗﺪری ﺗﺴﺎﻫﻞ و ﺗﺴﺎﻣﺢ‪ ،‬دو ﺟﻤﻠﻪ را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﻔﺘﺎر و ﻧﻮﺷﺘﺎری وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫ﻧﻮ و ﻧﻮروز را‪ ،‬ﺗﺒﺮﯾﮏ ﻣﯽﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ را ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ ،‬ﺟﺎی ﺑﺤﺚ و ﮔﻔﺖوﮔﻮی‬ ‫ﺟﻤﻠﻪی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ و اﺻﻠﯽ‪ ،‬ﺟﻤﻠﻪای اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﺎ آن‪ ،‬ﺳﺎل‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮده‪:‬‬ ‫ُ‬ ‫ﺟﺸﻦ ﻓﺮوردﯾﻦ‪ ،‬ﻧﻮروز ﺧﺠﺴﺘﻪ«‬ ‫»آﻓﺮﯾﻦ‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫*‬ ‫ﺷﺎدﺑﺎش ﺳﺎل ﻧﻮ‬ ‫اﻏﻠﺐ اﻓﺮاد‪ ،‬ﺗﺒﺮﯾﮏ ﮔﻔﺘﻦ و‬ ‫ِ‬ ‫را‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻤﻠﻪ‪ ،‬ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺒﺮﯾﮑﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮی‪ ،‬در ﻣﻮرد ﻓﺮارﺳﯿﺪن‬ ‫ﺳﺎل ﻧﻮ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ از ﺟﻤﻠﻪی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‪ ،‬ﺟﻤﻠﻪی‬ ‫دﯾﮕﺮی ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪی دوم‪ ،‬ﮐﻪ در اداﻣﻪی‬ ‫ﺟﻤﻠﻪی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ و ﭘﺲ از آن‪ ،‬ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﺎری ﻣﯽﺷﺪ‪،‬‬ ‫ً‬ ‫ﻇﺎﻫﺮا ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮده‪:‬‬ ‫‪۸۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ اﮔﺮ دﮐﺘﺮ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ‪ ،‬ﯾﺎ ﻫﺮ ﻓﺮد دﯾﮕﺮی ﻫﻢ‪،‬‬ ‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽآﻣﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺮداﺷﺘﯽ از‬ ‫»ﺑﺎﺑﺎﻧﻮروز« ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ اﯾﺮان را‪ ،‬آﮔﺎﻫﯿﻬﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺗﺄﯾﯿﺪ‬ ‫ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﻻزم اﺳﺖ ﺑﺪاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﺎﺟﯽ ﻧﻮروز ﯾﺎ ﺣﺎﺟﯽ ﻓﯿﺮوز‪،‬‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺷﮑﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ و اﺳﻼﻣﯽ ﺷﺪهی ﺑﺎﺑﺎﻧﻮرو ِز اﯾﺮان‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎن اﺳﺖ؛ در ﻣﻘﺎم ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ »ﻧﻨﻪﺳﺮﻣﺎ«‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ‬ ‫وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﺑﺎﺑﺎﻧﻮروز ﻣﺎﻧﺪه و ﺑﺮﺧﯽ از آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺪاﯾﯽ ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻘﺎً ﻧﻤﯽﮐﺮده‪ .‬ﺑﯿﭽﺎرﮔﯽ ﺑﺮﺧﯽ از‬ ‫آدﻣﯿﺎن روزﮔﺎران ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﺎ‪ ،‬ﺑﻪ وﯾﮋه در ﺳﺪهی اﺧﯿﺮ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۸۳‬‬
‫‪۸۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ارﺟﻤﻨﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪﻣﺎن را‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﻠﯿﺪی و‬ ‫درﯾﻮزﮔﯽ ﮐﺸﺎﻧﺪه‪ ،‬ﮔﺮﯾﺒﺎن ﺑﺎﺑﺎﻧﻮروز را ﻧﯿﺰ ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﯾﻦ‬ ‫ﻧﮑﺘﻪی ﺗﻠﺦ و ﭘﻨﺪآﻣﻮز اﯾﻦ ﻗﺼﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫َﮔ ِ‬ ‫ﻨﮓ رﻓﺘﺎری‬ ‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﺑﺘﺪا ﺣﺴﻦ ﺗﻘﯽزاده ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ اﯾﺮاﻧﯽ‬ ‫در ﺻﻔﺤﻪی ‪ ٢٩٢‬اﺛﺮ ﮐﻢﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮد »ﮔﺎﻫﺸﻤﺎری در‬ ‫اﯾﺮان ﻗﺪﯾﻢ«‪ ،‬در ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۴‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪی ﻓﺎرﺳﯽ‬ ‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪ ،‬و ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﻋﺒﺪاﻟﺮﺣﻤﺎن ﻋﻤﺎدی در‬ ‫ﻧﺎﻣﻮارهی دﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﻮد اﻓﺸﺎر در ﺳﺎل ‪ ۱۳۶۴‬ﺑﻪ‬ ‫اﺻﻞ اﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪ‪ ،‬ﺳﺮاﯾﻨﺪهی آن و زﻣﺎﻧﺶ‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﺎ آﺷﮑﺎر‬ ‫ﺑﺮرﺳﯽ دﻗﯿﻖﺗﺮ اﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪ ﭘﺮداﺧﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﯾﺎدداﺷﺖ‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ از دوران ﭘﯿﺶ از اﺳﻼم اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫از ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن ﺳﺪهﻫﺎی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻫﺠﺮی ﺑﺎزﻧﻮﯾﺴﯽ‬ ‫اﺑﻮﻧﻮاس آﻣﺪه‪:‬‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺘﻦ ﺑﺎزﻧﻮﯾﺴﯽ ﺷﺪهی آن ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻧﺸﺎن‬ ‫ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺘﻮن آن دوران‪ ،‬اﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮑﯽ‬ ‫ﺷﺪه و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺎ رﺳﯿﺪه؛ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪی ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم‬ ‫ُ‬ ‫»اﺑﻮﻧﻮاس«‪.‬‬ ‫ُ‬ ‫اﺑﻮﻧﻮاس‪ ،‬ﺧﻮزی )ﺧﻮزﺳﺘﺎﻧﯽ( ﺑﻮد‪ .‬ﻣﺎدرش‬ ‫ُ‬ ‫ُ‬ ‫)ﮔ ْﻠﺒﺎن( ﺑﺎﻧﻮ« و ﭘﺪرش َ‬ ‫»ﻫﻨﯽ« ﻫﺮدو اﯾﺮاﻧﯽ‬ ‫»ﮔ ْﻠ ُﺒﻦ‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﯽ ﻧﺎم ﺷﺎﻫﺎن اﻟﯿﻤﺎﯾﯽ ﭘﯿﺶ از اﺳﻼم در آن‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ اﻧﺪک‪ ،‬ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻘﺎﻟﻪی دوم ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ‬ ‫اﯾﻨﮏ آن ﺗﺮاﻧﻪ ﮐﻪ در ﺻﻔﺤﻪی ‪ ١٩٠‬دﯾﻮان‬ ‫ِﺑ ُ‬ ‫ﺮﻣ ِ‬ ‫ﺤ َ‬ ‫ﺖ ﻧﻮﺑﻬﺎری ]ﺑﻪ ﭘﺎﺳﺪاﺷﺖ ﻧﻮروز ﯾﺎ‬ ‫ﻧﯿﺎﯾﺸﮕﺎه ﻧﻮﺑﻬﺎر ﺑﻠﺦ[‬ ‫و َﮔ ِ‬ ‫ﻨﮓ رﻓﺘﺎری ]و ﮐﺮدار ﻧﯿﮏ[‬ ‫و وﺷﺒﻪ ﮐﻮﺑﮑﺎری ]و راﻣﺸﮕﺮ ﻧﻮازﻧﺪه[‬ ‫ﺷﻤﺲ ﺷﻬﺮﯾﺎری ]و ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺷﻬﺮﯾﺎری[‬ ‫و‬ ‫ِ‬ ‫ﺣﺎﺟﯽ ﻧﻮروز ﯾﺎ‬ ‫ﺣﺎﺟﯽ ﻓﯿﺮوز‪،‬‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺷﮑﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ و‬ ‫اﺳﻼﻣﯽ ﺷﺪهی ﺑﺎﺑﺎﻧﻮرو ِز‬ ‫اﯾﺮان ﺑﺎﺳﺘﺎن اﺳﺖ؛‬ ‫در ﻣﻘﺎم ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ‬ ‫»ﻧﻨﻪﺳﺮﻣﺎ«‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی‬ ‫ﺑﺎﺑﺎﻧﻮروز ﻣﺎﻧﺪه و‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ از آﻧﻬﺎ‪،‬‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ‬ ‫اﺳﺖ‬ ‫ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﻮد؛ ﺳﻨﮓﻧﻮﺷﺘﻪ و ﻧﻘﺶﺑﺮﺟﺴﺘﻪی َﻫﻨﯽ ﺷﺎه‬ ‫و ﻣﺎه ﮐﺎﻣﮑﺎری ]و ﻧﻮروز‪ ،‬ﻣﺎه ﻓﺮوردﯾﻦ[‬ ‫اﻟﯿﻤﺎﯾﯽ در اﻃﺮاف اﯾﺬه ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺷﺎﻫﺪی ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎ‬ ‫و ﺟﺸﻦ ﮔﺎﻫﺎنﺑﺎری ]و ﺟﺸﻦ وﯾﮋهی‬ ‫ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ و ﭘﻨﺠﺎهوﻫﻔﺖ ﺳﺎل زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﭘﺴﺮ ُﮔ ُ‬ ‫ﻠﺒﻦ ﺑﺎﻧﻮ در ﺳﺪهای ﻣﯽزﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺮان ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑﺴﺎل وﻫﺎری ]و ﺟﺸﻦ ﺑﻬﺎری[‬ ‫و َا‬ ‫ِ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬او ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ ۱۴۰‬ﻗﻤﺮی ‪ ۷۵۷ /‬ﻣﯿﻼدی در‬ ‫ﺗﻮﺳﻂ اﻋﺮاب ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻓﺘﺢ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬دوﺳﺘﺎن وی ﻫﻤﻪ‬ ‫از ﺑﺰرﮔﺎن ﻋﻠﻤﯽ و ﻫﻨﺮی ﺑﻮدﻧﺪ‪» :‬ﻧﻮﺑﺨﺖ اﻫﻮازی« و‬ ‫ُ‬ ‫»ﺧﺮﺷﺎدﻣﺎه«‪» ،‬راوﯾﻪ«ی ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪان‪» ،‬ﻓﺮخ‬ ‫ﭘﺴﺮش‬ ‫اﻫﻮازی« از ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن آﯾﯿﻦ ﮐﻬﻦ دﯾﺼﺎﻧﯽ ﺧﻮزﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫»اﺑﻦ اﻫﻮازی« ﻣﺘﺮﺟﻢ ﮐﻠﯿﻠﻪ و دﻣﻨﻪ‪» ،‬دﺷﺖ ﻣﯿﺸﺎﻧﯽ«‬ ‫رﺋﯿﺲ ﺣﮑﻤﺖﮐﺪهی ﻣﺄﻣﻮن ﻋﺒﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺧﻮزﺳﺘﺎﻧﯽ دﺑﯿﺮ‬ ‫ُ‬ ‫ﻣﻨﺼﻮر ﻋﺒﺎﺳﯽ‪ .‬اﺑﻮﻧﻮاس در ﮐﻨﺎر ﺷﻌﺮﻫﺎی ﻋﺮﺑﯽ ﺧﻮد‪،‬‬ ‫‪Amin Khatibi‬‬ ‫ﮔﺎه اﺷﻌﺎر ﻓﺎرﺳﯽ ﻧﯿﺰ ﺳﺮوده ﮐﻪ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻪ »ﻓﺎرﺳﯿﺎت‬ ‫ُ‬ ‫اﺑﻮﻧﻮاس«اﻧﺪ‪ .‬او ﺳﺮودهای دارد در ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻧﻮﺑﻬﺎر‪.‬‬ ‫اﯾﻦ "ﻧﻮﺑﻬﺎر" ﯾﺎ ﺟﺸﻦ ﻧﻮروز اﺳﺖ ﯾﺎ ﻧﯿﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ در ﺑﻠﺦ‬ ‫ﮐﻪ »ﻧﻮﺑﻬﺎر« ﻧﺎم داﺷﺘﻪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ اﯾﻦ ﺳﺮودهی‬ ‫ُ‬ ‫اﺑﻮﻧﻮاس از روی ﺗﺮاﻧﻪای ﮐﻬﻦ و ﺑﻪ زﺑﺎن ﭘﻬﻠﻮی ﺑﺎزﻧﻮﯾﺴﯽ‬ ‫ﮔﺎﻫﺎن‪ ،‬ﺷﺶ ﺟﺸﻦ در اﯾﺮان ﺑﺎﺳﺘﺎن ﺑﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪی‬ ‫ﺷﺶ روزی ﮐﻪ ﻋﺎﻟَﻢ آﻓﺮﯾﺪه ﺷﺪ[‬ ‫و ُ‬ ‫ﺮ اﯾﺮاﻧﺸﺎری ]و آزاد زادهی اﯾﺮاﻧﯽ[‬ ‫ﺣ ِ‬ ‫ِﺑﺪه ﻣﺮا ﯾﮏ ﺑﺎری ]ﻣﺮا ﭼﯿﺰی‪ ،‬ﻣﯿﻮهای‪،‬‬ ‫ﻫﺪﯾﻪای ﺑﺪه[‬ ‫در اﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪی ﭘﻬﻠﻮی‪ُ ،‬‬ ‫ﺧﻨﯿﺎﮔﺮ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﺎس ﻫﺸﺖ ﭼﯿﺰ ﮔﺮاﻣﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻮﺑﻬﺎر‪ ،‬ﮔﻨﮓ رﻓﺘﺎر‪،‬‬ ‫وﺷﺒﻪی ﮐﻮﺑﮑﺎر‪ ،‬ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺷﻬﺮﯾﺎری‪ ،‬ﻣﺎه ﮐﺎﻣﮑﺎری‪،‬‬ ‫ﺟﺸﻦ ﮔﺎﻫﻨﺒﺎری‪ ،‬ﺟﺸﻦ َاﺑﺴﺎل وﻫﺎر‪ ،‬و ُ‬ ‫ﺣﺮ‬ ‫اﯾﺮاﻧﺸﻬﺮ‪ ،‬از ﺳﻮی ﮐﺴﯽ ﮐﻪ روی ﺳﺨﻦ ُ‬ ‫ﺧﻨﯿﺎﮔﺮ ﺑﺎ‬ ‫او اﺳﺖ‪ ،‬ﯾﮏ ﺑﺎر ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺪﯾﻪای ﺑﻪ او داده ﺷﻮد‬ ‫* ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﻣﯽﺗﻮان آن را ﺑﻪ دو ﺻﻮرت ﺧﻮاﻧﺪ‪» :‬ﻧﻮرو ِز‬ ‫ﺧﺠﺴﺘﻪ« و »ﻧﻮروز‪ُ ،‬‬ ‫ُ‬ ‫ﺧﺠﺴﺘﻪ«‬ ‫‪۸۵‬‬
Bozorgmehr HosseinPour ۱۳۹۷ ‫ ﻧﻮروز‬/// ۲۴ ‫ﺷــﻤــﺎرهی‬ ۸۶
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫]���� ر���[‬ ‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎن‪ ،‬ﮐﺎرﮔﺮدان‪ ،‬داﺳﺘﺎنﻧﻮﯾﺲ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ و ﻋﮑﺎس‬ ‫‪ ۹۵‬ﺳﺎﻟﻪی اﯾﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﮐﻦ اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن اﺳﺖ ﺑﺎ ارﺳﺎل ﻧﺎﻣﻪای‬ ‫ﺑﻪ دﺑﯿﺮ ﺳﺮوﯾﺲ ﺗﺤﺮﯾﺮﯾﻪی ﻣﺠﻠﻪ‪ ،‬اﻧﺘﺸﺎر ﻗﻬﻮه را ﺗﺒﺮﯾﮓ‬ ‫ﮔﻔﺖ‪ .‬او در ﺑﺨﺸﯽ از اﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻤﯿﻞ ﺑﺮای ﻣﺠﻠﻪ‬ ‫ارﺳﺎل ﮐﺮد ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﻏﺮض از ﺗﻠﻔﻦﻫﺎ ﮔﻔﺘﻦ ﻣﺒﺎرﮐﺒﺎد ﺑﻮد‬ ‫ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻮﺷﺸﯽ ﮐﻪ در ﻃﺮح و ﭼﺎپ‪ ،‬در ﮔﺮدآوری ﻋﮑﺲﻫﺎ‬ ‫و ﻧﻮع ﻋﮑﺲﻫﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﺎً در ﺑﯿﺮونآوردن ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ‬ ‫داﺷﺘﻪاﯾﺪ‪ .‬اﻣﯿﺪوارم ﻫﻤﻪﻣﺎن ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ در اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺣﺪ‪ ،‬دﺳﺖﮐﻢ‪ ،‬ﮐﺎﻣﯿﺎب ﺑﺎﺷﯿﺪ و ﺑﺎﺷﯿﻢ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ ﮐﺎری از دﺳﺖ ﻣﻦ ﺑﺮﻣﯿﺎﻣﺪ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ درﯾﻎ ﮐﻪ ﻧﺪاﺷﺘﻢ‬ ‫ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺎدی و ﮐﻮﺷﻨﺪﮔﯽ ﻓﺮاوان‪ .‬ﮐﺎﻣﯿﺎﺑﯽ ﻣﺮﺗﺐ ﻫﻤﻪی‬ ‫دﺳﺖدرﮐﺎرﻫﺎﺗﺎن را آرزو دارم‪«.‬‬ ‫ﮔﻠﺴﺘﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺑﺨﺶ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻧﺎﻣﻪی ﮐﻮﺗﺎه ﺧﻮد‬ ‫ﺑﺎ اﺷﺎره ﺑﻪ اﺳﻢ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ دﺑﯿﺮ ﺗﺤﺮﯾﺮﯾﻪی ﻗﻬﻮه ﺑﻪ ﮔﻮﺷﻪای‬ ‫از ﺧﺎﻃﺮات ﺧﻮد در آﺑﺎدان ﻣﯽﭘﺮدازد‪» :‬اﺳﻢ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﻣﺮا ﺑﻪ ﯾﺎد ﺷﺎﻋﺮی در ﺷﯿﺮاز ﻫﻔﺘﺎد ﻫﺸﺘﺎد ﺳﺎل ﭘﯿﺶ‬ ‫ﻣﯽاﻧﺪازد ﮐﻪ اﺳﻤﺶ ﺣﺸﻤﺖ ﻟﺒﺎف ﺑﻮد‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﯾﺎد‬ ‫ﺟﻮاﻧﯽ ﮐﻪ در آﺧﺮ دﻫﻪ ﭼﻬﻞ ﻓﺮﻧﮕﯽ ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻔﺖ در آﺑﺎدان‬ ‫آﻣﺪه ﺑﻮد و در ﯾﮑﯽ از ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﻣﺤﻠﻪ ﭘﺎﻟﻢﮔﺮوو )ﻧﺨﻠﺴﺘﺎن(‬ ‫ﺳﮑﻨﯽ داﺷﺖ‪ .‬در آن ﺳﺎل ﻣﻦ ﻫﻢ در ﻫﻤﺎن ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺸﯿﻤﻦ‬ ‫داﺷﺘﻢ‪ .‬ﻫﺮ ﮐﺪام ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺘﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ ،‬ﺳﻼمﻫﺎی ﻣﮑﺮر‬ ‫و ﻣﻀﺎﻋﻒ ﺑﻪ دارﻧﺪﮔﺎن دو اﻣﻀﺎی ﯾﺎدداﺷﺖ اﻣﺮوز ﺷﻤﺎ‪«.‬‬ ‫‪۸۷‬‬
‫ﻋﮑﺲ از ﻣ‬ ‫ﻣﺠﻤ‬ ‫ﺠﻤﻮ‬ ‫ﻮﻋﻪی‬ ‫ﻋﻪی ﺷﺨﺼﯽ »ﻧﺎدر داودی«‬ ‫ا����‬ ‫�����؟‬ ‫]���� ���دی[] ‪ ][۵‬آرش �����ر [‬ ‫ﻋﮑﺲ ﺧﺎرﺟﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﻓﻀﺎﯾﯽ ﺧﯿﺎﺑﺎنﻣﺎﻧﻨﺪ در‬ ‫ﻗﺎﺑﯽ اﻓﻘﯽ؛ در ﻣﺮز ﻣﻌﺒﺮ و ﭘﯿﺎدهرو و ﮔﺬرﮔﺎه‬ ‫ﻧﻔﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ‬ ‫و ﻗﺪﯾﻤﯽ اﺳﺖ‪ ،‬از ﻫﻤﯿﻦ رو ﺟﺰﺋﯿﺎت در‬ ‫از دوﺳﺘﺎن ﯾﺎ اﻓﺮاد آﺷﻨﺎ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‪ ،‬ﯾﺎ ﮔﺮوه‬ ‫اﺗﻮﻣﺒﯿﻠﻬﺎ ﯾﺎ درﺷﮑﻪﻫﺎ‪ .‬ﻋﮑﺲ ﺳﯿﺎهوﺳﻔﯿﺪ‬ ‫آن ﺑﻪﺳﺨﺘﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﮑﺲ‬ ‫ﺑﻪواﺳﻄﻪی ﺳﯿﺎهوﺳﻔﯿﺪ ﺑﻮدن و ﻗﺪﻣﺖ‬ ‫دوﺳﺘﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺶ ﻧﻔﺮﻧﺪ‪ .‬دﺳﺘﻪی دوم‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ دو ﻧﻔﺮ رﻫﮕﺬر اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﻤﺖ راﺳﺖ‬ ‫آن‪ ،‬ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺪاﻟﯿﺘﻪی ﺑﺎﻻ و ﻃﯿﻒ رﻧﮓ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫آﺳﻤﺎن اﺑﺮی اﺳﺖ ﯾﺎ ﻧﯿﻠﮕﻮن ﻣﺸﺨﺺ ﻧﯿﺴﺖ‪،‬‬ ‫ﻧﻮﻋﯽ اﻧﻘﻄﺎع ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه و از ﻫﻤﯿﻦ رو آﻧﻬﺎ‬ ‫درﺧﺸﻨﺪﮔﯽ و وﺿﻮح و ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ ﻧﺪارد‪ .‬اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﻋﺒﻮر دو ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﺠﻤﻊ ﮔﺮوه دوﺳﺘﺎن ﺑﺎ‬ ‫ﮔﺮﭼﻪ در ﻋﻤﻖ ﻋﮑﺲ در ﻧﺎﺣﯿﻪی ﺑﺎﻻ ﭘﺎره اﺑﺮی‬ ‫ﺳﻤﺖ راﺳﺖ و ﭼﭗ ﻣﺤﻞ را ﺑﺮای ﻋﺒﻮر اﻧﺘﺨﺎب‬ ‫ﺧﺎﻟﯽ اﺳﺖ و ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ اﻣﺮ ﻏﺮﯾﺐ "ﭘﺎرﮐﯿﻨﮓ‬ ‫زاوﯾﻪی ﻧﯿﻢرخ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﻮﻧﺪ و ﻧﺰدﯾﮑﯽ و‬ ‫ﺷﻬﺮی" ﻧﺸﺪه‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﭘﯿﺎدهروی‬ ‫ﺳﻤﺖ راﺳﺖ ﻋﺮﯾﺾﺗﺮ از ﭘﯿﺎدهروی ﺳﻤﺖ ﭼﭗ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﭘﯿﺎدهروی ﺳﻤﺖ راﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻠﻬﺎﯾﯽ‬ ‫ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﻧﮕﺎه اﯾﻦ دو ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ از‬ ‫ﻧﺴﺒﺘﯽ ﺑﯿﻦ آﻧﺎن دارد‪ .‬آﻧﺎن ﯾﮏ ﭘﺮاﻧﺘﺰ ﻣﻘﻌﺮ را‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎی ﭘﺮﺳﭙﮑﺘﯿﻮ ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮده و ﺣﻀﺎر‬ ‫ﯾﺎ ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ آﻧﺎن را ﮔﺮوه دوﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﺮای ﮐﺎﺷﺖ درﺧﺖ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ؛ ﮔﺮﭼﻪ‬ ‫ﻧﺎم ﻧﻬﺎدﯾﻢ‪ ،‬ﭘﺮاﻧﺘﺰی دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻟﻨﺰ دورﺑﯿﻦ‬ ‫ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﻪ ﺟﺰ اﯾﻨﻬﺎ در اﻧﺘﻬﺎی ﻗﺎب‪ ،‬ﺗﯿﺮ ﭼﺮاغﺑﺮﻗﯽ‬ ‫ﻗﺎﺑﻞﻣﺸﺎﻫﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﻪ در ﺗﻤﺎم ﻗﺎب ﺻﺮﻓﺎً‬ ‫ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﮔﺮوه دوﺳﺘﯽ اﺳﺖ و ﻧﻪ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ و ﻫﻤﯿﻦ‪ ،‬وﺿﻌﯿﺖ را ﻣﻌﻨﺎدارﺗﺮ‬ ‫ﻧﻮﺑﻮدن ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺮق و آﻏﺎز ﺟﺮﯾﺎن ﻧﻮﺳﺎزی و‬ ‫ﺟﺎﯾﺎﺑﯽ اﻓﺮاد ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪه در ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﺷﺎﻫﺪ‬ ‫ﻧﺸﺎﻧﯽ از ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ ﯾﺎ ﻣﺒﻠﻤﺎن ﺷﻬﺮی وﺟﻮد‬ ‫ﯾﮏ ﭼﺮاغﺑﺮق دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ‬ ‫ﺷﻬﺮیﺷﺪن ﻣﺤﻠﯽ ﮐﻪ ﻋﮑﺲ در آن ﮔﺮﻓﺘﻪﺷﺪه؛‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻬﺮان‪ .‬در ﺳﻤﺖ ﭼﭗ‪ ،‬ردﯾﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎی‬ ‫آﺟﺮی رخﻧﻤﺎﯾﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و در ﻗﯿﺎس ﺑﺎ ﺳﻤﺖ‬ ‫و ﭘﺸﺖ ﺑﻪ اﻧﺘﻬﺎی ﭘﺮﺳﭙﮑﺘﯿﻮ را ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ؛ اﯾﻦ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻫﻨﺪﺳﯽ و ﻧﻘﺎط‬ ‫دو ﭘﺮاﻧﺘﺰ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻫﺴﺘﯿﻢ‪.‬‬ ‫آنﭼﻪ در زﯾﺮ ﻋﮑﺲ ﻧﻮﺷﺘﻪﺷﺪه اﺳﺖ‬ ‫)‪ ۸‬ﻓﺮودﯾﻦ ‪ ،۱۳۲۴‬ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺮاﺟﻌﺖ از ﻣﻨﺰل‬ ‫راﺳﺖ ﺧﯿﺎﺑﺎن‪ ،‬ﻗﺎﻣﺖ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮی دارد و ﻧﻮﻋﯽ‬ ‫زﻟﯿﺨﺎ ]ﺟﻬﺎﻧﺒﺨﺶ[( از ﻣﻨﻈﺮ ﻧﺸﺎﻧﻪﺷﻨﺎﺳﯽ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﺮﮐﯿﺐﺑﻨﺪی ﻋﮑﺲ ﭘﺮﺳﭙﮑﺘﯿﻮ‬ ‫را ﻣﺘﻌﯿّﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻟﻨﮕﺮﮔﺎه ﺗﮑﯿﻪﮔﺎه ﻣﺘﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﮐﻨﺘﺮاﺳﺖ ﻃﻮﻟﯽ ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۸۸‬‬ ‫ﺗﻘﺴﯿﻤﺸﺎن ﮐﺮد‪ :‬دﺳﺘﻪی اول ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای‬ ‫و ﭼﭗ ﻋﮑﺲ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ‬ ‫ﻼی اﺗﻮﻣﻮﺑﯿﻞ‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺧﯿﺎﺑﺎن از َﺑ ِ‬ ‫و ﻋﻤﻖ دارد و ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در اﺑﺘﺪای اﯾﻦ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬ ‫ﭘﺮﺳﭙﮑﺘﯿﻮ و ﺧﻂ دﯾﺪ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻫﺸﺖ‬ ‫»ﻟﻨﮕﺮﮔﺎه« ﻧﺎم دارد‪ .‬اﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎی ﻋﮑﺲ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪی ﻣﯿﺎن ﺗﺼﻮﯾﺮ و ﺑﺎﻓﺖ آن ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬
‫‪۸۹‬‬ ‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫و اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ اﻓﺰونﺗﺮ ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻮاﻧﻨﺪه را ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮی ﺧﺎص از ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫رﻫﻨﻤﻮن ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﺘﻦ زﯾﺮ ﻋﮑﺲ ﮐﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﺗﻮﺳﻂ ﻋﮑﺎس ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه‬ ‫ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ وﻗﺎر و ﻣﺘﺎﻧﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﻻت رواﻧﯽ و‬ ‫ﻫﻨﺮﭘﯿﺸﮕﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﻼﺳﻬﺎﯾﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ در ﻣﺤﻞ‬ ‫ِ‬ ‫دوﻟﺖ ﮔﻞ و ﺳﺒﺰه‪ .‬ﻣﺘﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﮑﺲ‬ ‫ﮐﻪ ﻓﺼﻞ‪ ،‬ﻓﺼﻞ ﺑﻬﺎر اﺳﺖ و آﻏﺎز‬ ‫ادب‪ ،‬ﻧﻈﻢ‪ ،‬آراﺳﺘﮕﯽ‪ ،‬آﺳﻮدﮔﯽ‪ ،‬ﺻﻤﯿﻤﯿﺖ‪،‬‬ ‫ﺗﻬﺮان ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ )ﺧﺮمزاده‪ .(۱۳۸۷ ،‬در ﺗﺌﺎﺗﺮ‬ ‫ﺷﮑﺴﭙﯿﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮد دﻧﯿﺎ ﺻﺤﻨﻪی‬ ‫)ﺑﺎزﯾﮕﺮ ﺗﺌﺎﺗﺮ ﻣﻮزﯾﮑﺎل اﺷﮏ ﺷﯿﻄﺎن(‪ ،‬زﻟﯿﺨﺎ‬ ‫و ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ آرﺷﯿﻮی ﺷﺨﺼﯽ و آﻟﺒﻮﻣﯽ ﺧﺼﻮﺻﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺆﯾﺪ آن اﺳﺖ‬ ‫رواﯾﺘﮕﺮ ﯾﮏ ﭘﺸﺖ ﺻﺤﻨﻪ اﺳﺖ؛ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﺤﻈﻪی ﻋﮑﺲ‪ .‬در ﺣﻘﯿﻘﺖ‬ ‫راوی ﺑﯿﻦ ﻋﮑﺲ و زﻣﺎن ﭘﯿﺶ از آن‪ ،‬ﻧﻮﻋﯽ ﺧﻂ زﻣﺎﻧﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﯾﮕﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺣﺎﺿﺮان در ﻋﮑﺲ‪ ،‬و ﻓﯿﮕﻮرﻫﺎ‬ ‫ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﻮژهﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﺮور‪،‬‬ ‫ﻃﻨﺎزی و ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﮕﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮودت ﻫﻮا اﻓﺮاد ﻫﻨﻮز ﭘﻮﺷﺶ زﻣﺴﺘﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺗﻦ‪ ،‬ﯾﺎ دﺳﺖ‬ ‫ﺗﺌﺎﺗﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدان و زﻧﺎن در آن ﻓﻘﻂ‬ ‫ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞﭼﺸﻢﭘﻮﺷﯽ ﭘﻮﺷﺶ اﻓﺮاد اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ اﻟﺒﺴﻪ ﭘﻮﺷﺎک ﻓﺎﺧﺮ و‬ ‫دﯾﮕﺮ ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮﮐﺲ ﻧﻘﺸﻬﺎی ﺑﺴﯿﺎری‬ ‫در ﺟﯿﺐ و دﺳﺘﮑﺶ دارﻧﺪ‪ .‬ﮐﺖ و ﮐﻼه و ﭘﺎﻟﺘﻮ و دﺳﺘﮑﺶ و ﺷﺎل‪ ،‬ﺑﺨﺶ‬ ‫آﻻﻣﺪی ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﭘﻮﺷﺎک ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺧﻮشﺳﻠﯿﻘﻪ ﺑﻮدن و ذاﺋﻘﻪی‬ ‫ﺑﺎزﯾﮕﺮﻧﺪ؛ ﺑﺎزﯾﮕﺮاﻧﯽ ﮐﻪ از ﯾﮏ در وارد و از در‬ ‫از اﺑﺘﮑﺎرﻫﺎی اﯾﻦ ﺗﻤﺎﺷﺎﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﺮﺳﺘﺎن‬ ‫ﺑﺎغ ﻋﻼءاﻟﺪوﻟﻪ‪ ،‬ﺳﺎﻟﻦ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﺗﻤﺎﺷﺎﺧﺎﻧﻪی‬ ‫دﻫﻪی ده و ﺑﯿﺴﺖ ﺷﻤﺴﯽ‪ ،‬ﺑﺪری ﻫﻮرﻓﺮ‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﺒﺨﺶ‪ ،‬ﻫﻢﻋﺼﺮ و ﻫﻤﮑﺎر ﻋﻠﯽاﺻﻐﺮ‬ ‫ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی‪ ،‬ﻋﺒﺪاﻟﺤﺴﯿﻦ ﻧﻮﺷﯿﻦ‪ ،‬ﻓﻀﻞﷲ‬ ‫ﺑﺎﯾﮕﺎن‪ ،‬ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﻣﻔﯿﺪ‪ ،‬ﺻﺎدق ﺑﻬﺮاﻣﯽ‪ ،‬رﻓﯿﻊ‬ ‫ﺑﺮ ﻋﻬﺪه دارد و در ﻫﻔﺖ ﭘﺮده ﺑﺎزی ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻟﺘﯽ‪ ،‬ﻋﺼﻤﺖ ﺻﻔﻮی‪ ،‬اﺣﻤﺪ دﻫﻘﺎن‪ ،‬ﺟﻤﺸﯿﺪ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪی اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﺻﺤﻨﻪی ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﻌﺮﻓﯽ‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﺣﻤﯿﺪ ﻗﻨﺒﺮی‪ ،‬ﺻﺪاﭘﯿﺸﻪ و ﭘﺮدهﺧﻮان‬ ‫ﺧﺎص ﭘﻮﺷﻨﺪﮔﺎن و دارﻧﺪﮔﺎن آن اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ وﯾﮋه و ﺧﺎص و ﻣﺎرک ﺑﻪ‬ ‫»اروﯾﻨﮓ ﮔﺎﻓﻤﻦ«‪ ،‬روانﺷﻨﺎس اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﯿﺰ‬ ‫زﻧﺎن‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﺨﻮان و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﺑﻪاﺻﻄﻼح ِ‬ ‫"ﺳﺖ" ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬از اﯾﻦ ﺣﯿﺚ‬ ‫ﻛﺮد؛ در اﯾﻦ ﺻﺤﻨﻪ اﻓﺮاد از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﻨﺸﻬﺎی‬ ‫ﻧﯿﺰ از ﻗﺪﻣﺎی ﻫﻨﺮ دوﺑﻠﻪی اﯾﺮان ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬او‬ ‫ﺑﺮﺧﻮرد اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﯾﮏ اﺟﺮا اﺳﺖ‪ .‬در ﯾﮏ اﺟﺮای‬ ‫ﭘﯿﺶﭘﺮدهﻫﺎی ﺗﺌﺎﺗﺮ آﻏﺎز ﮐﺮد و ﺑﻌﺪ روی ﺻﺤﻨﻪ‬ ‫و ﮐﺮاوات و ﺟﻠﯿﻘﻪی ﻣﺮد اﯾﺴﺘﺎده در ﻣﺮﮐﺰ ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻘﺶ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺑﭙﺮدازد‪ .‬ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن و‬ ‫ﺑﺎرﯾﮑﺶ ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻧﻘﺶ ﺟﻮان را‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ ﻣﻬﻤﺎﻧﯽ ﯾﺎ دﯾﺪوﺑﺎزدﯾﺪ ﻧﻮروزی‪ .‬ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ ﺳﺒﮏ ﻏﺮﺑﯽ دارﻧﺪ و ﮐﻼﻫﻬﺎ‬ ‫ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻔﺎی ﻣﻄﻠﻮب آن ﺑﭙﺮدازﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﻨﺪ‪ .‬اﺟﺰای ﭘﻮﺷﺶ‪ ،‬ﺷﻠﻮار و ﮐﺖ و ﺟﻠﯿﻘﻪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺑﻠﻮز و ﮐﺖ ﺑﺮای‬ ‫ﻣﯽﺗﻮان ﺣﺪس زد ﮐﻪ ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن اﻓﺮادی ﻋﻀﻮ ﻃﺒﻘﻪی ﻣﺘﻮﺳﻂ ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺘﻮﺳﻂ رو ﺑﻪ ﺑﺎﻻی زﻣﺎﻧﻪ و از ﺗﺤﺼﯿﻞﮐﺮدﮔﺎن و ﻧﺨﺒﮕﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪی ﺧﻮد‬ ‫ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﮐﯿﻔﻬﺎی زﻧﺎﻧﻪ ﮐﻪ ادوات ﻋﮑﺲ را ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺠﻠﺴﯽاﻧﺪ‬ ‫آﻧﺎن در ﻣﺠﻠﺲ ﯾﺎ ﺿﯿﺎﻓﺘﯽ ﺧﺎص ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ و دﻋﻮتﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ؛‬ ‫ﻓﺮﻧﮕﯽ اﺳﺖ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﮔﻮﯾﺎی ﻣﺘﺠﺪد ﺑﻮدن ﺣﺎﺿﺮان در ﻋﮑﺲ و اﻗﺒﺎل‬ ‫آﻧﺎن ﺑﻪ ﻫﻮﯾﺖ ﻣﺪرن اﺳﺖ‪ .‬در ﻋﮑﺴﯽ ﮐﻪ ﺟﺰﺋﯿﺎت در آن ﻣﺒﻬﻤﻨﺪ‪ ،‬ﭘﻮﺷﺶ‬ ‫و ﺳﺒﮏ ﺧﻮدآراﯾﯽ اﻓﺮاد‪ ،‬ﭼﺸﻤﮕﯿﺮﺗﺮﯾﻦ ﻋﻨﺼﺮ ﻋﮑﺲ اﺳﺖ‪ .‬اﻧﺘﺨﺎﺑﻬﺎ ﻓﺎﺧﺮ‬ ‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ اﺟﺮای ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮ‬ ‫ﺗﺌﺎﺗﺮی ﮐﻨﺸﮕﺮ در ﯾﮏ ﺻﺤﻨﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ اﯾﻔﺎی‬ ‫ﮐﻨﺸﮕﺮ ﻫﺮدو از ﻧﻘﺸﻬﺎی ﺧﻮد آﮔﺎﻫﯽ دارﻧﺪ و‬ ‫ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺠﯿﺪ ﻣﺤﺴﻨﯽ و ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺳﺎرﻧﮓ‬ ‫در دﻫﻪی ﺑﯿﺴﺖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﻨﺮی را ﺑﺎ ﺧﻮاﻧﺪن‬ ‫آﻣﺪ و در ﻧﻤﺎﯾﺸﻬﺎی ﮐﻤﺪی ﺑﺎزی ﮐﺮد‪ .‬اﻧﺪام‬ ‫اﯾﻔﺎ ﮐﻨﺪ؛ ﭼﻪ در ﺗﺌﺎﺗﺮ و ﭼﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﮐﻪ در ﮐﻨﺎر‬ ‫دوﺳﺖ ﻧﺰدﯾﮑﺶ ﻣﺠﯿﺪ ﻣﺤﺴﻨﯽ ﺑﻪ ﺳﯿﻨﻤﺎ‬ ‫در اﯾﻦ ﻋﮑﺲ ﻫﻢ ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ از زﻧﺪﮔﯽ ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫آﻣﺪ‪ .‬وﻗﺘﯽ دوﺑﻠﻪ در اﯾﺮان اﻫﻤﯿﺖ ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻗﻨﺒﺮی‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻋﮑﺲ زرقوﺑﺮق ﻧﺪارد اﻣﺎ دﯾﺪﻧﯽ اﺳﺖ‬ ‫و ﺗﯿﭗﺳﺎزی ﺑﻪ دوﺑﻠﻪ دﻋﻮت ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﻪ ﺟﺎی‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻧﻤﺎﯾﺶ و ﺗﺌﺎﺗﺮ ﭘﯿﺶ ﭼﺸﻤﺎن ﻣﺎ‬ ‫را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯿﻬﺎی وﯾﮋهاش در ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻟﺤﻦ‬ ‫و ﭘﻮﺷﺶ در ﻣﺠﻤﻮع ﯾﮑﺴﺎن اﺳﺖ و از ﯾﮏ ﻗﺎﻋﺪه ﺗﺒﻌﯿﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ اﯾﻦ اﻣﺮ‬ ‫و ﻣﯿﺰاﻧﺴﻦ ﺗﺌﺎﺗﺮی دارد‪ .‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻧﻮﺳﺎز و ﺧﺎﻟﯽ‬ ‫زﻧﺎن در ﻋﮑﺲ ﻓﺎﻗﺪ ﺣﺠﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﮔﺮﭼﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﮐﺎﻣﻠﯽ دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ در‬ ‫ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﺻﺤﻨﻪ را ﺑﻪ ﺗﺼﺮف ﺧﻮد درآوردهاﻧﺪ‪ .‬آﻧﺎن‬ ‫و ﻧﻤﺎﯾﺶ‪ ،‬و ﮔﻮﯾﻨﺪهی رادﯾﻮ و در ﻣﺠﻤﻮع از اﻫﺎﻟﯽ ﻫﻨﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫ﻫﻮرﻓﺮ‪ ،‬ﺣﻤﯿﺪ ﻗﻨﺒﺮی و ﻣﻬﺮی ﻋﻘﯿﻠﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﺮدی از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻫﻨﺮی ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮔﻮﯾﯽ در ﯾﮏ ﻟﺤﻈﻪ از ﺟﻤﻊ‬ ‫ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﮐﻮدﺗﺎی ‪ ۱۲۹۹‬و در ﺳﺎﻟﻬﺎی‬ ‫م« ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮐﺎووﺳﯽ را داﺷﺖ‪.‬‬ ‫اﻋﺪا ِ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ در ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻣﺜﻞ »ﺟﺎﻣﻌﻪی ﺑﺎرﺑﺪ« و‬ ‫ﻣﺪرﻧﯿﺰاﺳﯿﻮن اﯾﺮان در ﻋﺼﺮ ﭘﻬﻠﻮی دوم‬ ‫و ﺳﺮﮔﺮمﮐﻨﻨﺪه و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻗﻄﻌﺎت ﺷﻌﺮ و‬ ‫ﻋﻤﻮﻣﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ .‬دوراﻧﯽ ﮐﻪ از ﭘﺎﯾﻪﮔﺬاری‬ ‫ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﻫﻢﺳﻨﺨﯽ اﻓﺮاد در ﻋﮑﺲ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ زﻣﺎﻧﻤﻨﺪی ﻋﮑﺲ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮﯾﮏ از آﻧﺎن ﺑﺎزﯾﮕﺮ ﺗﺌﺎﺗﺮ‬ ‫و اﯾﺴﺘﺎدن آﻧﺎن در ﻋﮑﺲ ﻧﯿﺰ ﺟﻠﻮهی ﻫﻨﺮی ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﮑﺎس ﻧﯿﺰ ﺧﻮد‬ ‫ﺑﯿﺮون ﺟﺴﺘﻪ و ﻋﮑﺴﯽ ﺑﻪ ﯾﺎدﮔﺎر ﺛﺒﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺎﺻﻠﻪی ﻋﮑﺎس ﺑﺎ‬ ‫ﺣﻀﺎر ﮐﻤﺘﺮ از دو ﻣﺘﺮ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻧﺸﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﺑﺮ ﺻﻤﯿﻤﯿﺖ ﻋﮑﺎس و‬ ‫ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻋﮑﺲ‪.‬‬ ‫ﻋﮑﺲ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﮑﻨﯿﮑﯽ در ﻧﻤﺎی ﻧﺰدﯾﮏ ﯾﺎ ﻣﺪﯾﻮم ﺷﺎت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪،‬‬ ‫از ﺷﻠﻮﻏﯽ و ﻫﻤﻬﻤﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻨﺮﭘﺮدازان ﻗﺎب‬ ‫ﺷﺎﻣﻞ ﺛﺮﯾﺎ‪ ،‬ﺷﺎرل ﻣﺎﻟﯿﮕﻮ )ﻣﺎدر ﺛﺮﯾﺎ(‪ ،‬ﺑﺪری‬ ‫ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺣﻮزهی ﺗﺌﺎﺗﺮ و ﻧﻤﺎﯾﺶ‬ ‫ﺳﻠﻄﻨﺖ‬ ‫رﺿﺎﺷﺎه‬ ‫ﭼﻨﺪ‬ ‫دﺳﺘﻪی‬ ‫ﮐﻮﭼﮏ‬ ‫»ﺗﺌﺎﺗﺮ ﻧﮑﯿﺴﺎ« داﯾﺮ ﺑﻮد‪ ،‬ﮐﻪ ﮐﻤﺪﯾﻬﺎی ﺑﯽﺿﺮر‬ ‫ﺟﺮی ﻟﻮﺋﯿﺲ ﮐﻪ آﮐﺘﻮر ﮐﻤﺪی ﻣﺸﻬﻮری ﺑﻮد‬ ‫*‬ ‫ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺛﺮﯾﺎی دوازدهﺳﺎﻟﻪ ﻧﯿﺰ در ﮐﻨﺎر‬ ‫ﻣﺎدرش ﺷﺎرل ﻣﺎﻟﯿﮕﻮ ﺑﺎرﻫﺎ در ﺗﺌﺎﺗﺮﻫﺎی ﻻﻟﻪزار‬ ‫ﻫﻨﺮﻧﻤﺎﯾﯽ ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﻣﻬﺮی ﻋﻘﯿﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺎزﯾﮕﺮ‬ ‫ﺳﯿﻨﻤﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪی ﺑﺎزی در ﻓﯿﻠﻢ »دﺧﺘﺮ‬ ‫ﺷﯿﺮاز« اﺛﺮ ﺳﺎﻣﻮﺋﻞ ﺧﺎﭼﯿﮑﯿﺎن و »ﻫﻔﺪه روز ﺑﻪ‬ ‫ﻋﮑﺲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دوراﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻬﺮت دارد؛ آﻏﺎزی ﺑﺮ ﺣﻀﻮر زﻧﺎن در ﻋﺮﺻﻪی‬ ‫ﺗﺌﺎﺗﺮ اﯾﺮان ﺑﻪﺻﻮرت ﺣﺮﻓﻪای ﺑﯿﺶ از دو ــ ﺳﻪ‬ ‫ﻫﻢﺗﺮاز ﺑﺎ ﺳﻮژهﻫﺎ و از زاوﯾﻪی روﺑﻪرو و ﺑﺮاﺑﺮ‪ .‬ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﺪﮔﺎن ﮔﻮﯾﯽ ﯾﮏ‬ ‫داﯾﺮه را ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ و در آن ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺎ ﻓﻮاﺻﻞ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻣﻨﻈﻢ ﺗﻮزﯾﻊ ﺷﺪهاﻧﺪ و‬ ‫از ﺗﺎرﯾﺦ ﯾﺎ ﻗﺼﻪﻫﺎ و داﺳﺘﺎﻧﻬﺎی ﮐﻬﻦ اﯾﺮان‬ ‫دﻫﻪ ﻧﻤﯽﮔﺬﺷﺖ؛ در اﯾﺎم ﺑﺮو و ﺑﯿﺎی ﻻﻟﻪزار‪.‬‬ ‫و ﻧﺎﮔﺬرا اﺳﺖ‪ .‬اﮔﺮ دو ﺳﻮژهی ﻣﻨﻔﮏ از ﺟﻤﻊ دوﺳﺘﺎن را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ‪،‬‬ ‫دورهی ﻓﺘﺮت ﺗﺌﺎﺗﺮ اﯾﺮان ﺑﻮد و دﯾﮕﺮ از آن‬ ‫ً‬ ‫ﻗﺒﻼ در آﺛﺎر‬ ‫ﺷﻮر و ﺷﻮقوذوق و ﻗﺪرﺗﯽ ﮐﻪ‬ ‫)آرﯾﻦﭘﻮر‪ .(۱۳۷۴ ،‬ﺳﺎﻟﻬﺎی آﺧﺮ ﺳﻠﻄﻨﺖ رﺿﺎﺷﺎه‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺻﺤﻨﻪﻫﺎ ﻣﺘﻼﺷﯽ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﮔﯿﺸﻪﻫﺎ‬ ‫ﻓﻀﺎی ﻋﮑﺲ را ﺗﺼﺎﺣﺐ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ُﺑﺮدار ﻧﮕﺎه ﻧﯿﺰ ﻋﮑﺲ از ﻧﻮع ﮔﺬرا‬ ‫ﻋﮑﺲ از ﻧﻮع رواﯾﯽ ﮔﺬرا اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻮن آﻧﻬﺎ ﺿﻤﻦ ﻋﺒﻮر ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﯽﻧﮕﺮﻧﺪ‪،‬‬ ‫و اﮔﺮ ﺟﻤﺎﻋﺖ دوﺳﺘﺎن را ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار دﻫﯿﻢ ﻋﮑﺲ از ﻧﻮع ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ و از‬ ‫ﻟﺤﺎظ ﺗﻤﺎس ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎ اﺳﺖ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻮﻗﻒﺷﺪهاﻧﺪ و ژﺳﺘﻬﺎی ﺑﺪﻧﯽ‬ ‫ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﮐﺎر و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻘﺎﺑﻞ ﻋﺒﻮر دو ﻓﺮد در ﺣﺎﺷﯿﻪ و‬ ‫ﭘﺲزﻣﯿﻨﻪی ﻋﮑﺲ‪ ،‬و اﯾﺴﺘﺎﯾﯽ ﺷﺶ ﻧﻔﺮ ﺣﺎﺿﺮ در ﭘﯿﺶزﻣﯿﻨﻪ‪ ،‬آﻫﻨﮓ‬ ‫ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﺑﻪ ﻋﮑﺲ ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬و ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ را ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺸﺎن‬ ‫اﻗﺘﺒﺎس ﺷﺪه ﺑﻮد در ﻣﻌﺮض ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮔﺬاﺷﺖ‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻘﺪم و ﻧﻔﯿﺴﯽ و ﻋﺸﻘﯽ‬ ‫وﺟﻮد داﺷﺖ‪ ،‬ﺧﺒﺮی ﻧﺒﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﺮای ﺗﺮﺑﯿﺖ اﺧﻼﻗﯽ ﻣﺮدم در ﺳﺎل‬ ‫‪» ۱۳۱۷‬ﺳﺎزﻣﺎن ﭘﺮورش اﻓﮑﺎر« اﯾﺠﺎد ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺟﻨﺴﯿﺘﯽ ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻬﺎر زن و ﭼﻬﺎر ﻣﺮد‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬در ﺟﻤﻊ دوﺳﺘﺎن اﻣﺎ ﻓﻘﻂ دو ﻣﺮد وﺟﻮد دارد و ﻓﻀﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎً زﻧﺎﻧﻪ‬ ‫ﮐﻪ در اﺧﺘﯿﺎر و ﺗﺼﺪی »ﺳﯿﺪﻋﻠﯽ ﻧﺼﺮ« ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﻟﺤﺎظ ﺑﺼﺮی ارزش اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ زﯾﺎدی دارد‪ ،‬ﺟﺎ ﺧﻮش ﮐﺮده و ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ‬ ‫ﻫﻨﺮی اﻣﺎ از ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۸‬آﻏﺎز ﺷﺪ‪ .‬در ﺳﺎل ‪۱۳۱۹‬‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬در ادراک ﻫﻨﺪﺳﯽ دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻣﺮدی ﮐﻪ در ﮐﺎﻧﻮن ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﻧﻘﻄﻪای ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺧﻮد را ﯾﮑﺴﺮ ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬در رأس ﻣﺜﻠﺜﯽ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد‬ ‫اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺷﻌﺒﻪای ﺑﻪ ﺗﺌﺎﺗﺮ اﺧﺘﺼﺎص داد‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ رﺳﻤﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ و ﻣﺪرﺳﻪی‬ ‫ﺳﯿﺪﻋﻠﯽ ﻧﺼﺮ‪ ،‬ﺗﻤﺎﺷﺎﺧﺎﻧﻪی ﺗﻬﺮان را اﻓﺘﺘﺎح‬ ‫ﮐﻪ در ﻫﺮﮐﺪام از دو ﺿﻠﻊ دﯾﮕﺮ آن دو زن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ اﻓﺮاد ﺣﺎﺿﺮ‬ ‫ﮐﺮد ﮐﻪ رﯾﺎﺳﺖ آن ﺑﺮ ﻋﻬﺪهی اﺣﻤﺪ دﻫﻘﺎن‬ ‫زﻧﺎن در ﭘﺸﺖ ﺷﺎﻧﻪی ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﮑﺲ ﻇﺮاﻓﺖ و ﺷﻮخوﺷﻨﮕﯽ‬ ‫ﻣﻌﯿﺮی‪ ،‬ﺳﺎرﻧﮓ‪ ،‬ﺑﺪری ﻫﻮرﻓﺮ‪ ،‬زﻟﯿﺨﺎ ﺟﻬﺎﻧﺒﺨﺶ‬ ‫در ﻗﺎب ﺑﺸﺎش و ﺑﺎﻧﺸﺎﻃﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﮑﺘﻪی ﻇﺮﯾﻒ ﺑﺼﺮی ﻗﺎب‪ ،‬ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫ﺧﺎﺻﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﺑﺎ وﺿﻌﯿﺘﻬﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﺑﻪ دورﺑﯿﻦ رو ﮐﺮدهاﻧﺪ؛‬ ‫ﯾﮑﯽ رﺳﻤﯽ و دﯾﮕﺮی ﻏﯿﺮرﺳﻤﯽ و در ﺣﺎﻟﺘﯽ از ﭘﻨﻬﺎنﺷﺪن زﯾﺮﮐﺎﻧﻪ‪ ،‬ﯾﮑﯽ‬ ‫در اوج ﺻﻤﯿﻤﯿﺖ و دﯾﮕﺮی ﻣﺘﻌﺎرف‪ .‬ژﺳﺘﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻪﻗﺎﻋﺪهی ﻃﯿﻒ و ﻃﺒﻘﻪ و‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﻫﻨﺮﭘﯿﺸﮕﺎن ﻣﻌﺮوف در اﯾﻦ ﺗﻤﺎﺷﺎﺧﺎﻧﻪ‪،‬‬ ‫و اﯾﺮان دﻓﺘﺮی ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﺷﺎﺧﺎﻧﻪی ﺗﻬﺮان در‬ ‫روﻧﻖ ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻫﻨﺮ ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ اﯾﺮان‬ ‫ﺳﻬﻢ ﻣﻬﻤﯽ دارد‪ .‬ﻧﻤﺎﯾﺶ ﭘﯿﺶﭘﺮده ﻫﻢ ﯾﮑﯽ‬ ‫آن ﺧﯿﺎﺑﺎن اﻣﺮوز ﺑﻪ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻏﺮﯾﺒﻪ ﺑﺎ ﻫﻨﺮ و‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺑﺪل ﺷﺪه و اﺳﺎﺳﺎً دﮔﺮدﯾﺴﯽ ﯾﺎﻓﺘﻪ‬ ‫ﺳﻘﻮط ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻧﯿﺰ ﯾﮏﺑﻪﯾﮏ‬ ‫ﺻﺤﻨﻪی ﺟﻬﺎن ﻓﺎﻧﯽ را وداع ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﻧﺎم‬ ‫و ﻧﺸﺎن آﻧﺎن اﻣﺎ در ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪی ﻫﻨﺮ ﻣﺪرن‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ ﺛﺒﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ؛ ﻫﺮﭼﻨﺪ در ﻫﺰارﺗﻮی‬ ‫ﻃﻮﻓﺎنزدهی ﻣﺠﺎزی‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﻧﺎم و ﻧﺸﺎﻧﯽ از‬ ‫ﺣﺎﺿﺮان در ﻋﮑﺲ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬ ‫* ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از روزﻧﺎﻣﻪ اﻋﺘﻤﺎد‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪،۱۳۸۶/۷/۱۴ ،۱۵۰۷‬‬ ‫ﺻﻔﺤﻪی ‪۲۰‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫__ آرﯾﻦﭘﻮر‪ ،‬ﯾﺤﯿﯽ‪» ،۱۳۷۴ ،‬از ﻧﯿﻤﺎ ﺗﺎ روزﮔﺎر ﻣﺎ‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ ادب‬ ‫ﻓﺎرﺳﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ«‪ ،‬اﻧﺘﺸﺎرات ّ‬ ‫زوار‪ ،‬ﭼﺎپ اول‬ ‫__ ﺧﺮمزاده اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺳﺘﺎره‪» ،۱۳۸۷ ،‬ﮐﺎرﮔﺎه ﻧﻤﺎﯾﺶ از‬ ‫آﻏﺎز ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎن«‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪ دﮐﺘﺮ ﻓﺮﻫﺎد ﻧﺎﻇﺮ زاده ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ‪،‬‬ ‫از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﺗﺌﺎﺗﺮ اﯾﺮان در ﮔﺬر زﻣﺎن )‪ ،(۳‬اﻧﺘﺸﺎرات‬ ‫اﻓﺮاز‪ ،‬ﺗﻬﺮان‪.‬‬
‫]������ت[‬ ‫ری ﻫﻮرﻓﺮ ﺟﻤﻊ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﺧﺎﻧﻪی ﺗﻬﺮان در ﻣﻨﺰل ﺑﺪ‬ ‫ﺑﺮ و ﺑﭽﻪﻫﺎی ﺗﻤﺎ‬ ‫را ﺑﻠﻨﺪ ﻛﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺳﻤﺖ‬ ‫رﯾﻮش اﺳﺪزاده دﺳﺘﻬﺎﯾﺶ‬ ‫در ﻋﻘﺐ ﺗﺼﻮﯾﺮ دا‬ ‫ﯾﻒ ﺟﻠﻮ از راﺳﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ‬ ‫ﺑﺎﯾﮕﺎن دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬رد‬ ‫ﭼﭗ او ﻋﻨﺎﯾﺖﷲ‬ ‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ رﯾﺎﺣﯽ‪ ،‬ﺑﺪری‬ ‫ﺷﮑﻠﮏ درآورده‪ ،‬ﻫﻤﺴﺮش‬ ‫از ﺷﻬﻼ رﯾﺎﺣﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﭼﭗ‪ .‬دﺧﺘﺮ زﯾﺒﺎﯾﯽ‬ ‫ﺮﮐﺰ ﻋﮑﺲ و اﻣﯿﺮ زﻧﺪری در‬ ‫ﻫﻮرﻓﺮ در ﺟﻠﻮ و ﻣ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ رﯾﺎﺣﯽ‬ ‫اﺳﺖ ﺛﺮﯾﺎ ﺷﺎرل ﻣﺎﻟﯿﮕﻮ‬ ‫ﻢ ﺻﻮرت او ﭘﯿﺪا‬ ‫ﮐﻪ ﻧﯿ ِ‬ ‫در ﺑﺎغ ﻧﻌﻤﺖﷲ ﻣﺼﯿﺮی‬ ‫ﻋﻜﺲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﯿﺰدهﺑﻪ ِ‬ ‫ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﯾﻦ‬ ‫ﺲ اﯾﻦ را ﻧﺸﺎن ﻧﻤﯽدﻫﺪ‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬وﻟﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﻋﮑ‬ ‫ﺼﯽ »ﻧﺎدر داودی«‬ ‫از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﺷﺨ‬ ‫ﻋﮑﺲ‬ ‫‪۹۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۹۱‬‬
‫‪۹۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۹۳‬‬
‫ﺑﺮﻧﺪهی ﺟﺎﯾﺰهی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﻌﻤﺎری‬ ‫‪Architizer A+Award 2015‬‬ ‫ﮐﺎﻓﻪ اﺳﭙﺮﯾﺲ‬ ‫‪۸۸۹۱۴۳۷۷‬‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎن اﺳﺘﺎد ﻧﺠﺎتاﻟﻠﻬﯽ‪ ،‬ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ از ﮐﺮﯾﻢﺧﺎن‪ ،‬ﭘﻼک ‪۲۵۷‬‬ ‫‪esprisscafe‬‬ ‫ﮐﺎﻓﻪ آپ‬ ‫‪۸۸۷۹۲۲ ۶۸‬‬ ‫وﻧﮏ‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎن وﻧﮏ‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎن ﮐﺎر و ﺗﺠﺎرت‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ‪ ،۲۱‬واﺣﺪ ‪۳‬‬ ‫‪up.coffee‬‬ ‫در اﯾﻨﺴــﺘﺎ ﮔﺮام‬ ‫ﻣﺎ را ﺗﻌﻘﯿﺐ ﮐﻨﯿﺪ‬ ‫‪///‬‬ ‫‪@ghahvehmagazine‬‬ ‫در ﺗﻠﮕـــﺮام‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﭙﯿﻮﻧﺪﯾﺪ‬ ‫‪///‬‬ ‫‪@ghahvehmonthlymagazine‬‬ ‫‪۹۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻗﺎﺋﻢﻣﻘــﺎم ﻓﺮاﻫﺎﻧــﯽ‪ ،‬ﭘﺎﯾﯿﻦﺗــﺮ از‬ ‫ﻣﯿــﺪان ﺷــﻌﺎع‪ ،‬ﭘــﻼک ‪ ،۱۰۲‬ﻃﺒﻘﻪی‬ ‫ﺳــﻮم‪ ،‬ﮐﺪﭘﺴــﺘﯽ ‪۱۵۸۵۹۹۶۴۱۵‬‬ ‫ﺗﻠﻔــﻦ ‪ ۸۸۸۲۰۰۷۲‬و ‪۸۸۳۰۲۰۱۷‬‬ ‫‪۹۵‬‬ ‫ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ و ﺻﻠﺢ ﺳﺮآﻏﺎز اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ‬ ‫ﮐﺎﻓﻪ ﭘﯿـﻮر‬ ‫‪۸۸۶۰۳۹۹۰‬‬ ‫ﮐﺮدﺳﺘﺎن‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ‪ ۶۴‬ﻏﺮﺑﯽ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫﺎی آ‪ .‬اس‪ .‬پ‪.‬‬ ‫واﺣﺪ ‪۳۵‬‬ ‫‪pure_vegetarian_cuisine‬‬ ‫ﻗﻨﺎدی ﻫﺎﻧﺲ‬ ‫ﺷــﻌﺒﻪ ی ‪ :۱‬ﮐﺮﯾﻢﺧﺎن زﻧﺪ‪ ،‬آﺑﺎن ﺟﻨﻮﺑﯽ‪ ،‬ﮐﻮﭼﻪی ﻋﻘﯿﻠﯽ‬ ‫ﭘﻼک ‪ ،۳‬ﺗﻠﻔﻦ ‪۸۸۹۰۹۸۰۶‬‬ ‫ﺷﻌﺒﻪی ‪ :۲‬وﻧﮏﭘﺎرک‪ ،‬ﺗﻠﻔﻦ ‪۸۸۰۳۲۴۶۲‬‬ ‫‪hanscakeshop‬‬
‫‪۹۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۴‬ﻧﻮروز ‪۱۳۹۷‬‬

آخرین شماره های ماهنامه قهوه

ماهنامه قهوه شماره 28

ماهنامه قهوه شماره 28

شماره : ۲۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
ماهنامه قهوه شماره 27

ماهنامه قهوه شماره 27

شماره : ۲۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۴/۱۰
ماهنامه قهوه شماره 26

ماهنامه قهوه شماره 26

شماره : ۲۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۳/۱۵
ماهنامه قهوه شماره 25

ماهنامه قهوه شماره 25

شماره : ۲۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۲/۱۰
ماهنامه قهوه شماره 23

ماهنامه قهوه شماره 23

شماره : ۲۳
تاریخ : ۱۳۹۶/۱۱/۱۵
ماهنامه قهوه شماره 22

ماهنامه قهوه شماره 22

شماره : ۲۲
تاریخ : ۱۳۹۶/۱۰/۱۵
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!