ماهنامه مثلث شماره 166 - مگ لند
0
صفحه قبل

ماهنامه مثلث شماره 166

صفحه بعد

ماهنامه مثلث شماره 166

ماهنامه مثلث شماره 166

‫حسن روحانی درگفتوگو با مثلث به مسائل‬ ‫هستهای‪ ،‬روابط خارجی ایران‪ ،‬انتخابات اینده و‬ ‫احتمال نامزدیاش پرداخته است‪ .‬او میگویدکه برای‬ ‫نامزدشدن بهشدت تحت فشار است‬ ‫گفتوگو با محمدرضا باهنر‪ ،‬پشتپرده سیاست در‬ ‫دولتهای سازندگی‪ ،‬اصالحات و احمدینژاد را مورد‬ ‫نظر قرار داده است‬ ‫محمدحسین صفار هرندی درگفتوگویی‬ ‫جذاب به وضعیت اصالحطلبان و حامیان دولت‬ ‫در انتخابات پرداخته است‬ ‫در سالنامه با محسن هاشمی پیرامون سابقه همکاری‬ ‫با شهرداران مختلف تهران و احتمال حضور پدرش در‬ ‫انتخابات گفتوگو شده است‬ ‫گفتوگو با محمدرضا باهنر از پشتپرده‬ ‫سیاست تا نامزدی در انتخابات‬ ‫اگر جبهه پیروان حمایت کند‬ ‫برای نامزدی درانتخابات‬ ‫به شدت تحت فشارم‬ ‫حسن روحانی در گفتوگو با مثلث پیشبینی کرد‬ ‫که انتخابات اینده دو قطبی میشود‬ ‫کنارنمیکشم‬ ‫محسن هاشمی رفسنجانی‪:‬‬ ‫برای ورود به انتخابات‬ ‫محمد حسین صفار هرندی‪:‬‬ ‫هیچیک از شاخههای اصولگرایی‬ ‫به تنهایی توان اداره کشور را ندارند‬ ‫خانواده بهاندازه حاجاقا‬ ‫احساس تکلیف نمیکنند‬ ‫رامینمهمانپرست ‪ ،‬حمیدرضا اصفی و کیهان برزگر‬ ‫درپروندهای ویژه به بررسی وضعیت فعلی ایران و‬ ‫امریکا پرداختهاند‪ .‬اینده مذاکرات بحث اصلی این‬ ‫بخش را تشکیل میدهد‬ ‫معمای مذاکره‬ ‫پرونده مثلث درباره مذاکره‬ ‫ایران‪-‬امریکا درگفتوگو با رامینمهمانپرست‬ ‫حمیدرضا اصفی و کیهان برزگر‬ ‫پس از ائتالف‪3‬نفره برخی دیگر از اصولگرایان هم به‬ ‫تشکیل ائتالف روی اوردند‪ .‬ائتالف‪3‬نفره اما به صورت‬ ‫کلی روندی مناسب را طی میکند‬ ‫سـالسیاست‬ ‫هفته نامه خبری‪،‬تحلیلی‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوشصتوششم‪20/‬اسفند ماه‪ 196/1391‬صفحه‪5000/‬تومان‬ ‫اصولگرایان در چند جبهه برای ورود به انتخابات‬ ‫برنامهریزی میکنند‬ ‫عصرائتالفها‬ ‫گفتوگو با مسعود فراستی هر لحظهاش جذاب‬ ‫و پرتیتر است‪ .‬او به کسی رحم نمیکند نه به‬ ‫سینماگر نه به بازیگر و نه به مدیر سینمایی‪.‬‬ ‫گفتوگو با او جذاب است‬ ‫در صفحات علوم سیاسی سالنامه درگفتوگو با‬ ‫جامعهشناسان و اساتید دانشگاه به نقش طبقات و‬ ‫گروههای اجتماعی در انتخابات‪ 92‬پرداخته شده است‬ ‫چهکسی جانشین‬ ‫احمدینژاد میشود؟‬ ‫پرونده علومسیاسی مثلث درباره رابطه طبقات‬ ‫اجتماعی با گروههای سیاسی در انتخابات ‪92‬‬ ‫مسعودفراستی از فراستی منتقد و فراستی هفت میگوید‬ ‫با کسی دراین سینما‬ ‫نه دوستم نه دشمن‬ ‫کفاشیان درگفتوگو با سالنامه مثلث میگوید‬ ‫که دوست دارم از فوتبال بروم و زندگی خودم را داشته‬ ‫باشم‪ .‬گفت وگو با علی کفاشیان بیشتر درباره حواشی‬ ‫فوتبال است‬ ‫باقری لنکرانی در گفتوگو با سالنامه مثلث‬ ‫از برنامه جبهه پایداری برای انتخابات‪92‬‬ ‫میگوید‪ .‬او تصریح میکند که پایداری نامزد‬ ‫مستقل خواهد داشت‬ ‫درحالیکه بسیاری معتقدند رحیم مشایی گزینه‬ ‫نهایی حامیان دولت است اما علیاکبر صالحی به‬ ‫عنوان گزینه جایگزین این گروه مورد توجه قرار‬ ‫گرفته است‬ ‫محمدشریعتمداری در مصاحبه با سالنامه به وضعیت‬ ‫خود برای انتخابات‪ 92‬اشاره میکند و معتقد است‬ ‫هرچند انتظار اجماع از اصالحطلبان ندارد اما در میان‬ ‫انها مخالف چندانی هم ندارد‬ ‫صالحی میاید؟‬ ‫باید التماسکنند‬ ‫که درفوتبال بمانم‬ ‫گزینه نهایی حامیان دولت چه کسی است‬ ‫علی کفاشیان و همه حاشیههای فوتبال‬ ‫گفتوگوی مثلث با باقریلنکرانی درباره‬ ‫استراتژی و تاکتیک انتخاباتی جبهه پایداری‬ ‫نامزد مستقل‬ ‫معرفیمیکنیم‬ ‫گفتوگو با محمد شریعتمداری‬ ‫انتظارندارم همه اصالحطلبان‬ ‫از من حمایتکنند‬ ‫تو گو با‬ ‫در صفحات علوم سیاسی سالنامه درگف ‬ ‫جامعه شناسان و اساتید دانشگاه به نقش طبقات و‬ ‫گروه های اجتماعی در انتخابات‪ 92‬پرداخته شده است‬ ‫چهکسی جانشین‬ ‫احمدی نژاد می شود؟‬ ‫پرونده علوم سیاسی مثلث درباره رابطه طبقات‬ ‫اجتماعی با گروه های سیاسی در انتخابات ‪92‬‬ ‫پس از ائتالف‪3‬نفره برخی دیگر از اصولگرایان هم به‬ ‫تشکیل ائتالف روی اوردند‪ .‬ائتالف‪3‬نفره اما به صورت‬ ‫کلی روندی مناسب را طی می کند‬ ‫اصولگرایان در چند جبهه برای ورود به انتخابات‬ ‫برنامه ریزی می کنند‬ ‫عصر ائتالف ها‬ ‫محمدحسین صفار هرندی در گفت وگویی‬ ‫جذاب به وضعیت اصالح طلبان و حامیان دولت‬ ‫در انتخابات پرداخته است‬ ‫محمد حسین صفار هرندی‪:‬‬ ‫هیچ یک از شاخه های اصولگرایی‬ ‫به تنهایی توان اداره کشور را ندارند‬ ‫گفت وگو با محمدرضا باهنر‪ ،‬پشت پرده سیاست در‬ ‫دولت های سازندگی‪ ،‬اصالحات و احمدی نژاد را مورد‬ ‫نظر قرار داده است‬ ‫تو گو با محمدرضا باهنر از پشت پرده‬ ‫گف ‬ ‫سیاست تا نامزدی در انتخابات‬ ‫اگر جبهه پیروان حمایت کند‬ ‫کنارنمی کشم‬ ‫حسن روحانی درگفت وگو با مثلث به مسائل‬ ‫هسته ای‪ ،‬روابط خارجی ایران‪ ،‬انتخابات اینده و‬ ‫احتمال نامزدی اش پرداخته است‪ .‬او می گویدکه برای‬ ‫نامزدشدن به شدت تحت فشار است‬ ‫برای نامزدی درانتخابات‬ ‫به شدت تحت فشارم‬ ‫حسن روحانی در گفت وگو با مثلث پیش بینی کرد‬ ‫که انتخابات اینده دو قطبی می شود‬ ‫در سالنامه با محسن هاشمی پیرامون سابقه همکاری‬ ‫با شهرداران مختلف تهران و احتمال حضور پدرش در‬ ‫تو گو شده است‬ ‫انتخابات گف ‬ ‫محسن هاشمی رفسنجانی‪:‬‬ ‫برای ورود به انتخابات‬ ‫خانواده به اندازه حاج اقا‬ ‫احساس تکلیف نمی کنند‬ ‫تو گو با سالنامه مثلث‬ ‫باقری لنکرانی در گف ‬ ‫از برنامه جبهه پایداری برای انتخابات‪92‬‬ ‫می گوید‪ .‬او تصریح می کند که پایداری نامزد‬ ‫مستقل خواهد داشت‬ ‫تو گوی مثلث با باقری لنکرانی درباره‬ ‫گف ‬ ‫استراتژی و تاکتیک انتخاباتی جبهه پایداری‬ ‫نامزد مستقل‬ ‫معرفیمی کنیم‬ ‫درحالیکه بسیاری معتقدند رحیم مشایی گزینه‬ ‫نهایی حامیان دولت است اما علی اکبر صالحی به‬ ‫عنوان گزینه جایگزین این گروه مورد توجه قرار‬ ‫گرفته است‬ ‫صالحی می اید؟‬ ‫گزینه نهایی حامیان دولت چه کسی است‬ ‫محمد شریعتمداری در مصاحبه با سالنامه به وضعیت‬ ‫خود برای انتخابات‪ 92‬اشاره می کند و معتقد است‬ ‫هر چند انتظار اجماع از اصالح طلبان ندارد اما در میان‬ ‫انها مخالف چندانی هم ندارد‬ ‫گفت وگو با محمد شریعتمداری‬ ‫انتظارندارم همه اصالح طلبان‬ ‫از من حمایتکنند‬ ‫رامین مهمانپرست ‪ ،‬حمیدرضا اصفی و کیهان برزگر‬ ‫درپرونده ای ویژه به بررسی وضعیت فعلی ایران و‬ ‫امریکا پرداخته اند‪ .‬اینده مذاکرات بحث اصلی این‬ ‫بخش را تشکیل می دهد‬ ‫معمای مذاکره‬ ‫پرونده مثلث درباره مذاکره‬ ‫تو گو با رامین مهمانپرست‬ ‫ایران‪-‬امریکا در گف ‬ ‫حمیدرضا اصفی و کیهان برزگر‬ ‫تو گو با مسعود فراستی هر لحظه اش جذاب‬ ‫گف ‬ ‫و پرتیتر است‪ .‬او به کسی رحم نمی کند نه به‬ ‫سینماگر نه به بازیگر و نه به مدیر سینمایی‪.‬‬ ‫تو گو با او جذاب است‬ ‫گف ‬ ‫مسعودفراستی از فراستی منتقد و فراستی هفت می گوید‬ ‫با کسی دراین سینما‬ ‫نه دوستم نه دشمن‬ ‫تو گو با سالنامه مثلث می گوید‬ ‫کفاشیان درگف ‬ ‫که دوست دارم از فوتبال بروم و زندگی خودم را داشته‬ ‫باشم‪ .‬گفت و گو با علی کفاشیان بیشتر درباره حواشی‬ ‫فوتبال است‬ ‫باید التماسکنند‬ ‫که درفوتبال بمانم‬ ‫علی کفاشیان و همه حاشیه های فوتبال‬ ‫داغ دل مادر هرگز سرد نمیشود‬ ‫گزارشی از دیدار مزار شهدا در استانه سال ‪92‬‬ ‫دیـــــباچه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪28‬‬ ‫‪28‬‬ ‫دیـــــباچه‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫سارا زیباکالم‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫انچیزیکهازانمطمئنهستمایناستکهفکرمرگوقبروقبرستانچیزینیستکهفردیرا‬ ‫دردنیابه حالخودرهاکردهباشد‪.‬به هر حالهرکدامازماباتوجهبهجهان بینیخود‪،‬درمرحلهیامراحلی‬ ‫از زندگی مان با این مقوله مواجه بوده ایم‪ ،‬به ان عمیقا فکر کرده ایم‪ ،‬در موردش مباحثه داشته ایم یا‬ ‫ن ترسیده ایم‪ .‬بسیاری از اوقات هم حواس خود را به کلی پرت کرده ایم تا مبادا این گونه تفکرات‪،‬‬ ‫از ا ‬ ‫ازارمان دهند و ما را از لذات زندگی زیبای دنیا وادارند‪ .‬البته این طبیعی است و شاید به جز استثنائاتی‪،‬‬ ‫سایر مردم همه این گونه باشند‪ .‬به هر حال انچه شنیده ایم این است که گویا دین‪ ،‬توصیه به بازدید از‬ ‫قبور کرده و دعا برای اهل ان و نیز تفکر در امور مرتبط با ان‪ .‬اینها همه وقتی به ذهنم رسید که صحبت‬ ‫بهش��ت زهرا(س) پیش امد و بازدید از مزار شهدا‪ .‬ش��هدا «بل احیاء عند ربهم یرزقون»اند‪ ،‬شهدا‬ ‫زنده اند و ما مرده ایم و زمان ما را با خود برده است (گفته معروف شهید مرتضی اوینی)‪ .‬خالصه اینکه‬ ‫‪29‬‬ ‫‪29‬‬ ‫دیـــــباچه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫معتقدیم شهیدان زنده اند و شنیده ایم که احتماال مزارشان حال‬ ‫و هوایی دیگر دارد‪ ،‬اگر بر فرض مثال از قبور معمولی می ترسیم‪.‬‬ ‫به فرض اینکه نسل جنگ نیستیم که بنده نیستم‪ ،‬هر انچه‬ ‫از جنگ و شهیدانش می دانم را یا خوانده ام‪ ،‬یا در رسانه ها دیده ام‬ ‫یا شنیده ام‪ .‬بنابراین حتما پیش از رفتن به بهشت زهرا(س)‪ ،‬به‬ ‫انهایی که از همین طریق عجیب احساس می کنم می شناسم‬ ‫ش��ان و برایم مهم هستند فکر می کنم و به خاطراتی که از انها‬ ‫خوانده ام و حول شخصیت و زندگی ش��ان شنیده ام‪ .‬به اوینی‬ ‫فکر می کنم که در ذهنم مزارش را هم مانند یک فرهنگس��را‬ ‫با ظاهری امروزی تصور می کنم‪ .‬شاید در ذهن فانتزی خودم‬ ‫حتی دو‪ ،‬س��ه قفس��ه نقلی کتاب هم کنار ان می بینم و جایی‬ ‫برای نوش��تن و خواندن‪ .‬خودم هم از این فکر خنده ام می گیرد‬ ‫اما راستش دلخواهم همین اس��ت‪ .‬دوست دارم فریم به فریم‬ ‫عکس های لحظه شهادت مرتضی اوینی را باالی سنگ قبر او‬ ‫ببینم‪ .‬دوست دارم عکس هایی از فکه ببینم‪ ،‬همان فکه ای که‬ ‫در فیلم ها دیده ایم و از مردان تفحص شنیده ایم و‪...‬‬ ‫اصال از خودم می پرس��م که حاال ب ِین��ی و بین اهلل‪ ،‬اگر قرار‬ ‫باشد وقت غروب بروم قطعه شهدا‪ ،‬یه کم ترس یا دلهره ندارم؟‬ ‫و جالبه انقدر ذهنمان از پاس��خ های رنگارنگ در این زمینه پر‬ ‫اس��ت که نمی دانم کدام درست است‪ .‬سیاس��ت؛ امان از این‬ ‫سیاست که همیش��ه از ان فراری ام و نمی دانم چطور است که‬ ‫در کشور ما‪ ،‬همیش��ه همه چیز متاثر از این سیاست است‪ .‬اگر‬ ‫تبلیغات و سیاس��ت را کنار بگذاریم‪ ،‬اگ��ر به جنگ هم در کنار‬ ‫مقوله ای ارزشی که دین بسیار در ان نقش داشته جور دیگری‬ ‫نگاه کنیم‪ ،‬ان وقت شاید راحت تر و بی دغدغه تر با داستان های‬ ‫حماسی و انسانی ان روبه رو ش��ویم‪ .‬بعد از اوینی حتما شهید‬ ‫بزرگوار مصطفی چمران در ذهنم می اید‪ .‬همیشه عکسی که‬ ‫از مجروحیت او روی برانکارد گرفته شده است عجیب در سرم‬ ‫هست‪ .‬همیشه هوای غبار الود و سنگین بستان به طور خاص‬ ‫در تصوراتم می اید و م��ی رود‪ .‬نمی توانم حتی برای خودم هم‬ ‫خاطره بازدیدهایم را از بستان هجی کنم‪ ،‬اما می دانم که اگر سر‬ ‫مزار چمران بروم‪ ،‬ناخوداگاه همان حس معلقی را که در محل‬ ‫مجروح شدن او تجربه کردم‪ ،‬باز خواهم داشت‪ .‬کاش اگر احمد‬ ‫متوسلیان ش��هید شده است‪ ،‬از او هم الاقل سنگ قبری بود تا‬ ‫ادای احترامی کنم خالصانه‪.‬‬ ‫این حس عمیقا همراهم اس��ت‪ .‬شنیده ام از شهید پالرک‬ ‫مشهور به ش��هید گالب و با خود فکر می کنم که مرز حقیقت‪،‬‬ ‫مرز شیرینی اعتقادات و تلخی منطقیات کجاست‪ .‬مهم نیست‬ ‫زمانه ما چگونه ش��ده اس��ت و انچه زمانی همه ب��ه ان اعتقاد‬ ‫داش��تیم و اوج خلوص را در ان می دیدیم حاال به خاطر رفتارها‬ ‫و عملکردهای خودخواهانه و غلط برخی افراد‪ ،‬محل ش��ک و‬ ‫دودلی شده است‪ .‬تاسف بار است اما مهم نیست چون حقیقت‬ ‫همیش��ه سرجای خود می ماند و اگر به دور از تعصبات به دنبال‬ ‫ان رویم‪ ،‬حتما ان را می یابیم‪ .‬شاید ان هیجان وصف ناشدنی‬ ‫که پیش از بازدید از بهشت زهرا(س) برای نخستین بار داشتم‬ ‫هم به همین دلیل بود‪.‬‬ ‫در راه انق��در افکار مختلفی را ب��اال و پایین کردم که وقتی‬ ‫رسیدم تقریبا س��رگیجه داش��تم! (البته یحتمل بخشی از ان‬ ‫سرگیجه‪ ،‬مرهون ترافیک همیش��گی و وفادار تهران بود) اما‬ ‫انچه خوب یادم است این که اش��تیاق داشتم‪ .‬می خواستم به‬ ‫دیدار مزار همه ش��هدایی که تا به حال حتی فقط اسمش��ان را‬ ‫هم ش��نیده بودم بروم‪ ،‬چه رسد به انهایی که خانواده هاشان را‬ ‫‪30‬‬ ‫‪30‬‬ ‫به طریقی می شناختم یا اینکه کال فرمانده و سرشناس بودند‪.‬‬ ‫دوست داش��تم برای ش��هدای هفتم تیر فاتحه بخوانم‪ .‬در‬ ‫راه خیلی ب��ه معنا و مفه��وم حقیقی «زنده بودن ش��هدا» فکر‬ ‫کردم‪ .‬یعنی ما را می بینند؟ صدامان را می ش��نوند؟ در اسمانند‬ ‫یا در زمین؟ پاس��خ مان را هم می دهند؟ عین یک کودک درگیر‬ ‫گره های کور حقیقت با تخیل شده بودم‪ .‬البته همه اینها شیرین‬ ‫بود‪ .‬سبک شده بودم‪ .‬یعنی هنوز فاتحه نخوانده و بازدید نکرده‪،‬‬ ‫حس سبکی می کردم‪ .‬به این نتیجه رسیده بودم که قضیه شهدا‬ ‫یک امر لطیف است‪ ،‬یعنی از نور و هوا‪ .‬حاال دیگر فکر می کردم‬ ‫که از شهر و زندگی و دود و روزمرگی و دعواهای پوچ خانوادگی‬ ‫و خیابانی و‪ ...‬که خس��ته شوم و حس فرسودگی کنم‪ ،‬دیگر یک‬ ‫ماوا پی��دا کرده ام و محلی که با امنیت خاطر بتوانم در ان درددل‬ ‫کنم و هرگز پشیمان نشوم‪.‬‬ ‫ای��ن یک حس‪ ،‬از انها بود که تا اخر همراهم بود و راس��تش‬ ‫هنوز هم گاهی که دلم می گیرد‪ ،‬ب��دم نمی اید که‪ ...‬به هر حال‬ ‫ماجراهایی که از عرفا و بزرگان خوانده بودم هم بس��یار به یادم‬ ‫می امد‪ .‬دیدگاه انها نس��بت به مرگ‪ ،‬به دنی��ای پس از مرگ و‬ ‫نی��ز ماجراهایی در ارتب��اط با برزخ و قبر و امث��ال ان‪ .‬بزرگان ما‬ ‫هرگز خوف از اینها نداش��ته اند و بلکه حتی بالعکس‪ .‬و من باز در‬ ‫انیمیشن های ذهنی ام‪ ،‬کلیت یک قبرستان را به شکل دیواری‬ ‫وارون��ه می دیدم با صدها «در» از این دنیا به یک دنیای دیگر‪ .‬از‬ ‫طرفی دیگر ان را یک «تاریخ خفته» می دانستم‪ .‬هر کدام از اینها‪،‬‬ ‫ش��هید یا غیر ان‪ ،‬زندگی هایی در همین دنیا داشته اند و حاال اما‬ ‫کجایند؟جاییکهخانهماهمهست‪،‬خانهمن‪.‬ابهامومرموزبودن‬ ‫ماجرا‪ ،‬ان را وهمناک می کند اما باز در مورد شهدا فرق می کرد؛‬ ‫جنگ‪ .‬انقدر از جنگ خوانده و شنیده بودم که خیلی هم خودم را‬ ‫دور از فضای واقعی ان در گذشته نمی دیدم‪.‬‬ ‫یک چیز خیلی ازارم داد‪ :‬موزه شهدا‪ .‬عکس های دلخراش از‬ ‫پیکرهای متالشی شده شهدا‪ .‬افسوس خوردم که باز در این مورد‬ ‫هم مثل بسیاری موارد دیگر‪ ،‬از لحاظ فرهنگی این همه ضعیف‬ ‫عمل کرده ایم‪ .‬یادم نمی رود که نمی دانستم یا نمی فهمیدم که‬ ‫اشک هایم از چه بود؛ از عصبانیت یا ناراحتی‪ .‬با خود گفتم که اگر‬ ‫کسی تیر یا ترکش یا حتی خمپاره بخورد و توسط ان شهید شود‪،‬‬ ‫چه فرقی می کند میزان جراحات جسمانی او چقدر باشد (البته به‬ ‫هر حال حتما برای خانواده فرق می کند اما در اینجا منظور به طور‬ ‫کلی اس��ت و برای عموم)‪ .‬عصبانی بودم که چرا مسئوالن موزه‬ ‫به این فکر نمی کنند که ممکن است کسی از دیدن برخی از این‬ ‫تصاویر طوری ناراحت یا حتی اذیت ش��ود که حرمت ان شهید‬ ‫حفظ نش��ود‪ .‬عصبانی بودم که اگر قرار است ما از عظمت جنگ‬ ‫مان بدانیم و از تلخی ها و س��ختی های ان‪ ،‬ایا واقعا راه دیگری‬ ‫وجود ندارد؟ ایا همه راه ها امتحان شده است و فقط همین مانده‬ ‫است؟ البته موزه ش��هدای بهش��ت زهرا(س) خوبی هایی هم‬ ‫داش��ت‪ ،‬اما یادم اس��ت که از ان ناراضی بیرون امدم‪ .‬شاید هم‬ ‫توقعاتی که در این رابطه در ذه��ن پرورانده بودم خیلی باال بود‬ ‫و ح��ال از این حیث کم اورده بودم (البت��ه این ماجرا به حدود ‪12‬‬ ‫در راه خیل�ی به معنا و مفهوم حقیقی‬ ‫«زن�ده بودن ش�هدا» فکر ک�ردم؛ یعنی ما‬ ‫را م ی بینن�د؟ صدایم�ان را م ی ش�نوند؟ در‬ ‫اس�مانند ی�ا در زمی�ن؟ پاس�خ مان را ه�م‬ ‫م ی دهن�د؟ عین یک ک�ودک درگیر گره های‬ ‫کور حقیقت با تخیل شده بودم‬ ‫س��ال پیش بازمی گردد و راستش پس از ان دیگر به داخل انجا‬ ‫نرفتم‪ ،‬نمی دانم در این سال های اخیر ان مکان چگونه است)‪.‬‬ ‫قسمت دیگری که برخالف تصوراتم نتوانستم با ان ایجاد‬ ‫رابطه کنم‪ ،‬بخش ش��هدای هفتادو دو تن بود که حس دلهره به‬ ‫من داد‪ .‬نمی دانم از مرور انچه در رابطه با س��انحه شهادت این‬ ‫بزرگواران خوانده بودم این گونه حالم خراب ش��د یا اینکه کال و‬ ‫صرفا از ان ساختمان بزرگ اجر سه سانتی سردم شد‪ .‬به هر حال‬ ‫شهدایش را بزرگتر از ان می دانستم که بتوانم روی زندگی و بعد‬ ‫شهادتشان متمرکز ش��وم‪ .‬از دیدار سنگ شهید دیالمه در انجا‬ ‫خیلی خوشحال شدم؛ چه که ارادت خاصی به خانواده شان دارم‪.‬‬ ‫اما دو‪ ،‬س��ه ش��هیدی که پدران یا برادران دوستانم بودند‪ ،‬مثل‬ ‫سعید معتقد‪ ،‬مصطفی کاظم زاده و مثل‪ ...‬اینها همان موقع و تا‬ ‫همین حاال‪ ،‬همیشه مرا یاد اسمان ها و یاد خدا انداختند‪ .‬مطالعه‬ ‫زندگی هاشان و اینکه با اطالعات و اگاهی به دیدن هر کدام از‬ ‫قبور متبرک اینها رفته بودم‪ ،‬خیلی کمکم کرد تا ارام شوم و دست‬ ‫پر بازگردم‪ .‬سنگ مزار اوینی الاقل یک نیمکت باصفا داشت تا‬ ‫ناباورانه به عکس او در مقابلم زل بزنم و ندانم چرا درک نمی کنم‬ ‫مرگ را‪ ،‬زندگی را‪ ...‬ان وسط‪ ،‬بین تمام قبور دیگر‪ ،‬چند فرمانده‬ ‫خفته اند‪ .‬یکی از جاهایی که از روی وجد نفس��ی عمیق کشیدم‬ ‫همانجا بود‪ .‬بعدها در قمش��ه‪ ،‬باالی سنگ مزار ابراهیم همت‬ ‫رفتیم اما یادم است که در ان میانه مزار سایر فرماندهان در بهشت‬ ‫زهرا(س)‪ ،‬ارزو می کردم کاش شهید همت هم همین جا بود‪.‬‬ ‫ش��هید احمد پالرک را دیگر وقت نکردم (یا ش��اید مزارش‬ ‫را پیدا نک��ردم) که در همان اولین دیدارم با بهش��ت زهرا(س)‬ ‫زیارت کنم‪ .‬اما خاطره ام از بوی گالب س��اطع از س��نگ مزار او‬ ‫باز می گردد به س��قوط هواپیمای ‪ 130-C‬خبرنگاران‪ .‬شهید‬ ‫محمد کربالیی احمد از همکاران ما در روزنامه همش��هری در‬ ‫ان هواپیما بود و شهید شد‪ .‬شهید نیلی هم از اقوام دور همسرم‬ ‫در همان هواپیما بود‪ .‬شب برای دلجویی از خانواده شهید نیلی‬ ‫رفته بودیم‪.‬‬ ‫فکر همکارم��ان «کربالیی احمد» یک لحظه هم از ذهنم‬ ‫بیرون نمی رفت‪ .‬وقتی خواس��تیم به خانه برگردیم‪ ،‬همس��رم‬ ‫که حال م��را دید انگار می دانس��ت چه باید کن��د؛ یک اژانس‬ ‫گرفتیم و س��اعت دو بامداد‪ ،‬به بهشت زهرا(س) رفتیم که البته‬ ‫معموال نیمه ش��ب تعطیل اس��ت‪ .‬اما ان ش��ب به خاطر تشییع‬ ‫جنازه خبرنگارها که روز گذش��ته اش انجام ش��ده بود‪ ،‬افرادی‬ ‫انج��ا بودند و ما را هم راه دادند‪ .‬چه ش��بی ب��ود‪ .‬در ان ظلمات‪،‬‬ ‫قب��ور خالی را می دی��دم و البه الی انها‪ ،‬کپه ه��ای خاک دیده‬ ‫می شد که حاکی از قیامتی بود‪ .‬اژانس را نگه داشته بودیم چون‬ ‫مطمئنا باید برای کس��ب اندکی ارامش هم که شده به زیارت‬ ‫قبور ش��هدا می رفتم‪ .‬اینگونه بود که با پرس��ش و گشتن‪ ،‬برای‬ ‫نخستین بار‪ ،‬حدود سه بامداد ان شب غم انگیز‪ ،‬به فاتحه خوانی‬ ‫شهید احمد پالرک رفتیم‪.‬‬ ‫پس از این همه گفتار‪ ،‬فق��ط یک حس می ماند که بگویم و‬ ‫ان اینکه همانقدر که از وجود یک قبرس��تان می تواند س��ختم‬ ‫شود یا دلهره داشته باش��م‪ ،‬همان قدر با مادران و خانواده های‬ ‫ش��هدا همدردی می کن��م‪ .‬چهره های جوان و حت��ی نوجوان‬ ‫ش��هدا هم حس��ی دردناک دارد و هم حاالت��ی معنوی‪ .‬حتی‬ ‫اگ��ر نخواهم ب��ه هیچ عن��وان دی��ن و معنوی��ت را قاطی این‬ ‫مباحث کن��م‪ ،‬باز مفتخرم به این همه قهرم��ان که از پهلوانان‬ ‫افسانه هامان هم جلو زدند‪ .‬داغ دل یک مادر هرگز سرد نمی شود‪.‬‬ ‫عیدت مبارک‪ ،‬مادر جان‪.‬‬ ‫یادداشتمدیرمسئول‬ ‫مصطفی اجورلو‬ ‫پیچ بزرگ تاریخی‬ ‫دیـــــباچه‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫«انچه که من به ش�ما جوانان عزیز و فرزندان خودم‬ ‫عرض م ی کنم‪ ،‬این اس�ت که بدانید امروز تاریخ جهان‪،‬‬ ‫تاریخبشریت‪،‬برسریکپیچبزرگتاریخىاست‪.‬دوران‬ ‫جدیدى در هم ه عالم دارد اغاز م ی ش�ود‪ .‬نشان ه بزرگ و‬ ‫واضح این دوران عبارت اس�ت از توجه به خداى متعال‬ ‫و استمداد از قدرت الیزال الهى و تکی ه به وحى‪ .‬بشریت‬ ‫از مکاتب و ایدئولوژى هاى مادى عبور کرده است‪ .‬امروز‬ ‫نه مارکسیس�م جاذبه دارد‪ ،‬نه لیب رال دموک راسى غرب‬ ‫جاذبهدارد‪-‬مى بینیددرمهدلیب رال دموک راسىغرب‪،‬‬ ‫در امریکا‪ ،‬در اروپا چه خبر اس�ت؛ اعت راف م ی کنند به‬ ‫شکست‪-‬نهناسیونالیستهاىسکوالرجاذب ه اىدارند‪.‬‬ ‫امروزدرمیانامتاسالمى‪،‬بیشت رینجاذبهمتعلقاست‬ ‫بهاسالم‪،‬بهقران‪،‬بهمکتبوحى؛کهخداىمتعالوعده‬ ‫داده اس�ت که مکتب الهى و وحى الهى و اسلام عزیز‬ ‫م ی تواند بشر را سعادتمند کند‪ .‬این یک پدید ه بسیار‬ ‫مبارکوبسیارمهموپرمعنایىاست‪».‬‬ ‫اهمیت این فرمایش رهبر معظ�م انقالب و تاکید‬ ‫چندباره ایش�ان بر اینکه اکنون در دورانی حس�اس‬ ‫که از ان ب ه عنوان پیچ تاریخ�ی مهم نام م ی ب رند قرار‬ ‫داریم‪ ،‬حاال بیش از همیش�ه نمایان شده است‪ .‬حاال‬ ‫که هندس�ه ای جدید ب�رای دنیایی جدی�د در حال‬ ‫شکل گیری است‪ .‬هندسه ای که مولفه هایش‪ ،‬یورش‬ ‫ملت ها بر نظام سلطه‪ ،‬حرکت به سمت ازادیخواهی‪،‬‬ ‫عدالت مح�وری و تالش ب�رای حاکمی�ت ارزش های‬ ‫معنوی و الهی است‪ .‬یعنی دقیقا رویدادی شبیه انچه‬ ‫در انقالب اسالمی ایران در سال ‪ 57‬به وقوع پیوست‪.‬‬ ‫انقالبیبزرگکهتاثیریش�گرفب�رمعادالتونظم‬ ‫شکل گرفتهبی ن المللیداشت‪.‬امابهواقعشباهت های‬ ‫انقالب‪ 57‬باانچهاکنوندنیاباانمواجهاست‪،‬چیست؟‬ ‫و جمهوری اسالمی ای ران چه نقشی در شکل گیری این‬ ‫هندسهجهانینوینم ی بایستایفاکند؟‬ ‫واقعیتاناستکه امامخمین ی (ره)بنیانگذارکبیر‬ ‫انقالباسالمیبانفیهوی ت هاومکاتبجعلیپیشین‬ ‫از سوسیالیس�م و کمونیس�م گرفته تا لیبرالیس�م‬ ‫غ ربی تمام تالشش را ب رای اگاهی ملت نهاد و توحید و‬ ‫خدامحوری را سر لوحه مبارزه با طاغوت ق رار داد‪.‬چنین‬ ‫شدکهازروشنفک رانمسلمانگرفتهتاتودهمردم‪،‬هم راه‬ ‫ایشان شدند و در تقابل با مکاتب دست ساخته بشری‬ ‫حقیقترابیشازهمیشهبرتشنگانواقعیتنمایاندند‪.‬‬ ‫سه دهه طول کشید تا پژواک این انقالب ان گونه که‬ ‫م ی بایست در تمام دنیا پیچید‪ .‬حاال به خوبی م ی توان‬ ‫تک راراینمدلونوعنگاهرادرکثیریازمللوتمدن های‬ ‫دنیا یافت که سال ها اس�یر ابهت توخالی نظام سلطه‬ ‫ش�ده بودند‪ .‬انها راهی را اغاز کرده اند که ما بیش از سه‬ ‫دهه پیش ان را پیموده ایم و بی ش�ک چنین است که‬ ‫اکنون در پیچ تاریخی مهم ق رار داریم‪.‬بیداری اسالمی و‬ ‫مبارزهباامپریالیسم‪،‬لرزهبراندامظالماندنیاانداختهو‬ ‫پنجره ایجدیدمقابلدیدگانملت هایمظلومگشوده‬ ‫اس�ت‪.‬اکنونکهچنینش�دهوظیفهونقشجمهوری‬ ‫اسالمیای رانوفیالواقع کار کردگفتمانانقالباسالمی‬ ‫دراینبرههازتاریخچیست؟‬ ‫حاالکهدوره‪،‬دورهافولقدرتپوشالیامریکاوعبور‬ ‫از نظام تک قطبی است‪ ،‬حاال که ملل ازادیخواه بیش از‬ ‫همیشه بر دیکتاتوری و ظلم شوریده اند و حاال که نظم‬ ‫جدیدی در حال شکل گیری اس�ت ‪،‬مهمترین مساله‬ ‫ب رای ما ب ه عنوان نظام جمهوری اسالمی ترویج گفتمان‬ ‫ضدسلطه و البته ترویج گفتمان انقالب اسالمی است‪.‬‬ ‫باید به دنیا نش�ان دهیم که چگونه یک ملت م ی تواند‬ ‫بدون وابستگی به غرب و شرق هویتی معنا ساز و معنا‬ ‫بخشداشتهباشد‪.‬بایداکنونکهوقتچیدنمیوه های‬ ‫انقالب ف را رس�یده‪ ،‬اکنون که غرب و شرق خوداتکایی‬ ‫ملت مس�لمان و بزرگ ای ران را از س�ر حی�رت به نظاره‬ ‫نشسته اند به ملل ازادیخواه و بیدار شده دنیا بگوییم‬ ‫که م ی توانند بدون وابستگی به ابرقدرت ها با عزت در‬ ‫ایندنیابهحیاتخودادامهدهند‪.‬طرفهانکههماهنگونه‬ ‫که حضرت اقا فرمودند تمدن اسلامی «عزت محو ر »‬ ‫اس�ت و این عزت محوری رشد‪ ،‬تعالی و علو اهداف را در‬ ‫پی دارد‪.‬اری ما باید تبدیل به یک «نظام الگو» ش�ویم‪.‬‬ ‫یک نظام الگو که باید مدلی کارامد ب رای ملل ازادیخواه‬ ‫دنیا باشد‪ .‬نمادی از خدامحوری‪ ،‬دین محوری‪ ،‬استقالل‬ ‫و ع�زت‪ .‬در همین راستاس�ت که رهب�ر معظم انقالب‬ ‫م ی فرمایند‪ «:‬باید الگو را بر سر دست بگیریم تا ملت ها‬ ‫بتوانند ببینند که یک ملت در س�ایه اسلام و تعالیم‬ ‫اسالم چگونه م ی تواند پیشرفت کند‪ ».‬واضح است که‬ ‫اینمهمرخنخواهددادمگراینکهبایکارادهجمعیبه‬ ‫سمت تحکیم و حمایت از گفتمان انقالب اسالمی گام‬ ‫برداریموجبههانقالبرامتحد ترازهمیشهنشاندهیم‪.‬‬ ‫اما اینجا باید یک هشدار هم داد؛‬ ‫چهکسیاستکهنداندگسترشاختالفاتوافزایش‬ ‫چالش های سیاس�ی م ی تواند ما را با س�رعت زیادی از‬ ‫ارمانی که بیش از سه دهه است در پی ان هستیم دور‬ ‫کند‪.‬اهمیت این هش�دار حاال که در سال مهم برگزاری‬ ‫انتخابات یازدهمین دوره ریاس�ت جمهوری هستیم‪،‬‬ ‫بیشازهمیشهاست‪.‬‬ ‫مبادا که در این برهه مهم از زمان و در این پیچ مهم‬ ‫تاریخی س�رگرم منازعات داخلی ش�ویم و از هندسه‬ ‫جدید جابمانیم‪ .‬انتخابات بار دیگر فرارسیده؛ کسی‬ ‫نگفته نقد نشود‪ ،‬کسی نگفته فقط یک صدا شنیده‬ ‫ش�ود‪ ،‬کس�ی نگفته همه چیز در حد کمال اس�ت‪.‬‬ ‫رقابت‪ ،‬رقابت است ‪،‬اما رقابت هم رسم و ایینی دارد‪.‬‬ ‫رس�م وایینش این نیست که برای اثبات خود هر چه‬ ‫گذشته است را سیاه و انچه خود م ی خواهیم را سفید‬ ‫نشان دهیم‪ .‬مبادا که در این رقابت انقدر تند رویم که‬ ‫مصداق «یکی بر سر شاخ بن م ی برید» شویم‪.‬‬ ‫جای نگرانی نیس�ت! پیوند امام و امت همیش�ه‬ ‫برقرار اس�ت‪ .‬پس چه نیکوس�ت که مس�ئوالنی که‬ ‫توفیق خدمت در نظام مقدس جمهوری اسلامی را‬ ‫یافته اند اکنون بیش از همیش�ه بر اهمیت این دوره‬ ‫زمانی پ�ی ب�رده و کاری نکنند که خدای�ی نکرده از‬ ‫سرعت قطار انقالب کاسته و ضعفی بر جبهه مقدس‬ ‫گفتمان انقالبی اسالمی وارد شود‪.‬‬ ‫یادمان نرود نگاه ملل ازادیخواه و بیدار ش�ده دنیا‬ ‫به ما دوخته ش�ده‪ ،‬یادمان نرود قرار اس�ت نظام الگو‬ ‫باشیم‪ ،‬یادمان نرود ما باید جبهه انقالب را متحد نگه‬ ‫داریم‪ .‬این انقالب میراث گرانبهای امام راحل و شهدای‬ ‫عزیزمان است‪.‬‬ ‫در پای�ان چ�ه توصی ه ای بهت�ر و افض�ل از اینکه‬ ‫حضرت ای ت اهلل خامنه ای‪ ،‬رهب ر معظم انقالب فرمودند‪:‬‬ ‫تقوا تقوا تقوا‬ ‫صبر صبر صبر‬ ‫‪31‬‬ ‫‪31‬‬ ‫رهنمودهای حکیمانه‬ ‫جمهورى اسالمى ایران استفاده از سالح هسته اى و شیمیایى و نظایر ان را گناهى بزرگ و نابخشودنى‬ ‫می داند‪ .‬ما شعار «خاورمیان ه عارى از سالح هسته اى» را مطرحکرده ایم و به ان پایبندیم‪ ، 91/06/10( .‬سخنرانی‬ ‫در جمع سران اجالس عدم تعهد)‬ ‫در داخل مجلس هم کسانی حرف های نامناسب بر زبان اوردند که ان هم غلط بود‪ .‬دفاع رئیس محترم‬ ‫مجلس هم قدری زیاده روی بود و لزومی نداشت‪ ، 91/11/28( .‬دیدار با مردم اذربایجان )‬ ‫متاسفانه رئیس یک قوه به استناد یک اتهام ثابت نشده و حتی مطرح نشده در دادگاه‪ ،‬دو قوه دیگر یعنی‬ ‫مجلس و قوه قضاییه را متهم ساخت که کاری بد‪ ،‬غلط‪ ،‬نامناسب ‪ ،‬خالف شرع‪ ،‬خالف قانون و خالف اخالق بود‪.‬‬ ‫(‪ ، 91/11/28‬دیدار با مردم اذربایجان)‬ ‫دیـــــباچه‬ ‫اگر ایران قصد ساخت سالح هسته ای را داشت‪ ،‬امریکا به هیچ وجه نمی توانست جلوی ملت ایران را بگیرد‪.‬‬ ‫(‪ ، 91/11/28‬دیدار با مردم اذربایجان)‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫اگر این طور شود و امریکایی ها در حرف و عمل نشان دهندکه غیرمنطقی نیستند‪ ،‬ان وقت می بینند که‬ ‫جمهوری اسالمی و ملت ایران‪ ،‬خیرخواه و اهل تعامل و منطقند‪ ، 91/11/28( .‬دیدار با مردم اذربایجان )‬ ‫معلوم است که انتخابات باید ازاد باشد‪ ،‬مگر بیش از‪ 30‬انتخابات سه دهه اخیر ازاد نبوده است؟ در کدام‬ ‫کشور انتخابات از ایران ازادتر است؟ مراقب باشید این حرف های شما مردم را از انتخابات مایوس نکند‪.‬‬ ‫(‪ ، 91/10/19‬دیدار با مردم قم)‬ ‫از امروز تا روز انتخابات هرکس احساسات مردم را در جهت ایجاد اختالف به کارگیرد‪ ،‬قطعا به کشور خیانت‬ ‫کرده است‪ ، 91/08/10( .‬دیدار با دانشجویان و دانش اموزان)‬ ‫مبادا دچار غفلت شوید و جدول مورد نظر دشمن را پرکنید‪ ، 91/10/19( .‬دیدار با مردم قم)‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪32‬‬ ‫دیـــــباچه‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪33‬‬ ‫راهامام‬ ‫و کذلک جعلنکم امه وسطا لتکونوا شهدا علی الناس‬ ‫و یکون الرسول علیکم شهیدا‬ ‫روز مبارک‪ ،‬روز شکست‬ ‫سلطه جهانخواران‬ ‫من این س��ال نو را به همه مس��لمین جهان و ملت های‬ ‫مظلوم تحت فشار ابر قدرت ها و ملت شریف رزمنده ایران‬ ‫تبریک عرض می کنم‪ .‬مبارک باد بر شما ملت بپاخاسته و‬ ‫بیدار که تمام توان خودتان را در مقابل قدرت های بزرگ‪ ،‬که‬ ‫همهبسیجشده اندبرضدشما‪،‬بهمیداناوردید؛وهمانطور‬ ‫افتتاحیه‬ ‫‪36 - 59‬‬ ‫داغ دل مادر هرگز سرد نمی شود‬ ‫سفر به گرای ‪ 360‬درجه‬ ‫سال بی شگفتی و امید به شکوفایی‬ ‫دولت بودجه فوتبال را کاهش می دهد‬ ‫سیاست‬ ‫‪60- 101‬‬ ‫ از بهارستان تا پاستور ‬ ‫پرونده هایسنگین‬ ‫انتظار ندارم همه اصالح طلبان از من حمایت کنند ‬ ‫نامزد مستقل معرفی می کنیم‬ ‫علومسیاسی‬ ‫‪129-143‬‬ ‫رندی اکثریت شناور‬ ‫رقابت گفتمان ازادی‪ ،‬عدالت و پیشرفت‬ ‫هنوز گفتمانی ظهور نکرده‬ ‫پراگماتیسمانتخاباتی‬ ‫مثلث؛ هفته نامه ای خبری‪ ،‬تحلیلی است که سعی دارد روایتی منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعیت ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثیل و اشاره ای است به سه ضلع استقالل‪ ،‬ازادی و‬ ‫جمهوری اسالمی‪ .‬مرامش تقویت گفتمان انقالب اسالمی‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبری‪ ،‬ارمانش گس�ترش و سیادت اسالم خواهی در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پیشرفت ایران اسالمی و رفاه مردم شریف ایران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداری و تالیف قلوب اهالی انقالب و ایس�تادگی در برابر مقابالن‬ ‫گفتمانی و عملی نظام و س�یاق و مشرب مان نجابت قلم و روزنامه نگاری مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت وگومیانفرهیختگانونخبگانکشوراست‪.‬‬ ‫امیدواریم که در روایت مان صادق‪ ،‬بر مرام مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب مان مستقر‪،‬‬ ‫بر ارمان مان مومن‪ ،‬بر مرزهایمان مراقب و هوشیار و بر سیاق مان استوار بمانیم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫هفته نامه سیاسی‪ ،‬فرهنگی با رویکرد خبری‪ ،‬تحلیلی‬ ‫صاحب امتیاز و مدیر مسئول‪ :‬مصطفی اجورلو‬ ‫حسن روحانی درگفتوگو با مثلث به مسائل‬ ‫هستهای‪ ،‬روابط خارجی ایران‪ ،‬انتخابات اینده و‬ ‫احتمال نامزدیاش پرداخته است‪ .‬او میگویدکه برای‬ ‫نامزدشدن بهشدت تحت فشار است‬ ‫گفتوگو با محمدرضا باهنر‪ ،‬پشتپرده سیاست در‬ ‫دولتهای سازندگی‪ ،‬اصالحات و احمدینژاد را مورد‬ ‫نظر قرار داده است‬ ‫محمدحسین صفار هرندی درگفتوگویی‬ ‫جذاب به وضعیت اصالحطلبان و حامیان دولت‬ ‫در انتخابات پرداخته است‬ ‫در سالنامه با محسن هاشمی پیرامون سابقه همکاری‬ ‫با شهرداران مختلف تهران و احتمال حضور پدرش در‬ ‫انتخابات گفتوگو شده است‬ ‫گفتوگو با محمدرضا باهنر از پشتپرده‬ ‫سیاست تا نامزدی در انتخابات‬ ‫اگر جبهه پیروان حمایت کند‬ ‫برای نامزدی درانتخابات‬ ‫به شدت تحت فشارم‬ ‫حسن روحانی در گفتوگو با مثلث پیشبینی کرد‬ ‫که انتخابات اینده دو قطبی میشود‬ ‫کنارنمیکشم‬ ‫محسن هاشمی رفسنجانی‪:‬‬ ‫برای ورود به انتخابات‬ ‫محمد حسین صفار هرندی‪:‬‬ ‫هیچیک از شاخههای اصولگرایی‬ ‫به تنهایی توان اداره کشور را ندارند‬ ‫خانواده بهاندازه حاجاقا‬ ‫احساس تکلیف نمیکنند‬ ‫رامینمهمانپرست ‪ ،‬حمیدرضا اصفی و کیهان برزگر‬ ‫درپروندهای ویژه به بررسی وضعیت فعلی ایران و‬ ‫امریکا پرداختهاند‪ .‬اینده مذاکرات بحث اصلی این‬ ‫بخش را تشکیل میدهد‬ ‫معمای مذاکره‬ ‫پرونده مثلث درباره مذاکره‬ ‫ایران‪-‬امریکا درگفتوگو با رامینمهمانپرست‬ ‫حمیدرضا اصفی و کیهان برزگر‬ ‫سردبیر‪ :‬سعید اجورلو‬ ‫پس از ائتالف‪3‬نفره برخی دیگر از اصولگرایان هم به‬ ‫تشکیل ائتالف روی اوردند‪ .‬ائتالف‪3‬نفره اما به صورت‬ ‫کلی روندی مناسب را طی میکند‬ ‫سـال سیاست‬ ‫هفتهنامهخبری‪،‬تحلیلی‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوشصتوششم‪20/‬اسفندماه‪ 196/1391‬صفحه‪5000/‬تومان‬ ‫اصولگرایان در چند جبهه برای ورود به انتخابات‬ ‫برنامهریزی میکنند‬ ‫عصرائتالفها‬ ‫گفتوگو با مسعود فراستی هر لحظهاش جذاب‬ ‫و پرتیتر است‪ .‬او به کسی رحم نمیکند نه به‬ ‫سینماگر نه به بازیگر و نه به مدیر سینمایی‪.‬‬ ‫گفتوگو با او جذاب است‬ ‫در صفحات علوم سیاسی سالنامه درگفتوگو با‬ ‫جامعهشناسان و اساتید دانشگاه به نقش طبقات و‬ ‫گروههای اجتماعی در انتخابات‪ 92‬پرداخته شده است‬ ‫چهکسی جانشین‬ ‫احمدینژاد میشود؟‬ ‫پرونده علومسیاسی مثلث درباره رابطه طبقات‬ ‫اجتماعی با گروههای سیاسی در انتخابات ‪92‬‬ ‫مسعودفراستی از فراستی منتقد و فراستی هفت میگوید‬ ‫با کسی دراین سینما‬ ‫نه دوستم نه دشمن‬ ‫کفاشیان درگفتوگو با سالنامه مثلث میگوید‬ ‫که دوست دارم از فوتبال بروم و زندگی خودم را داشته‬ ‫باشم‪ .‬گفت وگو با علی کفاشیان بیشتر درباره حواشی‬ ‫فوتبال است‬ ‫باقری لنکرانی در گفتوگو با سالنامه مثلث‬ ‫از برنامه جبهه پایداری برای انتخابات‪92‬‬ ‫میگوید‪ .‬او تصریح میکند که پایداری نامزد‬ ‫مستقل خواهد داشت‬ ‫درحالیکهبسیاریمعتقدندرحیممشاییگزینه‬ ‫نهایی حامیان دولت است اما علیاکبر صالحی به‬ ‫عنوان گزینه جایگزین این گروه مورد توجه قرار‬ ‫گرفته است‬ ‫محمدشریعتمداری در مصاحبه با سالنامه به وضعیت‬ ‫خود برای انتخابات‪ 92‬اشاره میکند و معتقد است‬ ‫هرچند انتظار اجماع از اصالحطلبان ندارد اما در میان‬ ‫انها مخالف چندانی هم ندارد‬ ‫صالحی میاید؟‬ ‫باید التماسکنند‬ ‫که درفوتبال بمانم‬ ‫گزینه نهایی حامیان دولت چه کسی است‬ ‫علی کفاشیان و همه حاشیههای فوتبال‬ ‫گفتوگوی مثلث با باقریلنکرانی درباره‬ ‫استراتژی و تاکتیک انتخاباتی جبهه پایداری‬ ‫نامزد مستقل‬ ‫معرفیمیکنیم‬ ‫گفتوگو با محمد شریعتمداری‬ ‫انتظارندارم همه اصالحطلبان‬ ‫از من حمایتکنند‬ ‫شماره پیامک پیشنهادات و انتقادات‪3000411711 :‬‬ ‫که در اول نهضت با هم همدست و متحد بودید‪ ،‬امروزهم در‬ ‫این سال جدید هم با هم هستید‪ .‬و من امیدوارم که بیشتر از‬ ‫پیش با هم برادر وهمفکر و هم رزمنده باشید‪.‬‬ ‫ان روز مبارک است بر ما که سلطه جهانخواران بر ملت‬ ‫مظلوم ما و بر س��ایر ملت های مستضعف شکسته شود؛ و‬ ‫تمام ملتها سرنوشت خودشان را به دست خودشان بگیرند؛‬ ‫و دولت ها بیدار بش��وند و ببینند که با داشتن انهمه ابزار و‬ ‫انهمه انس��ان و قوای انسانی و انهمه اراضی وسیع و ذخایر‬ ‫زیرزمینی‪ ،‬برای اینکه ما توجه نکردیم به دستورات اسالم‬ ‫که بین همه مس��لمان ها عقد اخوت بسته است (‪ )1‬و همه‬ ‫را دعوت به اعتصام به حبل اهلل (‪ )2‬و پیروی از خط اس�لام‬ ‫می فرماید نکردیم‪ .‬و من امیدوارم که در این سال جدید هم‬ ‫ملت ما و دولت ما و همه انهایی که در اداره کش��ور دخالت‬ ‫دارند‪ ،‬از لش��کری ها و کشوری ها‪ ،‬همه با هم برادر باشند‪ .‬و‬ ‫این نعمت بزرگی که در قران کری��م او را نعمت «اخوت»‬ ‫ذکر می فرماید‪ ،‬و همین نعمت اخوت را موجب این می داند‬ ‫که ما از همه گرفتاری ها نجات پیدا کنیم‪ ،‬من در این سال‬ ‫جدید امیدوارم که همه با هم برادر باش��ند؛ و همه با هم در‬ ‫مصالح این کش��ور پیش بروند؛ و دست قدرت ها را ازکشور‬ ‫خودشان کوتاه کنند؛ و همه مسلمین جهان توجه بکنند به‬ ‫این ایاتی که در قران کریم برای وحدت مسلمین نازل شده‬ ‫است و مس��لمین را دعوت به وحدت واعتصام به حبل اهلل‪،‬‬ ‫که همان اسالم است‪ ،‬فرموده است‪ ،‬همه توجه کنند؛ و این‬ ‫سال نو رابا مبارکی و میمنت در زیر پرچم پر افتخار اسالم‬ ‫و دستورات نورانی خدای تبارک وتعالی مجتمع بشوند؛ و‬ ‫دست قدرت های بزرگ را که هیچ فکر نمی کنند اال برای‬ ‫مصالح خودشان و چپاول کردن ذخایر ملتهای ضعیف‪ ،‬با‬ ‫هم باشند همه تا این دستهای چپاولگرقطع بشود‪ .‬و ملت ها‬ ‫و دولت های اسالمی همه با هم مجتمع باشند؛ همه با هم‬ ‫برادر باشند؛ برابر باشند‪.‬‬ ‫بین الملل‬ ‫‪102-128‬‬ ‫شگردتبلیغاتی‬ ‫روایت اقای سخنگو از اینده رابطه ایران ‪ -‬امریکا‬ ‫تکنوکراتعملگرا‬ ‫باید محتاط بود‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪144 -175‬‬ ‫سیاست بر پرده سینما‬ ‫سینمای ایران؛ میان انچه باید باشد و نیست‬ ‫هفت ُمرد‪ ،‬خدا بیامرزدش‬ ‫متهم به طرفداری از کمونیسم شدم‬ ‫ورزش‬ ‫‪176 -193‬‬ ‫تلخ خنده های دو رقیب‬ ‫همسایه ها ساز مخالف کوک کرده اند‬ ‫بایدالتماس کنند کهدر فوتبالبمانم‬ ‫فوتبال زیر تیغ وزارت ورزش‬ ‫تحریریه‪:‬‬ ‫ی‬ ‫دبیر تحریریه و سیاست‪ :‬مصطفی صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ‪ :‬سیدرضا صائمی‬ ‫دبیر جهان اسالم و دین وتاریخ‪ :‬مصطفی شوقی‬ ‫دبیر بین الملل‪ :‬سعیده سادات فهری‬ ‫دبیر دیدار‪ :‬افشین خماند‬ ‫دبیر بازار‪ :‬مصطفی میری ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدی ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علی حاجی ناصری‬ ‫اعضای تحریریه و همکاران‪ :‬زهیر توکلی ‪ -‬ش��اهین فتحیان ‪ -‬شاهده یوسفی‬ ‫یاس��ین سیف االس�لام ‪ -‬امی��د کرمانی ه��ا ‪ -‬زه��ره دیان��ی ‪ -‬فاطمه میرزایی‬ ‫ش��یما غفاری ‪ -‬فاطمه کریم خان ‪ -‬زهرا راد‪ -‬عاطفه کربالئی‪ -‬محمد تاجیک‬ ‫حسین غالمی‪ -‬فاطمه سیف‪ -‬حمیدرضا نصیری نژاد‪ -‬مسعود نجفی‬ ‫دبیراجرایی‪ :‬سمانه مومنی‬ ‫مدیر فنی و هنری‪ :‬نیما ملک نیازی‬ ‫گرافیک و صفحه ارایی‪ :‬فاطمه قنائی ‪ -‬علی اجورلو‬ ‫پردازش تصاویر و عکس‪ :‬هومن سلیمیان‪ -‬امیر طالیی کیوان و نیوشا‬ ‫ملک نیازی‬ ‫تصحیح‪ :‬ژیال شاکری ‪ -‬امیر عزیزی‬ ‫حروفچینی‪ :‬داود حشمتی‬ ‫مدیر مالی‪ :‬محمد پالیزدار‬ ‫سازمان اگهی ها‪ :‬مصطفی میری‬ ‫بازرگانی و بازاریابی‪ :‬محمدعلی اجورلو‬ ‫امور اداری‪ :‬محمد سرخ خواه ‪ -‬محمد شکراللهی‬ ‫انفورماتیک‪ :‬شهرام زحمتی‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابک اسکندرنیا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دکتر اسماعیل تبار‪ -‬مهندس واعظی‪ -‬دکتر ایت اله ابراهیمی‬ ‫دکتر غالم حسن تقی نتاج ‪ -‬حسین زندی ‪ -‬احمد طالیی ‪ -‬مهندس بختیاری‬ ‫مهندس صدوقی‪ -‬حسین مجاهدی ‪ -‬حاج اقاتوکلی ‪ -‬هادی انباردار‬ ‫سید عارف علوی ‪ -‬رضا راستی ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‬ ‫علیرضا حسن زاده ‪ -‬دکتر بهرامپور ‪ -‬سید حمید خالقی‪ -‬امیر نریمانی‬ ‫سازمان اگهی ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمین سبز‬ ‫توزیع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشانی ‪ :‬تهران‪ ،‬خیابان شهید بهشتی‪ ،‬خیابان پاکستان‪ ،‬کوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالک ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬ ‫فتو دوس�یه‬ ‫ایران در سال ‪91‬‬ ‫ایران‬ ‫جهان‬ ‫فرهنگ‬ ‫ورزش‬ ‫اجتماعی‬ ‫دیپلماسی‬ ‫انقالبی‬ ‫تهران‪ ،‬میزبان جنبش عدمتعهد‬ ‫افتتاحیه‬ ‫ش��انزدهمین اجالس س��ران کش��ورهای غیرمتعهد‬ ‫در روزه��ای ‪ ۹‬و ‪ ۱۰‬ش��هریور ‪۱۳۹۱‬در ته��ران برگ��زار ش��د‪.‬‬ ‫مقام معظم رهب��ری در افتتاحیه این اج�لاس فرمودند‪«:‬این‬ ‫وضعیت معیوب و پر زیان‪ ،‬غیرقابل ادامه اس��ت‪ .‬همه از این‬ ‫هندسه غلط بی ن المللى خسته شده اند‪ .‬جنبش ‪ 99‬درصدى‬ ‫مردم در امریکا ضد کانون هاى ثروت و قدرت در ان کشور و‬ ‫اعتراض عمومى در کشورهاى اروپاى غ ربى به سیاست هاى‬ ‫اقتصادى دولت هایشان نیز نش��انه لبریز شدن پیمانه صبر‬ ‫و تحمل ملت ها از این وضعیت اس��ت‪ .‬بای��د این وضعیت‬ ‫نامعقول را عالج کرد‪ .‬پیوند مستحکم و منطقى و همه جانب ه ‬ ‫کش��ورهاى عضو جنب��ش عدم تعهد می توان��د در یافتن و‬ ‫پیمودن راه عالج‪ ،‬تاثی رات عمیقى بر جاى بگذارد‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫تایید حکم اعدام‬ ‫با تایید حکم اعدام مهافرید خسروی‪ ،‬متهم ردیف اول پرونده اختالس سه هزار میلیاردی‪ ،‬پرونده این‬ ‫دادگاه که یکی از بزرگترین پرونده های فس��اد اخالقی در تاریخ قضایی کشور است‪ ،‬رفتهرفته به روزهای‬ ‫پایانی خود که اجرای احکام است نزدیک م ی شود‪.‬‬ ‫خداحافظی با خانم وزیر‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪36‬‬ ‫اولین وزیر زن در تاریخ جمهوری اسالمی نتوانست تا پایان دولت دهم‬ ‫بر مس��ند وزارت باقی بماند؛مرضیه وحید دستجردی یک روز صبح با حکم‬ ‫محمود احمدی نژاد دیگر وزیر بهداشت نبود‪.‬‬ ‫سال ‪ 91‬س�ال سیاس�ت بود؛ از افتتاح مجلس نهم تا بحث های داغ درباره‬ ‫انتخابات ریاس�ت جمهوری یازدهم‪ .‬البته در این میان اتفاقات بس�یاری رخ داد؛‬ ‫ازجمله رقابت اصولگرایان بر س�ر ریاس�ت مجلس ‪ ،‬جدال های لفظی سران قوای‬ ‫مقننه و قضائیه با رئیس قوه مجریه‪ ،‬تحوالت درون دولت و بس�یاری اتفاقات داغ‬ ‫سیاسی دیگر‪ .‬حاال همه در انتظار انتخابات هستند‪.‬‬ ‫‪www.mosalas.ir‬‬ ‫بازگشتجنجالی‬ ‫اولین رسانه ای که بازگشت مهدی هاشمی‬ ‫به ای ران را اعالم کرد ‪ BBC‬بود‪ ،‬هاشمی از فرودگاه‬ ‫دبی به ای ران امد و یک روز بعد خود را به دادستانی‬ ‫معرفی کرد‪.‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫داستان یک قاضی‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫سعید مرتضوی یکی از خبرس��ازترین چهرههای س��ال ‪ 91‬بود ‪،‬انتصاب او در پست‬ ‫ریاست سازمان تامین اجتماعی به استیضاح شیخ االسالمی وزیرکار و حضور رئی س جمهور‬ ‫در مجلس منجر ش��د‪ ،‬مرتضوی س��ال را با دادگاه حادثه کهریزک به پایا ن برد‪.‬فیلمی که‬ ‫مرتضوی از فاضل الریجانی ضبط کرده بود هم بسیار حاشیهساز بود‪.‬‬ ‫سوگ اخالق‬ ‫ای��ت اهلل مجتب��ی ته رانی‪،‬‬ ‫استاد اخالق سرشناس ته ران و از‬ ‫شاگردان امام خمینی (ره )در سال‬ ‫‪،91‬دارفانی را وداع گفت و شاگردان‬ ‫ومریدان خ��ود را تنها گذاش��ت‪.‬‬ ‫ایت اهلل عزیزاهلل خوش��وقت یکی‬ ‫دیگر از اس��اتید اخالق ته ران‪ ،‬از‬ ‫علمایی بود که در روزهای پایانی‬ ‫سال در جوار خانه خدا درگذشت‪.‬‬ ‫یکشنبهپرعبرت‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫یکشنبه بود و موعد اس��تیضاح وزیرکار؛ نمایندگان ان روز صبح نمیدانستند که این‬ ‫جلسه استیضاح با همه جلسات مشابه قبلی تفاوت دارد‪ ،‬جمالتی که روز یکشنبه رد و بدل‬ ‫شد در ادامه تنشهای سابقه دارسران سه قوه بود ‪ ،‬محمود احمدین‍ژاد در این جلسه به بهانه‬ ‫دفاع از سعید مرتضوی ‪،‬اتهاماتی را متوجه ب رادر رئیس مجلس کرد و علی الریجانی هم در‬ ‫پاسخ به این اتهامات جمالت تندی را بیان کرد‪.‬‬ ‫‪37‬‬ ‫فتو دوس�یه‬ ‫جهان در سال ‪91‬‬ ‫ایران‬ ‫مرد سیاه در‬ ‫کاخ سفید‬ ‫جهان‬ ‫فرهنگ‬ ‫ورزش‬ ‫اجتماعی‬ ‫باراک اوباما‪ ،‬رامنی را شکست داد‬ ‫افتتاحیه‬ ‫کارناوال به پایان رس��ید و باراک اوباما دومین سیاهپوستی‬ ‫بود که توانس��ت در کاخ س��فید منزل کند‪،‬اولین سیاهپوست هم‬ ‫کس��ی جز خودش نبود‪ .‬اوباما که این بار دیگر شعار تبلیغاتی اش‬ ‫ترامنی‪،‬‬ ‫تغییر نبود و با حربه اقتصاد به می دان امده بود توانست می ‬ ‫نام��زد جمهوریخواه را شکس��ت ده��د‪ .‬اوباما توانس��ت ‪ 303‬رای‬ ‫الکترال را کس��ب کن��د تا بتوان��د ب��رای چهار س��ال دیگر در‬ ‫کاخ سفید باقی بماند‪ ،‬رامنی ‪ 206‬رای را به دست اورد تا دومین‬ ‫رئی س جمهور دموکرات امریکا پس از بیل کلینتون باش��د که‬ ‫هشت سال در کاخ سفید بماند‪...‬اوباما در اولین سخنرانی پس‬ ‫از پیروزی در انتخابات در گرانت پارک شیکاگو همه مردم امریکا‬ ‫را پیروز انتخابات خواند‪.‬‬ ‫البته در جری��ان انتخابات امریکا در س��ال ‪ ،2012‬یکی از‬ ‫مهمترین اتفاقات پخش شدن ویدیویی از رامنی بود که در ان‬ ‫رایدهندگان به اوباما را تحقیر میکرد‪ .‬گفته میشود این ویدئو‬ ‫به شکل قابل مالحظه ای از محبوبیت رامنی کاست‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫مهندسمرسی‬ ‫مهندس��ی دوران پس از مبارک به ی��ک مهندس متالوژی‬ ‫رسید وسرنوشت انقالب مردم می دان التحریر به دست مردی افتاد‬ ‫که دکترای حفاظت از موتور هواپیما دارد‪ .‬محمد المرسی با کسب‬ ‫‪52/5‬درصد ارا در مقابل ‪ 47/5‬درصد ارای احمد شفیق به پیروزی‬ ‫رسید ‪ .‬او رئیس حزب ازادی و عدالت‪ ،‬یک حزب تاسیس شده توسط‬ ‫اخ وان المسلمین است و توسط اسالمگرایان حمایت می شود‪.‬‬ ‫فوتبال و سیاست‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪38‬‬ ‫در نشست گروه جی هشت‪ ،‬انگال مرکل صدر اعظم المان‪ ،‬دیوید کامرون نخس��ت وزیر انگلیس و باراک اوباما‬ ‫رئیس جمهور امریکا تماشاگر مسابقه فینال لیگ قهرمانان اروپا بودند‪ .‬در این مسابقه چلسی توانست بایرن مونیخ را‬ ‫در ضربات پنالتی شکست دهد‪ .‬خوشحالی کامرون از پیروزی تیم کشورش و بهت مرکل از شکست بایرن مونیخ‪ ،‬در‬ ‫این عکس کامال مشهود است‪.‬‬ ‫‪www.mosalas.ir‬‬ ‫در سال ‪ 91‬انچه بیش از هر چیز در جهان اتفاق افتاد انتخابات بود؛ انتخابات‬ ‫امریکا‪ ،‬انتخابات مصر‪ ،‬انتخابات فرانسه و ‪ ...‬که در مناسبات جهانی نیز تاثیرگذار‬ ‫بود‪.‬‬ ‫استعفای یک پاپ‬ ‫دقایق��ی در بالک��ن قص��ر‬ ‫گاندوفولو ظاهر شد‪ ،‬ب رای هزاران نفر‬ ‫که در انجا جمع شده بودند دعا کرد و‬ ‫خود را زائری نامید که اخرین زیارتش‬ ‫را در زمین اغاز م��یکند و این پایان‬ ‫رسمی پاپ بندیکت شانزدهم بود‪.‬او‬ ‫که جانش��ین پاپ ژان پل دوم شده‬ ‫بود تنها هشت س��ال بر مسند خود‬ ‫باقی ماند و سپس اعالم کرد که به‬ ‫دلیل کهولت سن و ضعف جسمانی‬ ‫از مقام خود استعفا می دهد‪.‬‬ ‫مرگ چاوز‬ ‫افتتاحیه‬ ‫طوالنی ش��دن درمان چاوز و‬ ‫غیبت او در مراس��م تحلیف ریاست‬ ‫جمهوری باعث ایجاد شرایط متزلزلی‬ ‫در ونزوئال شده بود و مخالفان قصد‬ ‫داش��تند از این فرصت ب رای کنارزدن‬ ‫وی اس��تفاده کنند‪.‬چ��اوز ک��ه در‬ ‫بیمارستان س��وگند خو رد بازگشت‬ ‫خود به ونزوئ�لا را در صفحه اش در‬ ‫ش��بکه اجتماعی اعالم ک��رد‪ .‬اما او‬ ‫باالخره درگذشت‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫سوریه در اتش‬ ‫تروریست ها یک سال سخت را ب رای مردم س��وریه رقم زدند‪.‬جنگ بشار اسد و مخالفانش سالی پر از‬ ‫حاشیه را در خاورمیانه به وجود اورد‪.‬‬ ‫پایان سارکوزیسم‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫اوالند مستاجر تازه کاخ الیزه‬ ‫ش��د‪ .‬فرانس��وا اوالند‪ ،‬نامزد حزب‬ ‫سوسیالیست با کسب ‪ 51/8‬درصد‬ ‫ارا در ب راب��ر ‪ 49/2‬درص��د ارا نیکال‬ ‫س��ارکوزی توانس��ت او را شکست‬ ‫دهد و به کاخ الی��زه راه یابد‪ .‬اوالند‬ ‫از ‪ ۱۹۹۷‬ت��ا ‪ ۲۰۰۸‬دبی��ر اول حزب‬ ‫سوسیالیست فرانسه بود‪ .‬او از ‪۱۹۹۷‬‬ ‫نماینده مجلس فرانسه از شهرستان‬ ‫کورز بود‪ .‬فرانس��وا اوالند از ‪ ۱۵‬مه‬ ‫‪ ۲۰۱۲‬دوره ریاست جمهوری خود را‬ ‫رسم ًا اغاز کرد‪.‬‬ ‫‪39‬‬ ‫فتو دوس�یه‬ ‫فرهنگ در سال ‪91‬‬ ‫جهان‬ ‫ایران‬ ‫فرهنگ‬ ‫ورزش‬ ‫اجتماعی‬ ‫سیمرغ برشانه فرخ نژاد ‪1‬‬ ‫«استرداد» بهترین فیلم جشنواره فجر شد‬ ‫در جش�نواره ای متوس�ط ‪،‬در میان فیلمهای متوس�ط ‪...‬فیلم‬ ‫استرداد توانس�ت عنوان بهترین فیلم جشنواره فجر را به خود‬ ‫اختصاص ده�د ‪.‬حمید فرخن‍ژاد ه�م باالخره س�یمرغ بهترین‬ ‫بازیگر مرد را به خ�ود اختصاص داد‪،‬هانیه توس�لی هم بهترین‬ ‫بازیگر زن شد‪.‬‬ ‫پایان نوای خرم ‪2‬‬ ‫همایون خرم درگذشت‬ ‫همایون خرم موس�یقیدان و اهنگس�از سرش�ناس ایرانی روز‬ ‫‪ 28‬دی ماه ‪ 1391‬در بیمارس�تان دی درگذش�ت‪ .‬میان اثار این‬ ‫اهنگساز می توان به قطعات «ت و ای پری کجایی»‪« ،‬امشب در سر‬ ‫شوری دارم»‪« ،‬ساغرم شکست ای ساقی»‪« ،‬رسوای زمانه منم»‪،‬‬ ‫«ایا همه شما بی گناهید»‪« ،‬اشک من هویدا شد» و‪ ...‬اشاره کرد‪.‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫‪1‬‬ ‫تئاتر یتیم شد ‪3‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫حمید سمندریان درگذشت‬ ‫او راپدرتئاترایرانمیخوانند‪،‬حمیدسمندریانصبحروزپنجشنبه‬ ‫‪ 22‬تیرماه در سن ‪ 81‬سالگی در منزل خود چشم از دنیا فروبست‪.‬‬ ‫بسیاری از اهالی نمایش وحتی س�ینما خود را وامدار سمندریان‬ ‫می دانند ‪...‬در مراسم تشییع او بعضی از حرکات ستارههای سینما‬ ‫حاشیه ساز شد‪.‬‬ ‫در این خانه کسی نیست ‪4‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫‪5‬‬ ‫خانه سینما منحل شد‬ ‫خانه سینما به طور دائم تعطیل ش�د‪ .‬براساس رای نهایی هیات‬ ‫رسیدگی به امور مراکز فرهنگی وزارت ارشاد‪،‬تشکل موسوم به‬ ‫خانه سینما به طور دائم تعطیل و در صورت اصرار بر ادامه فعالیت‬ ‫غیرقانونی طبق ماده ‪ 17‬با تشکل یادشده برخورد میشود‪.‬‬ ‫زندگی خصوصی نماند‬ ‫فیلمی که موجب اعتراض شد‬ ‫اکران فیلم زندگ�ی خصوصی ‪،‬با توجه به س�وژه ان‪ ،‬بامخالفان‬ ‫بسیاری رو به رو ش�د‪.‬منتقدان این فیلم اعتقاد داشتندکه این‬ ‫فیلم و فیلم دیگر یعنی گشت ارش�اد با ارزشها مغایر است و به‬ ‫ترویج تفکری ناصحیح می پردازد؛ به همین دلیل از اکران فیلم‬ ‫زندگی خصوصی جلوگیری شد‪.‬‬ ‫روایت فریب‬ ‫ارگو فیلمی که دروغ است‬ ‫«ارگو» س�اخته بن افالک‪ ،‬فیلم�ی که به نج�ات دیپلماتهای‬ ‫امریکایی در جریان تسخیر النه جاسوس�ی میپردازد ‪،‬در این‬ ‫س�ال به اکثر جایزههای سینمایی س�ال از جمله اسکار رسید‪،‬‬ ‫تا معلوم شود که این جوایز تا چه اندازه ماهیت سیاسی دارد‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪6‬‬ ‫‪40‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫فتو دوس�یه‬ ‫ورزش در سال ‪91‬‬ ‫ایران‬ ‫جهان‬ ‫ورزش‬ ‫فرهنگ‬ ‫اجتماعی‬ ‫‪ 1‬المپیک و افتخار‬ ‫ایران در المپیک ‪ 2012‬خوش درخشید‬ ‫نه هادی س�اعی بود و نه حس�ین رضازاده اما ایران در المپیک‬ ‫‪ 2012‬لندن به بهترین نتایج ممکن دست یافت‪ .‬کاروان ورزشی‬ ‫ایران در مس�ابقات المپیک لندن با کس�ب چهار مدال طال‪ ،‬سه‬ ‫نقره و یک برنز پرافتخارترین کاروان ورزشی کشورمان در ادوار‬ ‫مختلف المپیک شد‪.‬‬ ‫‪ 2‬بیم و امید با کیروش‬ ‫تیم ملی ایران در راه جام جهانی‬ ‫این عکس ش�اید یکی از معدود صحنه هایی باش�د که تیم ملی‬ ‫ایران با مربی نامدار خود لبخند را بر لبها نقاشی کردند‪،‬تیم ملی‬ ‫ایران در ای�ن صحنه با گل نکونام ‪،‬کره جنوب�ی را برد ‪..‬اما باخت‬ ‫مقابل ازبکستان و لبنان باعث ش�ده که سال ‪ 92‬را با دل نگرانی‬ ‫اغاز کنیم‪،‬ایا به جام جهانی می رسیم؟‬ ‫‪ 3‬جزایر شگفتی‬ ‫افتتاحیه‬ ‫‪1‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫باراک اوباما در انتخابات ایاالت متحده امریکا پیروز شد‬ ‫مراسم افتتاحیه المپیک تابس�تانی ‪ ۲۰۱۲‬که به جزایر شگفتی‬ ‫مشهور ش�د‪ .‬نزدیک به چهار ساعت طول کش�ید و پیش بینی‬ ‫می شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به طور مستقیم‬ ‫این مراسم را تماش�ا کرده باش�ند‪،‬کارگردان هنری این مراسم‬ ‫توسط دنی بویل‪ ،‬کارگردان برنده جایزه اسکار انجام شده بود‪.‬‬ ‫‪ 4‬تلخ مثل مصدومیت‬ ‫رضا یزدانی‪ ،‬بدشانس ترین ورزشکار ایران بود‬ ‫او یک بدش�انس واقعی بود‪،‬تا مدال طال راهی نداش�ت که حادثه‬ ‫پیش امد‪ .‬رضا یزدانی پس از استراحت در دور نخست و پیروزی‬ ‫در دور دوم مقابل عبدالسالم گادیس�وف‪ ،‬از روسیه‪ ،‬در دور سوم‬ ‫هم از سد ماگومد موسائف از قرقیزستان گذشت و به نیمه نهایی‬ ‫رسید‪.‬رضا یزدانی در مرحله نیمه نهایی به دلیل مصدومیت از ادامه‬ ‫مبارزه انصراف داد و دست حریفش باال رفت‪.‬این یکی از تلخترین‬ ‫اتفاقات سال بود‪.‬‬ ‫‪5‬‬ ‫اقای فوتبال اروپا‬ ‫‪6‬‬ ‫توپ طالیی مسی‬ ‫اسپانیا در جام ملت های اروپا قهرمان شد‬ ‫اسپانیا در بازی فینال جام ملت های اروپا در مقابل ایتالیا‪ ،‬با نتیجه‬ ‫باورنکردنیچهاربرصفر‪،‬دریکبازینفسگیروپرسرعت‪،‬بیرحمانه‬ ‫ایتالیا را شکست داد و جام قهرمانی را به خانه بر ‪‎‬‫د‪‬.‬اسپانیا در دوره‬ ‫قبلی جام ملت های اروپا در س�ال ‪ ۲۰۰۸‬و ج�ام جهانی ‪ ۲۰۱۰‬نیز‬ ‫قهرمان شده بو ‫د و برترین تیم تاریخ فوتبال جهان لقب گرفت‪.‬‬ ‫‪4‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫مسی اولین بازیکنی است که چهار توپ طال گرفت‬ ‫« واقعیت این است که کسب توپ طال برای یک بار دیگر فوق العاده‬ ‫اس�ت‪ .‬خیلی خوب اس�ت که‪ 4‬توپ طال دارم و این‪ 4‬توپ طال را به‬ ‫صورتمتوالیکسبکردهام‪.‬میخواهماینجایزهراباهم تیمی هایم‬ ‫در بارس�لونا و به ویژه اندرس قسمت کنم و از همه انها تشکر کنم‪.‬‬ ‫می خواهمبهانهابگویمکههرروزبازیکردندرکنارشمافوق العاده‬ ‫است»بااینجمالتمسیتوپطالیچهارمراهمدریافتکرد‪.‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪41‬‬ ‫فتو دوس�یه‬ ‫اجتماع در سال ‪91‬‬ ‫ایران‬ ‫جهان‬ ‫فرهنگ‬ ‫ورزش‬ ‫اجتماعی‬ ‫‪...‬و زمین‬ ‫لرزید‬ ‫زلزله در اذربایجان‬ ‫افتتاحیه‬ ‫چش��م هایش را نگاه کن‪ ،‬این چش��مه��ا ‪ ...‬او‬ ‫ش��اید هنوز نمیداند که دیگر این چشم ها خیلی ها‬ ‫را نخواهند دید‪،‬خیلیه��ا را ‪...‬زلزله امده ‪ ،‬دنیا زیر و رو‬ ‫شده است و این چشمها یک عمر منتظر خواهند ماند‬ ‫‪...‬این چشم ها و بسیاری چشم دیگر که می دانستند‬ ‫چه برسر شان امده و گریه امانشان نمی داد‪.‬‬ ‫ورزق��ان رکوردار ب��ود‪ ،‬حتی از ژاپن هم بیش��تر‬ ‫زلزله به خودش دی��د‪ ،‬با زلزل��ه در اذربایجان دلهای‬ ‫بسیاری لرزید‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫دنیا همه را سرکارگذاشت‬ ‫می گفتند پایان دنیاس��ت‪ ،‬م��یگفتند روزی‬ ‫رس��یده که در ان فردا ب ی معناس��ت‪ ،‬گفتند مایاها‬ ‫گفته اند‪ ،‬هر چه گفتند دروغ بود‪ ،‬ما فردا را دیدیم‪.‬‬ ‫میمون در فضا‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪42‬‬ ‫این همان میمون اس��ت که توانست به فضا‬ ‫س��فر کند‪ .‬ای ران گام های بلندی را در زمینه صنایع‬ ‫هوافضا برداشته است‪.‬‬ ‫پ رایدبیستمیلی ونی‬ ‫قیمت اتومبیل در سال ‪ 91‬شتابی داشت که با‬ ‫سرعت ان قابل مقایسه نبود‪ ،‬ایا کسی باورش می شد‬ ‫که روزی قیمت پ راید به بیست میلیون تومان برسد؟‬ ‫‪www.mosalas.ir‬‬ ‫راز ارز‬ ‫بعضی وقت ها‪،‬اعداد اعصاب خردکن میش��وند‪،‬‬ ‫بعضی وقت رقم ها استرس زا هستند‪،‬قیمت دالر و یورو‬ ‫در این سال خیلی روی اعصاب ما باال و پایین رفتند‪.‬‬ ‫دیوانه شلیک کرد‬ ‫شین اباد نیست‬ ‫انها دیگر منتظر فرزندان خود نیس��تند‪،‬دیوانه ای‬ ‫سالح در دست گرفت و به جان کودکان بی گناه افتاد‪ ،‬از‬ ‫ان کودکان همین نماد باقی است‪ ،‬این حکایت مدرسه‬ ‫سندی هوک در شهر نیوتن است‪.‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫این چشمان معصوم به اتشی خیره شده بود ‪،‬که به جان دبستانشان افتاده‬ ‫بود؛ اتشی که از یک دبستان غی راستاندارد برخاست‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫قهرمان قاتل‬ ‫ف راتر از سرعت‬ ‫فیلیک��س بومگارت��ر حتی از ص��وت هم س��بقت گرفت‪ ،‬او‬ ‫نفسگیرترین پرواز سال را کرد‪.‬‬ ‫اس��کار پیس��توریوس‪ ،‬دوبار خبرساز ش��د‪ ،‬یک بار در‬ ‫المپیک و بار دیگر در صفحه حوادث به جرم قتل‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪43‬‬ ‫سر مقاله‬ ‫سال سیاست‬ ‫تحلیلی درباره نسبت سیاست و اقتصاد و دوگانه‬ ‫جامعه شناسی تضاد و وفاق در انتخابات سال ‪92‬‬ ‫سعید اجورلو‪/‬سردبیر‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪44‬‬ ‫ش��بحی باالی س��ر جامعه ای ران در حال حرکت است؛‬ ‫«شبح اکونومسیم»‬ ‫اگر نتوانیم ب��ه طور واض��ح بگوییم ک��ه در انتخابات‬ ‫سال‪ ،1376‬از میان دو رویکرد سیاست گرایی و اقتصادگرایی‬ ‫کدام یک رقابت انتخابات��ی را پیش برد‪ ،‬اما در س��ال ‪ 1384‬با‬ ‫اطمینان فراوانی می توان گفت که این اکونومیسم پنهان در‬ ‫جامعهای رانبودکهدوگانه نخبه‪/‬تودهیاطبقاتپایینومتوسط‬ ‫رو به پایین را در مقابل طبقات باال یا طبقات متوسط رو به باال‬ ‫قرار داد تا ترکیبی از فرودستان‪ ،‬کارگران‪ ،‬مردم شهرهای کوچک‬ ‫و روستاها به همراه طبقات متوسط رو به پایین‪ ،‬جدال طبقاتی‬ ‫برگرفته از صورت بندی اجتماعی را به سود محمود احمدی نژاد‬ ‫رقم بزنند‪.‬‬ ‫در اس��تانه انتخاب��ات خ��رداد ‪ 92‬ام��ا ای��ا گری��زی از‬ ‫«اکونومیسم» مسلط بر فضای سیاسی کشور هست؟‬ ‫گرچه شاید نزد چپ گرایان ارتدوکس این سوال از اساس‬ ‫نادرس��ت و به غلط بنیان گذاش��ته شده و س��والی از موضع‬ ‫سیاست گرایی به انتخابات باش��د و از طنز زمانه نقد مشترک‬ ‫اکونومیس ت گران راست گرا یا هایکی ها با اکونومیس ت گران‬ ‫چپ گرا به سیاست گرا‪ .‬اما هرچه هست اقتصادگری چه از نوع‬ ‫راست هایکی و چه از نوع چپ مارکسیستی چنان بر اجتماع‬ ‫سایه انداخته که از رقیب تبدیل به دشمن سیاست شده باشد‪.‬‬ ‫اکونومیسم از فضای دولت و بازار و جامعه اکنون در فضای‬ ‫روشنفکری ای ران خانه گرفته؛ چنان که قیمت دالر و سکه و طال‬ ‫نه فقط کالم غالب صاحبان دولت و متصدیان بازار و اعضای‬ ‫جامعه شده که جامعه روشنفکری و نخب ه گرا را هم مشغول خود‬ ‫کرده است‪ .‬ادعای بزرگی است اما انگار اکونومیسم‪ ،‬عزم تقلیل‬ ‫سیاست به اقتصاد را داشته باشد که از سویی فاز دوم هدفمندی‬ ‫یارانه هاست که دولت و مجلس را سرسختانه مقابل هم قرار‬ ‫می دهد‪ ،‬قیمت خودرو اس��ت که رئی س جمهور را به واکنش‬ ‫وامی دارد و منجر به هشدار او به خودروسازان می شود و قیمت‬ ‫دالر است و س��که که چالش اصلی مدی ران اقتصادی کشور‬ ‫م ی شود‪ .‬ایا واقعا شبح اکونومیسم تا این اندازه واقعی است و‬ ‫قدرتمند؟ یا فقط یک چارچوب تحلیلی است ب رای توصیف و‬ ‫تبیین انچه در ای ران می گذرد؟‬ ‫در تحلیل اکونومیستی‪ ،‬این اقتصاد است که سیاست را‬ ‫می سازد؛مشابهتحلیلمارکساقتصادبامولفه هاییچونروابط‬ ‫تولید‪ ،‬نیروهای تولید و شیوه های تولید به مثابه زی ربنا و سیاست‬ ‫که نماد ان دولت اس��ت به مثابه روبنا تحت تاثیر اقتصاد قرار‬ ‫دارد‪ .‬گرچه این تحلیل یک سویه باور اصلی مارکسیس ت های‬ ‫ارتدوکس را می سازد اما نومارکسیس ت ها و فرانکفورتی ها در‬ ‫مقابل تجدیدنظرطلبان دلسوز مارکسیسم این ایده را تا حدودی‬ ‫اصالح کردند؛ چنانکه گرامشی از نقش روشنفکران در هژمون‬ ‫کردن ایدئولوژی سخن گفت و تقس��یم بندی روبنا و زی ربنا را‬ ‫تاحدودی برهم زد و پوالنزاس و میلیبند و اوفه هر یک به نحوی‬ ‫اصالحاتی در نوع رابطه دولت و طبقات اجتماعی وارد کردند تا از‬ ‫استقالل نسبی دولت‪ ،‬استفاده دولت از طبقات مسلط و رابطه‬ ‫پیچیده دولت و طبقات و دولت به عنوان داور طبقات اجتماعی‬ ‫سخن گفته باشند یا مانند لویی التوس��ر از تاثیر ساخت های‬ ‫مختلف سیاسی‪ ،‬فرهنگی و اجتماعی سخن بگویند‪ ،‬هرچند‬ ‫در نهایت وزن اصلی را به اقتصاد بدهند و با زبان اقتصاد حرف‬ ‫سیاسیبزنند‪.‬‬ ‫در نگاه اکونومیستی‪ ،‬این سیاست است که لباس اقتصاد‬ ‫می پوشد و این وجه تولید اس��ت که بنا به نیازش ایدئولوژی‪،‬‬ ‫فرهنگ‪ ،‬هنر و سیاست می سازد و این طبقات مسلط هستند‬ ‫که دولت را به عنوان ابزار دفاع از منافع خود می سازند؛ «کمیته‬ ‫دفاع از منافع بورژوازی»‪.‬‬ ‫ذکر این نکته فراوان اهمیت دارد که در ای ران به صورت‬ ‫کلی تحلی ل های مارکسیس��تی درباره رابطه دولت با طبقات‬ ‫مسلط و نقش زی ربنایی اقتصاد نسبت به سیاست نم ی توانند‬ ‫واقعیات را پوش��ش دهند چرا که اگر از ع��دم تطابق جامعه‬ ‫ایران با جوامع س��رمایه داری دارای طبقات مشخص بگذریم‬ ‫و همین طور از ضعف تحلی ل های مارکسیس��تی در پوشش‬ ‫دادن به شان و منزلت که حیات فرهنگی‪ ،‬اجتماعی و سیاسی‬ ‫جامعه را به اقتصاد تقلیل م ی دهند‪ ،‬اما مسلما از این دو مهم تر‬ ‫ساختار قدرت در ای ران است که در ان سیاست ب رتری محسوسی‬ ‫نسبت به اقتصاد دارد‪ .‬در ای ران‪ ،‬اقتصاد به معنای طبقات مسلط‬ ‫اقتصادی یا الب ی های اقتصادی هرگز نتوانست ه سیاست بسازد‪،‬‬ ‫انچه از ان تعبیر ب��ه اقتصادگرایی یا اکونومیس��م م ی کنیم‬ ‫روش ها یا تاکتی ک هایی است که گروه های سیاسی یا افراد در‬ ‫دو سطح ورود به قدرت (انتخابات) و حفظ قدرت اتخاذ م ی کنند‪.‬‬ ‫پس مراد از اقتصادگرایی‪ ،‬اصالت اقتصاد نسبت به سیاست در‬ ‫ای ران نیست‪ ،‬از همین رو شاید بتوان اقتصادگری هم بر ان نام‬ ‫گذاشت که نه نشان دهنده اصالت اقتصاد به سیاست باشد که‬ ‫نمایانگر غلیظ ش��دن رویکردهای اقتصادی ب رای رسیدن به‬ ‫قدرت سیاسی یا حفظ ان است‪.‬‬ ‫اکونومیس ت گرایی‪ ،‬بالفاصله جامع ه شناسی تضاد را باال‬ ‫می اورد‪ .‬فرد را در گروه و طبقه مستحیل می کند و طبقه را نقطه‬ ‫عزیمت مطالعات‪ ،‬تحلی ل ها و دترمینیسم خود قرار می دهد؛‬ ‫در این تحلیل تضادهای ب رامده از وجه تولید و اقتصاد منجر به‬ ‫تخاصم اجتماعی و در نهایت پس از خوداگاهی پرولتاریا تبدیل‬ ‫به نبردی سیاسی و طبقاتی می شوند که یک سویش بورژوازی‬ ‫و سوی دیگرش پرولتاریا قرار دارند‪ .‬اینگونه است که سیاست‬ ‫به وسیله اقتصاد ساخته می شود‪.‬‬ ‫اینجا تفاوت اقتصادگری در ای ران با اقتصادگرایی مارکس‬ ‫مشخص م ی گردد‪ .‬انجا که اقتصاد در ای ران نقش دترمینیسی‬ ‫ندارد و عامل نهایی و تعیی ن کننده نیست‪ .‬بلکه متغیری است‬ ‫مهم در عرصه ورود به قدرت و حفظ ان‪ .‬در تحلیل کالن این‬ ‫سیاست است که نقش زی ربنایی و اساسی دارد‪.‬‬ ‫اقتصادگری در ای ران اما س��ری دراز دارد؛ از جدال مصدق‬ ‫سوسیالیست و پهلوی کاپیتالیست در اوایل دهه‪ 30‬شمسی تا‬ ‫تنه زدن پهلوی اول به مارکسیسم در طرح اصالحات ارضی و تا‬ ‫بودجه های انبساطی دولت پهلوی در اوایل دهه ‪ 50‬که پس از‬ ‫باالرفتن قیمت نفت‪ ،‬شاه را به وسوسه کره جنوبی و ژاپن شدن‬ ‫انداخت و سیاست جایگزینی واردات را به صادرات گرایی تبدیل‬ ‫کرد؛ تالش ب رای حرکت از تئوری وابستگی و توسع ه نیافتگی‬ ‫به س��وی تئوری نظام جهانی و ش��اید حرکت از پی رامون به‬ ‫شب ه پی رامون‪ .‬با شروع انقالب اسالمی اما اقتصادگری در دوگانه‬ ‫چپ و راس��ت بازتولید شد‪ ،‬انچنان که اس�لامگرایان طرفدار‬ ‫مالکیت خصوصی‪ ،‬فقه س��نتی و اقتصاد ب��ازار که طیفی از‬ ‫روحانیون بلندپایه و سیاسیون را شامل می شدند‪ ،‬جناح راست‬ ‫اسالمی را ساختند و در مقابل اس�لامگرایان طرفدار اقتصاد‬ ‫دولتی‪ ،‬منتقد بازار‪ ،‬هواخواه دولت بزرگ با تفسیری متفاوت از‬ ‫متن‪ ،‬جناح چپ سیاست ای ران را شکل دادند‪ .‬دوگانه سیاست‬ ‫ای ران متاثر از نگرش های اقتصادی س��اخته شد به نحوی که‬ ‫عمده اختالف ها در دولت زمان جنگ برگرفت��ه از دو نگرش‬ ‫کامال متفاوت اقتصادی بود؛ تفاوتی که نهایتا به انش��عاب در‬ ‫جامعه روحانیت مبارز انجامید‪ .‬در این میان در زمانه عسرت‬ ‫طبقه متوس��ط جدید‪ ،‬طبقه متوسط س��نتی و طبقات باال و‬ ‫خرده بورژوازی جانب جناح راست را می گرفت و در مقابل طبقات‬ ‫فرودست و پایین جامعه و بخشی از روشنفکران به سنت فضای‬ ‫غالب روشنفکری سوی جناح چپ اسالمی را گرفتند‪.‬‬ ‫سیاست های اقتصاد چپ گرایانه دولت جنگ اما در زمان‬ ‫هاشمی رفسنجانی جای خود را به راس��ت گرایی داد؛ تعدیل‬ ‫به جای تمرکزگرای��ی دولت‪ ،‬وام از بانک جهان��ی ب رای رونق‬ ‫تولید‪ ،‬ورود تکنولوژی جدید‪ ،‬فرهنگ جدید و در نهایت غلبه‬ ‫تکنوکراس��ی که این بار نه فقط از جانب چپ گرایان مجمع‬ ‫روحانیون و سازمان مجاهدین انقالب اسالمی و دانشجویان‬ ‫دفتر تحکیم وحدت که از س��وی راس��ت گرایان س��نتی هم‬ ‫تحملنشد‪.‬‬ ‫ان گونه که راس��ت س��نتی تجارت محور‪ ،‬رقیبی جدید‬ ‫می دید و ان بورژوازی صنعتی بود‪ .‬انگار نوعی س��رمایه داری‬ ‫دولتی ب رای ازادس��ازی اقتصاد تدارک دیده می شد و از پی ان‬ ‫نخبگانی جدید و تکنوکرات هایی غرب دی��ده بدنه این پروژه‬ ‫راست گرایانه را شکل می دادند‪.‬‬ ‫شبح اکونومیسم همچنان بر فضای جامعه و سیاست‬ ‫ای ران پرواز می کرد؛ انجا که رئیس دولت سازندگی به وزرایش‬ ‫می گفت؛ ش��ما فقط کار کنید‪ ،‬کار سیاس��ی با من‪ .‬از کابینه‬ ‫سیاست زدایی شد و البته فرهنگ زدایی و اجتماع زدایی‪ .‬نوعی‬ ‫دولت بوروکراتیک ‪ -‬اقتدارگرا درحال ش��کل گرفتن بود که از‬ ‫سویی نگاه به اقتصاد جهانی و نهادهای پولی جهانی داشت‬ ‫و از س��وی دیگر متحدانی تکنوکرات ب رای خ��ود مهیا کرده‬ ‫بود و انچنان این اتح��اد را عزیزانه جلو می برد که حس��ودی‬ ‫تجارت گرایان اقتصاد ای ران را هم ب رانگیخت‪ .‬انگار دولت برجایی‬ ‫که از ان برخاسته بود شورش می کرد و رسم رفاقت با بورژوازی‬ ‫سنتی را فراموش کرده و عهد های جدید با بورژوازی صنعتی‬ ‫تدارک می دید‪.‬‬ ‫انتخابات‪ 76‬اما گرچه نوبت شوریدن جناح چپ حکومت‬ ‫علیه جناح راست بود و س��ابقه ای اقتصادی را تداعی می کرد‬ ‫اما تاکی��د محمدخاتمی برجامعه مدن��ی‪ ،‬ازادی‪ ،‬اصالحات و‬ ‫حرف هایی از این دس��ت انگار پای فرهنگ و اجتماع را هم به‬ ‫سیاست باز می کرد‪ .‬اگر با تسامح‪ ،‬علی اکبر ناطق نوری را نماد‬ ‫ادامه راه هاشمی رفسنجانی در ذهن مردم بدانیم و شاید اصرار‬ ‫بر اقتصادگری‪ ،‬اما سیدمحمد خاتمی در تصور مردم به نوعی‬ ‫مخالف این رویه پنداشته می شد‪.‬‬ ‫اقتصادگری کار دست راست گرایان داده بود و در این میان‬ ‫هیچ صدایی که نمایانگر جدایی انان از سیاس��ت های دولت‬ ‫هاشمی باشد‪ ،‬شنیده نمی شد و بدتر انکه متحد نامه ربان انها‬ ‫در قامت حزبی دولت ساخته و مدرن – کارگزاران سازندگی ‪-‬‬ ‫جانب سیدمحمد خاتمی را گرفته بود؛ چپ گرایی این بار علیه‬ ‫اکونومیسم وارد می دان شد‪ ،‬گرچه همچنان متحدانی اقتصادگر‬ ‫داشت؛ ش��اید ب رای همین بود که اندکی پس از انکه هیجان‬ ‫دوم خرداد خ وابید‪ ،‬جدال میان توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی‬ ‫به حرف اول روشنفکران تبدیل شد‪.‬‬ ‫نزاعی مهم و تاریخ ساز در ای ران؛ اقتصاد یا سیاست؟‬ ‫و در این میان راست گرایان سنتی جانب اقتصاد را گرفتند و‬ ‫چپ گرایانطرفسیاسترا‪.‬جناحراستچاره ایهمنداشتچراکه‬ ‫سیاست میل به جامع ه گرایی پی دا کرده بود و دیگر با رویکردهای‬ ‫الیتیستیونخب ه گرایانهنمی شدکارسیاستراجلوبرد‪.‬‬ ‫دوم خرداد ‪ 76‬گرچه جامع ه شناسی تضاد بر فضای ای ران‬ ‫حاکم بود و دوگانه چپ و راس��ت را به میان م��ردم می برد‪ ،‬اما‬ ‫در نهایت از غلظت اکونومیس��م به سود سیاست‪ ،‬فرهنگ و‬ ‫اجتماع کاسته می شد‪ .‬سیاس��ت رنگ جامعه به خود گرفته و‬ ‫نظریات جامع ه شناس��ی این بار تضادها را نه ب راساس راست‬ ‫ورود احتمالی هاشمی به انتخابات این بار از‬ ‫موضعی چپ گرایانه است‬ ‫در سال ‪ 84‬انتخابات تبدیل به جدالی‬ ‫طبقاتی شد‬ ‫افتتاحیه‬ ‫ائتالف ‪ 3‬نفره تالشی برای شکل گرفتن‬ ‫جامع ه شناسی وفاق است‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫و چپ اقتص��ادی که ب راس��اس محافظ��ه کار و اصالح طلب‬ ‫سیاسی ‪ -‬فرهنگی س��امان می دادند و به سنت قدیمی این‬ ‫ب رندگان بودند که ادبیات و گفتمان می س��اختند‪ ،‬بناب راین کار‬ ‫سختی نبود که توسعه سیاسی به راحتی بر توسعه اقتصادی‬ ‫غلبهکند‪.‬‬ ‫اگر در سال های منتهی به ‪ ،76‬شکاف طبقاتی‪ ،‬جامعه‬ ‫را مستعد چپ گرایی می کرد و اقتصادگرایی افراطی از مواضع‬ ‫راست و لیب رال در دولت س��ازندگی نوعی عدالت خواهی را در‬ ‫س��طح جامعه طلب می نمود و به سیاست ب رای این خواسته‬ ‫خود غلظت داده بود‪ ،‬اما جامعه ای ران نه صبر و حوصله توسعه‬ ‫سیاسی داشت و نه نخبگان طرفدار توسعه سیاسی درایت و‬ ‫تدبیر مدی ریت ان را داشتند‪ .‬تب توسعه سیاسی که فروکش کرد‪،‬‬ ‫اقتصاد دوباره در دولت خاتمی رونق گرفت؛ مدی ران تکنوکرات‪،‬‬ ‫کابینه را پر کردند و سیاسیون اصالح طلب یا روانه شورای شهر‬ ‫شدند یا راه پارلمان پیش گرفتند یا به خانه قدرت یعنی حزب‬ ‫رفتند‪ .‬رابطه خود را با رس��انه ها هم حف��ظ کردند‪ ،‬ان گونه که‬ ‫تقریبا امتیاز اکثر روزنامه های مهم کشور در اختیار سیاسیون‬ ‫اصالح طلب بود؛ از محمدرض��ا خاتمی گرفته تا عب داهلل نوری‬ ‫و سعید حجاریان‪ .‬روزنامه ها تبدیل به حزب های کاغذی شده‬ ‫بودند‪ .‬اگر سیاست گرایی دو وجه افراطی داشته باشد که یکی‬ ‫در کم کردن نقش مردم ذیل نظریه های الیتیستی و نخب ه گرا‬ ‫تعریف گردد و مردم را دنبال��ه رو و پیرو نخبگان فرض نماید و‬ ‫نقش چندانی ب رای جامعه متصور نشود‪ ،‬اما وجه دیگرش افراط‬ ‫در ترجمه تمامی خواست های مردم به سیاست است؛ دقیقا‬ ‫روی دیگر اکونومیسم‪.‬‬ ‫فرض اولیه در اکونومیس��م‪ ،‬اهمیت جامعه در ساختن‬ ‫قدرت اس��ت و فرض دوم تحمیل نگاه اقتص��ادی بر تمامی‬ ‫نگرش ها‪ .‬در سیاست گرایی افراطی نخب ه گرا اما فرض کم کردن‬ ‫نقش جامعه به نفع نخبگان است درحالی که سیاست گرایی‬ ‫افراطی اجتماع گرا پس از دوم خرداد‪ ،‬سیاست را غلیظ می کند‬ ‫و از نقش اقتصادی می کاهد و به دنبال هژمون کردن گفتمان‬ ‫ازادی بر عدالت می رود‪.‬‬ ‫در این میان البته اکونومیس��م راس��ت گرا بی ارتباط به‬ ‫سیاست گرایی نخب ه گرا نیست‪ .‬چراکه در اکونومیسم راست گرا‬ ‫تضادهای اجتماعی نادیده گرفته می ش��ود و از نقش جامعه‬ ‫کاسته‪ .‬به همین واسطه هر دو گرایش به نوعی توافق ضمنی‬ ‫در کوچک کردن جامعه می رسند‪ .‬متحدانی که از دو طیفند اما‬ ‫رقبای ثابتی دارند؛ چپ گرایان اقتصادی و سیاسی‪.‬‬ ‫اینجاست که ارتباط مناسب سران راست سنتی با دولت‬ ‫دوم س��یدمحمد خاتمی معنادار می ش��ود‪ .‬انج��ا که محمد‬ ‫شریعتمداری تالش نمی کند تا راه را بر ریاست دوباره علی نقی‬ ‫خاموش��ی بر اتاق بازرگانی ته ران ببندد‪ .‬به تعبیری هرچه از‬ ‫غلظت سیاست گرایی دولت خاتمی کاسته می شود و دولت‬ ‫دوم او بیش��تر ش��بیه دولت س��ازندگی می گردد‪ ،‬به سرعت‬ ‫نزدیک شدن سیاست گرایان راس��ت گرا به تکنوکرات ها درون‬ ‫دولت افزوده می شود‪ .‬انگار از پس جامع ه شناسی تضاد در میان‬ ‫دهه ‪ ،70‬نوعی جامع ه شناس��ی وفاق با رویکرد کارکردگرایانه‪،‬‬ ‫محافظه کاران راس�� ‬ ‫ت و چپ را در اوایل ده��ه ‪ 80‬به یکدیگر‬ ‫نزدیک می کرد‪.‬‬ ‫شکاف های طبقاتی ب رامده از راست گرایی در دولت های‬ ‫هاشمی و خاتمی که به ب رتری گفتمان توسعه و ازادی بر عدالت‬ ‫انجامیده بود‪ ،‬اما چپ گرایان را به تالطم انداخت‪« .‬تئوری عبور‬ ‫از خاتمی» که بعدها با شعار «اصالح طلبان پیشرو» در انتخابات‬ ‫سال ‪ 84‬خود را نشان داد شاید به نوعی تالش جریان اجتماعی‬ ‫اصالح طلبان ب رای باالاوردن گفتمان سیاست گرایی چپ گرایانه‬ ‫بود‪ ،‬با رجعتی به شعارهای سال ‪76‬؛ اصالح طلبی‪ ،‬ازادی احزاب‬ ‫و مطبوعات‪ ،‬تاکید بر تفکیک ق وا و ای ران ب رای همه ای رانیان‪.‬‬ ‫در س��وی دیگر اما جریان جدیدی از دل تحوالت پس از‬ ‫‪ 76‬متولد می شود؛ اصولگرایی از دل محافظه کاری و چپ گرایی‬ ‫از دل راس��ت گرایی‪ .‬اگر جناح راس��ت قدرت در ای ران تا قبل از‬ ‫س��ال های ابتدایی دهه ‪ ،1380‬جانب راست گرایی سیاسی را‬ ‫گرفته بود و چندان وقعی به جامعه نمی گذاش��ت و به نوعی‬ ‫بی اعتنا به جامع ه شناسی بود‪ ،‬اما سیاس��ت گرایی چپ گرا و‬ ‫جامع ه گرا در گفتمان اصولگرایی از پس شکاف های ناشی از‬ ‫کمرنگ شدن گفتمان عدالت و امنیت رنگ و رونق یافت‪ .‬اندکی‬ ‫پس ازشعارگفت وگویتمدن هابوشپسربهافغانستانوع راق‬ ‫لشکرکشی کرد تا نگاه امریکایی به خاورمیانه‪ ،‬گفتمان امنیت‬ ‫را در ای ران پررنگ سازد‪ .‬فربه شدن حاشیه در روزگار رونق گرفتن‬ ‫طبقه متوسط اما پس از س��ال ها گفتمان عدالت را در سطح‬ ‫جامعه غلظت بخشید‪ .‬چپ گرایی اصولگرایان در سیاست به‬ ‫اجتماع گرایی انها منتهی شد؛ چراکه خواست امنیت‪ ،‬عدالت و‬ ‫ارزش گرایی کامال در سطح جامعه ملموس بود و این چپ گرایی‬ ‫نه فقط در سیاست که در اقتصاد هم به دست اصولگرایان افتاد‪.‬‬ ‫اکونومیسم چپ گرا که س��ال ها جناح چپ اسالمی به‬ ‫واسطه ان به جناح راست می تاخت‪ ،‬این بار ذیل گفتمان عدالت‪،‬‬ ‫مبارزه با فساد و مبارزه با الیگارشی در اختیار اصولگرایان ج وانی‬ ‫ت سنتی سر ب راورده بودند‪.‬‬ ‫افتاد که از پس محافظه کاری راس ‬ ‫اگر در اس��تانه دوم خرداد ‪ ،76‬اکونومیس��م راس��ت گرا‬ ‫(کارگزاران سازندگی) یا بورژوازی صنعتی در کنار سیاست گرایان‬ ‫چپ گرا (مجمع روحانیون مبارز‪ ،‬سازمان مجاهدین انقالب و‬ ‫دفتر تحکیم وحدت) و تا حدودی اکونومیسم چپ گرا (گروه های‬ ‫خط امامی طرفدار اقتصاد دولتی) بر سیاست گرایان راست گرا‬ ‫(محافظه کاران س��نتی و خرده بورژوازی) غلب��ه کردند‪ ،‬اما در‬ ‫بهار و تابس��تان ‪ ،1384‬اصولگرایان به مثابه سیاست گرایان‬ ‫چپ گرا در عرصه سیاست با اصالح طلبان به عنوان بخشی‬ ‫دیگر از سیاست گرایان اجتماع گرا مصاف می دادند و در عرصه‬ ‫در ای ران‪ ،‬اقتصاد به معنای طبقات مس�لط اقتصادی یا الب ی های اقتصادی هرگز نتوانس�ت ه سیاس�ت بس�ازد‪ ،‬انچه از ان تعبیر به‬ ‫اقتصادگرایی یا اکونومیسم م ی کنیم روش ها یا تاکتیک هایی است که گروه های سیاسی یا افراد در دو سطح ورود به قدرت (انتخابات) و‬ ‫حفظ قدرت اتخاذ م ی کنند‬ ‫اکونومیسم چ پ گ را که سال ها جناح چپ اسالمی به واسطه ان به جناح راست م ی تاخت‪ ،‬این بار ذیل گفتمان عدالت‪ ،‬مبارزه با فساد و مبارزه‬ ‫ت سنتی سر براورده بودند‬ ‫با الیگارشی در اختیار اصولگ رایان جوانی افتاد که از پس محافظه کاری راس ‬ ‫ب راساس جامع ه شناسی تضاد‪ ،‬جامعه دوقطبی شده در طول رقابت انتخاباتی‪ ،‬اجازه ورود سیاست‪ ،‬تدبیر و همکاری را به دولت ب رنده نخواهد‬ ‫داد‪ ،‬درحالی که جامع ه شناسی وفاق‪ ،‬هرچند در سیاست جامع ه گ راست اما در عین حال باالنس میان نخب ه گ رایی و جامع ه گ رایی ایجاد م ی کند‬ ‫تا به واسطه نخب ه گ رایی محض‪ ،‬از خواست های جامعه فاصله نگیرد یا از روی اجتماع گ رایی ب ی قید و شرط‪ ،‬تدبیر را ق ربانی عوام پسندی نکند‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪45‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪46‬‬ ‫اقتصاد نزاع میان اکونومیسم چپ گرا توسط اصولگرایان مقابل‬ ‫اکونومیسم راس��ت گرا (طرفداران هاشمی رفس��نجانی) کار‬ ‫انتخابات را پیش می برد‪.‬‬ ‫محمدباق��ر قالیب��اف و محس��ن رضای��ی در قامت‬ ‫سیاست گرایان اجتماع گرا ظاهر شدند و محمود احمدی نژاد‬ ‫با ظ رافت‪ ،‬سیاس��ت گرایی اجتماع گرا و اکونومیسم چپ گرا‬ ‫و عامه پس��ند و اجتماع گرا را در میان اصولگرایان نمایندگی‬ ‫می کرد‪.‬‬ ‫هرچند علی الریجانی همچنان از موضع راست سنتی‪،‬‬ ‫نماینده نخب ه گرایی در سیاست و محافظه کاری در اقتصاد بود‪.‬‬ ‫دور دوم انتخاب��ات ام��ا سیاس��ت گرایان اجتماع گرای‬ ‫اصالح طلب مجبور به حمایت از اکونومیس��م راس��ت گرای‬ ‫هاشمی رفسنجانی ش��دند و این اغاز بحران های این جریان‬ ‫اجتماعی بود‪ .‬درمقابل اکونومیس��م چپ گرای احمدی نژاد‬ ‫در اتحاد با سیاست گرایی اجتماع گرای اصولگرایان با غلظت ‬ ‫گفتمان عدال��ت‪ ،‬کار اصالح طلبان را تمام ک��رد‪ .‬نزاع چپ و‬ ‫راست این بار از خانه اقتصاد رونق گرفت و این بازگشتی بود به‬ ‫سال های اغازین پس از انقالب‪ .‬جامعه سرگرم توسعه سیاسی‬ ‫و سپس توسعه اقتصادی در عصر اصالح طلبان فضا را ب رای‬ ‫«پیش��روی ارام» طبقات فرودس��ت مهیا می کرد‪ .‬برعکس‬ ‫س��ال های ابتدایی دهه ‪ 60‬که جناح چپ اس�لامی هواخواه‬ ‫طبقات پایین جامعه و گفتمان عدالت بود‪ ،‬اما در میانه دهه‪،80‬‬ ‫این فرزندان جناح راست اسالمی بودند که در لباس اصولگرایی‬ ‫گفتمان عدالت را بر سر قرار می دادند‪ .‬انگار دوباره جامع ه شناسی‬ ‫تضاد متولد می شد‪ .‬با شکافی جدید؛ نخبه – توده‪ ،‬این ادعای‬ ‫جامع ه شناسان اصالح طلب بود ب رای توجیه شکست سال ‪.84‬‬ ‫برخی از این شکاف طعنه ای ساختند ب رای اصولگرایان و برخی‬ ‫دیگر از افراد واقع بینش��ان‪ ،‬طعنه به دولت اصالحات زدند که‬ ‫فراموشی حاش��یه‪ ،‬عاقبت متن را هم از ما گرفت‪ .‬از تابستان‬ ‫‪ 84‬تا زمستان ‪ ،91‬اما جامعه ای ران تغیی رات فراوانی کرده است‪.‬‬ ‫اکونومیسم چپ گرا با هدفمندی یارانه ها‪ ،‬سهام عدالت‪ ،‬مسکن‬ ‫مهر و سیاست های رفاهی و عدالت محور‪ ،‬هواداران و مخالفان‬ ‫جدی دارد؛ بخشی از توده ها به سمت نخبگان کشیده شده اند‪،‬‬ ‫طبقه متوس��ط روزگار بدی را می گذراند‪ ،‬طبقات فرودس��ت‬ ‫وضعیت اجتماعی بهت��ری یافته اند و روستانش��ینان و مردم‬ ‫شهرهای کوچک از دولت راضی اند‪ .‬در بازار اما اوضاع روب هراه‬ ‫نیست‪ .‬تولید‪ ،‬وضع خوبی ندارد‪ ،‬بورژوازی سنتی به بی ثباتی بازار‬ ‫معترض است‪ .‬خرده بورژوازی هم که همواره در ای ران تابع بازار‬ ‫سنتی بوده است‪ .‬با این اوصاف و با دقت به انچه درباره جدال‬ ‫اقتصادگرایی و سیاست گرایی گفته شد‪ ،‬انتخابات سال ‪ 92‬را‬ ‫چگونه می توان تحلیل کرد؟‬ ‫در انتخابات اینده ذیل دو نگرش کالن جامع ه شناسی‬ ‫تضاد و جامع ه شناسی وفاق سه رویکرد ب رای ساختن گفتمان‬ ‫انتخاباتی در سطح جامعه قابل شناسایی است‪.‬‬ ‫‪ – 1‬رویکرد الیتیستی یا نخب ه گرایانه؛ انتخابات به مثابه‬ ‫رقابت نخبگان (جامع ه شناسی وفاق)‬ ‫‪ – 2‬رویک��رد طبقاتی؛ انتخابات به مثاب��ه رقابت و نزاع‬ ‫طبقاتی(جامع ه شناسیتضاد)‬ ‫‪ – 3‬رویکرد عقالنی هدف گ��را و ارزش گرا؛ انتخابات به‬ ‫مثابه انتخاب گفتمان ب راس��اس دو کنش متفاوت هدف گرا و‬ ‫ارزش گرا (جامع ه شناسی وفاق)‬ ‫اصولگرایان‪ ،‬اصالح طلبان و حامی��ان دولت هریک به‬ ‫گونه ای از این رویکرد در تعیین گفتمان انتخاباتی و ط راحی‬ ‫کمپینانتخاباتیاستفادهم ی کنند‪.‬‬ ‫در میان اصولگرایان جبهه پایداری با ترکیبی از رویکرد‬ ‫طبقاتی و عقالنی ارزش گرا راه چپ را در اقتصاد و سیاس��ت‬ ‫پیش م ی گی رند‪ .‬هرچند که در دوگانه دف��اع از وضع موجود یا‬ ‫دفاع از تغییر وضع موجود باید به انتخابی سخت دست بزند که‬ ‫اینده سیاسی انها را تا حدود زیادی تحت تاثیر قرار م ی دهد‪ .‬در‬ ‫یالیهاینجریاناماراست گرایانسنتیباترکیبیازرویکرد‬ ‫منته ‬ ‫سیاست گرایان‬ ‫راست گرا‬ ‫سیاست گرایان‬ ‫چپ گرا‬ ‫تاکید بر نخبه گرایی‬ ‫تاکید بر اجتماع گرایی‬ ‫اکونومیسم‬ ‫راست گرا‬ ‫تاکید بر اقتصاد ازاد‬ ‫اکونومیسم‬ ‫چپ گرا‬ ‫تاکید بر اقتصاد دولتی‬ ‫این شکل رابطه بین اقتصاد و سیاست در‬ ‫جامعه ایران را نشان م ی دهد‬ ‫عقالنی هدف گرا و نخب ه گرایانه به دنبال روانه کردن یک نامزد‬ ‫واحد در انتخابات هستند و بر همین اساس راه راست را در اقتصاد‬ ‫و سیاست پیش خ واهند گرفت‪ .‬ائتالف سه نفره اصولگرایان اما‬ ‫ترکیبی از رویکرد عقالنی ارزش گ��را و رویکرد نخب ه گرایانه را‬ ‫پیش گرفته اند؛ بدین معنا که ب رای عرضه در سطح اجتماعی‪،‬‬ ‫فیلتر و ورودی از جنس سیاست گذاشته اند‪ .‬نوعی نخب ه گرایی‬ ‫و راست گرایی در سیاست قبل از سیاست گرایی اجتماع گرا‪.‬‬ ‫این ایده اما به نظ��ر ذیل نگرش جامع ه شناس��ی وفاق‬ ‫جلوم ی رود‪ .‬در این جامع ه شناسی پس از انتخابات به اندازه قبل از‬ ‫انتخابات و شاید بیش از ان اهمیت دارد‪ .‬ب راساس جامع ه شناسی‬ ‫تضاد‪ ،‬جامعه دوقطبی شده در طول رقابت انتخاباتی‪ ،‬اجازه ورود‬ ‫سیاست‪ ،‬تدبیر و همکاری را به دولت ب رنده نخ واهد داد‪ ،‬درحالی‬ ‫که جامع ه شناسی وفاق‪ ،‬هرچند در سیاست جامع ه گراست اما‬ ‫در عین حال باالنس میان نخب ه گرایی و جامع ه گرایی ایجاد‬ ‫می کند تا به واسطه نخب ه گرایی محض‪ ،‬از خ واست های جامعه‬ ‫فاصله نگیرد یا از روی اجتماع گرایی بی قید و ش��رط‪ ،‬تدبیر را‬ ‫قربانی ع وام پسندی نکند‪.‬‬ ‫در اقتصاد اما در دست گرفتن گفتمان پیشرفت‪ ،‬خصلت‬ ‫این ائتالف است‪ .‬اگر گفتمان توس��عه‪ ،‬اقتصاد را در راس قرار‬ ‫می دهد‪ ،‬فرهنگ و جامع��ه را منحل می کن��د و عدالت را به‬ ‫گوشه ای می اندازد و گفتمان عدالت‪ ،‬سر سازگاری با توسعه ندارد‬ ‫وراهجامعهراتاپایانمی پیماید‪،‬اماگفتمانپیشرفتحدوسطی‬ ‫است ب رای دو گفتمان عدالت و توسعه‪ .‬درواقع نه عدالت گروگان‬ ‫توسعه است و نه توسعه گروگان عدالت‪.‬‬ ‫در این گفتمان‪ ،‬قرار نیس��ت قربانی داش��ته باشیم؛ نه‬ ‫نخبگان قربانی می شوند نه توده ها‪ ،‬نه عدالت بی رنگ و بی پناه‬ ‫می شود نه توسعه مهجور و کم توان‪ .‬در گفتمان پیشرفت نه‬ ‫سوسیالیسم برسر می نشیند نه لیب رالیسم بلکه حد وسطی‬ ‫از مطلوبی ت ه��ا گزینش می ش��وند و این پای��ان چپ گرایی‬ ‫ضدنخبگان و راس��ت گرایی ضدجامعه اس��ت‪ .‬پایانی ب رای‬ ‫جامع ه شناسی تضاد و اغازی ب رای جامع ه شناسی وفاق‪.‬‬ ‫در این گفتمان تغییر وضع موجود جای خود را به اصالح‬ ‫وضع موجود می دهد‪ .‬بر وی رانه نمایی گذشته اصرار نمی شود و‬ ‫اینده ای مبهم و م هالود ترسیم نمی گردد‪.‬‬ ‫وظیفه این گفتمان حل منازعه است نه ایجاد تخاصم؛‬ ‫سازش و همکاری است نه غی ریت سازی بی دلی ل‪.‬‬ ‫ائتالف سه نفره اگر بتواند در این مسیر حرکت کند و تداوم‬ ‫داشته باشد‪ ،‬شاید این برخالف دفعات قبل زمینه ساز انتخاب‬ ‫رئی س جمهوری بیرون از دایره چپ گرایی باشد‪.‬‬ ‫اصالح طلبان اما به دو بخش تقسیم می شوند؛ گروهی‬ ‫که با اص��رار ب��ر ورود گزینه حداکث��ری به دنب��ال رویکردی‬ ‫تضادمحور هس��تند تا انتخابات ‪ 92‬را به صحنه نزاع طبقاتی‬ ‫تبدیل کنند‪ .‬گروه دیگر انها که بر ورود تکنوکرات ها به جای‬ ‫سیاس��یون تاکید می کنند‪ ،‬ام��ا ترکیب��ی از رویکرد عقالنی‬ ‫هدف گرا‪ ،‬ارزش گرا و تا حدودی نخب ه گرایان��ه را در نظر دارند‪.‬‬ ‫چراکه برخی از انها انتخابات را صحن��ه ای ب رای بقا در عرصه‬ ‫سیاس��ی (عقالنی هدف گرا)‪ ،‬برخی دیگ��ر صحنه ای ب رای‬ ‫عرضه گفتمان و پیروزی احتمالی (عقالنی ارزش گرا) می دانند‬ ‫و در عین حال سعی می کنند عالوه بر حفظ وضعیت خود در‬ ‫سطح جامعه و تعهد به سیاست گرایی اجتماعی‪ ،‬شان و منزلتی‬ ‫هم در حاکمیت داشته باشند و نوعی رویکرد نخب ه گرا را در سطح‬ ‫حاکمیت با ادبیات تفاهم و اعتماد متقابل بازنمایی کنند‪ .‬افرادی‬ ‫نظیر محمدرضا عارف و اسحاق جهانگیری در این دسته اند‪.‬‬ ‫این گروه در اقتصاد تا حدود زیادی راست گراست و مانند‬ ‫گروه اول اصالح طلبان از اقتصاد راس��ت گرا حمایت می کند‪.‬‬ ‫هرچند طرفداران گزینه حداکثری غلظت بیشتر را به سیاست‬ ‫می دهند و گروه دوم اما از غلظت سیاست می کاهند و ب راقتصاد‬ ‫می افزایند و تاحدودی نزدیک به الگوی جامع ه شناس��ی وفاق‬ ‫هستند‪ .‬هاشمی رفسنجانی اما راه خود را می رود‪ .‬تئوری وحدت‬ ‫ملی او در سطح سیاسی تلفیقی از نخب ه گرایی و جامع ه گرایی‬ ‫اس��ت و تاحدود زی��ادی نزدیک ب��ه رویک��رد تکنوکرات های‬ ‫اصالح طلب‪.‬باایندقتکههرچندوحدت ملیموردنظرهاشمی‬ ‫برگرفته از جامع ه شناسی وفاق اس��ت ولی ورود احتمالی او به‬ ‫صحنه انتخابات بازی در زمین جامع ه شناس��ی تضاد اس��ت‪.‬‬ ‫تحریکهاشمیبهحضوردرانتخاباتازسویرقبا‪،‬نوعیتالش‬ ‫ب رایدوقطبیکردنجامعهوتضادسازیمجدداستهرچندشاید‬ ‫در پس ذهن هاشمی‪ ،‬این بار تضادسازی به سود او تمام شود‪.‬‬ ‫هاشمی اگر به صحنه انتخابات وارد شود چه از سوی رقبا‬ ‫و چه از سوی ه وادارانش جامع ه شناسی تضاد را بازتولید می کند؛‬ ‫نتیجه اش هرچه باش��د اداره کش��ور پس از انتخابات سخت‬ ‫و ممتنع خواهد شد‪ .‬هاشمی رفس��نجانی اما در قامت نامزد‬ ‫انتخاباتی‪ ،‬در موضع چپ قرار خواهد گرفت و این شاید اولین‬ ‫تجربه ب رای او در طول سال های سیاست ورزی اش باشد؛ چپ‬ ‫به معنای مخالفت با وضع موجود نه چپ گرایی در اقتصاد که او‬ ‫همچنان متعهد به اقتصاد راست است‪ ،‬چپ گرایی در سیاست‬ ‫که وزنه رویکرد اجتماع گرا را در کمپین او احتماال بیشتر از رویکرد‬ ‫الیتیستی خ واهد کرد‪.‬‬ ‫هاشمی البته مرد سیاست است و شاید همین سیاست‬ ‫در نهایت او را مجاب به تماشاگری یا در پرده نشینی کند به جای‬ ‫بازیگری‪ .‬حامیاندولتاماهمچنانبرطبلاکونومیسمچپ گرا‬ ‫خواهند کوبید‪ .‬در سیاست با ش��عارهای بعضا اصالح طلبانه‬ ‫راه متفاوت از قب��ل پیش می گی رند‪ .‬ب��ه انتخابات همچنان‬ ‫به مثابه جدال طبقاتی می نگرند که ای��ن خود بازی در زمین‬ ‫جامع ه شناسی تضاد است‪ .‬زمینی که تاکنون موجب برد انها در‬ ‫دو انتخابات ریاست جمهوری شده است‪ .‬گفتمان جدید اما هم‬ ‫سودای عدالت در سر دارد و هم سودای ازادی‪ .‬کدام یک غلبه‬ ‫می کند؟ کسی نمی داند‪.‬‬ ‫درانتخاباتبهار‪،92‬ایامی توانیمشبحاکونومیسممبتنی‬ ‫بر تضاد طبقاتی را از س��ر جامعه ای ران برداریم؟ایا می توانیم‬ ‫سیاست را مبنای انتخاب نخبگان و مردم کنیم؟ ایا می شود‬ ‫رقابت نخبگان را ابتدا به جای مردم در سطح احزاب و ائتالف ها‬ ‫شکل دهیم و س��پس انان را ب راساس جامع ه شناسی وفاق به‬ ‫س��طح جامعه ببریم و به رای مردم بگذاریم؟ایا می شود بدون‬ ‫غیریت س��ازی‪ ،‬وی رانه نمایی‪ ،‬اقتصادگرایی عامه پس��ند و به‬ ‫عبارتی چپ گرایی در اقتصاد و سیاست و فرهنگ و اجتماعی‬ ‫کسیب رندهانتخاباتشود؟ایاممکناستکسیب رنده انتخابات‬ ‫شود که بیشتر اهل همکاری باشد تا مرزبندی؟ بیشتر اهل وفاق‬ ‫باشد تا تضاد؟ اهل ساختن و نه خ راب کردن‪ .‬ایا ممکن است؟‬ ‫ایا مقدور اس��ت که غول اقتصاد به خان��ه اش برگردد و‬ ‫سیاست صدرنشین شود؟ و سیاست وظیفه حل منازعه‪ ،‬سهل‬ ‫شدن گفت وگو و ارامش جامعه را مهیا کند؟ ایا می شود سال‪92‬‬ ‫را سال سیاست نامید؟ من امیدوارم‪g.‬‬ ‫یادداشت ها‬ ‫حسین انتظامی ‪/‬کارشناس رسانه و عضو هیات نظارت بر مطبوعات‬ ‫شرح دیالکتیک‬ ‫رابطه رسانه ها با سیاسیون چگونه باید باشد؟‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫نکات‬ ‫سیاست و رسانه‪ ،‬اشتراکات فراوانی دارند‪ ،‬از جمله جلب‬ ‫اعتماد و اقناع‬ ‫داشتن رس�انه و تعداد (حتی ک م نفوذ و ب ی تاثیر) یکی از‬ ‫شاخ ص های جدی در وزن کشی سیاسیون ماست‬ ‫رسانه ها م ی توانند « افکار عمومی سازی» کنند‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫نسبت رس��انه با سیاست چیس��ت؟ این نسبت در کش��ور ما تفاوت هایی با‬ ‫مرسومات دنیا دارد‪ -1 :‬ایا رسانه از سیاسیون تاثیر می پذیرد یا بر انان اثر می گذارد و‬ ‫کنش های انان را شکل می دهد؟ در مغرب زمین که خاستگاه رقابت سیاسی و رسانه‬ ‫است‪،‬ه ر چیزدرجایخودنشستهونسبتایندومشخصاست‪.‬صاحبانسرمایهکه‬ ‫بازیگران اصلی اند‪ ،‬سیاستمدارانی نیز پرورش داده اند و رسانه هایی را نیز که خودشان‬ ‫به وجود اورده اند به انان سپرده اند‪ ،‬هرچند همه چیز ظاه را در جای خود و به صورتی‬ ‫مستقل و ابرومندانه چیده شده است‪ .‬سیاس��یون از رسانه ها خط نمی گی رند‪ ،‬بلکه‬ ‫خط می دهند‪ ،‬با تصریح مجدد این ترجی ع بند که پوشش و پز مستقل رسانه ها حفظ‬ ‫می شود‪ .‬درای رانامامعلومنیستکهسیاسیون‪،‬سیاسترسانه هاراتعیینمی کنندیا‬ ‫رسانه ها به سیاسیون خط می دهند‪ .‬به همان تع داد که مثال و مصداق ب رای مدل اول‬ ‫داشته باشیم‪ ،‬ب رای مدل دوم شاهد مثال داریم‪ .‬تا اینجای کار می تواند اشکالی نداشته‬ ‫باشد‪ .‬نهایتا می گوییم مدل بومی! خاستگاه نگارنده البته حوزه رسانه است و بناب راین‬ ‫هرچه این حوزه‪ ،‬فربه تر شود‪ ،‬موجب خرسندی و افتخار اوست‪ ،‬اما از فربهی ناق واره باید‬ ‫بیم داشت و به دنبال تناسب و توازن بود‪ .‬بناب راین باید گفت ب رای سیاسیون که قرار‬ ‫است مملکتی را اداره کنند‪ ،‬قباحت دارد که تحلی ل های خود را از رسانه ها بگی رند‪ ،‬اما‬ ‫متاسفانه در این ُملک چنین است‪ .‬مضحکه بعدی و بلکه بزرگتر انجا اتفاق می افتد‬ ‫که سیاس��یون ما خطی خبری را پی می ریزند و به اصطالح جریان سازی می کنند‪.‬‬ ‫سپس انعکاسات رسانه ای همان موج را می بینند؛ موجی که به دلیل خصلت رسانه‪،‬‬ ‫در باز تولی دات بعدی با پدیده رزنانس مواجه می شود و پردامنه تر می شود‪ .‬دیالکتیک‪ ،‬‬ ‫هم افزایی و نقطه بامزه ماجرا انجا اتفاق می افتد که همین عنصر ظاه را زیرک خودش‬ ‫هم باورش شود ش��ایعات و تحلی ل هایی که چند روز پیشتر توسط خودش ساخته‬ ‫شده‪ ،‬واقعیت دارد و یاداور ان خاطره مالنصرالدین است که به خلق اهلل می گفت در‬ ‫این کوچه ‪ ،‬اش می دهند و وقتی ذوق و شوق و شتاب انان را می دید‪ ،‬خودش هم باور‬ ‫می کرد و از پی انان می دوید!‬ ‫‪ -2‬داشتن رسانه و تع داد (حتی کم نفوذ و بی تاثیر) یکی از شاخ ص های جدی‬ ‫در وزن کشی سیاسیون ماس��ت ‪ ،‬همچنان که احزاب بی عضو اما ثب ت شده (که در‬ ‫کشور ما فراوانند) به کارشان می اید و از قضا‪ ،‬رفیق و رقیب نیز ب ر می تابند و به این وزن‬ ‫بادکنکی امتیاز می دهند و ان را بدیل شاخ ص های وزن کشی (نظیر راهبرد مشخص‪،‬‬ ‫مانیفست‪ ،‬دیسیپلین حرفه ای‪ ،‬سابقه حزبی‪ ،‬قدرت چان هزنی‪ ،‬می زان نمایندگی جناح‪ ،‬‬ ‫حمایت کهنه کاران‪ ،‬نفوذ در پارلمان‪ ،‬پشتوانه نخبگی‪ ،‬بدنه اجتماعی‪ ،‬سرعت انطباق‪،‬‬ ‫اجماع سازی‪ ،‬توان پیش��برد نظ رات و‪ )...‬می کنند‪ .‬ورود سیاس��یون به رسانه داری و‬ ‫رسانه سازی مخاط راتی ب رای هر دو حوزه ‪ ،‬اهل هر دو حوزه و مخاطبان هر دو حوزه دارد‬ ‫و سبب اختالالتی جدی در باز نمودها می شود و ب رای همه ‪ ،‬دردسر می سازد‪ .‬این قبول‬ ‫که این دو حوزه‪ ،‬اشتراکاتی با یکدیگر دارند و این قبول که ب رای توفیق در هر یک‪ ،‬به‬ ‫پشتیبانی دیگری نیاز است‪ ،‬اما وقتی بخ واهیم با قاعده دنیای سیاست در زمین رسانه‬ ‫بازی کنیم (یا بالعکس) ان اختالل به وجود می اید‪ .‬ایا یک سیاست پیشه می تواند کار‬ ‫رسانه ای هم بکند؟ جواب اجمالی مثبت است (ه ر چند اگر بخواهد در هر دو عالم به‬ ‫صورت حرفه ای کار کند و بدرخشد‪ ،‬فرصت نمی کند ب رای هر دو وقت بگذارد)‪ .‬حاال که‬ ‫جمع این دو‪ ،‬الاقل به صورت تئوریک ممکن است‪ ،‬ان فرد دو کاره باید متوجه باشد که‬ ‫در هر زمین با قاعده همان حوزه بازی کند‪ .‬یک پزشک جراح می تواند فوتبال حرفه ای‬ ‫هم بازی کند‪ ،‬ولی باید بداند در بیمارستان ‪ ،‬روپوش سفید به تن می کند و با قواعد‬ ‫دنیای پزشکی رفتار می کند و در زمین چمن‪ ،‬شورت ورزشی می پوشد و ق واعد فیفا را‬ ‫رعایت می کند‪ .‬حال اگر بخ واهد ق واعد فیفا را به بیمارستان تسری بدهد چه می شود؟!‬ ‫سیاست و رسانه‪ ،‬اش��تراکات فراوانی دارند‪ ،‬از جمله جلب اعتماد و اقناع ( مثال‬ ‫دنیای ورزش یا دنیای نظامی گری به اقناع نیاز ندارد‪ .‬یک سیاستمدار باید مخاطب‬ ‫را اقناع کند‪ ،‬که به او رای بدهد و یک رسانه باید اعتماد مخاطب را کسب کند تا او را‬ ‫انتخاب کند‪ .‬اما تفاوتدر کجاست؟ سیاستمدار ب رای این کار‪،‬دلیلی نمی بیند که افکار‬ ‫رقیب را نیز ارائه بدهد‪ ،‬فرصت او محدود است و باید بر تفاوت ها سوار شود‪ ،‬اما رسانه‬ ‫اگر نتواند به مخاطب خود بقبوالند که صرفا روایتگر است و به همه زوایا نور می تاباند‬ ‫و نگاه بیطرفانه ای دارد‪ ،‬اعتماد مخاطب را از دست می دهد‪ .‬تنها از بولتن های حزبی‬ ‫(نظیر روزنامه پ راودای مرحوم) پذیرفته است که فقط از یک موضع سخن بگوید و یک‬ ‫موضع را نمایندگی کند‪ .‬سیاستمدار می تواند و بلکه باید رقیب خود را نادیده بگذارد (نه‬ ‫به معنای محاسب ه نکردن او در معامالت بلکه به معنای بلندگوی او شدن)‪ ،‬اما رسانه‬ ‫نمی تواند از کنار یک رویداد بگذرد‪ ،‬صرفا به دلیل انکه از ان موضوع خوشش نمی اید‪.‬‬ ‫از سیاستمدار انتظار می رود و بلکه باید که طرف ماجرا باشد‪ .‬اتفاقا سیاستمدارانی‬ ‫که همیشه مواضع مبهم و کلی داشته باشند‪ ،‬سیاستمدار نیستند‪ .‬حتی اگر بنا به‬ ‫مالحظاتی از صراحت پرهیز می کنند باز هم تاویل پذیر است و سکوت انان در بافتار‬ ‫خودشقابلتحلیلاست‪،‬عینگامسکوتدریکموسیقی‪.‬حاالفکرشرابکنیدکه‬ ‫رسانه نیز با همین دست فرمان اداره شود‪ ،‬یعنی طرف ماجرا بودن‪ .‬در ان صورت دیگر به‬ ‫معنای فراگی ر‪ ،‬رسانه نیست‪ ،‬بلکه بولتن حزبی است که مخاطبش ه واداران ان حزبند‬ ‫نه عموم مردم‪ .‬البته من با القائاتی که در متون غ ربی می شود که «رسانه هم واره باید‬ ‫بدون موضع باشد» مخالفم‪ .‬مثال نقضی اش این است که مگر خود انان بی موضعند؟‬ ‫اتفاقا رسانه از انجا که ابزار قدرت است‪ ،‬حتما سناریو پردازی دارد اما ان بیطرفی رسانه را‬ ‫اینگونه تعبیر می کنیم که الاقل باید بتواند مستقل نمایی بکند‪ .‬نباید اشکارا و جیغ‪ ،‬‬ ‫مواضعش را لو بدهد و رد پا بگذارد‪ .‬باید به گونه ای رفتار کند که افراد عادی نتوانند خط و‬ ‫خطوط او را استخراج بکنند‪ ،‬اما در عین حال افراد حرفه ای بفهمند که دنبال چیست؟!‬ ‫‪ -3‬سیاسیون ما در عین حال «رسانه ه راسی» نیز دارند و مثل ع وام الناس فکر‬ ‫می کنندکهرسانه هامی توانندهمه چیزراکن فیکونکنندوبناب راینهمیشهکاسه ای‬ ‫زیرنیم کاسهمی بینند‪ .‬شاید اشکال کار را بایددرجایی دیگر سراغگرفت؛درنبوداحزاب‬ ‫و مدل های مدنی و متعارف رقابت‪ ،‬رسانه ها خ واسته و ناخ واسته‪ ،‬بدیل احزاب می شوند‬ ‫و به طور رسمی انان را نمایندگی می کنند و حتی اردو کشی را نیز به عهده می گی رند‬ ‫و الجرم به نیابت از حزب و دنیای سیاست‪ ،‬قربانی می شوند‪ .‬ب رای این چاره ای باید‬ ‫اندیشید تا هرکس در جای خود قرار بگیرد و هزینه ها کاهش یابد‪.‬‬ ‫‪-4‬رسانه هامی توانند«افکارعمومی سازی»کنندکهدیده ایمغ ربی هابه خوبی‬ ‫از این کار ویژه استفاده می کنند و به صورتی نرم اثر می گذارند‪ ،‬بدون انکه مخاطب‬ ‫متوجهعملیاتروانی رویخودبشود‪.‬رسانه ها می توانندباتکنیک هایحرفه ایازکاه‪ ،‬‬ ‫کوه که نه‪ ،‬اما تپه بسازند؛ اما این غلط است که فکر کنیم فعال ما یشاءاند و می توانند‬ ‫عدم را وجود نشان دهند( و بالعکس)‪ ،‬سیاسیون ما اما گمان دارند رسانه چنین ظرفیتی‬ ‫دارد و بناب راین «اور دوز» می کنند و رسانه را از تع ریف و کارکرد خود خارج می سازند‪g.‬‬ ‫‪47‬‬ ‫فرشاد مهدی پور ‪/‬کارشناس رسانه‬ ‫سفر به گرای ‪ 360‬درجه‬ ‫صحنه حضور سیاستمداران‪ ،‬مخاطبان و رسانه ها در استانه‬ ‫انتخابات بهار ‪92‬‬ ‫تو چهارمین روز خرداد ‪ 92‬می رسد‬ ‫زمستان می رود و دیر یا زود شامگاه بیس ‬ ‫و رو سیاهی به زغال می ماند؛ گزارش این تحول را رسانه ها به مردم خواهند داد و‬ ‫این مردمند که در حافظه شان اثری را از این وقایع نگه خواهند داشت ‪-‬که البته‬ ‫تعداد و تفاوت این اثار ممکن است به تعداد هفتاد و چند میلیون ای رانی باشد‪ -‬با‬ ‫این وجود‪ ،‬در جهانی که کمبود ها رفع شده تصور می شود و این تصور کمیابی‬ ‫است که خود را عرضه می کند‪ ،‬روابط مجازی شکل گرفته به همت رسانه ها (نو و‬ ‫سنتی)‪ ،‬برمبنای تعامل و اثرگذاری دو یا چندجانبه است‪ .‬این روابط‪ ،‬نمادهایی تازه‬ ‫را می افریند و به عرصه های جدید جان می بخشد؛ عرصه هایی مانند پیامک های‬ ‫خبری و تبلیغی یا صفحات فی س بوکی و پالسی که تا همین ‪ 5-6‬سال پیش‬ ‫خبری از انها نبود‪ .‬این مقاله بر ان اس��ت تا اندکی در باب جهات گوناگون این‬ ‫رابطه گفت وگو کند‪.‬‬ ‫سیاست بازان‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫سیاس��تمداران از کره مریخ به زمین نیامده اند؛ همین مردم کوچه و بازار و‬ ‫جوانان تحصیلکرده دیروز و کارگزاران رده های میانی امروزند که یک به یک (یا‬ ‫چند پله در میان)‪ ،‬نردبان ترقی را طی کرده اند و فردا در کس��وت رجل سیاسی‪،‬‬ ‫دیده و ش��نیده و فهمیده شده یا می ش��وند‪ .‬پس در اینجا‪« ،‬ان»هایی بیرون از‬ ‫«ما» وجود ندارد که با اش��اره ای مبهم درباره شان گفت وگو ش��ود؛ انها هر چه‬ ‫هستند‪ ،‬در همین زمینه و زمانه حضور داشته‪ ،‬ش��کل گرفته و ساخته شده اند‪.‬‬ ‫ان سیاس��تمداران را (انگونه که حضرت حافظ می گوید‪ :‬جان بی جمال جانان‪،‬‬ ‫میل جهان ندارد‪ /‬هر ک��س که این ندارد‪ ،‬حقا که ان ن��دارد)‪ ،‬الاقل می توان در‬ ‫دو حوزه شناسایی کرد‪ :‬اولی درون ان هاست و کنش های فردی و درون حزبی و‬ ‫ی انها‬ ‫خصوصی شان و دومی بیرون شان که ساحت عرضه و دیدارش‪ ،‬تصمیم ها ‬ ‫و نوع برقراری رابطه شان با زندگانی عمومی است؛ به تعبیر گافمنی‪ ،‬روی و پشت‬ ‫صحنه‪ .‬رسانه ها در این پیدا و پنهان شریکند و گرچه در بازنمایی روابط بیرونی‬ ‫کامال میداندار و در میانه اند‪ ،‬ام��ا بخش دوم را هم به حال خ��ود رها نکرده اند‬ ‫و تقریبا هر انچه درباره حوزه درونی سیاس��تمداران ش��نیده و دانسته می شود‪،‬‬ ‫به مدد همین رسانه های بزرگ و کوچک است‪ .‬اصال نسبتی که سیاستمداران‬ ‫با رس��انه ها برقرار می کنند‪ ،‬در وهل��ه اول از همان جامع ه پذیری انهاس��ت که‬ ‫«ان» شان تافته ای جدابافته از وضع موجود نیست و در مرحله دوم از نقش افرینی‬ ‫سیاسی رسانه هاست که اساسا بازی سیاست را دگرگونه می کنند؛ همان کاری که‬ ‫ویکی لیکس با اسناد نیمه محرمانه امریکایی ها کرد و هنوز بازی اش ادامه دارد‪.‬‬ ‫ساحت رسانه‬ ‫نکات‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪48‬‬ ‫رس�انه ها و سیاس�تمداران‪ ،‬دلداده ه�ای یکدیگر نیس�تند‪،‬‬ ‫اگر چه ب ه ش�کلی غریب همدیگر را دوست م ی دارند و شاید به‬ ‫تعبیری دقی ق تر به هم نیاز دارند‬ ‫درباره فی س بوک و امثالهم‪ ،‬هی چ کس�ی مس�ئولیت صفحه‬ ‫راه اندازی ش�ده ب�ه نام خ�ود را به عه�ده نم ی گی�رد‪ ،‬هم ه چیز‬ ‫ب ه گون�ه ای ابهام برانگیز به دوردس�ت ها ارجاع داده م ی ش�ود‪،‬‬ ‫چیزی در حد و پایه راست نگویی!‬ ‫رسانه تمایل به دیده شدن و اثرگذاربودن دارد و سیاستمدار‬ ‫نیز طال�ب رای و توجه اس�ت و مخاط�ب نیز ب ه دنب�ال براورده‬ ‫ساختن نیازهایش‬ ‫کنش محوری سیاستمدار‪ ،‬مبارزه گری است که ممکن است با همسازی ها‬ ‫یا همبس��تگی هایی نیز توامان ش��ود‪ ،‬اما غرض اصلی مبارزه ای اس��ت ب رای‬ ‫پیشبرد اهداف و برنامه ها و کالن تر از انها ب راندازی یک گفتمان یا به راه اندازی‬ ‫گفتمانی دیگر‪ .‬س��ویه اصلی این سیاس��ت ورزی اگر قدرت باشد‪ ،‬کارویژه های‬ ‫رسانه ای نیز متناس��ب با ان س��امان می یابد و اگر خدمت‪ ،‬گونه هایی دیگر (و‬ ‫درباره این دومی به قاعده ربط مان با فضای حاکمیت جمهوری اسالمی‪ ،‬بسیار‬ ‫کم اندیشیده و فکر کرده ایم)‪ .‬در واقع رسانه ها در این سطح بازتاب دهنده روابط‬ ‫میان سیاس��تمداران و س��ازمان ها و جامع ه اند و خود به اقتضای شرایط‪ ،‬گاهی‬ ‫یک سیاستمدارند و گاهی نقشی سازمانی ایفا می کنند و زمانی جزئی یا نمایی‬ ‫از مردم می شوند؛ در مرحله اول ابزار سیاس��ت‪ ،‬در مرحله دوم خبررسان ان و در‬ ‫بخش اخر مخاطبش هستند‪ .‬در این ساحت (یعنی رسانه ها)‪ ،‬الاقل سه کنشگر‬ ‫یا بازیگر را می توان شناس��ایی ک��رد‪ :‬روزنامه نگاران‪ ،‬تحلیلگران و س��ازه های‬ ‫رسانه ای؛ اینها افرینندگان جهان رسانه اند‪ .‬روزنامه نگارانی که تنها میانجی گرانی‬ ‫بی تاثیر و تاثر نیستند و اصال بی طرفی شان افسانه ای مجعول و غیرواقعی‬ ‫است؛ تحلیلگرانی که هر چند می کوشند از موضع صلح کل به شرح وقایع‬ ‫بپردازند‪ ،‬معموال ُدم خروس شان (!) پیداست و رس��انه هایی که به اقتضای‬ ‫طبیعت شان (مثال توالی زمانی ‪ ،‬نوع گرافیک ‪ ،‬بستر انتشار و‪ ،)...‬الزاماتی را‬ ‫پدید می اورند‪ ،‬نظیر اجبار به داشتن صدا در رادیو‪ ،‬تصویر در تلویزیون‪ ،‬متن‬ ‫در مطبوعات یا همه اینها در وب‪ .‬الزامات��ی از جنس جبر تکنولوژیکی که‬ ‫مک لوهان ان را به فراست دریافته بود‪.‬‬ ‫سندرم «افراد عادی»‬ ‫رسانه ها و سیاستمداران‪ ،‬دلداده های یکدیگر نیس��تند‪ ،‬اگر چه به شکلی‬ ‫غریب همدیگر را دوست می دارند و ش��اید به تعبیری دقی ق تر به هم نیاز دارند‪.‬‬ ‫این نیاز ب رای چیست؟ در واقع میان رسانه و سیاستمدار یک نقطه مشترک وجود‬ ‫دارد و ان هم مخاطب است؛ انهایی که معموال مردم نامیده می شوند و در صورتی‬ ‫دیگر به انها افراد عادی گفته می شود‪.‬‬ ‫مخاطبان رسانه های سیاسی یا پیام های سیاسی رسانه ها را می توان به‬ ‫اش��کال مختلفی دس��ته بندی کرد؛ مثال انها را در گروه های موافق و مخالف و‬ ‫خاکستری جای داد‪ ،‬گاهی ب ر اساس جنسیت یا سن ش��ان تقسیم بندی کرد و‬ ‫زمانی به انها برحس��ب می زان تحصیالت شان نگریس��ت‪ .‬درباره این مخاطب‬ ‫عادی که پیام در واقع ب رای او ساخته می ش��ود تا وی را به جهت خاصی هدایت‬ ‫کند‪ ،‬پی ش فرض اولیه ان اس��ت که توان تغییر مس��یر دادن ب��ه ان یا اعمال‬ ‫قدرت بر ان را می توان داشت یا به دست اورد و فضای سایبر‪ ،‬چنین قاعده ای را‬ ‫برهم زده است‪ .‬چرا که سایبر در بازگش��ت به ریشه لغوی اش‪ ،‬صرفا رابطه میان‬ ‫انسان ها به واسطه ماشی ن ها نیس��ت‪ ،‬بلکه رابطه میان انسان ها و ماشی ن ها و‬ ‫حتی در معنای خوف ناک تر مداخله ماش��ی ن ها در روابط انسانی است‪ .‬با تمرکز‬ ‫روی مقوله کامنت ها (پیام های خوانندگان) روی سایت های خبری می توان این‬ ‫نکته را بیشتر توضیح داد؛ کامنت ب رای اعالم نظر اس��ت و فناوری زمینه ان را‬ ‫به وجود اورده که عامل انسانی با رای دادن‬ ‫(مثبت و منفی یا الیک زدن)‪ ،‬پیش��نهاد‬ ‫کردن مطلب و از همه مهم تر مجادله و‬ ‫مباحثه با دیگری‪ ،‬نظر و خواس��ته خود را‬ ‫ابراز کند‪ .‬فرض اولیه‪ ،‬بی طرفی فناوری‬ ‫در ایجاد چنین محیطی است‪ ،‬اما اولین‬ ‫پرسش این اس��ت که یک فرد به اتکای‬ ‫چه روشی فالن س��ایت یا متن درون ان‬ ‫را انتخاب کرده است؛ در واقع دروازه ورود‬ ‫او به ان فضا چه ب��وده؟ کامنت ها با چه‬ ‫مکانیزمی نمایش داده ش��ده اند؟ حجم‬ ‫پیام ه��ای متقابل ذیل ی��ک کامنت به‬ ‫چه می زانی اس��ت؟ اگر الیک ه��ا مثال با‬ ‫اس��تفاده روبوت های خودکار ش��ارژ شده‬ ‫باشند‪ ،‬چه کس��ی می تواند صحت ان را‬ ‫تایید کند؟ و‪...‬‬ ‫پرده فروافتاده‬ ‫رسانه ها و سیاستمداران و مخاطبان‪،‬‬ ‫روی صحنه به هم می رسند و این همان‬ ‫جایی اس��ت که فضای عمومی را شکل‬ ‫می دهد؛ دو مقوله خرد و کالن می تواند‬ ‫دامنه بحث را روشن کند‪ :‬اولی صفحات‬ ‫فی س بوک نامزدهای حاض��ر در صحنه‬ ‫انتخابات ریاست جمهوری است و دومی خاطره مناظره های سال ‪ 88‬و ادامه های‬ ‫احتمالی ان در بهار ‪ .92‬درباره فی س بوک و امثالهم‪ ،‬هیچ کسی مسئولیت صفحه‬ ‫راه اندازی شده به نام خود را به عهده نمی گیرد‪ ،‬همه چیز به گونه ای ابهام ب رانگیز‬ ‫به دوردست ها ارجاع داده می شود‪ ،‬چیزی در حد و پایه راست نگویی! جمله این‬ ‫صفحات را هواداران راه انداخته اند‪ ،‬اما عجیب ان است که بعضا محتویاتی درون‬ ‫انهاست که حتما به گوش و دست هیچ هواداری از جنس افراد عادی نمی رسد‪.‬‬ ‫دومین عرصه‪ ،‬مناظره هاست؛ صرف نظر از انکه نام چند نفر سرانجام روی‬ ‫برگه های انتخاب نامزد در روز رای گیری قرار خواهد گرفت (که احتماال تعدادشان‬ ‫زیاد نیست)‪ ،‬در حال حاضر‪ ،‬تقریبا ‪ 25-6‬نفر خود را در حال گرم کردن و فعالیت‬ ‫دور زمین نشان می دهند و برخی از انها در گفت وگوهای عمومی و خصوصی‬ ‫بهره برده شده است‪:‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫اگر تاکنون ب��ا نرم افزار پاورپوینت کار کرده باش��ید (ک��ه احتماال معادل‬ ‫فارس��ی اش می ش��ود‪ :‬نقطه قدرت!)‪ ،‬متوجه ش��ده اید که در لحظاتی نرم افزار‬ ‫تحت فرمان ش��ما نیس��ت و اصطالحا هنگ کرده یا بازی خودش را می کند‪.‬‬ ‫تعمیم این مثال به کل صحنه‪ ،‬نش��ان می دهد که رسانه ها‪ ،‬چنان مرکب های‬ ‫راهواری نیستند که بش��ود با انها به هر سو تاخت و مهم تر انکه در عصری که‬ ‫توهم کمیابی بیش��تر از خود کمیابی است‪ ،‬بیش��تر باید به فکر تصاویر بود‬ ‫تا اندیش��ه ها‪ .‬اقتصاد را دانش تخصیص منابع کمیاب ب��ه نیازهای نامحدود‬ ‫تعریف کرده اند که ای��ن تخصیص یا انتخاب براس��اس منطق��ی بینامتنی‪،‬‬ ‫برپایه اصل لذت صورت می گیرد‪( .‬اگر نخواهیم در اصالت داش��تن این تعبیر‬ ‫بحث کنیم و ان را پذیرفته شده بپنداریم)‬ ‫در واق��ع مخاطبان باتوجه ب��ه نیازهای‬ ‫پایان ناپذیرشان سیاستمدارانی را انتخاب‬ ‫می کنند که اصل مذکور را در رسانه ب رای‬ ‫ایشان تجلی ببخش��ند؛ چیزی در حوزه‬ ‫بازنمای��ی دوگانه دروغگ��و‪ -‬دزدگیر که‬ ‫خسارات بی پایانی برای کشور به دنبال‬ ‫داش��ته و دارد‪ .‬اگر بنا بر بیان روش��ن تر‬ ‫موضع باشد‪ ،‬س��خن این است که رسانه ‬ ‫تمایل به دیده ش��دن و اثرگذاربودن دارد‬ ‫و سیاس��تمدار نی��ز طال��ب رای و توجه‬ ‫اس��ت و مخاطب نیز به دنب��ال براورده‬ ‫ساختن نیازهایش‪ ،‬ان هم در زمانه ای که‬ ‫اقتصاد ملی در شرایطی نابسامان به سر‬ ‫می برد؛ اگر این مثلث سه گانه خواسته ها‬ ‫نقطه مشترکی داشته باشند‪ ،‬همانا رواج‬ ‫رفتاره��ای پوپولیس��تی‪ ،‬وعده گرایانه و‬ ‫پولی است که ممکن است کار را مجددا‬ ‫به بازی اعداد و ارقام یارانه ای بکش��اند‪.‬‬ ‫اگ��ر چنین تواف��ق نامیمون��ی رخ دهد‪،‬‬ ‫صداوسیما این بار چگونه با انتخابات‬ ‫دستاوردهای انتخاباتی اصل جمهوریت‬ ‫مواجه خواهد شد؟‬ ‫بسیار مخدوش خواهد شد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫صحنه بازی‬ ‫می گویند (و دقی ق تر انکه مدعی اند) که می خواهند بیایند تا حرف های ش��ان را‬ ‫بزنند‪ ،‬حرف هایی که اگر خوب ش��نیده ش��ود‪ ،‬حتما خریدارانی خواهد داشت و‬ ‫ممکن است رای هم بیاورند‪ .‬پس همچنان رس��انه در منظر انها‪ ،‬چشم اندازی‬ ‫است ب رای س��خن گویی با مردم‪ ،‬غافل از انکه چنین صحنه ای‪ ،‬فاقد عناصر از‬ ‫پیش کنترل شده بوده و هر ان ممکن است یا دکور به کلی تغییر کند یا منش و‬ ‫وجاهت فرد مخدوش شود یا بازیگری جدید‪ ،‬مسیر تازه ای را ایجاد کند (کما اینکه‬ ‫در مناظره تاریخی ‪ 13‬خرداد ‪ 88‬چنین شد)‪.‬‬ ‫در نگارش این مقال�ه از این منابع‬ ‫• ایمان‪ ،‬محمدتقی و گلمراد مرادی (‪ .)1390‬روش شناسی نظریه اجتماعی‬ ‫گافمن‪ .‬فصلنامه زن و جامعه‪ ،‬تابستان ‪ ،1390‬سال دوم‪ ،‬شماره دوم‬ ‫• فرکالف‪ ،‬نورم��ن (‪ .)1388‬چارچوبی ب رای تحلیل گفتمان سیاس��ی در‬ ‫رسانه ها‪ .‬ترجمه‪ :‬سیدعلی اصغر س��لطانی و محسن ناصری راد‪ .‬فصلنامه علوم‬ ‫سیاسی‪ ،‬سال دوازدهم‪ ،‬پاییز ‪ ،1388‬شماره ‪47‬‬ ‫• محسنیان راد‪ ،‬مهدی (‪ ،)1381‬تبلیغات سیاسی رس��انه ها در انتخابات‬ ‫هشتم‪ ،‬فصلنامه راهبرد‪ ،‬زمستان ‪ ،1381‬شماره ‪26‬‬ ‫• هیملویت ‪ ،‬هایدتی (‪ .)1376‬ارتباطات سیاسی و رسانه های جدید‪ ،‬ترجمه‪:‬‬ ‫علی کسمایی‪ ،‬فصلنامه رسانه‪ ،‬بهار ‪ ،1376‬شماره ‪g 29‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪49‬‬ ‫اب راهیم متقی ‪ /‬استاد دانشگاه ته ران‬ ‫روابط پارادوکسیکال‬ ‫تعامل و تعارض؛ دورنمای روابط ایران و امریکا در سال ‪1392‬‬ ‫را به وجود اورد‪ .‬هریک از اقدامات یاد شده را می توان نمادی از سیاست تصاعد‬ ‫بحران و رویارویی کم ش��دت امریکا ـ اس��رائیل در برخورد با قابلیت هسته ای‬ ‫ای ران دانست‪.‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫ارزیابی دیپلماسی و سیاست هس��ته ای امریکا نشان می دهد که ادبیات‬ ‫متقاعدکننده به موازات قدرت نرم باراک اوباما در خاورمیانه و در برخورد با ای ران‬ ‫اثربخشی بیشتری را در مقایسه با سیاست امنیتی ایاالت متحده در دوران جورج‬ ‫بوش داشته اس��ت‪ .‬علت ان را می توان در الگوهای مبتنی بر چندجانب ه گرایی‬ ‫‪ -2‬موضوعات معطوف به تعامل و تعارض در روابط ایران و‬ ‫راهبردی و متقاعدس��ازی قدرت های بزرگ و کش��ورهای منطق��ه ای از طریق‬ ‫سازوکارهای دیپلماتیک دانست‪ .‬چنین رویکردی می تواند حمایت غیرمستقیم امریکا در سال ‪1392‬‬ ‫زمامداران امریکایی ت�لاش همه جانب ه ای به انجام رس��اندند تا موضوع‬ ‫قدرت های بزرگ علیه ای ران را ایجاد نماید‪ .‬در شرایط موجود ادبیات اوباما ماهیت‬ ‫صلح جویانه تری در برخورد با موضوعات امنیتی خاورمیان��ه دارد‪ ،‬در حالی که فعالی ت های هس��ته ای ای ران را در قالب پروتکل الحاقی س��ازماندهی نمایند‪.‬‬ ‫جمهوری اس�لامی ای ران بر این اعتقاد اس��ت که انتقال پرونده ای ران به شورای‬ ‫دیپلماسی فشار و تهدید اوباما مخاط رات زیادی را ب رای ای ران ایجاد می کند‪.‬‬ ‫امنیت و اعم��ال تحریم ه��ای اقتصادی‬ ‫‪ -1‬زمینه ه�ای اجتماع�ی و‬ ‫یکجانب��ه علی��ه جمه��وری اس�لامی‬ ‫بی ن المللی‪ ،‬تداوم تعامل و تعارض‬ ‫ایران با روحی��ه همکاری جویانه مغایرت‬ ‫در روابط ایران ‪ -‬امریکا‬ ‫دارد‪ .‬ب��ه عبارت دیگر می ت��وان فرایندی‬ ‫یکی از رویکردهای بنیادین امریکا در‬ ‫را م��ورد مالحظ��ه ق��رار داد که ای��ران از‬ ‫سال ‪ 1391‬را می توان افزایش تحریم های‬ ‫رویک��رد عدم تمکین در ب رابر فش��ارهای‬ ‫اقتص��ادی علی��ه جمه��وری اس�لامی‬ ‫فراقانونی جه��ان غرب به��ره می گیرد‪.‬‬ ‫دانس��ت‪ .‬وزارت خزانه داری ایاالت متحده‬ ‫سیاس��ت هس��ته ای امری��کا را می توان‬ ‫مسئولیت اجرای چنین اهدافی را عهده دار‬ ‫بخشی از شکل بندی قدرت و امنیت ملی‬ ‫شد‪ .‬معاون خزانه داری امریکا از دیپلماسی‬ ‫در ایاالت متحده دانس��ت ک��ه گروه های‬ ‫تحری��م ب��رای ناکارامدس��ازی قابلی��ت‬ ‫محافظه کار حساس��یت ویژه ای نسبت‬ ‫اقتصادی و استراتژیک ای ران استفاده کرد‪.‬‬ ‫به ان دارند‪.‬‬ ‫به این ترتیب می توان استراتژی مهار ای ران‬ ‫رویک��رد امنیتی ای��ران معطوف به‬ ‫توسط ایاالت متحده را به عنوان مقدمه ای‬ ‫بازدارندگی در ب رابر تهدیدات است‪ .‬نگرش‬ ‫برای جدال های سیاسی‪ ،‬محدودیت های‬ ‫مبتنی ب��ر بازدارندگی‪ ،‬انع��کاس تجربه‬ ‫امنیتی و رویارویی اس��تراتژیک دانس��ت‪.‬‬ ‫سیاس��تگذاران راهب��ردی ای��ران از رفتار‬ ‫راهب��رد مهار جمه��وری اس�لامی ای ران‬ ‫اس��تراتژیک امریکا محسوب می شود‪ .‬از‬ ‫در سیاس��ت امنیت��ی ب��اراک اوبام��ا نه‬ ‫س��وی دیگر فراینده��ای مدیریت بحران‬ ‫تنه��ا ماهیت اقتص��ادی دارد بلک��ه باید‬ ‫و تصاع��د بحران در سیاس��ت بی ن الملل‬ ‫نشانه هایی از کنش چندجانبه علیه ای ران‬ ‫نش��ان می دهد ک��ه ه��رگاه زمام��داران‬ ‫را نیز مورد مالحظه قرار داد‪.‬‬ ‫فرایند تصاعد بحران در شرایطی اغاز اوباما با اینکه در موضع گیری های متعدد خود‬ ‫ایاالت متحده در صدد برایند تا جلوه هایی‬ ‫شد که زمینه ب رای خ رابکاری در تاسیسات نشان داده که از سیاست مذاکره با ایران حمایت از تهدیدات متراکم را علیه کشوری ایجاد‬ ‫نمایند‪ ،‬زمینه برای بهره گیری از اقدامات‬ ‫هسته ای و موشکی ایران به وجود امد‪ .‬این می کند ولی در عین حال تحت تاثیر فشارهای‬ ‫پرشدت تری در اینده فراهم می شود‪.‬‬ ‫گونه اقدامات را می توان در زمره الگوهای‬ ‫رفتاری کشوری همانند امریکا دانست که از ساختاری همچنان ادامه دهنده سیاست تعارض‬ ‫امریکا تالش پایان ناپذی��ر خود را ب رای‬ ‫با تهران خواهد بود‬ ‫گسترش دیپلماسی فشار به کار گرفته است‪.‬‬ ‫قابلیت الزم ب رای جنگ سایبرنتیک برخوردار‬ ‫ای ران نیز درصدد اس��ت تا موقعیت خود را در‬ ‫است‪ .‬رابرت گیتس در فوریه ‪ 2011‬این موضوع‬ ‫را مطرح کرد که وزارت دفاع امریکا‪ ،‬مرکز جنگ سایبری را در دستورکار قرار داده فضای سیاست تهدید امریکا تنظیم و تثبیت نماید‪ .‬در چنین شرایطی می توان‬ ‫است‪ .‬این مرکز وظیفه دارد تا ب رای محدودس��ازی قابلیت راهبردی کشورهایی نشانه هایی از تصاعد بحران در سیاس��ت امنیتی ای ران و ایاالت متحده را مورد‬ ‫همانند ای ران به تولید ویروس های منهدم کننده مب��ادرت نماید‪ .‬کاربرد چنین مالحظه قرار داد‪ .‬دو کشوری که در ‪ 34‬سال گذشته همواره از الگوهای متعارض‬ ‫ب رای تنظیم سیاست خارجی خود اس��تفاده کرده اند‪ ،‬در سال ‪ 1392‬می بایست‬ ‫الگویی هزینه های راهبردی جمهوری اسالمی ای ران را افزایش داده است‪.‬‬ ‫بهره گیری از ویروس دوکو و استاکس نت را می توان در زمره اقدامات وزارت فرایندهای جدیدی را ب رای عبور از مش��کالت دیپلماتیک و راهبردی خود مورد‬ ‫دفاع امریکا ب رای محدودسازی قابلیت استراتژیک ای ران دانست‪ .‬ایاالت متحده اس��تفاده قرار دهند‪ .‬در چنین ش��رایطی امریکا و ای ران نیازمند ابتکار راهبردی‬ ‫از استراتژی انهدام تاسیسات راهبردی بهره گرفته‪ ،‬در حالی که اسرائیل تالش ب رای برون رفت از وضعیت مبهم در سیاس��ت بی ن الملل هستند‪ .‬ابهام امنیتی‬ ‫داشته تا اقداماتی از جمله ترور ب رای ایجاد ه راس در بین کارگزاران هسته ای ای ران مخاط رات راهبردی بیشتری را ب رای جمهوری اسالمی ای ران ایجاد خواهد کرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪50‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ب ر اساس چنین نشانه هایی اس��ت که می توان این موضوع را مورد توجه‬ ‫قرار داد که تداوم هرگونه تهدید امنیتی از سوی امریکا می تواند اثار و نشانه های‬ ‫پرمخاطره ای را در اینده ایجاد نماید‪ .‬باتوجه به فرایند تصاعد بحران‪ ،‬سیاس��ت‬ ‫خارجی و امنیتی امریکا در سال ‪ 2012‬دارای پیامدهای منطقه ای و بی ن المللی‬ ‫بوده اس��ت‪ .‬در چنین ش��رایطی‪ ،‬موج محافظه کاری در رفتار سیاسی و امنیتی‬ ‫امریکا در سال های ‪ 2010-2012‬به گونه مش��هودی افزایش یافته است‪ .‬نشانه‬ ‫ان را می توان در ارتباط با تنظیم مصوباتی در کنگره ایاالت متحده دانست که‬ ‫مخاط رات و محدودیت های امنیتی بیشتری را ب رای ای ران ایجاد کرده است‪.‬‬ ‫محافظه کاران سیاست خارجی و راهبردی ایاالت متحده تالش دارند تا از‬ ‫طریق تولید گفتمان امنیتی‪ ،‬جلوه هایی از تضاد را در سیاست بی ن الملل برسازی‬ ‫نمایند‪ .‬چنین فرایندی تحت تاثیر موج های اجتماعی در ایاالت متحده قرار دارد‪.‬‬ ‫گروه های محافظه کار که منادی یکجانب ه گرای��ی امنیتی امریکا در حوزه های‬ ‫مختلف جغ رافیایی بودن��د‪ ،‬تالش دارند تا بار دیگر قدرت خود را در کاخ س��فید‬ ‫تثبیت نمایند‪ .‬شکل گیری ش��رایط انتخاباتی اثار خود را در سیاست خارجی و‬ ‫الگوی رفتار امنیتی ان کشور به جا می گذارد‪.‬‬ ‫‪ - 3‬دورنما و نشانه های الگوی تعامل و تعارض ایران و امریکا‬ ‫در سال ‪1392‬‬ ‫ه ر گونه رقابت سیاس��ی در امریکا ب راس��اس الگوی کنش متقابل احزاب‬ ‫رقیب انجام می گیرد‪ .‬اگرچه احزاب دموک��رات و جمهوریخواه اهداف راهبردی‬ ‫نسبتا مشترکی را پیگیری می کنند‪ ،‬اما تحقق چنین اهدافی ب ر اساس الگوهای‬ ‫راهبردی کامال متفاوتی سازماندهی می شود‪ .‬چنین واقعیتی بر الگوی تعامل و‬ ‫سیاست امنیتی ای ران ـ امریکا در سال ‪ 1391‬تاثیر به جا گذاشته است‪ .‬گفتمان‬ ‫امنیتی امریکا در س��ال ‪ 1391‬مبتنی بر بی اعتمادی و گسترش تهدیدات بوده‬ ‫است‪ .‬علت ان را می توان در الگوی کنش نخبگان و راهبرد نهادهای سیاسی و‬ ‫امنیتی ایاالت متحده در برخورد با ای ران دانست‪ .‬اگرچه باراک اوباما در انتخابات‬ ‫ریاس��ت جمهوری نوامبر ‪ 2012‬به پیروزی رس��ید‪ ،‬اما پیروزی جمهوریخواهان‬ ‫در انتخابات مجلس نمایندگان اثار قابل توجهی را در سیاس��ت امنیتی امریکا‬ ‫نس��بت به ای ران به جا گذاشته اس��ت‪ .‬باتوجه به چنین نش��انه هایی‪ ،‬دورنمای‬ ‫تعامل ای ران و امریکا در ارتباط با موضوعات راهبردی را می توان به ش��رح ذیل‬ ‫مورد توجه قرار داد‪:‬‬ ‫الف‪ -‬سیاست خارجی و امنیتی امریکا در قالب تداوم دیپلماسی فشار علیه‬ ‫ای ران تداوم پیدا خواهد کرد‪ .‬کارگزاران سیاس��ت خارجی و امنیتی امریکا تالش‬ ‫دارند تا محدودیت هایی در ب رابر رویکرد تعاملی جوزف بایدن‪ ،‬جان کری‪ ،‬باراک‬ ‫اوباما و چاک هگل ایجاد نمایند‪.‬‬ ‫ب‪ -‬واقعی ت های موجود نش��ان می دهد که تغییر چندانی در سیاس��ت‬ ‫امریکا و سایر کشورهای گروه ‪ 5+1‬در ارتباط با تحریم گسترده ای ران ایجاد نشده‬ ‫است‪ .‬الگوهای رفتاری کشورهای مذاکره کننده‪ ،‬نشانه هایی از دیپلماسی اجبار‬ ‫را منعکس می سازد‪ .‬اولین نشانه های دیپلماس��ی فشار‪ ،‬تهدید و اجبار از سوی‬ ‫کش��ورهای غربی را باید ادامه سیاس��ت تحریم علیه جمهوری اسالمی ای ران‬ ‫دانس��ت‪ .‬اگرچه برخی از تحلیلگران امید دارند که روابط ای ران و امریکا در سال‬ ‫‪ 1392‬منجر به کاهش تحریم ها گردد‪ ،‬اما امکان تحقق ان به لحاظ ساختاری و‬ ‫کارکردی بسیار دشوار خواهد بود‪.‬‬ ‫ج‪ -‬بسیاری از ادبیات تولید شده در کشورهای اروپایی و امریکا به گونه ای‬ ‫منعکس شده که ای ران نه تنها تالش دارد تا قابلی ت های تکنیکی خود را در ارتباط‬ ‫با غنی سازی اورانیوم ارتقا دهد‪ ،‬بلکه راهبرد واقعی ای ران را تولید سالح هسته ای‬ ‫دانس��ته اند‪ .‬گزارش اژانس بی ن المللی انرژی اتمی در ‪ 22‬فوریه ‪ 2013‬انعکاس‬ ‫بی اعتمادی چنین نهادهایی نسبت به راهبرد هسته ای ای ران است‪ .‬انان هرگونه‬ ‫ارتقای قابلیت هسته ای صلح جویانه ای ران را مورد پذیرش قرار نخواهند داد‪.‬‬ ‫د‪ -‬رهبری جمهوری اس�لامی ای ران در س��خنرانی ‪ 19‬بهمن ‪ 1391‬اظهار‬ ‫داشتند که ای ران هیچ گونه اراده ای ب رای تولید س�لاح هسته ای ندارد‪ .‬ایشان بر‬ ‫حرام بودن تولید و کاربرد سالح های کشتار جمعی تاکید داشتند‪ .‬از سوی دیگر‬ ‫این موضوع را مورد توجه قرار دادند که استراتژی امریکا و سایر قدرت های بزرگ‬ ‫در برخورد با ای ران گسترش فشار و تهدید است‪.‬‬ ‫محور اصلی رویکرد مقام معظم رهبری بر این موضوع قرار داشت که نباید‬ ‫دیپلمات ها و تیم مذاکره کننده ای ران تحت تاثیر فشارهای بی ن المللی قرار گی رند‪.‬‬ ‫اگر مذاکره ب رای متقاعدسازی ای ران جهت نادیده گرفتن حقوق بی ن المللی مورد‬ ‫استناد ای ران در اساسنامه اژانس بی ن المللی انرژی اتمی باشد‪ ،‬طبیعی است که‬ ‫هی چ گونه مطلوبیت و کارامدی ب رای جمهوری اسالمی ای ران نخواهد داشت‪.‬‬ ‫ه‪ -‬اگرچ��ه رویک��رد هس��ته ای و امنیتی ای��ران معطوف به گس��ترش‬ ‫همکاری ه��ای نهادمند بی ن المللی اس��ت‪ ،‬اما تحقق چنی��ن فرایندی نیازمند‬ ‫تعامل گرایی ش��فاف و مبتنی بر کارب��رد الگوه��ای همکاری جویانه امریکا در‬ ‫چارچوب چندجانب ه گرایی است‪ .‬رئی س جمهور امریکا می تواند زمینه های نهادی‬ ‫و اجرایی الزم ب رای حذف تحریم های یکجانبه امریکا علیه ای ران را فراهم سازد‪.‬‬ ‫در چنین شرایطی الگوی تعامل معطوف به کنش همکاری جویانه خواهد بود‪.‬‬ ‫در حالی که اگر چنین فرایندی حاصل نشود‪ ،‬در ان شرایط می توان نشانه هایی‬ ‫از تصاعد تهدیدات را در روابط متقابل ای ران و امریکا مشاهده کرد‪.‬‬ ‫و ‪ -‬محدودیت های اقتصادی و راهبردی ایاالت متحده علیه ای ران به گونه ای‬ ‫افزای��ش یافته که ام��کان بهره گیری از ابت��کارات موردی و مرحله ای توس��ط‬ ‫کارگزاران اجرایی امریکا کار دشواری خواهد بود‪ .‬به این ترتیب روندهای جدیدی‬ ‫از همکاری گرایی راهبردی در روابط ای ران و امری��کا در کوتاه مدت امکان پذیر‬ ‫به نظر نمی رسد‪g .‬‬ ‫نکات‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫جمهوری اسلامی ایران بر این اعتقاد اس�ت که انتقال پرونده ایران ب ه شورای‬ ‫امنیتواعمالتحری م هایاقتصادییکجانبهعلیهجمهوریاسالمیای رانباروحیه‬ ‫همکاری جویانه مغایرت دارد‬ ‫ه ر گونه رقابت سیاسی در امریکا براس�اس الگوی کنش متقابل احزاب رقیب‬ ‫انجام م ی گیرد‬ ‫بسیاری از ادبیات تولید شده در کشورهای اروپایی و امریکا ب ه گونه ای منعکس‬ ‫ش�ده که ایران نه تنها تلاش دارد ت�ا قابلی ت های تکنیک�ی خ�ود را در ارتباط با‬ ‫غن ی س�ازی اورانیوم ارتقا دهد‪ ،‬بلکه راهبرد واقعی ایران را تولید سلاح هسته ای‬ ‫دانسته اند‬ ‫اگرچهرویکردهسته ایوامنیتیای رانمعطوفبهگسترشهمکاری هاینهادمند‬ ‫بی ن المللی است‪ ،‬اما تحقق چنین فرایندی نیازمند تعام ل گ رایی شفاف و مبتنی بر‬ ‫کاربرد الگوهای همکاری جویانه امریکا در چارچوب چندجانب ه گ رایی است‬ ‫‪51‬‬ ‫سی د رضا صائمی ‪/‬دبیر گروه فرهنگ‬ ‫سال بی شگفتی‬ ‫و امید به شکوفایی‬ ‫سال ‪ 91‬بر سینما چگونه گذشت؟ انتظارها از سال ‪ 92‬چیست؟‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪52‬‬ ‫راستش را بخواهید سینمای ما همیشه کانون شگفت ی ها و اتفاقات هیجان انگیز‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما این بدین معنی نیست که لزوما همه این ش��گفت ی ها مثبت و سازنده باشد‪.‬‬ ‫اتفاقات تلخ ما نیز ان قدر عجیب و غریب است که جز شگفتی نام دیگری بر ان نم ی توان‬ ‫گذاشت‪ .‬همین که فیلمی در طول س��ال ذهنت را درگیر نم ی کند تا بعد از تماشای ان‬ ‫ ترجیح بدهی که ق��دم بزنی و فکر کنی جای ش��گفتی دارد‪ ،‬ان هم با این همه ظرفیت‬ ‫و اس��تعداد و قابلی ت هایی که حتی در پیکره بی جان س��ینمای ما دیده م ی شود! بحث‬ ‫مخاطب عام و ریزش تماشاگر نیست حتی عالقه مندان جدی سینما نیز دل خوشی از اثار‬ ‫به نمایش درامده ندارند و کمتر فیلمی پی دا م ی شود که چنگی به دل بزند‪ ،‬با این حال وقتی‬ ‫یزند که دوستشان‬ ‫به حافظه تصویری ام رجوع م ی کنم برخی فیلم ها ان ته ذهنم سوسو م ‬ ‫داشتم و همی ن ها نشانه های روشنی هس��تند که نباید از این کشتی به گل نشسته در‬ ‫توفان مصائب چندان هم ناامید بود‪ .‬اگر قرار باشد در یادداشتی مثل این به فیلم هایی‬ ‫بپردازیم که شگفت زده مان کرد یا دست کم ذهنمان را قلقلک داد‪ ،‬قطعا نم ی توانیم متر و‬ ‫معیار مشخص و قطعی را مالک قرار دهیم و ب ی شک سلیقه و زیبای ی شناسی فردی نیز‬ ‫سهم عمده ای در این ارزیابی پیدا م ی کند‪ .‬واقعیت این است که شگفت ی های سینمای‬ ‫ای ران در سال ‪ 91‬را باید بیشتر در حاشی ه های ان جس ت وجو کرد تا متن ان‪ .‬از دعواهای‬ ‫حوزه هنری و معاونت سینمایی گرفته تا اعتراضات برخی نهادهای اجتماعی به برخی‬ ‫فیلم های اجتماعی و مسائلی از این دست که حاش��یه پررنگی پی رامون متن سینمای‬ ‫ای ران کشیده اند‪.‬با این حال ترجیح م ی دهم از این حاشی ه های شگفت انگیز عبور کرده و‬ ‫در البه الی این غبار شلوغی به بازخوانی متن هنری سینما بپردازم تا شاید فراموشمان‬ ‫نشود که هر اتفاق و حادثه ای گرد این جادوی تصویری‪ ،‬باید به جذابیت و ارتقای کیفی‬ ‫این متن کمک کند و الغی ر‪.‬‬ ‫واقعیت این است که االن چند س��الی اس��ت که فیلم اول ی ها و جریان موج نوی‬ ‫سینمای ای ران است که م ی تواند نظر عالقه مندان جدی سینما را متوجه خود کند و تجربه‬ ‫خاطره انگیزی از تماشای فیلم بر جای بگذارد؛ هرچند برخی از این فیلم اول ی ها چندان‬ ‫هم غ ربیه نیستند‪ .‬رضا عطاران نمونه ای از این اشنایان است که امسال نخستین فیلم‬ ‫بلند سینمای ی اش به نام «خوابم میاد» را بر پرده اکران داشت‪ ،‬اما شگفتی تماشای این‬ ‫فیلم این بود که نتوانست انتظار مخاطب را از عطاران تلویزیونی و حتی عطاران بازیگر‬ ‫براورده کند‪ .‬عطارانی ک��ه با بازی های متفاوتش در س��ال های اخیر یکی از پدیده های‬ ‫شگفت انگیز سینمای ای ران بود‪ .‬این نشان م ی دهد که لوازم و مقتضیات کار سینمایی‬ ‫با مجموعه های تلویزیونی متفاوت است و سینما به زبانی سینمایی با همه مخلفاتش‬ ‫نیازمند است‪ .‬با این حال یکی از شگفت ی های امسال از دل همین فیلم بیرون م ی اید و‬ ‫ان هم بازی درخش��ان اکبر عبدی در نقش یک پیرزن است‪ .‬اما جذابیت عطاران را باید‬ ‫در فیلم اکران شده دیگر در همین سال جس ت وجو کرد که حاال دیگر در کنار عبدالرضا‬ ‫کاهانی انگار به پختگی در جنس خاص بازی اش رسیده است؛ ب ی خود و ب ی جهتی که با‬ ‫ولنگاری دراماتیکی عطاران خوب چفت و بست شده است‪ .‬به نظر می رسد کاهانی به رغم‬ ‫انتقاداتی که م ی توان به فیلم هایش داشت به سمت خلق یک سینمای مستقل و خاص‬ ‫خودش حرکت م ی کند که نمونه کمتری م ی توان ب رای ان پیدا کرد‪.‬از جمله فیلمسازان‬ ‫جوانی که امسال از تماش��ای فیلمش لذت بردم و توانست یک بار دیگر خاطره خوش‬ ‫«لیلی با من است» را در سینمای دفاع مقدس تکرار کند‪ ،‬مصطفی کیایی بود که با فیلم‬ ‫«ضد گلوله» نشان داد هنوز چه ظرفی ت های زیادی در طنز جنگی وجود دارد که م ی تواند‬ ‫ی که‬ ‫به تولید فیلم های شایسته و ماندگاری همچون «لیلی با من است» بینجامد؛ فیلم ‬ ‫ی که حاال چند سالی است بازگشت موفقی ت امیزی به‬ ‫با حضور درخشان مهدی هاشم ‬ ‫سینمای ای ران داشته‪ ،‬همراه شده و توانسته رضایت مخاطبان و منتقدان را در پی داشته‬ ‫باشد‪ .‬حاال که مثل سال های قب ل تر فیلمی از سینمای دفاع مقدس نتوانسته چنگی به‬ ‫دل بزند‪ ،‬از این حیث م ی تواند با سینمای کودک پهلو بزند‪ .‬با این حال بازهم فیلم هایی‬ ‫از این دو ژانر توانسته اند رونقی به گیشه ببخشند که گواه این مدعا در سینمای کودک‬ ‫«کاله قرمزی و بچه ننه» بود که نشان دادند همچنان ظرفیت شگفت زدگی باالیی دارند!‬ ‫البته می زان سنجش شگفتی و غافلگیری را صرفا نم ی توان به فروش فیلم ها نسبت داد‬ ‫که رونق گیشه به متغیرهای زیادی وابسته است که لزوما در متن سینمایی اثر قابل ردیابی‬ ‫نیست‪ .‬حاال که خوب دقت م ی کنم متوجه م ی شوم که شگفتی من بیشتر از کسانی بود‬ ‫که بارها شگفتی افریدند و حاال انگار درخت شان بار نداده است؛ مهم ترین انها داریوش‬ ‫مهرجویی است که نارنج ی پوش اش چنگی به دل نزند و چه خوبه که برگشت ی اش که از‬ ‫بد بودن شگفت زده مان کرد‪ .‬از ان طرف همایون اسعدیان که طال و مس اش بدون شک‬ ‫یکی از شگفت ی های یک دهه گذشته سینمای ای ران بود‪ ،‬در «بوسیدن روی ماه» نتوانست‬ ‫موفقیتش را تکرار کند‪« .‬گشت ارشاد» و «گی رنده» و «تلفن همراه» را هم نم ی توان به‬ ‫هیچ وجه در لیست شگفت ی ها قرار داد‪ .‬نگارنده امسال کمتر فیلم های سینمای جهان را‬ ‫دیده‪ ،‬اما «هوگو »ی اسکورسیزی و «ارتیست» میشل ازاناویسوس از جمله فیلم های‬ ‫غافلگیرکننده بود‪ .‬اولی در جلوه های ویژه و توجه خاصش به تاریخ سینما و دومی از حیث‬ ‫صامت بودن و تداعی دوران ابتدایی سینما‪ .‬دو فیلمی که هر دو ادای دینی به خود سینما‬ ‫و شگفت ی هایش بودند‪ .‬در این میان «ارگو» نیز ش��گفت زده مان کرد از لحاظ بد بودن و‬ ‫تحریف اش��کار تاریخی و البته جوایزی که به ان تعلق گرفت! شگفت زدگی و بهت که‬ ‫چطور بازیگری مثل جورج کلنی در این فیلم بازی کرده است!‬ ‫سال ‪ 91‬در حالی به پایان م ی رسد که شگفت ی های سینمای ی اش را باید در برخی‬ ‫فیلم های جشنواره س ی و یکمش جس��ت وجو کرد‪ ،‬فیلم هایی که م ی تواند تا حدودی‬ ‫ب رای دوستداران سینمای ای ران در سال ‪ 92‬غافلگیر کننده باشد؛ فیلم هایی مثل دهلیز‪،‬‬ ‫دربند‪ ،‬خسته نباشید‪ ،‬تن های تنهای تنها و س��ر به مهر که انتظار داریم در یک اکران‬ ‫مناسب به تماشای ان بنشینم‪ .‬از ان طرف نیز امیدوارم فیلم «چ» حاتم ی کیا و «حضرت‬ ‫محمد(ص)» مجیدی نیز ب رای نمایش اماده شود که این اخری هم از حیث موضوع و‬ ‫هم از نظر ساخت و تولید م ی تواند یکی از ش��گفت ی های بزرگ سینمای ای ران در سال‬ ‫‪ 92‬شود‪ .‬امیدوارتر از ان البته تحول در مدیریت سینمای کشور است که با تغییر دولت‬ ‫در سال ‪ 92‬باید منتظر تحوالتی در ان بود‪ .‬شاید بیشترین شگفت ی ها و غافلگیری ها در‬ ‫این سوی پرده باشد‪ .‬پرده ای که پشت و رویش پتانسیل خلق شگفت ی های زیادی دارد و‬ ‫ما امیدواریم در سال جدید با شگفت ی ها مواجه شویم که به شعفمان بیاورد و نوید بخش‬ ‫دوران پویا و با نشاطی ب رای حیات تازه سینمای ای ران باشد‪.‬‬ ‫نیما بهدادی مهر ‪ /‬منتقد سینما‬ ‫بحران رویارویی سازمان‬ ‫سینمایی و حوزه هنری‪،‬‬ ‫سالن های سینما را از رونق‬ ‫انداخت و اثاری ضعیف را به‬ ‫مرحله اکران رساند‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫وضعیت گیشه یک سال سینمایی به طور معمول در‬ ‫ویترین جشنواره فیلم فجر قابل پی ش بینی است‪ .‬بدین معنا‬ ‫ی جشنواره و منتقدان‪،‬‬ ‫که لیس ت های منتخب داوران رس��م ‬ ‫افق یک سال اینده سینما را در دید عمومی م ی گنجاند و در‬ ‫همین رویکرد است که جامعه سینما دوست ب رای تماشای اثار‬ ‫بحث ب رانگیزی که معموال حواشی مختلفی گرداگردشان را‬ ‫پر کرده‪ ،‬راغب تر م ی شوند‪ .‬بهمن ‪ 90‬و در روزهایی که حجم‬ ‫نمایش اثار منتقد اجتماعی در جشنواره فیلم فجر بسیار زیاد‬ ‫بود‪ ،‬حرف اصلی برخی اثار موضوع محوری خیانت بود‪.‬‬ ‫همین رویکرد سبب واکنش های منفی برخی نیروهای‬ ‫ارزشی و رسانه های این جریان شد و در ادامه دامنه بحران و‬ ‫تنش به دو فیلم زندگی خصوصی و گشت ارشاد کشید؛ دو‬ ‫اثری که در نوروز اکران ش��ده بودند و به دلیل سوژه خاص و‬ ‫خوش ساخت بودن قابلی ت های بدی ب رای فروش نداشتند‪.‬‬ ‫گیشه انها نیز فصل رویایی فروش ب رای سینمای ای ران را نوید‬ ‫م ی داد و سالی پررونق را در نگاه سینماداران جای م ی داد‪ .‬اما‬ ‫اعتراض فراگیری که در هفته دوم عید درباره اکران این دو اثر‬ ‫به راه افتاد اگرچه در ابتدا با عنوان تب زودگذر بهاری از ان یاد‬ ‫شد اما کار اعتراض را به پشت درهای وزارت ارشاد‪ ،‬بهارستان‬ ‫(صحن مجلس) و حتی تریبون نماز جمعه کش��اند و فشار‬ ‫همه جانب ه ای بر ارشاد وارد شد؛ فش��اری که به توقیف دو اثر‬ ‫یاد شده و تغییر فضای اکران انجامید‪ .‬حوزه هنری از لیست‬ ‫تحریمی سخن به میان اورد و از اکران اثاری با قابلیت مناسب‬ ‫فروش در س��ینماهای تحت نظرش خودداری کرد‪ .‬بحران‬ ‫رویارویی سازمان سینمایی و حوزه هنری سالن های سینما را‬ ‫از رونق انداخت و اثاری ضعیف را به مرحله اکران رساند‪ .‬پیامد‬ ‫چنین شرایطی دلزدگی مخاطب از سینما و سالن های خلوت‬ ‫سینما بود؛ حتی دامنه این دلزدگی به جامعه سینمای ی نویس‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫غافلگیری های ‪ 91‬و امیدهای‪92‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫گذر از سال تنش‬ ‫به سال ثبات؟‬ ‫نیز کشید و اغلب تحلی ل ها و نقدها حکایت از سالی ب ی رونق‬ ‫در سینمای ای ران داشت که البته این مساله تا حدودی پس از‬ ‫تماشای فیلم ها در جشنواره س ی ام قابل پی ش بینی بود‪ .‬بحران‬ ‫اکران نوروز و تاخیر در نمایش اثار پ رامید گیش��ه یا انصراف‬ ‫برخی تهی ه کنندگان از اکران فیلم هایشان در کانون تنشی که‬ ‫در سینمای ای ران به وجود امده بود‪ ،‬اشتیاق به تماشای فیلم‬ ‫در سالن سینما را از بین برد و در این میان حتی فروش قابل‬ ‫پی ش بینی کاله قرمزی و بچه ننه نیز چندان تعجب ب رانگیز‬ ‫ارزیابی نشد‪.‬‬ ‫با این وجود در خیل اثاری که بدون یک روند ب رنامه ریزی‬ ‫شده و منطقی و با فاصله زمانی کوتاه از هم اکران م ی شدند‪،‬‬ ‫اثاری هم بودند که در درونمایه انها معناهای عمیقی وجود‬ ‫داشت؛ نقدهای دقیقی نسبت به جامعه مطرح م ی کردند و به‬ ‫لحاظ فرم و نبض روایت اثار خوش ریتم و استانداردی به شمار‬ ‫م ی امدند‪ .‬در میان اکران ی های سال ‪ 91‬تماشای کاله قرمزی‬ ‫و بچه ننه خاطره های مش��ترک چند نس��ل از این عروسک‬ ‫دوست داش��تنی را بازافرینی کرد و البته ای��ن بار تنها همان‬ ‫وجه خاطره اهمیت داشت و فرم سینمایی ضعیف بود‪ .‬خوابم‬ ‫م ی اد با چند شوخی عطارانی و ریسک حضور اکبر عبدی در‬ ‫نقش یک پیرزن تجربه متفاوتی در کمدی های سالیان اخیر‬ ‫محسوب م ی ش��ود که البته یک سوم پایانی فیلم همچون‬ ‫وصله ای نچسب به دو س��وم ابتدایی ان بود و فرصت خلق‬ ‫یک شاهکار را از عطاران گرفت‪ .‬گشت ارشاد به دلیل سوژه‬ ‫خاص خود و برخی کنایه های طنازانه و شوخ ی های پیامکی‬ ‫به عنوان فیلمی خوش ساخت و دارای دغدغه نمایانگر شد که‬ ‫البته قابلیت برداشت های متناقض از درونمایه ان سبب شد‬ ‫تا اعتراضاتی از سوی برخی نیروهای ارزشی به ان وارد شود و‬ ‫ب را در زمانی‬ ‫در میانه راه اکران و در شرایطی که فروشی خو ‬ ‫کوتاه تجربه کرده بود از ادامه نمایش محروم ش��د‪ .‬دیگر اثر‬ ‫بحث ب رانگیز سال‪ ،‬انتهای خیابان هشتم بود که شرایط ناگوار‬ ‫ادم های خود را در بستری از تنش و گزندگی روایت م ی کرد و‬ ‫پایانی به شدت تکان دهنده داشت که پیام های مهمی را به‬ ‫جامعه انعکاس م ی داد‪ .‬پیام هایی درباره لزوم توجه بیشتر به‬ ‫همدلی و همگرایی که در رفتار زنجیره انسانی و جوان فیلم‬ ‫نمایانگر م ی شود؛ چنان که حتی برخی از انها در تالش خود‬ ‫ب رای نجات ب رادر نیلوفر و دفاع از شرافت انسانی حتی تا پای‬ ‫مرگ نیز پیش م ی روند‪ « .‬ب ی خود و ب ی جهت» دیگر اثر مهم‬ ‫ی حوزه هنری قرار گرفت‪،‬‬ ‫سال ‪ 91‬است که در لیست تحریم ‬ ‫البته دلیل اصلی این اقدام حوزه مشخص نبود و فیلم نیز در‬ ‫همان محدوده هایی که از سوی حوزه موجب تحریم برخی‬ ‫فیلم ها عنوان شده بود شاید نم ی گنجید‪ .‬با وجود تحریم‪،‬‬ ‫فیلم اکران خوبی را تجربه کرد‪ « .‬ضد گلوله» از دیگر اثار‬ ‫جالب توجه سال ‪ 91‬بود که دلیل اهمیت اصلی خود نزد‬ ‫منتقدان س��ینمایی را از رویکرد ضد جریان خود گرفت‪.‬‬ ‫شخصیت س��لیم این بار از حضورش در فضای جبهه‬ ‫تنها در همان وجه تح��ول روحی مقطعی و تاثیرپذیری‬ ‫انی بهره داش��ت و پس از بازگش��ت به شهر و گذشت‬ ‫سال ها از ان دوران‪ ،‬این بار همگام با تغیی رات تکنولوژیک‬ ‫به ارتقای س��طح کاری خود اق��دام ک��رد و از کپی نوار‬ ‫کاست به رایت و تکثیر دی وی دی رسید‪ .‬یکی م ی خواد‬ ‫باهات حرف بزنه با رویکرد ترویج فرهنگ اهدای عضو‪،‬‬ ‫بی خداحافظی با توج��ه به روند صعود و نزول س��تاره‬ ‫موس��یقی پاپ رضا صادقی البته در بستری داستانی و‬ ‫نه برامده از واقعیت حال وی‪ ،‬روزهای زندگی با رویکردی‬ ‫به فعالیت پزش��کان صحرایی در روزهای جنگ هشت‬ ‫ساله‪ ،‬بغض با س��اختار منس��جم روایت و فیلمبرداری‬ ‫همس��و با ه راس و تنش دوش��خصیت جوان و بازتاب‬ ‫موقعیت خالءگونه انها در وضعیت س��راب گونه کشور‬ ‫ ترکیه‪ ،‬بوسیدن روی ماه با جذابیت نگاه نوتر به خانواده‬ ‫ش��هدا‪ ،‬پذی رایی ساده با تنوع ش��خصیت و ‪ 11‬ایستگاه‬ ‫روایی خود‪ ،‬من و زیبا در پرتو ش��رافت قص��ه و نگاه به‬ ‫عزاداری اباعبداهلل(ع)‪ ،‬گیرنده با روایت تالش حاج صمد‬ ‫ب رای رساندن نامه های مردمی به رئی س جمهور‪ ،‬میگرن‬ ‫با توانایی در خلق موقعی ت ه��ای دراماتیک چندگانه از‬ ‫وضعیت زنان‪ ،‬پله اخر با روایت ج��ذاب خود از وضعیت‬ ‫ش��رح حال گونه یک زن بازیگر و نمای��ش حالت های‬ ‫وی در بازی پس از مرگ ش��وهر و در نهایت یک سطر‬ ‫واقعیت با نمایش اسی ب های مهاجرت و فریب از طریق‬ ‫کالهبرداری اینترنتی از دیگر اث��اری بودند که قابلیت‬ ‫بحث داشتند‪ .‬اما صحبت درباره امیدهای سینمای ای ران‬ ‫در سال ‪ 92‬ساده تر به نظر م ی رسد‪ .‬اثاری چون دربند اثر‬ ‫تحسین شده پرویز شهبازی در جشنواره ‪ 31‬فیلم فجر‪،‬‬ ‫کالس هنرپیشگی به عنوان تجربه ای متفاوت و نواورانه‬ ‫در سینمای ای ران‪ ،‬زندگی مشترک اقای محمودی و بانو‬ ‫به دلیل جاذبه های داستانی‪ ،‬رستاخیز به عنوان اثری در‬ ‫بازتاب حماسه کربال‪« ،‬چ» با توجه به پیشینه مطلوب‬ ‫حاتم ی کیا در س��ینمای دفاع مقدس و دس��تمایه قرار‬ ‫دادن روزهای پایانی زندگی شهید چمران‪ ،‬خیابان های‬ ‫ارام با رویکرد طنازانه خود به مقوله سیاست و رفتارهای‬ ‫اجتماعی‪ ،‬تن ه��ای تنهای تنها ب��ا غافلگیری ویژه ای‬ ‫که ب رای اصحاب رسانه در جش��نواره ‪ 31‬داشت‪ ،‬پاداش‬ ‫س��اخته جنجالی کمال تبری��زی که امید اس��ت ب رای‬ ‫اصحاب رسانه در اکران خصوصی نمایش داده شود‪ ،‬برف‬ ‫روی کاج ها که در وضعیت اش��فته اکران ‪ 91‬به نمایش‬ ‫ی که اصغر فرهادی در فرانس��ه ساخت و‬ ‫درنیامد‪ ،‬فیلم ‬ ‫امید است با درایت مدیران فرهنگی امکان اکران داخلی‬ ‫پیدا کند و در نهایت اثر ارزشمند «محمد(ص)» ساخته‬ ‫مجید مجیدی که به دوران کودک��ی پیامبر اکرم(ص)‬ ‫م ی پردازد‪ ،‬لیست منتخبی هستند که مشتاقم در اکران‬ ‫‪ 92‬روی پرده ببینم‪g .‬‬ ‫‪53‬‬ ‫زهیر توکلی ‪ /‬نویسنده و شاعر‬ ‫فراز و فرود نوروز در ایران‬ ‫ایا نوروز جشنی ایرانی است و رابطه اش با دین اسالم چگونه‬ ‫است؟‬ ‫افتتاحیه‬ ‫‪ -1‬ایا عید نوروز س��نتی اس��ت اریایی؟ ایا ایینی اس��ت ک��ه از دین‬ ‫زرتشتی به یادگار مانده است؟ ایا جش��نی است ایرانی به طوری که م ی شود‬ ‫ان را یکی از اختصاصات ای ران به ش��مار اورد؟‬ ‫در پاس��خ‪ ،‬با هم بخوانیم این بخش از کتاب پژوهش��ی در اس��اطیر‬ ‫ایران‪ ،‬اثر دکت��ر مهرداد بهار را که یک��ی از مهم ترین مناب��ع تحقیق درباره‬ ‫اس��طوره های ای ران اس��ت‪:‬‬ ‫«اعیاد بازمانده از عهد باستان در ایران دو دس��ته اند‪ :‬یکی اعیاد دینی‬ ‫یا گاهنبارها که اعیادی از ان زرتش��تیان اس��ت و دیگ��ری اعیادی ملی که‬ ‫برجس��ته ترین انها نوروز‪ ،‬مهرگان و جشن سده اس��ت‪ ...‬اما علت انکه این‬ ‫اعیاد را به دینی و ملی بخش م ی کنیم این اس��ت که در اوس��تا س��خنی از‬ ‫عید نوروز و عید مهرگان و جش��ن س��ده نیس��ت‪ .‬در متون میانه نیز که از‬ ‫نوروز و مهرگان یاد م ی شود‪ ،‬از جشن س��ده ذکری نیست و این یک‪ ،‬سخت‬ ‫شگفت اور است‪ .‬اگر نوروز‪ ،‬مهرگان و جش��ن سده‪ ،‬هند و ایرانی بود‪ ،‬باید به‬ ‫نحوی در وداها و اوستا از انها یادی م ی ش��د و چنین نیست و تا پایان دوره‬ ‫اوستایی نیز اشاره ای بدان ها وجود ندارد‪ .‬به احتمال بسیار‪ ،‬این اعیاد‪ ،‬به ویژه‬ ‫نوروز و مه��رگان که به اعیاد اق��وام برزگر م ی ماند و نه اعی��اد اقوام گله دار‪،‬‬ ‫م ی بایست اعیادی سخت کهن در نجد ایران بوده باشند و از ان اقوام بومی‬ ‫ این سرزمین‪ ،‬اجداد غی ر اریایی ما بوده باش��ند‪ .‬این اعیاد به همراه سومریان‬ ‫به بی ن النهرین برده شدند و دو عید ازدواج مقدس و اکیتی را پدید اوردند که‬ ‫بعدها در بی ن النهرین این هر دو به صورت عیدی واحد در اغاز س��ال درامد‪،‬‬ ‫ولی در نجد ای��ران همچنان تا دوره اس�لامی‪ ،‬به ص��ورت دو عید جداگانه‬ ‫برق��رارمان��د‪...‬‬ ‫در عهد باستانی تمدن بی ن النهرین دو ایین ساالنه مهم وجود داشت‪:‬‬ ‫یکی ایین ازدواج مقدس بود و دیگری ایین اکیتی ک��ه بعدها اکیتو خوانده‬ ‫شد‪ .‬ایین ازدواج مقدس در اغاز بهار بود و به اس��طوره تموز و ایشتر مربوط‬ ‫م ی شد و ایین اکیتی معموال در اوایل پاییز برگزار م ی شد و به پیروزی مردوخ‬ ‫بر تیامت ارتباط داشت‪ .‬اما در هزاره اول پیش از میالد مسیح‪ ،‬این دو جشن‬ ‫ساالنه در هم امیخته بود و جشن واحدی در ماه نیس��ان برگزار م ی شد که‬ ‫اغاز س��ال به ش��مار م ی امد‪.‬‬ ‫این در حالی است که هیچ س��ند ودایی و اوستایی در دست نیست که‬ ‫جش��ن های نوروزی را در دوره هن��د و ایرانی در اغاز بهار نش��ان دهد‪ ،‬بلکه‬ ‫نش��انه هایی در دس��ت اس��ت که نزد هند و ایرانیان اغاز پاییز سراغاز سال‬ ‫ش��مرد ه م ی ش��ده اس��ت‪( ».‬صفحات ‪)496 – 495‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫نکات‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪54‬‬ ‫اعیاد بازمانده از عهد باستان در ایران دو دسته اند‪ :‬یکی‬ ‫اعیاد دینی یا گاهنبارها که اعیادی از ان زرتش�تیان است و‬ ‫دیگری اعیادی ملی که برجسته ترین انها نوروز‪ ،‬مهرگان و‬ ‫جشن سده است‬ ‫برخی م ی گویند روز نوروز‪ ،‬روزى اس�ت که رس�ول خدا ‪-‬‬ ‫صلى اهلل علیه و ال�ه ‪ -‬براى امام على – علیه السلام ‪ -‬در‬ ‫غدیر پیمان گرفت و مردم به والیت او اعتراف کردند‬ ‫ایین ازدواج مقدس در اغاز بهار بود و به اس�طوره تموز‬ ‫و ایشتر مربوط م ی شد و ایین اکیتی معموال در اوایل پاییز‬ ‫برگزار م ی شد و به پیروزی مردوخ بر تیامت ارتباط داشت‬ ‫تا اینجا دیدیم که اساسا در تمدن بی ن النهرین بوده که اغاز سال و بهار‬ ‫مقارن م ی شده اند نه در س��نت هند و ایرانی (ودایی – اوس��تایی)‪ .‬در هزاره‬ ‫اول پیش از میالد مس��یح (یعنی پانصد سال پیش از تاس��یس امپراتوری‬ ‫هخامنشی) جش��ن پاییزه ان تمدن به نام اکیتی و جش��ن اغاز بهار در ان‬ ‫تمدن (که اس��تاد از ان به عنوان جش��ن ازدواج مقدس یاد م ی کنند)‪ ،‬در هم‬ ‫امیخته اس��ت و جش��ن واحدی در اغاز ماه نیس��ان ش��کل داده است (ماه‬ ‫نیسان چند روز زودتر از اردیبهشت اغاز م ی شده اس��ت)‪ .‬اما سابقه برگزاری‬ ‫این ایین ازدواج مقدس در اغاز بهار به چه زمانی م ی رس��د؟ در صفحه ‪423‬‬ ‫همین کتاب‪ ،‬اس��تاد فقید‪ ،‬مهرداد بهار اورده است‪« :‬قدیمی ترین مدارک ما‬ ‫درباره ایین ازدواج مقدس‪ ،‬به هزاره س��وم پیش از مسیح و حتی محتمال به‬ ‫عصری مقدم بر ان م ی رسد‪( ».‬یعنی زمانی مابین دو هزار و پانصد تا هزار و‬ ‫پانصد سال پیش از هخامنشیان) ایشان پس از انکه بر اساس قدیم ی ترین‬ ‫مدارک موجود‪ ،‬توضیحاتی درباره این جشن اغاز سال در تمدن بی ن النهرین‬ ‫م ی دهد‪ ،‬م ی نویسد‪« :‬پس از این ازدواج مقدس که در اغاز هر سال به عنوان‬ ‫عید سال نو برپا م ی شد‪ ،‬الهه‪ ،‬سرنوشت شاه را طی سال اینده تامین م ی کرد‬ ‫و به او قدرتی الهی م ی بخش��ید تا باروری کش��تزارها و امنیت س��رزمین را‬ ‫تامین کند‪( ».‬صفحه ‪ )424‬در همین فصل م ی خوانیم‪« :‬در هزاره اول پیش‬ ‫از میالد مس��یح‪ ،‬در بابل‪ ،‬زمان این ایین بزرگ‪ ،‬در اغاز ماه نیسان به هنگام‬ ‫ورود خورشید به برج بره قرار داشت که یازده یا دوازده روز طول م ی کشید‪».‬‬ ‫و در پاورقی ذیل همین عبارات م ی خوانیم‪« :‬ظاهرا دوازده روز جش��ن اغاز‬ ‫سال برای خود منطقی اس��توار دارد‪ .‬از انجا که س��ال به دوازده ماه تقسیم‬ ‫م ی ش��د‪ ،‬از نوروز تا دوازدهم‪ ،‬هر روز نقش یک ماه را بر عهده داشت‪ .‬حتی‬ ‫در ادوار بعد در مسیحیت نیز دوازده روز فاصله میان عید کریسمس و عید‬ ‫تجلی‪ ،‬معرف دوازده ماه اینده سال بود‪ .‬این سنت را در اروپا‪ ،‬در هند باستان‬ ‫(در تمدن ودایی) و در سنت سرزمین چین نیز م ی توان دید‪ .‬در ایران نیز این‬ ‫عقیده وجود داش��ته اس��ت‪( ».‬صفحه ‪)425‬‬ ‫چنان که در نقل قول اغازین از همین کتاب دیدیم‪ ،‬ایین ازدواج مقدس‬ ‫به دو تن از خدایان به نام های تموز و ایشتر بازم ی گردد ولی ماجرا از این هم‬ ‫گسترده تر است‪« :‬داس��تان دموزی و اینین یا اینانا که بعدها تموز و ایشتر و‬ ‫پس از ان‪ ،‬مردوخ‪/‬اشور و ایشتر خوانده ش��دند‪ ،‬داستان ایزیس و ازیریس در‬ ‫مصر‪ ،‬داس��تان ادونیس و افرودیت که در اصل به مردم فنیقیه تعلق داشت‬ ‫و در قرن پنجم پیش از مس��یح به اتن رسید و داستان سیبل و اتیس که در‬ ‫اصل متعلق به فریجیه اس��یای صغیر بود و داستان س��یاوش و سودابه در‬ ‫ایران و داستان راماین در هند و حتی داستان یوسف و زلیخا (‪ )1‬همه به این‬ ‫برداشت انسان کش��اورز اعصار پیش از تاریخ بازم ی گردد‪( ».‬صفحات ‪425‬‬ ‫– ‪ )426‬مقصود استاد از برداشت انسان کشاورز اعصار پیش از تاریخ‪ ،‬تلقی‬ ‫انان از باطن متافیزیکی حیات گیاهی است‪ ،‬یعنی انها برای توضیح رویش‬ ‫دوباره گیاهان در بهار و باروری و به ثمر رس��یدن محصول‪ ،‬میان طبیعت و‬ ‫نیروهای متافیزیکی نسبتی برقرار م ی کردند‪ ،‬به طوری که ب ر اساس داستانی‬ ‫که هر سال طی ایین ازدواج مقدس به شکلی تمثیلی از نو اجرا م ی شد‪ ،‬ان‬ ‫اتفاق نخستین را که باعث باروری م ی شد و مربوط به قلمروی خدایان بود‪،‬‬ ‫از نو تجدید م ی کردند‪.‬‬ ‫در فصل دیگری از این کتاب نفیس‪ ،‬اس��تاد مهرداد بهار به مقایس��ه‬ ‫دو مقطع از تاریخ ایران م ی پردازد؛ یکی ایران باس��تان و دوران هخامنشیان‬ ‫و دیگری ای��ران عهد صفویه در زمان ش��اه عب��اس‪ .‬در اولی بن��ا بر نقوش‬ ‫تخت جمش��ید و نیز مهرهایی از دوره داریوش و خشایارشا و از همه مهم تر‬ ‫گزارش کزنفون‪ ،‬مورخ یونان باس��تان‪ ،‬چگونگی جش��ن اغاز سال را بررسی‬ ‫م ی کند و در دومی‪ ،‬بنا بر گزارش «سر ثاماس هربرت» که همراه «شرلی»‬ ‫به سفارت به ایران امده بوده و دو سال در ایران به سر برده و در ایام نوروز در‬ ‫اصفهان اقامت داشته (صفحات ‪ .)498 – 496‬اس��تاد با مقایسه این اسناد‪،‬‬ ‫اس��تمرار خصوصیاتی مش��ترک را در این جشن نش��ان داده است‪« :‬ایا این‬ ‫اشفتگی و اشوب در سرزمینی که مذهب ش��یعه و دین اسالم شدیدا بر ان‬ ‫حاکم بوده است‪ ،‬رخ نداده اس��ت؟ ایا این بدان معنا نیست که حتی تا زمان‬ ‫صفویه قوی��ا اداب کهن هنوز زنده بوده اس��ت و ایین بر ه��م ریختن نظم‬ ‫معمول جامعه در جریان نوروز‪ ،‬به روال هزاره های قبل از خود ادامه داش��ته‬ ‫اس��ت؟» (صفحه ‪)498‬‬ ‫چنان که م ی بینیم ایین نوروز‪ ،‬از نظر اصل و ریشه باستانی‪ ،‬نه مربوط‬ ‫به دین زرتشتی است نه حتی ایینی هند و ایرانی اس��ت‪ ،‬بلکه سابقه ان به‬ ‫پیش از ورود اقوام اریایی به فالت ایران بازم ی گ��ردد‪ .‬همچنین درم ی یابیم‬ ‫که این جش��ن‪ ،‬تنها متعلق به ایرانیان باس��تان نبوده اس��ت‪ ،‬بلکه به تعبیر‬ ‫اس��تاد مهرداد بهار «از هند تا مدیترانه ما به گونه ای از اسطوره برم ی خوریم‬ ‫که خدایان بارور کننده‪ ،‬همس��ر یا تابعی از ایزدبانوی ب��زرگ ابند‪( ».‬صفحه‬ ‫‪)426‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ -2‬پس بهتر اس��ت که عید نوروز را ن��ه ایینی مربوط به زرتش��تیان‬ ‫قلمداد کنیم نه ان را ایینی حل شده در اس�لام بدانیم‪ .‬این ایین‪ ،‬یک سنت‬ ‫بوم ی اس��ت و اکنون‪ ،‬فارغ از معانی اس��طوره ای ان‪ ،‬جشن اغاز سال و ورود‬ ‫به بهار برای ما ایرانیان اس��ت چه س��نی چه ش��یعه چه یهودی چه ارمنی‬ ‫چه زرتشتی و چه اش��وری‪ .‬مثل همه س��نت های بوم ی و بیش از همه انها‪،‬‬ ‫نوروز مایه همبس��تگی ملی ما ایرانیان است‪ ،‬ممکن اس��ت به من اشکال‬ ‫بگیرید که بنا بر س��نت زرتش��تی «در شش��مین گاه افرینش‪َ ،‬فر َو َه رها به‬ ‫خواست خداوند به زمین فرود امدند و شکل و قالب مادی یافتند‪ .‬این نزول‬ ‫و ش��کل گیری‪ ،‬در پنج روز پایان س��ال انجام یافت‪ .‬ان گاه‪ ،‬بن��ا بر روایات‬ ‫مربوط به اس��طوره افرینش‪ ،‬بعدها مردم این ایام را به نام جشن َفر َو َه ر‪ ،‬عید‬ ‫س��اختند و معتقد بودند که فروهرهای نیاکان‪ ،‬هر س��ال میان خانمان خود‬ ‫نزول م ی کنند تا از خوشی و شادمانی‪ ،‬راستی و درستی‪ ،‬دینداری و پهلوانی‪،‬‬ ‫خیر و برکت‪ ،‬ثروت و ش��وکت بازماندگان خود ش��ادی کنند و انان را تبرک‬ ‫نمایند‪( ».‬وهاب ولی‪/‬میترا بصیری‪ ،‬ادیان جهان باس��تان‪ ،‬جلد سوم‪ :‬ایران‪،‬‬ ‫صفحه ‪ ،174‬پژوهشگاه علوم انس��انی و مطالعات فرهنگی‪ )1379 ،‬و ادامه‬ ‫بدهید‪« :‬نوروز بزرگ‪ ،‬روز ششم فروردین و بنا بر سنت‪ ،‬زادروز زرتشت است‪...‬‬ ‫مطابق با یک رس��اله پهلوی‪ ،‬در چنین روزی حوادث بسیاری از اغاز خلقت‬ ‫به بعد روی داده اس��ت که یکی از این حوادث مهم‪ ،‬تولد زرتشت است‪ ...‬در‬ ‫نوروز مراسم ی فراوان با ایی ن ها و ش��عائری زیاد انجام م ی شد که در نهایت‪،‬‬ ‫وابس��تگی اعتقادی مردم به طبیعت‪ ،‬احترام به عناصر و طلب خیر و برکت‬ ‫اهم این رازها و‬ ‫در اشکال کنایه امیز را بیان م ی کرد‪ .‬هفت سین و س��بزه از ّ‬ ‫کنایات است‪ .‬از دیگر مراسم بسیار مش��هور و معتبر نوروز‪ ،‬رسم شس ت وشو‬ ‫و غسل بوده است‪ .‬در نوروز‪ ،‬مردم به پیروی از سنن دینی‪ ،‬جهت حلول سال‬ ‫نو به شس ت وشو و غس��ل م ی پرداختند‪ ...‬در سفره ویژه نوروز‪ ،‬نهادن اب نیز‬ ‫بسیار اهمیت داش��ت‪ ،‬چون معتقد بودند که ارواح درگذش��تگان یا فروهرها‬ ‫موجب خیر و برکت و افزونی گیاه و اب در ان سال م ی شوند و ادعیه ویژه ای‬ ‫جهت خرداد امشاس��پند که نگهبان اب و امردا ِد امشاس��پند که نگهبان و‬ ‫سرپرس��ت گیاه بود‪ ،‬م ی خواندند‪( ».‬همان‪ ،‬صفحات ‪)177 – 176‬‬ ‫پاس��خ خواهم داد که همه اینها به سنت زرتش��تی بازم ی گردد و ماخذ‬ ‫ان نیز متون دینی فارس��ی میانه (زبان پهلوی) است که تالیف بخشی از ان‪،‬‬ ‫متعلق به دوران ساسانی و بخش��ی دیگر متعلق به قرون اولیه پس از ورود‬ ‫اسالم به ایران بوده اس��ت‪ ،‬واال چنان که در نقل قول ها از کتاب «پژوهشی‬ ‫در اساطیر ایران» اثر اس��تاد مهرداد بهار دیدیم‪ ،‬نه در ماخذ اوستایی و نه در‬ ‫وداها اثری از نوروز نیست‪ .‬به عبارت دیگر‪ ،‬متولیان دین زرتشتی‪ ،‬به مالحظه‬ ‫رواج س��نت نوروز در میان ایرانیان‪ ،‬توضیحی برای این ایین بر اساس نظام‬ ‫جهان ش��ناختی دین زرتش��تی ارائه کردند‪ .‬این کار یکی از نقش های بسیار‬ ‫مهم اجتماعی‪ -‬تاریخی ادیان در جوامع اس��ت و اگر دین��ی نتواند در قلمرو‬ ‫دعوت خود‪ ،‬توضیحی نظام مند از اداب و رس��وم و باورهای س��نتی و بوم ی ‬ ‫مردمان عرضه کند‪ ،‬پای��دار نخواهد ماند (البته این توضی��ح‪ ،‬لزوما به تایید‬ ‫منجر نم ی ش��ود‪).‬‬ ‫همین کار در تش��یع هم صورت پذیرفته اس��ت‪ .‬کتاب مفاتیح الجنان‬ ‫اگر نگوییم معتبرترین مجموع��ه روایی درباره ادعیه‪ ،‬زیارات و اداب عبادی‬ ‫مخصوص س��اعات و روزها در میان شیعیان است‪ ،‬دس��ت کم مقبول ترین‬ ‫انهاس��ت و گرداورنده ان یعنی مرحوم حاج ش��یخ عباس قم��ی – که خدا‬ ‫رحمتش کند – از اخرین بازمانده های سلسله س��نتی علم حدیث در تشیع‬ ‫بوده است و در دوس��تاری و سرس��پردگی خانواده پیامبر – صل ی اهلل علیه و‬ ‫اله – از نشانه های نادر الوجود روزگار‪ .‬در این کتاب‪ ،‬درباره اعمال عید نوروز‬ ‫چنین م ی خوانیم‪« :‬حضرت صادق – علیه الس�لام – به مع لّ ی ابن خنیس‬ ‫تعلیم فرموده که چون روز نوروز ش��ود‪ ،‬غس��ل کن و پاکیزه ترین جامه های‬ ‫خود را بپوش و به بهترین بوهای خوش خود را خوش��بو گردان و در ان روز‬ ‫روزه بدار پس چون از نماز پیشین و پسین و نافله های ان فارغ شوی‪ ،‬چهار‬ ‫رکعت نماز بگذار‪ ،‬یعنی ه��ر دو رکعت به یک س�لام و در رکعت اول بعد از‬ ‫حمد ده مرتبه سوره «انّا انزلناه» بخوان و در رکعت دوم بعد از حمد ده مرتبه‬ ‫س��وره «قل یا ایها الکافرون» و در رکعت س��وم بعد از حمد‪ ،‬ده مرتبه سوره‬ ‫«قل هو اهلل احد» و در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه س��وره «قل اعوذ‬ ‫برب الناس» بخوان و بعد از نماز به س��جده ش��کر‬ ‫برب الفلق» و «قل اعوذ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ب��رووای��ندع��ارابخ��وان‪:‬‬ ‫« اللّهم صل علی محمد و ال محمد االوصیاء المرضیین و علی جمیع‬ ‫انبیائک و رس��لک بافضل صلواتک و بارک علیه��م بافضل برکاتک و صل‬ ‫علی ارواحهم و اجس��ادهم‪ .‬اللّهم بارک علی محم��د و ال محمد و بارک لنا‬ ‫ش��رفته و ّ‬ ‫عظم��ت خطره‪ .‬اللّهم بارک‬ ‫فی یومنا هذا الّذی ّ‬ ‫کرمته و ّ‬ ‫فضلته و ّ‬ ‫وسع علی فی رزقی‪ .‬یا‬ ‫لی فیما انعمت به علی ح ّت ی الاش��کر احدا غیرک و ّ‬ ‫فالیغیبن ع ّن ی عونک و حفظک و‬ ‫ذا الجالل و االکرام‪ .‬اللّهم ما غاب ع ّن ��ی‬ ‫ّ‬ ‫ّ‬ ‫ما فقدت من ش��یء فالتفقدنی عونک علیه ح ّت ی الاتکل��ف ما الاحتاج الیه‬ ‫یا ذاالجالل و االکرام‪ :‬بارخدایا! درود فرس��ت بر محمد و خاندان محمد‪ ،‬ان‬ ‫جانشینان پسندیده و بر تمام پیامبران و فرستادگانت به برترین درودهایت و‬ ‫برکت خود را بر ایشان فرود اور برترین برکت هایت را و درود بفرست بر ارواح‬ ‫و اجسادشان‪ .‬بارخدایا! برکتت را فرود اور بر محمد و خاندان محمد و در این‬ ‫امروزمان به ما برکت ببخش‪ ،‬روزی که برتری دادی ان را و بزرگ داش��تی و‬ ‫بلند مرتبه دانست ی اش و منزلتش را عظیم ش��مردی‪ .‬بارخدایا! هرچه از باب‬ ‫نعمت خویش به من ارزانی داشتی‪ ،‬برای من مبارک گردان تا به جایی برسم‬ ‫که جز تو سپاس��گزار هیچ کس نباشم و رزق و روزی ات را بر من بگستر‪ ،‬ای‬ ‫صاحب جالل و بزرگواری‪ .‬بارخدایا! انچه بر من پوشیده است‪( ،‬باکی نیست)‬ ‫مبادا که یاری و نگاهداری تو از م��ن پنهان بماند و هرچ��ه گم م ی کنم‪ ،‬تو‬ ‫مفقود نفرما یاری ات را تا به جایی برسم که خود را به زحمت و تکلف نیندازم‬ ‫برای چیزی که احتیاج واقعی من به ان نیست‪ ،‬ای صاحب جالل و بزرگواری!‬ ‫«چون چنین کنی‪ ،‬گناهان پنجاه ساله ات امرزیده شود‪».‬‬ ‫ای��ن روای��ت را اولی��ن ب��ار در ق��رن پنجم هجری‪ ،‬ش��یخ طوس��ی‬ ‫(یک��ی از ارکان فقه ش��یعه) در کت��اب « مصب��اح المتهجد» نق��ل کرده‪،‬‬ ‫(ن��ک‪ :‬رس��ول جعفری��ان‪ ،‬ن��وروز در فرهن��گ ش��یعه‪ ،‬پای��گاه اینترنت��ی‬ ‫درگاه) س��پس ب��ه ش��کل مبس��وط تری در کت��اب «المه ّذب الب��ارع فی‬ ‫ش��رح المختص��ر النافع» نوش��ته ابن فه��د حلّ ��ی از فقهای بزرگ ش��یعه‬ ‫در ق��رن نهم نقل ش��ده اس��ت‪ .‬در این ش��کل مبس��وط روای��ت‪ ،‬حضرت‬ ‫امام جعفر صادق – علی ه الس�لام – م ی فرماید‪:‬‬ ‫«روز نوروز‪ ،‬روزى است که رس��ول خدا ‪ -‬صلى اهلل علیه و اله ‪ -‬براى‬ ‫امام على – علی ه السالم ‪ -‬در غدیر پیمان گرفت و مردم به والیت او اعتراف‬ ‫کردند‪ .‬خوشا به حال کس��ى که بر ان پیمان باقى ماند و بدا به حال کسى‬ ‫که ان عهد را شکس��ت‪ .‬روز نوروز‪ ،‬روزى است که رسول خدا (ص) امام على‬ ‫(ع) را به وادى جن فرس��تاد و او بر انها عهدها و پیمان ها گرفت‪ .‬روز نوروز‪،‬‬ ‫روزى اس��ت که امام على(ع)‪ ،‬بر خوارج غلبه یافت و ذوالثدیه را کشت‪ .‬روز‬ ‫نوروز‪ ،‬روزى اس��ت که قائم ما از اهل بیت (ع) قیام خواهد کرد و خداوند او را‬ ‫بر دجال پیروز خواهد کرد و دجال را بر کناس��ه کوفه به دار خواهد زد‪ .‬هیچ‬ ‫نوروزى نخواهد امد ج��ز انکه ما انتظار فرج��ى در ان داریم‪ .‬این از روزهاى‬ ‫متعلق به ماست که فارس��یان ان را حفظ کردند و شما (عرب ها) ان را ضایع‬ ‫کردید‪ .‬یکى از انبیاى بن ى‏اسرائیل از خدایش خواست تا قومى را که چندین‬ ‫‪55‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫هزار بودند و از ترس مرگ از دیارش��ان خارج شده بودند‬ ‫و خداوند انه��ا را میرانده بود‪ ،‬زنده کن��د‪ .‬خداوند به وى‬ ‫فرمود‪ :‬ب��ر قبرهاى انان اب بریز‪ .‬او در ای��ن روز‪ ،‬بر قبور‬ ‫انها اب ریخت و انها که س��ى هزار تن بودند زنده شدند‪.‬‬ ‫همین امر س��بب ش��د تا ریختن اب در روز نوروز س ّنت‬ ‫شود‪ ،‬امرى که سبب ان را جز راسخان در علم نم ى‏دانند‪.‬‬ ‫روز نوروز‪ ،‬اول سال فارسیان اس��ت‪ .‬معلى م ى‏افزاید‪ :‬ان‬ ‫حضرت‪ ،‬این مطالب را بر من امال کرد و من از امالى ان‬ ‫حضرت ان را نوش��تم‪( .‬نک‪ :‬همان منبع)»‬ ‫من در اینجا ن��ه قصد اثبات صح��ت این روایت را‬ ‫دارم و نه صالحیتش را دارم‪ .‬این ق��در م ی دانم که برخی‬ ‫روایات مربوط به نوروز‪ ،‬سمت و سوی این روایت را تایید‬ ‫م ی کند و برخی دیگر‪ ،‬معارض ان است‪ ،‬ولی هرچه باشد‪،‬‬ ‫این یک نکته قطعی است که ایین نوروز در اسالم ایرانی‬ ‫و به طور خاص در تش��یع‪ ،‬توضیحی یاف��ت و جایگاهی‬ ‫پیدا کرد به طوری که یک شیعه معتقد م ی تواند با تکیه‬ ‫بر سنت روایی مذهب خویش‪ ،‬به نوروز به مثابه یک روز‬ ‫وی��ژهب��رایعب��ادتخ�� ادن��گاهکن��د‪.‬‬ ‫نکته بسیار جالب‪ ،‬تشابهی اس��ت که میان شکل‬ ‫مبسوط روایت نقل ش��ده از مع لّ ی ابن خنیس با گزارش‬ ‫سنت زرتش��تی دیده م ی شود‪ ،‬یعنی در س��نت زرتشتی‪،‬‬ ‫نوروز‪ ،‬س��الگرد ی��ک سلس��له اتفاقات ب��زرگ از جمله‬ ‫تولد زرتش��ت پیامبر اس��ت و در این روای��ت نیز نوروز‬ ‫س��الگرد اتفاقات بزرگی مانند اعالم جانش��ینی حضرت‬ ‫امی ر المومنین – علی ه الس�لام – در روز غدی ر خم دانسته‬ ‫شده یا انکه ایین اب افش��اندن در نوروز‪ ،‬رمزگشایی شده‬ ‫و به ایه ‪ 243‬سوره بقره و قصه ای که این ایه به طور گذرا‬ ‫گفته‪ ،‬ارجاع داده شده است‪ .‬برای کس��ی که بخواهد از‬ ‫بیرون به این دو س��نت دینی نگاه کند‪ ،‬قابل فهم است‬ ‫که در تطور حیات دینی‪ ،‬این ایین در هر یک از دو دین‬ ‫معنای خاص خود را یافته اس��ت‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ -3‬پ��س از هم��ه ای��ن توضیح��ات‪ ،‬ی��ک نگاه‬ ‫واقع بینانه کافی اس��ت تا تصدیق کنیم که در زمانه ما‪،‬‬ ‫ایین نوروز برای اکثر ایرانیان‪ ،‬جنبه دینی یا اس��طوره ای‬ ‫ندارد‪ ،‬بلکه یک جشن ملی اس��ت‪ ،‬ان هم نه به مفهوم‬ ‫خاص سیاسی جشن ملی‪ ،‬بلکه به معنی جشن عمومی‬ ‫که اکثریت قریب به اتفاق مردم به ان پایبندند‪ .‬فواید ان‬ ‫هم یکی‪ ،‬دو تا نیست؛ از ابراز شادی گرفته که متاسفانه‬ ‫در فرهنگ امروز ما کمبود ایی ن های ویژه ان احس��اس‬ ‫م ی شود تا فراهم ش��دن امکان س��فر در ایام تعطیالت‬ ‫در فصلی که هم م��ردم مناطق سردس��یر م ی توانند به‬ ‫مناطق گرمس��یر بروند و هم عکس ان صادق اس��ت تا‬ ‫دید و بازدید عید که در ریزه کاری های ان نیز زیبای ی های‬ ‫بزرگی هس��ت مثل اینک��ه کوچک ترها زودت��ر به دیدار‬ ‫بزرگترها م ی روند و بزرگترها عیدی م ی دهند و مثال بنده‬ ‫که س ی و پنج س��اله ام در کنار پسرم هر دو از پدرم عیدی‬ ‫م ی گیری��م و این تذکر چه زیباس��ت ک��ه پدربزرگ‪ ،‬پدر‬ ‫نوه اش هم هست و پسر‪ ،‬اگرچه اکنون خود پدر فرزندی‬ ‫اس��ت‪ ،‬فراموش نکند که همیشه پس��ر و کوچک پدر و‬ ‫مادرش خواهد بود (و ّقروا کبارک��م وارحم��وا صغارک��م)‪.‬‬ ‫تک تک این موارد از نظر همه ادیان پس��ندیده اند‬ ‫و برخی از انها مثل صله رح��م از بزرگترین اداب اخالقی‬ ‫دین اسالم هم هس��تند‪ .‬پس بگذاریم ه ر کس با توضیح‬ ‫خاصی که خودش دارد‪ ،‬در این جش��ن ملی حضوری به‬ ‫همبرس��اند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪56‬‬ ‫(‪ )1‬البته عموم مسلمانان بر اساس باور به حجیت ظواهر قران‪،‬‬ ‫فارغ از هر گونه امکان تاویل رمزی قصص قران از جمله قصه حضرت‬ ‫یوس��ف – علی ه الس�لام – ابتدا واقعی بودن ان را م ی پذیرند و سپس‬ ‫درباره ابعاد رمزی ان س��خن م ی گویند‪g .‬‬ ‫مصطفی شوقی ‪ /‬دبیر گروه جهان اسالم‬ ‫سلفی ها‬ ‫بیم و امید های جهان اسالم‬ ‫وقتی محمد المرس��ی وارد کاخ ریاس��ت جمهوری‬ ‫ش��د و به اتاق کار مبارک رفت به یاد روزگاری افتاد که در‬ ‫زندان امنیتی یاران او در اخوان المسلمین شکنجه و اعدام‬ ‫می شدند‪ .‬راشد الغنوشی ‪ 72‬ساله از جمعیت پاسدار قران‬ ‫که ان را تاس��یس کرد تا جنبش فراگیر النهضه که پیرو‬ ‫اسالم سیاس��ی اخوان المس��لمین بود راهی طوالنی را‬ ‫پیمود تا اینکه دولت بعد از بن علی را‪ ،‬تونس تاسیس کند‪.‬‬ ‫بشار اسد‪ ،‬پسر پدر ملت سوریه‪ ،‬اگرچه جراحی ظ ریف چشم‬ ‫رابهخوبیانجاممی دهدامابهزخمعمیقیکهتروریس ت ها‬ ‫به کش��ورش زده اند مثل یک فرمانده سیاس��تمدار نگاه‬ ‫می کند تا پزشک جراح چشم؛ که حاال او باید دست و پای‬ ‫قطع شده سوریه را به هم پیوند زند‪.‬‬ ‫بحرین مروارید خلیج فارس به سنت حاکمان خود‬ ‫س��نی مذهب اس��ت اما در درون عش��ق به اهل بیت(ع)‬ ‫همانند بیرق این کشور رنگ خون گرفته‪ ،‬اصالح طلبان‬ ‫و انقالبی های دوگانه ای را در بحرین به وجود اورده اند که‬ ‫دولت ال خلیفه به بهترین نحو ممکن از ان سود می برد؛ در‬ ‫اینجا حتی راهپیمایی ‪ 300‬هزار نفری بحرینی ها تنها یک‬ ‫شعار داشت و ان هم «اسقاط نظام» بود‪ .‬در لندن این شهر‬ ‫چندملیتی یک چیز بیشتر از هر چیزی تنوع زیستی ان‬ ‫را مشخص می کند؛ مسلمانان‪ .‬علی از پاکستان در قطار‬ ‫متروی لندن در گوشی اپل خود ب رنامه قرائت قران را ریخته‬ ‫و بی تکلف هر روز وقتی از خانه بیرون می اید چند ایه ای از‬ ‫قران را می خ واند‪ .‬این اما همه مسلمانی لندنی ها نیست‪...‬‬ ‫دنیای اسالم امروز در پیچ تاریخی بزرگی قرار دارد‪،‬‬ ‫امسال انچه در دنیای اس�لام رخ داد‪ ،‬تحولی ساختاری را‬ ‫جغ رافیای جهان اس�لام ایجاد کرد‪ .‬تحوالت شتاب الود‪،‬‬ ‫نسبت جوامع اسالمی را با اسالم سیاسی از انقالب های‬ ‫سال ‪ 2010‬مش��خص ساخت‪ .‬در بس��یاری از کشورهای‬ ‫انقالب��ی دولت ه��ای انقالبی ‪ -‬اس�لامی ی��ا ائتالفی‬ ‫از جریان های اس�لامی‪ ،‬دولت س��ازی به ش��یوه مدرن را‬ ‫در دس��تورکار قرار دادند‪ ،‬به صورتی که طعنه بس��یاری از‬ ‫جریان های مخالف را متوجه خود ساخت‪ ،‬چه انکه از نظر‬ ‫گروه های ناسیونالیس��تی با گرایش های چ��پ‪ ،‬از درون‬ ‫نکات‬ ‫محافظه کاری دولتی مدرن بی��رون نمی اید‪ ،‬با این حال‬ ‫اقبال جریانات اسالمی گرچه باعث تضاد هایی در درون‬ ‫ج وامع اسالمی شد اما یک رخداد بزرگ را نیز به همراه داشت‬ ‫که گروه های محافظه کار اسالمی مثل جریانات سلفی از‬ ‫مراکز خیریه و مساجد به پارلمان و دولت دست پی دا کردند‬ ‫تا بیم و امیدهای زیادی را به همراه اورند‪.‬‬ ‫این مطلب نگاهی به حضور جریانات اس�لامی و‬ ‫تحوالت جهان اسالم در برخی از کشورهای اسالمی دارد‪.‬‬ ‫انقالب موتورهای فضاپیما‬ ‫محمد المرسی گرچه از اسالم س��نتی در روستای‬ ‫عدوه استان شرقیه برخاست‪ ،‬اما با پیوستن به جریان فکری‬ ‫اخوان المس��لمین‪ ،‬راه مبارزه را در پیش گرفت‪ .‬اخوانی ها‬ ‫بیشتر از انکه گروهی مس��لح و انقالبی باشند‪ ،‬جریانی‬ ‫عقیدتی هستند که تئوری بازگشتن به خویشتن اسالمی‬ ‫و تمدن بزرگ اسالمی را دنبال می کنند‪ .‬محمد المرسی از‬ ‫نسلی برخاس��ت که در این راه در کنار اموزه های انقالبی‬ ‫و مکتبی‪ ،‬درس خواندن را پیش روی خود داش��ت‪ .‬وی به‬ ‫امریکا رفت و دکترای موتورهای فضاپیما را از دانش��گاه‬ ‫کالیف رنیای جنوبی گرفت که پ��س از پایان تحصیالت‬ ‫در این دانشگاه نیز به تدریس مش��غول بود‪ .‬این نسل از‬ ‫اخوانی ها تحصیلکرده ترین های مصر هستند‪ ،‬شاید به‬ ‫همین دلیل است که اگر نگاهی به اعضای دفتر سیاسی‬ ‫یا ش��ورای مرکزی حزب ازادی و عدالت بیندازید‪ ،‬دو جین‬ ‫دکتر و مهندس را در ان می یابید‪ .‬انقالب مصر‪ ،‬اخوانی ها‬ ‫را که سال ها علیه چهار رئی س جمهور و یک پادشاه مبارزه‬ ‫کرده بودند‪ ،‬به قدرت نش��اند‪ ،‬اما دیری نپایید که ازادی و‬ ‫عدالت حزب محمد المرس��ی در درون خود اخوان نیز با‬ ‫چالش هایی مواجه شد؛ از س��وی دیگر گروه های ملی و‬ ‫چپی که گرایش های لیب رال داش��تند نمی توانس��تند در‬ ‫انقالبی که مدعی ان بودند‪ ،‬دولتی اس�لامی را روی کار‬ ‫ببینند؛ پس کارشکنی ها شروع شد؛ تحوالت شتاب زده در‬ ‫مصر مخصوصا پس از وقایع شهر پورت سعید وارد مرحله ‬ ‫حساسی شد تا المرس��ی قانون اختیارات خود تا تصویب‬ ‫در ابتدای ریاست جمهوری المرسی بود که نامه محب ت امیزش به رئی س جمهور‬ ‫رژی م صهیونیستی در معرفی سفیر نش�ان داد که عملگرایی او و دستیارانش در‬ ‫ارمانگرایی تاریخی اخوان ی ها هیچ توافقی با هم ندارند‬ ‫نقش ترکیه با پشتیبانی سیاس�ی و نظامی از گروه های تروریست که عمدتا‬ ‫از باقیمانده تشکیالت القاعده نظیر جبهه النصره است‪ ،‬بر دامنه اختالفات میان‬ ‫گروه های درگیر افزوده است‬ ‫دکتر هلباوی می گوید که س�لف ی های اروپا اهل شریعت نیستند و بیشتر تابع‬ ‫احساس ارمانگرایانه خود م ی باشند‪ .‬او از تجرب ه ای شخصی م ی گوید که گروهی‬ ‫از جوانان مسلمان‪ ،‬دور شیخی سلفی جمع ش�ده بودند که از اموزه های جهاد با‬ ‫انها سخن بگوید‪ ،‬که فرجام انها کشته شدن در سوریه و مالی بود‬ ‫افتتاحیه‬ ‫النهضه در تونس‪ ،‬نتوانست؟!‬ ‫اسالم جهانی‬ ‫اسالم امروز نه به عنوان یک مکتب فکری که نمادی از مبارزه نیز است‪ .‬رشد اسالمگرایی در چند‬ ‫سال اخی ر‪ ،‬نه در کشورهای اسالمی که در اروپای مسیحی نیز چمشگیر بوده‪ .‬این روزها اگر در خیابان‬ ‫شه ر های بزرگ اروپایی قدم بزنید افرادی را می بینید که با نمادهای اسالمی که به همراه دارند‪ ،‬از نوع‬ ‫پوشش تا اصالح سر و صورت‪ ،‬در حال کار عادی هستند‪ .‬اروپا بیشتر از هر زمان دیگری مسلمانان را در‬ ‫خود پذیرفته است‪ ،‬این البته به معنای همراهی دولت های اروپایی با مسلمانان نیست که در بسیاری‬ ‫از مواقع انجمن های اسالمی حتی نمی توانند یک عبادتگاه یا مسجد در شهر خودشان داشته باشند‪.‬‬ ‫در این میان اما واقعیتی مهم میان جوامع اسالمی وجود دارد؛ رشد سلفی گری در اروپا و ایجاد‬ ‫کانون های فکری سلفی در کشورهای متعدد اروپایی‪ ،‬شیوه ای و مسلکی تند از اسالم را میان اروپایی ها‬ ‫به نمایش می گذارد‪ .‬کمال هلباوی‪ ،‬متفکر مصری که روزگاری خود از رهب ران اخوان المسلمین بوده‪،‬‬ ‫می گوید که رشد سلفی گری در اروپا با انچه سلفی گری در کشورهای خاورمیانه است‪ ،‬متفاوت می باشد‪،‬‬ ‫چه انکه سلفی های اروپا در نوع زندگی خود با ازادی بیش��تری مواجه هستند و در تضاد های موجود‬ ‫روابط اجتماعی اروپا گم می شوند‪ .‬این شیوه در مورد گروه های افراطی مسیحی نیز وجود دارد که دچار‬ ‫جزم اندیشی و فرار از واقعیت هستند‪ .‬دکتر هلباوی می گوید که سلفی های اروپا اهل شریعت نیستند و‬ ‫بیشتر تابع احساس ارمانگرایانه خود می باشند‪ .‬او از تجربه ای شخصی می گوید که گروهی از ج وانان‬ ‫مسلمان‪ ،‬دور شیخی سلفی جمع شده بودند که از اموزه های جهاد با انها سخن بگوید‪ ،‬که فرجام انها‬ ‫کشته شدن در سوریه و مالی بود‪ .‬به نظر می رسد کانون های سلفی گری با سربازگیری از ج وانان اروپایی‪،‬‬ ‫ب رای انچه جهاد مقدس می گویند‪ ،‬به اسالم جهانی که در حال رشد است ضربه ای شدید وارد می کنند‪.‬‬ ‫از مصر تا تونس‪ ،‬از سوریه تا لندن و از مالی تا بحرین و شرق اسالمی‪ ،‬انچه امروز جهان اسالم را‬ ‫تهدید می کند‪ ،‬قرائت های تند و رادیکال از اسالم است‪ .‬در بهار اسالم سیاسی که گروه های اسالمی در‬ ‫راه دولت سازی تالش می کنند‪ ،‬سلفی ها مهم ترین مانع هستند‪g.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫می گویند اهالی ساحل به میانه روی و محافظه کاری معروف هستند اما در تونس این گونه نبود‪،‬‬ ‫حتی گروه های مبارز نیز از سرعت عمل انقالبی مردم تونس غافلگیر شدند‪ .‬شاید به همین دلیل بود‬ ‫پس از سرنگونی بن علی انقالب بی رهبر تونس ب رای بازگشت رهب ران خود از تبعید لحظه شماری‬ ‫می کرد‪ .‬انها انقالب خود را به رهب ران مبارز خود تحویل دادند‪ .‬پس از ان بود که راشد لغنوشی‪ ،‬رهبر‬ ‫حزب اسالمگرای النهضه تونس پس از بیش از ‪ ۲۰‬سال دوری به کشورش بازگشت‪ .‬وی هدف خود‬ ‫را مشارکت در امر سیاسی تونس عنوان کرد؛ مشارکتی که با برگزاری انتخابات مجلس موسسان و‬ ‫انتخاباتپارلمانی بهپیروزینهایی النهضهمنجرشد‪.‬البتهدراینجاگروه هایملی ‪-‬چپوحزبحاکم‬ ‫که با سیاست های سکوالریستی خود به شدت مخالف اسالمگرایان بودند‪ ،‬علم مخالفت با النهضه را‬ ‫به دست گرفتند‪ .‬در این میان همانند مصر‪ ،‬جریان اسالم سلفی در تونس که سال ها در کنج مساجد و‬ ‫محافل نشسته بود و هیچ اقدام سیاسی نمی کرد‪ ،‬به عرصه سیاست پا گذاشت؛ گرچه به مجلس این‬ ‫کشور راهی نیافت‪ ،‬اما به عنوان گروه فشاری علیه احزاب سیاسی از جمله النهضه برخاست به صورتی‬ ‫که بسیاری انچه از ناارامی هایی که اواخر سال‪ 2012‬در تونس صورت گرفت را ناشی از گروه های سلفی‬ ‫حاضر در تونس عنوان می کنند‪ .‬این جرقه با ترور «شکری بلعید»‪ ،‬رهبر حزب معارض ملی گراهای‬ ‫دموکراتیک اتش به جان دولت اسالمگرای تونس زد تا جایی که شکاف میان گروه های سیاسی در‬ ‫تونس در میان جریان اسالمگرا با چپگراها را باال برد‪ .‬انچه از ترور شکری بلعید به نظر می رسد‪ ،‬فتوای‬ ‫قتل او توسط روحانیون سلفی بود‪ .‬به نظر می رسد سایه سلفی گری در تونس همانند مصر اینده این‬ ‫کشور را تیره ساخته است‪ .‬در عرصه داخلی این همه مشکالت تونس نیست‪ ،‬چه انکه از نظر اقتصادی‪،‬‬ ‫تونس انقالبی با تونس بن علی تفاوت چندانی نکرده است‪ .‬اگر عامل اصلی انقالب‪ ،‬خود سوزی محمد‬ ‫بوعزیزی به دلیل مسائل اقتصادی و فساد حاکم بر این کشور‪ ،‬بن علی را به سقوط کشانید‪ ،‬مشکالت‬ ‫مردم انتقادات از دولت تونس را باال برده است‪ .‬در عرصه بی ن المللی امریکا با بیم و امید به تحوالت‬ ‫تونس می نگرد‪ .‬گرچه راشد الغنوشی رفتار دوگانه ای را در پیش گرفته است و با میانه روی خود و حضور‬ ‫در برخی مصاحب ه ها و نشس ت ها پال س های مثبتی به غرب می دهد‪ ،‬اما او کسی است که از حمله به‬ ‫بن بست سوریه‬ ‫حاج قاسم سلیمانی در مورد سوریه نکته ای ظریف گرفته است؛ او می گوید که اگر یک همت‬ ‫یا خ رازی در سوریه بود‪ ،‬این کشور این گونه نمی شد‪ .‬مشکل نظام سوریه نیز دقیقا از همی ن جا نشات‬ ‫می گیرد؛ ادم ها‪ .‬بشار اسد از بسیاری از رهب ران عرب‪ ،‬مدرن تر و اصالح طلب تر است تا جایی که وقتی‬ ‫او به حکومت رسید با تمام سختی هایش‪ ،‬سیستم سنتی سوریه را تغییر داد و گام در راه اصالحات‬ ‫نهاد‪ .‬این مساله را می توان در یکی از بزرگترین اقدامات او‪ ،‬یعنی تغییر اقتصاد بسته سوسیالیستی‬ ‫سوریه که در زمان پدرش‪ ،‬حافظ اسد ساخته شده بود به یک اقتصاد باز و غی ر سوسیالیستی دانست‪.‬‬ ‫به همین دلیل بود که سرمایه گذاری خارجی در کشور‪ ،‬رشد بسیار زیادی کرد و کشورهای همسایه‪،‬‬ ‫سوریه را به عنوان بازاری مهم در استراتژی خود لحاظ کردند‪ .‬در این میان تغییر مسیر غی ر طبیعی‬ ‫توفان تحوالت ع ربی به سوریه این کشور را با یک بحران بی ن المللی مواجه ساخت‪ .‬در ابتدا مردم کشور‬ ‫به شیوه انقالب های ع ربی عمل می کردند‪ ،‬اما به یکباره نیروهای مسلح قوی – مذهبی اعتراضات‬ ‫را به جنگ مسلحانه کشاندند‪ .‬ماجرا از انجا شروع ش��د که تظاه راتی در شهرهای مختلف سوریه‬ ‫نظیر حمات‪ ،‬جبله‪ ،‬دمشق‪ ،‬الذقیه‪ ،‬درعا و حمص به وقوع پیوست‪ .‬بشار اسد در ابتدا در مورد این‬ ‫اعتراضات در رسانه های سوریه نظری نمی داد‪ ،‬اما پس از اینکه در برخی شهرها به خصوص در شهر‬ ‫حمص‪ ،‬قیام مسلحانه توسط ارتش ازاد سوریه علیه حکومت وی رخ داد‪ ،‬به مصاحبه با رسانه های‬ ‫دولتی سوریه پرداخت و علت این اعتراضات را کشورهای ضد مقاومت دانست‪ ،‬او اعالم کرد که با اقتدار‬ ‫در ب رابر این توطئه ها می ایستد‪ .‬ایستادگی سوریه و شدت عمل مخالفان به یک جنگ تمام عیار‬ ‫منجر شده است‪ .‬ائتالف ضد مقاومت در منطقه نظیر کشورهای ترکیه‪ ،‬ع ربستان و مصر تالش های‬ ‫بسیاری را ب رای برهم زدن اوضاع به کار گرفتند‪ .‬در این میان نقش ترکیه با پشتیبانی سیاسی و نظامی‬ ‫از گروه های تروریست که عمدتا از باقیمانده تشکیالت القاعده نظیر جبهه النصره است‪ ،‬بر دامنه‬ ‫اختالفات میان گروه های درگیر افزوده است‪ .‬از سوی دیگر حمایت همه جانبه گروه های مقاومت از‬ ‫حزب اهلل لبنان تا ای ران‪ ،‬از مقاومت س��وریه ابتکار عمل را از ائتالف غ ربی‪ -‬ع ربی ضد سوریه گرفته‬ ‫است‪ .‬در عرصه سیاسی روسیه نیز به دلیل اهمیت ژئوپلتیکی و استراتژیکی سوریه به شدت با سقوط‬ ‫اسد مخالف است‪ .‬در سال اینده به نظر می رسد بن بست سوریه همچنان ادامه خواهد داشت‪ ،‬چه‬ ‫انکه هیچ گروهی بر گروهی دیگر برتری ندارد‪ .‬در اینجا اما باید از نقش گروه های سلفی که متاثر از‬ ‫جریانات وهابی ضدشیعه هستند‪ ،‬در بحران سوریه یاد کنیم که یکی از مهمترین عوامل بازدارنده‬ ‫حل بحران می باشند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫قانون اساس��ی را تعدیل نماید‪ .‬در این میان گرچه ارامش در اواخر س��ال به مصر بازگشت‪ ،‬اما انچه‬ ‫مشخص شد‪ ،‬المرسی ابتکار عمل را در داخل کشور از دست داده است و دیگر رئی س جمهور مورد قبول‬ ‫همه مصری ها نیست‪ .‬اخ وانی ها در اواخر دهه‪ 40‬که با اقبال زیادی روبه رو شدند‪ ،‬رفته رفته گروهی دیگر‬ ‫از اسالمگرایان را در کنار خود دیدند که متاثر از جریانات اسالم سنتی بیشتر به تاسیس خی ریه هایی در‬ ‫محله های فقیر دست می زد‪ .‬گرچه اسالم خ واهی این گروه در برخی مواقع به کمک اخ وانی ها می امد‬ ‫و از مدارس اسالمی به اعضای اخ وان اضافه می شد‪ ،‬اما در انقالب اخیر مصر همین گروه های گریزان از‬ ‫سیاست باپایگاه اجتماعی قویکهدردستداشتند‪،‬توانستنددرانتخاباتمجلسپیروزیچشمگیری‬ ‫را به دست بیاورند‪ .‬اگر اخوانی ها با اسالم انقالبی خود دولت سازی کردند و بیشتر مورد مخالفت قرار‬ ‫گرفتند‪ ،‬جریان سلفی‪ ،‬به صورت پله پله بدون حضور مس��تمر در انقالب وارد نهاد تصمیم گیری در‬ ‫کشور شد؛ شاید به همین دلیل است که با بی اقبالی گروه های ملی‪ -‬چپ و لیب رال انها معتقد باشند‬ ‫که انقالب مصادره شده است‪ .‬امروز مصر در عرصه داخلی با تنش های زیادی روبه روست‪ ،‬از یک سو‬ ‫ائتالف شکننده اخ وانی ها و سلفی و از سوی دیگر مخالفت جریان های ملی‪ ،‬فضا را ب رای تفاهم متشنج‬ ‫کرده است؛ به نظر می رسد اگر مصر انقالبی همان طور که المرسی در سخنرانی خود در می دان التحریر‬ ‫گفت‪ ،‬با حادثه ای نظیر انچه در پورت سعید رخ داد دوباره روبه رو شود‪ ،‬مخالفان المرسی بار دیگر کاخ‬ ‫ریاست جمهوری را محاصره می کنند و این بار دیگر نمی دانیم چه بر سر دولت اسالمی المرسی می اید‪.‬‬ ‫از سوی دیگر در عرصه خارجی مصر انقالبی هیچ تغییری در سیاست های بی ن المللی مبارک نداشته‬ ‫است‪.‬درابتدایریاست جمهوریالمرسیبودکهنامهمحب ت امیزشبهرئی س جمهوررژیم صهی ونیستی‬ ‫در معرفی سفیر نشان داد که عملگرایی او و دستیارانش در ارمانگرایی تاریخی اخ وانی ها هیچ توافقی‬ ‫با هم ندارند‪ .‬او مثل مبارک با اروپا رابطه ای حسنه در پیش گرفت‪ .‬امریکا با بودن المرسی نگرانی هایش‬ ‫را در عرصه بی ن المللی از دست داد‪ .‬اگر به جای دولت دموکرات اوباما‪ ،‬جمهوریخ واهان بر سر کار بودند‪،‬‬ ‫شایدواکنشانهابهانقالبمصرورئی س جمهورانقالبی اشتفاوت هایبسیاراشکاریباسیاست های‬ ‫اوباماداشت‪.‬البتهالمرسیدرقضیهسوریههمراهبادیگرکشورهایع ربیمنطقهضدبشاراسدکوشش‬ ‫می نماید‪ .‬نکته جالب این است که اگر مبارک بر سر کار بود نیز همین رویه را در پیش می گرفت و‬ ‫ضد اسد اقدام می کرد‪ ،‬همان طور که المرسی مخالفان اسد را به جلسه مشورتی می خواند‪ .‬المرسی‬ ‫البته نقش تاریخی مصر را در مواجهه با گروه های مبارز فلسطینی احیا کرد؛ البته نه در ادامه مبارزه‬ ‫که در پروژه صلح امریکایی ‪ -‬ع ربی‪ .‬تحوالت بعد از جنگ ‪ 22‬روزه غزه به تغییر و شکاف ژئوپلتیک‬ ‫گروه های فلسطینی منجر شد که مصر در این راه بازیگر اصلی بود‪ .‬حمایت از جریان حماس در غزه‬ ‫در حالی که گروه های مبارز دیگری مثل جهاد اسالمی‪ ،‬دفاع در صحنه نبرد را مهمتر از دیگر اقدامات‬ ‫می دانست‪ ،‬منجر به تغییر راهبرد حماس در مذاکره سیاسی با رژیم صهیونیستی شد‪ .‬این در حالی بود‬ ‫که فعال شدن مصر در حمایت از حماس به شرط جدا شدن نهایی از سوریه بود که حماس به خوبی‬ ‫به حمایت های تاریخی سوریه از خود پاسخ گفت و با پرچم ارتش ازاد در جشن پیروزی غزه شادمانی‬ ‫کرد‪ .‬المرسی اما به دالیل باال با چالش های زیادی روبه رو است‪ .‬او باید موتور حرکتی مصر را مجهز به‬ ‫موتورهای فضاپیما – تخصص خود ‪ -‬نماید تا شاید از شرایط موجود رهایی یابد؛ شاید‪.‬‬ ‫منافع امریکا حمایت کرده بود و به همین دلیل ب رای ‪ 20‬سال با منع ورود به ایاالت متحده روبه رو شده‬ ‫بود‪ .‬در این میان در مساله سوریه حزب اقای الغنوشی با گروه های مخالف اسد رابطه ای ویژه دارند و‬ ‫حتی کنف رانسی از گروه هایی که در سوریه دست به اشوب می زنند‪ ،‬در این کشور و با حضور غنوشی‬ ‫برگزار شد‪ .‬او در سیاست خارجی تابعی از مصر انقالبی است‪ ،‬گرچه شیوه های مستقلی در پیش گرفته‪،‬‬ ‫مثل حضور وزیر امورخارجه تونس در غزه‪ .‬در این میان به نظر می رسد که باتوجه به مشکالت بسیار‬ ‫زیاد تونسی ها و اختالفات موجود میان گروه های سیاسی این کشور‪ ،‬در سال اینده با مشکالتی همراه‬ ‫باشند که مهمترین تهدید کننده این کشور سلفی های تندرو هستند‪.‬‬ ‫‪57‬‬ ‫هوشنگ نصیرزاده ‪/‬کارشناس فوتبال‬ ‫دولت بودجه فوتبال را کاهش می دهد‬ ‫پیش بینی سیاست های سال‪ 92‬درباره فوتبال‬ ‫افتتاحیه‬ ‫در کشورهای ایتالیا و اسپانیا مدی ران باش��گاه ها از گروه های سیاسی و اقتصادی‬ ‫انتخاب می ش��وند‪ .‬به عبارت��ی فوتبال این دو کش��ور حتی بیش از ‪ 50‬درصد توس��ط‬ ‫سیاستمداران کنترل و ساماندهی می شود‪ .‬ب رلوسکنی‪ ،‬نخس ت وزیر ایتالیا و جدال هایی‬ ‫که در اسپانیا بین جدایی طلبان باسک و دولت اسپانیا وجود دارد ‪ ،‬به مفهوم این است که‬ ‫نقش سیاست در فوتبال بسیار پررنگ است‪ .‬در کشور ما فوتبال با دریافت وجوه هنگفت از‬ ‫دولت به طور قطع از ان تاثیرپذیر است و اگر برخی از تیم ها مانند راه اهن فعلی‪ ،‬استقالل‬ ‫اهواز سابق‪ ،‬استی ل اذین سابق و گه ر دورود را از ان جدا کنیم‪ ،‬باید گفت که دولت نقشی ‪90‬‬ ‫درصدی در لیگ برتر ای ران دارد‪ .‬با نگاهی عمیق به باشگاه هایی که از این ماجرا مستثنی‬ ‫کردیم‪ ،‬خواهید دید که مالکان این باشگاه های خصوصی هم توان مالی خود را از طریق‬ ‫دریافت وام از بانک های دولتی به دس��ت اورده اند‪ .‬این بدین مفهوم است که در تمامی‬ ‫ پول هایی که در فوتبال ای ران هزینه می شود‪ ،‬رد پای دولت در ان دیده می شود‪ .‬باتوجه به‬ ‫تعریفی که فیفا از قابلی ت ها و مهارت های هیات مدیره و مدی ران عامل باشگاه ها دارد‪ ،‬باید‬ ‫گفت که انها باید از اقتصاد و تجارت مطلع باشند‪ .‬به همین دلیل سازمان هایی که با نام‬ ‫انها تیم هایی به مسابقات وارد می کنند این حق را ب رای خود قائل هستند که مدی ران مدنظر‬ ‫خودشان را در راس این تیم ها قرار دهند تا وجوهی که در اختیار انها قرار داده اند به خوبی‬ ‫مدیریت شود‪ .‬حضور افرادی که وجاهت سیاسی انها بیشتر از اطالعات ورزشی شان است‬ ‫هللزاده و حبیب کاشانی به مفهوم این است که دولت ب رای شیوه‬ ‫مانند سردار رویانیان‪ ،‬فتح ا ‬ ‫خرج کردن پول های تزریقی حق دارد افراد خود را در این تشکیالت قرار دهد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫انتقال امتیاز تیم ها‬ ‫دولت به دلیل اینکه پول اداره تمام باشگاه ها را می پردازد‪ ،‬قطعا با این استدالل این‬ ‫کار را می کند که تماشاگرانی را به ورزشگاه ها بیاورد یا گروهی از جوانان را در منزل پای‬ ‫گی رنده های تلویزیونی بنشاند؛ این رفتار دولت ها یعنی تزریق پول ب رای ایجاد مطلوبیت‬ ‫روانی در جامعه و همان طور که دولت ها وظیفه دارند پل‪ ،‬جاده و بیمارستان بسازند‪ ،‬ب رای‬ ‫تفریح روحی مردم نیز به ساخت پارک‪ ،‬پخش سریال های گرانقیمت یا پخش مسابقات‬ ‫ورزشی به صورت رایگان در شبکه های تلویزیونی اقدام می کنند‪.‬‬ ‫مدیریت هزینه‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪58‬‬ ‫حاال این سوال مطرح می شود که دولت ایا باید ب رای تیم هایی که اصال تماشاگر‬ ‫ندارند و ب رای مسابقات رسمی انها‪ 50‬نفر نیز به یک ورزشگاه نمی ایند‪ ،‬در سال باید نزدیک‬ ‫به‪ 15‬میلیارد تومان به چنین باشگاه هایی بپردازد؟ قبل از اینکه پاس به همدان منتقل شود‬ ‫در ورزشگاه دستگردی بازی می کرد‪ ،‬ولی نمی توانست تماشاگری تحت عنوان ه وادار پاس‬ ‫جذب کند یا اینکه اگر شما از‪ 40‬میلیون ج وان ای رانی که طرفدار ورزش هستند نظرسنجی‬ ‫انجام می دادید انها حتما گفت که طرفدار تیم هایی مانند پرسپ ولیس‪ ،‬استقالل‪ ،‬سپاهان‪،‬‬ ‫ملوان‪ ،‬صنعت نفت ابادان یا حتی ذوب اهن هستند‪ ،‬اما کمتر کسی می گفتند من طرفدار‬ ‫تیم نفت ته ران یا پاس هستم‪ .‬دقیقا این ماجرا به مفهوم این است که دولت پول خود را‬ ‫به برخی باشگاه ها می دهد که همان ‪ 25‬نفر طرف قرارداد با این باشگاه از ان سود بب رند و‬ ‫هیچ تماشاگری نگوید طرفدار انهاست‪ .‬دولت نیز با هوشمندی پاس را به همدان منتقل‬ ‫می کند و حاال حداقل ‪ 20‬هزار نفر در همدان می گویند که ما طرفدار پاس همدان هستیم‪.‬‬ ‫به عقیده ما اگر در طول یک س��ال و در ‪ 36‬مس��ابقه جمعا یک میلیون و ‪ 500‬هزار نفر‬ ‫تماشاگر دیدارهای یک تیم باشند‪ ،‬اما این تیم به دسته پایی ن تر هم سقوط کند‪ ،‬بسیار‬ ‫ارزشمند تر از ان است که ‪ 10‬سال در ورزشگاه دستگردی بازی کند و جمعا یکصد هزار نفر‬ ‫نیز در این مدت بازی های ان را نبینند‪ .‬پس انتقال مسابقات تیم ها به استان های دیگر‬ ‫دلسوزی دولت ب رای پول هایی است که به باشگاه ها می دهد‪ ،‬اما برخی که با خاطره های‬ ‫خود زندگی می کنند نگران این موضوع هستند که فردا وقتی البوم ورزشی شان را به دیگران‬ ‫نشان می دهند‪ ،‬مخاطب شان به انها بگویند؛ دیگر پاس ته ران وجود ندارد یا اینکه بگویند‬ ‫راه اهن تغییر نام داده است‪ .‬به عبارتی دیگر به نظرم افرادی که با تغییر نام و انتقال امتیاز‬ ‫تیم ها مخالف هستند بیشتر نگران خاط رات خود هستند‪.‬‬ ‫واگذاری تیم ها به بخش خصوصی‬ ‫در راستای سیاس��ت خصوصی س��ازی در دولت تیم هایی که مبالغ هنگفتی در‬ ‫بودجه دولتی به خود اختصاص می دهند باید به دنبال کسب درامدهایی باشند که انها را‬ ‫از سربار بودن به بودجه دولت نجات دهد‪ .‬به همین دلیل است که می شنویم می خواهند‬ ‫تیم های پرطرفدار را در بازار بورس واگذار کنند تا بخش خصوصی به ان بپردازد‪ .‬باشگاه‬ ‫راه اهن که به فروش رفت‪ ،‬یک ه ولدینگ از شرکت های تجاری که در بخش های اقتصادی‪،‬‬ ‫تجاری‪ ،‬نفتی و بازرگانی فعالیت میکرد‪ ،‬با نام سورینت ان را خ ریداری کرد و در راستای حفظ‬ ‫حقوق خود در نظر دارد نام تیمش را به نام هولدینگ تجاری اش تغییر دهد‪ ،‬اما ما که از‬ ‫قانون تجارت بی اطالع هستیم ب رای دفاع از خاط رات قبلی خودمان انها را منع می کنیم و‬ ‫می گوییم که چرا باید یک اسم قدیمی تغییر کند و به حقوق حقه انها بی توجه هستیم‪.‬‬ ‫تصمیم دولت در سال اینده‬ ‫در سال اینده دولت به دنبال این اس��ت که پرداختی های خود به فوتبال را کاهش‬ ‫دهد‪ ،‬ولی اگر از سرمایه گذاران حمایت نشود این موضوع محقق نخواهد شد‪ .‬ب رای مثال‬ ‫انها باید بلی ت ها را خودشان بفروشند‪ .‬دوم اینکه اجازه داشته باشند که بالغ بر یکصد نوع از‬ ‫محصوالت خود که شامل کاله‪ ،‬دسته کلید‪ ،‬شال‪ ،‬ساک‪ ،‬پوستر‪ ،‬چتر‪ ،‬پی راهن و ده ها قلم‬ ‫دیگر است با نام تجاری خود به فروش برسانند و دولت از انها حمایت کند‪ .‬سوم اینکه به‬ ‫انها حق پخش تلویزیونی داده شود و چهارم از حق اسپانسر برخوردار شوند‪ .‬اما اگر به هر‬ ‫چهار مورد برگردیم می بینیم که بلیت را تشکیالت دیگری می فروشد‪ ،‬هیچ حمایتی از‬ ‫فروش اختصاصی محصوالت به عمل نمی اید و در منی ریه ته ران حتی می توان لباس های‬ ‫منچستریونایتد و بارسلونا را بدون انکه مدی ران ان باشگاه ها اطالع داشته باشند پی دا کرد‪.‬‬ ‫پس حق پخش تلویزیونی نیز به اعتراف برخی ‪ ،‬به سختی قابل پرداخت است و اسپانسر‬ ‫نیز ترجیح می دهد دور زمین تبلیغ کند تا روی پی راهن باش��گاه ها‪ .‬بناب راین دولت زمانی‬ ‫می تواند حمایت خود را از ورزش بردارد که ابتدا با همکاری مجلس حق پخش تلویزیونی و‬ ‫قانون حمایت از فروش محصوالت را پشتیبانی کرده باشد ‪ ،‬وگرنه شبیه این است که یک‬ ‫کودک شیرخواره را در منزل رها کرده و سراغ کارهای دیگر خودمان برویم‪.‬‬ ‫مهدی ربوشه ‪ /‬دبیر گروه ورزش‬ ‫ورزشی ها می ایند؟‬ ‫درباره تاثیر سیاست بر ورزش در سال ‪92‬‬ ‫افتتاحیه‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫نمونه های روشنی در داخل و خارج‬ ‫کشورمان نشان می دهد که فوتبال‬ ‫گاهی از خود سیاست نیز جذاب تر‬ ‫می شود؛ انجا که سیاسیون در‬ ‫مهم ترین جلسات و دیدارهای خود‪،‬‬ ‫برنامه هایشان را لغو کرده اند تا فوتبال‬ ‫تماشا کنند‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫سیاست نه تنها در ای ران بلکه در همه کشورهای جهان‬ ‫هم واره بر ورزش تاثیر مستقیم داشته است‪ .‬در سال‪ 61‬در حالی‬ ‫کهتنهاچهارسالازپیروزیانقالباسالمیمی گذشتبسیاری‬ ‫از سیاسیون و دولتمردان تاکید داشتند که ورزش به عنوان یکی‬ ‫نالمللی‬ ‫ازمهمترینع واملصدورانقالبمی توانددرمیادینبی ‬ ‫نقش مهمی ایفا کند‪ .‬همان س��ال ورزش��کاران کشورمان در‬ ‫بازی های اسیایی دهلی نگاه های بی ن المللی را به خود معطوف‬ ‫کردند‪ .‬این در حالی بود که یک سال قبل از این موفقیت‪ ،‬عدم‬ ‫رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی در جریان مسابقات‬ ‫کشتی قهرمانی جهان در سال ‪ 1360‬در اسکوپیه یوگسالوی‬ ‫سابق در دستورکار کاروان ورزش ای ران قرار گرفته بود‪ .‬از جمله‬ ‫تاثی راتی که مسائل سیاس��ی بر ورزش کشورمان داشته است‬ ‫می توانیم به تحری��م المپیک های مس��کو و ل س انجلس و‬ ‫اتفاقات مس��ابقات کشتی قهرمانی جهان در س��ال ‪ 1983‬در‬ ‫بوداپست مجارستان اشاره کنیم‪ .‬در طول دهه های اخیر بارها‬ ‫این اتفاق رخ داده ک��ه پرچم ای ران در میادی��ن جهانی باالتر از‬ ‫پرچم امریکا قرار گرفته است‪ .‬هنوز خیلی ها پیروزی تاریخی‬ ‫تیم ملی فوتبال ب رابر امری��کا در س��ال ‪ 1377‬در جام جهانی‬ ‫فرانسه را فراموش نکرده اند‪ .‬این پیروزی به دلیل کشمکش ها‬ ‫و اختالفات سیاسی ای ران و امریکا بعد از انقالب اسالمی بازتاب‬ ‫گسترده ای یافت و به عنوان نوعی پیروزی سیاسی تلقی شد‪.‬‬ ‫همچنین دیدارهای حساس تیم های ورزشی ای ران با تیم های‬ ‫ع راقی نیز از سیاس��ی ترین دیدارهای ورزشی به شمار می رود‪.‬‬ ‫اما دخالت چهره های سیاسی و دولتی در ورزش کشورمان خود‬ ‫ماجرایی مفصل دارد؛ از انتصابات مسئوالن سازمان تربی ت بدنی‬ ‫به خصوص در دهه‪ 60‬به بعد تا تعلیق فدراسیون فوتبال در سال‬ ‫‪ 1386‬و همچنین بحث و جدل میان مس��ئوالن منتصب در‬ ‫دوره های مختلف دولت جهت تعیین ریاست کمیته المپیک‬ ‫و مسئوالن فدراسیون ها و ادارات تربی ت بدنی به خصوص طی‬ ‫چندسال گذشته همگی خسارت هایی به ورزش کشورمان وارد‬ ‫کرده است‪ .‬البته نباید از حضور چهره های قهرمان المپیک در‬ ‫پس ت های شورای شهر و نمایندگی مجلس به راحتی بگذریم؛‬ ‫انجا که با استفاده از محبوبیت خود گاهی وارد عرصه سیاست‬ ‫ش��ده اند‪ .‬اما این یک واقعیت اس��ت که ب راى اهالى سیاست‬ ‫«فوتبال»جذابیتکمترى ازشغلشانندارد‪.‬نمونه هایروشنی‬ ‫در داخل و خارج کش��ورمان نش��ان می دهد که فوتبال گاهی‬ ‫از خود سیاست نیز جذاب تر می ش��ود؛ انجا که سیاسیون در‬ ‫مهم ترین جلسات و دیدارهای خود‪ ،‬ب رنامه هایشان را لغو کرده اند‬ ‫تافوتبالتماشاکنند‪.‬به عنوانمثالمی توانبهنشستپارلمان‬ ‫اروپا به هنگام برگزارى مسابقات یورو ‪ ۲۰۰۴‬در پ رتغال اشاره کرد‪.‬‬ ‫کار به جایی رسیده بود که نمایندگان این پارلمان به جلسات‬ ‫این پارلمان نم ى رفتند تا بازی های مورد عالقه شان را از دست‬ ‫ندهند‪ .‬در کشور ما هم سیاستمداران عالقه زیادى به فوتبال‬ ‫دارند‪ .‬در استانه جام جهانی‪ 2006‬تیم ملى فوتبال ای ران‪ ،‬در حضور‬ ‫رئی س جمهورىوقتیعنیسی د محمدخاتمیدرورزشگاهازادى‬ ‫بحرین را با یک گل شکست داد تا در اخ رین روزهاى منتهى به‬ ‫انتخاباتریاست جمهورىجشنملىصعودرابرگزارکند‪.‬خاتمى‬ ‫پسازسال هاانتظاربهورزشگاهامدتااولینرئی س جمهورىباشد‬ ‫که ب راى دیدن یک بازى ملى فوتبال م ى اید‪ .‬او در اخ رین تمرین‬ ‫تیمملىپیشازبازىبابحرینهمبهتمریناتتیمملىرفتهوبا‬ ‫انهاعکسیادگارىگرفتهبود‪،‬اماجانشینخاتمى؛یعنىمحمود‬ ‫احمدى نژاد پا را از این هم فراتر گذاشت و با معاونش در یکى از‬ ‫تمریناتتیم ملىحضوریافت‪،‬لباسورزشىپوشیدوبهاب راهیم‬ ‫میرزاپور پنالتى زد‪ .‬احمدى نژاد اما پیش از سفر تیم ای ران به المان‪،‬‬ ‫اعضاى این تیم را به حضور پذیرف��ت و به انها توصیه کرد اگر‬ ‫م ى خواهند از گروه خود صعود کنند‪ ،‬ای رانى فوتبال بازى کنند‪.‬‬ ‫رئی س جمهور بهبازیکنانتیمملىوعدهداداگربهدوردومصعود‬ ‫کنند‪ ،‬به المان سفر م ى کند تا بازى هاى انها را از نزدیک تماشا‬ ‫کند‪ .‬اعضاى تیم ملى هم در مقابل پی راهن شماره‪ ۲۴‬تیم ملى را‬ ‫به طور نمادین به احمدى نژاد هدیه دادند‪ .‬اما دیگر سیاستمداران‬ ‫ای ران هم عالقه کمى به فوتبال ندارند‪ .‬در طول سال های اخیر‬ ‫و به خص��وص در دولت محمود احمدی نژاد می توان لیس��ت‬ ‫بلندباالیی از اسامی سیاسیونی را تهیه کرد که در عرصه های‬ ‫ورزشی صاحب پست شده اند‪.‬‬ ‫اینکه در دهه های گذشته سیاست چه تاثیری بر ورزش‬ ‫کشورمان داشته است و ایا این تاثی رات مثبت بوده است یا منفی‪،‬‬ ‫مسائل مورد بحث نیست‪ ،‬چه مهم تر از اینها باید ذهن خود را‬ ‫به اینده ورزش به خصوص در سال ‪ 92‬معطوف کنیم‪ .‬در سال‬ ‫‪ 92‬چه اتفاقی ب رای ورزش ای ران رخ خ واهد داد؟ مردادماه سال اینده‬ ‫دولت جدید اماده رفتن به پاستور می شود و تغییر وزیر ورزش و‬ ‫ج وانان می تواند بر سرنوشت همه فدراسیون های ورزشی تاثیر‬ ‫بگذارد‪ .‬ایا انهایی که در سال های اخی ر‪ ،‬دولت نهم و دهم بنا به‬ ‫دالیل مختلف از حضورشان در عرصه مدیریتی ورزش استفاده‬ ‫نکرده است‪ ،‬می توانند در سال ‪ 92‬از سایه انزوا خارج شوند؟‬ ‫بی تردید رفتن محمد عباس��ی از وزارت ورزش موجی از‬ ‫تغیی رات در فدراس��یون های ورزش را باعث خواهد ش��د‪.‬‬ ‫شاید در این بین فدراسیون فوتبال شرایط پیچیده تری را‬ ‫تجربه کند‪ ،‬چه هرگاه بحث تغییر رئیس این فدراسیون‬ ‫مطرح شده‪ ،‬علی کفاشیان با پی ش کشیدن موضوع تعلیق‬ ‫مانعی جدی پیش پای مخالفانش قرار داده است‪ .‬بناب راین‬ ‫اصال بعید نیست که فدراسیون فوتبال از تغیی راتی که قرار‬ ‫است در سال اینده در همه فدراس��یون ها رخ دهد رهایی‬ ‫پی دا کند؛ البته اگر کفاشیان خود با امضای خودش زودتر‬ ‫صندلی ریاست فدراس��یون فوتبال را ترک نکند‪ .‬در سال‬ ‫‪ 92‬بدیهی است تغیی راتی در مدی ریت دو باشگاه استقالل و‬ ‫پرسپ ولیس رخ بدهد‪ ،‬به خصوص اگر بحث واگذاری این دو‬ ‫باشگاه پرطرفدار به بخش خصوصی وارد فاز اجرایی شود‪،‬‬ ‫این دو باشگاه در سال اینده بیش از هر سال دیگری خبرساز‬ ‫خ واهند شد‪ .‬در این بین حضور ادم هایی که هم واره مدعی‬ ‫بوده اند با سرمایه شخصی خود می توانند این دو باشگاه را‬ ‫ب هراحتیادارهکنندونیزرقابت شانبایکدیگربرسرتصاحب‬ ‫مالکیت باشگاه های استقالل و پرسپولیس‪ ،‬در نوع خود‬ ‫جالبتوجهخ واهدبود‪.‬البتهافرادقدرتمندبخشخصوصی‬ ‫تنها در حالی می توانند رویای به دست اوردن این دو باشگاه‬ ‫رادرسربپرورانندکهدولتایندهخصوصی سازیسرخابی ها‬ ‫را نهایی کند‪ .‬در غیر این صورت قطعا در سال های اینده نیز‬ ‫افرادی این دو باشگاه را اداره خواهند کرد که به وزیر ورزش‬ ‫از لحاظ سیاسی قرابت دارند‪ .‬اما ایا در سال‪ 92‬وزارت ورزش‬ ‫و ج وانان همچنان با همین ترکیب به کار خود ادامه خ واهد‬ ‫داد؟ عده ای معتقدند وزارت ورزش باید راه خ��ود را از حوزه‬ ‫جوانان جدا کند‪ .‬البته این اتفاق رخ نخواهد داد‪ ،‬مگر اینکه‬ ‫مصوبه جدیدی این اختیار را به وجود اورد‪ .‬بناب راین تا زمانی‬ ‫که قانون جدید ب رای جدایی این دو حوزه از یکدیگر اتخاذ‬ ‫نش��ود‪ ،‬وزارت ورزش و جوانان به صورت واحد به کار خود‬ ‫ادامه خواهد داد‪ .‬اما اصال بعید نیست که در سال ‪ 92‬این‬ ‫مصوبهشکلبگیرد‪.‬موافقانطرحجداسازیموضوعورزش‬ ‫از ج وانان می گویند؛ در وزارت ورزش به موضوع ج وانان تنها‬ ‫در حد برگزاری همایش هایی در رابطه با ازدواج اسان ج وانان‬ ‫یاراهکارهاییب رایمقابلهباسایت هایهمس ریابیپرداخته‬ ‫می شود و به نیازهای اساس��ی جوانان در مباحث کلیدی‬ ‫ماننداشتغالومسکنکمترپرداختهمی شودودلیلاصلی‬ ‫این بی توجهی نیز از سوی مسئوالن وزارت ورزش و ج وانان‪،‬‬ ‫متولی نبودن انها در این حوزه ها مطرح می شود‪ .‬در بودجه‬ ‫سال‪ 92‬دستگاه های اجرایی کشور‪ 11،‬دستگاه ساماندهی‬ ‫امور جوانان را با پیگیری های وزارت ورزش و جوانان ذیل‬ ‫اعتباراتشان تصویب کرده اند‪ .‬شاید به همین دلیل است که‬ ‫عده ای معتقدند دولت یازدهم نیز به احتمال فراوان واکنش‬ ‫مثبتی به موضوع جدا سازی وزارت ورزش از جوانان نشان‬ ‫نخ واهدداد‪.‬باهمهاینهایکسوالبیشازپیشدربارهتاثیر‬ ‫سیاست در ورزش در سالی که پی ش روست ذهن خیلی ها‬ ‫را درگیر خود کرده است؛ ایا در سال ‪ 92‬ورزشی ها ورزش را از‬ ‫سیاسیون پس می گی رند یا طبق روال سال های اخیر این‬ ‫دولتی ها و مجلسی ها هستند که ب رای تصاحب مهم ترین‬ ‫پس ت های ورزشی کشور با یکدیگر رقابت خ واهند کرد؟‪g‬‬ ‫‪59‬‬ ‫سالنامه‬ ‫‪1391‬‬ ‫سیاست‬ ‫برای ورود به انتخابات‪ ،‬خانواده به اندازه‬ ‫حاج اقا احساس تکلیف نمی کنند‬ ‫تو گو با مثلث‬ ‫محسن هاشمی در گف ‬ ‫اومحسنهاشمیاست؛فرزندارشدایت اهللهاشمیرفسنجانیکهبیشتربه‬ ‫عنوان یک شخصیت اجرایی شناخته می شود تا یک اقا زاده مشهور‪ .‬او که سال ها با‬ ‫شهردارانی از جریان های مختلف سیاسی کار کرده‪ ،‬در گفت وگو با مثلث از روابط با‬ ‫محموداحمدی نژادسخنگفتهوناگفته هاییازاستعفایخودازمترویتهران‬ ‫با بیان کرده است‪ .‬او تاکید می کند که خانواده انها بسیار سیاسی‬ ‫است اما حاج اقا خیلی کم وارد بحث های سیاسی می شوند؛‬ ‫او حتی با طنازی می گوید که معقول ترین فرد در خانواده از‬ ‫لحاظموضع گیری هایسیاسیاست‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫اگر جبهه پیروان از‬ ‫من حمایت کنند کنار‬ ‫نمی کشم‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫گفت وگو با محمدرضا باهنر؛‬ ‫از پشت پرده سیاست تا انتخابات ‪92‬‬ ‫اس�تاد البی؛ این صفتی اس�ت که‬ ‫محمدرضا باهنر عالق�ه دارد برای خود‬ ‫انتخ�اب کن�د‪ .‬در پش�ت پرده تحوالت‬ ‫مجلس اس�ت و ب�ا جریان ه�ای اصلی‬ ‫بهارس�تان ارتباط دارد‪ .‬ابایی ندارد که‬ ‫یک روز تمام ق�د از محمود احمدی نژاد‬ ‫حمای�ت کن�د و روزی دیگ�ر صری�ح و‬ ‫بی پرده به انتقاد از او بپردازد‪ .‬حاال باهنر قصد‬ ‫دارد روشی جدید را در سیاست ورزی منحصر به فرد‬ ‫خود در پیش بگیرد‪ .‬یاران او از کاندیداتوری اش در‬ ‫انتخابات ‪ 92‬س�خن می گویند و خودش هم تلویحا‬ ‫چنین مس�اله ای را تایید می کند‪ .‬البته باهنر همچون‬ ‫بسیاری از اصولگرایان معتقد است که باید چتر ائتالف‬ ‫گس�ترده ای در این جریان سیاس�ی باز شود و گزینه‬ ‫نهایی با مکانیس�می همچون ائتلاف اصولگرایان در‬ ‫مجلس نهم انتخاب ش�ود‪ .‬ایا در سال ‪ 92‬محمدرضا‬ ‫باهنر با چهره ای جدید پای در میدان سیاست خواهد‬ ‫گذاشت؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪60‬‬ ‫هیچ یک از شاخه های اصولگرایی به تنهایی‬ ‫توان اداره کشور را ندارند‬ ‫محمد حسین صفار هرندی‬ ‫محمدحسین صفارهرندی این روزها بیشتر‬ ‫به عنوان یک تحلیلگر سیاسی شناخته می شود؛‬ ‫حتی اگر س�وابقی همچون سردبیری روزنامه‬ ‫کیهان و صدارت دستگاه فرهنگی کشور را در‬ ‫کارنامه خود داشته باشد‪ ،‬صریح و بی پرده‬ ‫سخن می گوید و ابایی ندارد از ان که پیکان‬ ‫انتق�ادات خ�ود را به س�وی جریان های‬ ‫مختل�ف سیاس�ی نش�انه بگی�رد‪ .‬او در‬ ‫گفت وگو ب�ا مثلث به بررس�ی تهدیدها‬ ‫و فرصت ه�ای انتخابات�ی و همچنین‬ ‫ارایش جریان های سیاس�ی حاضر در‬ ‫انتخابات پرداخته است‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫انتظار ندارم همه‬ ‫اصالح طلبان از من‬ ‫حمایت کنند‬ ‫گفت وگو با محمد شریعتمداری‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫محمد شریعتمداری که روزگاری‬ ‫از ی�اران محم�د محمدی ری ش�هری‬ ‫در جمعیت دف�اع از ارزش ها ب�ود و در‬ ‫دولت اصالح طلب س�یدمحمد خاتمی‬ ‫ب�ر کرس�ی وزارت بازرگانی تکی�ه زد‪،‬‬ ‫ای�ن روزه�ا وارد گ�ود انتخابات ش�ده‬ ‫اس�ت‪ .‬او می خواه�د در انتخاب�ات‬ ‫ریاست جمهوری ‪ 92‬نامزد شود و پرچم‬ ‫«اعتدال» را به دس�ت گیرد‪ .‬از یک س�و‬ ‫می گوید کاندی�دای مورد حمایت دولت‬ ‫رقیب اصلی اوس�ت واز س�وی دیگر بر‬ ‫حق افرادی همچون هاشمی رفسنجانی‬ ‫ب�ر حض�ور در انتخابات تاکی�د می کند‪.‬‬ ‫ش�ریعتمداری تاکی�د می کن�د تنه�ا‬ ‫درصورت حضور چهره های کاریزماتیکی‬ ‫همچون هاشمی رفسنجانی‪ ،‬سیدمحمد‬ ‫خاتمی‪ ،‬سیدحسن خمینی و ناطق نوری‬ ‫از عرصه انتخابات کناره گیری می کند‪.‬‬ ‫‪61‬‬ ‫چهر ه ها‬ ‫سیاست‬ ‫اگر میان سیاس��تمداران ایرانی به دنبال سابقه دارها‬ ‫باشیم‪ ،‬طبیعتا یکی از نام های اشنا‪ ،‬حبیب اهلل عسگر اوالدی‬ ‫اس��ت؛ سیاستمداری ‪ 80‬س��اله با ‪ 60‬سال س��ابقه فعالیت‬ ‫سیاس��ی‪ .‬این چهره ش��ناخته ش��ده برای فضای سیاسی‬ ‫ایران همواره م��ورد احترام هم صنفان خود بوده اس��ت و‬ ‫نقش مبارزات��ی او پیش از انقالب در کن��ار اعتماد نظام به‬ ‫او طی سال های گذشته‪ ،‬نقش��ی متفاوت را برایش تعریف‬ ‫کرده است‪ .‬این فعال پر سابقه اما طی سه ماه پایانی امسال‬ ‫یک بار دیگر تاثیرگذاری و اهمیت جایگاهش را در عرصه‬ ‫سیاسی کشور نش��ان داد و مورد توجه رسانه های داخلی و‬ ‫خارجی قرار گرفت‪.‬‬ ‫ماجرا از انجایی ش��روع ش��د که عس��گر اوالدی در‬ ‫میان��ه گمان��ه زنی ه��ا و مباحثات معط��وف ب��ه انتخابات‬ ‫ریاست جمهوری و در ش��رایطی که امدن و نیامدن برخی‬ ‫چهره های جناح اصالح طلب ب��ه گردونه انتخابات موضوع‬ ‫مناقش��ه بود‪ ،‬در نام��ه ای چنین اظهارنظر ک��رد که « من‪،‬‬ ‫موسوی و کروبی را اهل فتنه نمی دانم و با هر دوی این افراد‬ ‫س��ال ها کار کرده ام‪ ،‬به گونه ای که یک سال وزیر موسوی‬ ‫بودم و سال ها در کمیته امداد در کنار کروبی بودم؛ بنابراین‬ ‫معتقدم که اینها افرادی هستند که از ابتدای انقالب بوده اند‬ ‫و ما نباید انها را اهل فتنه بدانیم‪ ».‬این اظهارات واکنش های‬ ‫گوناگونی را باعث ش��د و یک موضوع جدید برای رسانه ها‬ ‫ایجاد ک��رد؛ موضوعی ب��ا عنوان عس��گر اوالدی و فتنه‬ ‫‪ .88‬پس از این سخنان عسگراوالدی‪ ،‬انتقادات اکثریت‬ ‫اصولگرایان نس��بت به او باال گرف��ت و وی در توضیح‬ ‫سخنانش‪ ،‬انها را نظرات شخصی خود برشمرد‪ ،‬نه موضع‬ ‫رس��می حزب موتلفه‪ ،‬یا جبهه پی��روان‪ .‬وی در اظهارات‬ ‫دیگری با تاکید مج��دد بر مواضع ش��خصی اش درباره‬ ‫میرحسین موسوی و مهدی کروبی گفت‪« :‬من به عنوان‬ ‫نامه های‬ ‫دبیرکل‬ ‫حبیب اهلل عسگر اوالدی‬ ‫موضعی متفاوت از سایر‬ ‫اصولگرایان درباره نامزدهای‬ ‫انتخابات ‪ 88‬ابراز کرد‬ ‫یک شهروند ایرانی حق دارم نظر حقیقی خودم را بگویم‪ .‬فتنه اتفاق افتاد و موسس‬ ‫فتنه‪ ،‬امریکا‪ ،‬اسرائیل و انگلیس بودند‪ .‬ما چهار نامزد داشتیم که تبلیغات زهراگین‬ ‫دشمن دو نفر از اینها را مفتون کرد؛ یعنی فتنه زده شدند نه فتنه گر‪».‬‬ ‫در برابر واکنش منفی گروهی از اصولگرایان به اظهارات عس��گر اوالدی‬ ‫جمعی از اصالح طلبان که به هفت اصالح طلب معروف ش��دند‪ ،‬از وی به خاطر‬ ‫مواضعش تقدیر کردند و طی نامه ای این گونه نوش��تند‪« :‬چیزی که باعث شد‬ ‫این نامه نگارش شود‪ ،‬اظهارنظر منصفانه تان در روزهای گذشته بود که البته در‬ ‫هیاهوی اهل غوغا کمتر شنیده ش��د‪ .‬این رویکرد خردگرایانه نشان از انصاف‪،‬‬ ‫میانه روی و اعتدال دارد‪ ...‬با اینکه اقایان کروبی‪ ،‬موسوی و خانم رهنورد در جناح‬ ‫سیاسی رقیب شما قرار داشته اند و برخورد با انها بنا به ظاهر می توانست به تقویت‬ ‫جناح سیاسی تان منجر شود‪ ،‬مع ذلک از گفتن حقیقت پروا نکردید و گفتید انچه‬ ‫را گفتنش این روزها پرهزینه و بی پاداش است‪».‬‬ ‫میان اصولگرایان از جمله انتقادات به عس��گر اوالدی از س��وی حس��ین‬ ‫شریعتمداری صورت گرفت‪ .‬او در سرمقاله خود نوشت‪« :‬با کسانی که فتنه ‪88‬‬ ‫و جنایات فتنه گران را دیدند و س��کوت کرده و پا پس کشیدند و امروزه زبانی را‬ ‫که ان روزها به کام کشیده بودند‪ ،‬به نق زدن دراز کرده اند حرفی نیست‪ ،‬چراکه‬ ‫خود را به خواب زده اند و به خواب رفته نیستند که با نهیب و هشدار بیدار شوند‪.‬‬ ‫اما با برخی عزیزان و مخصوصا یکی از ب��رادران بزرگتر و بزرگوار نگارنده‪ ،‬این‬ ‫سخن در میان اس��ت که ایا هیچ یک از خیانت ها و جنایات یاد شده‪ -‬که فقط‬ ‫اندکی از بسیارهاس��ت‪ -‬قابل انکار است؟!»عسگر اوالدی این انتقاد مدیر‬ ‫مس��ئول کیهان را این گونه پاس��خ داد که‪« :‬برخی دوس��تان ممکن است‬ ‫نگران حال بنده باش��ند‪ .‬گفته اند بنده الزایمر سیاسی گرفته ام‪ .‬انها خوف‬ ‫این را دارند که بنده هم بروم همان جا که نگران هستند‪ .‬این ناچیز طی‬ ‫‪ 50‬سال سیاست ورزی به ویژه از ان زمان که به عنوان سربازی کوچک‬ ‫در خیمه امام(ره) توفیق اطاعت دارم‪ ،‬هیچ گاه به این اندازه مومن به راه‬ ‫امام و انقالب و اطاعت محض از مق��ام معظم رهبری نبودم‪ .‬اگر بنده را‬ ‫قطعه قطعه هم کنند از خون و پوست و گوشتم صدای وفاداری به اسالم‬ ‫و نظام و رهبری درمی اید‪ .‬این را هم از ب��اب توضیح بگویم این مواضع‬ ‫مربوط به خودم اس��ت و از س��وی هیچ کس هم ماموریت برای گفت وگو‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫اقای روزنامه نگار‬ ‫حسین شریعتمداری در سال ‪ 91‬با سرمقاله های خود سیاست ایران را‬ ‫بارها تحتتاثیر قرار داد‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪62‬‬ ‫حسین شریعتمداری‪ ،‬روزنامه نگار نام اشنای مطبوعات‬ ‫ای ران در ‪ 1326‬در دماوند متولد شد و پس از پیروزی انقالب در‬ ‫مناصب مختلفی به ایفای نقش پرداخت‪ .‬وی که دارای سابقه‬ ‫حضور در نهادهای انقالبی دهه ‪ 60‬اس��ت‪ ،‬بیش از بیست‬ ‫سال به عنوان مدی ر مسئول روزنامه کیهان و نماینده ول ی فقیه‬ ‫در موسس��ه کیهان حضور دارد؛ حض��وری تاثیرگذار که نام‬ ‫او را با تحوالت سیاسی کش��ور پیوند زده است‪ .‬تاثیرگذاری‬ ‫او حتی در خارج از ای ران نیز مورد توجه ق��رار گرفته تا جایی‬ ‫که س��ال ‪ ،۲۰۰۶‬روزنامه فایننش��یال تایمز در فهرس��تی از‬ ‫تاثیرگذارترین تفسیرگران در کشورهای متفاوت‪ ،‬او را به عنوان‬ ‫«تاثیرگذارترین تفسیرگر» ای رانی معرفی کرد‪ .‬وی همچنین‬ ‫به همراه محمدکاظم انبارلویی‪ ،‬س��ردبیر روزنامه رس��الت‪،‬‬ ‫موفق شد جایزه بهترین و منصف ترین منتقد دولت محمود‬ ‫احمدی نژاد را در مراسم اختتامیه نمایشگاه مطبوعات از ان‬ ‫خود کند‪.‬‬ ‫قلم ش��ریعتمداری در مطبوعات ای ران ب��ه ب ی پروایی‬ ‫معروف است‪ .‬جایگاه و موقعیت او در سیاست ای ران این فضا‬ ‫را به او عطا کرده تا بتواند بیش از هر تحلیلگر و روزنامه نگار‬ ‫دیگری به بیان دیدگاه های خود ب��دون نگرانی از عواقب ان‬ ‫بپردازد‪ .‬س��ابقه او نیز باعث ش��ده تا اظهارنظ راتش در قالب‬ ‫سرمقاله های کیهان نه تنها دارای جنبه تحقیقی و پژوهشی‬ ‫تلقی ش��ود‪ ،‬بلکه همواره حاوی اطالعاتی باشد که تنها او و‬ ‫مجموعه همراهش از انها اطالع یافته اند‪ .‬همین امر سبب‬ ‫شده تا کسانی که مورد انتقاد ش��ریعتمداری قرار م ی گیرند‪،‬‬ ‫معموال اطالعاتی از انها تلویحا یا اش��کارا مورد اش��اره قرار‬ ‫م ی گیرد که اثر گذاری نقد را دوچندان م ی کند‪.‬‬ ‫طی دو ده��ه گذش��ته عالوه ب��ر دش��منان خارجی‬ ‫جمهوری اس�لام ی ایران برخی گروه ها و جریانات سیاس��ی‬ ‫داخل کش��ور نیز موضوع دغدغه های شریعتمداری بوده اند‪.‬‬ ‫اصالح طلبان مهم ترین جریانی هس��تند که خود را در ب رابر‬ ‫این روزنامه نگار دیده اند‪ .‬روزنامه کیه��ان در طول نیمه دوم‬ ‫دهه هفتاد و نیمه اول دهه هش��تاد حلقه ای بود ب رای همه‬ ‫کسانی که نسبت به عملکرد جناح چپ دل خوشی نداشتند‪.‬‬ ‫پس از ان شریعتمداری با نقش افرینی تحسین ب ر انگیزش‬ ‫در ماجرای فتنه ‪ 88‬بیش از گذش��ته میان ه��واداران جریان‬ ‫اصولگرا محبوبیت یافت‪ .‬او حاال بیش از سه سال است که‬ ‫خود را متعهد به مقابله با جریان انحرافی م ی داند‪ .‬سال گذشته‬ ‫ب رای شریعتمداری سال هماوردی با دو جریان فتنه و انحراف‬ ‫بوده است و تا کنون نیز او همچون گذشته بدون اغماض و‬ ‫با اعتماد به نفسی که همواره همراهش بوده است‪ ،‬در ب رابر‬ ‫این دو جبهه داخلی ایستاده است‪ .‬سرمقاله ها او در کنار وجوه‬ ‫مختلفی که دارد‪ ،‬م ی تواند نش��ان دهنده موضوعاتی مهم از‬ ‫منظر یک خط فکری و سیاسی مشخص در کشور باشد‪.‬‬ ‫به طور مثال او به اتهاماتی که طی دو سال اخیر متوجه‬ ‫اصولگرایان و حامیان سابق احمدی نژاد بوده‪ ،‬بارها واکنش‬ ‫نشان داده است‪ .‬شریعتمداری در پاسخ به کسانی که وضعیت‬ ‫امروز دولت و مباحث مربوط به جریان انحرافی را نتیجه عمل‬ ‫اصولگرایان و اصالح طلبان م ی دانند‪ ،‬م ی نویسد‪« :‬این روزها‪،‬‬ ‫در پ��ی فاصله ای که حلق��ه انحرافی و نفوذ ک��رده در دولت‬ ‫محترم با برخی از اموزه های شناخته ش��ده خط امام و رهبری‬ ‫پدید اورده اس��ت‪ ،‬مجموعه مشترکی از دش��منان بیرونی‪،‬‬ ‫مدعیان اصالحات و اصح��اب فتنه امریکایی‪ -‬اس��رائیلی‬ ‫‪ 88‬با استناد به حمایت گس��ترده و فراگیر توده های مردمی‬ ‫ و وفادار به نظام از دکتر احمدی نژاد که به انتخاب ایش��ان با‬ ‫رای ب ی نظیر ‪25‬میلیونی انجامید‪ ،‬زبان به مالمت حزب اهلل‬ ‫گشوده اند که مثال‪ ،‬فالن فاصله دولت کنونی با فالن معیار‬ ‫تعریف شده و پذیرفته شده انقالبی‪ ،‬نتیجه و حاصل حمایت‬ ‫گسترده اصولگرایان‪ -‬به معنی واقعی کلمه و نه فالن جبهه و‬ ‫فالن گروه‪ -‬از رئی س جمهور محترم است و به زعم خود‪ ،‬طعنه‬ ‫یزنند که حزب اهلل در حمایت ان روز خود به خطا رفته است!‬ ‫م ‬ ‫و در همان حال به کنایه و تلویح م ی کوشند بر وطن فروشی‬ ‫و خیانت اش��کار خود در فتن��ه امریکایی‪ -‬اس��رائیلی ‪ 88‬و‬ ‫نقش��ی که به عنوان س��تون پنجم مثلث امریکا‪ ،‬اسرائیل‬ ‫و انگلیس برعهده داش��ته اند‪ ،‬س��رپوش بگذارند‪ .‬انچه این‬ ‫جماعت و مدی ران بیرونی فتنه با عن��وان خطای حزب اهلل از‬ ‫ان یاد م ی کنن��د نه فقط خطا نبوده و نیس��ت‪ ،‬بلکه یکی از‬ ‫افتخارامیزترین ویژگ ی های حزب اهلل است و به وضوح نشان‬ ‫م ی دهد حزب اهلل فقط در بستر اس�لام و انقالب و خط امام و‬ ‫رهبری حرکت م ی کند‪ .‬هرجا از حق و اصول نشانه ای دید‪ ،‬به‬ ‫حمایت از ان برم ی خیزد و چنانچه شخصیت یا گروهی که‬ ‫مورد حمایتش بود‪ ،‬پای از بستر اصلی بیرون بگذارد یا از برخی‬ ‫اموزه های انقالبی فاصله بگی��رد‪ ،‬بدون کمترین مالحظه و‬ ‫ تردید‪ ،‬حمایت قبلی خود را پ س م ی گیرد‪».‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫شریعتمداری در ادامه همین یادداشت اورده است‪« :‬در‬ ‫این میان جریاناتی نظیر مدعیان اصالحات‪ ،‬اصحاب فتنه و‬ ‫حلقه انحرافی ارزو داش��تند که وقتی با بستر اصیل انقالب‬ ‫اگاهانه یا ناخوداگاه‪ -‬فاصله م ی گی رند‪ ،‬حامیان قبلی خود یا‬‫حامیان شخصیتی را که در او نفوذ کرده اند‪ ،‬نیز در پی خویش‬ ‫داشته باشند‪ ،‬ولی این ارزو با هوشیاری و بصیرت مثال زدنی‬ ‫مردم هرگز براورده نشده است‪».‬‬ ‫روزنام��ه کیه��ان در زم��ره ان دس��ته از رس��انه هایی‬ ‫اس��ت که همواره نس��بت به موضع نظام در قبال ان دسته‬ ‫از اصالح طلبانی که در فتنه ‪ 88‬مقصر ش��ناخته م ی ش��وند‪،‬‬ ‫حساسیت داشته اس��ت‪ .‬ش��ریعتمداری در این باره این گونه‬ ‫اظهارنظر کرده اس��ت؛ «ان طیف از مدعیان اصالحات که در‬ ‫فتنه امریکایی‪ -‬اسرائیلی ‪ 88‬نقش فعال داشته یا از فتنه گران‬ ‫حمایت کرده اند‪ -‬یعنی اکثریت قریب به اتفاق انها‪ -‬کمترین‬ ‫ تردیدی ندارند که نامزدی انها ب��رای انتخابات پیش رو یا هر‬ ‫انتخابات دیگری‪ ،‬ناممکن است‪ .‬چرا که در جریان فتنه یاد شده‪،‬‬ ‫اشکارا دست به خیانت و جنایت الوده و به عنوان «ستون پنجم»‬ ‫در خدمت مثلث امریکا‪ ،‬انگلیس و اسرائیل بوده اند‪ .‬بدیهی‬ ‫اس��ت افرادی با این کارنامه سیاه و س��ابقه غیرقابل انکار از‬ ‫وطن فروش��ی‪ ،‬فقط م ی توانند در انتظار محاکمه و مجازات‬ ‫باشند‪ .‬اکنون جای این سوال است که وقتی برخی مدعیان‬ ‫اصالحات به وضوح م ی دانن��د کمترین امکانی ب رای نامزدی‬ ‫انها در انتخابات ریاس��ت جمهوری یازدهم وجود ندارد‪ ،‬چرا‬ ‫این روزها ‪ ،‬ترجی ع بند امدن یا نیامدن! تحریم یا شرکت! شرط‬ ‫ب رای امدن یا ورود بدون ش��رط! و امث��ال ان را بر زبان و قلم‬ ‫دارند؟! پاسخ این س��وال را باید در محورها و گمانه های زیر‬ ‫جس ت وجو کرد‪.‬‬ ‫‪-1‬پاک کردن سابقه خیانت خود و رنگ پاشیدن‬ ‫بر داغ ننگی که ب رای همیشه بر پیشانی انها نقش‬ ‫بسته است‪ -2 .‬بازگش��ت به نظام بعد از خروج اشکار از ان‪،‬‬ ‫یکی دیگ��ر از اهداف مدعی��ان اصالح��ات در حرکت اخیر‬ ‫انهاست‪ -3 .‬مش��غول کردن اصولگرایان به مسائل فرعی و‬ ‫اختالف افکنی میان انها ‪ -4‬و ام��ا اصل ی ترین هدف‪ ،‬ادامه‬ ‫ماموریت ناکام مانده قبلی ب رای دشمنان بیرونی است‪».‬‬ ‫ش��ریعتمداری از ابت��دای دولت احمدی ن��ژاد ضمن‬ ‫حمایت از وی در ش��مار منتقدان او نیز حضور داشته است‪.‬‬ ‫اما این حضور پس از خانه نش��ینی رئی س جمه��ور با ابعاد‬ ‫متفاوتی جلوه گر شده اس��ت‪ .‬او در عین حال که نقد های‬ ‫تندی به دولت م ی کند‪ ،‬تالش دارد تا موضع پیش��ین خود‬ ‫را به عن��وان ناصح و خی ر خ��واه ب��رای رئی س جمهور حفظ‬ ‫کند‪ .‬او م ی نویس��د‪« :‬این روزها که دولت اقای احمدی نژاد‬ ‫به دلیل برخی اقدامات و مواضع بیرون از دایره اصولگرایی‬ ‫با انتقاد و اعتراض دلسوزان و دغدغه داران اسالم و انقالب‬ ‫روبه رو شده اس��ت‪ ،‬شماری از مس��ئوالن و دست اندرکاران‬ ‫سابق و اسبق دولت های س��ازندگی و اصالحات در حرکتی‬ ‫هماهنگ با دش��منان بیرونی‪ ،‬فرصت را غنیمت شمرده و‬ ‫به بهانه انتقاد از دولت‪ ،‬بغض های فروخورده و کینه های در‬ ‫سینه مانده خویش از ناکامی در فتنه امریکایی‪ -‬اسرائیلی‬ ‫‪ 88‬را بیرون م ی ریزند‪ .‬ای��ن جماعت که در دوران حاکمیت‬ ‫خود بر قوه اجرایی کشور به اندازه چند صدم خدمات دولت‬ ‫کنونی به عمران و ابادانی کش��ور را نیز نداش��ته اند در پی‬ ‫القای این توهم به افکار عمومی هستند که مخالفت انان‬ ‫با انتخاب دکتر احمدی نژاد در انتخابات ریاس��ت جمهوری‬ ‫نهم و دهم ‪ -‬و مخصوصا دهم‪ -‬به این علت بوده است که‬ ‫پیشاپیش مس��ائل مورد انتقاد امروز اصولگرایان به دولت‬ ‫کنونی را م ی دیده ان��د! ابتدا باید گفت حمای��ت یکپارچه و‬ ‫‪ 25‬میلیونی مردم وفادار به اصول و ارزش های نظام از اقای‬ ‫احمدی نژاد‪ -‬که بسیاری از هواداران دیگر نامزدها نیز پس از‬ ‫پی بردن به فریب سران فتنه به این خیل عظیم پیوستند‪-‬‬ ‫نشانه هوشیاری و دقت نظر انها در گزینش نامزد اصلح بوده‬ ‫است‪ .‬از سویی دیگر مخالفت برخی دست اندرکاران سابق‬ ‫و اس��بق دولت های س��ازندگی و اصالحات با دولت‬ ‫احمدی نژاد نه فقط با انتقادات این روزهای‬ ‫اصولگرای��ان و دغدغه من��دان‬ ‫اسالم و انقالب و منافع مردم‬ ‫همخ��وان نیس��ت باالخره‬ ‫اینکه‪ ،‬انحراف دولت کنونی‬ ‫از برخی اموزه های اسالمی‬ ‫و انقالبی و مردمی قابل انکار‬ ‫نیست و در این میان دست های‬ ‫حلق��ه انحراف��ی و نفوذ کرده‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫ندارم‪ .‬نقد همه دوس��تان و نیز کس��انی را که طرف اصلی‬ ‫گفت وگوی بنده هستند به جان پذیرایم‪».‬‬ ‫سید محمد خاتمی هم از س��خنان رقیب قدیمی خود‬ ‫اس��تقبال کرد؛اظهارنظری ک��ه به تش��کر تلویحی وی از‬ ‫عس��گراوالدی تعبیر ش��د‪ .‬خاتمی گفته بود‪« :‬من تشکر‬ ‫می کنم از بعضی ش��خصیت های متین و با س��ابقه ای که‬ ‫ش��جاعت می کنند در این موقعیت‪ ،‬دم از نزدیکی دل ها به‬ ‫همدیگر می زنند‪ ».‬پس از این اظه��ارات نامه نگاری های‬ ‫دیگری نیز صورت گرفت‪ .‬از جمله نام��ه دیگر دبیر جبهه‬ ‫پیروان به سید احمد خاتمی که در خطبه های نماز جمعه از‬ ‫وی انتقاد کرده بود‪ .‬او در این نامه چنین نوش��ت‪« :‬بنده در‬ ‫اظهاراتم به هیچ عنوان قصد تطهیر ی��ا تخفیف در جرم یا‬ ‫رفع حصر مفتون ها را نداشته و ندارم‪ .‬این در حیطه اختیارات‬ ‫قوه قضائیه و دستگاه های امنیتی اس��ت‪ .‬با شناختی که از‬ ‫اقایان موس��وی و کروبی دارم اینها را س��ران اصلی فتنه‬ ‫نمی دانم چون عوامل فتنه اطراف انان را گرفته و مع االسف‬ ‫مفتون شده اند‪».‬‬ ‫این نامه بی پاس��خ نماند و خاتم��ی در جوابش متنی‬ ‫منتشر کرد و در ان ضمن دلجویی از عسگر اوالدی بار دیگر‬ ‫بر مواضع خود تاکید کرد‪ .‬در بخشی از این نامه امده است‪:‬‬ ‫«اینکه جناب عس��گر اوالدی ابروی خویش را در مس��یر‬ ‫انقالب قرار می دهند‪ ،‬س��تودنی اس��ت‪ ،‬اما به نظر می رسد‬ ‫ایش��ان مطمئنا مالحظه ابروی انقالب را هم می کنند‪ .‬از‬ ‫اینکه ضد انقالب از اظهارات ایشان استقبال کردند‪ ،‬گویای‬ ‫ان اس��ت که ان اظهارات پسند انهاس��ت که خوشبختانه‬ ‫ایشان جواب بسیار مناسبی به انان دادند‪ ».‬علی مطهری از‬ ‫جمله حامیان عسگر اوالدی بود‪ .‬او نیز به جمع نامه نگاران‬ ‫پیوست و طی نامه ای این گونه نوش��ت‪« :‬دیدگاه جنابعالی‬ ‫دیدگاه زجرکشیدگان انقالب از خرداد ‪ 42‬تا بهمن ‪ 57‬و بعد‬ ‫از ان است‪ ،‬کس��انی که می دانند این انقالب با چه زحمتی‬ ‫به دس��ت امده و اگر از بین برود تک��رار ان امری نزدیک‬ ‫به محال اس��ت و دیدگاه مخالفان ش��ما دیدگاه کس��انی‬ ‫است که با کمترین زحمت سر س��فره انقالب نشسته اند و‬ ‫می خواهند همه را جز خود‪ ،‬از قطار انقالب پیاده کنند‪ ،‬احترام‬ ‫پیشکس��وتان انقالب را پاس نمی دارند و نمی دانند و بلکه‬ ‫نمی توانند بفهمند که اگر عسگراوالدی و هاشمی‪ -‬با وجود‬ ‫اختالف نظری که دارند‪ -‬از وحدت و همدلی و گفت وگو و‬ ‫فتنه گر نبودن اقایان موس��وی و کروبی دم می زنند‪ ،‬برای‬ ‫منافع خودشان نیس��ت‪ ،‬بلکه درد حفظ اس�لام و انقالب‬ ‫اس�لامی را دارند و می دانند که اگر این انقالب از بین برود‬ ‫تکرار شدنی نیست‪».‬‬ ‫در این میان نامه نگاری ها میان عسگر اوالدی و گروه‬ ‫معروف به هفت اصالح طلب ادام��ه یافت‪ .‬انها در نامه های‬ ‫خود به دبی��ر جبهه پیروان خ��ط امام و رهب��ری‪ ،‬از دالیل‬ ‫نگرانی خ��ود گفتند و اینک��ه افراط گرایی به کش��ور ضربه‬ ‫زده است‪ .‬س��ومین نامه اصالح طلبان در پاسخ به اظهارات‬ ‫عسگر اوالدی نیز منتشر ش��د؛ نامه ای که سخنان صریح تر‬ ‫انان را در بر داش��ت‪ .‬هفت اصالح طلب در بخش��ی از پاسخ‬ ‫به رقیب دیرینه خود نوش��تند‪« :‬درباره والیت فقیه نظر ما را‬ ‫خواسته اید‪ .‬مثل انکه یادتان رفته بنیانگذار والیت فقیه چه‬ ‫کسی بوده است؟ حتما رابطه معنوی و عملی جریان فکری‬ ‫ما با ان رهبر کبیر را به خاطر دارید‪ .‬ما مفتخر به ان هستیم‬ ‫که همفکرانمان مورد وثوق کامل و اعتماد ان پیر سفر کرده‬ ‫بودند‪ .‬از این گروکشی ها که مثال بفرمایید این را قبول دارید‬ ‫یا نه‪ ،‬به کجا می رسیم؟ والیت فقیه ارزش متعالی و میراث‬ ‫با شکوه امام است‪ .‬اما هم ما و هم شما می دانید که این نظریه‬ ‫یکی از مهمترین نظریات در فقه شیعه است که توسط امام‬ ‫خمینی(ره) احیا و اجرایی شد‪ ».‬عسگر اوالدی نیز پاسخ این‬ ‫نامه را داد‪ .‬او خطاب به اصالح طلبان نوشت‪« :‬شما در پاسخ‬ ‫خود تصریح کردی��د؛ «به والیت فقیه پایبند» می باش��ید و‬ ‫تاکید فرمودید‪« :‬والیت فقیه ارزش متعالی و میراث باشکوه‬ ‫امام(ره) است» و نیز تصریح فرمودید؛ «مهم ترین دستاورد و‬ ‫میراث مشترک ملت ایران پذیرش و تمکین به قانون اساسی‬ ‫است و والیت فقیه از اصلی ترین ارکان قانون اساسی است»‬ ‫همین نشان می دهد که در گفت وگوهای ما شفافیت الزم‬ ‫حاصل شده است‪ .‬همین جا یاداور می شوم که بنده در اندازه‬ ‫یک کش��یش در این گفت وگو ظاهر نشدم که سر در زانوی‬ ‫بنده اقرار به اشتباه کنید یا پایبندی نشان دهید‪ .‬من برخالف‬ ‫عده ای که یقه شما را چسبیده اند و می گویند اقرار به اشتباه‬ ‫کنید‪ ،‬از در دیگری وارد شدم و می گویم شما بیایید اعتقادات‬ ‫واقعی خود را بیان کنید‪ ،‬بی انکه بر کسی منت بنهید‪».‬‬ ‫اظهارنظر ها درباره سخنان حبیب اهلل عسگر اوالدی‬ ‫ادام��ه دارد و همچنان افکار عمومی منتظر ش��نیدن اخبار‬ ‫جدیدی ت��ری پیرامون ان هس��تند‪ .‬در اخری��ن اظهارنظر‬ ‫سیاس��تمدار ‪ 80‬س��اله حزب موتلفه در گفت وگ��و با یک‬ ‫هفته نام��ه اینگونه گفته اس��ت‪« :‬کس��انی که س��ه دوره‬ ‫گفت وگوی مکتوب بنده با هفت اصالح طلب را خوانده اند‬ ‫و مناظ��ره با اقای ش��ریعتمداری را در س��یمای جمهوری‬ ‫اسالمی دیده اند و مطالب و مقاالتی را که در جراید در این‬ ‫موضوع رویت کرده اند‪ ،‬چنین داوری را نداشته باشند مواضع‬ ‫بنده کوچکترین زاویه ای با دیدگاه های مقام معظم رهبری‬ ‫در باب فتنه‪ ،‬فتنه گران و فتنه س��ازان ندارد و حتی اینجانب‬ ‫منتظر تذکر و تش��ری از جانب رهبری ه��م بودم که هنوز‬ ‫بحمداهلل دریافت نکرده ام‪».‬‬ ‫عس��گر اوالدی با اظهارات غیر قابل پیش بینی اش‬ ‫درباره فتنه س��ال ‪ ،88‬از مهم ترین چهره های سیاست در‬ ‫سال ‪ 91‬بود‪g .‬‬ ‫‪63‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪64‬‬ ‫در دولت به وضوح دیده م ی ش��ود؛ حلقه ای ک��ه عالوه بر‬ ‫پیوندهای نه چندان پنهان با جماعت یاد شده‪ ،‬در مواضع و‬ ‫اقدامات خود نیز با انان همسویی و همخوانی دارد‪ .‬کاش‬ ‫اقای احمدی نژاد پاس رای و حرمت انتخ��اب مردم را نگاه‬ ‫م ی داشت و به قول دشمن‪ ،‬پیمان دوست نم ی شکست‪»...‬‬ ‫هاشم ی رفسنجانی و رفتار سیاس��ی او نیز موضوعی مهم‬ ‫ب رای اق��ای روزنامه نگار اس��ت‪ .‬ش��ریعتمداری در یکی از‬ ‫یادداش��ت هایش اورده اس��ت‪« :‬ب رای نگارنده نیز اشاره به‬ ‫نکته ای که در این یادداشت خواهد امد‪ ،‬تلخ و ناگوار است‬ ‫و اگر پای مصالح ش��خص ایت اهلل هاشم ی رفسنجانی در‬ ‫میان نبود‪ ،‬ناگفتن ان بایسته تر بود‪ ،‬چرا‪...‬؟! شاید تعجب اور‬ ‫باشد ولی واقعیت دارد که برخی از مواضع این روزهای جناب‬ ‫هاشمی نه فقط اس��یب و زیان چندانی به نظام اسالمی و‬ ‫حرکت پویا و پرش��تاب ان نم ی رس��اند‪ ،‬بلکه گواه دیگری‬ ‫بر حقانی��ت حرکت و مواض��ع نظام در مقاب��ل کینه توزی‬ ‫دش��منان بیرونی و داخلی نیز هس��ت و حکایت از ان دارد‬ ‫که جمهوری اسالمی ای ران در مسیری که امام راحل ترسیم‬ ‫فرموده و رهب ر معظم انقالب پرچم��داری م ی کنند‪ ،‬تمام ی ‬ ‫موانع پیش رو را پشت س��ر م ی گذارد‪ ،‬حتی اگر این موانع‬ ‫در پوشش سوءاستفاده از شخصیتی نظیر ایت اهلل هاشمی‬ ‫رفسنجانی تدارک دیده شده باشد‪».‬‬ ‫او ادامه داده اس��ت‪ « :‬برخی از کسانی که این روزها به‬ ‫دیدار اقای هاشمی م ی روند و از ایشان به عنوان یک شخصیت‬ ‫برجس��ته و اثرگذار در چرخه حرکت نظام ی��اد م ی کنند‪ ،‬در‬ ‫سایت ها و رسانه های خود با صراحت م ی نویسند «هاشمی‬ ‫ از قدرت افتاده و توان تاثیرگذاری خویش را از دست داده است‬ ‫ولی باید از فضایی که م ی س��ازد اس��تفاده کنیم»! با عرض‬ ‫پوزش از جناب اقای هاشم ی رفسنجانی باید گفت؛ برخالف‬ ‫انچه جماعت یاد شده به سالوس و تظاهر در پی القای ان به‬ ‫شما هس��تند‪ ،‬حضرتعالی نم ی توانید در مسیر حرکت نظام‬ ‫تغییری متناس��ب با خواس��ت انها پدید اورید و این نکته را‬ ‫کسانی که این روزها اط راف شما پرسه م ی زنند نیز به خوبی‬ ‫م ی دانند‪ ،‬چرا که هویت و ش��خصیت حضرتعالی با انقالب‬ ‫و نظام اس�لامی گره خورده اس��ت و فقط در همین بستر و‬ ‫چارچوب قابل تعریف اس��ت و نه در هیچ بس��تر و چارچوب‬ ‫دیگری‪»....‬‬ ‫مهم ترین موضوعی که ش��ریعتمداری تا کنون به ان‬ ‫واکنش نش��ان داده و ب��ا ادبیات همیش��گ ی اش درباره ان‬ ‫نوشته است‪ ،‬درگیری لفظی س��ران دو قوه مجریه و مقننه‬ ‫در یکشنبه معروف به یکشنبه س��یاه است‪ .‬شریعتمداری‬ ‫در این باره نوش��ته اس��ت‪« :‬روز یکش��نبه دو هفته پیش‪،‬‬ ‫برخی مس��ئوالن بلندپایه نظ��ام با اقدام ناپس��ند خویش‬ ‫کام م��ردم را تلخ کردند و ش��یطان بزرگ و اع��وان و انصار‬ ‫غربی و عبری و عربی ان را ب��ا ذوق زدگی به رقص اوردند‪.‬‬ ‫نظریه پردازان امریکایی‪ ،‬اروپایی و اس��رائیلی هلهله کنان‬ ‫در رسانه های خود به تفس��یر و تحلیل ان ماجرا نشستند‪.‬‬ ‫رادیو فردا ‪ -‬ارگان رسمی س��یا‪ -‬از اشفتگی زودرس قبل از‬ ‫انتخابات خبر داد و اینکه شی رازه مدیریت نظام به هم ریخته‬ ‫است! دویچه وله‪ ،‬به ش��کاف در اقتدار ای ران اسالمی اشاره‬ ‫کرد و صهیونیس��ت های کودک کش‪ ،‬هریک از بداخالقان‬ ‫روز یکش��نبه را نماد و نماینده بخشی از مردم معرفی کرده‬ ‫و از اینکه در همبستگی مردم با یکدیگر ترک افتاده است!‬ ‫خوش��بختانه نهیب حضرت اق��ا و اتمام حجت امیخته به‬ ‫نصیحت ایشان لبیک مس��ئوالن محترم را در پی داشت و‬ ‫سران محترم س��ه قوه و نمایندگان محترم مجلس شورای‬ ‫اسالمی با ارسال نامه و صدور بیانیه‪ ،‬بر همراهی خویش با‬ ‫مردم در پیروی از رهب ر معظم انقالب تاکید ورزیدند و با این‬ ‫اقدام خود‪ ،‬ملت را خشنود و خواب خوش دشمنان بیرونی و‬ ‫دنباله های داخلی انها را به کابوس تبدیل کردند‪».‬‬ ‫حسین شریعتمداری در سال‪ 1391‬همچون سال های‬ ‫گذشته از مهم ترین چهره های سیاست ای ران بود‪g .‬‬ ‫هاشمیمی اید؟‬ ‫اگ��ر اخری��ن روزه��ای س��ال ‪ 90‬را ک��ه در ان‬ ‫هاشمی رفس��نجانی از صندلی ریاس��ت مجل��س خبرگان‬ ‫پایین امد‪ ،‬نقطه پایانی سیر نزولی نمودار حضور ایت اهلل در‬ ‫سیاست بدانیم‪ ،‬سال ‪ 91‬را باید سیرصعودی و بازگشت دوباره‬ ‫هاشمی به عرصه سیاست ایران قلمداد کنیم‪ .‬هاشمی سال‬ ‫جدید را درحالی اغاز کرد که یکی از کرسی های مهم ریاست‬ ‫خود در نظام جمهوری اس�لامی را به ایت اهلل مهدوی کنی‬ ‫واگذار کرده بود‪ .‬با ای��ن همه او دوباره در س��ال ‪ 91‬از یک‬ ‫طرف با پرونده های مربوط به فرزندانش و از س��وی دیگر‬ ‫با اظهارنظرهای صریح و ش��فافش‪ ،‬توجه هم��ه را به خود‬ ‫معطوف داشت‪ .‬در اولین ماه هاشمی در مصاحبه ای اظهاراتی‬ ‫را بیان کرد که تا پیش از ان جای��ی نگفته بود‪ .‬او از ضرورت‬ ‫رابطه با امریکا سخن گفت و تاکید کرد در پایان زمان حیات‬ ‫امام‪ ،‬در یک نامه دست نویس از ایشان درخواست کرده بود‬ ‫تا در دوران خودشان به موضوع رابطه با امریکا و مصر پایان‬ ‫دهند‪ .‬این اظهارات هاش��می با واکنش ه��ای تند منتقدان‬ ‫روبه رو شد‪ .‬انها معتقد بودند که در صورت نوشته شدن چنین‬ ‫نامه ای چرا هاشمی پاس��خ امام را منتشر نمی کند؟ از دیگر‬ ‫مسائل مطرح شده توسط هاشمی رفسنجانی که مورد انتقاد‬ ‫بسیاری واقع شد‪ ،‬طرح وی برای دولت اینده‪ ،‬با نام «دولت‬ ‫وحدت ملی» بود‪ .‬منتقدان مطرح شدن این موضوع از طرف‬ ‫ایشان را طرحی برای بازگشت وی به قدرت می خواندند‪ .‬اما‬ ‫هاشمی وحدت را وسیله ای برای مقابله با شر دشمنان خواند‬ ‫و ان را الزمه فضای سیاسی ایران دانست‪.‬‬ ‫او شاید تنها سیاس��تمدار جمهوری اسالمی باشد که‬ ‫در زمان تصدی گری مناصب حکومتی‪ ،‬دو تن از فرزندانش‬ ‫به زندان منتقل ش��دند‪ .‬مهدی و فائزه هاشمی که هر یک‬ ‫به فاصله یک روز در اول مهرماه امس��ال دس��تگیر شدند‪.‬‬ ‫اما واکنش او به دس��تگیری فرزندانش همچون برخورد با‬ ‫سایر مسائل اجتماعی‪ ،‬رویه اعتدال بود‪ .‬از یک سو به برخی‬ ‫تصمیمات ایراد و اشکال وارد می دانس��ت و از سوی دیگر‬ ‫از سیس��تم قضایی تبعیت می کرد‪ .‬هاش��می نظرش را در‬ ‫ارتباط با بازگش��ت مهدی این گونه بیان کرد‪« :‬به هر حال‬ ‫متهمش کردند و باید جواب بدهد و اتهاماتش را روشن کند‪.‬‬ ‫خودش هم می خواست بیاید‪ .‬دو س��ال و نیم ما او را پشت‬ ‫در نگه داش��تیم‪ .‬اول به ما گفتند که چرا در این شلوغی ها‬ ‫می خواهد به ایران بیاید؟ ما هم به حرف شان گوش کردیم‬ ‫و به او گفتیم و او هم قبول کرد‪ ».‬به هرحال مهدی به‬ ‫ایران بازگشت و دستگیر ش��د‪ .‬دو ماه در اوین‬ ‫در قرنطینه بود و طبق اخبار منتشر شده‬ ‫هاش��می یک بار در اوین و بار دیگر‬ ‫وقتی ب��رای مداوا‪ ،‬به بیمارس��تان‬ ‫منتقل ش��ده ب��ود‪ ،‬فرزن��دش را‬ ‫مالقات کرد‪ .‬مهدی هاش��می‬ ‫بعد از دو ماه از زندان ازاد ش��د‬ ‫و ایت اهلل که موقع رفتنش به‬ ‫زندان دعای سفر در گوشش‬ ‫خوانده بود‪ ،‬در بازگشت او از‬ ‫زندان‪ ،‬بار دیگ��ر بر صفحه‬ ‫اول روزنامه ها جای گرفت‪.‬‬ ‫به دنب��ال ازادی مهدی از‬ ‫زندان ب��ا وثیقه ‪ 10‬میلیارد‬ ‫تومانی‪ ،‬نطق شدیداللحن‬ ‫حمید رسایی در مجلس‬ ‫خطاب به خانواد ه هاشمی‬ ‫بازتاب گسترده ای یافت‪.‬‬ ‫این بار به خانواده هاش��می اجازه داده ش��د تا در پاس��خ به‬ ‫رسایی که فرزندان هاش��می را «اقازاده مفس��د که دارای‬ ‫مصونیت اهنین اس��ت» خوانده بود‪ ،‬پاس��خ خود را ارسال‬ ‫کنند‪ .‬هیات رئیس��ه مجلس نی��ز ان را به نیاب��ت از خانواده‬ ‫هاش��می قرائت کرد‪ .‬س��ایت هاشمی رفس��نجانی نیز در‬ ‫سالی که گذشت بسیار فعال بود‪ .‬این س��ایت بارها مواضع‬ ‫و گفت وگوهای او را منتشر کرد که مورد توجه قرار گرفت‪.‬‬ ‫انتش��ار دو فایل صوتی از دی��دار وی با فرماندهان س��پاه و‬ ‫ب زیادی به دنبال‬ ‫سخنرانی برای انها بعد از پایان جنگ‪ ،‬بازتا ‬ ‫داشت‪ .‬هاشمی در این س��خنرانی اعالم کرده بود‪« :‬حاضر‬ ‫اس��ت به جای امام قطعنامه را بپذیرد‪ .‬اما حضرت امام(ره)‬ ‫اجازه این کار را نمی دهند‪ ».‬او همچنین دالیلش برای اتمام‬ ‫جنگ را که ان زمان برای فرماندهان سپاه ایراد شده بود را‬ ‫منتشر کرد‪.‬‬ ‫هاشمی همچنین در مصاحبه ای که اوایل تابستان با‬ ‫روزنامه ارمان انجام داد‪ ،‬به طور صریح و ش��فاف‪ ،‬نسبت به‬ ‫مسائل اقتصادی و معیشتی مردم و همچنین اوضاع سیاسی‬ ‫انتقاد کرد و از پیش بینی خود از اوضاع بد اقتصادی س��خن‬ ‫گفته و تاکید کرده بود‪« :‬من ش��رایط را می دیدم که همین‬ ‫می شود‪ .‬همین که االن شده اس��ت‪ .‬نظر من همین بود که‬ ‫به اینجا می رس��د‪ .‬صریح هم گفتم‪ .‬در نام��ه ای هم که به‬ ‫رهبری نوش��تم‪ ،‬که این مقدار از ان سوءاستفاده می شود به‬ ‫اینجا می رسد‪».‬‬ ‫اما تمام ای��ن اظهارنظره��ا‪ ،‬واکنش ه��ا‪ ،‬انتقادات و‬ ‫موضع گیری هایی که از جانب هاشمی یا منتقدانش بیان شد‪،‬‬ ‫ناظران را به این مخرج مشترک رساند؛ «هاشمی رفسنجانی‬ ‫عزم کرده ت��ا در انتخابات دور بعد ریاس��ت جمهوری فعال‬ ‫باش��د‪ ».‬برخی معتقد بودند او ش��خصا وارد‬ ‫انتخابات خواهد ش��د و در روزهای‬ ‫پایانی اع�لام کاندیداتوری‬ ‫می کند‪ .‬برخ��ی دیگر اما‬ ‫حض��ورش را به عنوان‬ ‫یک مش��اور تمام عیار‬ ‫پشت سر کاندیداهای‬ ‫دیگ��ر‪ ،‬به ویژه حس��ن‬ ‫روحانی ارزیابی می کردند‪g.‬‬ ‫سالاخر‬ ‫رضا ذبیحی‬ ‫محمود احمدی نژاد م ی گوید تا مردادماه بر سر کار خود‬ ‫حاضر خواهد بود‪ .‬این اخرین پاس��خ محم��ود احمدی نژاد به‬ ‫گمانه هایی سیاسی است که پی رامون ح واشی پی ش امده ب رای‬ ‫او در سال ‪ 91‬مطرح شده اس��ت‪ .‬در سالی که گذشت محمود‬ ‫احمدی نژاد مانند هفت س��ال گذش��ته از چهره های مطرح و‬ ‫خب ر س��از بود؛ از ماجرای طرح س��وال مجدد از او در مجلس و‬ ‫کنش و واکنش های میان او و دوقوه دیگر تا ح واشی حضورش‬ ‫در سازمان ملل متحد‪ .‬پافشاری و تاکید علی مطهری ب رای به‬ ‫نتیجه رساندن طرح سوال از رئی س جمهور‪ ،‬سرانجام احمدی نژاد‬ ‫را در سال‪ 90‬به مجلس کشاند‪ .‬جلس ه ای که البته با اظهارات‬ ‫محمود احمدی نژاد حواش��ی جدیدی پدید اورد و کار را بدانجا‬ ‫کشاند که طرح سوال از رئی س جمهور در سال‪ 91‬با تغیی راتی در‬ ‫مجلسمواجهشدواین بارماده ایدرانگنجاندهشدکهچنانچه‬ ‫رئی س جمهوریبخ واهدبهاعتقادانانرویه ایجزپاسخگوییدر‬ ‫پیش گیرد‪ ،‬بتوانند این نحوه برخورد را تا استیضاح وی پیگیری‬ ‫کنند‪ .‬این اغاز خبرسازی در ابتدای سال بود‪.‬‬ ‫یکشنبه غ م انگیز‬ ‫پافشاری احمدی نژاد ب رای بقای سعید مرتضویکه خود‬ ‫دامنهمخالفتیحتیبیشازعمرمجلسنهمدرمیاننمایندگان‬ ‫داشت؛ به طوری که انان از زمان مجلس هشتم خواستار کنار‬ ‫گذاشتن وی از ریاست سازمان تامین اجتماعی به دالیلی چند‬ ‫بودند‪ ،‬التهابات ت��ازه ای را دامن زد‪ .‬نماین��دگان از همان موقع‬ ‫خواستار برکناری مرتضوی ب رای انصراف از استیضاح وزیر کار‬ ‫و رفاه شده بودند‪ .‬اما به گفته نمایندگان‪ ،‬دولت احمدی نژاد که‬ ‫یک بار به وساطت دکتر حداد عادل تن نداده بود‪ ،‬این بار سعی‬ ‫داشت با واگذاری اختیار تعیین رئیس سازمان تامین اجتماعی‬ ‫به معاون اولش‪ ،‬بار دیگر شیوه دیگری پیش بگیرد؛ امری که‬ ‫به نظر نمایندگان با مصوبه ای غیرقانونی احصاء شده و ب رای‬ ‫مسلوب االختیار کردن شیخ االسالمی کافی نبود‪ .‬این موضوع‬ ‫مواجهه ای تازه میان احمدی نژاد و قوه مقننه را دامن زد‪ .‬اتقاقات‬ ‫روز یکشنبه مجلس این بار ب ی سابقه تر از گذشته بود‪ .‬او این بار‬ ‫در صحن علنی مجلس‪ ،‬علی الریجانی را تهدید به افش��ای‬ ‫ی که الریجانی عنوان داشت‬ ‫فیلمی از بستگانش کرد‪ .‬فیلم ‬ ‫ممکن است تهی ه اش اقدامی ب رنامه ریزی شده باشد‪ .‬الریجانی‬ ‫در خالل جلس��ه از احمدی نژاد موکدا خواست حرف ناگفته ای‬ ‫را نگذارد و احمدی نژاد هم در ب رابر‪ ،‬ب رای اثبات مدعای خود ان‬ ‫فیلم را در مجلس پخش کرد؛ اقدام��ی که واکنش انتقادامیز‬ ‫نمایندگان مجلس را ب رانگیخت و پاسخ ب ی سابقه الریجانی را در‬ ‫پی داشت‪ .‬اندکی پس از این مجادله‪ ،‬احمدی نژاد به مصر رفت‪.‬‬ ‫سفری که ب هواسطه اولین حضور یک رئی س جمهور ای ران بعد از‬ ‫انقالب در مصر‪ ،‬سفری تاریخی قلمداد شد‪ .‬احمدی نژاد سفر سه‬ ‫ساعته محمد المرسی‪ ،‬رئی س جمهور جدید مصر را ب رای شرکت‬ ‫در سران کنف رانس عدم تعهد با سفری سه روزه که در خالل ان‬ ‫کنف رانس سران کشورهای اس�لامی برگزار م ی شد‪ ،‬پاسخ داد‪.‬‬ ‫او که امدنش به مصر را تحقق یکی از بزرگترین ارزوهای خود‬ ‫تعبیر کرد‪ ،‬طی این سفر س��عی کرد عالوه بر دیدار با مقامات‬ ‫مصری نظیر المرسی با شخصی ت های برجسته مصر نیز دیدار‬ ‫نماید‪ ،‬از جمله دیداری با رئیس دانشگاه االزهر که طی نشست‬ ‫مطبوعاتی بعد از ان احمدی نژاد‪ ،‬رئیس دانشگاه را به دلیل گفتن‬ ‫سخنانی ضدای رانی تهدید به ترک جلسه کرد‪ .‬سفر احمدی نژاد‬ ‫به مصر در حالی انجام شد که رس��انه ها و مردم هنوز در بهت‬ ‫صف ارایی ب ی پرده روس��ای قوه اجرا و تقنین بودند و کشور در‬ ‫تدارک برگزاری جشن های سالگرد انقالب بود‪ .‬به سنت هر ساله‬ ‫این مقام رئی س جمهوری بود که م ی توانست فرصت حضور در‬ ‫سخنرانی راهپیمایی سالگرد انقالب را داشته باشد‪ .‬احمدی نژاد‬ ‫نیز از این فرصت در این مراسم ب رای بیان نظ رات خود خطاب به‬ ‫برخیمنتقدان کهبهفاصلهچندروزپسازمجادلهبحث ب رانگیز‬ ‫یکشنبهمجلسانجامم ی شد‪،‬استفادهکرد‪.‬اودراینسخنرانیاز‬ ‫همه چیزسخنگفت‪.‬ازانتقادتلویح ی اشنسبتبهنمایندگان‬ ‫مجلس بدین دلیل که علی ه اش سندی را‪ -‬منظور طرح سوال‪-‬‬ ‫امضا کرده اند تا سخن گفتن از مشکالت اقتصادی که از دیدگاه‬ ‫وی به واسطه فشار ناجوانمردانه دش��منان است‪ .‬احمدی نژاد‬ ‫همچنین خطاب به برخی مخالفان��ش گفت‪« :‬من با افتخار‬ ‫م ی گویم که ملت بزرگ ای ران راه خود را به خوبی م ی شناسد و به‬ ‫افراد و به گروه های مدعی نیازی ندارد‪».‬؛ اگرچه سخن پایانی وی‬ ‫در این مراسم که تکرار سه باره جمله «زنده باد بهار» بود از دیدگاه‬ ‫برخی نقادان او‪ ،‬خود عملی ب رای مهندسی انتخابات قلمداد شد‪.‬‬ ‫زی رااینسخنیکشعارانتخاباتیب رایحمایتازکاندیدایمورد‬ ‫یکهپیشازایننیز‬ ‫حمایترئیسدولتراتداعیم ی کرد؛کالم ‬ ‫ویدرپایانسخنرانیخوددراخ رینحضورشدرمجمععمومی‬ ‫ سازمان ملل عنوان کرده بود‪ .‬در نهایت به واسطه اتفاقات اخیر‬ ‫رهبر انقالب مسائل پی ش امده در مجلس را به شدت محکوم‬ ‫کردند‪ .‬محمود احمدی نژاد در س��ال‪ 92‬یک احمدی نژاد دیگر‬ ‫خ واهد بود؛ شاید نمایی از احمدی نژاد سال‪g.91‬‬ ‫سیاست‬ ‫ماجرای بازدید از اوین‬ ‫در همین حین که مجلس س��رگرم بررسی امکان طرح‬ ‫مجدد س��وال از احمدی نژاد بود و چند روز پیش از تصویب ان‬ ‫و در گرماگرم فزونی انتق��ادات اقتصادی نمایندگان مجلس از‬ ‫عملکرد دولت‪ ،‬احمدی نژاد در نامه ای ب��ه رئیس قوه قضائیه‬ ‫خبر از در خواس��ت خود ب رای بازدید از زندان اوی��ن داد‪ .‬با وجود‬ ‫اینکه قوه قضائیه احمدی نژاد را از این امر برحذر دانست‪ ،‬این بار‬ ‫احمدی نژاد در نامه ای دیگر به لحنی متفاوت از گذشته بار دیگر‬ ‫بر تصمیم خود ب رای بازدید از اوین اصرار ورزید‪ .‬ارسال این نامه از‬ ‫سوی او باعث شد رئیس قوه قضائیه این بار در نامه ای سرگشاده و‬ ‫بلندباال به بندبند ادعاهای احمدی نژاد ج واب دهد‪ .‬در پی چالشی‬ ‫که میان روسای ق وا پدید امد رهبری روسای ق وا را این گونه مورد‬ ‫خطابقراردادند‪«:‬ازامروزتاروزانتخاباته ر کساحساساتمردم‬ ‫رادرجهتایجاداختالفبه کاربگیرد‪،‬قطعابهکشورخیانتکرده‬ ‫است‪ ».‬ایشان همچنین در تدبیر دیگری و به فاصله کوتاهی از‬ ‫سخنرانی پیشین‪ ،‬ضمن تجلیل از اقدام مجلس ب رای انجام‬ ‫وظیفهخوددرپرسش گریازرئی س جمهورونیزتقدیرازامادگی‬ ‫دولت ب رای پاسخگویی؛ ب هواسطه اینکه ادامه طرح سوال از این‬ ‫بعد خواست دشمن است‪ ،‬از نمایندگان درخواست کردند که به‬ ‫این طرح ادامه ندهند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫نشست پرحاشیه‬ ‫گمان هزنی رسانه های داخلی و خارجی درباره این پیشنهاد‬ ‫احمدی نژاد در حالی ادامه داشت که مصاحب ه ای جدید‪ ،‬اندکی‬ ‫پس از بازگشت وی از نیویورک‪ ،‬جنجالی تازه افرید‪ .‬این مصاحبه‬ ‫که با اصحاب رسانه ترتیب داده شده بود با سخنانی تازه که از‬ ‫دیدگاه برخی نمایندگان ساختارش��کنانه بود‪ ،‬مواجهه ای دیگر‬ ‫را هش��دار م ی داد‪ .‬احمدی نژاد در ان مصاحبه این موضع علی‬ ‫الریجانی‪ ،‬رئیس مجلس را که «تحریم ها تاثیری بر کش��ور‬ ‫نداشته است» با گفتن این جمله که‪« :‬البد تصمیمات ایشان‬ ‫اثر داشته است! باالخره ایشان م ی دانند وضعیت چگونه است‬ ‫و فروش نفت در چه وضعیتی اس��ت‪ ،‬ولی این مواضع را علیه‬ ‫دولت م ی گیرد» به چالش کشید‪ .‬بازار از این اظهارات تعبیری‬ ‫ناامی دانه داش��ت‪،‬چنانچه امواج پ ربس��امد ان دامن دالر را هم‬ ‫گرفت و التهاب ش��دیدی در بازار ارز ایجاد ک��رد به گونه ای که‬ ‫دالر به مرز ب ی سابقه چهار هزار تومان رسید‪ .‬پس از ان ناار ‬ ‫امی‬ ‫و واکنش منفی بازار ته ران را به همراه داشت‪ ،‬دستاویزی دیگر‬ ‫ب رای نمایندگان منتقد دولت شد تا رویه مدی ریتی دولت در کنترل‬ ‫بازار ارز را مورد نقد قرار دهند‪ .‬این بار یکصد و دو تن از نمایندگان‬ ‫مجلس طرح سوال دیگری از احمدی نژاد را به تصویب رسانند ‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫احمدی نژاد بار دیگر در سازمان ملل‬ ‫احمدی نژاد در سال‪ 91‬هشتمین فرصت خود ب رای حضور‬ ‫ی سازمان ملل در اخ رین سال حضورش در مقام‬ ‫در مجمع عموم ‬ ‫رئیس قوه اجرایی را از دست نداد؛ اگر چه رنگ وبوی این سخنرانی‬ ‫و حضور‪ ،‬ماهیتی متفاوت با تجرب ه سال های پیشین به ارمغان‬ ‫اورد‪ .‬احمدی نژاد که تا پیش از این ب رای مواجهه با امریکا گوی‬ ‫یربود‪ ،‬این بار از در اشتی در امد‪ .‬این بار نیز‬ ‫سبقت را از دیگران م ‬ ‫وی چیزی در انتقاد از مدیریت جهانی و انحصاری بودن قدرت‬ ‫در دست چند قدرت بزرگ کم نگذاشت‪ .‬برخی رسانه ها گزارش‬ ‫دادند که احمدی نژاد در خالل این سفر حداقل شش بار پیشنهاد‬ ‫مذاکره با امریکا را مطرح کرد‪ .‬از جمله وی در پاسخ به یکی از‬ ‫سواالت در این خصوص طی نشست عمومی سازمان ملل به‬ ‫صراحت بیان داشت‪« :‬اینکه امریکا طرف اصلی مخالفت با‬ ‫موضوع هسته ای ای ران است با اینکه ای ران و امریکا به صورت‬ ‫مستقیم مذاکره کنند‪ ،‬دو موضوع جدا از هم است‪ .‬ما گفت وگو‬ ‫را رد نم ی کنیم و اگر بنا به مذاکره در امریکا باشد‪ ،‬مسائل زیادی‬ ‫ب رای گفت وگو وجود دارد‪ ».‬این دعوت ضمن اینکه با پاس��خ‬ ‫خاصی از س��وی امریکای ی ها مواجه نش��د‪ ،‬انتقاداتی را نیز در‬ ‫داخل ب رانگیخت‪.‬‬ ‫محمود احمدی نژاد در سال ‪ 91‬نیز همچون هفت سال گذشته‪ ،‬به اقدامات جنجالی‬ ‫دست زد‪ .‬او البته در این سال استراتژی متفاوتی را در پیش گرفت؛ چه انکه برای‬ ‫نخستین بار تاثیر تحریم ها بر کشور را پذیرفت‪ ،‬فیلمی جنجالی را در بهارستان به‬ ‫نمایش گذاشت و از شعار انتخاباتی یاران خود در انتخابات ‪ 92‬رونمایی کرد‪ .‬اگرچه‬ ‫او در تمام سال مواضع انتقاد برانگیزی را اتخاذ کرد اما حاال یک مساله را نمی توان‬ ‫انکار کرد‪ ،‬احمدی نژاد ‪ 92‬جنجالی تر از احمدی نژاد ‪ 91‬خواهد بود‪.‬‬ ‫‪65‬‬ ‫رویداد ‪1‬‬ ‫دولت و مجلس در سال ‪ 91‬شاهد‬ ‫تشدید اختالفات میان یکدیگر بودند؛‬ ‫هرچند مجلس نهم نخستین سال‬ ‫فعالیت خود را پشت سر می گذاشت و‬ ‫نمایندگان تازه نفس عزم خود را برای‬ ‫افزایش نظارت بر دولت جزم کرده‬ ‫بودند‪ ،‬اما در مقابل‪ ،‬دولت سال پایانی‬ ‫عمر خود را سپری میکرد‪ .‬از این رو‬ ‫انتظار می رفت که طرفین تعاملی‬ ‫منطقی را در پیش بگیرند؛ اتفاقی‬ ‫که هرگز در واقعیت مشاهده نشد‪.‬‬ ‫استیضاح وزیران کابینه‪ ،‬جدال های‬ ‫لفظی روسای مجلس و دولت و‬ ‫اختالف های دولت و مجلس بر سر‬ ‫قوانین و اجرای انها سبب شد تا در‬ ‫نهایت رهبر معظم انقالب به طرفین‬ ‫هشدار دهند که در رفتارهای خود‬ ‫تجدید نظر کنند‬ ‫از بهارستان تا پاستور‬ ‫در سالیکه گذشت مجلس و دولت شاهد جدال های فراوانی بودند‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫سال ‪ ٩١‬سال پرحاشیه ای برای دولتی ها و مجلسی ها بود؛ سالی که از ابتدای ان با استیضاح کلید خورد و در پایان‬ ‫با همان استیضاح به جنجال کشیده شد‪ .‬صرف نظر از انتقادات و جدال های لفظی احمدی نژاد و الریجانی بر سر موضوع‬ ‫«اقتصاد رابین هودی»‪ ،‬در سالی که گذشت دولت و مجلس بارها رو در روی هم قرار گرفتند و در دو نقطه رهبری نظام‬ ‫با بیانات خودشان اتش این جدال را کمتر کردند‪.‬‬ ‫مجل��س و دولت درحال��ی س��ال ‪ ٩١‬را اغ��از کردند که‬ ‫پ س لرزه های انتصاب س��عید مرتضوی به ریاس��ت س��ازمان‬ ‫تامین اجتماعی هنوز وجود داش��ت‪ .‬دو ق��وه مجریه و مقننه‬ ‫کش��ور روزهای پایانی س��ال ‪ ٩٠‬را پ رتنش به پای��ان بردند و با‬ ‫طو نشان هایی چون حرف های نادران که گفت‪« :‬ما شنیده ایم‬ ‫خ ‬ ‫به رغم تذکر دس��ته جمعی نماین��دگان‪ ،‬در نظ��ر دارند عصر‬ ‫امروز اق��ای مرتضوی را منصوب کنند؛ ب��ه همین دلیل طرح‬ ‫اس��تیضاح وزیر رفاه را اماده کردیم‪ ،‬اما رئی��س مجلس به ما‬ ‫توصیه کردند که فعال دس��ت نگه داری��م‪ .‬االن هم م ی گویم‬ ‫که اگر ایش��ان چنین کاری بکنن��د‪ ،‬ما استیضاح ش��ان را روز‬ ‫‪ 15‬فروردین ارائه م ی دهیم تا اعالم وصول ش��ود» برسر سفره‬ ‫هفت سینسال‪ ٩١‬نشستند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪66‬‬ ‫‪ 16‬فروردین‪ ،‬اغاز جدال دو قوه‬ ‫با این وجود مرتضوی از س��مت خود برداش��ته نش��د و‬ ‫استیضاح شیخ االسالمی روز‪ 16‬فروردین به جریان افتاد تا اولین‬ ‫ی شود‪.‬‬ ‫چالش دولت و مجلس در سال‪ 91‬رسم ‬ ‫پیش از اعالم وصول اس��تیضاح شی خ االسالمی‪ ،‬دولت‬ ‫تالشزیادیکردتاایناستیضاحراشخصینشاندهد‪،‬اماباهنر‬ ‫برئیس مجلس و مصباح ی مقدم‪ ،‬رئیس کمیسیون طرح‬ ‫نای ‬ ‫تحول اقتصادی مجلس هم این استیضاح را خواست مجلس‬ ‫دانستند‪.‬پیش از استیضاح وزیرکار‪ ،‬گفته شد رئی س جمهور در‬ ‫جایی گفته در صورت استیضاح‪ ،‬مرتضوی را سرپرست تامین‬ ‫اجتماعی خ واهد کرد‪ .‬مصباحی مقدم معتقد بود که «با شناختی‬ ‫که از رئی س جمهور داریم‪ ،‬احتماال این کار را هم بکنند‪ ،‬ولی این‬ ‫نشان دهنده یک نوع روحیه ناسازگاری و مقاومت زیادی است‬ ‫که نتیجه ای جز تیره ش��دن روابط بین دو قوه نخواهد داشت‪.‬‬ ‫ش��رایط امروز نه شرایط مناسبی ب رای اس��تیضاح وزیر است و‬ ‫نه انتصاب هایی از این نوع‪ ،‬اقدام شایسته ای است؛ بهتر است‬ ‫رئی س جمهور به رسانه ها و مردم به طور شفاف پاسخ دهند چرا‬ ‫ان قدر اصرار بر انتصاب و ورود افراد پرحاش��یه به دورن دولت‬ ‫دارند!» اما در بر همان پاشنه چرخید و مرتضوی ماند‪ ،‬تا در نهایت‬ ‫‪ 27‬فروردین ماه‪ 91‬دستور جلسه مجلس‪ ،‬بررسی استیضاح وزیر‬ ‫کار ‪ ،‬تعاون و رفاه اجتماعی بود که با رایزن ی های انجام شده و در‬ ‫نهایت پادرمیانی حداد عادل و اعالم نمایندگان استیضاح کننده‬ ‫مبن ی بر پذیرش استعفا از سوی سعید مرتضوی از مسند ریاست‬ ‫صندوق تامین اجتماعی‪ ،‬اس��تیضاح کنندگان امضاهای خود‬ ‫را پ س گرفتند و در نهایت اس��تیضاح شی خ االس�لامی منتفی‬ ‫شد‪.‬اگرچه بعد از منتفی شدن استیضاح‪ ،‬احمد توکلی اینچنین‬ ‫گفت که «در صورت پذیرفته نشدن استعفای مرتضوی‪ ،‬وزیر‬ ‫کار استیضاح م ی شود» و به این ترتیب پرونده اختالف دولت و‬ ‫مجلس بر سر استیضاح وزیر به صورت موقت بسته شد‪.‬‬ ‫اختالف در فاز دوم هدفمندی‬ ‫با نزدیک شدن به روزهای پایانی س��ال ‪ ،۹۰‬زمزمه های‬ ‫اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه ها جدی تر شد و گویا دولت‬ ‫مصمم بود که تا پایان سال مرحله دوم هدفمندی را اجرا کند‪.‬‬ ‫اظهارات محمود احمدی نژاد در پایان سال ‪ ۹۰‬نیز موید همین‬ ‫یدادند مرحله دوم هدفمندی یارانه ها را‬ ‫مطلب بود؛ «اگر اجازه م ‬ ‫اجرا م ی کردیم‪ ۷۰-۸۰،‬هزار تومان توی جیب مردم م ی گذاشتیم‬ ‫تا سفر بروند‪ ،‬اما نشد‪ ».‬اظهاراتی که پس از کش و قوس های‬ ‫فراوان درباره زمان اجرایی شدن فاز دوم هدفمندی‪ ،‬کمی عجیب‬ ‫به نظر م ی رسید و از طرف دیگر رئی س جمهور در حالی صحبت‬ ‫ا ز اگرها و ای کاش ها م ی کرد که نمایندگان مجلس معتقد بودند‬ ‫با اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها بار تورم بیش��تری بر مردم‬ ‫تحمیل م ی ش��ود‪ .‬یکی دیگر از ای رادهای قانونی نمایندگان‬ ‫مجلس به الیحه بودجه‪ ،۹۱‬نیاوردن هزینه ها و درامدهای اجرای‬ ‫هدفمندی یارانه ها در بودجه بود و اینکه دولت چگونه م ی تواند‬ ‫با وجود این خالء قانونی‪ ،‬مرحله دوم هدفمندی را اجرا کند‪ .‬البته‬ ‫عده ای از جمله اعضای کمیسیون ب رنامه و بودجه و کمیسیون‬ ‫طرح تحول اقتصادی معتقد بودند دولت م ی خ واهد از یک خالء‬ ‫قانونی استفاده کرده و در فاصله بررسی و تصویب الیحه بودجه‬ ‫‪ ۹۱‬که تا اوایل اردیبهشت ماه طول م ی کشید‪ ،‬افزایشی‪ ۴۰‬تا‪۵۰‬‬ ‫درصدی را در قیمت حامل های انرژی اعمال کند و عمال دست‬ ‫مجلس را ببندد‪ .‬در این صورت ب رای مجلس دشوار خواهد بود‬ ‫که قیمت ها را به‪ ۲۰‬درصد کاهش دهد و از سوی دیگر‪ ،‬با افزایش‬ ‫مبلغ یارانه های نقدی‪ ،‬مجلس در مقابل عمل انجام شده دولت‬ ‫قرار م ی گیرد و همی ن طور در مقابل مردم‪ .‬بنا به همین دالیل بود‬ ‫که مجلس در اخ رین جلسه علنی سال‪ ۹۰‬دولت را موظف کرد‬ ‫تا اجرای فاز دوم هدفمند کردن یارانه ها را تا تیرماه‪ ۱۳۹۱‬به تعویق‬ ‫بیندازد و از سوی دیگر دولت را مکلف کرد که در اجرای قانون‬ ‫هدفمند کردن یارانه ها ب رای سه ماه اول سال ‪ ۱۳۹۱‬معادل سه‬ ‫ماه پایانی سال‪ ۱۳۹۰‬عمل کند‪ .‬این امر نیز گویا به مذاق دولت‬ ‫خوش نیامد‪ ،‬چرا که از همان اواخر سال ‪ ۹۰‬زمزمه اجرای فاز دوم‬ ‫هدفمندی یارانه ها را اغاز کرده بود و در ششم فروردین سال‪ ۹۱‬از‬ ‫واریز‪ ۲۸‬هزار تومان مابه التفاوت یارانه نقدی به حساب خانوارها‬ ‫خبر داد‪ .‬انتش��ار این خبر از سوی نمایندگان مجلس به عنوان‬ ‫کلی د خوردن اغاز فاز دوم هدفمندی تعبیر شد و در پی همین‬ ‫مساله بود که گفته شد‪ ،‬رئیس مجلس نامه ای در این خصوص‬ ‫به رهبر معظم انقالب نوشته و کسب تکلیف کرده است‪.‬این‬ ‫خبردرحالیمنتشرشدکهگفت وگویتلویزیونیاحمدی نژادکه‬ ‫قرار بود‪ ۳۰‬فروردین صورت بگیرد و به گفته محمد رضا رحیمی‪،‬‬ ‫معاون اول رئی س جمهور‪ ،‬بنا بود احمدی نژاد طی ان اغاز فاز دوم‬ ‫هدفمندی یارانه ها را اعالم کند‪ ،‬لغو شد‪.‬‬ ‫اختالف مجلس و دولت بر سر نظارت‬ ‫اختالف دولت و مجلس بر سر اینکه ایا رئیس مجلس‬ ‫م ی تواند مصوبات دولت را ابطال کند یا نه؟ از جمله موارد دیگر‬ ‫بحث ب رانگیز دولت و مجلس در سال ‪ 91‬بود‪ .‬اوایل اردیبهشت‬ ‫ماه دولت در بخشنامه ای به تمامی دستگاه های اجرایی کشور‪،‬‬ ‫مکاتبات مجلس با دستگاه های اجرایی در خصوص لغو برخی‬ ‫مصوبات مربوط به دولت و مراجع و مقام��ات دولتی را خالف‬ ‫نص صریح قانون اساسی دانست‪ .‬محمود احمدی نژاد این گونه‬ ‫مکاتباترافاقدوجاهتحقوقیدانستهوتاکیدکردکههیچ یک‬ ‫از اصول قانون اساس��ی چنین اختیاری را صراحتا یا تلویحا به‬ ‫سیاست‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫حضور رئی س جمهور در مجلس ب رای درد دل‬ ‫ترئیسه مجلس اعالم کرد که معاون‬ ‫اواخر دی ماه هیا ‬ ‫پارلمانی دولت درخواس��تی ب��رای حض��ور رئی س جمهور در‬ ‫مجلس ارائه کرده است‪ .‬اخبار اولیه حاکی از این بود که ممکن‬ ‫است این جلس��ه به صورت غیرعلنی برگزار شود‪ .‬اما مصری‪،‬‬ ‫اصالح قانون انتخابات‬ ‫خبر بررسی طرح اصالح قانون انتخابات در کمیسیون‬ ‫شوراها و امور داخلی کشور مجلس شورای اسالمی واکنش های‬ ‫زیادیراب هدنبالداشت‪.‬هنوزجزئیاتزیادیازانمنتشرنشدهبود‬ ‫که گمان هزن ی ها در رابطه با ان اغاز شد‪ .‬این طرح که دوم ابان ماه‬ ‫در کمیسیون نهایی شد ب رای قرائت به صحن علنی ارسال شد‪.‬‬ ‫این کمیسیون در توضیح تغییر این قانون اورده است‪« :‬حدود دو‬ ‫دهه در این قانون تغییری ایجاد نگردیده‪ ،‬تحوالت اجتماعی و‬ ‫سیاسی و تجربیات به دست امده خالل این سال های متمادی و‬ ‫همچنینبابهرهجستنازبرخیق وانینسایرکشورها‪،‬تغیی راتی‬ ‫چند در این قانون نه مناسب و بلکه ضروری می نماید‪ ».‬در اولین‬ ‫واکنش ها وزیر کش��ور مصطفی محمد نجار با طرح مخالفت‬ ‫کرد و در حاشیه جلسه هیات دولت انتقادش را چنین بیان کرد‪:‬‬ ‫«طبق قانون اساس��ی‪ ،‬کار اجرایی بر عهده قوه مجریه است‬ ‫و از ‪ 30‬س��ال گذشته نیز انتخابات توس��ط وزارت کشور برگزار‬ ‫شده است‪ .‬فکر نم ی کنم در این شرایط که در استانه انتخابات‬ ‫هستیم مطرح کردن این گونه مباحث ضرورتی داشته باشد‪».‬‬ ‫نجار همچنین اضافه کرد‪« :‬نظر ما به عنوان دولت این است‬ ‫که در این شرایط این موضوع به مصلحت نیست و از سوی دیگر‬ ‫با اصل تفکیک ق وا و همچنین نظارت شورای نگهبان مغایرت‬ ‫دارد‪ ».‬همچنین محمدرضا رحیمی نیز انتقاداتی را به ارائه این‬ ‫طرح به مجلس وارد دانسته بود‪.‬الریجانی اما بر ان شد تا پاسخ‬ ‫منتقدان را اینگونه بدهد‪« :‬مطالبی را که برخی سایت ها درباره‬ ‫این طرح و مسئولیت اجرا و بقیه امور انتخابات ریاست جمهوری‬ ‫در این طرح بیان م ی کنند‪ ،‬درست نیست‪ .‬برگزاری انتخابات در‬ ‫دست دولت است‪ ،‬ولی همان شوراهایی که در استان ها به عنوان‬ ‫هیات اجرایی فع الیت م ی کنند‪ ،‬در سطح ملی هم مشابه همین‬ ‫شوراهای اجرایی استانی تشکیل م ی شود‪».‬‬ ‫طرح سوالی که منتفی شد‬ ‫بعد از تجربه اولین سوال از رئی س جمهور در اواخر سال‬ ‫‪ ٩٠‬و چند ماه پایانی عمر مجلس هش��تم‪ ،‬مه ر ماه امس��ال‬ ‫بار دیگر زمزمه های پ س گرفتن طرح سوال از رئی س جمهور بعد‬ ‫از انتشار بیانیه فراکسیون اصولگرایان مبنی بر مخالف بودن‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫رئیس محترم و حتی مجلس شورای اسالمی اعطا نکرده است‪.‬‬ ‫این اختالف بر س��ر مکاتبات رئی��س مجلس و برخی‬ ‫برئیس مجلس پس از‬ ‫دس��تگاه ها پدیده امده بود‪.‬باهنر‪ ،‬نای ‬ ‫بخش��نامه دولت‪ ،‬در واکنش به اینکه رئی س جمهور مکاتبات‬ ‫رئیس مجلس با دس��تگاه های اجرایی را فاقد وجاهت قانونی‬ ‫خوانده است‪ ،‬اصل ‪ 138‬قانون اساسی را یاداور شده و گفته بود‪:‬‬ ‫«در قانون اساس��ی این حق به رئیس مجلس داده شده است‬ ‫تا چنانچه هیات تطبیق قوانین‪ ،‬مصوباتی از دولت را مغایر با‬ ‫قوانین جاری کشور بداند‪ ،‬این موضوع را به دولت ابالغ کرده و‬ ‫مانع اجرایش شود‪».‬‬ ‫علی الریجانی نیز با اش��اره به بخش��نامه احمدی نژاد‬ ‫این گونه توضیح داد و انتقاد کرد‪« :‬رئی س جمهور روز گذش��ته‬ ‫بخشنامه ای صادر کرده اند که لزومی نداشت‪ ،‬چراکه تالطم ی ‬ ‫در جامعه ایجاد م ی کن��د که بالوجه اس��ت‪ ».‬به گفته رئیس‬ ‫مجلس ب راساس اصول‪ 85‬و‪ 138‬قانون اساسی دولت م ی تواند‬ ‫ایی ن نامه‪ ،‬مصوبه و بخشنامه داشته باشد و امور را در چارچوب‬ ‫قانون اداره کند‪ .‬لکن ب رای اینکه مصوبات دولت مطابق متن‬ ‫و روح قانون باشد‪ ،‬باید انها را ب رای رئیس مجلس ب رای انطباق‬ ‫با قانون بفرس��تد و اگر انطباق وجود نداش��ت رئیس مجلس‬ ‫باید با دلیل عن��وان کند که تخلف وج��ود دارد و ان مصوبه یا‬ ‫ایی ن نامه اصالح شود‪ .‬اما برخالف نظر رئی س مجلس‪ ،‬رئیس‬ ‫دیوان عدالت اداری گفت که حقی ب��رای رئیس پارلمان ب رای‬ ‫ملغ ی کردن مصوبات دولت وجود ندارد‪ .‬منتظری تاکید کرد که‬ ‫در اصل یکصد وس ی وهشتم قانون اساسی حقی ب رای بررسی‬ ‫ی واگذار شده است‪ .‬در‬ ‫مصوبات دولت به مجلس شورای اسالم ‬ ‫ذیل این اصل امده است «تصویب نامه ها و ایی ن نامه های دولت‬ ‫و مصوبات کمیس��یون های مذکور در این اصل‪ ،‬ضمن ابالغ‬ ‫ب رای اجرا به اطالع رئیس مجلس شورای اسالمی م ی رسد تا در‬ ‫صورتیکهانهاراخالفق وانینبیابدباذکردلیلب رایتجدیدنظر‬ ‫به هیات وزی ران بفرس��تد‪ ».‬به گفته وی‪« :‬در این اصل بحث‬ ‫ابطال ب رای مجلس شورای اسالمی پی ش بینی نشده است‪».‬‬ ‫اما در نهایت پس از نامه ن��گاری رئی س جمهور با هیات عالی‬ ‫حل اختالف قوا و شورای نگهبان با دفتر مقام معظم رهبری و‬ ‫ی اعالم شد هیات‬ ‫نظر معظم له در این باره‪ ،‬سرانجام به طور رسم ‬ ‫وزی ران پس از اعالم نظر رئیس مجلس مکلف به تجدیدنظر و‬ ‫اصالح مصوبه خویش است؛ درغیر این صورت‪ ،‬پس از گذشت‬ ‫مهلت مقرر قانونی‪ ،‬مصوبه مورد ای راد ملغ ی االثر خواهد ش��د‪.‬‬ ‫ایت اهلل شاهرودی در این زمینه به رهبری نوشت‪...« :‬از انجا که‬ ‫عمدهاختالفاتوناهماهنگ ی هادراینزمینهبهاختالفبرداشت‬ ‫از اصول یاد شده مربوط م ی شد و با توجه به تاکید بند نخست‬ ‫راهبردهای ابالغ شده اجرای بند‪ 7‬اصل‪ 110‬بر استفاده از راه هایی‬ ‫مانند تفسیر قانون اساسی ب رای حل اختالف و تنظیم روابط ق وا‪،‬‬ ‫تفسیر شورای نگهبان از اصول ‪ 85‬و ‪ 138‬قانون اساسی در این‬ ‫مورد که ایا اصول مذکور اختیار الغ��ای اثر مصوبات دولت را به‬ ‫رئیس مجلس اعطا م ی کند یا خی ر‪ ،‬راهگشا خ واهد بود‪ ».‬رهبری‬ ‫نیز در نامه ای از شورای نگهبان تفسیر این دو اصل را خواستار‬ ‫شدند و شورای نگهبان نیز این گونه پاسخ داد که «هیات وزی ران‬ ‫پس از اعالم نظر رئیس مجلس ش��ورای اسالمی مکلف به‬ ‫تجدیدنظر و اصالح مصوبه خویش اس��ت؛ در غیر این صورت‬ ‫پس از گذشت مهلت مقرر قانونی‪ ،‬مصوبه مورد ای راد‪ ،‬ملغ ی االثر‬ ‫خواهد شد‪ ».‬پس از انتشار نظر صریح شورای نگهبان برخی‬ ‫نمایندگانمجلسازرئی س جمهورخ واستندکهبه سرعتهیاتی‬ ‫را که ب رای نظارت براجرایقانون اساسیتشکیلدادهبود‪،‬منحل‬ ‫کند و حیطه اختیارات ق وای دیگر را رعایت کند‪.‬‬ ‫ترئیس��ه مجلس گفت‪« :‬جلسه علنی چهار‬ ‫سخنگوی هیا ‬ ‫س��اعته با حضور رئی س جمهور خواهیم داشت که مستقیما‬ ‫پخش خواهد ش��د‪ ،‬مگر اینکه تقاضای دیگری ب رای برگزاری‬ ‫جلس��ه غی ر علنی به مجلس برسد‪».‬مجلس تصمیم گرفت‬ ‫تا پس از سخنرانی رئی س جمهور در صحن علنی‪ ،‬تعدادی از‬ ‫نمایندگان نیز در این جلسه صحبت کنند‪ .‬از همان ابتدا شایع‬ ‫ش��ده بود که رئی س جمهور پس از صحب ت هایش مجلس را ‬ ‫ترک خ واهد کرد و ب رای شنیدن حرف های نمایندگان در مجلس‬ ‫باقی نخ واهد ماند‪ .‬در نهایت هم این اتفاق افتاد‪.‬او چهارشنبه‪٢٧‬‬ ‫دی ماه ‪ ٩١‬به مجلس رفت و درباره مسائل کالن کشور اظهار‬ ‫کرد‪«:‬امروزامده امتامهمترینمسائلکشوروراهحل هایانرابا‬ ‫نمایندگانمجلسدرمیانبگذارموتالشخ واهمکردتاذهنیت‬ ‫و اراده مشترکی بین مجلس و دولت در این زمینه شکل بگیرد‬ ‫که در همین خصوص در سه محور اساسی مطالب خود را ارائه‬ ‫خ واهم کرد‪».‬رئیس دولت همچنین گفت که عده ای با پخش‬ ‫شایعات دروغ‪ ،‬قصد برهم زدن رابطه مجلس و دولت را دارند و از‬ ‫تیره بودن این روابط سود م ی ب رند‪ .‬او در این سخنرانی از اشتراک‬ ‫‪ 95‬درصدی نظ رات دولت و مجلس گفت و چهار معضل اصلی‬ ‫اقتصاد کشور را برشمرد و ب رای رفع انها چهار پیشنهاد ارائه کرد‪.‬‬ ‫درحالیکهنمایندگانوهمهمردممنتظربودندتارئی س جمهوردر‬ ‫موردمشکالتبهوجودامدهدرحوزهاقتصادبه طورشفافسخن‬ ‫بگوید‪،‬ازبومی کردناقتصادواستفادهاززمینگفتوبیانداشت‬ ‫که «حداقل‪ 27‬میلیون هکتار زمین قابل کشت در کشور وجود‬ ‫دارد؛ در صورتی که اب ب رای کاشت در این زمی ن ها وجود نداشته‬ ‫باشد دولت ب رای ان راه حل دارد و اب ان را تامین خ واهد کرد‪».‬‬ ‫او همچنین گفت‪« :‬حداقل ش��ش میلیون تن بلوط در‬ ‫جنگلتولیدم ی شودکهازبینم ی رود‪».‬رئی س جمهورگفتکه‬ ‫«بعضیازدوستانم ی گویندهدفمندیباعثافزایشقیمتارز‬ ‫شد» و ادامه داد‪« :‬مگر هدفمندی مصرف ارز را باال برد که بخ واهد‬ ‫قیمت را باال ببرد؟ هدفمندی مصرف ارز را کاهش داد‪ .‬بعضی از‬ ‫دوستان ای راد م ی گی رند که اگر یارانه نقدی بدهیم موجب بیکاری‬ ‫وتنبلیم ی شود‪،‬مگردرتمامدنیابیمهبیکاریوجودنداردومگر‬ ‫وقتیکسیبیکارم ی شودبهاوپولنم ی دهند‪.‬اینبهان مفهوم‬ ‫استاگرکسیپولگرفتمیلشبهکارازبینم ی رود؟چهکسی‬ ‫است که از پول بیشتر بدش م ی اید؟ فق را دلبستگی به پول دارند‬ ‫یا اغنیا؟»او بار دیگر موضوع اصل ‪ 138‬را مطرح کرد و ادامه داد‪:‬‬ ‫«جایگاه مجلس بسیار رفیع و مهم است و به لحاظ موضوعات‬ ‫مهمی کهدرانمطرحم ی شود‪،‬اینقوهجایگاهبسیارتاثیرگذاری‬ ‫دارد‪ ،‬اما در اصل ‪ 138‬قانون اساسی تاکید م ی شود که تصویب‬ ‫نامه ها و ایی ن نامه های دولت ضمن ابالغ ب رای اجرا به ریاست‬ ‫مجلستقدیمم ی شودتادرصورتمغایرتباقانوناساسی‪،‬وی‬ ‫عالوه بر ارائه دلیل‪ ،‬ان را ب رای اصالح به رئیس دولت ارجاع دهد‪».‬‬ ‫رئی س جمهور ارائه الیحه را حق دولت دانست و گفت لوایح باید‬ ‫اهداف دولت را تامین کند‪« :‬دولت وقتی به نقطه ای م ی رسد که‬ ‫باید کاری در کشور انجام دهد‪ ،‬الیحه به مجلس ارائه م ی کند‪.‬‬ ‫اگر خدای ناکرده الیحه به مجلس بیاید و ان چنان دگرگون شود‬ ‫که برداشت دولت این باشد که اجرای این الیحه اهداف را تامین‬ ‫نم ی کند‪ ،‬دیگر نیازی به اجرای ان نیست؛ بناب راین به نظر بنده‬ ‫دولت م ی تواند در هر مرحله ای الیحه را پس بگیرد و بهتر است‬ ‫اگر نمایندگان نظ راتی دارند ان را به صورت طرح از طرف خود ارائه‬ ‫کنند‪».‬او با انتقاد از اتالف وقت وزرای اقتصادی و رئیس بانک‬ ‫مرکزی در نهادهای نظارتی نیز خاطر نشان کرد‪« :‬در حال حاضر‬ ‫دو سوم وقت وزرای اقتصادی و رئیس بانک مرکزی در هفته به‬ ‫نهادهای نظارتی اختصاص م ی یابد‪ ،‬پس چگونه انها به امور‬ ‫اقتصادی‪ ،‬صنعت و بازار رسیدگی کنند؟»‬ ‫احمدی نژاد تاکید کرد که «نم ی ش��ود یک قوه یکسره‬ ‫تحت فشار باش��د» و البته این را هم گفت که «اقای ابوترابی‬ ‫یادداشتی به بنده دادند که بنشینم و صحب ت های نمایندگان را‬ ‫گوش کنم‪ .‬این حرف درستی است و بنده ان را کامال قبول دارم‪،‬‬ ‫مشکلی هم در این زمینه نیست‪ .‬موضوع را هماهنگ کنید‬ ‫بنده حتی حاضرم چهار ساعت بیایم اینجا بنشینم و سخنان‬ ‫نمایندگان مجلس را گوش کنم تا موضوعات ه ر چه بهتر پیش‬ ‫برود‪».‬به این ترتیب او نماند تا سخنان و انتقادات نمایندگان را‬ ‫بشنود‪ .‬از جمله انتقاد علی الریجانی که در غیاب او اعالم کرد‪:‬‬ ‫«اگر قرار است ما به قانون اساسی پایبند باشیم‪ ،‬نم ی شود گفت‬ ‫که ما در مورد اصل ‪ ۱۲۶‬یا ‪ ۱۲۱‬پایبندی داریم اما در این زمینه‬ ‫نظر دیگری داریم‪ .‬همه جا باید نظر شورای نگهبان را مبنا قرار‬ ‫دهیم‪ ».‬سایر نمایندگان نیز با ارائه نطق هایی به صحب ت های‬ ‫احمدی نژاد واکنش نشان دادند‪ .‬از جمله احمد توکلی که معتقد‬ ‫بود که نزدیک به ‪ ٢٠٠‬روز از عم��ر دولت باقی مانده و دولت به‬ ‫جای طرح های ب��زرگ به همین طرح های موج��ود قانونی با‬ ‫همکاری مجلس بپردازند‪ ،‬تا خیرش به مردم برسد‪ .‬نماینده مردم‬ ‫اسالم اباد غرب نیز با اشاره به سخنرانی احمدی نژاد در مجلس‬ ‫گفت‪« :‬رئی س جمهور امروز یکطرفه حرف خ��ود را زد و بدون‬ ‫اینکه تاملی ب رای شنیدن حرف نمایندگان داشته باشد‪ ،‬مجلس‬ ‫ر ا ترک کرد‪ ».‬او ادامه داد‪« :‬رئی س جمهور در زبان ادعای تعامل‬ ‫م ی کند‪ ،‬اما در عمل چنین نیست‪ .‬دولت با این همه زمانی که‬ ‫در اختیار داشت‪ ،‬نتوانست فاز اول یارانه ها را اجرایی کند‪ ،‬اکنون‬ ‫چطور در این زمان کوتاه و پایانی خود م ی تواند فاز دوم را اجرایی‬ ‫کند و این خود یک تناقض است‪».‬علی مطهری نیز معتقد بود‬ ‫که احمدی نژاد « از تریبون مجلس استفاده تبلیغاتی م ی کند و‬ ‫این روش درستی نیست‪ ».‬او با بیان اینکه رئی س جمهور ب رای‬ ‫قانع کردن مجلس نیامده بود ‪،‬گفت‪« :‬اگر رئی س جمهور ب رای‬ ‫قانع کردن نمایندگان به مجلس امده بود م ی توانس��ت چند‬ ‫ساعت بنشیند‪ ،‬دالیل خود را مطرح کند و پاسخ نمایندگان را نیز‬ ‫بشنود‪ ،‬اما ایشان چنین کاری نکردند‪».‬‬ ‫‪67‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪68‬‬ ‫عل�ی مطه�ری در س�ال ‪ 91‬تلاش ک�رد تا س�وال از‬ ‫رئیس جمه�ور ب�ار دیگ�ر در صح�ن علنی مجل�س مطرح‬ ‫ش�ود؛ اقدام�ی ک�ه ب�ا فرمایش�ات رهب�ر معظ�م انقلاب‬ ‫ختم به خیر شد‬ ‫محم�ود احمدی ن�ژاد س�ال پرتنش�ی را ب�ا مجلس‬ ‫پشت سر گذاشت؛ یکبار س�وال نمایندگان از او منتفی شد‬ ‫و بار دیگر ج�دال لفظی اش ب�ا رئیس مجلس م�ورد توجه‬ ‫رسانه ها قرار گرفت‬ ‫فیلم جنجال�ی گفت وگوی س�عید مرتضوی ب�ا فاضل‬ ‫الریجانی که در روز استیضاح وزیرکار از سوی رییس جمهور‬ ‫پخ�ش ش�د‪ ،‬ب�ه ط�ور مش�کوکی روی س�ایت یوتی�وب‬ ‫قرار گرفت‬ ‫با اجرایی شدن س��وال‪ ،‬رنگ و بوی جدی تری به خود گرفت و‬ ‫مخالفان سوال بیشتر در رس��انه ها خودی نشان دادند‪.‬در این‬ ‫میان ضد و نقی ض هایی که درباره ماجرای سوال از بهارستان‬ ‫نهم به گوش م ی رس��د‪ ،‬افکار عمومی را سرگردان کرده و این‬ ‫شائبه را ایجاد کرده که مجلس بر سر اجرای ی کردن طرح سوال‬ ‫در بالتکلیفی و دودستگی به سر م ی برد‪.‬‬ ‫باالخره ‪ ٨‬ابان ماه علی مطهری از اعالم وصول ش��دن‬ ‫س��وال با ‪ 83‬امضا خبر داد و چنی��ن گفت‪« :‬طرح س��وال از‬ ‫ترئیسه دادیم و امضا ها‬ ‫رئی س جمهور را با‪ 83‬امضا تحویل هیا ‬ ‫قابل پ س گرفتن نیست‪ ».‬این طرح ابتدا ‪ 102‬امضا داشت‪ ،‬اما‬ ‫پس از دیدار نمایندگان عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس‬ ‫با احمدی نژاد تع داد امضاهای ان به کمتر از ‪ 70‬امضا رس��ید و‬ ‫از حد نصاب افتاد‪ .‬اما با گذش��ت چند روز ط راحان سوال موفق‬ ‫شدند ب رای بار دیگر تع داد امضا ها را به حد نصاب برسانند‪ .‬پس‬ ‫از اعالم وصول این طرح اختالف��ات در داخل مجلس نیز باال‬ ‫گرفت‪ .‬تع دادی از نمایندگان معتقد بودند که رهبری با این طرح‬ ‫ترئیسهراتهدید‬ ‫کزادهدرتذکریهیا ‬ ‫مخالفاست‪.‬مهدیکوچ ‬ ‫کرد که چون خالف خواست رهبری عده ای به دنبال کشاندن‬ ‫رئی س جمهور به مجلس هس��تند‪ ،‬فراکس��یون اصولگرایان‬ ‫مجلس حاضر به ماندن در مجلس نخ واهد بود و جلسه را ترک‬ ‫خ واهد کرد‪ .‬پیش از وی عل ی اصغر زارعی‪ ،‬دیگر عضو فراکسیون‬ ‫اصولگرایان نیز چنین تذکری داده بود‪ .‬علی الریجانی‪ ،‬رئیس‬ ‫کزاده گفت‪« :‬این‬ ‫مجلس در پاس��خ به این اظهارات کوچ�� ‬ ‫کار شما خالف اس��ت و هر نماینده ای که به این بهانه جلسه‬ ‫را ترک کند‪ ،‬خالف کرده اس��ت‪ ».‬از س��وی دیگر حداد عادل‬ ‫معتقد بود طرح پرسش نمایندگان از رئی س جمهور در شرایط‬ ‫فعلی بیشتر از اینکه سودمند باش��د‪ ،‬به ضرر کشور است و به‬ ‫شزایی در کشور م ی شود‪ .‬او گفته بود‪:‬‬ ‫احتمال قوی سبب تن ‬ ‫«استنباط ما این است که این موضوع برخالف رهنمودهای‬ ‫رهبری است و باید را ه دیگری ب رای طرح مشکالت اقتصادی‬ ‫و رفع انها پی دا کنیم‪ .‬تجربه طرح س��وال از رئی س جمهور را در‬ ‫اسفندماه سال ‪ 90‬شاهد بودیم که در ان زمان نیز نمایندگان به‬ ‫مخالفت ما ترتیب اثر ندادند که شاهد عدم موفقیت این طرح‬ ‫بودیم و تاثیری نداشت و اکنون نیز رئی س جمهور عوض نشده‬ ‫است‪ ».‬اگرچه علی مطهری برخالف نظر مخالفان گفته بود‪:‬‬ ‫«اینها رهبری را در مقابل حقوق مجلس و مردم قرار م ی دهند‪.‬‬ ‫در واقع م ی خواهند کم کاری ها و ب ی تفاوتی خودشان نسبت‬ ‫به حقوق مردم را تحت پوش��ش والیتم��داری توجیه کنند»‬ ‫اما رهبری در جریان سخنرانی در جمع بسیجیان در اول اذرماه‬ ‫با تایید درستی انجام این کار‪ ،‬ادامه ان را خ واست دشمن دانست‪.‬‬ ‫ایشان فرمودند‪« :‬طرح سوال از رئی س جمهور تا اینجا کار مثبتی‬ ‫بود‪،‬هم نشان دهنده احساس مسئولیت مجلس و هم امادگی‬ ‫مسئوالن دولتی ب رای پاس��خگویی اس��ت‪،‬اما ادامه این کار‬ ‫ان چیزی است که دش��من م ی خواهد‪ ،‬از نمایندگان محترم‬ ‫تقاضا م ی کنیم از اینجا به بعد ادام��ه ندهند‪».‬پس از بیانات‬ ‫رهب ر معظم انقالب‪ ،‬عوض حیدرپور‪ ،‬سخنگوی طرح سوال از‬ ‫رئی س جمهور‪ ،‬با حضور در جمع خب رنگاران پارلمانی‪ ،‬به سخنان‬ ‫ان روز رهب ر معظم انقالب در جمع بسیجیان اشاره کرد و گفت‪:‬‬ ‫«مقام معظ م رهبری دس��توری صادر کرده اند که نمایندگان‬ ‫سوال کننده به دنبال ان با صدور بیانی ه ای انصراف خود را از طرح‬ ‫سوال از رئی س جمهور اعالم کردند‪».‬‬ ‫این اقدام را تهدید رئیس مجلس عنوان کرد و با اشاره به پخش‬ ‫ویدئوی مالقات فاضل الریجانی با سعید مرتضوی‪ ،‬این کار را‬ ‫نیز توطئه امیز خواند‪ .‬بعد از اظهارات علی الریجانی‪ ،‬محمود‬ ‫احمدی نژاد از جای خود بلند شد و خ واستار ارائ ه توضحیاتی شد‪،‬‬ ‫اما علی الریجانی به وی گفت‪« :‬شما اتهام زدید و ما هم ج وابتان‬ ‫را دادیم و دیگر وقت صحبت ندارید‪ ،‬به سالمت‪ ».‬رئی س جمهور‬ ‫نیز به همراه معاونین و وزرا جلس ه علنی مجلس ر ا ترک کردند‪.‬‬ ‫پس از ترکجلسهتوسط رئی س جمهوروهمراهانش‪،‬استیضاح‬ ‫وزیر کار به رای مجلس گذاش��ته ش��د که با رای موافق ‪192‬‬ ‫نماینده‪ ،‬وی از وزارت رفاه‪ ،‬کار و تامی ن اجتماعی کنار رفت‪.‬‬ ‫اختالف دوباره بر سر مرتضوی‬ ‫پس از انکه مرتضوی استعفایش محقق نشد‪ ،‬تع دادی از‬ ‫نمایندگان با طرح شکایتی به دیوان عدالت اداری به عنوان شاکی‬ ‫خواستند تا وی از تصدی پست ریاست تامی ن اجتماعی برکنار‬ ‫شود‪ .‬این دیوان نیز با صدور رای‪ ،‬برکناری مرتضوی را اعالم کرد‪.‬‬ ‫دولت اما با تغییر اساسنامه سازمان تامین اجتماعی ان را تبدیل‬ ‫به صندوق کرد و مرتضوی همچنان برجای خود نشست‪.‬با این‬ ‫وجود دی ماه‪ ،‬بار دیگر دیوان حکم خود را ابالغ کرد‪ .‬مرتضوی‬ ‫عزل شد‪ ،‬اما این بار دولت س��ازمان تامی ن اجتماعی را زی رنظر‬ ‫نهادریاس��ت جمهوری برد و با حکم معاون اول‪ ،‬مرتضوی به‬ ‫عنوان سرپرست بار دیگر برجای خود نشست‪ .‬این روند باعث‬ ‫شد تا مجلس عزم خود را جزم کند تا بار دیگر وزیر کار را به بهانه‬ ‫اصرار بر نگه داشتن مرتضوی در سمت خود استیضاح کند‪ .‬به‬ ‫ن ترتیب یکش��نبه ‪ ١٥‬بهمن ماه استیضاح شی خ االسالمی‪،‬‬ ‫ای ‬ ‫ وزیر کار دولت دهم در مجلس کلید خورد و درجریان ان ب رای‬ ‫اولی ن بار مجلس جمهوری اس�لامی شاهد ب ی اخالق ی هایی‬ ‫بود‪ .‬در ابتدای امر اعالم شد احتمال دارد وزیر و رئی س جمهور در‬ ‫جلسه حاضر نشوند‪ .‬اما مجلس عزم خود را جزم کرده بود که‬ ‫حتی بدون حضور وزیر نیز او را اس��تیضاح کند‪ .‬در میان نطق‬ ‫احمد توکلی انجا که از معاونت در قتل سعید مرتضوی سخن‬ ‫م ی گفت‪ ،‬رئی س جمهور به همراه وزیر کار و تع دادی از وزرا وارد‬ ‫صحن علنی مجلس ش��دند‪ .‬پس از صحب ت های موافقان و‬ ‫مخالفان‪ ،‬وزیر کار در دفاع از خود گفت که تابع رئی س جمهور‬ ‫است و او را فردی شایس��ته م ی داند و موضوع استیضاح را نیز‬ ‫یداند‪ .‬اما رئی س جمهور در دفاع از وزیرکار خود‪،‬‬ ‫مربوط به خود نم ‬ ‫راه دیگری را در پیش گرفت‪ .‬او با ارائه یک فیلم از دیدار فاضل‬ ‫الریجانی‪ ،‬ب رادر کوچکتر رئی س مجلس‪ ،‬از مس��ئوالن اجرایی‬ ‫مجلس خواس��ت ان را در صحن علنی ب��ه نمایش بگذارند‪.‬‬ ‫دقایقی از فیلم پخش شد‪ ،‬اما به علت کیفیت بد صدا‪ ،‬از ادامه‬ ‫پخش ان خودداری ش��د‪ .‬احمدی نژاد متن این گفت وگو را که‬ ‫در ان فاضل الریجانی درخواست مالی از مرتضوی ب رای حل‬ ‫موضوعی را داشت‪ ،‬ب رای نمایندگان قرائت کرد‪ .‬به این ترتیب دو‬ ‫قوه مقننه و قضائیه را که ب رادران الریجانی ریاست ان را برعهده‬ ‫دارندمتهمکرد‪.‬رئیسمجلسدرپاسخگفتکهفروزنده‪،‬معاون‬ ‫پارلمانی رئی س جمهور پیش از اغاز جلس�� ه علنی ب رای ابالغ‬ ‫پیام رئی س جمهور به دفتر وی امده و از وی خواسته تا موضوع‬ ‫استیضاح منتفی ش��ود؛ زی را در غیر این صورت رئی س جمهور‪،‬‬ ‫نواری از بستگان وی دارد که ان را پخش خواهد کرد‪.‬الریجانی‬ ‫ترهبری‬ ‫نصیح ‬ ‫دو هفته پس از وقایع مجلس و برگزاری مراسم سالگرد‬ ‫پیروزی انقالب اسالم ی ‪ ،‬رهبری در یک موضع گیری صریح‪،‬‬ ‫وقایعاخیرجلسهاستیضاحوزیرکاررا«بدونامناسب»و«موجب‬ ‫ناراحتی و تاثر» بیان کردند‪ .‬ایشان در دیدار با مردم اذربایجان اشاره‬ ‫کردند‪« :‬این قضیه بد و نامناسب‪ ،‬بنده را نیز از دو جهت ناراحت‬ ‫و متاثر کرد؛ یکی بابت اصل وقوع ماجرا و دیگری بابت ناراحتی‬ ‫مردمازاینقضیه‪.‬دراینماجرامتاسفانهرئیسیکقوهبهاستناد‬ ‫یک اتهام ثابت نشده و حتی مطرح نشده در دادگاه‪ ،‬دو قوه دیگر‬ ‫یعنی مجلس و قوه قضائیه را متهم ساخت که کاری بد‪ ،‬غلط‪،‬‬ ‫نامناسب ‪ ،‬خالف شرع‪ ،‬خالف قانون و خالف اخالق بود‪».‬رهبر‬ ‫انقالب تاکید کردند‪« :‬بنده فعال نصیحت م ی کنم که این کار‬ ‫شایسته ای ب رای نظام جمهوری اسالمی نیست‪ ».‬چند ساعت‬ ‫بعد و در همان روز علی الریجان��ی‪ ،‬رئی س مجلس در نامه ای‬ ‫به مقام معظم رهبری تاکید کرد که «از تذکرات خیرخواهانه و‬ ‫منصفانه حضرتعالی در مورد رفتار ق وا سپاسگزاری م ی نمایم»‪.‬‬ ‫او همچنین تاکید کرد که «تذکرات رهبری را با جان و دل پذی را‬ ‫و ان را نصب العین کار خویش قرار م ی دهم»‪.‬همچنین صادق‬ ‫الریجانینیزبانوشتننامه ایازایشانعذرخ واهیکردومحمود‬ ‫احمدی نژاد نیز یک روز بعد در نامه ای به رهبری نوشت‪« :‬عطف‬ ‫به بیانات حضرتعالی به استحضار م ی رس��اند که اینجانب و‬ ‫همکارانم در دولت تا اخرین لحظات مس��ئولیت‪ ،‬دلبسته به‬ ‫ی و کمر بسته خدمت به کشور و مردم‬ ‫ارزش های انقالب اسالم ‬ ‫خواهیم بود و اطمینان م ی دهم که هم��ه تالش ما به عنوان‬ ‫خادمان ملت‪ ،‬در مسیر اعتالی کشور و رفع مشکالت ان خ واهد‬ ‫بود و کوچکترین قدمی برخالف مصالح کش��ور ب ر نخواهیم‬ ‫داشت‪ .‬دلبستگی و ارادت اینجانب و اعضای محترم دولت به‬ ‫جنابعالی همیشگی است‪».‬نامه ای که حتی نوشتن ان نیز با‬ ‫انتقاداتی از سوی برخی سیاسیون‪ ،‬به ویژه حسین شریعتمداری‬ ‫روبه رو بود و در یادداش��تی‪ ،‬از ان به عن��وان «توب ه برخی که با‬ ‫صراحت اعالم نشد» انتقاد کرد‪ .‬روابط دولت و مجلس در سال‪91‬‬ ‫با تنش شروع شد‪ ،‬با التهاب ادامه یافت و در نهایت فعال در پایان‬ ‫سال تا حدودی روی ارامش به خود دیده است‪ .‬ایا سال ‪ 92‬هم‬ ‫این ارامش حاکم خ واهد ماند؟‪g‬‬ ‫رویداد ‪2‬‬ ‫سیاست‬ ‫سال ‪ 91‬سالی‬ ‫خبرساز برای دستگاه‬ ‫قضا بود؛ چه انکه‬ ‫پرونده های جنجالی‬ ‫همچون فساد بزرگ‬ ‫به سرانجام رسید‪،‬‬ ‫فائزه هاشمی‪،‬‬ ‫علی اکبر جوانفکر و‬ ‫سعید تاجیک محکوم‬ ‫شدند‪ ،‬مهدی هاشمی‬ ‫به کشور بازگشت‪،‬‬ ‫پای سعید مرتضوی‬ ‫به دادگاه باز شد و‬ ‫ایت اهلل املی الریجانی‬ ‫در نامه ای سرگشاده‬ ‫به رئیس جمهور‬ ‫پاسخ داد‪ .‬اگر چه‬ ‫صراحت دستگاه‬ ‫قضا در رسیدگی به‬ ‫پرونده های مختلف‬ ‫تحسین جریان های‬ ‫سیاسی را برانگیخت‬ ‫اما در مقابل‬ ‫گروه هایی هم از این‬ ‫اقدامات دلخور شدند‬ ‫ن واکنش نشان‬ ‫و به ا ‬ ‫دادند‪ .‬البته هیچ یک‬ ‫از این مواضع موجب‬ ‫عقب نشینی دستگاه‬ ‫قضا از اقدامات خود‬ ‫نشده است‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫گام های بزرگ دستگاه قضا‬ ‫دستگاه قضاییکشور در سال ‪ 1391‬با اجرای احکام افرادی مثل علی اکبر جوانفکر‪ ،‬فائزه هاشمی و سعید تاجیک و نیز‬ ‫برگزاری دادگاه اختالس و دادگاه سعید مرتضوی بیش از همیشه در راس اخبار بود‬ ‫داوود حشمتی‬ ‫س��الی که گذش��ت از نظر پرونده های سیاس��ی برای‬ ‫قوه قضائیه سال پرکاری به حساب می امد‪ .‬مسئوالن دستگاه‬ ‫قضا در س��ال ‪ 91‬به پرونده های��ی چون اختالس س��ه هزار‬ ‫میلیاردی‪ ،‬پرونده فرزندان ایت اهلل هاشمی‪ ،‬دستگیری جوانفکر‬ ‫و مرتضوی رسیدگی کردند‪ .‬پرونده هایی که هرکدام دارای ابعاد‬ ‫و پیچیدگی های بسیار گسترده ای بود‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫پرونده فساد بزرگ‬ ‫باالخ��ره بعد از گذش��ت بیش از یک س��ال از پرونده‬ ‫فساد بزرگ سه هزارمیلیاردی‪ ،‬که کانون های فساد زیادی‬ ‫را درگی��ر خود کرده و با حاش��یه های فراوان��ی همراه بود‪،‬‬ ‫اذرماه‪ 91‬حکم اولیه محکومان این پرونده اعالم و در پایان‬ ‫بهمن ماه تایید شد‪ .‬براساس این حکم متهمان ردیف اول تا‬ ‫چهارم به اعدام و همچنین جزای نقدی محکوم شدند‪ .‬دو‬ ‫تن از مدیران شعب بانک به حبس ابد و تعدادی از متهمان‬ ‫به حبس های طویل المدت محکوم شدند‪ .‬همچنین احکام‬ ‫جزای نقدی و استرداد وجوه ماخوذه دوتن از معاونان سابق‬ ‫وزیر (که یکی از انان رئیس سابق سازمان ایمیدرو است) و‬ ‫دوتن از مدیران کل وزارت راه نیز تایید شد‪.‬‬ ‫مه افرید خس��روی‪ ،‬بهزاد بهزادی‪ ،‬ایرج ش��جاعی و‬ ‫سعید کیانی چهار متهمی بودند که حکم اعدامشان از سوی‬ ‫دیوانعالی کشور تایید شد‪.‬‬ ‫رئیس دستگاه قضا در ارتباط با روند رسیدگی به این‬ ‫پرونده این گون��ه اظهار نظر کرد‪« :‬تعدادی از رس��انه های‬ ‫داخلی و خارجی می کوش��یدند ب��ا تبلیغات وس��یع عنوان‬ ‫کنند که دس��تگاه قضایی توانایی رس��یدگی به این پرونده‬ ‫را ن��دارد‪ ».‬املی الریجانی اما در جواب به انها اش��اره کرد‬ ‫که دستگاه قضایی نش��ان داد که می تواند به پروندها با این‬ ‫حجم و وسعت و کمیت که باعث فشارهای زیادی نیز به قوه‬ ‫قضاییه شد‪ ،‬به خوبی رسیدگی کند‪ .‬به عالوه محسنی اژه ای‬ ‫اعالم کرد؛ با نظر قاضی پرونده احکام اع��دام می تواند به‬ ‫صورت علنی و در مالء ع��ام انجام گی��رد‪ .‬املی الریجانی‬ ‫نیز تاکید کرد که با رعایت منویات رهبری مبنی بر ارامش‬ ‫روانی جامعه‪ ،‬رس��یدگی به پرونده های فس��اد اقتصادی با‬ ‫قوت و قدرت پیگیری خواهد شد‪ .‬در اخرین اخبار دادستان‬ ‫کل کشور در پاسخ به سوال زمان اجرای احکام این پرونده‬ ‫می گوید‪« :‬در حال حاضر مقدم��ات اجرای احکام باید طی‬ ‫‪69‬‬ ‫شود‪ ،‬زیرا در احکام دادگاه هم رد مال‪ ،‬حبس‪ ،‬جزای نقدی‬ ‫و هم حکم اعدام وجود دارد‪ .‬پرونده از طرف قاضی سراج به‬ ‫دادسرا رفته است و ان بخشی هم که توسط دیوانعالی نقض‬ ‫شده باید به شعبه هم عرض برود‪».‬‬ ‫اژه ای در پاس��خ به خبرنگاری ک��ه از مخالفت برخی‬ ‫مراجع با این احکام خبر م��ی داد‪ ،‬نیز این چنین توضیح داد‪:‬‬ ‫«این مطلبی که ش��ما نقل می کنید صحت ندارد و ش��ما‬ ‫درست منعکس نکردید‪ ،‬از هیچ مرجعی درباره حکم قضایی‬ ‫اس��تفتا نمی شود‪ .‬صرفا یک س��والی پرسیده ش��ده که ایا‬ ‫محاربه و مفسد همزمان الزاما باید توامان باشد‪ ،‬یا هر کدام‬ ‫به صورت مستقل هم معنی دارد‪ ».‬وی گفت‪« :‬در قوانین ما‬ ‫چنین موضوعی پیش بینی شده و در ماده چهار قانون تشدید‬ ‫مجازات مرتکبین اختالس و کالهبرداری این موضوع امده‬ ‫است که اگر جرم به صورت شبکه ای باشد و فردی ریاست‬ ‫این شبکه را بر عهده داشته باش��د‪ ،‬حکم فساد فی االرض‬ ‫صادر می شود‪».‬‬ ‫پس از سپری شدن مدتی از محکومیت فائزه هاشمی‪،‬‬ ‫محسنی اژه ای خبر داد‪ ،‬یک درخواست مرخصی برای وی‬ ‫از سوی هاشمی رفسنجانی ارائه شده و تاکید کرد خود متهم‬ ‫هیچ گونه درخواستی در این زمینه ارائه نکرده است‪.‬‬ ‫با وجود اینکه دوران محکومیت دختر ایت اهلل نزدیک‬ ‫سال جدید به اتمام می رسد‪ ،‬اما خبرها از تشکیل پروندهای‬ ‫جدید برای او حکایت می کند‪ .‬وکیل فائزه هاشمی خبر داد‪،‬‬ ‫این پرونده جدید‪ ،‬به خاطر اخالل در نظم زندان‪ ،‬برای وی‬ ‫تشکیل ش��ده‪ ،‬اما هنوز در مرحله رس��یدگی قرار نگرفته و‬ ‫حکمی برای ان صادر نشده است‪.‬‬ ‫ی هاشمی‬ ‫بازجویی از مهد ‬ ‫یک روز پس از اینکه فائزه هاش��می دس��تگیر شد‪،‬‬ ‫بی بی س��ی فارس��ی در خبری فوری اعالم کرد‪« :‬مهدی‬ ‫هاش��می دبی را به مقصد تهران ترک ک��رد»‪ .‬مهدی پس‬ ‫از ورود به ایران ابتدا به منزل پدر رفت و در اولین س��اعات‬ ‫بامداد فردا‪ ،‬خود را به مس��ئوالن قضایی تسلیم کرد‪ ،‬تا به‬ ‫اتهام مربوط به وی رسیدگی شود‪.‬‬ ‫قوه قضائیه در برخورد با پرونده مهدی هاشمی سعی‬ ‫کرد تا تمام جوانب قانونی رس��یدگی ب��ه اتهامات وی را‪،‬‬ ‫مدنظر قرار دهد‪ .‬او حتی توانسته بود حین انجام تحقیقات‬ ‫محرمانه‪ ،‬ب��ا خانواده خ��ود تماس بگیرد‪ .‬س��خنگوی قوه‬ ‫قضائیه نیز این امر را «مطابق قانون» دانس��ته و گفته بود‪:‬‬ ‫«بحث ارتب��اط تلفنی یا مالقات متهم ب��ا وکیل یا خانواده‬ ‫و همچنین حض��ور وکیل در هنگام تحقیق��ات و بازجویی‬ ‫مسائلی اس��ت که همه انها به نظر قاضی بستگی دارد‪ .‬اگر‬ ‫قاضی یا بازپرس پرونده احس��اس کند در زمان تحقیقات‬ ‫محرمانه تماس مته��م با وکیل یا خانواده مش��کلی ندارد‪،‬‬ ‫اجازه مالقات و حضور وکیل داده می شود‪».‬‬ ‫وی همچنین تاکید کرده بود که در این امر فرقی بین‬ ‫مهدی هاشمی و سایر متهمین نیست‪.‬‬ ‫اژه ای همچنین در پاس��خ به این سوال که ایا تنها به‬ ‫به عالوه وی تاکید کرد‪« :‬قرار بازداش��ت وی ممکن‬ ‫است برای دو ماه تمدید شده و هر گاه که دالیل صدور قرار‬ ‫بازداشت موقت برطرف ش��ود یعنی برای مثال همدستان‬ ‫مجرم دستگیر شوند یا اس��ناد و مدارک کشف شود‪ ،‬قاضی‬ ‫می تواند قرار را نقض کرده و از ان پس قرار را تغییر دهد‪».‬‬ ‫در جریان بازداشت موقت مهدی هاشمی‪ ،‬وی به دلیل‬ ‫عارضه قلبی به بیمارس��تان منتقل و چند روز بستری بود‪.‬‬ ‫همچنین گفته می ش��د ک��ه عمل انژیوگراف��ی روی قلب‬ ‫او انجام گرفته اس��ت‪ .‬در همان دوران خان��واده وی برای‬ ‫اولین بار در خارج از زندان با مهدی مالقات کردند‪ .‬یک ماه‬ ‫بعد‪ ،‬با انتش��ار نوار صحبت های وی با یک خبرنگار فراری‬ ‫در کانادا‪ ،‬پرونده او ابعاد تازه ای به خ��ود گرفت‪ .‬همچنین‬ ‫س��خنگوی دس��تگاه قضا از دس��تگیری جدید دو نفر‪ ،‬در‬ ‫ارتباط با این پرون��ده خبر داد‪ .‬اما وکی��ل متهم اعالم کرد‬ ‫وی هیچ کدام از اتهاماتش را قبول ندارد و منتظر برگزاری‬ ‫دادگاه خواهد بود‪ .‬پس از گذش��ت نزدیک به سه ماه فرزند‬ ‫هاشمی رفسنجانی با تودیع وثیقه ‪ ١٠‬میلیارد تومانی از زندان‬ ‫ازاد شد‪ .‬او هم اکنون منتظر برگزاری دادگاه‪ ،‬برای رسیدگی‬ ‫به اتهاماتش است‪ .‬محسنی اژه ای در اخرین روزهای سال‬ ‫درباره این پرونده گفت‪« :‬اگر مقدمات فراهم شود به زودی‬ ‫دادگاه تشکیل می شود‪».‬‬ ‫سیاست‬ ‫اجرای حکم فائزه هاشمی‬ ‫اواسط تابستان و در گرماگرم مسابقات المپیک‪ ،‬فائزه‬ ‫هاشمی‪ ،‬دختر رئیس مجمع تش��خیص مصلحت نظام‪ ،‬از‬ ‫ایران خارج شد‪ .‬سایت های خبری با انتشار تصاویر خروج‬ ‫وی از ف��رودگاه ام��ام(ره)‪ ،‬اعالم کردند وی ب��رای فرار از‬ ‫داستان یک مرگ مشکوک‬ ‫اجرای حکم شش ماه حبس خود‪ ،‬از کشور خارج شده است‬ ‫اذرماه ‪ ٩١‬بار دیگ��ر قوه قضائیه درگی��ر یک پرونده‬ ‫و باز نخواهد گشت‪ .‬اما نزدیکان وی این مطالب را خالف‬ ‫حاشیه ای شد که با سروصدای رسانه ای زیادی در خارج و‬ ‫واقع دانس��ته و گفته بودند؛ وی برای دیدار با برخی اقوام از‬ ‫داخل ایران روبه رو شد‪ .‬مرگ مشکوک یک وبالگ نویس‬ ‫ایران خارج شده و به زودی به ایران باز خواهد گشت‪.‬‬ ‫در زندان موجب شد تا س��خنگوی قوه قضائیه بار دیگر در‬ ‫حکم فائزه هاشمی به جرم اهانت به مسئوالن و تبلیغ‬ ‫مقابل دوربین خبرنگاران قرار گرفته و در ارتباط با رسیدگی‬ ‫علیه نظام صادر شده بود‪ ،‬که مورد اعتراض بسیاری از مردم‬ ‫به این پرونده‪ ،‬اقدامات صورت گرفته توس��ط دستگاه قضا‬ ‫و نیروهای انقالبی قرار گرفت‪ .‬انه��ا معتقد بودند مجازات‬ ‫را توضیح دهد‪.‬‬ ‫در نظر گرفته شده برای فائزه هاشمی تناسبی با جرائم وی‬ ‫رسانه ای شدن مرگ ستار بهش��تی در ایران با نطق‬ ‫نداشته و بس��یار اندک اس��ت‪ ،‬با این وجود حتی نسبت به‬ ‫میان دستور احمد توکلی در مجلس اغاز شد‪ ،‬انجا که وی از‬ ‫اجرای همین رای نیز‪ ،‬تردیدهایی وجود داشت‪.‬‬ ‫قوه قضائیه خواست به موضوع‬ ‫س��عید قاس��می‪ ،‬فع��ال‬ ‫مرگ این جوان رسیدگی کنند‪.‬‬ ‫سیاس��ی و فرهنگ��ی‪ ،‬در یک‬ ‫سخنگوی قوه قضائیه در ابتدای‬ ‫اظهارنظ��ر مع��روف گفته بود‬ ‫امر از دس��تگیری هفت نفر در‬ ‫اگ��ر فائزه هاش��می ی��ک روز‬ ‫ارتباط با این پرون��ده خبر داد و‬ ‫ب��ه زن��دان ب��رود ریش هایش‬ ‫گفت‪« :‬در ارتباط با این پرونده‬ ‫را خواهد تراش��ید‪ .‬این مس��اله‬ ‫تحقیقات جامعی در حال انجام‬ ‫نش��ان می داد که بس��یاری از‬ ‫است‪».‬‬ ‫افراد نس��بت به اج��رای حکم ‬ ‫جواد الریجانی‪ ،‬مس��ئول‬ ‫تردیدهای جدی داشتند‪ .‬زهره‬ ‫ستاد حقوق بشر قوه قضائیه نیز‬ ‫طبیب زاده‪ ،‬نماینده مجلس نیز‬ ‫اینگونه اظهار نظر کرد‪« :‬حادثه‬ ‫نظرش را در مورد اجرای حکم‬ ‫کهریزک و ستار بهشتی هر دو‬ ‫فائزه بیان کرده بود‪« :‬با توجه به‬ ‫حادثه تاس��ف اوری هستند و با‬ ‫نحوه برخورد قوه قضائیه با فائزه ‬ ‫دستور قاطع ریاست قوه قضائیه‬ ‫هاش��می‪ ،‬امیدی برای تنبیه و‬ ‫به ه��ر دوی ای��ن پرونده ها از‬ ‫مج��ازات وی به خاط��ر اعمال‬ ‫همه جهات رسیدگی می شود‪،‬‬ ‫خالفی که علیه نظام داش��ته و‬ ‫چرا ک��ه از نظ��ر بنده دس��تگاه‬ ‫همچنین نقش موث��ری که در‬ ‫قضایی بدون اغم��اض از همه‬ ‫فتنه ‪ 88‬ایفا ک��رده‪ ،‬وجود ندارد‬ ‫جه��ات پرونده ها را رس��یدگی‬ ‫و چنین جسارتی در قوه قضاییه‬ ‫می کند و هرکس��ی که در این‬ ‫برای ای��ن اقدام وج��ود ندارد‪،‬‬ ‫پرونده نقشی داشته باشد‪ ،‬حتما‬ ‫بنابراین بهتر اس��ت ش��ر فائزه‬ ‫مجازات و به ان رسیدگی خواهد‬ ‫هاشمی از سر نظام کم شود‪».‬‬ ‫ش��د‪ .‬اطمینان ما این است که‬ ‫با این همه فائز ه هاشمی‬ ‫علی اکبر جوانفکر همزمان با سخنرانی رئیس جمهور در سازمان ملل با حکم قضایی راهی زندان شد‬ ‫ای��ن پرونده ها ب��ا نهایت دقت‬ ‫چندی بعد به ایران بازگش��ت و‬ ‫پیگی��ری می ش��وند و در ه��ر‬ ‫در شامگاه اول مهرماه‪ ،‬با حضور‬ ‫مرحله‪ ،‬گزارشی از روند رس��یدگی به انها داده می شود‪ .‬در‬ ‫اتهامات وی‪ ،‬در مورد انتخابات ‪ ٨٨‬رسیدگی می شود یا خیر‪،‬‬ ‫ماموران دادستانی دستگیر و روانه زندان شد‪ .‬رجا نیوز همان‬ ‫واقع رسیدگی به این پرونده ها سند افتخار نظام ما هستند‪».‬‬ ‫گفته بود‪« :‬اتهامات این فرد را نمی توانم عنوان کنم‪ ،‬از بیان‬ ‫موقع خبر داد‪« :‬چون وی از اجرای حکم استنکاف ورزیده‬ ‫قوه قضائیه دستور کالبدش��کافی جسد را صادر کرده‬ ‫جزئیات اتهامات هر متهمی در این بخش از رس��یدگی ها‬ ‫و خ��ود را معرفی نکرده بود‪ ،‬لذا توس��ط ماموران ذی ربط و‬ ‫و گزارش ان را به کمیس��یونی که در مجلس برای این امر‬ ‫محذور هستم‪».‬‬ ‫براساس حکم قانونی روانه زندان شد‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪70‬‬ ‫تشکیل ش��ده بود‪ ،‬ارس��ال کرد‪ .‬به دنبال این اقدامات قوه‬ ‫قضائیه‪ ،‬فرمانده نیروی انتظامی‪ ،‬رئیس پلیس فتا را برکنار‬ ‫ک��رد‪ .‬اژه ای در این خصوص گف��ت‪« :‬از تحقیقات این امر‬ ‫مشخص می شود که از روز دستگیری‪ ،‬متوفی مورد ضرب‬ ‫و شتم قرار گرفته اما در مورد ضربی که منجر به فوت شده‬ ‫باشد‪ ،‬به صراحت از سوی پزشکان اعالم شده که هیچ نوع‬ ‫ضربه منجر به مرگ وجود نداشته است‪».‬‬ ‫اژه ای همچنین ادعای خانواده مقتول در مورد دریافت‬ ‫دیه را که در رسانه های خارجی مطرح ش��ده بود رد کرد و‬ ‫اینطور پاس��خ داد‪« :‬مطلقا چنین بحثی که درخواست شود‬ ‫وجود ندارد؛ زیرا اتفاقا خود من این موضوع را پیگیری کردم‪،‬‬ ‫نه از غیر قوه قضائیه و ن��ه از قوه قضائیه چنین چیزی مطرح‬ ‫نشده که بگویند بیایید پول بگیرید‪».‬کمیسیون رسیدگی به‬ ‫مرگ مشکوک این وبالگر در مجلس‪ ،‬نهایتا گزارش خود‬ ‫را در مجلس قرائت کرده و مرگ‬ ‫وی را ناش��ی از «س��نگ کوب و‬ ‫شوک ناشی از دستگیری» عنوان‬ ‫کرد و پرونده برای رس��یدگی در‬ ‫اختیار قوه قضائیه قرار گرفت‪ .‬اما‬ ‫وکیل متهم اعالم داشت‪ ،‬با وجود‬ ‫گذشت بیش از چهار ماه از مطرح‬ ‫شدن پرونده مرگ ستار بهشتی‪،‬‬ ‫این پرونده هنوز به دادگاه ارسال‬ ‫نشده است‪.‬‬ ‫نامه نگاری با رئیس قوه مجریه‬ ‫اواخ��ر مه��ر م��اه و در حالی ک��ه جوانفکر‪ ،‬مش��اور‬ ‫مطبوعات��ی رئیس جمهور در زن��دان به س��ر می برد‪ ،‬وی‬ ‫در نامه ای‪ ،‬درخواس��ت بازدید از زندان اوی��ن را به رئیس‬ ‫دستگاه قضائیه ارائه کرد‪ .‬اما با پاس��خ منفی دستگاه قضا‪،‬‬ ‫روبه رو شد‪ .‬با این وجود احمدی نژاد بار دیگر در نامه ای به‬ ‫املی الریجانی نوشت‪« :‬پاسخ مورخه ‪ 91/7/30‬جنابعالی که‬ ‫با ُمهر «خیلی محرمانه» ارسال شد واصل و موجب تشدید‬ ‫نگرانی اینجانب از نحوه اجرای اصول متعدد قانون اساسی‪،‬‬ ‫از سوی ریاست محترم قوه قضائیه گردید‪ ».‬او در این نامه‬ ‫بار دیگر بر خواست خود برای بازدید از اوین اصرار ورزید‪.‬‬ ‫این بار اما رئی��س قوه قضائیه در مق��ام دفاع دیگر به‬ ‫پرونده یک قاضی در دستگاه قضا‬ ‫قاض��ی مرتضوی که با ش��روع دولت ده��م و وقایع‬ ‫کهری��زک از قوه قضائیه جدا و به بدنه دولت پیوس��ته بود‪،‬‬ ‫اخرین روزه��ای س��ال ‪ ،٩١‬قوه قضائیه را با رس��یدگی به‬ ‫سیاست‬ ‫نامه «خیلی محرمانه» بس��نده نکرده و با ارس��ال نامه ای‬ ‫سرگشاده و مفصل به بندبند سخنان رئیس قوه مجریه پاسخ‬ ‫داد‪ .‬الریجانی خواسته های احمدی نژاد را «تع ّدی از حدود و‬ ‫اختیارات رئیس جمهور و دخالت در کار قوه قضائیه» دانسته‬ ‫و نوشته بود‪« :‬اینجانب حسب وظیفه ای که براساس قانون‬ ‫اساس��ی دارم و از جمله ان صیانت از استقالل قوه قضائیه‬ ‫و اداره مقتدران��ه ان اس��ت‪ ،‬قاطعان��ه از هرگون��ه حرکت‬ ‫تعدی گونه و دخالت نابجا ممانعت خواهم کرد‪».‬‬ ‫با این وجود بس��یاری بر این اعتقاد بودن��د که تاکید‬ ‫احمدی نژاد به «سرکش��ی از زندان ه��ا و برخی دادگاه ها و‬ ‫نحوه اجرای اصول قانون اساس��ی و رعایت حقوق اساسی‬ ‫ملت» برای احوالپرسی از مشاورش صورت گرفته‪.‬‬ ‫نگارش این نامه های سرگشاده که میان روسای قوا رد‬ ‫و بدل شد‪ ،‬موجب ان شد تا رهبر انقالب روسای هر دو قوه را‬ ‫اینگونه مورد خطاب قرار دهد که‪« :‬از امروز تا روز انتخابات‬ ‫هر کس احساس��ات مردم را در جهت ایجاد اختالف به کار‬ ‫بگیرد‪ ،‬قطعا به کشور خیانت کرده اس��ت‪ ».‬به این ترتیب‬ ‫ماجرای نامه نگاری قوه مجریه و قضائیه به اتمام رسید‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫سعید مرتضوی به عنوان متهم پرونده کهریزک راهی دادگاه شد‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫دستگیری جوانفکر‬ ‫از دیگ��ر پرونده های مهمی‬ ‫ که قوه قضائیه در س��ال ‪ ٩١‬به ان‬ ‫رسیدگی کرد‪ ،‬پرونده دستگیری‬ ‫علی اکبرجوانفکر‪،‬مشاورمطبوعاتی‬ ‫رئیس جمه��ور ب��ود‪ .‬جوانفکر به‬ ‫فاصله کوتاهی در مهرماه و پس از‬ ‫دستگیری فائزه و مهدی هاشمی‪،‬‬ ‫برای تحمل کیفر خ��ود به زندان‬ ‫منتقل ش��د‪ .‬او در حالی به زندان‬ ‫رفت ک��ه دقایق زیادی ب��ه اغاز‬ ‫اخرین س��خنرانی احمدی نژاد در‬ ‫مجمع عمومی سازمان ملل متحد‬ ‫باقی نمانده بود‪ .‬پس از بازداش��ت جوانفکر‪ ،‬غالمحس��ین‬ ‫محسنی اژه ای‪ ،‬دادستان کل کش��ور و سخنگوی دستگاه‬ ‫قضایی‪ ،‬در خص��وص اتهام او گف��ت‪« :‬جوانفکر یک اتهام‬ ‫داش��ته و دادگاه حکم دو سال را یک س��ال صادر کرده و‬ ‫حکم هم قطعی شده اس��ت‪ .‬اتهام دیگر او مطبوعاتی بوده‬ ‫و به دو تا شش ماه حبس محکوم ش��ده است‪ .‬دیوان عالی‬ ‫کش��ور اعالم کرده که این دو عنوان یک عنوان محسوب‬ ‫می شود و دو شش ماه را یک شش ماه تعیین کردند‪ ».‬البته‬ ‫پیش از بازداشت جوانفکر‪ ،‬یک بار نیروهای دادستانی برای‬ ‫بازداشت او به روزنامه ایران رفتند‪ ،‬اما پادرمیانی احمدی نژاد‬ ‫و درگیری در روزنامه سبب شد تا وی از بند بازداشت برهد‪.‬‬ ‫اتهام اصلی جوانفکر مربوط به ویژه نامه «خاتون» بود‪ ،‬که‬ ‫در ان به حجاب به عنوان پوشش اسالمی توهین شده بود‪.‬‬ ‫او همچنین به دلیل توهین به رهبر معظم انقالب از سوی‬ ‫قوه قضائیه محکوم شده اس��ت‪.‬یک ماه پیش جوانفکر نیز‬ ‫مانند مهدی هاشمی به علت عارضه قلبی راهی بیمارستان‬ ‫ش��د و در بیمارس��تان بس��یاری از اعضای دولت از جمله‬ ‫رئیس جمهور‪ ،‬مشایی‪ ،‬معاون اول‪ ،‬وزیر خارجه و وزیر ارشاد‬ ‫با وی دیدار و گفت وگو کردند‪ .‬جوانفکر از ابتدای بهمن ماه‬ ‫به دلیل عارضه قلبی در مرخصی به س��ر می برد‪ .‬همچنین‬ ‫او در نامه ای به رهبری خواستار اعاده دادرسی شد‪ .‬تصاویر‬ ‫او در مراسم ویژه س��الگرد انقالب اس�لامی منتشر شد و‬ ‫س��لیمانی‪ ،‬مدیرکل زندان های اس��تان تهران در این باره‬ ‫توضیح داد که وی مدتی است که در مرخصی به سر می برد‪.‬‬ ‫پرونده هایش بار دیگر در تیتر رسانه ها قرار داد‪.‬‬ ‫او در اولین اقدام پ��س از ماجرای پخش فیلمی که او‬ ‫از دیدارش با فاضل الریجانی ضبط کرده بود‪ ، ،‬دستگیر و‬ ‫شبانه روانه زندان شد‪ .‬این درحالی بود که صبح فردای ان‬ ‫روز رئیس دولت عازم مصر بود‪ .‬اگرچه محمود احمدی نژاد‬ ‫پیش از عزیمت به مص��ر گفته بود‪« ،‬در بازگش��ت به این‬ ‫مس��اله حتما رس��یدگی خواهم کرد»‪ ،‬اما تنها یک روز بعد‬ ‫و پیش از بازگش��ت احمدی نژاد‪ ،‬روزنامه خورش��ید در تیتر‬ ‫بزرگ خود خبر داد «مرتضوی ازاد و به سرکار خود بازگشته‬ ‫است‪ ».‬مرتضوی به عالوه در مورد ضبط فیلم اعالم کرد‪،‬‬ ‫مسئولیت ان را شخصا برعهده می گیرد‪ .‬این درحالی بود که‬ ‫قوه قضائیه همزمان با بازداش��ت وی‪ ،‬هشت نفر از پرسنل‬ ‫س��ازمان تامین اجتماعی را احضار و مورد بازخواست قرار‬ ‫داده و از دفتر وی بازرسی کرده بود‪.‬‬ ‫همچنین خبرها حاکی‬ ‫از این بود که محسنی اژه ای‬ ‫در زمان حضور وی در زندان‪،‬‬ ‫ب��ا وی مالق��ات و دی��داری‬ ‫سه س��اعته داش��ته اس��ت‪.‬‬ ‫سخنگوی قوه قضائیه از وی‬ ‫خواسته بود که از سمت خود‬ ‫استعفا داده‪ ،‬تا به وحدت قوا در‬ ‫کشور کمک کند‪.‬‬ ‫مر تض��و ی فـر د ا ی‬ ‫ازادی به مح��ل کار خود در‬ ‫تامی��ن اجتماعی بازگش��ت‪.‬‬ ‫س��ایت های حام��ی دول��ت‬ ‫عکس ه��ای وی را در حالی‬ ‫که مورد استقبال همکارانش‬ ‫قرار گرفته بود‪ ،‬منتشر کردند‪.‬‬ ‫یک هفت��ه بع��د قوه قضائیه‬ ‫اع�لام کرد که رس��یدگی به‬ ‫پرونده متهمان کهریزک را در‬ ‫هشتم اسفندماه برگزار خواهد‬ ‫کرد‪ .‬در این روز قاضی سابق‪،‬‬ ‫مرتضوی با همراهی عده ای‬ ‫قصد ورود به دادگاه را داشت‬ ‫که مس��ئوالن دادگاه از ورود‬ ‫همراهانش به دادگاه خودداری کردند‪ .‬مس��ئوالن دستگاه ‬ ‫قضائیه اس��تان تهران پیش از این اعالم کرده بودند‪ ،‬روال‬ ‫این است که دادگاه به صورت علنی برگزار شود‪ ،‬مگر اینکه‬ ‫قاضی بنا به تش��خیص خود ان را غیرعلنی کند‪ .‬از این رو‬ ‫تعداد زیادی از خبرنگان و عکاسان در محل دادگاه حضور‬ ‫پیدا کرده بودند‪ .‬لحظاتی پی��ش از برگزاری دادگاه نماینده‬ ‫روابط عمومی دادگستری استان تهران در جمع خبرنگاران‬ ‫حاضر شد و گفت‪« :‬براساس بند ‪ 3‬ماده ‪ 188‬ایین دادرسی‬ ‫هیات قضایی‪ ،‬تصمیم ب��ر غیرعلنی ب��ودن دادگاه گرفته‬ ‫اس��ت‪ ».‬در نهایت این دادگاه به صورت غیرعلنی و بدون‬ ‫حضور خبرنگاران برگزار شد‪ .‬به گفته پدر یکی از قربانیان‬ ‫در این جلس��ه اتهام معاونت در قتل نیز به متهم ردیف اول‬ ‫پرونده تفهیم شد‪ .‬در کیفرخواستی که برخی خبرگزاری ها‬ ‫اعالم کرده بودند‪ ،‬به این اتهام اشاره نشده بود‪ ،‬اما نماینده‬ ‫دادستان در جلسه محاکمه این اتهام را نیز قرائت کرد‪.‬‬ ‫این خبر را دو روز بعد محس��نی اژه ای در جلسه ای در‬ ‫استان گلس��تان تایید کرد و گفت‪« :‬به سعید مرتضوی در‬ ‫پرونده قضات کهریزک اتهام معاونت در قتل تفهیم ش��ده‬ ‫اس��ت‪ ».‬پیش از این گفته می ش��د تنها اتهامات مرتضوی‬ ‫«بازداش��ت غیرقانون��ی و گ��زارش خالف واقع» اس��ت‪.‬‬ ‫اولیای دم پس از خروج از دادگاه اعالم کردند که تنها دوتن‬ ‫از متهمان قاضی س��عید مرتض��وی و حیدری فر در دادگاه‬ ‫حضور داشتند و متهم سوم در دادگاه حاضر نشده بود‪g .‬‬ ‫‪71‬‬ ‫پرونده سا ل ‬ ‫انتخابات‬ ‫ایا به واقع باید وقوع‬ ‫دوم خردادی دیگر را در‬ ‫گمانه های انتخاباتی لحاظ‬ ‫کرد؟‬ ‫اصالح طلبان همچنان نتوانسته اند به اجماع برسند‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪2‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪72‬‬ ‫تردیدهای اخر‬ ‫«در انتخابات ش��رکت می کنیم»؛ ای��ن تنها توافقی‬ ‫است که مورد اجماع کثیری از اصالح طلبان است‪ ،‬اگرچه‬ ‫برای همین گزاره نیز مخالفانی در میانشان وجود دارد‪.‬‬ ‫رقیب س��نتی اصولگرایان‪ ،‬جناح جامانده از قدرت و‬ ‫وامانده از انچه از س��ال ‪ 88‬به این سو بر انها گذشته است؛‬ ‫حاال روزگار متفاوتی دارد‪ .‬روزگاری که افرادی چون عباس‬ ‫عبدی تمام تالشش��ان را می کنند تا شباهت هایی برایش‬ ‫بیابند یا بیافرینند با سال ‪ 76‬تا شاید به اصالح طلبان خواهان‬ ‫بازگش��ت به عرصه قدرت رس��می با رویای دوم خردادی‬ ‫دیگر‪ ،‬امید «رقابت» دهند‪.‬‬ ‫واقعیت این اس��ت که انها سودای بازگشت به قدرت‬ ‫کرده اند؛ قدرت از دست رفته‪ ،‬سال هاست نه به پاستور راهی‬ ‫دارند و نه روزگار سابق در پارلمان‪.‬‬ ‫گروه های مختلف انها اما امروز ه��ر یک به گونه ای‬ ‫متفاوت می اندیشند‪ .‬بس��یاری از نیروهای سیاسی متفرق‬ ‫شده و برخی حتی شوق نشستن بر س��ر یک میز با رفقای‬ ‫دیروز را ندارند‪ .‬حاص��ل جمع همه اینها بی ش��ک به یک‬ ‫درمان احتیاج دارد؛ «سامان مجدد» و این بی تردید می تواند‬ ‫مهم ترین دلیل تالش برای بازگشت شان به قدرت باشد‪ .‬به‬ ‫دیگر سخن اینکه تصمیم سازان انان نیک می دانند چنین‬ ‫رقابت بزرگی که طعم س��ودای بازگشت به قدرت از دست‬ ‫رفت��ه را دارد‪ ،‬بهترین بهانه برای اوردن و نش��اندن رفقای‬ ‫دیروز در گعده های سیاسی است‪.‬‬ ‫اصالح طلبان می دانند این فرصت سیاس��ت ورزی را‬ ‫اگر از دست دهند دیگر نباید خیلی امیدی به رجعت دوباره‬ ‫داشته باشند‪ .‬پنجره ای جدید مقابلشان گشوده شده و انها از‬ ‫بیم دچار نشدن به سرنوشت نهضت ازادی اصرار به حضور‬ ‫و حرکت در چارچوب قانون دارند‪ .‬این گزاره ها را می ش��ود‬ ‫به صورت محسوس��ی در اظهارات این روزهای حس��ین‬ ‫مرعشی‪ ،‬مجید انصاری‪ ،‬غالمحسین کرباسچی و دیگرانی‬ ‫از انها یافت‪.‬‬ ‫اجماع یا اقناع‬ ‫«اصالح طلبان بنای حضور در انتخاب��ات را دارند»؛‬ ‫حاال دیگر کسی در این گزاره ش��کی ندارد‪ .‬اما انها چگونه‬ ‫وارد انتخابات خواهند شد؟ ایا به واقع باید وقوع دوم خردادی‬ ‫دیگر را در گمانه های انتخاباتی لحاظ کرد؟ «نامزد واحد»‬ ‫ایا ماحصل گعده های سیاسی انان خواهد بود؟‬ ‫اگر بر این نتیجه متفق القول باشیم که اصالح طلبان‬ ‫در مورد حضور در انتخابات به «توافق حداکثری» رسیده اند‪،‬‬ ‫اما در مورد نحوه حضور در انتخابات تحلیل غالب این است‬ ‫که قرائت های متفاوت درباره نوع حضور مانع از اجماع انان‬ ‫تاکنون شده است‪.‬‬ ‫چنانک��ه طیف های��ی از ان��ان ک��ه در میانش��ان‬ ‫تصمیم س��ازان رادیکال وجود دارد بر حضور مش��روط در‬ ‫انتخاب��ات تاکید دارند؛ ش��روطی همچ��ون ازادی برخی‬ ‫چهره های سیاس��ی‪ ،‬اس��تفاده از ابزاره��ای فراقانونی در‬ ‫انتخابات مانند هیات های نظارت‪ ،‬تایید بی حرف و حدیث‬ ‫هر نامزدی که مد نظر انها باشد‪...‬‬ ‫این عده معتقدند که در وقایع س��ال ‪ 88‬هیچ حرکت‬ ‫خطایی از اصالح طلبان س��ر نزده و انها ن��ه تنها نیازی به‬ ‫شفاف س��ازی در ان باب نمی بینند‪ ،‬بلکه جایگاه باال دستی‬ ‫در این مورد برای خود قائلند و به بیان ساده تر خود را در این‬ ‫مورد طلبکار می دانند نه بدهکار‪.‬‬ ‫این طیف اکنون بر ان است که حتی المقدور یک نامزد‬ ‫به اصطالح «حداکثری» را برای حضور در انتخابات روانه‬ ‫میدان کند؛ نامزدی که شانس رای اور باالتری داشته باشد‬ ‫و البته از جانبی دیگر اگر با مهر عدم تایید صالحیت مواجه‬ ‫شد به زعم انان هزینه ای به نظام تحمیل شود‪.‬‬ ‫بخش هایی از این نوع نگاه را می ت��وان به خوبی در‬ ‫سخنان رسمی موس��وی خوئینی ها یافت؛ انجا که با طرح‬ ‫دولت وحدت ملی مخالفت می کند‪ ،‬انجا که در مورد وقایع‬ ‫س��ال ‪ 88‬موضع گیری می کند و انجا که مولفه های نامزد‬ ‫اصالح طلبان را بر می شمرد‪.‬‬ ‫هرچه هست این طیف اکنون بیش از ماه های گذشته‬ ‫در اقلیت قرار گرفته است‪.‬‬ ‫حضور بی شرط‬ ‫عبداهلل نوری می گوید‪« :‬فواید حضور اصالح طلبان در‬ ‫انتخابات سال ‪ ،1388‬از عدم حضور انها در انتخابات مجلس‬ ‫نهم بیشتر بوده است‪ .‬موضع تند و افراطی گرفتن جز اینکه‬ ‫عده ای ما را قهرمان بدانند و سازش��کار نخوانند خاصیت و‬ ‫ارزش دیگری ندارد‪ .‬به جای کوش��ش برای قهرمان شدن‬ ‫نزد افکار عمومی به این بیندیش��یم که سخنان و اقدامات‬ ‫ما چه تاثیری در بهبود وضعیت مردم و اتیه کشور دارد‪».‬‬ ‫غالمحسین کرباسچی می گوید‪« :‬اینکه شرط حضور‬ ‫در صحنه‪ ،‬ازادی دوستانی که گرفتار زندان و حصر شده اند‬ ‫باشد بسیار ژست جوانمردانه‪ ،‬ازاد منشانه و نگاهی از موضع‬ ‫استغنا به قدرت است‪ .‬این پش��ت پا زدن به مردار قدرت و‬ ‫اقتدار است و افسار این شتر سرکش را به گردنش انداختن‪،‬‬ ‫اما واقعیت این است که درون ناپیدای این نگاه به رادیکال‬ ‫و روشنفکرانه محافظه کاری غریبی ارمیده است‪ .‬اگر قرار‬ ‫بود زندانیان سیاسی ازاد شوند‪ ،‬وضعیت اقتصاد و فرهنگ و‬ ‫سیاست داخلی و خارجی رو به بهبود رود پس اصالح طلبان‬ ‫برای چه باید به قدرت برس��ند؟ اصالح طلبان حتما باید در‬ ‫انتخابات شرکت کنند‪».‬‬ ‫این جمالت در کنار مصاحبه ه��ای اخیر چهره هایی‬ ‫همچون موس��وی الری‪ ،‬مجی��د انصاری‪ ،‬علی یونس��ی‪،‬‬ ‫اسحاق جهانگیری و‪ ...‬نشان از ان دارد که بخش دیگری‬ ‫از اصالح طلبان که چندی اس��ت در پوزیشن اکثریت قرار‬ ‫گرفته اند‪ ،‬معتقدن��د نباید فرصت حض��ور در انتخابات را از‬ ‫دس��ت داد‪ .‬در این میان برخی از انان به باز افرینی شرایط‬ ‫س��ال ‪ 76‬می اندیش��ند‪ ،‬حال انکه انها هنوز نتوانسته اند به‬ ‫چهره ای مورد اجماع برای حمایت برسند‪.‬‬ ‫با رئیس دولت اصالحات درباره انتخابات مطرح شده‪ ،‬کذب‬ ‫محض است‪.‬‬ ‫حال انکه شنیده ها حکایت از ان دارد که رئیس جمهور‬ ‫پیشین چندان نگاه مثبتی به کاندیداتوری او ندارد‪.‬‬ ‫عارف البت��ه منتقدان متع��ددی در می��ان نیروهای‬ ‫شناخته شده اصالح طلب دارد‪ .‬موسوی خوئینی ها‪ ،‬قدرت اهلل‬ ‫علیخانی‪ ،‬محمد رضا تابش و‪ ...‬به صورت واضحی از او انتقاد‬ ‫می کنند و البته حتی برخی او را چهره اصالح طلب به شمار‬ ‫نمی اورند‪.‬‬ ‫منتقدان می گویند عارف در سال های گذشته ترجیح‬ ‫داده که سکوت پیشه کرده و وارد مجادالت نشود‪.‬‬ ‫هر چه هس��ت عارف می گوید توجهی به این انتقادها‬ ‫ندارد و اگر تصمیمش قطعی ش��ود‪ ،‬کاندی��دای انتخابات‬ ‫خواهد شد‪.‬‬ ‫حال انک��ه در روزهای اخیر می توان افزایش ش��یب‬ ‫انتقادات نسبت به وضع موجود را در سخنان و مصاحبه های‬ ‫محمد رضا عارف یاف��ت؛ اتفاقی بدیع که ش��اید به جهت‬ ‫کاستن از انتقادات اصالح طلبان نسبت به او باشد‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ایا هاشمی می اید؟‬ ‫انهایی که می گویند ش��رایط س��ال ‪ 92‬مانند س��ال‬ ‫‪ 84‬خواهد ش��د‪ ،‬بر یک گزاره خیلی تاکید دارند‪« :‬هاشمی‬ ‫ می اید»‪ .‬یک اتفاق و رویداد انتخاباتی که بدون شک چینش‬ ‫نیروهای سیاسی را بر هم خواهد ریخت‪.‬‬ ‫صحنه ای جدی��د برپا خواهد ک��رد و فضایی متفاوت‬ ‫به وجود خواهد اورد‪ .‬او تا امروز گفته است نمی اید‪ ،‬فرزندان‬ ‫و نزدیکانش به صورت قطعی این مس��اله را رد نمی کنند‪،‬‬ ‫اما چهره هایی از سیاسیون می گویند دیگر باید روی امدن‬ ‫اما ایا هاش�می به واقع چنی�ن تصمیمی گرفته‬ ‫است؟‬ ‫او از جانب��ی می داند ک��ه همچون س��ال ‪ 84‬جایگاه‬ ‫خوبی در نظرسنجی ها دارد ‪-‬فارغ از اینکه در ان سال رای‬ ‫منفی باالیی هم در نظر س��نجی ها داش��ت ‪ -‬ومی داند که‬ ‫فضای به وجود امده در سال ‪ 84‬پیرامون او و نیز استفاده از‬ ‫افش��اگری ها و انتقادها‪ ،‬دیگر خیلی علیه او کار امد نیست‪.‬‬ ‫اصالح طلبان ش��رایط س��ال ‪ 84‬را ندارند و طیف هایی از‬ ‫انان خصوصا در بخش راس��ت اصالحات ترجیح می دهند‬ ‫هاشمی برنده انتخابات باشد تا یک اصولگرا یا نامزد حامی‬ ‫ دولت کنونی‪ .‬بخش های��ی از اصولگرایان س��نتی ممکن‬ ‫است از امدنش حمایت کنند‪ .‬او نیز گویا می خواهد از اخرین‬ ‫فرصت برای ورود به پاستور استفاده کند‪ .‬این همه شاید از‬ ‫جمله دالیلی باشد که هاش��می را به سودای کاندیداتوری‬ ‫انداخته باشد‪.‬‬ ‫اما از زاویه ای دیگر هاش��می به خوب��ی می داند که‬ ‫منتق��دان س��نتی اش در جامع��ه و اهالی سیاس��ت موافق‬ ‫بازگشت او نیستند‪.‬‬ ‫هاش��می این را هم می داند ک��ه طیف های مهمی از‬ ‫اصالح طلبان ترجیح می دهند که نامزد خودش��ان را داشته‬ ‫باشند و ریس��ک احتمال شکست مجدد هاش��می را پذیرا‬ ‫نشوند‪ .‬دو فرزند هاشمی رفسنجانی اکنون با احکام قضایی‬ ‫دوره زندان را سپری می کنند‪ .‬نظرسنجی ها نیز اگرچه او را‬ ‫در جایگاهی باالتر از دیگر چهره های سیاس��ی نشانده‪ ،‬اما‬ ‫همچنان مانند سال ‪ 84‬راوی این خبر هستند؛ «هاشمی در‬ ‫ارای منفی هم جایگاه باالیی دارد‪».‬‬ ‫اینهاست که هاشمی را تا کنون از اعالم موضع نهایی‬ ‫در این باب بازداشته اس��ت؛ هر چند که شواهد گویای این‬ ‫اس��ت که گمانه کاندیداتوری بر عدم نامزدی قوت و وزن‬ ‫بیشتری یافته است‪.‬‬ ‫ایا هاشمی می اید؟ یا ان چنان که گفته ممکن است‬ ‫به صورت واضحی از یک نامزد در انتخابات حمایت کند؟‬ ‫برای رسیدن به اینکه سیاستمدار کهنه کار چه در ذهن دارد‬ ‫باید بیش از اینها منتظر باشیم‪g .‬‬ ‫نکات‬ ‫بسیاری از نیروهای سیاسی اصالح طلب متفرق شده و برخی حتی‬ ‫شوق نشستن بر سر یک میز با رفقای دیروز را ندارند‬ ‫اصالح طلبان می دانند این فرصت سیاست ورزی را اگر از دست دهند‬ ‫دیگر نباید خیلی امیدی به رجعت دوباره داشته باشند‬ ‫محمد علی نجفی یک مشکل اساسی دیگر هم دارد و ان اینکه‬ ‫چهرهایی همچون محمد رضا عارف که سبد رای مشترکی با او دارند نیز‬ ‫عزم حضور کرده اند‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫برای رسیدن به این تحلیل که اکنون در میان مدافعان‬ ‫حضور بدون شرط در انتخابات چه می گذرد باید به بررسی‬ ‫افرادی پرداخت که احتمال نامزدی شان وجود دارد‪.‬‬ ‫محمد علی نجفی یک تکنوکرات است؛ تکنوکراتی که‬ ‫سابقه حضور در دولت های هاشمی و خاتمی را دارد‪ .‬عضو‬ ‫شورای شهر تهران می گوید در انتخابات اتی شوراها کاندیدا‬ ‫نخواهد ش��د‪ ،‬اما همزمان اعالم می کند ش��اید کاندیدای‬ ‫انتخابات ریاست جمهوری شود‪.‬‬ ‫یک عارضه جس��می را پشت سر گذاش��ته است‪ ،‬اما‬ ‫گویا س�لامتی اش را بازیافته‪ .‬او چه��ره ای نزدیک به اکبر‬ ‫هاشمی رفس��نجانی به ش��مار می رود و بر اس��اس برخی‬ ‫ش��نیده ها از گزینه ه��ای مدنظر رئیس دول��ت اصالحات‬ ‫هم هست‪.‬‬ ‫او حامیانی همچون عبداهلل نوری هم دارد‪ .‬نجفی البته‬ ‫منتقدانی در طیف های اصالح طلب هم دارد؛ منتقدانی که‬ ‫معتقدند او س��بد رای الزم را برای پی��روزی اصالح طلبان‬ ‫ندارد‪.‬‬ ‫او یک مش��کل اساس��ی دیگر ه��م دارد و ان اینکه‬ ‫چهره های��ی همچ��ون محمد رضا ع��ارف که س��بد رای‬ ‫مشترکی با او دارند نیز عزم حضور کرده اند‪.‬‬ ‫پس از محمد علی نجفی این اسحاق جهانگیری است‬ ‫که احتمال نامزدی اش وجود دارد‪.‬‬ ‫او نیز همچ��ون محمدعلی نجفی ی��ک تکنوکرات‬ ‫اس��ت و البته مانند او کاندیداتوری اش را رد نکرده اس��ت‪.‬‬ ‫جهانگیری البته گفته اس��ت که حاال دور ه‪ ،‬دوره نسل دوم‬ ‫اصالح طلبان است‪.‬‬ ‫او اما در قیاس با محمد علی نجف��ی از اقبال کمتری‬ ‫میان اصالح طلبان برخوردار است‪.‬‬ ‫در این میان محمد رضا عارف هم ماه هاس��ت که از‬ ‫تمایلش برای کاندیداتوری در انتخابات سخن می گوید‪ .‬او‬ ‫به مثلث گفته است همه اخباری که پیرامون رایزنی هایش‬ ‫بازگشت به رئیس جمهور سابق‬ ‫اگر چه برخی هن��وز اص��رار دارند ک��ه رئیس دولت‬ ‫اصالحات بار دیگر عزم پاستور خواهد کرد‪ ،‬اما هم او و هم‬ ‫افراد نزدیک به او می گویند چنین مساله ای هرگز به واقعیت‬ ‫تبدیل نخواهد شد‪.‬‬ ‫حتی نقل اس��ت که رئی��س دولت اصالح��ات اخیرا‬ ‫پاسخی تند به دعوت کنندگان انتخاباتی داده است‪ .‬او اگر چه‬ ‫تالش داش��ت در قامت رهبر اصالح طلب��ان در انتخابات‬ ‫پیش رو به ایفای نقش بپردازد اما مخالفت ها با تصمیمات‬ ‫و رویکردهای چند وجهی او موجب ش��ده ک��ه گروه های‬ ‫اصالح طلب هر یک به گونه ای مجزا عم��ل کرده و چنین‬ ‫ش��ود که خالء رهبری اصالحات بیش از هر زمان دیگری‬ ‫نمایان شود‪.‬‬ ‫او حساب کرد‪.‬‬ ‫انتقاداتش در مصاحبه ها و سخنرانی هایش شیب قابل‬ ‫مالحظه ای یافته‪ ،‬حضورش در رسانه ها پررنگ شده و البته‬ ‫مضاف بر همه این ها کشش هایی از سوی منتقدان و رقبای‬ ‫سنتی و همیشگی اش به صورت نمایانی پدیدار گشته است؛‬ ‫کشش هایی که از پدید امدن شرایط پس از« اعالم حضور»‬ ‫هاشمی استقبال می کند‪.‬‬ ‫‪73‬‬ ‫محسن هاشمی رفسنجانی‪:‬‬ ‫سیاست‬ ‫برای ورود به انتخابات‬ ‫خانواده به اندازه حاج اقا‬ ‫احساس تکلیف نمی کنند‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫محسنهاشمیرفسنجانیدرگفت وگوبامثلثازکارکردنباشهردارهای‬ ‫مختلفیچونکرباسچی ‪،‬احمدی نژادوقالیبافسخنمی گوید‪.‬ازروزهای‬ ‫همکاری با احمدی نژاد که همزمان با رقابت پدرش شهردار وقت تهران‬ ‫بود ‪ ،‬می گوید و در پاسخ به حمایت اصالح طلبان در دور دوم انتخابات‪84‬‬ ‫ازپدرشمعتقداستکهبهخاطرسابقهتخریب ها‪،‬اینحمایت هاچندان‬ ‫تاثیرگذار نبود‪ .‬او امدن پدرش در انتخابات پیش ر و را نفی نمی کند ولی‬ ‫می گویدکهخانوادههاشمیبهاندازهخوداواحساستکلیفنمی کنند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪74‬‬ ‫امید کرمانی ها‬ ‫اقای هاشمی! بهتر اس�ت از دورانی شروع کنیم‬ ‫که شما مدی ر عامل مترو بودید؛ شما در ان برهه با‬ ‫شهرداران مختلفی کار کردید؛ م ی خواهم بپرسم‬ ‫کار با کدام یک از انها برای شما راح ت تر بود؟‬ ‫سیاست‬ ‫شما با کدام یک راح ت تر بودید؟‬ ‫‪ l‬نم ی ش��ود این گونه به موضوع نگاه ک��رد که با‬ ‫کدام یک از ش��هرداران راحت تر کار کردم چ��ون زمانی که‬ ‫وابس��تگی مترو با وزارت کش��ور بود‪ ،‬خیلی با ش��هرداری‬ ‫اقای کرباس��چی ارتباط پیدا نم ی کرد‪ ،‬در زم��ان دولت اول‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫و دستگاه های اجرایی خیلی به ریاس��ت جمهوری م ی امد‪،‬‬ ‫مثال زمین را م ی کندند و حفاری ها مش��کالت ترافیکی یا‬ ‫اختالل در شبکه اب و برق شهر به وجود م ی اورد‪ ،‬ضمن انکه‬ ‫بخشی از مسائل هم مالی بود‪ .‬از ان زمان چون رئی س جمهور‬ ‫سرشان شلوغ بود‪ ،‬رفع برخی مش��کالت را به بازرسی ویژه‬ ‫ریاس��ت جمهوری محول م ی کردند؛ من هم که رئیس دفتر‬ ‫بازرسی ویژه بودم‪ ،‬موضوعات را با کمک کارشناسان بررسی‬ ‫م ی کردم تا معلوم شود مشکل از کجاس��ت‪ .‬بناب راین من از‬ ‫ان تاریخ درگیر مسائل مترو ش��دم‪ .‬این پی ش زمینه را گفتم‬ ‫تا برس��یم به اینجا که ارتباط من با مترو از کجا ش��روع شد‪.‬‬ ‫دفتر بازرسی ویژه رئی س جمهور از سال ‪ 69‬مستقیما درگیر‬ ‫حل مشکالت مترو شد و همین روند ادامه پی دا کرد تا انکه در‬ ‫یک مقطع مشکالت مترو زیاد شد و ب رای حل این مشکالت‬ ‫از رئی س جمهور درخواست کردم که عضو هیات مدیره شوم‬ ‫تا تصمیماتی که ب رای اجرا تصویب م ی شود را پیگیری کنم‪.‬‬ ‫چون دستگاه اجرایی با مدیرعامل وقت یعنی اقای اب راهیمی‬ ‫ مش��کل پیدا کرده بودند‪ ،‬بناب راین ضمن اینکه از سال ‪ 69‬تا‬ ‫‪ 72‬درگیر پروژه مترو بودم‪ ،‬از سال ‪ 72‬هم عضو هیات مدیره‬ ‫شرکت مترو شدم تا این پروژه زودتر راه اندازی شود‪ .‬از ان تاریخ‬ ‫تا زمانی که از مترو رفتم نزدیک به ‪ 17‬سال با فعالیت مترو‬ ‫عجین بودم‪ .‬سال ‪ 72‬اقای کرباسچی شهردار ته ران بود‪ ،‬بعد‬ ‫اقایان ملک مدنی‪ ،‬الویری‪ ،‬مقیم��ی‪ ،‬احمدی نژاد و قالیباف‬ ‫شهردار شدند و من با همه اینها در پروژه مترو کار کردم‪.‬‬ ‫اقای هاش��می‪ ،‬اقای عبداهلل نوری وزیر کشور بود و کار مترو‬ ‫را دنبال م ی کرد‪ ،‬بعد اقای بش��ارتی وزیر کش��ور شد‪ .‬در ان‬ ‫دوره مترو مشکالتی با ش��هرداری اقای کرباسچی داشت‪،‬‬ ‫چون باید در جاهای مختلف ش��هر حفر تونل م ی شد‪ .‬این‬ ‫کار ایجاد ترافی��ک م ی کرد‪ .‬از زم��ان مدیرعاملی من‪ ،‬تمام‬ ‫شهرداران روابط شان با مترو خوب بود‪ ،‬هیچ کدام نم ی گفتند‬ ‫مترو نم ی خواهیم‪ ،‬بلکه تاکید داشتند و سعی همه شهرداران‬ ‫این بود که ب رای تامین هزینه س��اخت مترو از دولت کمک‬ ‫بگیرند‪ .‬به هر حال مت��رو پروژه پرهزینه و زمانبری اس��ت‪.‬‬ ‫ش��هرداری با منابع مالی محدود‪ ،‬کارهای اورژانسی و فوری‬ ‫زیادی دارد؛ بناب راین همه شهرداران عالقه مند بودند‪ ،‬مدیریت‬ ‫مترو در شهرداری باش��د‪ ،‬اما هزینه ها را دولت پرداخت کند‪،‬‬ ‫ضمن انکه روند اجرای پروژه با سرعت پیش رود‪ .‬ب رای اینکه‬ ‫بگویم ه ر کدام از شهرداران یادشده چقدر در همکاری با پروژه‬ ‫مترو مثبت عمل کردند باید دید انها چقدر در گرفتن کمک از‬ ‫دولت موفق بودند‪ .‬من سال ‪ 76‬مدیرعامل مترو شدم‪ ،‬یعنی‬ ‫‪ 72‬تا ‪ 76‬عضو غیرموظف هیات مدیره بودم که دستی از دور‬ ‫بر اتش داشتم و فقط مشکالت را پیگیری م ی کردم‪.‬‬ ‫چه شد که مدیرعامل مترو شدید؟‬ ‫‪ l‬ابان ‪ 76‬مدیرعامل مترو شدم‪ ،‬قضیه از ان قرار بود‬ ‫که اقای عبداهلل نوری‪ ،‬وزیر کش��ور وقت دولت اقای خاتمی‬ ‫ گفت که «م ی خواهد مدیرعامل مترو را ع��زل و من را ‪ -‬به‬ ‫دلیل سوابق و اطالعاتی که از مترو دارم‪ -‬جایگزین وی کند»‬ ‫اما اقای هاشمی خیلی موافق این کار نبود و م ی گفت «باید‬ ‫اجازه داد تا همان مدیرعاملی که این همه زحمت کش��یده‪،‬‬ ‫کار را تمام کند چرا که انگیزه اش ب رای افتتاح مترو نیز بیشتر‬ ‫است‪ ».‬این قضیه دو‪ ،‬س��ه ماهی طول کشید تا اقای نوری‬ ‫به من گفت قطعا مدیرعامل مت��رو را عوض م ی کند‪ .‬چون‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫ی به‬ ‫‪ l‬ب رای پاس��خگویی به این س��وال بای��د کم ‬ ‫سابقه و پیشینه راه اندازی مترو در ته ران اشاره کنم‪ .‬شرکت‬ ‫متروی ته ران در سال ‪ 1354‬تاسیس شد‪ .‬ان زمان در قانون‬ ‫امده بود‪« :‬به شهرداری ته ران اجازه داده م ی شود که شرکتی‬ ‫به نام راه اهن ش��هری ته ران و حومه تاسیس کند و سرمایه‬ ‫اجرای این پروژه را دولت در اختیار شهرداری قرار م ی دهد»‪ .‬تا‬ ‫قبل از پیروزی انقالب فقط حدود ‪300‬متر از تونل های مترو‬ ‫س��اخته ش��ده بود چون کلنگ اغاز پروژه اوایل سال ‪ 57‬زده‬ ‫شد‪ ،‬ولی ط راح ی ها و نقشه ها از س��ال ‪ 55‬تا سال ‪ 57‬انجام‬ ‫ش��ده بود‪ .‬بعد از انقالب تا پایان دولت ب��ازرگان‪ ،‬فضا کمی‬ ‫ ارام بود‪ ،‬اما بعد از ان با تس��خیر النه جاسوس��ی‪ ،‬استعفای‬ ‫دولت موقت و ش��روع جنگ تحمیلی فضا دائم انقالب ی تر‬ ‫م ی شد‪ ،‬به طوری که تا س��ال ‪ 60‬عده ای از انقالبیون که در‬ ‫جامعه و دولت حضور داشتند‪ ،‬مخالف س��اخت مترو بودند‬ ‫و چون ش��هرداری موافق توقف پروژه نبود‪ ،‬به همین دلیل‬ ‫با روش هایی ابتدا وابس��تگ ی اش را از ش��هرداری گرفتند و‬ ‫ان را به وزارت کش��ور ملحق کردند‪ .‬اس��تدالل دولت ب رای‬ ‫توقف پروژه مترو این بود که ته ران فاض�لاب ندارد و ایجاد‬ ‫مترو سخت اس��ت‪ .‬مترو پروژه پرخرجی است‪ ،‬وابستگی به‬ ‫خارج ایج��اد م ی کند‪ ،‬نباید در ته ران پول خرج ش��ود چرا که‬ ‫مهاجرت را زیاد م ی کند و ب راساس دالیلی از این دست پروژه‬ ‫مترو سال ‪ 60‬متوقف شد‪ ،‬در حال ی که تا ان سال تقریبا ‪2300‬‬ ‫متر از تونل های مترو در زمی ن های بالمعارض عباس اباد به‬ ‫صورت ترانشه باز ساخته ش��ده بود‪ .‬ان زمان اقای هاشمی‬ ‫رئیس مجلس و رئیس مجمع نماین��دگان ته ران با توقف‬ ‫کار مترو مخالفت م ی کند و خواستار تداوم اجرای این پروژه‬ ‫م ی شود‪ ،‬اما دولت به دلیل مساله جنگ و فقدان پول‪ ،‬امکانات‬ ‫از قبیل میلگرد‪ ،‬س��یمان و‪ ...‬زیر بار اغاز دوباره ساخت مترو‬ ‫نم ی رود تا اینکه اقای هاشمی اواخر اسفند سال ‪ 63‬یکی از‬ ‫خطب ه های نمازجمعه را به این موضوع اختصاص م ی دهد و‬ ‫م ی گوید ته ران مترو که م ی خواهد هیچ‪ ،‬کالنشهرهای دیگر‬ ‫هم مترو م ی خواهند و مجددا از دولت م ی خواهد ساخت مترو‬ ‫ش��روع ش��ود‪ .‬بعد از این خطبه‪ ،‬پیگیری ها ب رای اغاز دوباره‬ ‫ساخت مترو جدی م ی ش��ود‪ ،‬اما پیشنهاد ان در هیات دولت‬ ‫رای نم ی اورد‪ ،‬نماین��دگان ته ران دوباره مس��اله را پیگیری‬ ‫م ی کنند و از حضرت ایت اهلل خامنه ای‪ ،‬رئی س جمهور و اقای‬ ‫موسوی‪ ،‬نخس ت وزیر وقت اجازه م ی خواهند تا با حضور در‬ ‫هیات دولت از پروژه مترو دفاع کنند‪ ،‬اما چون رسم نبوده که‬ ‫کسی به هیات دولت برود و از پروژه ای دفاع کند‪ ،‬در نتیجه‬ ‫ش��خص اقای هاش��می ‪ -‬رئیس مجلس وقت‪ -‬به جلسه‬ ‫دولت م ی رود و از پروژه مترو دفاع م ی کن��د‪ .‬این اتفاق فقط‬ ‫یک بار در طول س��ی و چهار سال گذش��ته پیش امده که‬ ‫رئیس مجلس در جلسه هیات دولت شرکت کرده و از یک‬ ‫موضوعی دفاع کند و ان موضوع هم پروژه مترو ته ران است‪.‬‬ ‫این اتفاق نشان از درجه اهمیت این پروژه نزد اقای هاشمی‬ ‫دارد‪ .‬خوشبختانه بعد از حضور اقای هاشمی در جلسه دولت‪،‬‬ ‫از س��رگیری پروژه مترو رای م ی اورد و کار مترو با اس��تفاده‬ ‫از وام و تس��هیالت سیستم بانکی در س��ال ‪ 66‬دوباره اغاز‬ ‫م ی ش��ود‪ .‬در نتیجه م ی توان گفت پروژه مترو سوگلی اقای‬ ‫هاشمی بود‪ .‬سال ‪ 67‬جنگ تمام شده و س��ال ‪ 68‬حاج اقا‬ ‫رئی س جمهور م ی شود‪ ،‬بناب راین پیگیری های مترو به صورت‬ ‫جدی در دولت س��ازندگی ادامه پیدا م ی کن��د‪ .‬به طوری که‬ ‫ایشان ب رای کمک به راه اندازی هرچه سریعتر‪ ،‬ه ر چند جلسه‬ ‫یک بار در جلس��ات مجمع مترو حضور م ی یافت‪ .‬در س��ال‬ ‫‪ 68‬چون ش��رکت مترو دولتی بود مش��کالتش با شهرداری‬ ‫محسن هاشمی درباره تفاوت مواضع فرزندان‬ ‫هاشمی رفسنجانی می گوید‪« :‬بین بچه ها‬ ‫من معتدل تر از بقیه به نظر می ایم و حتی بعضی‬ ‫وقت ها متهم به ترسو بودن می شوم‪».‬‬ ‫‪75‬‬ ‫سیاست‬ ‫با هم نم ی ساختند و اگر قبول نکنم فرد دیگری را به سر کار‬ ‫م ی گذارد‪ .‬از انجا که اطالعاتم از مترو وسیع و در دفتر مجمع‬ ‫تشخیص مصلحت حجم کارم کم بود‪ ،‬فرصت داشتم وقت‬ ‫بگذارم؛ بناب راین پذیرفتم و مدیرعامل شدم‪ .‬ان زمان جدایی‬ ‫مترو از وزارت کش��ور و الحاقش به شهرداری را در دستورکار‬ ‫قرار دادم تا این پروژه یک پدر پولدار جدی تری پی دا کند‪ .‬وزارت‬ ‫کش��ور پدری جدی ب رای مترو نبود‪ ،‬چون خیلی مشکالت‬ ‫داشت و مترو هم یک مشکل درکنار دیگر مشکالت بود‪ ،‬ولی‬ ‫وقتی زیر نظر شهرداری ته ران رفت این مساله برطرف شد؛‬ ‫در اینجا اقای کرباسچی خیلی کمک کرد تا توانستیم مترو‬ ‫را از دولت جدا و پروژه هایش را دوباره در شهرداری تصویب و‬ ‫سازماندهی کنیم‪ .‬البته مقداری از این کار در زمان شهرداری‬ ‫اقای ملک مدنی انجام شد که وی نیز کمک های خوبی کرد‬ ‫و حتی گفت که ساختمان مرکزی شهرداری را ب رای ساخت‬ ‫مترو م ی فروشد‪ .‬ولی نظر انها نیز این بود که شهرداری مدیر‬ ‫پروژه باشد‪ ،‬اما دولت هزینه ها را بدهد‪ ،‬من هم توانایی خوبی‬ ‫ب رای گرفتن بودج��ه از دولت داش��تم‪ .‬ارتباطاتم با دو طرف‬ ‫ی هم عالقه مند بود که مترو‬ ‫خوب بود‪ ،‬ضمن انکه اقای خاتم ‬ ‫راه اندازی شود‪ .‬عالوه بر این فضای بی ن المللی ب رای گرفتن‬ ‫وام های ارزان خارجی خوب بود و مثل فضای پ ر تنش کنونی‬ ‫نبود که نتوانیم وام بگیریم‪ .‬در دولت اقای هاشمی مشکلی‬ ‫نبود؛ ایشان هم به بانک ها و سیستم ارزی و فاینانس فشار‬ ‫م ی اورد تا نقدینگی خوبی به مترو بدهند‪ .‬پیشرفت کار هم‬ ‫ان زمان خوب بود با توجه به زحمت کشیده ش��ده در دولت‬ ‫اقای هاشمی‪ ،‬در سال اول دولت اقای خاتم ی سی کیلومتر‬ ‫متروی ته ران‪ -‬کرج افتتاح ش��د‪ .‬ان موقع مرحوم نوربخش‪،‬‬ ‫رئی س بانک مرکزی وقت حدود ‪800‬میلی��ون دالر فاینانس‬ ‫بی ن الملل��ی و ‪ 200‬میلیارد تومان از طریق سیس��تم بانکی‬ ‫با دس��تور اقای هاش��می ب رای خرید قطارها و تجهی زات به‬ ‫مترو پول داد‪ .‬سرعت پیشرفت ساخت مترو نسبتا خوب بود‬ ‫و حرکت مثبت و رو به جلو را ط��ی م ی کرد‪ .‬در زمان خاتم ی ‬ ‫هم ش��هرداری با اقای خاتمی هماهنگ ب��ود چون هر دو‬ ‫اصالح طلب بودند و من هم این میان م ی توانس��تم روابط را‬ ‫حسنه تر کنم‪ .‬در دولت اقای خاتمی ما توانستیم ‪ 800‬میلیون‬ ‫دالر فاینانس خارجی جذب کنیم و از سیستم بانکی داخلی‬ ‫هم اعتبار بگیریم تا به زمان شهردار شدن اقای احمدی نژاد‬ ‫رسیدیم‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫اما گویا با حضور اقای احمدی نژاد در ش�هرداری‬ ‫تهران اوضاع برای ش�ما با تغییراتی مواجه شد‪.‬‬ ‫م ی خواهم بگویم دیگر ش�رایط مث�ل قبل نبود؛‬ ‫ممکن است درباره ان برهه هم صحبت کنید؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪76‬‬ ‫‪ l‬وقتی اقای احمدی نژاد شهردار شد‪ ،‬من را به عنوان‬ ‫مدیرعامل مترو ابقا ک��رد و پیگیر کارها ب��ود‪ .‬در بازدیدها و‬ ‫افتتاح ها م ی امد‪ ،‬ولی ایشان م ی خواست یک سری کارهای‬ ‫مردم پس��ند هم انجام دهد تا بگوید ب��ا روش های دیگری‬ ‫م ی شود کارها را با سرعت بیش��تری پی ش برد و نهایی کرد‪.‬‬ ‫همان زمان ب��ود که ب رای اولین بار موض��وع منوریل مطرح‬ ‫ش��د‪ .‬اقای احمدی نژاد طرح متروی ته ران را زیر سوال نبرد‬ ‫ولی گفت ای��ن طرح دراز مدت اس��ت و بای��دکارهایی مثل‬ ‫لو نقل عمومی در ش��هر‬ ‫منوریل انجام داد تا مش��کل حم ‬ ‫ته ران سریع تر برطرف ش��ود‪ .‬ما در مترو با این ایده به دلیل‬ ‫کمبود بودجه مخالف بودیم‪ .‬مس��اله مهمی که باید مطرح‬ ‫کنم این اس��ت که ان زمان برخی معاونان ش��هردار ته ران‬ ‫همچون اقایان سعی دلو‪ ،‬عل ی ابادی و بهبهانی در هیات مدیره‬ ‫متروی ته ران حضور داشتند و من نیز رئیس هیات مدیره و‬ ‫مدیرعامل مترو بودم‪ .‬انها موضوع منوریل را مطرح کردند که‬ ‫رای هم نیاورد‪ .‬ولی اصرار داشتند که این پروژه را پیش بب رند‬ ‫و ما نگران بودیم که بخش��ی از اعتب��ارات خدایی ناکرده به‬ ‫سمت پروژه منوریل برود و مترو ابتر بماند‪ .‬نم ی شد با کمبود‬ ‫نقدینگی دو پروژه را با هم اجرا ک��رد‪ .‬اعتبارات جوابگو نبود‪،‬‬ ‫بناب راین مخالفت م ی کردم‪ ،‬ولی اقایان احمدی نژاد و بهبهانی‬ ‫ایده خود را دنبال م ی کردند‪ .‬در شورای شهر ته ران بارها من‬ ‫جلوی خود اقای احمدی نژاد با طرح منوریل مخالفت کردم‪،‬‬ ‫ولی ایشان پیگیریکرد و طرح را جلو برد‪ .‬حتی ستون گذاری‬ ‫منوریل صادقیه اغاز ش��د‪ .‬اما بعد معلوم شد این طرح اصال‬ ‫غیرکارشناسی اس��ت‪ .‬پایه های منوریل را هم بریدند و دور‬ ‫انداختند‪ .‬من ان زمان ارتباطم با دولت و شهرداری خوب بود‬ ‫و اکثر نامه های مترو را اقای احمدی ن��ژاد ب رای دولت اقای‬ ‫خاتمی امضا م ی کرد‪ .‬ان نامه ه��ا را در دولت تبدیل به پول‬ ‫و امکانات م ی کردم‪ .‬در دو س��ال اخر ریاست جمهوری اقای‬ ‫ی تعامل خوبی بین شهرداری اقای احمدی نژاد و دولت‬ ‫خاتم ‬ ‫از طریق من در مورد مترو به وجود امده بود‪ .‬اعتبار اس��نادی‬ ‫با فاینانس تجریش مربوط به سال ‪ 83‬بود و منجر به خرید‬ ‫تعدادی زیادی واگن ش��د‪ .‬درکل اقای احمدی نژاد رفتارش‬ ‫طوری بودکه می کوش��ید امثال ما را جذب کند‪ ،‬چون قصد‬ ‫ریاست جمهوری داش��ت و فکر م ی کرد اقای هاشمی نامزد‬ ‫نم ی ش��ود‪ .‬بناب راین به رغم انکه خیلی با هم در جلس��ات‬ ‫بحث های علمی و فن��ی م ی کردیم‪ ،‬بعض��ی وقت ها هم‬ ‫بحث ها به جنجال‪ ،‬درگیری لفظی و داد و بیداد م ی رس��ید‪.‬‬ ‫حتی من جلوی اجرای برخی ایده های ایشان همچون منوریل‬ ‫ایستادم‪ ،‬اما هی چ گاه به فکر تعویض من نیفتاد‪ .‬ان موقع یادم‬ ‫یا ید اقای احمدی ن��ژاد ب رای افتتاح ی��ا کلنگ زنی برخی‬ ‫م ‬ ‫پارک ها و پروژه ها همچون طرح پنجاه پل‪ ،‬اقای هاش��می‬ ‫را دعوت کرد‪ ،‬اما روابط از زمانی تیره ش��د که اقای هاشمی‬ ‫در اردیبهشت س��ال ‪ 84‬ب رای ریاست جمهوری ثب ت نام کرد‪.‬‬ ‫درست همان موقع فضا مقداری در شهرداری حاد شد‪ .‬وقتی‬ ‫اقای هاش��می ثب ت نام کرد‪ ،‬یکی از سیاست های رای اوری‬ ‫طیف اقای احمدی نژاد بر مخالفت با سیاس��ت های دوران‬ ‫سازندگی و کل گذشته قرار گرفت‪ .‬ان موقع تع داد ثب ت نام ی ها‬ ‫به هفت نفر رسید؛ اقایان معین‪ ،‬کروبی و مهرعلی زاده سه نامزد‬ ‫اصالح طلب و اقایان الریجانی‪ ،‬احمدی نژاد‪ ،‬قالیباف و رضایی‬ ‫چهار نامزد اصولگرا بودند و اقای هاش��می نامزد حد وس��ط‬ ‫و فراجناحی بود؛ چون نظرس��نج ی ها نش��ان م ی داد اقای‬ ‫هاشمی نفر اول است‪ ،‬اما نم ی تواند ‪ 50‬درصد رای را با هفت‬ ‫نامزد موجود بیاورد و انتخابات به دور دوم م ی کش��د‪ ،‬طوری‬ ‫رفتار شد که هی چ کدام از نامزدها کنار نروند تا اقای هاشمی‬ ‫نتواند دور اول پیروز انتخابات شود‪ .‬همه کاندیداها در مرحله‬ ‫اول تالش م ی کردند تا نامزد دوم رقیب اقای هاشمی شوند‪.‬‬ ‫تا ترکیب مرحله دوم هاشمی‪ -‬معین‪ ،‬هاشمی‪ -‬احمدی نژاد‪ ،‬‬ ‫هاشمی‪ -‬قالیباف یا هاشمی – کروبی یا هاشمی‪ -‬الریجانی‬ ‫ش��ود‪ .‬بناب راین هیچ یک از انها کاری به هم نداشتند و فقط‬ ‫اقای هاش��می را تخریب م ی کردند‪ .‬همان موق��ع خانواده‬ ‫با نامزدی ش��ان مخالف بود چون روش��ن بود چنین اتفاقی‬ ‫م ی افتد‪ .‬حتی انهای��ی که باید مواظب برگ��زاری انتخابات‬ ‫س��الم‪ ،‬بدون تخریب و بداخالقی م ی بودند‪ ،‬چشم بر خیلی‬ ‫مسائل بستند‪ ،‬زی را هم دولت ی ها و هم محافظه کاران کاندیدا‬ ‫داشتند‪ .‬تخریب های زیرزمینی به شدت زیاد بود‪ .‬شب نامه ها‬ ‫با تهمت های باال پخش م ی ش��د و تقریبا همان کاری که‬ ‫اصالح طلبان در انتخابات مجلس ششم سال ‪ 78‬کردند‪ ،‬تکرار‬ ‫شد‪ .‬اقای احمدی نژاد هم در صحب ت هایش وقتی م ی خواست‬ ‫از گذشته حرف بزند‪ ،‬از روش تخریبی استفاده م ی کرد‪ .‬یادم‬ ‫م ی اید اولین باری که در شهرداری به من بداخالقی شد اوایل‬ ‫خرداد ‪ 84‬ب��ود‪ ،‬یعنی دقیقا بعد از زمانی که اقای هاش��می‬ ‫ثب ت نام کرد و چیزی حدود ‪20‬روز به انتخابات زمان داشتیم‪.‬‬ ‫این بداخالقی کامال به روش سیاسی انجام شد‪ .‬طیف اقای‬ ‫احمدی نژاد نم ی خواستند مرا بردارند‪ ،‬ولی ب رنامه ریزی کردند‬ ‫که این جو درست شود که م ی خواهند این کار را انجام دهند‪.‬‬ ‫ان روز یک��ی از معاونان اقای احمدی ن��ژاد مصاحبه کردکه‬ ‫م ی خواهیم تغیی راتی در مدیریت مترو بدهیم‪ .‬بعد در جلسه‬ ‫هیات مدیره تغییر مدیرعامل را مط��رح کردند‪ ،‬من هم این‬ ‫موضوع را به رای گذاش��تم که رای نیاورد‪ .‬جو این گونه بود‬ ‫که اقای هاشمی رئی س جمهور م ی شود ‪ -‬البته همین هم‬ ‫یک جو تخریبی بود و برخی م ی گفتند مگر م ی ش��ود اقای‬ ‫هاشمی کاندیدا باش��د و رای نیاورد ‪ -‬در حالی که انتخابات‬ ‫از نظر ما ازاد بود‪ ،‬اما بداخالق ی های این چنینی وجود داشت‪.‬‬ ‫بناب راین کس��انی که در هیات مدیره مترو بودن��د یا از روی‬ ‫عالقه مندی یا با فرض رئی س جمهور ش��دن ایش��ان به این‬ ‫پیشنهاد رای ندادند‪ .‬گروه دوم معتقد بودند که چند روز دیگر‬ ‫اقای هاشمی رئی س جمهور م ی شود و مترو ب رای تامین اعتبار‬ ‫به مشکل م ی خورد‪ .‬بناب راین من مدیرعامل مترو ماندم‪ .‬اما‬ ‫چون احس��اس کردم این کار را ش��خص اقای احمدی نژاد‬ ‫برنامه ریزی کرده و خواس��ته اس��ت ب رای تغییر مدیرعامل‬ ‫مترو رای گیری شود‪ ،‬به دفتر او رفتم و گفتم «دلیل ندارد این‬ ‫کارها را بکنید‪ .‬باالخره یا شما رئی س جمهور م ی شوید یا اقای‬ ‫هاشمی‪ ،‬اگر ایشان رئی س جمهور شد‪ ،‬شما شهردار م ی مانید‪.‬‬ ‫پس به نفع شهرداری است که من در مترو بمانم‪ ،‬ولی اگر شما‬ ‫رئی س جمهور شدید مطمئن باشید که من در مترو نم ی مانم‬ ‫ولی االن استعفا نم ی دهم‪».‬‬ ‫جواب اقای احمدی نژاد چه بود؟‬ ‫‪ l‬ایشان هم گفت من اصال پشت این موضوع نبودم‬ ‫و خود هیات مدیره چنین نظری داشته است‪ .‬دور اول انتخابات‬ ‫برگزار شد و اقای هاشمی رای اول را اورد (همیشه به شوخی‬ ‫م ی گوییم که اقای هاشمی انتخابات سال ‪ 84‬را برده است‪).‬‬ ‫درست است از نظر قانون ایشان رئی س جمهور نشد اما ایشان‬ ‫با وجود ان همه تخریب از بین هشت نفر اول شد و انتخابات‬ ‫به دور دوم رفت‪ ،‬سوم تیر نیز انتخابات برگزار شد‪ ،‬به قول خانم‬ ‫رجبی معجزه هزاره سوم اتفاق افتاد و احمدی نژاد رئی س جمهور‬ ‫ش��د‪ .‬من هم پنجم تیر ‪ 84‬به دیدن اقای احمدی نژاد رفته و‬ ‫استعفا دادم‪ .‬اصوال دولت باید از مترو حمایت م ی کرد و دیگر‬ ‫بعد از ان چنین تعاملی پی ش بینی نم ی شد‪ .‬پس اگر بخواهم‬ ‫صحب ت هایم را جمع بندی کنم‪ ،‬م ی گویم با احمدی نژاد خیلی‬ ‫خوب کار م ی کردم‪ ،‬اما ایشان فقط به دلیل مسائل سیاسی‬ ‫در بیس��ت روز مانده به انتخابات رویه اش عوض شد و چون‬ ‫ایشان رئی س جمهور شد و مترو به کمک دولت احتیاج داشت‪،‬‬ ‫استعفا دادم‪ .‬اتفاقا یادم هست چند روز مانده به انتخابات نامه‬ ‫درخواست یارانه مترو را با امضای اقای احمدی نژاد تهیه کردم‬ ‫و فرس��تادم ب رای اقای خاتمی تا یارانه مت��رو را هم پیگیری‬ ‫کرده باش��م‪ .‬وقتی اس��تعفا دادم اقای احمدی نژاد گفت بعدا‬ ‫تصمیم م ی گیرم‪ ،‬ایش��ان تا ‪25‬تیر در ش��هرداری بود‪ ،‬اما با‬ ‫استعفا موافقت نکرد‪ .‬بناب راین من همچنان مدیرعامل ماندم‬ ‫و نم ی دانم چرا اقای احمدی نژاد موافقت نکرد‪ ،‬چون از وقتی‬ ‫رفت دولت‪ ،‬کمکی هم نکرد‪ .‬همان موقع کافی بود روی نامه‬ ‫استعفای من م ی نوش��ت موافقت م ی شود و دیگر همه چیز‬ ‫تمام م ی شد‪ .‬در واقع خود اقای احمدی نژاد باعث شد من در‬ ‫مترو ماندم‪ .‬بعد اقای س��عی د لو‪ ،‬سرپرست شهرداری شد‪ .‬من‬ ‫دوباره به وی نامه استعفایم را دادم‪ .‬اقای سعی دلو با استعفای‬ ‫من موافقت نکرد‪ .‬علت را پرس��یدم‪ ،‬گف��ت‪« :‬نم ی دانم در‬ ‫شهرداری م ی مانم یا خیر‪ ،‬من سرپرستم و نم ی توانم االن مترو‬ ‫را ب ی مدیر کنم‪ .‬کار مدیریت مترو حساس است‪ ،‬احتمال ریزش‬ ‫تونل دارد و خوب نیست در این شرایط ما به ترکیب مترو دست‬ ‫بزنیم‪ .‬بناب راین صبر کن تا تکلیف من روشن شود اگر شهردار‬ ‫شدم با هم صحبت م ی کنیم‪ ».‬البته من با اقای سعی دلو قبال‬ ‫اشنا بودم‪ .‬در صنایع دفاع با هم کار کرده بودیم‪ .‬ضمن اینکه‬ ‫وی عضو هیات مدیره مترو نیز بود و از دوستان نزدیک بودیم‪.‬‬ ‫اقای س��عیدلو در دولت پست گرفت و ش��ورای شهر اقای‬ ‫قالیباف را به عنوان شهردار انتخاب کرد‪ .‬من دوباره در مهرماه‬ ‫به اقای قالیباف استعفا دادم و گفتم «اگر م ی خواهید با دولت‬ ‫کار کنید‪ ،‬با روش هایی که انها م ی خواهند دنبال کنند اگر من‬ ‫نباشم شاید بهتر باشد‪ ».‬اقای قالیباف گفت‪« :‬من تازه امدم‪،‬‬ ‫بگذار فضا را بشناسم بعد تصمیم م ی گیرم‪ ».‬بعد ایشان در‬ ‫ابان ماه به من گفت‪« :‬تصمیم گرفتم مترو را در اولویت های‬ ‫کاری ام بگذارم‪ ».‬برنامه ای جدی از من خواست‪ .‬چون قصد‬ ‫داشت به طور جدی مترو را بس��ازد و حکم من را تمدیدکرد‪.‬‬ ‫بهتر است از ماجرای مترو عبور کنیم‪ .‬سوالی که‬ ‫م ی خواهم بپرسم این است که اقای احمدی نژاد‬ ‫را قبل از انکه ش�هردار شود چقدر م ی شناختید؟‬ ‫و اینک�ه در زمانی که اقای احمدی نژاد اس�تاندار‬ ‫دولت اقای هاشمی بود‪ ،‬چه نوع ارتباطی با نهاد‬ ‫ریاست جمهوری داشت؟‬ ‫‪ l‬واقعیت این است که ایشان هی چ گاه نه چپ بود‬ ‫سیاست‬ ‫اقای هاشمی! اگرچه امروز به نظر م ی رسد به هر‬ ‫دلیلی پدر ش�ما و اصالح طلبان رواب�ط و مواضع‬ ‫نزدیکی به یکدیگر دارند‪ ،‬اما با نگاهی به گذشته‬ ‫با نوع دیگ�ری از رواب�ط ایش�ان و اصالح طلبان‬ ‫مواجه م ی ش�ویم‪ .‬ش�ما حتما بهتر از ما یادتان‬ ‫هس�ت که انها چه رویکرد تخریبی نس�بت به‬ ‫ایشان داشتند‪ .‬علت ان نوع برخورد و روابط امروز‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬س��وال خوبی پرس��یدید‪ .‬این طور نبوده اس��ت؛‬ ‫روسای جمهور در جمهوری اسالمی نقدپذیر هستند و همیشه‬ ‫در سیبل انتقادات بوده و هستند‪ .‬همه قانونا م ی توانند نقد‬ ‫کنند‪ .‬هیچ کس ه��م نم ی تواند در قبال نقده��ا کاری کند‪.‬‬ ‫انچه مهم اس��ت و نباید بشود نقد نظام اس��ت‪ .‬ه ر کس از‬ ‫خطوط قرمز نظام عبور کرده باش��د‪ ،‬مش��کل ب رایش پیش‬ ‫م ی اید‪ .‬بناب رای��ن م ی خواهم بگویم به خاطر نقد هاش��می‬ ‫هیچ کس صدمه ندیده است‪ .‬همان طورکه به خاطر نقدپذیری‬ ‫احمدی نژاد کس��ی را بازداش��ت نکردند و نم ی کنند‪ .‬اکنون‬ ‫هرکس بخواه��د رئی س جمهور را نقد م ی کن��د‪ .‬زمان اقای‬ ‫خاتمی و اقای هاشمی هم همی ن طور بود و کسی به خاطر‬ ‫نقد انها دستگیر نش��د‪ .‬بناب راین این حرف ها جو سیاسی و‬ ‫نوعی تخریب است‪ .‬نظام یک خطوط قرمزی دارد‪ ،‬افرادی که‬ ‫عبور کردند به مشکل خوردند و زندان رفتند‪ .‬هم اکنون فائزه‬ ‫ما به خاطر نقد احمدی نژاد زندان نیست‪ .‬م ی گویند از خطوط‬ ‫قرمز رد شده اس��ت‪ .‬پس به علت توهین به رئی س جمهور‬ ‫کسی را زندانی نم ی کنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬اق��ای بش��ارتی وقت��ی وزی ر کش��ور ب��ود‪ ،‬اقای‬ ‫احمدی نژاد را ب��رای اس��تانداری اردبیل ب��ه رئی س جمهور‬ ‫معرفی کرد و مساله استانداری وی نیز در هیات دولت مطرح‬ ‫و تصویب شد‪ .‬سفری هم اقای هاشمی در مهرماه سال ‪75‬‬ ‫به اردبیل داش��تند‪ .‬روابط خوب بود‪ .‬اقای احمدی نژاد هم در‬ ‫سخنران ی ها از ایش��ان تجلیل م ی کرد‪ .‬مشکلی نبود‪ .‬اقای‬ ‫احمدی نژاد سال ‪ 78‬ب رای انتخابات مجلس ششم در فهرست‬ ‫جامعه روحانیت مب��ارز قرار گرفت و این فهرس��تی بود که‬ ‫اقای هاشمی سرلیس��ت ان بود‪ .‬اینکه اقای احمدی نژاد ان‬ ‫زمان در ستاد انتخاباتی حاج اقا بود یا خیر یادم نیست‪ ،‬ولی‬ ‫باالخره چون در لیست جامعه روحانیت بود فعالی ت هایی را‬ ‫انجام م ی داد‪.‬‬ ‫اقای هاشمی! هم در ان برهه و هم در دوره کنونی‬ ‫م وجود‬ ‫برخی که در میانشان هنوز اصالح طلبان ه ‬ ‫دارن�د‪ ،‬معتقدند که پدر ش�ما نقد پذیر نیس�ت‪.‬‬ ‫مثال همین اقای عباس عبدی ک�ه از چهره های‬ ‫شناخته ش�ده اصالح طلب اس�ت خیل�ی بر این‬ ‫موضوع اصرار دارد‪ ،‬حتی هن�وز م ی گوید که پدر‬ ‫ش�ما عامل به زندان رفتن او ب ه عنوان یک منتقد‬ ‫بوده است‪.‬‬ ‫قبل از اینک�ه از موض�وع رواب�ط اصالح طلبان و‬ ‫اقای هاشمی خارج شویم‪ ،‬م ی خواهم یک سوال‬ ‫دیگر هم بپرسم‪ .‬س�والم باز م ی گردد به ماجرای‬ ‫حمایت اصالح طلبان از اقای هاشمی در انتخابات‬ ‫س�ال ‪ .84‬ان زم�ان خاطرم هس�ت حت�ی اقای‬ ‫عمادالدین باقی که از منتقدان سرسخت او بود‬ ‫نیز در حمایت از ایشان سخنرانی کرد‪ .‬دیگرانی‬ ‫از جنس او نیز همین رفتار را داشتند‪ .‬ان حمایت با‬ ‫نکات‬ ‫من جلوی برخی ایده های اقای احمدی نژاد مثل منو ریل ایستادم اما‬ ‫هیچ گاه به فکر تعویض من نیفتاد‬ ‫روابط من با احمدی نژاد از زمانی که پدرم برای انتخابات ثبت نام کرد تیره شد‬ ‫هم احمدی نژاد هم سعیدلو و هم قالیباف با استعفای من مخالفت کردند‬ ‫فائزه ما به خاطر نقد احمدی نژاد در زندان نیست‪ .‬می گویند از‬ ‫خط قرمز رد شده است‬ ‫خانواده ما به اندازه اقای هاشمی برای حضور ایشان در انتخابات احساس‬ ‫تکلیف نمی کنند‬ ‫به من می گویند که موضع گیری هایت از روی اعتدال نیست‪ ،‬بلکه به خاطر‬ ‫ترسو بودنت است‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫انصافا هم در کمک به مترو وارد عمل شد‪ ،‬ولی درگیری ها با‬ ‫دولت زیاد بود‪ .‬همان ابتدای دولت نهم‪ ،‬طیف اقای احمدی نژاد‬ ‫خواستند مترو را از ش��هرداری جدا کنند و به دولت برگردانند‪،‬‬ ‫اما وقتی دیدند این کار قانونا امکان پذیر نیست‪ ،‬شرکتی در‬ ‫وزارت کشور به اسم قطار شهری درس��ت کردند‪ .‬بعد شروع‬ ‫به مخالفت با مترو کردند‪ .‬اقدام دیگر انها تعریف چهار خط‬ ‫منوریل ب رای شهر ته ران بود‪ .‬ان موقع خیلی بداخالقی شد‪.‬‬ ‫از طرفی فضای تحریم پررنگ و ه��ر روز ارتباطات با بیرون‬ ‫کم رنگ تر ش��د تا انکه از ظرفیت فاینان س ه��ا هم محروم‬ ‫شدیم‪ ،‬اما خوشبختانه درامد نفتی دولت به شدت باال رفت‪،‬‬ ‫به طوری که م ی توانس��ت راحت به مترو کمک کند‪ ،‬ولی از‬ ‫این کار دریغ کرد‪ .‬ارتباط با دولت خوب نبود‪ .‬ش��هرداری هم‬ ‫از ابتدا با دولت درگیر شد‪ ،‬ولی اقای قالیباف انصافا ب راساس‬ ‫ب رنامه ریزی تالش م ی کرد تا مترو به جای خوبی برسد‪ .‬البته‬ ‫ما ب رای اینکه از دولت پول بگیریم تالش کردیم فش��ارهای‬ ‫قانونی به دولت بیاوریم‪ .‬من به مسائل مربوط به مجلس و‬ ‫الیحه و طرح مسلط بودم‪ .‬نمایندگان مجلس را ب رای بازدید‬ ‫م ی اوردیم‪ .‬ایستگاه بهارستان راه افتاد‪ .‬نمایندگان خیلی از مترو‬ ‫اس��تفاده م ی کردند و همه عالقه مند بودند تا به مترو کمک‬ ‫کنند‪ .‬روابط قالیباف با مجلس مثبت بود‪ ،‬بناب راین ب هراحتی‬ ‫م ی توانستیم در مجلس مصوبات منطقی داشته باشیم زی را‬ ‫خواسته ما نه سیاسی بلکه منطقی و قانونی بود‪ .‬چند الیحه‬ ‫و طرح به مجلس برده ش��ده که نمایندگان کمک به مترو را‬ ‫دائم در انها لحاظ م ی کردند‪ ،‬مث�لا دولت در الیحه مدیریت‬ ‫لو نقل عمومی ب رای مترو ته ران ‪10‬‬ ‫مصرف س��وخت و حم ‬ ‫درصد گذاشته بود‪ ،‬ولی نمایندگان ان را به س ی درصد افزایش‬ ‫دادند یا در طرح حمایت از حمل و نق��ل عمومی‪ ،‬نمایندگان‬ ‫لو نقل عمومی شهری را چهارهزار میلیارد‬ ‫سهم متروها و حم ‬ ‫تومان کردند‪ ،‬اما دولت اجرا نکرد‪ .‬وقتی این قوانین عملیاتی‬ ‫نشد‪ ،‬درگیری پی دا کردیم‪ .‬فاینان س ها هم که قابل انجام نبود‪،‬‬ ‫بناب راین مترو دچار بحران ش��د ولی اقای قالیباف در بودجه‬ ‫شهرداری کمک خوبی کرد و در موضوع مجتمع ایستگاهی‬ ‫بودجه نقدی و غی ر نقدی مترو را باال برد و ش��ورای شهر هم‬ ‫رای خوبی داد‪ ،‬همی ن طور درخصوص بودجه های غی ر نقدی‬ ‫شهرداری از روش مجتمع ایستگاهی توانستیم استفاده کنیم‬ ‫که همین هم یک حجم زیادی نقدینگی ایجاد کرد و خالصه‬ ‫روی ب رنامه هایی که به اقای قالیباف ق��ول داده بودیم کار را‬ ‫جلو م ی بردیم و این در حالی بود ک��ه حمایت دولت هر روز‬ ‫کمتر م ی شد‪ ،‬به عالوه اینکه بحث ایجاد موانع هم بود؛ البته‬ ‫مجلس اینجا به کمک ما امد؛ یک سری بودجه های قانونی‬ ‫در بودجه ب رای متروهای کالنشهرها مثل کرج‪ ،‬مشهد‪ ،‬تبریز‪،‬‬ ‫اصفهان‪ ،‬شی راز و اهواز گذاشت و رای مترو در مجلس باال رفته‬ ‫و به ‪ 70‬تا ‪ 80‬نماینده رسیده بود و به کمک دیگران موضوعات‬ ‫مدنظر قطارشهری ها و شهرداری ها رای اورد و توانستیم چند‬ ‫بودجه قانونی حدود ‪ 300 ،200‬میلیارد تومان از مجلس بگیریم‬ ‫که دولت تا ‪ 70‬درصدش را مجبور شد بدهد‪ ،‬اما درباره فاینانس‬ ‫ان کمکی ک��ه دولت های اقایان خاتمی و هاش��می کردند‬ ‫را انجام نداد‪ ،‬حتی وام های بانک��ی را هم قطع کرد‪ ،‬بناب راین‬ ‫تنش بین ش��هرداری و دولت افزایش پیدا ک��رد تا جایی که‬ ‫ب رای اجرای ب رنامه هایمان با کمک اقای قالیباف و نمایندگان‬ ‫کالنشهرها‪ ،‬طرحی را ب رای اس��تفاده از تسهیالت صندوق‬ ‫ذخیره ارزی به مبلغ دو میلیارد دالر ‪-‬که یک میلیارد ان ب رای‬ ‫متروی ته ران بود‪ -‬به مجلس بردیم و تصویب شد‪ ،‬اما دولت‬ ‫مثل بقیه قانون ها که عالقه مند به اجرا نبود‪ ،‬ان را عملیاتی‬ ‫نکرد و این ب رای اقای قالیباف خیلی مهم بود که انجام شود‪.‬‬ ‫از ان به بعد کم کم بحث این طور شد که اگر من نباشم روابط‬ ‫دولت با شهرداری بهتر م ی ش��ود‪ .‬بر همین اساس به اقای‬ ‫قالیباف گفتم‪« :‬اصراری به مدیرعاملی ندارم‪ .‬اگر م ی خواهید‬ ‫از تخصص من استفاده ش��ود‪ ،‬من یک رده عقب تر در مقام‬ ‫یک عض��و هیات مدیره به مترو کمک م ی کن��م‪ ».‬بناب راین‬ ‫سال ‪ 89‬بعد از شش سال کار با اقای قالیباف از مدیرعاملی‬ ‫شرکت مترو استعفا دادم تا سال ‪ 90‬هم عضو هیات مدیره بودم‪.‬‬ ‫متاسفانه عدم هماهنگی در نوع مدیریت ها پیش م ی امد و‬ ‫صالح بود که مدیرعامل فعلی بتواند راحت تر کارش را انجام‬ ‫دهد‪ ،‬چون نگاه کارشناسی در موضوع مترو داشتم و وقتی در‬ ‫جلسات طرح و بحث م ی ش��د و من نظر م ی دادم اگر با نظر‬ ‫مدیرعامل کمی منطبق نبود‪ ،‬مشکل مدیریتی پیش م ی اورد‬ ‫برئیس و عضو هیات مدیره شرکت بهره برداری‬ ‫ولی هنوز نای ‬ ‫مترو و مشاور توسعه پایدار اقای قالیباف هستم و در قیاس با‬ ‫گذشته در حد پنج درصد از لحاظ انتقال تجربه به مترو کمک‬ ‫م ی کنم‪ .‬اگر بخواهم جمع بندی کنم همه شهردارها خوب‬ ‫بودند‪ .‬فقط در یک دوره ‪ 20‬روزه کار با اقای احمدی نژاد خوب‬ ‫نبود‪ ،‬ولی اقای احمدی نژاد در دولت یک چیز دیگری اس��ت‬ ‫و سیاس��ت هایی که دنبال م ی کند بیشتر مردم پسند است‪.‬‬ ‫البته به نظرم بیشتر ب رای کس��ب رای است نه حل مشکل‬ ‫کشور‪ .‬دولت ب راساس چشم انداز روی پروژه ها کار نم ی کند و‬ ‫حتی فکر نم ی کنم منوریل قم هم که هم اکنون با شدت و در‬ ‫اولویت روی ان کار م ی کنند به زودی به نتیجه برسد‪.‬‬ ‫و نه راست‪ .‬درواقع خودشان شاخص بودند‪ .‬این گونه نبود که‬ ‫به این طرف یا ان طرف متمایل شود‪ ،‬بلکه افراد و گروه های‬ ‫سیاسی هستند که به ایشان نزدیک یا از ایشان دور م ی شوند‪.‬‬ ‫همیشه س��عی بر این داش��ته اندکه فراجناحی بوده و‬ ‫به عنوان وزنه تعادل در جامعه عمل کنند‪ ،‬بناب راین در مجلس‬ ‫ششم اصالح طلبان برداشت ش��ان این بودکه حضور ایشان‬ ‫به عنوان وزنه تعادل ب رنامه هایشان را به هم م ی ریزد‪ .‬بناب راین‬ ‫با حضور او در مجلس مخالفت کردند‪ .‬االن هم اصولگراهای‬ ‫تن��درو و افراطی حض��ور او را ب رای خود مثب��ت نم ی بینند‪.‬‬ ‫بناب راین تا ایشان صحبت فراجناحی م ی کند‪ ،‬نگران م ی شوند‬ ‫و شروع به تخریب ایشان م ی کنند‪.‬‬ ‫‪77‬‬ ‫انتقادها و اعتراض های تند به پدرتان در سال های‬ ‫قبل از ان تناقض زیادی داشت‪ .‬ایا اتفاق یا رایزنی‬ ‫خاصی میان ایشان و اصالح طلبان رخ داده بود؟‬ ‫‪ l‬در جواب به این س��وال ش��ما باید بگویم وقتی‬ ‫انتخابات به دور دوم رفت‪ ،‬دیگر حمایت انها از ایشان لوث بود‪،‬‬ ‫چون ظرف یک هفته فرصتی ب رای تبلیغات نبود‪ .‬شش ماه‬ ‫تخریب کردند و حاال اگر م ی خواستند برگردند و حرف دیگری‬ ‫بزنند‪ ،‬قابل پذیرش ب رای عموم جامعه نبود‪ .‬حتی ان موقع‬ ‫برخی اصالح طلبان م ی گفتند انتخاب بین بد و بدتر است و‬ ‫محکم حمایت نکردند‪ .‬دشمنان خارجی از جمله ب ی ب ی سی و‬ ‫رادیو امریکا نیز تخریب کرده و عالقه مند به ریاست جمهوری‬ ‫ایش��ان نبودند‪ ،‬انها نیز از این نوع الفاظ استفاده م ی کردند‪.‬‬ ‫درواقع ماجرا این بود‪.‬‬ ‫اق�ای هاش�می! پدرت�ان م ی گوین�د کاندی�دای‬ ‫انتخابات ‪ 92‬نیس�تند اما برخی شخصی ت های‬ ‫سیاسی خبر از تغییر تصمیم ایشان م ی دهند و‬ ‫از تحرکاتی انتخاباتی خبر م ی دهند که حکایت‬ ‫از نامزدی پدرتان دارد‪ .‬س�والم این اس�ت که ایا‬ ‫ممکن است چنین اتفاقی رخ دهد؟‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬ایشان در سال ‪ 84‬و سال ‪ 78‬فقط ب رای تعادل به‬ ‫صحنه امد و این کار ب رای مقام پرستی نبود‪ .‬اشخاص زیادی‬ ‫امدند و گفتند «وظیفه شماس��ت که نامزد شوی‪ ،‬حاال چه‬ ‫رای بیاوری و چه نیاوری»‪ .‬یک سیاس��تمدار اگاه و دلس��وز‬ ‫ب رای نظام وقتی م ی بیند م ی تواند مش��کلی را حل کند‪ ،‬از‬ ‫خودش مایه م ی گذارد و ایشان هم مایه گذاشتند‪ .‬اگر به نظر‬ ‫خودشان باشد هیچ وقت نم ی خواهند وارد صحنه شوند‪ .‬یک‬ ‫فرد سیاستمدار در این سطح که همه مدارج سیاسی را طی‬ ‫کرده‪ ،‬با س��نی هم که دارند فقط زمانی پا به عرصه امتحان‬ ‫انتخابات م ی گذارد که احس��اس وظیفه کند و این احساس‬ ‫وظیفه اصوال از طریق جامعه و نخبگان به ایش��ان منتقل‬ ‫م ی شود‪ .‬به هر تقدیر تا انتخابات خیلی زمان مانده و باید دید‬ ‫فضا چگونه رقم م ی خورد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫در ای�ن می�ان اخباری هم مطرح ش�ده ک�ه گویا‬ ‫خانواده با کاندیداتوری اقای هاش�می مخالفند؛‬ ‫علت این مخالفت ها چیست؟‬ ‫‪ l‬خانواده ان احس��اس تکلیفی که ایشان م ی کند‬ ‫را ندارن��د‪ .‬بناب راین اگر نظ��ر ما را درباره حض��ور در صحنه‬ ‫انتخابات بپرسند‪ ،‬مخالفت م ی کنیم‪ .‬چه دلیلی دارد ایشان‬ ‫بیایند خودش��ان را در ب رابر تخریب قرار دهند؟ ب رای حفظ‬ ‫نظام‪ ،‬زحمت بکشند‪ ،‬اما نتیجه اش تخریب ایشان و خانواده‬ ‫باشد؟ بعضی وقت ها که به ایشان نم ی توانند تعرضی کنند‬ ‫و از یک حدی نم ی توانن��د پیش بروند‪ ،‬اق��دام به تخریب‬ ‫خانواده م ی کنند و این اثرات بدی دارد‪ .‬در واقع حفظ حرمت‬ ‫نم ی کنند‪ .‬هر نوع توهینی م ی خواهند م ی کنند‪ .‬متاسفانه‬ ‫با اس��تفاده از برخی اهرم ها اطالعات محرمانه خانواده را به‬ ‫سایت ها م ی دهند و هر کاری که م ی خواهند انجام م ی دهند‪.‬‬ ‫هی چ کس هم به انها معترض نم ی ش��ود‪ .‬چ��ه دلیلی دارد‬ ‫خان��واده در معرض این ج��ور تهمت ه��ای ناجوانمردانه و‬ ‫سیاس ی کاری قرار گیرد؟ بعد هم تنها توهین و تخریب ب رای‬ ‫خانواده بماند؟ اگر روزی خودشان را در معرض انتخاب قرار‬ ‫دهند‪ ،‬این کار بیشتر به دلیل مشی ایثارگری شان است نه‬ ‫مشی قدرت طلبی‪ .‬عده ای این قدر فشار م ی اورند و تحلیل‬ ‫م ی کنند که نتیجه این م ی ش��وند که ایش��ان را مجبور به‬ ‫امدن م ی کنند و فکر م ی کنند اگر نیایند به وظیفه دینی و‬ ‫ملی عمل نکرده اند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪78‬‬ ‫از همان ابتدا که مباح�ث انتخابات یازدهم جدی‬ ‫ش�د‪ ،‬پدر ش�ما ایده ای را با عنوان دولت وحدت‬ ‫مطرح کردند؛ ایا هنوز هم ایشان بر این طرح اصرار‬ ‫دارند؟ این طرح به هر حال یک مجری م ی خواهد‪.‬‬ ‫برخ�ی م ی گویند خ�ود اقای هاش�می بن�ا دارند‬ ‫کاندیدا ش�وند و این ایده را اجرا کنند و برخی هم‬ ‫نام افرادی را به عنوان مصادیق مورد نظر ایش�ان‬ ‫ب رای کاندیداتوری مطرح م ی کنند؛ سوال این است‬ ‫که کدامیک از این دو گزینه مدنظر پدرتان است؟‬ ‫‪ l‬هنوز معلوم نیست چه کس��انی نامزد م ی شوند‪.‬‬ ‫تا اکنون قرار نیس��ت ایش��ان بیایند‪ .‬بعد از تایید صالحیت‬ ‫نامزدها در خرداد م ی توان گفت نظر ایش��ان روی کدام نامزد‬ ‫است‪.‬‬ ‫سوالم را به گونه ای دیگر م ی پرسم‪ ،‬اقای هاشمی‬ ‫م ی گوید احتمال دارد در انتخابات مشخصا از یک‬ ‫کاندیدا حمایت کنند؛ ایا شرط حمایت از کاندیدا‬ ‫مجری طرح وحدت ملی بودن است؟‬ ‫‪ l‬نم ی دانم‪ ،‬باید دید شرایط چه م ی شود‪ .‬تحوالت‬ ‫س��ریع اس��ت‪ .‬بعضی م ی گویند دولت در انتخابات دخالت‬ ‫م ی کن��د‪ ،‬بعض��ی م ی گوین��د نم ی گذارن��د دخال��ت کند‪.‬‬ ‫برخ��ی معتقدند دولت فعل��ی قدرت را ره��ا نم ی کند و نوع‬ ‫موضع گیری های رئی س جمهور نش��ان م ی دهد که به طور‬ ‫فعال میدان م ی ای��د‪ .‬بناب راین در این تحوالت س��ریع باید‬ ‫دید که واقعا چه نیروهایی م ی ایند و تایید م ی شوند‪ .‬بحث‬ ‫مهندسی انتخابات هم که از دهان اقای احمدی نژاد نم ی افتد‪،‬‬ ‫پس باید صبر کرد و دید فضا چگونه م ی ش��ود‪ .‬ایا قدرت و‬ ‫تصمیمات دولتی در انتخابات استفاده م ی شود یا خیر؟! روز‬ ‫‪22‬بهمن شاهد بودیم که از تریبون عمومی چنین استفاده ای‬ ‫شد‪ .‬باید دید شورای نگهبان ایا قصد دارد جلوی این کارها‬ ‫را بگیرد؟ تلویزیون چه نقش��ی ایفا م ی کن��د؟ در کل خیلی‬ ‫ناپخته است که بگویم اقایان روحانی و والیتی در انتخابات‬ ‫چه ش��رایطی پیدا م ی کنند‪ ،‬چون اینها همه فضاس��ازی و‬ ‫جوسازی رسانه هاست‪.‬‬ ‫خب�ری در محاف�ل سیاس�ی و رس�انه ای نق�ل‬ ‫م ی شود مبنی بر اینکه اقای هاش�می با یکی از‬ ‫مس�ئوالن عال ی رتبه درباره نامزده�ای انتخابات‬ ‫ریاس�ت جمهوری یازدهم رایزنی کرده اند و حتی‬ ‫درباره تایید صالحی ت ها هم نظری داشته اند؛ ایا‬ ‫شما این خبر را تایید م ی کنید؟‬ ‫‪ l‬به نظر من این جوسازی برخی رسانه هاست‪ .‬حتما‬ ‫اقایان درباره مصادیق‪ ،‬صحب ت هایی با هم م ی کنند‪ ،‬اما اینکه‬ ‫صحب ت های انها بیرون امده باشد‪ ،‬این طور نیست‪ .‬معموال‬ ‫صحب ت های رهبری و اقای هاشمی محرمانه است‪ .‬اگر قرار‬ ‫است چیزی گفته ش��ود باید خودش��ان یا دفتر رهب رانقالب‬ ‫بگویند‪ .‬ما نم ی توانیم مس��ئولیت این گون��ه حرف ها را به‬ ‫عهده بگیریم‪.‬‬ ‫اقای هاش�می! اگر موافق باشید م ی خواهم چند‬ ‫سوال شخص ی تر هم بپرسم؛ ایا در خانواده بحث‬ ‫سیاسی م ی کنید؟‬ ‫‪ l‬طبیعی اس��ت‪ .‬ما ت��ا حدی در فض��ای مجازی‪،‬‬ ‫مطبوع��ات و صد او س��یما مطرح هس��تیم‪ .‬بعضی وقت ها‬ ‫با ب ی انصافی مباحثی علیه ما در فضای مجازی طرح م ی شود‪،‬‬ ‫از طرف دوستان داخلی یک جور و از طرف دشمنان خارجی‬ ‫یک جور دیگر‪ .‬پس طبیعی است که همیشه موضوعی ب رای‬ ‫بحث داشته باشیم و سن ما هم طوری است که همه به مرز‬ ‫‪ 45‬و ‪ 50‬رس��یدیم و در شرایطی هس��تیم که وقتی دور هم‬ ‫م ی نش��ینیم خاله زنکی گپ نم ی زنیم‪ ،‬بلکه بحث ها جدی‬ ‫است‪ .‬درباره نحوه پاس��خگویی هم صحبت م ی کنیم‪ .‬یک‬ ‫رسمی در خانواده هاشمی است که مادر همیشه جمع ه ها همه‬ ‫فرزندان و نوه ها و نتیجه ها را نهار دعوت م ی کنند و همه ظهر‬ ‫جمعه خدمت پدر و مادر م ی رویم ‪ -‬البته امکان دارد بعضی‬ ‫وقت ها ما در مسافرت باشیم ‪ -‬ولی اگر پدر باشند‪ ،‬باز دور هم‬ ‫جمع م ی شویم‪ .‬تعدادمان هم زیاد است؛ پنج فرزند هستیم و‬ ‫همه ازدواج کرده که همه فرزند داریم‪ .‬تعدادمان با عروس ها‬ ‫و نوه ها چیزی حدود سی نفر م ی ش��ود‪ .‬وقتی انجا هستیم‬ ‫همیش��ه بحث پیش م ی اید‪ .‬مثال مهدی امده و او را زندان‬ ‫بردند یا فائزه در زندان است‪ .‬اتفاق ویژه ای م ی افتد و موضوعی‬ ‫را پیگیری م ی کنیم‪ .‬بناب راین همیشه بحث سیاسی مطرح‬ ‫م ی شود و نظ رات مختلف داده م ی شود‪.‬‬ ‫در می�ان فرزن�دان حاج اقا‪ ،‬کدام ی�ک معتدل تر‬ ‫موضع گیری م ی کند؟‬ ‫‪ l‬بین بچه ها من معتدل تر از بقیه به نظر م ی ایم‪،‬‬ ‫حتی بعضی وقت ها متهم به ترس��وبودن هم م ی ش��وم و‬ ‫س��ایرین م ی گویند‪« :‬این نوع موضع گی��ری از روی اعتدال‬ ‫فکری تو نیس��ت‪ ،‬بلکه به دلیل ترسوبودنت است (خنده)‪».‬‬ ‫من باالخره به دلیل س��نم و کار اجرایی که کردم‪ ،‬نسبت به‬ ‫بقیه فرزندان پخته تر هستم و بعضی وقت ها انها را به اعتدال‬ ‫بیشتر‪ ،‬تغییر روش ها و بحث ها دعوت م ی کنم‪.‬‬ ‫خود اقای هاش�می هم وارد بحث های سیاس�ی‬ ‫خانواده م ی شوند؟‬ ‫‪ l‬معموال اقای هاش��می در این بحث ها ورود پیدا‬ ‫نم ی کنند؛ البته گاهی تذکراتی م ی دهند‪ .‬اینکه اگر بخواهند‬ ‫حرفی را بزنند خصوص ی تر م ی گویند‪ ،‬مثال م ی گویند ان روز‬ ‫داشتی این صحبت را مطرح م ی کردی‪ ،‬اما موضوع این جوری‬ ‫نیس��ت‪ ،‬مخصوصا اگر ببینند تحلیل ب راساس خبر غلطی‬ ‫بیان شده اس��ت یا موضوعی مطرح م ی شود که اصل خبر‬ ‫ان مشکل دارد یا از یک خبر درست تحلیل اشتباهی بیان‬ ‫شود‪ ،‬تذکراتی م ی دهند‪ .‬به نظرم ایشان در نظ رات فرزندان به‬ ‫صورت معتدل دخالت م ی کنند‪.‬‬ ‫پدر شما از رجالی است که خاطره نویسی کرده و‬ ‫البته ان را چاپ هم م ی کند‪ .‬گاهی هم پیش امده‬ ‫که حاشی ه هایی پی رامون این خاط رات منتشرشده‬ ‫پدید م ی اید‪ .‬م ی خواهم بپرس�م خاطرات ایشان‬ ‫چه زمانی نهایی م ی شود و چقدر از این خاطرات‬ ‫سانسور م ی شود؟‬ ‫‪ l‬ایشان کار ارزنده ای کردند که فکر نم ی کنم کسی‬ ‫از میان سیاسیون قدیم و جدید به این شدت و حدت ب رای‬ ‫این مس��اله وقت گذاشته باش��د و این گونه خاط رات روزانه‬ ‫نوشته باشند‪ .‬ایشان از سال ‪ 60‬هر ش��ب خاط راتشان را در‬ ‫یک تقویم م ی نوش��تند‪ .‬من به عنوان پسر ارشد دیدم منبع‬ ‫خیلی قوی است و بهتر اس��ت با حضور ایشان‪ ،‬کار انتشار‬ ‫انها را انجام دهیم ت��ا انکه بعدها عده ای اینه��ا را بردارند‪،‬‬ ‫ببرند و معلوم نیس��ت چگونه چاپ شوند‪ .‬بر همین اساس‬ ‫از ایش��ان اجازه گرفتم و از انتهای دوره ریاست جمهوری به‬ ‫تدریج ش��روع به انتش��ار خاط رات کردیم‪ .‬دفتر نشر را سال‬ ‫‪ 69‬تاس��یس کردم و روی خاط��رات پدر کار ک��ردم‪ .‬اولین‬ ‫کتاب بعد از ریاس��ت جمهوری ایش��ان در س��ال ‪ 76‬چاپ‬ ‫ش��د که کتاب «دوران مبارزه» بود‪ .‬بعد به ترتیب «انقالب‬ ‫پیروزی» خاط رات مربوط به س��ال های ‪ 57‬و ‪« ،58‬انقالب‬ ‫در بحران» خاط رات سال ‪« ،59‬عبور بحران» خاط رات سال‬ ‫‪« ،60‬پس از بحران» خاط رات سال ‪« ،61‬ارامش و چالش»‬ ‫و‪ ...‬به چاپ رسید‪ .‬هم اکنون مشغول اماده سازی سال ‪1369‬‬ ‫هستیم که در نمایش��گاه کتاب اردیبهش��ت ماه رونمایی‬ ‫م ی ش��ود‪ .‬نام کتاب فعال اعتدال‪ ،‬توس��عه و پیروزی است‪.‬‬ ‫برنامه این است که با بیست س��ال تاخیر خاط رات را چاپ‬ ‫کنیم‪ ،‬چراکه هرچه زودت��ر بخواهیم این کار را انجام دهیم‬ ‫سانسور ان زیاد تر م ی شود‪ ،‬ولی به فاصله بیست سال تقریبا‬ ‫سانسور به حداقل م ی رسد‪ .‬معموال در سانسورها فقط خط‬ ‫قرمز نظام‪ ،‬مس��ائل مربوط به رهبری و موضوعات امنیتی‬ ‫را لحاظ م ی کنیم و م ی کوش��یم تا تغیی رات��ی در خاط رات‬ ‫اعمال نش��ود‪ .‬دس��ت هم که م ی بریم با کروش��ه عالمت‬ ‫م ی گذاریم تا معلوم ش��ود اینها اضافه شده ماست‪ .‬پاورقی‬ ‫زیادی به ان م ی زنیم و خاط��رات را توضیح م ی دهیم‪ .‬اگر‬ ‫بخواهیم فقط هم��ان خاط رات را چ��اپ کنیم ‪300‬صفحه‬ ‫م ی ش��ود‪ ،‬ولی ‪ 800‬صفحه چاپ م ی کنی��م و توضیحاتی‬ ‫ب رای روشن ش��دن خاط رات و تاریخ معاص��ر م ی اوریم‪ .‬به‬ ‫نظرم مجموعه خاطرات مرجع خوبی ب��رای تاریخ معاصر‬ ‫کشور است‪g .‬‬ ‫با توجه به مذاکرات اخیر قزاقستان به نظر شما‬ ‫چه نرم ش هایی از س�وی غرب و چ�ه ابتکاراتی‬ ‫از س�وی ایران برای به نتیجه رس�یدن مذاکرات‬ ‫صورت گرفته اس�ت؛ به صورت کلی تحلی ل شما‬ ‫از مذاکرات قزاقستان چیست؟‬ ‫‪ l‬به نظر من باید در مورد این مذاکرات دقی ق تر بود‬ ‫البته شاید اکنون زمان مناسبی ب رای اظهارنظر قطعی نباشد‪.‬‬ ‫چرا که نرمش چندانی از سوی غرب در این موضوع مشاهده‬ ‫نم ی شود و بحث ارتباط میان غن ی سازی بیست درصد و لغو‬ ‫یکی‪ ،‬دو مورد تحریم تصویب شده چند ماه گذشته‪ ،‬نرمش‬ ‫چندانی محسوب نم ی ش��ود‪ .‬ضمن اینکه نتایج همین حد‬ ‫خوشبینی هم تا اواخر فروردین روشن تر م ی شود‪.‬‬ ‫به نظر جنابعالی چش�م انداز مذاکرات هسته ای‬ ‫در دو س�طح کارشناسی و سیاس�ی در سال ‪٩٢‬‬ ‫چگونه است و فکر م ی کنید ایران و غرب بتوانند‬ ‫به تفاهماتی در این مورد دست یابند؟‬ ‫‪ l‬مذاکرات در هر س��طحی باید قبل از رسیدن به‬ ‫نقطه فشار سامان یابد‪ .‬چرا که در زمان انباشت فشار‪ ،‬چندان‬ ‫نم ی توان به نتایج گفت وگو خوش��بین ب��ود‪ .‬باید انتخابات‬ ‫ریاست جمهوری را با موفقیت پشت س��ر بگذاریم و انگاه با‬ ‫توجه به خط مش ی های دولت جدید و افرادی که مسئولی ت ها‬ ‫را بر دوش م ی گیرند و سیاس��ت های مطرح شده به ارزیابی‬ ‫وضعیت پرداخت؛ خوشبینی خوب اس��ت‪ ،‬به شرط انکه بر‬ ‫واقعیات استوار باشد‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫با توج�ه ب�ه روی کار ام�دن کابین�ه دوم اوباما و‬ ‫پیشنهاد مذاکره مستقیم با ایران و از سوی دیگر‬ ‫تاکید رهبری بر حس�ن نی�ت امری�کا ب ه عنوان‬ ‫پی ش شرط مذاکره به نظر شما چه چش م اندازی‬ ‫برای مذاکره با امریکا پیش روس�ت و ایا در سال‬ ‫‪ ٩٢‬امکان این مذاکره وجود دارد؟‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬در اینکه باید امریکا حسن نیت داشته باشد تردیدی‬ ‫نیست‪ .‬اما بحث مهم در رابطه با مذاکره با امریکا این سوال‬ ‫اس��ت که ایا باید ابتدا منتظر حس��ن نیت ماند و پس از ان‬ ‫وارد مذاکره شد یا انکه حس��ن نیت در خالل مذاکره حاصل‬ ‫م ی شود‪.‬‬ ‫نگاه اول به نوعی مشروط کردن مذاکرات است و نگاه‬ ‫دوم سیاست ورزی در دیپلماسی‪ .‬بسته به اینکه از کدام منظر‬ ‫نگاه شود م ی توان چشم انداز خود را تعریف کرد‪ .‬به نظر من‬ ‫ب رای نگاه اول امریکا احتماال مش��کل داش��ته و در نتیجه‬ ‫امادگی ندارد و ب رای نگاه دوم ما اماده نیستیم‪.‬‬ ‫با توجه به تجربیات شما در سیاست خارجی‪ ،‬ایا‬ ‫در نهایت مساله هسته ای ایران منجر به مذاکره‬ ‫مستقیم میان ایران و امریکا خواهد شد؟‬ ‫برای نامزدی در انتخابات‬ ‫به شدت تحت فشارم‬ ‫حسن روحانی در گفت وگو با مثلث پیش بینی کردکه انتخابات اینده دو قطبی می شود‬ ‫باتوجهبهدرپیشبودنانتخاباتریاست جمهوری‪،‬‬ ‫تحلیلتان از صحنه سیاس�ت ایران چگونه است‬ ‫و به نظر ش�ما ارایش نیروهای سیاس�ی در این‬ ‫انتخابات چگونه خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬صحنه سیاس��ت در ای ران چند س��الی است که‬ ‫وثاقت قبلی خود را از دس��ت داده و به قواع��د بازی توجه‬ ‫نم ی ش��ود‪ .‬یکی از مهمترین عوامل این درهم ریختگی‪،‬‬ ‫نوع تعامل قوا در س��طح ملی اس��ت‪ .‬مثال انچ��ه اخی را در‬ ‫مجلس اتفاق افت��اد در هیچ کجای دنیا س��ابقه ندارد‪ .‬چرا‬ ‫که یا این س��خنان درس��ت بوده که ان وقت خیل ی ها باید‬ ‫حداقل اس��تعفا داده و کنار م ی رفتند یا نادرس��ت است که‬ ‫در ان ص��ورت در طرف مقاب��ل باید عده ای کن��ار رفته یا‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫حس�ن روحانی از جمله افرادی اس�ت که چندی اس�ت گمانه زنی هایی پیرامون کاندیداتوری اش‬ ‫مطرح شده اس�ت‪ .‬او البته خود احتمال نامزدی اش را رد نمی کند و می گوید که برای حضور در انتخابات‬ ‫تحت فشار است‪ .‬با او در مورد پرونده هسته ای ایران‪ ،‬رابطه ایران و امریکا و انتخابات ریاست جمهوری‬ ‫گفت وگویی مکتوب انجام دادیم‪.‬‬ ‫‪ l‬مذاکره با امریکا در صورت حسن نیت این کشور‬ ‫م ی تواند کوتاه ترین راه ب رای فائق امدن بر مشکالت موجود‬ ‫باش��د‪ .‬اما اینکه در نهایت مساله هس��ته ای ای ران منجر به‬ ‫مذاکره مس��تقیم میان ای��ران و امریکا خواهد ش��د یا خیر؟‬ ‫بستگی به عوامل زیادی دارد که برخی از انها در دست هر دو‬ ‫طرف است و برخی نیز در دستان اط راف دیگر‪.‬‬ ‫‪79‬‬ ‫استیضاح م ی شدند‪ .‬اینکه در حوزه سیاست‪ ،‬اب از اب تکان‬ ‫نم ی خورد‪ ،‬نتیجه اش از دست دادن باور و اعتماد مردم است‪.‬‬ ‫این وضع روی ارایش نیروهای سیاسی هم تاثیر م ی گذارد؛‬ ‫لذا اکنون که در اواسط اسفندماه هستیم‪ ،‬نه وضع کاندیداها‬ ‫خیلی معلوم است و نه صحنه انتخابات اراسته شده و نه شور‬ ‫و شعف مردمی مشاهده م ی ش��ود‪ .‬شاید اولین بار است که‬ ‫شاهد این وضع هستیم‪.‬‬ ‫ایا جنابعالی تصمیم نهایی خ�ود را برای ورود به‬ ‫عرصه انتخابات اتخاذ کرده اید؛ اگر این طور است‬ ‫چه ش�رایطی را برای ورود به عرصه انتخابات در‬ ‫نظر گرفته اید و تا چه زمانی تصمیم خود را در این‬ ‫زمینه اعالم م ی کنید؟‬ ‫‪ l‬من ب رای حض��ور در انتخابات به ش��دت تحت‬ ‫فشار هستم‪ .‬بسیاری از علما و بزرگان و سیاسیون و مردم‬ ‫هرجا که م ی روم از من درخواست حضور دارند؛ به ویژه اینکه‬ ‫تجربیات من را بزرگترین نقطه ق��وت و ضروری ترین نیاز‬ ‫کشور ب رای مدیریت سال های اینده م ی دانند‪ .‬حتی برخی‬ ‫از ب��زرگان و صاحبنظ ران ان را ب رای م��ن تکلیف و وظیفه‬ ‫م ی دانند‪ .‬اما خودم هنوز نیاز به بررسی بیشتری دارم تا ببینم‬ ‫در صورت حضور باید چه اقداماتی انجام دهم و تیم خودم‬ ‫را چگونه سامان دهم‪ .‬لذا پس از سبک و سنگین کردن ها‪،‬‬ ‫نظر قطع ی ام را اعالم خواهم کرد ت��ا اگر مصمم به حضور‬ ‫ش��دم‪ ،‬با تمام قوا ب رای پیروزی و حل مشکالت مردم وارد‬ ‫صحنه شوم‪.‬‬ ‫انتظارندارم همه اصالح طلبان از من‬ ‫حمایت کنند‬ ‫گفت وگوی مثلث با محمد شریعتمداری‬ ‫مصمم اس�ت‪ .‬م ی گوی�د در انتخابات ش�رکت م ی کند مگ�ر انک�ه چهره ه�ای کاریزماتیکی نظیر‬ ‫هاشم ی رفسنجانی‪ ،‬خاتمی‪ ،‬س�ید حسن خمینی و ناطق نوری کاندیدا ش�وند‪ .‬محمد شریعتمداری که‬ ‫روزگاری وزیر بازرگانی دولت اصالحات بود‪ ،‬حاال خود را در قامت یک کاندیدای ریاست جمهوری در جامعه‬ ‫مطرح کرده و از «اعتدال» سخن م ی گوید‪ .‬او که کاندیدای مورد حمایت دولت را رقیب اصلی خود م ی داند‪،‬‬ ‫افراط و تفریط را رد م ی کند و تاکید دارد که هرگز هدفمندی یارانه ها را متوقف نخواهد کرد‬ ‫محمد شریعتمداری در‬ ‫گفت وگو با مثلث به بررسی‬ ‫ارایش جریان های سیاسی‬ ‫در انتخابات ‪ 92‬پرداخته‬ ‫است‬ ‫سیاست‬ ‫به نظر شما طرح دولت وحدت ملی که جنابعالی‬ ‫یکی از گزینه های ان هستید‪ ،‬قابلیت اجرا شدن‬ ‫دارد؟ ایا برای اجرای این طرح ممکن اس�ت غیر‬ ‫از ش�ما حضور اقای هاش�می رفس�نجانی هم‬ ‫محتمل باشد؟‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬اجازه دهید از حوزه بار معنایی لغات خارج ش��ویم‬ ‫و خود را درگیر معانی سیاس��ی کلمات نکنیم‪ .‬کشور در این‬ ‫وضعیت اشفته‪ ،‬نیاز به همه دارد و در این نیاز‪ ،‬چپ و راست و‬ ‫اصالح طلب و اصولگرا نم ی شناسد‪ .‬امام(ره) فرمودند‪« :‬همه‬ ‫با هم»‪ .‬شما هر اسمی م ی خواهید بر این گرایش بگذارید‪.‬‬ ‫در برخی خبرها امده ک�ه اصالح طلبان از نامزدی‬ ‫شما استقبال نکردند‪ .‬ایا شما با اصالح طلبان در‬ ‫این زمینه رایزنی کرده اید؟‬ ‫‪ l‬من چنی��ن چی��زی ندی��ده ام‪ .‬البت��ه ب ی خبر از‬ ‫خبرسازی ها هم نیستم‪ .‬این را هم م ی دانم که وقتی نگرانی‬ ‫از حضور یک کاندیدا جدی شود در ای ران برعکس همه جای‬ ‫دنیا به سوی تخریب م ی روند‪.‬‬ ‫اگر وارد صحنه انتخابات ش�وید‪ ،‬چه گفتمانی را‬ ‫برای خود انتخ�اب م ی کنید؛ کدام گ�روه و طبقه‬ ‫اجتماعی را مدنظر قرار م ی دهی�د و به کدام یک‬ ‫از گرایش ه�ای اصالح طلب یا اصولگ�را متمایل‬ ‫خواهید شد؟‬ ‫‪ l‬گفتمان و برنامه را بگذارید تا پس از امدنم پاسخ‬ ‫دهم‪ .‬اما گروه و طبقه اجتماعی حوزه رای من در طیف معتدل‬ ‫و مبارز و عاشق انقالب از اصولگرا و اصالح طلب خواهد بود‪.‬‬ ‫ای�ا ب�رای ورود ب�ه انتخابات ب�ا اعض�ای جامعه‬ ‫روحانیت مبارز و ایت اهلل مهدوی کنی هم مشورت‬ ‫کرده اید؟‬ ‫‪ l‬من عضو موس��س و ش��ورای مرکزی روحانیت‬ ‫مبارز هستم لذا طبق اساس��نامه اعضای موسس همیشه‬ ‫عضو ش��ورای مرک��زی خواهند ب��ود‪ .‬طبیعی اس��ت که با‬ ‫ایت اهلل مهدوی کنی و بس��یاری از اعضای ش��ورای مرکزی‬ ‫مشورت و گفت وگو کرده ام‪.‬‬ ‫به نظر شما در نهایت انتخابات چندقطبی خواهد‬ ‫بود؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬فعال انتخابات چند قطبی به نظر م ی رس��د ولی‬ ‫احتماال در هفته های اخر دو قطبی شود‪.‬‬ ‫‪80‬‬ ‫شما از معدود اف رادی هستید که رسما کاندیداتوری‬ ‫خود را اعالم کرده اید‪ .‬این در حالی اس�ت که هنوز‬ ‫اغلب جریانات سیاسی و چهره های مطرح در حال‬ ‫ارزیابیفضایسیاسیکشورهستند‪.‬‬ ‫‪ l‬با این «م ی ایم‪ ،‬نم ی ایم» ها‪ ،‬در حال گران فروش��ی‬ ‫هستند‪(.‬خنده)‬ ‫یعنیتصمیمشمادراینخصوصقطعیاست؟‬ ‫‪ l‬بله‪.‬‬ ‫ی یا اقای خاتمی‬ ‫البته گفته اید که اگر اقای هاشم ‬ ‫بیایند و روی انها اجماع شود‪ ،‬کاندیدا نخواهید شد‪.‬‬ ‫‪ l‬من از چهار نفر نام بردم‪ .‬غیر از گروه ها و جریاناتی که‬ ‫نگاه تند و یک سویه ای نسبت به مسائل دارند‪ ،‬اغلب جریان های‬ ‫معتدل بر این عقیده اند که اقبال بیشتری نسبت به چهره های‬ ‫کاریزماتیک وجود دارد؛ البته این اقبال یک دسته‪ ،‬گروه و جریان‬ ‫خاص سیاسی نیست؛ شاید اقای خاتمی رئیس دولت موسوم‬ ‫به اصالحات بود‪ ،‬اما شخصیت ایش��ان با بسیاری از گروه های‬ ‫اصالح طلبمثلکارگزاران‪،‬مشارکت‪،‬مجاهدین انقالبو‪...‬تفاوت‬ ‫جدیدارد‪.‬اقایخاتمی معتقدبهتفکراتمجمعروحانیوناست؛‬ ‫یعنی جمعی از روحانیون کشور که در کنار امام بودند اما با نحله‬ ‫فکریدیگر‪-‬یعنیجامعهروحانیت‪-‬تفاوتدیدگاه هاییداشتند‪.‬‬ ‫البته امام(ره) هر دو جریان را محترم م ی ش��مردند و «سی د علی‬ ‫اکبر» را درکنار «شیخ علی اکبر» م ی نشاندند‪ .‬امروز برخی انتقاد‬ ‫م ی کنند که چرا رهبری کسی را که نتوانسته رای مردم را کسب‬ ‫کند‪ ،‬به مقامی م ی گمارند؛ در حالی که مشی امام(ره) هم همین‬ ‫یدادند‪ ،‬اما امام ان شخص را به‬ ‫بود‪ .‬گاهی مردم به فردی رای نم ‬ ‫عضویتشوراینگهبانمنصوبم ی کرد‪.‬مردمهمبسیارفهیم‬ ‫هستند؛ گاهی برای منصب ریاس��ت جمهوری به یک نفر رای‬ ‫نم ی دهند اما او را روی صندلی اول خبرگان م ی نشانند‪ .‬این اتفاق‬ ‫بارها در کشور ما رخ داده است‪.‬‬ ‫اعالم کاندیداتوری زودهنگام شما قطعا با فشارها‬ ‫و واکنش هایی هم همراه بوده اس�ت؛ این فشارها‬ ‫بیش�تر از س�وی کدام جری�ان ص�ورت م ی گیرد؟‬ ‫ب ه عنوان مثال مدت هاست که در جریان اصالحات‪،‬‬ ‫فش�ارهایی بر اقای عارف وارد م ی شود و معتقدند‬ ‫که او بازی اصالح طلبان را برهم زده است‪ .‬ایا چنین‬ ‫فشارهایی بر شما هم وارد م ی شود؟‬ ‫‪ l‬برخ��ی اظهارنظرها و مصاحب ه ه��ا در همین حال‬ ‫و هوا بوده‪ .‬مثال برخی مصاحبه کردن��د و گفتند فالنی اجماع‬ ‫اصالح طلبان را ندارد‪ .‬مگر ما گفته بودیم اجماع اصالح طلبان را‬ ‫داریم؟! برخی از اصولگرایان هم حرف های مشابهی زده بودند؛‬ ‫مثال گفتند اگر فالنی تصور م ی کند که کاندیدای جناح اصولگرا‬ ‫خواهد بود‪ ،‬هرگز چنین اتفاقی نخواهد افتاد‪ .‬چنین حرف هایی‬ ‫زده شد؛ اما فکر م ی کنم تا جایی که توانستیم رفتار متعادلی را در‬ ‫پیش گرفتیم‪ ،‬در قضاوت نسبت به مردم و اشخاص و گروه های‬ ‫سیاسی تندی و کندی نداشتیم و اگر هم انتقادی داشتیم از نگاه‬ ‫مشفقانه و دوستانه بوده است‪ .‬هرگز به دنبال مچ گیری و تخریب‬ ‫نیستیم و معتقدم که اگر این کار با اخالص باشد‪ ،‬خدا هم ما را‬ ‫یاری خواهد کرد‪ .‬از همین رو‪ ،‬من تاکنون فشار و مخالفت تند‬ ‫و خشنی ندیده ام‪.‬‬ ‫اصالح طلبان هیچ توصیه و فش�اری برای انصراف‬ ‫شما از نامزدی نداشته اند؟‬ ‫‪ l‬فقط همان مصاحب ه هایی بود که م ی گفتند فالنی‬ ‫اجماع اصالح طلبان را ندارد یا کاندیداها باید صبر کنند تا تصمیم‬ ‫جمعی اصالح طلبان در خصوص حضور در انتخابات مشخص‬ ‫شود‪ ،‬اما تنها جنبه اظهارنظر داشت و فشاری در کار نبود‪.‬‬ ‫گویااقاینجفیهماظهارنظریداشتند؟‬ ‫‪ l‬ایشان هم دوست و ب رادر عزیز ماست و حق اظهارنظر‬ ‫دارد‪ .‬نظرشان را گفته اند؛ چه اشکالی دارد؟‬ ‫ب ه طورخصوصیتوصی ه ایبهشمانکردند؟‬ ‫‪ l‬نخی ر؛ م��ن در مالقات های��ی که با س��ران جریان‬ ‫اصالحات ‪ -‬مثل اقای خاتمی و دیگر افراد ‪ -‬داشتم‪ ،‬به هیچ وجه‬ ‫نسبتبهاینامرتف ّوهنکردند‪.‬‬ ‫یو‬ ‫شما مساله کاندیداتوری تان را با اقایان هاشم ‬ ‫خاتمی درمیانگذاشتید؟‬ ‫‪ l‬بله؛ اما هیچ تف ّوهی نسبت به این امر ندارند که مثال‬ ‫چرا ش��ما بدون اینکه ما بگوییم کاندیدا ش��دی؟ ممکن است‬ ‫بسیاریازماچنینحرف هاییبزنیم‪.‬‬ ‫اگر بخواهیم ما ب�ه ازای عینی اعت�دال را توصیف‬ ‫کنیم‪ ،‬م ی توانیم بگوییم که از یک سو جنبه سلبی‬ ‫دارد و از س�وی دیگر ممکن اس�ت سیاس�ت های‬ ‫کلی دولت های اخیر با تعریفی که ش�ما از اعتدال‬ ‫ارائه م ی کنید همسویی و همخوانی نداشته باشد‪.‬‬ ‫جنبه ایجاب�ی اعتدال چگون�ه خود را ب�ه نمایش‬ ‫خواهد گذاش�ت؟ از این دو جنبه چه نقدی نسبت‬ ‫به دولت های پس از جنگ دارید؟ انچه در عمل اج را‬ ‫شده تا چه حد با انچه در ذهن شماست‪ ،‬مطابقت‬ ‫دارد؟‬ ‫‪ l‬من س��عی م ی کنم با یک مثال ذهن شما را به این‬ ‫مس��اله معطوف کنم‪ .‬اگر به موضوع سیاس��ت خارجی توجه‬ ‫نکات‬ ‫اینکه انتظار داشته باشیم همه اصالح طلبان از من حمایت کنند انتظار‬ ‫بجایی نیست‬ ‫به هیچ وجه نمی توانیم هدفمندی یارانه ها را متوقف کنیم‬ ‫پرداخت نشدن مطالبات معلمان و پرستاران در دولت قبل درحالی که‬ ‫در صندوق ذخیره ارزی ‪15‬میلیارد دالر موجودی داشتیم‪ ،‬اشتباه بود‬ ‫دولت می تواند برای حضور در انتخابات‪ ،‬ابادگران را احیا کند‬ ‫بسیاری از افرادیکه قرار است در دولت من سمتی داشته باشند‬ ‫مشخص هستند اما در زمان مناسب معرفی می شوند‬ ‫اقای حسینی‪ ،‬وزیر اقتصاد یا اقای فرزین‪ ،‬از مدیران من در وزارت‬ ‫بازرگانی بودند‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫بنابراین در این صورت ش�اهد ش�رایطی مش�ابه‬ ‫انتخاباتمجلسنهمدرمیاناصالح طلبانخواهیم‬ ‫‪ l‬از انجایی که من تالش م ی کنم پرچم اعتدال را در‬ ‫کشور بلند کنم‪ ،‬نم ی توانم از یک قشر و طبقه خاص اجتماعی‬ ‫به عنوان جامعه هدف نام ببرم‪ .‬در میان نخبگان و توده های مردم‬ ‫نیز افراد بسیاری هستند که چنین نگاهی دارند و در واقع عضو‬ ‫حزب نانوشته ما هستند‪ .‬پاسخ دقیقی ب رای سوال شما ندارم؛ اما‬ ‫ف ی الجمله م ی توانم بگویم که وقتی به خیابان ها م ی روم یا به‬ ‫شهرهایمختلفسفرم ی کنم‪،‬مردممنرابه عنوانوزیربازرگانی‬ ‫در دولت اقای خاتمی م ی شناس��ند‪ .‬جمع محدودتری هم که‬ ‫‪ l‬من فکر م ی کنم که خاس��تگاه اعتدال در نظام ما‪،‬‬ ‫خاستگاهی قرانی و دینی است؛ یعنی همان که پیامب راکرم(ص)‬ ‫فرمودند‪ :‬امت من امت وسط است‪ ،‬همین که ما در هر اتفاق و‬ ‫رخدادی م ی گوییم «خیر االمور اوسطها» و بسیاری نمونه های‬ ‫دیگر‪ .‬اعتدال در قران و دین محمد(ص) ریشه دارد و هر چه از این‬ ‫اعتدال دور شویم‪ ،‬در واقع از نگاه اسالمی و علوی دور شده ایم‪.‬‬ ‫اعتدال در مقابل انفعال است؛ من معتقدم این جفای به معتدلین‬ ‫انقالب است که انها را عناصری سست در دفاع از اصول و ارزش ها‬ ‫بشمارند‪.‬اتفاقاانهاییکهاعتدال خ واههستنددرپایمردیبرحفظ‬ ‫اصولوارزش هاازهمهمحکم ترند‪.‬بنابرایناعتدالبااینتع ریف‪،‬‬ ‫بهمعنایمحافظه کاری‪،‬انفعال‪،‬گمکردنحقیقت‪،‬مسامحه کاری‬ ‫و عدم اب راز رای نیست‪ .‬معتدلین رای دارند و صاحب نظر هستند؛‬ ‫در مورد برخی مسائل رای مثبت دارند و در مورد بسیاری از مسائل‬ ‫رای منفی‪ .‬رای مثبت اعتدالیون هنگامی است که دو سر افراط‬ ‫و تفریط در مس��یر صحیح گام م ی گذارند و رای منفی انجایی‬ ‫است که حرکت گروه های تندرو و کندرو موجب ضرر و زیان های‬ ‫شدیدی ب رای منافع ملی و کشور م ی شود‪ .‬متاسفانه کشور ما از‬ ‫افراط و تفریط زیان های فراوانی دیده است؛ به عبارت دیگر یا بر‬ ‫ظ واهریکهبرخیاصولرازیرپاگذاشتهایستادگیکردهیادربرابر‬ ‫فشارهایی که بر ان وارد شده و اداده است‪ .‬اینها هر دو غلط است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬ما هشت سال در دولت همکاری مشفقانه ای با این‬ ‫دوستان داشتیم و نوعی صمیمیت‪ ،‬رفاقت و همکاری میان ما‬ ‫برقرار بوده اس��ت‪ .‬در مذاکراتی که با این دوستان داشتیم‪ ،‬انها‬ ‫نسبتبهمااظهارلطفداشتندوبرخالفانچهبرخیم ی گفتند‪،‬‬ ‫مطالبی را درباره حسن حضور در انتخابات بیان م ی کردند‪ .‬درباره‬ ‫صالحی ت هایی که باید وجود داشته باشد ‪ -‬البته نه در مورد بنده‬ ‫ صحبت م ی کنند و بر انها صحه م ی گذارند‪ .‬جناح اصالح طلب‬‫جریانی نیست که مرز و حریم صد در صد روشنی داشته باشد؛ چرا‬ ‫که ممکن است بسیاری از افرادی که در جناح بندی های سیاسی‬ ‫ابتدای انقالب در جریان چپ قرار داشتند‪ ،‬در تصمیم گیری های‬ ‫فعلی اصالح طلبان حضور نداشته باشند‪ ،‬چه رسد به اینکه ایفای‬ ‫نقش کنند‪ .‬اما جمعی که این روزها با مدیریت اقای خاتمی در‬ ‫حال تصمیم گیری درباره چگونگی حضور در عرصه انتخابات‬ ‫یدانند‪.‬نظر‬ ‫هستند‪،‬برخینتایجرادرچارچوبتصمیماتنظامم ‬ ‫شخصی من این است که نازل ترین شکل حضور اصالح طلبان‬ ‫«شرکت»درانتخاباتوکامل ترینشکلان«مشارکتفعال»در‬ ‫انتخاباتاست‪.‬به عنوانمثالم ی گوینداگرشرایطب رایمشارکت‬ ‫فعال فراهم باش��د و از میان چهره های مشهور اصالح طلبان‬ ‫فردی بتواند به عنوان یک کاندیدای تمام قد در صحنه حضور‬ ‫یابد و از فیلتر تایید صالحیت ش��ورای نگهبان هم عبور کند‪،‬‬ ‫ما حضور حداکثری در انتخابات خواهیم داش��ت‪ .‬یعنی سقف‬ ‫مطالباتاصالح طلبانایناست‪.‬امااگراینگونهنباشد‪،‬بهنظرمدر‬ ‫بحث های درون گروهی با یکدیگر مذاکره م ی کنند تا در یک حد‬ ‫متوسط‪-‬اگرنگوییمکفمطالبات‪-‬بهاشخاصیکههموجهه‬ ‫اصالح طلبی دارند‪ ،‬هم در میان گروه های این جریان م ی توان انها‬ ‫را اصالح طلب نامید و هم توانایی عبور از فیلتر شورای نگهبان‬ ‫را دارند‪ ،‬روی م ی اورند‪ .‬اگر هیچ یک از این شرایط فراهم نشود‪،‬‬ ‫تنها در انتخابات شرکت خواهند کرد‪ ،‬اما به طور رسمی از هیچ‬ ‫کاندیداییحمایتنخ واهندکرد‪.‬‬ ‫طبیعتا یک کاندیدای انتخابات ریاس�ت جمهوری‬ ‫در سطح نخبگان و نیروهای اجتماعی برنام ه ریزی‬ ‫م ی کند‪ .‬ش�ما ب ه طور واضح کدام بخش از جامعه‬ ‫را ب ه عنوان مخاطب خ�ود و جریان ه�دف انتخاب‬ ‫کرده اید؟ اساسا گفتمان انتخاباتی شما چه خواهد‬ ‫بود؟‬ ‫مرادتان از «اعتدال» چیس�ت؟ طبعا از نظر شما دو‬ ‫جریان رادیکال وجود دارد که در برابر انها از اعتدال‬ ‫م ی گویید‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫اقای بهرام ی ‪ -‬که سخنگوی ستاد انتخاباتی شما‬ ‫هستند ‪ -‬درباره دیدار شما با اقای خاتمی گفته اند‬ ‫که ایشان قول مساعدت هم به شما داده اند‪.‬‬ ‫بود‪.‬‬ ‫‪ l‬بله؛ به نظر م ی رسدکه در این شرایط اعالم م ی کنند‬ ‫که کاندیدایی ب رای مشارکت در انتخابات نداریم؛ اما از انجایی‬ ‫که به فعالیت در چارچوب جمهوری اسالم ی ای ران اعتقاد داریم‪،‬‬ ‫در انتخابات شرکت م ی کنیم‪ .‬در حالت سوم و حالت مشارکت‬ ‫حداقلی‪،‬اینانتظارکهبندهوامثالبندهبتوانیمکاندیدایحداکثری‬ ‫و مورد اجماع جبهه اصالح طلبان باشیم‪ ،‬انتظار بحق و بجایی‬ ‫نیست؛ چرا که در شورای مرکزی هیچ یک از گروه های وابسته‬ ‫به جبهه اصالحات عضویت نداریم‪ .‬نه من چنین انتظاری دارم و‬ ‫نه انها چنین اقدامی خواهند کرد‪ .‬ام��ا اگر در حالت دوم حضور‬ ‫اصالح طلبان در انتخابات‪ ،‬کس��انی باشند که با اصالح طلبان‬ ‫همراهی کرد ه و حس��ن نیت خود را در اس��تفاده از جریان های‬ ‫سیاسی مختلف اثبات کرده باشند مورد اقبال اصالح طلبان قرار‬ ‫م ی گی رند‪ .‬ب رای مثال بنده با افتخار عرض م ی کنم که در دوره‬ ‫وزارت بازرگانی شورای معاونین تشکیل داده بودم و از منته ی الیه‬ ‫راس��ت تا منته ی الیه چپ دیدگاه های سیاس��ی در ان حضور‬ ‫داشتند و ایفای نقش م ی کردند‪ .‬حتی شورای وزی ران را تشکیل‬ ‫داده بودم که در ان از اقای عس��گراوالدی ک��ه پیر دیر موتلفه‬ ‫اسالمی و گروه های سیاسی سنتی کشور است تا اقای حسن‬ ‫عابدی جعفری که از چهره های نزدیک به اقای موسوی بودند‬ ‫در ان حضور داشتند‪ .‬این افراد ب رای پیشرفت تمام و کمال کشور‬ ‫واقعاوقتم ی گذاشتندوانرژیصرفم ی کردند‪.‬ضمناینکهمن‬ ‫یدانمکهحتیمورداقبالگروه هایاصولگرای‬ ‫چندانبعیدهمنم ‬ ‫معتدلقراربگی ریم‪.‬شایدمنارتباطمستقیمی باجامعهروحانیت‬ ‫مبارز و جامعه مدرسین نداشته ام؛ اما از انجایی که هم واره به این‬ ‫تشکل ها احترام گذاشته ام‪ ،‬حداقل مورد بغض و کینه این دو گروه‬ ‫هم نیستم‪ .‬از همین رو فکر م ی کنم برخی گروه های معتدل و‬ ‫میانه رودرمیاناصولگرایانممکناستازبندهحمایتکنند‪.‬من‬ ‫این مسائل را ب رای اقای به رامی تشریح کردم که ایشان هم در‬ ‫مصاحبه خود به انها اشاره کردند‪.‬‬ ‫یدانند‪.‬‬ ‫دستی بر اتش سیاست دارند‪ ،‬سوابق گذشته بنده را هم م ‬ ‫البته این گروه در اقلیت هستند‪ .‬من قبل از دوره وزارت با حکم‬ ‫مقام معظم رهبری در دفتر ایشان فعال بودم و پس از دوره وزارت‬ ‫نیز با حکم ایشان در شورای راهبردی سیاست خارجی حضور‬ ‫دارم‪ .‬عده ای هم اطالعات بیش��تری دارند؛ هر چه این اطالعات‬ ‫کامل ترم ی شود‪،‬افرادهمبهحزبنانوشته«اعتدالخ واهانایران‬ ‫اسالمی»نزدیک ترم ی شوند‪.‬البتههنوزاینحزبتشکیلنشده‬ ‫اما امیدواریم روزی این حزب از پرطرفدارترین احزاب جمهوری‬ ‫اسالمی شود‪.‬‬ ‫‪81‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪82‬‬ ‫کنیم‪ ،‬همواره این نگرانی وجود داش��ت ک��ه وزارت امورخارجه‬ ‫به عنوان دستگاه سیاس��ت خارجی جمهوری اس�لامی ای ران‬ ‫و یک نهاد انقالب��ی ‪ -‬که پس از پی��روزی انقالب هیچ یک از‬ ‫عوامل رژیم گذش��ته در ان حضور نداش��تند ‪ -‬نوعی سیاست‬ ‫منفع النهرادرپیشبگیرد‪.‬ماهم وارهدرسمینارهاوهمایش های‬ ‫بی ن المللی این مطالبه را از سوی مقام معظم رهبری م ی شنیدیم‬ ‫که سیاست خارجی منفعل‪ ،‬کشور را به قهق را م ی برد‪ .‬تازگی هم‬ ‫ندارد؛ نه در دولت اقای احمدی نژاد بیان ش��ده‪ ،‬نه در دولت اقای‬ ‫خاتمی و نه در دولت اقای هاشمی‪ .‬ایشان مدت هاست که این‬ ‫مطالبه را بیان م ی کنند؛ فکر م ی کنم نخستی ن بار در دوره ای که‬ ‫ایشانرئی س جمهوربودنداینمطالبهمطرحشد‪.‬ایشاندرتبیین‬ ‫«سیاست خارجی منفع النه» بیاناتی را اب راز داشته اند و در مقابل از‬ ‫«سیاست خارجی تهاجمی» سخن گفته اند‪ .‬مقام معظم رهبری‬ ‫در تبیین سیاست خارجی بر مولفه های مختلفی تاکید کرده اند‬ ‫که مهم ترین انها استحفاظ از حقوق و منافع ملی ای ران در اوضاع‬ ‫برون مرزی است؛ یعنی دفاع از حقوق ای ران و ای رانیان و در یک بازه‬ ‫وسی ع تر و دفاع از اسالم و مسلمانان در گستره جهانی‪ .‬این یک‬ ‫سیاست خارجی تهاجمی است‪ .‬اما این فهم که سیاست خارجی‬ ‫ی است در ب رابر فهمی قرار‬ ‫تهاجمی‪ ،‬سیاست خارجی تخاصم ‬ ‫دارد که معتقد است سیاس��ت خارجی متکی بر نظام عاقالنه‪،‬‬ ‫مساوی است با سیاست خارجی منفعالنه‪ .‬اینها همان دو سر‬ ‫افراط و تفریطی هستند که من با انها مخالفم‪ .‬بنده معتقدم که‬ ‫سیاستخارجیمقبولوموردنظرنظاماسالمی‪،‬سیاست خارجی‬ ‫تهاجمی است؛نهتخاصمی یامنفع ل‪.‬سیاست خارجیتخاصم ی ‬ ‫را انقالبی تع ریف م ی کنند و سیاست خارجی منفعل را دارای زبان‬ ‫مشترک با نظام بی ن الملل و بر پایه اصول تعیین شده در روابط‬ ‫بی ن الملل فرض م ی کنند؛ در حالی که هر دو دیدگاه غلط است‪.‬‬ ‫نگاه اول اشتباه است؛ چراکه هیچ دیپلمات امریکایی در سیاست‬ ‫خارجی منفعل عمل نم ی کند‪ .‬برعکس انچه برخی رفقای ما‬ ‫تصور م ی کنند‪ ،‬دیپلمات های امریکایی همواره در حال تهاجم‬ ‫هستند و سخن گفتن با زبان نرم در عرصه دیپلماسی را تن دادن‬ ‫به خواسته طرف مقابل م ی دانند‪ .‬سیاست خارجی تخاصمی‪،‬‬ ‫سیاستی است که دش��منی را علیه ما ب رانگیخته م ی کند‪ ،‬در‬ ‫حالی که هیچ پوشش دفاعی ب رای ملت ای ران تدارک ندیده است‪.‬‬ ‫سیاستخارجیتخاصمی‪،‬سیاستتهاجمی غیرعقالنیاست‪.‬‬ ‫ب رای پذیرفتن یک حق اساسی‪ ،‬خط قرمز ما پذیرش قطعنامه‬ ‫علیهملتای راننیست‪.‬مابایدبراصولپایمردیکنیم‪،‬ازاصولو‬ ‫ارزش های اسالم و ای ران دفاع نماییم و به قیمت صدور قطعنامه از‬ ‫اصول و ارزش هایمان دست نکشیم‪ .‬اما اگر شعار دادیم که «انقدر‬ ‫قطعنامهدانتانپارهشود»بایدبپذی ریمکهیکی‬ ‫ ‬ ‫قطعنامهبدهیدتا‬ ‫از اثار صدور قطعنامه‪ ،‬تحریم همه جانبه علیه ملت مسلمان‬ ‫ای ران است‪ .‬اگر ما همزمان در خصوص ارز فکر نکرده ایم و مقام‬ ‫عالی بانک مرکزی یک شبه از باالرفتن ناگهانی قیمت دالر خبر‬ ‫م ی دهد‪ ،‬نتیجه سیاست خارجی اس��ت که به زیان مردم ای ران‬ ‫منجرم ی شود‪.‬درحالیکهسیاستخارجیتهاجمی‪ ،‬ایستادگی‬ ‫و پایمردی م ی کند و اگر قطعنامه ای علیه ان صادر شود از پیش‬ ‫تمهی داتی را ب رای مقابله و جب ران خسارت های ان سیاست ها‬ ‫ی و منفع النه م ی تواند‬ ‫درنظر م ی گیرد‪ .‬سیاست خارجی تخاصم ‬ ‫ضربات بسیاری به جمهوری اسالمی ای ران وارد کند و متاسفانه‬ ‫ی که افراط و تف ریط حاکم بوده همین کار را انجام داده اند‪.‬‬ ‫در ایام ‬ ‫در حوزه های دیگر هم همین طور است‪ .‬مثال من در دوره های‬ ‫سازندگی و اصالحات به عنوان یک دولتمرد از حاکم شدن فقر‬ ‫در برخی طبقات اجتماعی رنج م ی کشیدم و فکر م ی کردم یکی‬ ‫از کارهایی که ما باید همزمان با توسعه در کشور انجام دهیم‪،‬‬ ‫برقراری یک چتر حمایتی است که مستضعفین از تورهای ان‬ ‫عبورنکنندولطمهاساسینبینند‪.‬امامتاسفانهچترحمایتیایجاد‬ ‫نترتیبماچهره‬ ‫نشدوسیاستتعدیلاقتصادیبهاجرادر امد؛بدی ‬ ‫خشن فقر را در برخی نقاط کشور مشاهده کردیم و این واقعیتی‬ ‫غیرقابل انکار است‪ .‬اینها انفعال و افراط است و من با این نگاه‬ ‫مخالفم‪ .‬صندوق ذخیره ارزی‪ 15‬میلیارد دالر موجودی داشت اما‬ ‫مطالبات معلمان و پرستاران پرداخت نشد‪ .‬من با این کار مخالفم‬ ‫و همه انهایی که در انجام این کار سهیم بودند مقصرند‪ .‬برای‬ ‫رفع این نقطه ضعف ب رنامه ریزی هایی صورت گرفت اما جامعه‬ ‫حاصل ان را در کارهایی همچون پرداخت وام ب رای فعالی ت های‬ ‫مولد زودبازده مشاهده کرد که متاس��فانه بیش از ‪ 50‬درصد این‬ ‫منابع به محل اولیه خود بازنگشته است‪ .‬صندوق مه ر رضا‪ ،‬وام‬ ‫ازدواج دانش��جویی‪ ،‬وام ازدواج کارمندی‪ ،‬سبد کاالهای اساسی‬ ‫مورد نیاز زوج های جوان‪ ،‬افزایش حداقل دستمزد‪ ،‬پرداخت یارانه‬ ‫نقدی و بسیاری موارد دیگر از این دست اثار استفاده نادرست از این‬ ‫منابع بود‪ .‬این منابع یا صرف پرداخت های نقدی بالعوض شد یا‬ ‫بهقدریدی ر بازدهاستکهدرتقویمملیای رانخودرانشاننخ واهد‬ ‫داد‪ .‬مگر منابع ارزی ما محدود بود؟ متاسفانه امروزه م ی بینیم که‬ ‫ی بر در امد ارزی صد میلیارد دالری با کسری مواجه‬ ‫بودجه مبتن ‬ ‫م ی شود‪ .‬اینها باید نوبل بگی رند! مگر م ی شود اقتصاد ای ران را به‬ ‫سادگی زمین زد؟ برخی تالش کردند و متاسفانه تا حدود زیادی‬ ‫هم موفق شدند‪ .‬این افراط در ب رابر تفریط است‪ .‬باید چهره های‬ ‫خشن فقر شناسایی م ی شد و ب رای رفع ان اهتمام م ی ورزیدند‬ ‫اما از راه های عاقالنه و هوش��مندانه‪ .‬حدود ‪ 77‬درصد نقدینگی‬ ‫امروز سهم دولت احمدی نژاد است و حدود ‪ 23‬درصد سهم تمام‬ ‫دولت های تاریخ! اینها اشتباهات بزرگ تاریخی است؛ باید بیایند‬ ‫ی که ‪24‬میلیون رای به‬ ‫و از مردم عذرخ واهی کنند‪ .‬همین مردم ‬ ‫اقای احمدی نژاد دادند‪ ،‬انتظار دارند که شاهد چنین رفتارهایی‬ ‫نباشند‪ .‬البته اثرات بسیاری از این سیاست ها در اینده مشخص‬ ‫خ واهد شد‪.‬‬ ‫مدل اقتصادی گفتمان «اعتدال» مورد نظر شما چه‬ ‫خواهدبود؟م ی خواهیدباهدفمندیچه کار کنید؟‬ ‫‪ l‬مابههیچ وجهنم ی توانیمهدفمندییارانه هارامتوقف‬ ‫کنیم‪ .‬طرح هدفمندی یارانه ها یک موجود زنده در اقتصاد ای ران‬ ‫است که باید به درستی تغذیه شود‪ ،‬حمایت شود و به هیچ وجه‬ ‫متوقفنشود‪.‬البتهنکتهقابلتاملایناستکهتکانه هایتورمی‬ ‫ فقط در شهرها خودش را نشان داده و هنوز موج این تکانه ها به‬ ‫روستاها نرسیده است‪ .‬اگر پیش از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها‬ ‫از مردم م ی پرسیدید که ایا مایلید هر ماه این مبلغ را دریافت کنید‬ ‫اما تورم تا این حد افزایش پی دا کند‪ ،‬مطمئنا با پاسخ منفی مواجه‬ ‫م ی شدید‪ .‬اما اگر من بیایم و مدیریت کشور را در دست بگیرم‪،‬‬ ‫مبلغ ‪ 45‬هزار تومان در ماه را تغییر نم ی دهم‪ .‬در ضمن دس��ت‬ ‫به دعا م ی شوم که منابع موجود‪ ،‬کفاف پرداخت این هزینه ها را‬ ‫بدهد اما در عین حال سبدی را ب رای خانوارها در نظر م ی گیریم‪.‬‬ ‫البته من این مسائل را در ب رنامه های انتخابات ی ام شرح خواهم‬ ‫داد و جامعه پی خواهد برد که این ب رنامه ها تا چه حدی مبتنی‬ ‫بر قانون اساسی است و چه ف وایدی ب رای جامعه و اقتصاد کشور‬ ‫دارد‪ .‬متاس��فانه حجم قابل مالحظه ای از انچه قانونگذار ب رای‬ ‫اجرای قانون هدفمندی یارانه ها تعیین کرده‪ ،‬نادیده گرفته شده و‬ ‫به اجرا در نیامده است‪ .‬ما م ی بینیم که دولت در این رابطه به قانون‬ ‫تصویب ش��ده عمل نم ی کند؛ از اعضای هیات مدیره سازمان‬ ‫هدفمندی یارانه ها تا منابع و ردیف ها‪ .‬یک نفر از من پرسید اگر‬ ‫فشارهای تحریمی به حدی برسد که ارزش پول ملی بیشتر از‬ ‫این هم کاهش پی دا کند‪ ،‬باز هم به دنبال اجرای قانون هدفمندی‬ ‫هستی؟ گفتم‪ :‬بله! پرسید‪ :‬چه راه حلی داری؟ گفتم‪ :‬باید راه حل‬ ‫را در ب رنامه اقتصادی ارائه کنیم‪ .‬به ه ر حال جراحی اقتصادی در‬ ‫تاریخ ای ران انجام شده و هزینه هم دارد؛ اما اگر الزم باشد باز هم‬ ‫انجامم ی دهیم‪،‬اماعاقالنه‪،‬منطقیوبابررسیدقیقکارشناسان‬ ‫اقتصاد‪ .‬چیزی به من الهام نم ی شود‪ .‬من هیچ کاری را از طریق‬ ‫الهام‪ ،‬تماس با غیب یا علوم غ ریبه انجام نم ی دهم‪.‬‬ ‫براوردیازنظرسنج ی هاووضعیتخوددرانتخابات‬ ‫دارید؟‬ ‫‪ l‬ما که هنوز نیامده ایم‪( .‬خنده) برخی از دوس��تان ما‬ ‫صاحب ثروت و مکنت هستند که ما از ان ب ی بهره ایم‪ .‬از برخی‬ ‫رانت ها هم برخوردار نیستیم‪ .‬مسئولیتی هم نداریم که به مردم‬ ‫ش��ریف ایران ‪ -‬و حتی ته ران ‪ -‬گزارش بدهیم تا ش��بکه های‬ ‫مختلف سیما روزی سه بار ما را در تلویزیون نشان بدهد‪ .‬جشن‬ ‫تولد هم ب رای مان نم ی گی رند‪ ،‬اگر هم بگی رند پخش نم ی کنند!‬ ‫(خنده) فعال نظرسنجی به دور از انصاف است‪.‬‬ ‫برخی کاندیداه�ای انتخابات از معرف�ی کابینـه‬ ‫سخــن م ی گویند‪ .‬ایا شما به این مساله هم فکر‬ ‫کرده اید؟‬ ‫‪ l‬من هم قبول دارم که باید دو اقدام را با اس��تحکام از‬ ‫کاندیداهامطالبهکرد‪.‬یکیمعرفیبزرگانقوم شان؛یعنیبگویند‬ ‫افراد صاحب نفوذ در دولتشان چه کسانی خواهند بود‪ .‬حتی اگر‬ ‫تمام کابینه را هم معرفی نم ی کنند‪ ،‬حداقل افراد شاخص دولت‬ ‫احتمالی و حلقه اول خود را مشخص کنند‪ .‬اگر خداوند توفیق‬ ‫پیروزی به ما بدهد‪ ،‬از نظر من بسیاری از افرادی که قرار است در‬ ‫دولت سمتی داشته باشند‪ ،‬مشخص هستند اما باید این افراد در‬ ‫زمان مناسب معرفی شوند‪ .‬اقدام دوم ارائه ب رنامه است‪.‬‬ ‫اف رادی که معرفی م ی کنید منتسب به کدام جریان‬ ‫سیاسی خواهند بود؛ اصالح طلب یا اصولگ را؟‬ ‫‪ l‬قطعا نگاه من در انتخاب اشخاص‪ ،‬یک نگاه حزبی‬ ‫نیست؛ اما طبیعی اس��ت افرادی که در سی س��ال گذشته در‬ ‫دولت های گوناگون با ما همکاری کرده اند‪ ،‬م ی توانند در دولت ما‬ ‫به فعالیت بپردازند‪ .‬حتی افرادی که در این دولت سمت هایی را‬ ‫ب ر عهده دارند‪ ،‬امکان همکاری با ما را دارند؛ چراکه دارای تجربیات‬ ‫گرانقیمتیهستند‪.‬اولویتماانتخابهمکارانیازدرونمجموعه‬ ‫دولت است؛ البته با نگاه شایسته س��االرانه‪ .‬متاسفم که برخی‬ ‫از این عبارات معانی خود را از دس��ت داده اند و معتقدم هر کس‬ ‫چنین کلماتی را در ادبیات خود به کار ببرد مردم باید به پیشینه او‬ ‫رجوع کنند و ببینند که ایا در مدی ریت های گذشته‪ ،‬شایستگان و‬ ‫نخبگان را در کنار خود جمع کرده بود یا نه‪ .‬من مدعی هستم که‬ ‫همزمان با دوره وزارت‪ ،‬سه وزیر دیگر در وزارتخانه داشتم؛ ادعایی‬ ‫کهقابلاثباتاست‪.‬اگرمنبگویمج وانگراییکرده ام‪،‬نمودعینی‬ ‫دارد؛ چراکه من افرادی را بر مسند معاونت و مدیرکلی وزارتخانه‬ ‫نشاندم و انها امروز بر کرسی وزارت تکیه زده اند‪ .‬اقای حسینی که‬ ‫امروز وزیر اقتصاد است در دوره بنده مدیرکل ب رنامه ریزی وزارت‬ ‫بازرگانی بود‪ ،‬یا اقای معمارنژاد که رئیس کل گمرک ایران است و‬ ‫اقای فرزین که مسئول اجرای هدفمندی یارانه هاست از مدی ران‬ ‫کل وزارت بازرگانی دولت اصالح��ات بودند‪ .‬بناب راین م ی توان با‬ ‫بررسی افراد به این نتیجه رس��ید که چنین کاری کرده اند یا نه‪.‬‬ ‫اینخیلیمهماست‪.‬‬ ‫شما چه تحلیلی از ارایش نهایی انتخابات دارید؟‬ ‫اگر افراد را کنار بگذاریم و به جریان های سیاس�ی‬ ‫بپردازیم‪،‬ارایشجریاناتمختلفاعمازاصالح طلب‪،‬‬ ‫اصولگ را و حامیان دولت در انتخابات چگونه خواهد‬ ‫بود؟‬ ‫‪ l‬پیش از این سخنگوی محترم بنده اعالم کردند که‬ ‫جریان دولت جایی در انتخابات نخواهد داشت‪ .‬فرمایشات مقام‬ ‫معظم رهبری درباره اتفاقات مجلس و حادثه قم‪ ،‬انذاری نسبت‬ ‫به برخی فعالی ت های ناصحیح سیاسی‪ ،‬فرهنگی‪ ،‬اجتماعی‪،‬‬ ‫اخالقی‪ ،‬دینی و شرعی بود که به نظرم اقدام بسیار الزمی بود‪.‬‬ ‫ایشان مانند همیشه به انچه برای کشور مفید است اشاره کردند‪،‬‬ ‫اما فکر م ی کنم که این بیانات در مقام نصیحت بیان شده است‪.‬‬ ‫امیدوارم این بیانات شنیده شود و به گونه ای نباشد که ما شاهد‬ ‫عدم مشارکت دولت در انتخابات باشیم‪ .‬اما در دوره های گذشته‬ ‫چنین ادبیاتی نداشتیم که مثال دولتی به صراحت بگویدکه من‬ ‫م ی خ واهم دولت بعدی را از ان خود کنم‪ .‬حداقل صورت ظاهری‬ ‫برای این کار درست م ی کردند تا مثال حزب کارگزاران سازندگی‬ ‫بیاید و در نتیجه انتخابات تاثیر بگذارد‪ .‬پیشنهاد من این است‬ ‫که ابادگران را احیا کنند و کاندیدای مورد نظر خود را از ط ریق این‬ ‫تشکل به مردم معرفی نمایند‪ .‬چندان شایسته نیست که دولت‬ ‫به طور مستقیم وارد عرصه انتخابات شود وکاندیدای خود را به‬ ‫مردم معرفی کند‪ .‬دولت دستگاه اجرایی است؛ حزب نیست که‬ ‫بخواهد کاندیدای انتخاباتی معرفی کند‪ .‬من توصیه م ی کنم‬ ‫که اصطالح جناح طرفدار دولت را از ادبیات سیاسی کشور حذف‬ ‫کنیم؛ چراکه دولت پس از هشت سال به پایان دوره مسئولیت‬ ‫خود م ی رسد‪ ،‬نه باند و فرقه است و نه حزب‪ .‬البته هم احزاب دولت‬ ‫ساخته داشتیم و هم دولت های ب رامده از احزاب؛ اینها درکشور ما‬ ‫مسبوق به سابقه هستند‪ .‬دولت حزب ساخته م ی تواند به حزبی‬ ‫کهازط ریقانبهقدرترسیدهرجوعکندوازاینط ریقواردعرصه‬ ‫انتخاباتشود‪.‬به عبارتبهترم ی توانیمبگوییمابادگرانبه عنوان‬ ‫حزبی که همراهی کرد و دولت فعلی را بر سر کار اورد‪ ،‬م ی تواند‬ ‫کاندیدا داشته باشد و ب هدلیل خدماتی که در این هشت سال ارائه‬ ‫داده‪،‬یکیازقطب هایانتخاباتخ واهدبود‪.‬تلخوشی رینخدمات‬ ‫دولتدرکاممردممشخصاست‪.‬ممکناستاصالح طلبانهم‬ ‫به عنوان یک قطب جدی در انتخابات حضور یابند‪.‬‬ ‫جم ع بن�دی کلی ش�ما در خص�وص ای�ن جریان‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬انها تصمیم خود را به برخورد نظام با جریان متبوع‬ ‫خودموکولکرده اند‪.‬منتظرم ی مانندتاببینندنظامچهم ی گویدو‬ ‫چه م ی کند‪ .‬اما به طور کلی استراتژی کلی اصالح طلبان از همان‬ ‫سه حالتی که عرض کردم‪ ،‬خارج نیست؛ یعنی یا مشارکت فعال‬ ‫خ واهند داشت‪ ،‬یا مشارکت نسبی یا در انتخابات شرکت خ واهند‬ ‫کرد‪ .‬اگر تصمیم بگی رند که مشارکت نسبی داشته باشند یا فقط‬ ‫در انتخابات شرکت کنند‪ ،‬چهره های متنوع تری پیش روی انها‬ ‫خواهد بود؛ اما اگر بخواهند به طور فعال در انتخابات مشارکت‬ ‫کنند ممکن است نتوانند با نهادهای نظارتی به زبان مشترکی‬ ‫دستیابند‪.‬‬ ‫اصولگ رایانچطور؟‬ ‫یعنی اصولگ رایان فقط دو کاندیدا خواهند داشت؟‬ ‫ی بیش��تر تمایل دارند که‬ ‫‪ l‬به نظر من اقای هاش��م ‬ ‫مشارکت مناسبی در انتخابات شکل بگیرد و عقال به طور فعال‬ ‫در عرصه انتخابات ش��رکت کنند‪ .‬من ب راس��اس جو تبلیغاتی‬ ‫ییااقایخاتمی م ی تواننددرانتخابات‬ ‫نم ی گویمکهاقایهاشم ‬ ‫شرکتکنندیامصلحتبرایناستکهدرانتخاباتحضوریابند‪.‬‬ ‫اگر خودشان به این تصمیم برسند در انتخابات شرکت م ی کنند‬ ‫و مردم اگر خ واستند به انها رای م ی دهند و اگر هم نخ واستند رای‬ ‫نم ی دهند‪ .‬ممکن است شورای نگهبان صالحیت برخی افراد را‬ ‫تایید کند و برخی را تایید نکند؛ شاید صالحیت الزم را هم داشته‬ ‫باشنداماشوراینگهباناین گونهتشخیصدهدکهاینهاشرایط‬ ‫حضور در انتخابات را ندارن��د‪ .‬این به معنای عدم صالحیت این‬ ‫افراد نیست‪ .‬شاید همین اتفاق ب رای من هم بیفتد؛ اما دلیل بر‬ ‫این نیست که من صالحیت ندارم‪ ،‬بلکه صالحیت من از طرف‬ ‫شورای محترم نگهبان احراز نشده است‪.‬‬ ‫ی چه تصمیمی‬ ‫فکر م ی کنید در نهایت اقای هاشم ‬ ‫م ی گیرد؟‬ ‫ایاازگزینهخاصیحمایتم ی کنند؟‬ ‫‪ l‬بله؛ ایشان به دنبال روی کار امدن عقال هستند‪.‬‬ ‫یعنی اقای روحانی؟‬ ‫ی را در انتخاب افرادی که در جبهه‬ ‫‪ l‬من اقای هاشم ‬ ‫اصالحات یا جبهه اصولگرایی هستند محصور نم ی کنم‪ .‬دلیل‬ ‫روش��ن و واضحی هم دارم؛ هم اقای والیتی منتسب به اقای‬ ‫ی است و هم اقای روحانی و هم اینکه هیچ کدام نیستند‪.‬‬ ‫هاشم ‬ ‫شماب ه عنوانیکنامزدانتخاباتیطبیعتاب رنام ه ریزی‬ ‫زمانیخاصیهمدارید‪.‬بخشعمده ایازبحث های‬ ‫انتخاباتی در اردیبهش�ت ماه خواهد ب�ود که البته‬ ‫با فضا و ش�رایط اقتصادی گره م ی خورد‪ .‬از س�وی‬ ‫دیگر دولت ه�م ب ه عنوان یک جریان سیاس�ی در‬ ‫انتخابات فع�ال خواهد بود‪ .‬تصور ش�ما ب ه عنوان‬ ‫یک نامزد انتخابات و یک تحلیلگر سیاس�ی از ان‬ ‫دوره چیست؟‬ ‫‪ l‬در قانون فعلی مس��اله نظارت کمی دقی ق تر شده‬ ‫و همین مساله تا حدود زیادی دغدغه کاندیداها را در حوزه اجرا‬ ‫کاهش داده اس��ت‪ .‬خصوصا اگر عرضه استفاده از حق قانونی‬ ‫خود در فرستادن ناظ ران انتخاباتی را داشته باشند‪ ،‬نگران ی شان از‬ ‫عملکرد دولت در عرصه اجرا تا حدود زیادی رفع خ واهد شد‪ .‬اما در‬ ‫این ایام شاهد برخی رفتارهای سیاسی از سوی دولت هستیم که‬ ‫من امیدوارم این رفتارها متوقف شود‪ .‬البته برخی از این رفتارها به‬ ‫کاندیداهایی که در عرصه انتخابات حضور دارند مربوط م ی شود‪.‬‬ ‫امیدوارم اگر دولت قصد دارد فرد خاصی را به عنوان کاندیدا راهی‬ ‫عرصه انتخابات کند‪ ،‬این کار را با رعایت اصول اخالقی انجام‬ ‫دهد‪ .‬ما باید انتقاد کنیم‪ .‬من ک��ه نم ی توانم از حکومت قاجار‬ ‫انتقاد کنم؛ بلکه باید از عملکرد دولت در هش��ت سال گذشته‬ ‫انتقاد کنیم‪ .‬اگر بخواهم بیایم هدفم اصالح است؛ اصالح روند‬ ‫فعلی اداره کش��ور و دولت‪ .‬من م ی خواهم دولت احمدی نژاد را‬ ‫اصالح کنم و پس از ان اگر تاثیر نابجایی از عملکرد دولت های‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬ایشان حق دارند که بیایند‪ ،‬اما برداشت من این است‬ ‫که تالش م ی کنند مشارکت باالیی در انتخابات صورت گیرد‪.‬‬ ‫چقدربهپیروزی تاندرانتخاباتخوشبینهستید؟‬ ‫‪ l‬من فکر م ی کنم مردم چن��د کار را انجام نم ی دهند‪.‬‬ ‫اگردرمورداشخاصبهتصمیمی رسی دندهرگزنظرخودراتغییر‬ ‫نم ی دهند؛ از همین رو تکلیف برخی افرادکه در انتخابات حاضر‬ ‫شده اند‪ ،‬از پیش روشن است‪ .‬یعنی یک بار به رای مردم مراجعه‬ ‫کرده اند اما مردم به انها رای نداده اند‪ .‬مصلحت این افراد در این‬ ‫است که بار دیگر مرتکب چنین اشتباهی نشوند‪ .‬مردم از افراط‬ ‫و تف ریط ها ضربه خورده اند و از این رو کسانی که در هر شرایطی‬ ‫کاندیدای انتخابات م ی شوند در این دوره با اقبال چندانی از سوی‬ ‫مردم مواجه نخ واهند شد‪ .‬اگر با این شرایط پیش برویم و فرصت‬ ‫مناسبی ب رای گفت وگو با مردم در اختیار ما قرار بگیرد‪ ،‬حرف های‬ ‫نو و تازه ای داریم که در عرصه مشکالت واقعی و حقیقی مردم‬ ‫بیان خ واهیم کرد؛ چرا که مدتی روی مشکالت مردم و جامعه کار‬ ‫کارشناسی انجام داده ایم‪ .‬از این رو با مشکالت مردم اشنا هستیم‬ ‫ومطمئنهستیمکهاگراینمسائلرامطرحکنیمزبانمشترکی‬ ‫با مردم پی دا خ واهیم کرد‪ .‬هنگام ی که زبان مشترک پی دا شد‪ ،‬رای‬ ‫مردم ظاهر م ی شود و رای مردم به سمتی تمایل پی دا م ی کند که‬ ‫زبان مشترک را م ی شناس��د‪ .‬بناب راین معتقد به نو بودن‪ ،‬ب رنامه‬ ‫داشتن متناسب با نیازهای مردم و در نهایت متکی بودن به نگاه‬ ‫خردگرایانه کارشناسی با نیروهای خبیر و مومن و معتقد به نظام‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران هستم‪.‬‬ ‫رقی�ب اصل�ی خودت�ان را در انتخابات چه کس�ی‬ ‫م ی دانید؟‬ ‫‪ l‬اگر دولت کاندیدایی را معرفی کن��د‪ ،‬او را مهم ترین‬ ‫رقیب خود م ‬ ‫یدانم‪g.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬بله؛امیدوارمهمی ن طورباشدوتصمیمعاقالنههمین‬ ‫است‪.‬البتهم ی توانتصمیمغیرعاقالنههمگرفت؛همان طورکه‬ ‫قبالچنینتصمیماتیگرفته ایم‪.‬قطبدیگراصولگرایان‪،‬جبهه‬ ‫پایداریاستکهبهدوشاخهقموته رانتقسیمشدهاست؛ممکن‬ ‫است در نهایت بر سر یک کاندیدا به اجماع برسند اما به احتمال‬ ‫بسیار زیاد ابشان با اصولگرایان سنتی داخل یک جوی نم ی رود‪،‬‬ ‫چراکهادبیاتانهابایکدیگرتطابقچندانیندارد‪.‬قطب هایقابل‬ ‫پی ش بینی انتخابات همین جریاناتی هستند که عرض کردم‪.‬‬ ‫با وجود نواقص قانون انتخابات و زمان بسیار کوتاهی که ب رای‬ ‫کاندیداها وجود دارد‪ ،‬معتقدم که اگر گفت وگوی کاندیداها با مردم‬ ‫از طریق صداوسیما و انتقال مفاهیم مورد نظر به جامعه به طور‬ ‫صحیح انجام شود‪ ،‬م ی تواند صف بندی هایسیاسی موجود را به‬ ‫چالش بکشد‪ .‬امیدوارم استفاده از رسانه ملی در انتخابات به طرز‬ ‫عادالنه ای صورت گیرد؛ یعنی کسانی که در معرض حضور در‬ ‫انتخاباتهستندیاهمهبه طوریکسانازاینرسانهاستفادهکنند‬ ‫یا امکان استفاده از رسانه ملی ب رای هیچ یک فراهم نباشد‪ .‬این‬ ‫مصلحت کشور است؛ چراکه رهبر معظم انقالب در فرمایشات‬ ‫خود تاکید کردند که مناسب است کاندیداهای انتخابات بنده زر و‬ ‫زور و تزویر نشوند‪ .‬اگر وامدار یک گروه سیاسی خاص شدید‪ ،‬ب رای‬ ‫همان گروه کار م ی کنید نه ب رای مردم‪ .‬به تش��کل های مالی و‬ ‫سیاسیبدهکارهستیدوممکناستنتوانیدبهنحوشایسته ای‬ ‫به مردم خدمت کنید‪ .‬حتی اگر یکی از قطب های قدرت سیاسی‬ ‫شمارابه عنوانکاندیدامعرفیکرد‪،‬مجبورم ی شویدبهاینجریان‬ ‫وابسته باشید‪ .‬البته اینها برداشت شخصی من از سخنان مقام‬ ‫معظمرهبریاستومضامینبیاناتایشانرانقلم ی کنم‪.‬شرط‬ ‫الزموکافیب رایتحققاینفرمایشمقاممعظمرهبریایناست‬ ‫که توزیع بخشی از امکانات که متکی به این حوزه ها نیست به‬ ‫نحو مطلوب‪ ،‬با رعایت انصاف‪ ،‬به شکل رقابتی و با رعایت اعتدال‬ ‫در دسترس همه کس��انی که در معرض انتخاب مردم هستند‬ ‫قرار گیرد‪ .‬نباید این امکانات مورد سوءاستفاده قرار گیرد؛ چرا که‬ ‫در این صورت دلیل کمتری ب رای خودباختگی در مقابل ثروت و‬ ‫قدرت وجود دارد یا حداقل حجت برکاندیداها تمام اس��ت و اگر‬ ‫ی چطور فکر م ی کنید؟‬ ‫در مورد اقای هاشم ‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬در این جریان شاهد تقسیم بندی هایدرونیهستیم؛‬ ‫اصولگرایان سنتی که بارها در عرصه های رقابت های انتخاباتی‬ ‫شرکت کرده اند و ائتالف‪ 2+1‬هم اعالم موجودیت کرده اما موضع‬ ‫مشخصیاتخاذنکردهومشخصنیستوابستهبهکدامطیفاز‬ ‫اصولگرایاناست‪.‬امادرمجموعفکرم ی کنمکهاصولگرایانحول‬ ‫محور یک یا دو کاندیدا وارد عرصه رقابت های انتخاباتی شوند‪.‬‬ ‫تخطی کردند م ی توان با شمشیر قانون انها را به مسیر درست‬ ‫بازگرداند‪ .‬نباید ب رای پیروزی در انتخابات‪ ،‬بنده زر و زور و تزویر شد‪.‬‬ ‫متاسفانه این کلمه تزویر همین اواخر به این عبارت اضافه شده‬ ‫است‪ .‬ما در دوره اخیر از کرامات سوءاستفاده کردیم اما واقعا کار‬ ‫درستی نبود‪ .‬باید مراقب باشیم؛ ما نیامده ایم که اعتقادات مردم‬ ‫را خ راب کنیم‪ .‬برخی ب ی مباالت ی هایی که صورت گرفت‪ ،‬همه‬ ‫چیز را خ راب کرده است‪ .‬امیدوارم بتوانیم بار دیگر اینها را سرجای‬ ‫خودشان برگردانیم‪ .‬باید بگوییم مردم! بزرگواران! اینها گوهرهایی‬ ‫هستند که باید در صندوقچه دل های شما بماند؛ به اینها ب ی باور‬ ‫نشوید‪ .‬اینها واقعیت دارد‪ ،‬حقیقت دارد؛ اما به شکل حقیقی خود‬ ‫در دل های شما‪ .‬ابزار تبلیغاتی من کاندیدا نیست‪ ،‬ابزار اداره کردن‬ ‫دولتهمنیست‪.‬‬ ‫گذشته برجا مانده باشد‪ ،‬ان را اصالح م ی کنم‪ .‬بناب راین روی انتقاد‬ ‫من به دولت است‪ .‬دولت باید دولت تسامح باشد و در پذیرش‬ ‫هرگونه انتقادی داشته باشد‪ .‬دولت در ماه های پایانی دوره خود‬ ‫به سر م ی برد و قرار نیست با کسی رقابت کند‪ .‬اقای احمدی نژاد‬ ‫که نم ی تواند به عنوانکاندیدا در انتخابات حضور پیدا کندکه‬ ‫انتقادات کاندیداها توطئه ای علیه ایشان تلقی شود‪ .‬اشخاص‬ ‫دیگر هم که مسئول دولت نبودند؛ بلکه هرکدام درگوشه ای از‬ ‫دولت کار م ی کردند‪ .‬من هر چه قدر هم نسبت به دولت اقای‬ ‫احمدی نژاد انتقاد کنم‪ ،‬ارتباطی به اقای مشایی پی دا نم ی کند‪.‬‬ ‫ایشان فقط یکی از اعضای دولت اس��ت‪ .‬انتقاد از دولت اقای‬ ‫خاتمی هم به من باز نم ی گردد؛ بلکه شخص اقای خاتمی باید‬ ‫نسبت به این انتقادات پاسخگو باش��ند‪ .‬اما اگر کسی در حوزه‬ ‫بازرگانی انتقاد کرد‪ ،‬به من مربوط م ی شود؛ چراکه هشت سال‬ ‫تمام مسئولی ت های اینکار را برعهده گرفتم‪ .‬حاضرم چوبش را‬ ‫بخورم اما تشویق هم بشوم‪ .‬انتقادات نسبت به دولت به خاطر‬ ‫خصیصهانتخاباتاست؛نهاینکهعنادیمیانماودوستانباشد‪.‬‬ ‫من کوچک ترین کینه ای در دلم نسبت به اعضای دولت فعلی‬ ‫احس��اس نم ی کنم؛ دلیلی هم ندارد ما این گونه به قضایا نگاه‬ ‫کنیم‪ .‬ممکن است از نظر من برخی حرف های انها منافع ملی‬ ‫را خدش هدار کند اما انها خودشان فکر م ی کنند حرف هایشان به‬ ‫نفع مردم‪ ،‬کشور‪ ،‬نظام و اسالم است‪ .‬البته باید بپذی رند که اشتباه‬ ‫هم م ی کنند و باب انتقاد را باز بگذارند‪ .‬متاسفانه برخی رفتارهای‬ ‫یزند‪ .‬ما در شش ماهه اخیر‬ ‫سیاسی دولت به نگران ی ها دامن م ‬ ‫یک حرکت دگراندیش��انه تندروانه ای را مشاهده م ی کنیم که‬ ‫بسیار عجیب اس��ت‪ .‬معموال خصایص دولت ها در تبلیغات‬ ‫ورود به انتخابات ظاهر م ی شود اما این دولت با نزدیک شدن به‬ ‫پایان فعالیت خود به فعالی ت های انتخاباتی پرداخته که بسیار‬ ‫عجیب است‪ .‬در این دولت زمانی از حقوق اساسی مردم صحبت‬ ‫م ی شودکه موقع رفتن و خداحافظی است‪ .‬اگر حقوق اساسی‬ ‫مردم مهم است و قرار بود که رئی س جمهور از انها صیانت کند‪،‬‬ ‫بایددرتبلیغاتانتخاباتیاینمس الهمطرحم ی شد‪.‬البتهمنفکر‬ ‫نم ی کنم چنین نگاهی در دولت حاکم باشد‪ .‬رفتارهای سیاسی‬ ‫نامتعارف و دگراندیشانه دولت ممکن است به تنش هایی منجر‬ ‫شود‪ .‬دولت باید تا حد امکان فضای ارامش را طی کند‪ .‬در غیر‬ ‫این صورت‪ ،‬مجری قبل از دیگران اسیب م ی بیند و خطای بسیار‬ ‫بزرگی است که مجری به دنبال ایجاد توفان باشد‪.‬‬ ‫‪83‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫عصر ائتالف ها‬ ‫اصولگرایان در چند جبهه برای ورود به انتخابات برنامه ریزی می کنند‬ ‫مصطفی صادقی‬ ‫اگر ف��رض بر ای��ن باش��د که انتخابات با س��ه قطب‬ ‫اصولگرای��ان‪ ،‬اصالح طلب��ان و حامیان احمدی ن��ژاد برگزار‬ ‫شود‪ ،‬اکنون که در واپسین ماه سال ‪ 91‬هستیم باید بگوییم‬ ‫که اصولگرایان پرخبرترین و پ ر تحرک ترین قطب تا کنون‬ ‫هس��تند‪ .‬ه ر چه حامیان دول��ت با چراغ خام��وش حرکت‬ ‫م ی کنند و اصالح طلبان به دالیل متعدد کم تحرک و ب ی خبر‬ ‫هستند‪ ،‬اما در چند وقت اخیر تقریبا روزی نبوده که خبری‬ ‫انتخاباتی از تحرکات سیاسی اصولگرایان منتشر نشود؛ از‬ ‫اعالم حضورهایی انتخاباتی تا جلسات و گعده های سیاسی‪.‬‬ ‫در س��طح نخس��ت تحلی��ل ش��رایط ای��ن روزهای‬ ‫اصولگرایان‪ ،‬م ی توان انها را اینگونه دسته بندی کرد‪:‬‬ ‫‪ -1‬ائتالف س��ه نفره غالمعلی حدادعادل‪ ،‬عل ی اکبر‬ ‫والیتی و محمد باقر قالیباف‬ ‫‪ -2‬س��نت ی ها در دو بخ��ش جبهه پی��روان و جامعه‬ ‫روحانیت‬ ‫‪ -3‬جبهه پایداری‬ ‫‪ -4‬چهره های مستقل منسوب به اصولگرایان‬ ‫انچه ام��روز بر اصولگرای��ان م ی گذرد ش��باهت ها و‬ ‫تفاوت هایی دارد با انچه بر سپهر سیاست ای ران در سال های‬ ‫‪ 83‬و ‪ 84‬گذشت‪.‬‬ ‫طرفه انکه اکنون نیز مانند ان برهه چهره های متعددی‬ ‫از اصولگرایان سودای بر تن کردن ردای ریاست جمهوری را‬ ‫دارند؛ ائتالف هایی میان انان شکل گرفته و اوضاع در شرایط‬ ‫مختلف نوید پیروزی ی��ک نامزد اصولگ��را در انتخابات را‬ ‫م ی دهد‪ .‬از جانبی دیگر اما این بار رقیب انها در یک قطب‬ ‫خالصه نم ی شود‪،‬اگر اصولگرایان در ان مقطع زمانی فقط‬ ‫اصالح طلبان را پیش روی خود م ی دیدند اکنون یک قطب‬ ‫دیگر نی��ز مقابل ان��ان صف ارایی کرده اس��ت؛ قطبی که‬ ‫حامیان رئی س جمهور کنونی را در بر دارد‪ .‬هر چه هست اما‬ ‫این تفاوت ها و شباهت ها هنوز اصولگرایان را در یک نقطه‬ ‫کانونی جمع نکرده و در شرایط حاضر گفتمان ها و نگاه های‬ ‫متفاوتی میان انها درباره انتخابات ریاس��ت جمهوری وجود‬ ‫دارد‪ .‬چنانکه در سطح دوم تحلیل م ی توان نگاه اصولگرایان‬ ‫را به انتخابات در دو محور عمده خالصه کرد‪:‬‬ ‫ گروهی که به اتح��اد و ائتالف ب رای پیروزی قطعی‬‫گفتمان انقالب اسالمی در انتخابات م ی اندیشد‪.‬‬ ‫ گروهی ک��ه معتقدن��د م ی توانند ب��ا ظرفی ت های‬‫ش��خصی و گروهی و فارغ از حمایت جناح��ی در انتخابات‬ ‫پیروز شوند و گفتمان مد نظرشان را پیش بب رند‪.‬‬ ‫با این نگاه اگرچه م ی توانیم به پاسخ این سوال برسیم‬ ‫که چرا هنوز اصولگرایان به تصمیم واحدی ب رای انتخابات‬ ‫نرسیده اند‪ ،‬اما تحلیل و رسیدن به تصویری روشن از شرایط‬ ‫کنونی و گمانه زنی درب��اره انچه در می��ان اصولگرایان در‬ ‫خرداد ‪ 92‬خواهد گذش��ت نیازمن��د واکاوی‪ ،‬رصد تحرکات‪،‬‬ ‫اظه��ارات و مواضع گروه ها و تش��کل های اصولگرا در چند‬ ‫وقت اخیر است‪.‬‬ ‫ائتالف سه نفره‬ ‫«والیتی و قالیباف و من با هم رقابت نخواهیم کرد و‬ ‫هر سه وارد عرصه نخواهیم شد‪ ،‬بلکه ساز و کاری را ط راحی‬ ‫م ی کنیم که ب راساس مش��روعیت و مقبولیت و کارامدی‪،‬‬ ‫هرکس مناسب است بیاید و تعدد کاندیدا اتفاق نیفتد‪».‬‬ ‫این اظهار نظر غالمعلی حدادعادل معادالت سیاسی‬ ‫اصولگرایان را وارد فاز جدیدی ک��رد؛ برخی حمایت کردند‪،‬‬ ‫برخی لب به اعتراض و انتقاد گش��ودند و دسته ای دیگر هم‬ ‫ ترجیح دادند که فعال موضع گیری نکنند‪.‬‬ ‫صورت بندی چینش نیروهای اصولگرایان‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪84‬‬ ‫راست سنتی‬ ‫ائتالف سه نفره‬ ‫جبهه پایداری‬ ‫جبهه پایداری‬ ‫«با کسی ائتالف نم ی کنیم» ؛این گزاره تقریبا در تمام‬ ‫مصاحب ه های اخی��ر چهره های اصلی جبه��ه پایداری دیده‬ ‫م ی شد‪ .‬گویا تصمیم تشکیالتی انها اکنون که در اخرین ماه‬ ‫سال هستیم چنین است که ب رای ورود مستقل به انتخابات‬ ‫تالش کنند‪.‬‬ ‫این همه در حالی اس��ت که انتظار م ی رف��ت انها به‬ ‫جهت حضور غالمعل��ی حدادع��ادل در ائتالف س��ه نفره‬ ‫همچون انتخابات هیات رئیس مجلس نهم مش��ارکت در‬ ‫ائتالف را در پیش بگیرن��د؛ پایداری ها اما علیه ائتالف ‪2+1‬‬ ‫موضع گرفتند‪.‬‬ ‫کام��ران باقری لنکران��ی در مصاحب��ه ای ب��ا مثلث‬ ‫گفته اس��ت که عدم توجه به اس��تراتژی مد نظر انها یعنی‬ ‫خالص س��ازی نیروه��ای انقالب موج��ب وضعیت کنونی‬ ‫مجلس ش��ده و این اصرار س��خنگوی جبهه پای��داری بر‬ ‫مستقل های اصولگرا‬ ‫انچنان امد برخی چهره های اصولگرا ب��ر این باورند‬ ‫که م ی توانند با تکیه بر ظرفی ت های ش��خصی و گروهی‬ ‫بدون حمایت جناح وارد انتخابات شوند و در صورت پیروزی‬ ‫گفتمان مد نظر خود را پیگیری کنند‪.‬‬ ‫در میان این افراد م ی توان به محس��ن رضایی اشاره‬ ‫کرد که البته در انتخابات س��ال ‪ 84‬و ‪ 88‬نیز کاندیدا ش��ده‬ ‫بود‪ .‬او ه ر گونه ائتالف را تاکنون رد کرده و م ی گوید ائتالف‬ ‫بعد از پی��روزی در انتخابات خواه��د ب��ود‪ .‬از جانبی دیگر‬ ‫علیرضا زاکانی نی��ز که دبی ر کل جمعیت رهپویان اس��ت‪،‬‬ ‫نام��زدی اش را در انتخاب��ات رد نکرده و اف��راد نزدیک به او‬ ‫از احتمال وقوع چنی��ن رخدادی خبر م ی هن��د‪ .‬در تحلیل‬ ‫انتخاباتی از ارایش نهایی نیروهای سیاس��ی باید گفت که‬ ‫هنوز نم ی ت��وان تصویری واض��ح و قطع ی ترس��یم کرد از‬ ‫معادالت سیاس��ی خرداد ‪92‬؛ چرا که گوی��ا اخبار مهمی در‬ ‫راه است‪ .‬شاید حضور کاندیداهایی که هنوز تصمیم نهایی‬ ‫نگرفته اند اصولگرایان را در اتحاد یا حرکت مجزا جدی تر کند‪.‬‬ ‫زمانه ابستن هزار ماجراست و شرایط استثنایی در برخی موارد‬ ‫سپهر معموال پی ش بین ی پذیر رویدادها را به هم م ی ریزد‪g .‬‬ ‫سیاست‬ ‫اعضای جامعه روحانیت معرفی خواهد شد و برخی دیگر نیز‬ ‫از تصمیم ی خبر م ی دهند که بر مبنای ان بناس��ت جامعه‬ ‫روحانیت به صورت مصداقی وارد انتخابات نشود‪.‬‬ ‫هر چه هست اخرین ش��نیده ها از عزم دو چهره از این‬ ‫تش��کل روحانی ب رای کاندیداتوری خبر م ی دهد؛ مصطفی‬ ‫پورمحمدی و ابوتراب ی فرد‪.‬‬ ‫مصطفی پورمحم��دی م ی گوید که هن��وز تصمیم‬ ‫قطعی نگرفته و ابوتراب ی فرد هم م ی گوید اگر ش��رایط مهیا‬ ‫باشد شاید کاندیدای انتخابات شود‪ .‬در این میان محمد رضا‬ ‫باهنر م ی گوی��د در انتظار اع�لام کاندیدات��وری مصطفی‬ ‫پورمحمدی هستند تا اگر او امد ائتالف سه نفره خود را تبدیل‬ ‫به ائتالف ‪ 3+1‬کنند‪.‬‬ ‫محس��ن کوهکن نیز که رئیس واحد سیاسی جبهه‬ ‫پیروان است‪ ،‬رایزنی با مصطفی پورمحمدی را تایید کرده و‬ ‫او نیز همچون باهنر از تصمیمات سنت ی ها در مورد ائتالف‬ ‫جدید خبر م ی دهد‪.‬‬ ‫اما اگر بخواهیم از نگاهی دیگر به شرایط این روزهای‬ ‫سنت ی ها بپردازیم‪ ،‬نخستین مساله این است که چرا انها با‬ ‫این تاخیر وارد بحث مصادیق شده اند و هنوز نتوانسته اند به‬ ‫یک سازوکار جدی و مورد توافق ب رای این انتخابات برسند‪.‬‬ ‫مهمترین علت قرار گرفتن انها در چنین وضعیتی شاید عدم‬ ‫کاندیداتوری چهره های شاخص س��نتی از جمله عل ی اکبر‬ ‫ناطق نوری و علی الریجانی باشد‪.‬‬ ‫اگر چه تا چند ماه پیش زمزمه هایی از حضور عل ی اکبر‬ ‫ناطق نوری وجود داشت اما او رک و صریح اعالم کرده که به‬ ‫تصمیمش ب رای دوری از سیاس��ت ورزی رسمی همچنان‬ ‫اصرار دارد‪.‬عل��ی الریجانی نیز که اکن��ون بر صدر مجلس‬ ‫نهم تکیه زده گویا بنابر مشورت هایی که با مشاورانش انجام‬ ‫داده بقا در این پست را به رقابت ب رای کرسی برجای مانده از‬ ‫محمود احمدی نژاد ترجیح خواهد داد؛ اگرچه که او هنوز به‬ ‫صورت جدی کاندیداتوری اش را در انتخابات رد نکرده است‪.‬‬ ‫تفاوت ارا میان گروه های سنتی در موضوعات مختلف‪،‬‬ ‫عدم ورود انتخاباتی جامع��ه روحانیت به ص��ورت عینی و‬ ‫عملی و خالء رهبری تش��کیالتی از عمده دالیلی است که‬ ‫اصولگرایان را در این شرایط قرار داده است‪.‬‬ ‫پیگی��ری سیاس��ت خالص س��ازی حت��ی در انتخاب��ات‬ ‫ریاست جمهوری نش��ان از خط مش��ی انها در رقابت پیش‬ ‫رو دارد‪.‬‬ ‫انها البته ماه های س��خت و پ ر خبری را سپری کردند‪.‬‬ ‫از ماجرای شایعات انش��عاب به دو بخش قم و ته ران تا جدا‬ ‫شدن چهره های شاخصی از انان مانند غالمحسین الهام و‬ ‫حمید رسایی‪.‬‬ ‫در تحلی ل هایی که اکنون در مورد جبهه پایداری مطرح‬ ‫شده سه پیشامد محتمل است‪:‬‬ ‫‪ -1‬معرفی نامزد مستقل‬ ‫‪ -2‬ائتالف با حامیان احمدی نژاد‬ ‫‪ -3‬ائتالف با گروه سه نفره اصولگرایان‬ ‫انچنان که امد گمانه نخس��ت معرفی نامزد مستقل‬ ‫است‪ .‬گزاره ای که البته بسیار مورد تاکید چهره های اصلی‬ ‫این جریان است‪ .‬بر این اس��اس انها نام سه نفر را به عنوان‬ ‫گزینه های مورد بررسی اعالم کرده اند؛ سعد جلیلی‪ ،‬کامران‬ ‫باقری لنکرانی و پرویز فتاح‪.‬‬ ‫در میان این سه گزینه پرویز فتاح و سعید جلیلی هنوز‬ ‫پاسخ مثبتی به انها نداده اند و اخی را نام پرویز فتاح در بیانیه‬ ‫دعوت انتخاباتی حامیان جبهه پایداری حذف شده است‪.‬‬ ‫در این میان کامران باقری لنکرانی کاندیداتوری اش را رد‬ ‫نکرده‪ ،‬اما برخی معتقدند که پایداری ها در نهایت به ائتالف‬ ‫با گروه سه نفره خواهند رسید‪ ،‬چنانکه حتی گفته م ی شود‬ ‫طیفی از انها اصرار به حمایت از غالمعلی حدادعادل دارند‬ ‫و طیفی دیگر اعتقاد به معرفی کامران باقری لنکرانی ب رای‬ ‫حضور در ائتالف سه گانه‪.‬‬ ‫در این می��ان اخبار دیگری مطرح اس��ت که از تمایل‬ ‫طیفی از پایداری ها ب رای ائتالف با دولت خبر م ی دهد‪.‬‬ ‫اگر چه اعضای جبهه پایداری این مساله را رد م ی کنند‪،‬‬ ‫اما عبدالرضا داوری‪ ،‬چهره نزدیک به حامیان دولت م ی گوید؛‬ ‫پایداری ها ذیل گفتمان دولت و احمدی نژاد تعریف م ی شوند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫سنتی ها‬ ‫احزاب و تشکل های طیف راست اصولگرایان اگر چه‬ ‫در ادوار پیشین انتخابات از ماه ها قبل «کار ویژه انتخابات»‬ ‫را در دس��تورکار خود قرار م ی دادند این بار اما با اینکه زمان‬ ‫زیادی تا انتخابات نمانده هنوز صداه��ای متفاوتی از میان‬ ‫انان شنیده م ی شود‪.‬‬ ‫در اخرین تحول در میان سنت ی ها جبهه پیروان اعالم‬ ‫کرده ک��ه منوچهر متک��ی‪ ،‬محمد رضا باهنر و ال اس��حاق‬ ‫نامزدهای انها ب رای انتخابات هستند که از میان انها منوچهر‬ ‫متکی رس��ما اعالم کاندیداتوری ک��رده‪ ،‬محمد رضا باهنر‬ ‫م ی گوید درس��ت نیست دعوت دوس��تانش را ب رای نامزدی‬ ‫نپذیرد‪ .‬ال اس��حاق هم گویا روزهای مهم��ی را در دفترش‬ ‫م ی گذراند؛ او اکنون نامزد و گزینه موتلفه ای هاست‪.‬‬ ‫این اما همه ماجرا در میان س��نت ی ها نیست‪ .‬جامعه‬ ‫روحانیت مبارز که در ادوار مختلف انتخابات به عنوان تشکل‬ ‫روحانی مرج��ع تاثی ر گذار ب��وده‪ ،‬اکنون ب��ا نگاه های دقیق‬ ‫تحلیلگران مواجه است؛ نگاه هایی که در پی رصد تصمیم‬ ‫ نهایی این تشکل روحانی ب رای انتخابات ‪ 92‬هستند‪ .‬برخی‬ ‫م ی گویند جامعه روحانی��ت در نهایت تصمیم به حمایت از‬ ‫ائتالف ‪ 2+1‬خواهد گرفت‪ .‬برخی معتقدند یک نامزد از میان‬ ‫پیوستن به ائتالف سه نفره‬ ‫معرفی کاندیدای اختصاصی‬ ‫ائتالف با دولت‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫هر چه زمان م ی گذشت اما این ائتالف شکل جدی تری‬ ‫به خود گرفت و دیدارها میان انها و چهره های با نفوذ و موثر‬ ‫اصولگرا تداوم یافت‪ .‬محمد باقر قالیباف درباره این ائتالف‬ ‫م ی گوید‪« :‬ائتالفی که از سالیق مختلف اصولگرایی شکل‬ ‫گرفته و مورد استقبال هم واقع شده‪ ،‬پیش از انکه سیاسی‬ ‫باشد‪ ،‬عقیدتی و ب رای تامین منافع ملی و عبور از مشکالت‬ ‫کشور اس��ت‪ .‬ائتالف س��ه گانه اصولگرایان درصدد معرفی‬ ‫شایس��ته ترین‪ ،‬مقبول ترین و کارامد ترین گزینه در مقطع‬ ‫حساس کنونی است‪».‬‬ ‫اما ائتالف س��ه نفره در صورت پی��روزی چه فرجامی‬ ‫ خواهد داش��ت؟ پاس��خ این س��وال را عل ی اکبر والیتی به‬ ‫خبرنگاران گفته‪ .‬او با اعالم تشکیل س��ه کمیته فرهنگ‪،‬‬ ‫اقتصاد و امور بی ن الملل در این ائتالف اظهار داشته است که‬ ‫سه کمیته تشکیل ش��ده در این ائتالف‪ ،‬ارکان اصلی دولت‬ ‫اینده در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری اینده‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫به گفته وی‪ ،‬غالمعل��ی حداد عادل مس��ئول کمیته‬ ‫فرهن��گ‪ ،‬علم و مس��ائل اجتماع��ی اس��ت و مطالعات و‬ ‫برنامه ری��زی در این ح��وزه را برعه��ده دارد‪ .‬والیتی تصریح‬ ‫کرده است‪« :‬محمد باقر قالیباف مسئولیت کمیته اقتصاد‬ ‫و موضوعات زیربنایی را بر عهده دارد و مس��ئولیت کمیته‬ ‫سیاست و امور بی ن الملل نیز برعهده بنده است‪».‬‬ ‫در این میان ای��ت اهلل یزدی به عن��وان رئیس جامعه‬ ‫مدرس��ین حوزه علمیه قم نیز رسمی و ش��فاف از ائتالف‬ ‫حمایت کرده و حتی گفته است‪« :‬نکته اصلی این است که‬ ‫در ائتالف اصولگرایان‪ ،‬باید محور این باشد‪ ،‬یک نفر که نامزد‬ ‫نهایی م ی شود‪ ،‬بقیه به عنوان وزیر یا همکار در کنار دولت‬ ‫باشند‪ ».‬رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه‬ ‫خوب است کسانی که م ی خواهند کاندیدا شوند‪ ،‬به ائتالف‬ ‫سه گانه اصولگرایان اضافه ش��وند‪ ،‬ادامه داده‪« :‬بهتر است‬ ‫کسانی که کنار م ی روند‪ ،‬همکار یا وزیر شوند‪».‬‬ ‫ایت اهلل مهدوی کنی به عنوان دبی ر کل جامعه روحانیت‬ ‫نیز اخی��را در دیدارعل ی اکبر والیت��ی‪ ،‬محمدباقر قالیباف و‬ ‫غالمعلی حداد عادل‪ ،‬سه عضو ائتالف سه گانه اصولگرایان‬ ‫خطاب به اعضای ائتالف تاکید کرده که باید به دنبال گزینه‬ ‫حداکثری اصولگرایان باشند‪.‬‬ ‫با ای��ن تفاس��یر باید ائتالف س��ه نف��ره را یک قطب‬ ‫انتخابات ‪ 92‬بدانیم؛ ف��ارغ از اینکه اصولگرایان دیگر هم به‬ ‫این ائتالف بپیوندند یا چهره های��ی از انان به صورت مجزا‬ ‫«حاضر» انتخابات ‪ 92‬باشند‪.‬‬ ‫گزاره های پیش روی جبهه پایداری‬ ‫‪85‬‬ ‫محمد حسین صفار هرندی‪:‬‬ ‫هیچ یک از شاخه های اصولگرایی‬ ‫به تنهایی توان اداره کشور را ندارند‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ارام صحب�ت می کن�د؛ اما در عین ح�ال قاطع‬ ‫و محک�م‪ .‬تم�ام جریان های سیاس�ی موجود‬ ‫را به نق�د می کش�د؛ از اصولگرایان س�نتی تا‬ ‫جبه�ه پای�داری و از جری�ان متصل ب�ه دولت‬ ‫ت�ا اصالح طلب�ان‪ .‬صفارهرندی ک�ه روزگاری‬ ‫سردبیر روزنامه کیهان بود و به حکم سرنوشت‬ ‫بر کرس�ی وزارت ارش�اد دولت نهم تکیه زد‪،‬‬ ‫همچون بسیاری از تحلیلگران سیاسی معتقد‬ ‫اس�ت که انتخابات ‪ 92‬س�ه قطبی خواهد بود؛‬ ‫اما در عین حال از بخت باالی جریان اجتماعی‬ ‫اصولگرایان در انتخابات اینده سخن می گوید‪.‬‬ ‫او در گفت وگو با مثلث ب�ه ارزیابی جریان های‬ ‫مختلف اصولگرا‪ ،‬اصالح طلب و متصل به دولت‬ ‫پرداخته و از تهدیدها و فرصت های پیش رو در‬ ‫انتخابات ‪ 92‬سخن گفته است‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪86‬‬ ‫سال گذش�ته در گفت وگویی که داشتیم‪ ،‬اشاره‬ ‫کردید ک�ه هنوز زمان بح�ث در م�ورد انتخابات‬ ‫فرانرسیده است‪ .‬اما این روزها فقط حدود چهار‬ ‫ماه ت�ا انتخابات فرص�ت داریم و ب�ه نظرم زمان‬ ‫مناس�بی برای بررس�ی فضای انتخاباتی کشور‬ ‫است‪ .‬باتوجه به فضای داخلی و خارجی‪ ،‬تهدیدها‬ ‫و فرصت های انتخابات ریاست جمهوری را چگونه‬ ‫ارزیاب�ی م ی کنی�د؟ البته هن�وز تصویر نس�بتا‬ ‫مبهم ی از انتخابات اینده پیش روی ماس�ت؛ اما‬ ‫این پازل به تدریج در حال تکمیل شدن است‪.‬‬ ‫یعنی م ی گویید ممکن اس�ت در انتخابات اینده‬ ‫چهره های جدیدی به ان جبهه بپیوندند؟‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬بله؛ هم به واس��طه چهره ها و هم از این لحاظ که‬ ‫دش��من ط راح ی های تازه ای دارد‪ .‬مثال پیوند زدن رندانه اینده‬ ‫کشور به مذاکره با ایاالت متحده یک چالش جدی است‪ .‬دشمن‬ ‫روی این مساله سرمایه گذاری م ی کند و تالش دارد زمین بازی‬ ‫را او تعیین کند‪ .‬من اینها را به عن��وان اصل ی ترین چالش ها و‬ ‫یدانم‪.‬‬ ‫تهدیدها و به عبارت بهتر اسی ب های انتخابات اینده م ‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬در یک نگاه کلی‪ ،‬طبیعت��ا انتخابات یک فرصت‬ ‫تلقی م ی شود؛ خصوصا ب رای نظامی که متکی بر ارای مردم‬ ‫است‪ ،‬شکل گیری ان بر مبنای یک انقالب مردم ی بوده و‬ ‫از روز اول ب��ا مراجعه به افکار عمومی ب��ه انها اعتماد کرده‬ ‫است‪ .‬مائو تعبیری دارد که م ی گوید‪« :‬چریک در میان مردم‬ ‫همچون ماهی در اب اس��ت و اگر ان را از اب بگیرند از بین‬ ‫م ی رود‪ ».‬انقالب اسالمی هم همین طور است؛ یعنی انقالب‬ ‫بدون مردم اصال معنا ندارد‪ .‬برخی تحوالت کودتایی به اتکای‬ ‫قدرت بیرونی حیات دارند اما انقالب اسالمی اینگونه نیست‪.‬‬ ‫البته اینها بدیهیات است اما باید روی این مسائل تکیه کنیم؛‬ ‫چراکه برخی این حرف ها را جا انداخته اند که نسبت انقالب‬ ‫اسالمی و مردم‪ ،‬نسبت معارضه است‪ .‬در حالی که پیوستگی‬ ‫ذاتی انقالب با م��ردم را باید یک گزاره قطع��ی تلقی کرد‪.‬‬ ‫بناب راین انتخابات فرصت بس��یار مغتنم ی است و به تبع ان‬ ‫فرصت هایی ب رای نظام به وجود م ی اید‪ .‬یکی از این فرصت ها‬ ‫ازمون جدیدی از حضور مردم پای صندوق های رای است که‬ ‫ثابت کننده این است که حتی اگر ناراحت ی هایی هم از نظام‬ ‫داشته باشند‪ ،‬این مس��اله تاثیری بر دلبستگی قطعی انها‬ ‫نسبت به اصل نظام ندارد‪ .‬گالیه ها و نگران ی های مردم سر‬ ‫جای خود است اما با حضور خود در انتخابات نشان م ی دهند‬ ‫که این نظام گزینه بیرون از خود ندارد و مردم جایگزینی خارج‬ ‫از این نظام را متصور نیستند‪.‬‬ ‫انتخابات فرصت��ی ب��رای تغییر و دگرگونی اس��ت؛‬ ‫دگرگونی از ن��وع جابه جای��ی و گردش نخب��گان‪ .‬طبیعتا‬ ‫این نو ش��دن م ی تواند مفید باش��د؛ خصوصا اینکه انقالب‬ ‫ما «جوانان» و «جوانی» را خاس��تگاه اصل��ی خود م ی داند‪.‬‬ ‫جوانی ب رای انقالب ما یک فرصت است‪ .‬رهبر معظم انقالب‬ ‫بارها بر نش��اط جوانی ب رای پیش��برد اهداف نظام و انقالب‬ ‫تکیه کرده ان��د‪ .‬جوانی فرصتی اس��ت ب��رای جوانانی که‬ ‫منتظر فرصت های بهتری ب رای خدمت هس��تند‪ .‬انتخابات‬ ‫فرصتی از جنس تمرین سیاس��ت ورزی و دموکراسی است؛‬ ‫خصوصا ب رای ما که کمتر این تمرین را در گذشته تاریخی‬ ‫خود داشته ایم‪ .‬بس��یاری به درس��تی م ی گویند که گذشته‬ ‫ما‪ ،‬گذشته ای استبداد زده اس��ت؛ ما عمال پس از مشروطه‬ ‫دخالت مردم را در سرنوش��ت خودشان مش��اهده کرده ایم‪.‬‬ ‫البته این تجربه هم تجربه ای نصف��ه و نیمه و ناقص بوده‬ ‫است؛ هم در جریان مش��روطه که انقالب سر زا رفت و هم‬ ‫در ‪ 28‬مرداد که با هدف گذاری های غلط از س��وی جریانات‬ ‫سیاسی ‪ -‬اجتماعی دخیل در این واقعه و ناکارامدی جریانات‬ ‫اداره کننده ان‪ ،‬این حرکت ناکام ماند‪ .‬بناب راین ما به تجربیات‬ ‫جدید نیاز داریم و از این رو‪ ،‬فرصت انتخابات ب رای ما فرصتی‬ ‫ب رای ش��تاب گرفتن تجربی��ات دموکراتیک اس��ت‪ .‬البته‬ ‫دموکراسی که ما از ان صحبت م ی کنیم‪ ،‬همان مردمساالری‬ ‫در چارچ��وب مقررات دین��ی و عالئق اعتقادی ماس��ت؛ نه‬ ‫ان دموکراسی که با ما س��ازگاری ندارد‪ .‬من از این رو بر این‬ ‫مساله تاکید م ی کنم که برخی به دنبال گزک گرفتن هایی‬ ‫از روش های ما هس��تند که متاثر از روش های دموکراس��ی‬ ‫بیرونی اس��ت‪ .‬بناب راین م ی گویند تجربه دموکراتیک شما‬ ‫در این سی س��ال کجاس��ت؟ در حالی که مردمساالری در‬ ‫اوج خود وجود داش��ته و مبتنی بر عالئق و عقاید اعتقادی‬ ‫ماست‪ .‬دستاوردهای دیگری را نیز م ی توان ب رای فرصت های‬ ‫انتخاباتی مطرح کرد؛ به عنوان مثال امروز تمام حرف دنیای‬ ‫درگیر با ما این اس��ت گروه حاکم بر ای��ران نماینده اقلیت‬ ‫جامعه ای رانی هس��تند؛ در حالی که اگر انتخابات باشکوه‪،‬‬ ‫پرش��ور و با حضور حداکثری مردم برگزار شود‪ ،‬باطل السحر‬ ‫این ادعاها خواهد ب��ود و اینها حجتی ب رای ریختن اش��ک‬ ‫تمساح ب رای ملت ای ران نخواهند داش��ت و پرده های نفاق‬ ‫انها دریده م ی ش��ود‪ .‬البته از انجایی که عناصر ضدانقالب‬ ‫عددی نیستند و ظرفیتی ندارند‪ ،‬من انها را در این محاسبات‬ ‫لحاظ نم ی کن��م‪ .‬و اما تهدیده��ا؛ انتخاب��ات فرصت پهلو‬ ‫دادن نظام و انقالب به دش��منان نیز هست‪ .‬چرا که فضای‬ ‫سیاسی کش��ور در دوره انتخابات بازتر اس��ت؛ به هر حال‬ ‫ض��رورت دارد که اف��راد بیایند‪ ،‬حرف بزنن��د و موضع گیری‬ ‫کنن��د‪ .‬اما در این میان ش��لختگ ی هایی هم ب��روز م ی کند‬ ‫که برخی بخواهند سوءاس��تفاده کنند؛ کما اینکه در س��ال‬ ‫‪ 88‬دیدیم جریاناتی که س��ال ها عرصه سیاست را رها کرده‬ ‫بودند‪ ،‬ب رای اس��تفاده از این فرصت به میدان امدند و س��وار‬ ‫بر امواج ش��دند‪ .‬اگرچه فضای انتخابات فضای دموکراتیک‬ ‫را گس��ترش م ی دهد اما به همین نس��بت ممکن اس��ت‬ ‫فرصت پهلوگرفتن دش��من از ما ایجاد گ��ردد‪ .‬این اقتضای‬ ‫انتخابات اس��ت‪ .‬ما باید این اگاهی را به م��ردم بدهیم که‬ ‫چنین تهدیداتی در کمین است و باید چشمان ما باز باشد‪.‬‬ ‫به اعتبار این فضای باز شده‪ ،‬شبکه هایی فعال م ی شوند که‬ ‫چه بسا شبکه هایی پنهانی علیه سالمت انتخابات و منافع‬ ‫مردم باش��د و مقاصدی همچون تحریک‪ ،‬ایجاد اش��وب و‬ ‫برهم زدن س��امانه های عمومی کش��ور را دنبال کند‪ .‬اینها‬ ‫م ی تواند تهدی��دی ب رای ما به حس��اب بیای��د و فرصتی را‬ ‫ب رای دش��من فراهم کند‪ .‬فرصت انتخاب��ات م ی تواند ب رای‬ ‫فرصت طلبان هم مطلوب باش��د؛ ممکن است برخی افراد‬ ‫در شرایط عادی بختی ب رای ظاهرشدن در‬ ‫صحنه نداشته باشند اما در عرصه انتخابات‬ ‫با ترفندهایی همچون هزینه کردن‪ ،‬البی‬ ‫کردن و خ��ود را در یک گ��روه یا حزب جا‬ ‫کردن وارد میدان م ی شوند و از این فرصت‬ ‫به بهترین نحو بهره م ی ب رند‪ .‬البته ما حزب‬ ‫ی در کشور‬ ‫و تشکیالت مستقر و منسجم ‬ ‫نداریم؛ بسیاری از احزاب در شب انتخابات‬ ‫ش��کل م ی گیرند و ادم ها با جا دادن خود‬ ‫در این تش��کیالت و کلون ی های سیاسی‪،‬‬ ‫عمال وجاهتی ب��رای خود فراهم م ی کنند‬ ‫که فاقد ان صورت حقیقی هس��تند‪ .‬این‬ ‫وجاهت به صورت عرضی ایجاد م ی شود و‬ ‫ادم ها به طور مصنوعی باد م ی شوند‪ .‬مثال‬ ‫فردی که ظرفیت عادی او پنج درصد است‪،‬‬ ‫در فضای انتخابات با شگردهای مختلف‬ ‫به اعتماد ‪ 25‬درصدی دس��ت م ی یابد‪ .‬این‬ ‫م ی تواند ی��ک تهدید جدی تلقی ش��ود؛‬ ‫چراکه عناصر «کم مایه» خود را «مایه دار»‬ ‫جلوه م ی دهند‪ .‬به اقتضای ضرورت هایی‬ ‫که در فضای انتخابات پدی��د م ی اید‪ ،‬چه‬ ‫بسا الزم باش��د برخی افراد به معرفی خود‬ ‫بپردازند؛ البته اقدام درس��ت این است که‬ ‫خود را معرف��ی کنند اما ب ر اس��اس عادت‬ ‫گذشته‪ ،‬در کنار اثبات خود به نفی دیگران‬ ‫پرداختن‪ ،‬پنجه به چهره دیگران کشیدن‪،‬‬ ‫دامن زدن به تنش جامعه و ثبات و ارامش‬ ‫اجتماعی را نشانه گرفتن اقدام م ی کنند که‬ ‫اینها هم بخشی از تهدیدهایی است که به‬ ‫تبع این فضای به غلیان امده م ی توان در‬ ‫نظر گرفت‪ .‬البته ش��اید کلمه تهدید ب رای‬ ‫این رخدادها کلمه بزرگی باشد و من اینها‬ ‫را اسیب قلمداد م ی کنم؛ اما در عین حال‬ ‫در دسته بندی هایی که ارائه م ی شود‪ ،‬اسیب و تهدید در کنار‬ ‫یکدیگر تعریف م ی شود‪ .‬در هر صورت‪ ،‬به کار بردن عباراتی‬ ‫همچون چالش و اسیب ب رای این اتفاقات مناسب تر است‪.‬‬ ‫باالخره ممکن است شرایط انتخابات ب رای دشمنان بیرونی‬ ‫ما محیط صید ماه ی های مطلوب انها باش��د‪ .‬من معتقدم‬ ‫در انتخابات س��ال ‪ ،88‬غرب ی ها و امریکای ی ه��ا اتفاقاتی را‬ ‫که رخ داد تا این ح��د پی ش بینی نم ی کردن��د‪ .‬در واقع انها‬ ‫نوعی امادگی را به دست اورده بودند و با این امادگی وارد این‬ ‫صحنه شدند تا بیایند و اماده و مهیا باشند که منافع فردی‬ ‫مانند موسوی ‪ -‬که تمام گذشته او در خدمت انقالب و نظام‬ ‫بوده ‪ -‬با منافع بیرونی انها گره بخورد و با این منافع منطبق‬ ‫شود‪ .‬شاید چنین وضعیتی را تا این حد پی ش بینی نم ی کردند‬ ‫اما فضای به اوج هیجان رسیده انتخابات و این ازمون بزرگ‬ ‫ممکن است به چنین وضعیتی نیز دچار شود؛ یعنی عنصر‬ ‫داخلی منفعت خود را در این م ی بیند که یک پشتیبان خارجی‬ ‫در این سطح داشته باشد و طرف خارجی هم به این نتیجه‬ ‫م ی رسد که چون دستش به جایی بند نیست باید روی یک‬ ‫عنصر انقالب س��رمایه گذاری کند‪ .‬ما همیشه باید احتمال‬ ‫وقوع چنین اتفاقی را در انتخابات در نظر بگیریم و این ب رای‬ ‫ما یک اسیب‪ ،‬تهدید و چالش است‪.‬‬ ‫‪87‬‬ ‫با توجه به فضای سیاسی فعلی کشور‪ ،‬انتخابات‬ ‫را چندقطبی م ی بینید؟‬ ‫‪ l‬مس��اله ای که همه به ان اذعان دارند این است‬ ‫که انتخابات حداقل س��ه قطبی خواهد بود‪ .‬چه بسا برخی‬ ‫از این قطب ها هم زایش��ی در درون خود داشته باشند و این‬ ‫قابل پی ش بینی اس��ت؛ یعنی چیزی نیست که دفعتا اتفاق‬ ‫افتاده باشد‪ ،‬بلکه استعداد ان وجود دارد‪ .‬یکی از قطب های‬ ‫این انتخابات‪ ،‬قطبی اس��ت که من ترجی��ح م ی دهم ان را‬ ‫«جریان وابسته به انحراف» بنامم؛ اما از یک سو این عنوان‬ ‫یک عنوان شناس��نامه ای ب رای گروهی ک��ه م ی خواهد در‬ ‫انتخابات شرکت کند نیست و از س��وی دیگر به دلیل عدم‬ ‫اجازه قانونی دولت ب رای شرکت در انتخابات‪ ،‬نم ی توان ان را‬ ‫«وابستگان به دولت» نامید‪ .‬بناب راین باید بگوییم «جریان‬ ‫متصل به دولت»‪.‬‬ ‫البته این جریان در ادبیات سیاسی ما به حامیان‬ ‫دولت مشهور شده است‪.‬‬ ‫‪ l‬اغلب مردم خود را حام ی دول��ت م ی دانند؛ اما به‬ ‫همان اندازه هم معتقدند که دولت نباید با پایان یافتن دوره‬ ‫خود‪ ،‬در انتخابات دخالت کند‪ .‬بناب راین فکر م ی کنم که همان‬ ‫عنوان «جریان متصل به دولت» تعبیر رساتری است‪ .‬طبعا‬ ‫اصولگرای��ان و اصالح طلبان هم دو قط��ب دیگر انتخابات‬ ‫خواهند بود‪ .‬م ی توان پی ش بینی کرد که در دل هر یک از این‬ ‫جریانات‪ ،‬شاخه های فرعی متعددی باشند‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫اصولگرای�ان در انتخاب�ات مجل�س نهم تالش‬ ‫بسیاری به خرج دادند تا بتوانند به وحدت برسند‬ ‫و ای�ن وحدت زی�ر چت�ر تش�کل های تاثیرگذار‬ ‫روحانی باش�د‪ .‬اما دو س�ر طیفی ک�ه همچنان‬ ‫اص�رار دارن�د خ�ود را اصولگ�را بدانند و ب�ه این‬ ‫گفتم�ان متعهد هس�تند‪ ،‬واقعا نم ی توانس�تند‬ ‫دور یک میز بنشینند؛ از یک سو جریان منتسب‬ ‫به ایت اهلل مصباح یزدی و از سوی دیگر جریانی‬ ‫مرکب از راست س�نتی و برخی اصولگرایان که‬ ‫افرادی همچون اقای الریجان�ی و اقای قالیباف‬ ‫ان را نمایندگ�ی م ی کنن�د‪ .‬ای�ا این خط�ر‪ ،‬مدل‬ ‫وحدت را برهم نخواهد زد؟چه مدل هایی م ی تواند‬ ‫جایگزین مدل های موجود برای وحدت شود؟‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪88‬‬ ‫‪ l‬اصولگرای��ان از ب��دو تولد و ش��کل گیری خود‪،‬‬ ‫محصول یک تحول درونی بودند‪ .‬ترکیب جدید اصولگرایی‬ ‫همان چیزی است که من از ان با عنوان «سنت های نوین‬ ‫اصولگرای��ی» یاد م ی کنم‪ .‬ای��ن اتفاق‪ ،‬محص��ول تغییر و‬ ‫تحوالتی در درون جبهه اصولگرایی بود که مشخصا عبور‬ ‫از ان نگاه س��نتی ‪ -‬که فقط نگاه سیاسی داشت ‪ -‬به نگاه‬ ‫اجتماعی بود که در سراس��ر جامعه گس��ترش م ی یافت‪ .‬از‬ ‫قضا فرصت هایی که از اوایل دهه ‪ 80‬ب رای این جبهه ایجاد‬ ‫شد‪ ،‬متاثر از همین نگاه بوده است‪ .‬از زمانی که این جریان‬ ‫حضور خود را در میان مردم وسعت بخشیده توانسته است‬ ‫عرصه های تازه ای از فرصت‪ ،‬محبوبیت‪ ،‬توانایی و‪ ...‬را کسب‬ ‫کند‪ .‬اما واقعیت این اس��ت که جریان س��نتی همچنان با‬ ‫پایبندی های پیش��ین خود در این میدان باقی مانده است؛‬ ‫هرچند در درون خود نی��ز تحوالتی دارن��د‪ .‬به عنوان مثال‬ ‫حزب موتلفه اسالمی که حزب اصیلی است و سابقه تاریخی‬ ‫طوالنی دارد؛ این تشکل از معدود تشکل های سیاسی است‬ ‫که خود را ملتزم ب��ه فعالیت در چارچوب کار تش��کیالتی‬ ‫و حزبی م ی بین��د‪ .‬فاصله میان بنیانگ��ذاران و اعضای این‬ ‫حزب‪ ،‬فاصله قابل اعتنایی اس��ت و م ی توان این مس��اله را‬ ‫در موضع گیری افراد عادی و س��ران ح��زب در موضوعات‬ ‫خاص مش��اهده کرد‪ .‬مثال ممکن است در راس تشکیالت‬ ‫عالئقی نسبت به ش��خصیتی اب راز ش��ود اما در بدنه با ان‬ ‫عالئق ضدیت وجود داشته باشد‪ .‬اما از انجایی که شاکله این‬ ‫تشکیالت مبتنی بر تشریفات و اداب خاصی است‪ ،‬بدنه هم‬ ‫خود را موظف به تبعیت از راس تش��کیالت م ی بیند‪ .‬راس‬ ‫تشکیالت نگاهی در مسائل سیاسی دارد که چندان با فضا‬ ‫و شرایط امروز جریان اصولگرایی متناسب نیست‪ .‬بناب راین‬ ‫زمانی که موعد انتخ��اب و قرار و مداره��ای وحدت گرایانه‬ ‫فرا م ی رس��د‪ ،‬از دیگر اصولگرایان فاصله م ی گیرند؛ چراکه‬ ‫اصرار انها روی مواضع خاص خود مانعی ب رای جمع شدن با‬ ‫سایر طی ف های اصولگراست‪ .‬من نم ی گویم مانع غیرقابل‬ ‫عبوری اس��ت؛ چه بس��ا بتوان این موانع را با گفت وگوهای‬ ‫بعدی رفع کرد اما در نگاه اول چنی��ن موانعی وجود دارد‪ .‬در‬ ‫مقابل این جری��ان‪ ،‬جریانی جامع ه نگر وج��ود دارد؛ جریانی‬ ‫که با ورود خود به این عرصه توفیقات��ی را با خود به ارمغان‬ ‫اورده و حتی جریان سنتی هم از این توفیقات بهره مند شده‬ ‫است‪ .‬جریان سنتی هم این مس��اله را پذیرفته که این نگاه‪،‬‬ ‫باعث موفقیت م ی شود؛ بناب راین در برخی عرصه ها صحنه‬ ‫را به نفع جریان جامعه گرا ترک کرده اس��ت؛ مثل انتخابات‬ ‫شوراهای دوم و مجلس هفتم‪ .‬البته معنای چنین کاری این‬ ‫نبود که انها حذف شده اند؛ بلکه به این معناست که سنت ها‬ ‫باید تغیی��ر و تب دلی بپذی��رد و جدید ش��ود‪ .‬در صحنه های‬ ‫بعدی مشاهده م ی کنیم که نه س��نت ی ها این تغیی رات را به‬ ‫صورت جدی پذیرفته اند و نه جریان جدید یکپارچگی دارد‪.‬‬ ‫در سال ‪ 84‬ما شاهد نوعی تجزیه در درون جریان اجتماعی‬ ‫و نگاه های جدید در این جریان هستیم؛ یک نگاه به سمت‬ ‫برجس��ته کردن ش��خصیتی از درون این جبهه ‪ -‬که اقای‬ ‫احمدی نژاد و تیمش هس��تند ‪ -‬حرک��ت م ی کند و نگاهی‬ ‫دیگر که با محوریت جمعیت ایثارگران و جمعیت رهپویان‬ ‫به فعالیت م ی پردازد و اقای قالیب��اف به عنوان نماینده این‬ ‫جریان در صحنه حض��ور دارد‪ .‬برخی دیگر هم در حاش��یه‬ ‫حضور دارند‪ .‬کاری ک��ه تیم اقای احمدی ن��ژاد مدتی ان را‬ ‫پیگیری م ی کرد‪ ،‬مصادره کردن تمام ظرفیت اجتماعی وارد‬ ‫در این صحنه به نفع شخص ایشان بود؛ همین ادعایی که‬ ‫امروز از سوی انها مطرح م ی ش��ود و ادعای نادرستی است‪.‬‬ ‫طرفداران افراطی دول��ت معتقدند که اصال چی��زی با این‬ ‫عنوان وجود نداش��ت و اقای احمدی نژاد همه اینها را خلق‬ ‫کرده است‪ .‬اما ما م ی گوییم کسانی که این ادعاها را مطرح‬ ‫م ی کنند‪ ،‬احتماال سن ش��ان اجازه نم ی دهد که بدانند عقبه‬ ‫این ماجرا چه بوده که منتهی به این اتفاقات شده است‪ .‬اقای‬ ‫احمدی نژاد خود مولود این جریان جدید اس��ت و انصافا هم‬ ‫در دوره شهرداری و ریاست جمهوری توانست به خوبی از این‬ ‫ظرفیت اس��تفاده کند؛ اما این به معنای ان نیست که همه‬ ‫چیز را خود ایشان به وجود اورده باشد‪ .‬پس جریان اجتماعی در‬ ‫اینجا انشعابی م ی پذیرد و بعدها همین مساله سبب م ی شود‬ ‫یکپارچگی موردنظر جریان اصولگرایی‪ ،‬به چند شاخه بودن‬ ‫تغییر کن��د‪ .‬افراد و چهره های��ی از جنس اق��ای الریجانی‬ ‫و دیگران هم نگاه خود را به س��وی یک��ی از این جریان ها‬ ‫برجس��ته تر کرده اند‪ .‬تا پیش از این‪ ،‬نگاه اقای الریجانی به‬ ‫سنت ی ها نزدیک تر بود؛ در س��ال ‪ 84‬هم نظر ایشان این بود‬ ‫که هرچه این جریان بگوید در همان چارچوب عمل خواهد‬ ‫کرد‪ .‬افرادی مانند اقای والیتی ام��ا با ترکیب اجتماعی گره‬ ‫خوردند و با این جریان وارد تعامل ش��دند؛ در پیمانی که در‬ ‫سال ‪ 84‬وجود داش��ت‪ ،‬اقای والیتی با اقای قالیباف‪ ،‬اقای‬ ‫توکلی و اقای احمدی نژاد همراه شد‪ .‬البته اقای حدادعادل‬ ‫در ان زمان از مدعیان ریاس��ت جمهوری نب��ود اما در عین‬ ‫ح��ال از ظرفی ت های منتس��ب ب��ه این جری��ان اجتماعی‬ ‫به شمار م ی رفت‪.‬‬ ‫جبهه پایداری چطور؟‬ ‫‪ l‬جریان پایداری پدیده جدیدی اس��ت که پیشینه‬ ‫چندانی ندارد و مربوط به یک سال اخیر است‪.‬‬ ‫یعنی نم ی توان گفت که «رایحه خوش خدمت»‬ ‫عقبه این جریان است؟‬ ‫‪ l‬به یک معنا بله و به یک معن��ا خیر؛ اگر بگوییم‬ ‫اینها همان جریانی هس��تند که تیم اقای رئی س جمهور بنا‬ ‫داشت با استفاده از ان همه ظرفیت جبهه را معطوف به خود‬ ‫کند‪ ،‬م ی توان عقبه این جریان را منتس��ب به رایحه خوش‬ ‫خدمت دانست‪ .‬البته این جریان ابزاری ب رای طیف دولت بود و‬ ‫با شکست در انتخابات شوراها ناکام ماند‪ .‬حتی امروز برخی از‬ ‫افرادی که در ان زمان بار این حرکت را به دوش م ی کشیدند‪،‬‬ ‫نس��بت به اقدام خود پشیمان هس��تند و م ی گویند اشتباه‬ ‫کردیم‪ .‬اما اگر پایداری را جریان��ی در نظر بگیریم که خود را‬ ‫مدافع ارزش های سوم تیر م ی داند‪ ،‬نسبت چندانی با رایحه‬ ‫خوش خدمت ندارد‪ .‬ارزش های سوم تیر معطوف به شخص‬ ‫اقای احمدی نژاد نیست؛ بلکه همان جریان اجتماعی است‪.‬‬ ‫پایداری ها‪ ،‬خود را معطوف به ارزش ه��ای پدید امده در ان‬ ‫واقعه م ی دانند و معتقدند کسی که در سال ‪ 84‬پرچمدار این‬ ‫جریان شد‪ ،‬در میانه راه‪ ،‬تغییر موضع داد و حتی از اصولگرایی‬ ‫اب راز ب رائت م ی کند‪ .‬انها م ی گویند م��ا نباید فریب بخوریم؛‬ ‫ارزش های سوم تیر در جای خود ستودنی است‪ .‬اگر در این‬ ‫میان کس��انی راه را گم کردند ما نباید راه را از دست بدهیم‪.‬‬ ‫این راه معطوف به شخص نیست؛ بلکه معطوف به ارزش ها‬ ‫و گفتمان غالب ان زمان اس��ت و م ی توان ای��ن گفتمان را‬ ‫ادامه داد‪.‬‬ ‫پس تفاوت این جری�ان اجتماعی با جریان اقای‬ ‫احمدی نژاد چیس�ت؟ ب�ا این تعریف ش�ما‪ ،‬اگر‬ ‫اقای احمدی نژاد بخواهد از ظرفیت اصولگرایی‬ ‫هم استفاده کند‪ ،‬پایداری جزئی از طیف منتسب‬ ‫به ایش�ان خواهد ب�ود اما اگر تمای�زی با جریان‬ ‫ایثارگ�ران و رهپویان ندارد باز ه�م تفاوتی با این‬ ‫جریانات ندارد‪.‬‬ ‫‪ l‬من معتق��دم در این می��ان‪ ،‬یک توهم س��بب‬ ‫دورش��دن این جریانات از یکدیگر ش��ده و ما باید این توهم‬ ‫را کش��ف کنیم‪ .‬ضرورت به وجود ام��دن موجودیتی جدا از‬ ‫جریان اجتماعی اصولگرایان کجا خود را بروز داد؟ در استانه‬ ‫انتخابات مجلس نهم بحثی از سوی جریان پایداری مطرح‬ ‫شد و ان به تبع شرایط پس از فتنه ‪ 88‬بود‪ .‬در انجا گفته شد‬ ‫که ما باید با کسانی گره بخوریم و عمل مشترک انجام دهیم‬ ‫که درجه خلوص انها در بحبوحه حوادث سال های اخیر به‬ ‫حد اعالی خود رسیده باش��د و در این بحبوحه و تنش های‬ ‫پدید امده در این دوران محک خورده باش��ند‪ .‬انها معتقدند‬ ‫کسانی که فاقد اس��تانداردهایی از این قبیل هستند نباید‬ ‫در این جبهه حضور داش��ته باش��ند‪ .‬ای راد به حضور برخی‬ ‫چهره ها و جماع��ت اصولگرا ک��ه انها را به اهالی س��اکت‬ ‫در فتنه منتس��ب م ی دانس��تند‪ .‬در اینجا تاکید فراوان این‬ ‫عزیزان بر حذف این افراد‪ ،‬س��بب شد که نتوانند به پیوندی‬ ‫قطعی با کسانی برسند تا پیش از ان با انها در عمل اتحاد‬ ‫داشتند؛ هیچ چون و چرایی درباره سالمت رفتاری‪ ،‬سالمت‬ ‫اعتقادی و سالمت گفتمانی کسانی که در جمعیت ایثارگران‬ ‫و رهپویان بودند یا ش��خصی ت هایی مثل اقای حدادعادل‬ ‫و اقای والیتی نم ی کردن��د‪ .‬در حالی که انه��ا در انتخابات‬ ‫گذش��ته در جبهه متحد اصولگرایان حضور داشتند و مورد‬ ‫تایید روحانیون برجسته ای همچون ایت اهلل مهدوی کنی و‬ ‫ایت اهلل یزدی به نمایندگی از دو تشکل سابقه دار و تاثیرگذار‬ ‫روحانیت کش��ور بودند‪ .‬انه��ا فکر م ی کردن��د روال و روش‬ ‫جاری در جبهه اصولگرایی‪ ،‬وحدت است؛ مگر اینکه کسی‬ ‫اصولگرا قلمداد نش��ود که در این صورت خود به خود از این‬ ‫گردونه خارج م ی شود‪ .‬برچسبی که به عده ای از اصولگرایان‬ ‫خورد که خواهان عدم حضور انها در این پیوند م ی شد‪ ،‬یک‬ ‫ادعا بود؛ ادعایی که چندان قابل اثبات نبود‪ .‬حتی اگر ثابت‬ ‫م ی ش��د که اینها نقاط ضعفی هم دارند‪ ،‬ط��رف مقابل هم‬ ‫م ی توانس��ت برخی از نقاط ضعف انها را به رخ شان بکشد‪.‬‬ ‫نم ی توان به اعتبار اینکه برخی نقاط ضعفی دارند نسبت به‬ ‫حذف انها مبادرت ورزید و این دایره را ضیق کرد‪ .‬رهبرمعظم‬ ‫انقالب هم فرموده بودند که دایره نیروهای وفادار به انقالب‬ ‫و اصولگرایی را ان قدر تنگ نکنید که کسی در ان جا نشود‪.‬‬ ‫اینجا همان نقطه ای اس��ت که افتراق جدی میان دو شاخه‬ ‫اجتماعی اصولگرایان ایجاد شد؛ یک جریان بر خلوص گرایی‬ ‫تاکید م ی کند و جریان دیگر بر وحدت گرایی‪ .‬البته جریانی‬ ‫که بر خلوص گرایی تاکید م ی کرد اگر بخواهد دارای ی های‬ ‫خود را عرضه کند‪ ،‬باید برخی از اعضای سال گذشته خود را‬ ‫هم حذف کند؛ که همین کار را هم کرده است‪ .‬ما همان زمان‬ ‫اعالم م ی کردیم ک��ه این نوع خلوص گرای��ی با ان خلوص‬ ‫گرایی که از ما خواسته شده منافات دارد‪ .‬رهبری در یکی از‬ ‫سخنران ی های خود در جمع دانشجویان تاکید کردند‪« :‬راه‬ ‫خلوص گرایی این نیست؛ خلوص را در درون خودتان تقویت‬ ‫کنید‪ ،‬جمع های خودتان را خالص کنید‪ ».‬وقتی کس��ی که‬ ‫پرچم خلوص گرایی را در دست گرفته مجبور شده عناصری‬ ‫از همان گروه خالص سازی شده س��ال گذشته خود را تغییر‬ ‫دهد‪ ،‬چه تضمینی وجود دارد که سال اینده همین جمع باقی‬ ‫مانده باشد؟ چه بسا سال اینده هم انشعاب دیگری در درون‬ ‫این جریان اتفاق بیفتد‪ .‬پس راه این نیست‪ .‬البته ما م ی توانیم‬ ‫سامانه وحدت نیروهای اصولگرا را محفوظ بداریم اما در عین‬ ‫حال در درون این سامانه‪ ،‬جناح بندی هایی داشته باشیم‪ .‬اصل‬ ‫بر وحدت گرایی است؛ اموزه های اعتقادی ما هم بر وحدت‬ ‫میان نیروهای همفکر و دارای مبانی مشترک تاکید م ی کند‪.‬‬ ‫حرف ما وحدت میان کفر و اس�لام یا حق و باطل نیس��ت‬ ‫چراکه هیچ گاه چنین وحدتی حاصل نم ی ش��ود؛ اما وحدت‬ ‫میان نیروهایی که ظرفی ت های متفاوتی دارند ممکن است‪.‬‬ ‫ش�اید اساس�ی ترین افت چنین رویکردی این‬ ‫باش�د که ش�خص و چهره اهمیت فراوانی پیدا‬ ‫م ی کند و نس�بت به جریان متبوع�ش تعهدی‬ ‫احساس نم ی کند‪.‬‬ ‫نکات‬ ‫جریان اجتماعی اصولگرا باید در این ماه ها و روزها گوش به زنگ‬ ‫باشند و در بسیاری اوقات در لحظه تصمیم بگیرند‬ ‫معتقد نیستم که اجبار یا ضرورتی نظام را وادار به تایید صالحیت‬ ‫فردی کند‬ ‫به نظر نمی رسد اصالح طلبان بتوانند گزینه حداکثری معرفی کنند‬ ‫بقیه گزینه ها هم می گویند مگر اقای خاتمی قبل از دوم خرداد ‪ 76‬درچه‬ ‫حد و اندازه ای بود؟‬ ‫ادبیات اقای هاشمی شبیه ماه های منتهی به انتخابات سال ‪ 84‬است‬ ‫که نهایتا منجر به حضور ایشان در انتخابات شد‬ ‫در انتخابات ریاست مجلس نهم معقول بود که اقای حداد عادل برنده‬ ‫شود‬ ‫در مقطع فعلی وحدت گرایی اصالت دارد‬ ‫هیچ یک از گروه ها و جناح های جریان اصولگرا به تنهایی نه قابلیت برد در‬ ‫انتخابات را دارند‪ ،‬نه توان اداره کشور را‪ ،‬پس باید با هم وحدت کنند‬ ‫ائتالف سه نفره زمینه اداره کشور پس از برد احتمالی را برای‬ ‫اصولگرایان فراهم می کند‬ ‫براورد فعلی من برد اصولگرایان در انتخابات اینده است‬ ‫جریانی که بر خلوص گرایی تاکید می کرد اگر بخواهد دارایی های خود‬ ‫را عرضه کند باید برخی از اعضای سال گذشته خود را هم حذف کند؛ که‬ ‫همین کار را هم کرده است‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬همه اصالت ه��ا معطوف به «او» م ی ش��ود؛ در‬ ‫حالی که در نظام فعلی ما‪ ،‬رئیس قوه با رئیس کشور تفاوت‬ ‫دارد‪ .‬در جمهوری ه��ای دیگر رئی س جمهور‪ ،‬رئیس کش��ور‬ ‫اس��ت؛ اما در کش��ور ما رهبر نفر اول و رئیس کشور است‪.‬‬ ‫در کش��ور ما رئی س جمهور رئیس قوه اجرایی اس��ت و شما‬ ‫روی کسی س��رمایه گذاری م ی کنید که بتواند هیات دولت‬ ‫را اداره کند‪ .‬متاس��فانه در انتخابات تم��ام ظرفی ت هایی که‬ ‫به صحنه اورده م ی شود‪ ،‬قهرمان ساختن و اسطوره ساختن‬ ‫از کسی اس��ت که ممکن اس��ت کمترین تعامل را با دولت‬ ‫خود داشته باش��د‪ .‬بدین ترتیب ما از هدف مبنایی خود دور‬ ‫‪ l‬من ادعا م ی کنم که هیچ یک از گروه های اصولگرا‬ ‫به تنهایی توانایی اداره کشور را ندارد و به احتمال زیاد‪ ،‬توانایی‬ ‫پیروزی در انتخابات را هم ندارد‪ .‬اگر کس��ی دچار این توهم‬ ‫اس��ت که به تنهایی م ی تواند این دو کار مهم را انجام دهد‪،‬‬ ‫باید در این نگاه خود تامل و تجدیدنظر کند‪ .‬ما پیش از این‬ ‫چنین نسخه ای را تجربه کردیم؛ همان مدلی که اخی را اقای‬ ‫احمدی نژاد دنبال م ی کند‪ .‬البته ایشان در ابتدا چنین مدلی را‬ ‫دنبال نم ی کرد اما اخی را چنین دیدگاهی پیدا کرده اند‪ .‬امروز‬ ‫درباره هر فرد یا گروهی که به اق��ای احمدی نژاد م ی گویند‬ ‫از کنار ش��ما پ راکنده ش��ده اند‪ ،‬م ی گوید اصال مهم نیست!‬ ‫این حالت اس��تغنایی که به ایشان دس��ت داده یا اط رافیان‬ ‫به رئی س جمهور القا کرده اند بس��یار خطرناک اس��ت‪ .‬اگر‬ ‫چنی��ن حالتی در ذه��ن هرکس دیگری هم ش��کل گرفته‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬من در بحث درباره انتخابات سلیقه خاصی دارم و‬ ‫معتقدم که ما ب رای اولین بار باید این سوال را طرح کنیم که‬ ‫پیروزی گزینه مورد نظر ما در انتخابات مهم است یا موفقیت‬ ‫ما پس از پیروز شدن در اداره کشور؟ به نظر من باید مساله‬ ‫دوم ب رای ما اصالت داشته باشد؛ ما نباید تمام ظرفیت خود‬ ‫را فقط روی پیروز ش��دن در انتخابات متمرک��ز کنیم و بعد‬ ‫تکلی ف مان روشن نباش��د‪ .‬برخی چنین نسخه ای را تجویز‬ ‫م ی کنند که باید هر کاری از ما س��اخته است انجام دهیم تا‬ ‫در انتخابات پیروز شویم و پس از پیروزی در انتخابات درباره‬ ‫اداره کش��ور فکر کنیم‪ .‬من معتقدم این نگاه اشتباه است و‬ ‫ما بارها این اش��تباه را تکرار کرده ایم؛ اشتباهی که منجر به‬ ‫تشکیل دولت سازندگی شد‪ ،‬اشتباهی که منجر به تشکیل‬ ‫دولت اصالحات شد و اشتباهی که منجر به تشکیل دولت‬ ‫اصولگرا ش��د‪ .‬اساس��ا ط راح ی های ما فقط ب رای پیروزی در‬ ‫انتخابات بوده نه ب رای اداره کشور‪.‬‬ ‫یعنی در همان چارچوبی که به ان اشاره کردید‪.‬‬ ‫با توجه به تضادی که میان دو س�ر اصولگرایان‬ ‫وج�ود دارد‪ ،‬م�دل پیش�نهادی ب�رای وحدت چه‬ ‫م ی تواند باش�د؟ اینکه گروه پای�داری به فرایند‬ ‫وحدت اصولگرایان بپیوندد بس�یار بعید اس�ت‬ ‫و تجرب�ه دعوت ناموفق ای�ت اهلل مهدوی کنی از‬ ‫این گ�روه در انتخابات مجلس نه�م پیش روی‬ ‫ما قرار دارد‪ .‬ایا این احتمال وجود دارد که پایداری‬ ‫در نهایت به یکی از این س�ه نف�ر گرایش پیدا‬ ‫کنند؟‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫اگر موافق باش�ید‪ ،‬کمی هم درباره مصادیقی که‬ ‫اصولگرای�ان در انتخابات این�ده دارند‪ ،‬صحبت‬ ‫کنیم‪ .‬ش�ما در جایی گفته بودید ک�ه ‪ 70‬درصد‬ ‫مردم در انتخابات مشارکت م ی کنند؛ یعنی حدود‬ ‫‪ 37‬میلیون نف�ر‪ .‬در این صورت بای�د کاندیدای‬ ‫اصولگرایان حدود ‪ 18‬میلیون رای بیاورد تا پیروز‬ ‫انتخابات باشد‪ .‬در سال ‪ 84‬تکثر کاندیداها و رای‬ ‫منفی اقای هاشمی‪ ،‬به پیروزی اصولگرایان کمک‬ ‫کرد‪ .‬در این انتخابات چه مدلی مناسب است تا‬ ‫کاندیدای اصولگرایان بتواند پیروز شود؟‬ ‫م ی شویم؛ هدف ما باید انتخاب رئیس دولتی باشد که بتواند‬ ‫کابینه خود را به خوبی اداره کند‪ ،‬کابینه خوب انتخاب نماید‬ ‫و افراد بتوانند با او تعامل دوجانبه داش��ته باش��ند‪ .‬انتخاب‬ ‫چنین گزینه ای مستلزم مقدماتی اس��ت؛ اگر این مقدمات‬ ‫بخواهد با شکستن وحدت باشد‪ ،‬ما طرفی نم ی بندیم‪ .‬وحدت‬ ‫گرایی میان نیروهای اصولگرا و همفکر‪ ،‬مقدمه رسیدن به‬ ‫دولتی مقتدر اس��ت‪ .‬وحدت گرایی است که م ی تواند منجر‬ ‫به تشکیل دولتی با نیروهای توانمند شود‪ .‬مدلی که امروز‬ ‫ش��اخه ای از جریان اصولگرا ‪ -‬با اتکا به اشخاص نه اتکا به‬ ‫تشکل های سازمان یافته حزبی ‪ -‬دنبال م ی کند‪ ،‬از نگاه من‬ ‫مدلی موفق اس��ت‪ .‬ضمن اینکه هنگام ی که ظرفی ت ها در‬ ‫موعد انتخابات تجمیع م ی شود‪ ،‬م ی تواند ارای بسیاری را با‬ ‫خود همراه کند‪ .‬همین سه کاندیدایی که امروز با هم ائتالف‬ ‫کرده اند‪ ،‬هریک ظرفی ت هایی دارن��د که م ی تواند رای قابل‬ ‫توجهی را ب رای انها به همراه بی��اورد؛ از این رو معتقدم اقای‬ ‫حدادعادل پر بی راه نگفته بود که ما سه نفر رای قابل توجهی‬ ‫ی که ایشان اعالم کرد کاری ندارم اما طبیعتا‬ ‫داریم‪ .‬من با رقم ‬ ‫مجموع ارای این سه چهره‪ ،‬قابل توجه و قابل اعتناست‪ .‬اینها‬ ‫عاش��ق چش��م و ابروی یکدیگر نبودند؛ اما به لحاظ فکری‬ ‫یکدیگر را قب��ول دارند و م ی توانند یکدیگ��ر را بپذی رند‪ .‬اگر‬ ‫یکی از این سه نفر منتخب مردم باشد‪ ،‬دو نفر دیگر از اینکه‬ ‫معاون‪ ،‬وزیر یا دستیار او باشند‪ ،‬احساس ناراحتی نم ی کنند‪.‬‬ ‫به گمان من این امادگی‪ ،‬همان چیزی اس��ت که جامعه ما‬ ‫به ان احتیاج دارد‪.‬‬ ‫‪ l‬همین طور است؛ این اتفاق ب رای ان خواسته جواب‬ ‫م ی دهد‪ .‬یعنی این وحدت گرایی نه فقط به مثابه حل مساله‬ ‫رای اوری ما بلکه به مثابه نسخه ای ب رای اداره کشور است‪.‬‬ ‫‪89‬‬ ‫سیاست‬ ‫باشد‪ ،‬باید بداند که این مرحله بس��یار خطرناک است‪ .‬بنده‬ ‫معتقدم ما دالیل بس��یاری داریم که اصالت با وحدت است‪.‬‬ ‫اگر حتی نخواهیم از مبانی اعتقادی وام بگیریم‪ ،‬فرمایشات‬ ‫حضرت امام و تاکیدات رهبر‬ ‫معظم انقالب همی��ن گزاره‬ ‫را تایید م ی کن��د که ما الجرم‬ ‫باید به س��وی وح��دت میان‬ ‫نیروهای خودی حرکت کنیم‪.‬‬ ‫اگر جریان دیگ��ری این روزها‬ ‫بر وحدت مل��ی تمرکز کرده‬ ‫اس��ت‪ ،‬م ی خواهد بگوید که‬ ‫افکار عمومی جامعه به دنبال‬ ‫نسخه ای است که ان نسخه‬ ‫بدل تمام نس��خه های دیگر‬ ‫خواه��د ب��ود؛ یعنی نس��خه‬ ‫نجات بخش کشور‪ ،‬ملغمه ای‬ ‫با عنوان وحدت ملی اس��ت‪.‬‬ ‫البته خوش��بختانه من دیدم‬ ‫که برخی از متحدان جبهه ای‬ ‫طراحان این طرح ه��م ان را‬ ‫رد کردن��د‪ .‬ام��ا در ع��وض‪،‬‬ ‫کین��ه ورزی ه��ای بیرونی و‬ ‫مش��کل افرین ی های درونی‬ ‫ب��ه اوج خود رس��یده اس��ت‪.‬‬ ‫تعبیر لطیف حض��رت اقا در‬ ‫سخنرانی اخیرشان این بود که‬ ‫وقتی دش��من ی های دشمنان‬ ‫علیه شما تش��دید شده‪ ،‬باید‬ ‫به یکدیگر بپیوندید؛ نه اینکه‬ ‫متفرق ش��وید‪ .‬منظور ایشان‬ ‫این ب��ود که با ی��ک محور یا‬ ‫گ��ردان نم ی توان ب��ا جنگ‬ ‫همه جانبه دشمن مقابله کرد؛‬ ‫باید جبهه ای عمل کرد‪ .‬جبهه که به اس��م نیست؛ به رسم‬ ‫است‪ .‬جبهه فراهم امده از گروه ها و جریانات متعدد‪.‬‬ ‫یک جمعیت پاره هرچند جمعیت موثری هم باش��د‪،‬‬ ‫اما باز هم پ��اره ای از ظرفی ت های شماس��ت‪ .‬وقتی ش��ما‬ ‫این جمعیت را ب��ه صحنه م ی اوری��د و م ی خواهید ان را در‬ ‫کل کش��ور جا بیندازید‪ ،‬طبعا م��ردم نم ی پذیرند؛ کما اینکه‬ ‫نپذیرفته اند‪ .‬من فکر م ی کنم که این تجربه در یکی دو سال‬ ‫اخیر شکس ت خورده است؛ کسانی که گروه را با نام جبهه جا‬ ‫زدند‪ ،‬اما از انها عمل جبهه ای سر نزد و نتیجه جبهه ای هم‬ ‫نگرفتند‪ .‬در انتخابات هیات رئیس��ه مجلس شکستی که‬ ‫یک شاخه جریان اصولگرا از ش��اخه دیگر این جریان خورد‪،‬‬ ‫شاید محصول اتفاقاتی بود که در ذهن و دل عده ای افتاده‬ ‫بود‪ .‬معقول این بود که اق��ای حدادعادل در این دوره رئیس‬ ‫مجلس ش��ود؛ اما انچه مانع چنین اتفاقی شد‪ ،‬یک براورد‬ ‫و توهم در ذهن نمایندگانی بود که تص��ور م ی کردند اقای‬ ‫حدادعادل جمع گرا نیست‪ ،‬جبهه ای عمل نم ی کند و ممکن‬ ‫اس��ت انف رادی عمل کند‪ .‬این نگاه سبب شد که عده ای که‬ ‫واقعا اماده بودند به ایشان رای بدهند‪ ،‬رای شان تغییر کند‪.‬‬ ‫گمان من این اس��ت که انتخاب طبیعی جامعه به س��مت‬ ‫همین مدل خواهد بود‪ .‬خوش��بختانه اعضای ائتالف ‪2+1‬‬ ‫هم دیدگاه مشابهی نسبت به این مساله دارند و حتی اقای‬ ‫حدادعادل‪ ،‬اقای والیتی و اقای قالیب��اف اعالم کرده اند که‬ ‫اگر فردی خارج از این جمع س��ه نفره‪ ،‬اصلح تشخیص داده‬ ‫شود‪ ،‬ما اصراری نداریم که فرد منتخب از میان این جمع سه‬ ‫نفره باش��د و تمام ظرفیت خود را در اختیار او قرار خواهیم‬ ‫داد‪ .‬به نظرم این کار بسیار عاقالنه ای است‪ .‬انچه این مدل‬ ‫را تقویت م ی کند‪ ،‬تاکید حاضران در این ائتالف بر این است‬ ‫که ما تیم دول��ت اینده را از قبل معرف��ی م ی کنیم‪ .‬هرچند‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪90‬‬ ‫ممکن است اکثر وزی ران در این چارچوب معرفی نشوند اما‬ ‫عناصر کلیدی کابینه را مشخص خواهند کرد‪ .‬این از نوعی‬ ‫امادگی حکایت دارد؛ به این معنا که کسانی با یکدیگر متحد‬ ‫کرده ایم؟‬ ‫‪ l‬علی القاعده باید همی ن طور باشد؛ البته این فرض‬ ‫به گونه ای پاسخ گرفته است‪ .‬من شنیدم که دوستان پایداری‬ ‫و ب رادر عزیزم دکتر لنکرانی گفته اند‬ ‫ما در صورتی ک��ه ببینیم جریان‬ ‫مقابل به صورت متحد و متفق در‬ ‫ب رابر این جبهه ارایش گرفته است‪،‬‬ ‫ما حتما م ی ایی��م و در کنار دیگر‬ ‫دوستان قرار م ی گیریم‪.‬‬ ‫پ�س معتقدی�د که هن�وز هم‬ ‫ممکن است ش�اخه ای از گروه‬ ‫پایداری به ای�ن ائتالف نزدیک‬ ‫شود‪.‬‬ ‫‪ l‬م��ن ب��راوردی از‬ ‫ظرفی ت های درونی پایداری ندارم‬ ‫ک��ه م ی خواهن��د چگون��ه عمل‬ ‫کنند؛ اما این کالم را ناظر بر اتفاق‬ ‫خجس��ته ای م ی دانم و ان اینکه‬ ‫از نظر س��خنگوی جبهه پایداری‬ ‫اصل وحدت در برابر جبهه متحد‬ ‫مقابل‪ ،‬امر ممدوح و پس��ندیده ای‬ ‫است و این یک فرصت است‪ .‬یعنی‬ ‫به این اصل رس��یده اند و مسائلی‬ ‫از ای��ن قبیل که ما بای��د به دنبال‬ ‫خلوص گرایی برویم‪ ،‬فرع واقع شده‬ ‫است‪ .‬بناب راین م ی شود که ما یک‬ ‫مقطعی را پی ش بینی کنیم که در‬ ‫ان مقطع‪ ،‬وحدت اصالت دارد ‪.‬‬ ‫فکر م ی کنید فرد جدیدی این‬ ‫ظرفیت را داش�ته باش�د که به‬ ‫این ائتالف اضافه شود؟ ایا این‬ ‫قافله جا مانده ای هم دارد؟‬ ‫من ادعا می کن�م که هیچ ی�ک از گروه های‬ ‫اصولگرا به تنهایی توانایی اداره کشور را ندارند‬ ‫و به احتمال زیاد‪ ،‬توانایی پیروزی در انتخابات را‬ ‫هم ندارند‪ .‬اگر کسی دچار این توهم است که به‬ ‫تنهایی می تواند این دو کار مه�م را انجام دهد‪،‬‬ ‫باید در این نگاه خود تام�ل و تجدیدنظر کند‪ .‬ما‬ ‫پیش از این چنی�ن نس�خه ای را تجربه کردیم؛‬ ‫همان مدل�ی که اخیرا اق�ای احمدی ن�ژاد دنبال‬ ‫می کند‬ ‫شده اند و جلس��اتی را برگزار م ی کنند تا به این برایند برسند‬ ‫که چهار سال یا هشت س��ال اینده را چگونه باید پیش برد‪،‬‬ ‫دغدغه های اصلی چیست‪ ،‬روی چه مسائلی باید تمرکز کرد‬ ‫و با چه جهت گیری باید به سراغ مس��ائل رفت‪ .‬اینها باید از‬ ‫قبل مشخص شود؛ من دو سال پیش ب رای نخستی ن بار این‬ ‫موضوع را مطرح کردم و معتقد بودم که باید همان زمان این‬ ‫اقدام اغاز م ی ش��د‪ .‬ما که حزب و تشکیالت انسجام بخش‬ ‫نیروهای سیاسی ‪ -‬اجتماعی را نداریم‪ ،‬باید نیروهای مفید‪،‬‬ ‫موثر و با تجربه م��ان با یکدیگر در این قرارها و نشس��ت و‬ ‫برخاست ها بنشینند و در نگاه های خود ب رای اداره کشور به‬ ‫یکپارچگی برسند‪.‬‬ ‫یعنی منظور ش�ما این اس�ت که اگر ما نتوانیم‬ ‫این وح�دت را ایج�اد کنیم‪ ،‬زمینه پیروز نش�دن‬ ‫اصولگرای�ان در انتخابات س�ه قطب�ی را فراهم‬ ‫‪ l‬باور من این اس��ت که‬ ‫اکثر افرادی ک��ه خود را به نمایندگ��ی از اصولگرایان مطرح‬ ‫کرده اند یا شاخه ای از اصولگرایان انها را مطرح کرده‪ ،‬فاصله‬ ‫قابل توجهی ب��ا یکدیگر ندارند؛ یعنی این طور نیس��ت که‬ ‫مثال ظرفیت یک نفر صد و ظرفیت دیگری ده باش��د‪ .‬من‬ ‫با بس��یاری از این افراد کار کرده ام و به این نتیجه رسیده ام‬ ‫که ظرفیت انها بس��یار به هم نزدیک اس��ت و فاصله قابل‬ ‫توجهی ندارند‪ .‬ما ب رای هیچ یک از این افراد کاریزمایی سراغ‬ ‫نداریم که دیگری فاقد ان باشد‪ .‬ممکن است خصیصه های‬ ‫فردی برخی از این افراد به انها امتیازی فوق وضعیت دیگری‬ ‫ببخشد‪ ،‬اما این امتیازات هم فاصله چندانی میان انها ایجاد‬ ‫نم ی کند‪ .‬اگر این طور باشد‪ ،‬م ی توان پی ش بینی کرد که افراد‬ ‫دیگری به این ظرفیت افزوده ش��وند؛ خصوص��ا با تاکید بر‬ ‫اینکه این مجموعه احاد و نف راتی هستند که با یکدیگر پیوند‬ ‫خورده اند‪ ،‬نه احزاب و تشکل ها‪ .‬اگر فردی که منتسب به یکی‬ ‫از تشکل های اصولگراست به اعتبار هویت فردی خود به این‬ ‫جمع بپیوندد‪ ،‬قاعدتا مورد پذی��رش این جمع قرار م ی گیرد‪.‬‬ ‫ان طور که شنیده ام‪ ،‬فردی مانند اقای دکتر زاکانی عالقه مند‬ ‫شده است که وارد عرصه شود‪ ،‬خود را به جامعه عرضه کند و‬ ‫ب رنامه های خود را ارائه نماید‪ .‬اما نکته قابل توجه این است که‬ ‫ظاه را ایشان از سوی تشکیالت سیاسی که به ان منتسب‬ ‫است‪ ،‬وارد میدان نم ی ش��ود و این طور نیست که رهپویان‬ ‫ایش��ان را به عنوان گزینه مورد نظر خود معرفی کرده باشد‪.‬‬ ‫اقای زاکانی با تکیه بر ظرفی ت های شخصی خود وارد می دان‬ ‫شده است‪ .‬یک قیدی هم از ایشان شنیدم و ان این بود که‬ ‫به هیچ وجه بر ه��م زننده ارایش جریانی ک��ه زیر چتر یک‬ ‫ائتالف در صحنه حاضر شده‪ ،‬نخواهد بود؛ اما همچنان که‬ ‫قرار است این سه نفر رقابت سالمی با یکدیگر داشته باشند‪،‬‬ ‫اقای زاکانی م ی گوید من هم چنی��ن پایبندی را به ائتالف‬ ‫دارم‪ .‬یعنی معتقد است هر چند وارد این ترکیب نشده اما بازی‬ ‫این سه نفر را برهم نم ی زند‪ .‬حتی اگر مورد اقبال مردم قرار‬ ‫گیرند‪ ،‬در راستای اهداف انها هم افزایی خواهند کرد‪ .‬شاید‬ ‫افراد دیگری هم باشند‪ .‬اگر دوستان ما در جبهه پایداری ‪ -‬که‬ ‫کاندیداهای خوش نام ی را معرفی کرده اند ‪ -‬به این ائتالف‬ ‫بپیوندند‪ ،‬هم خواست نیروهای اجتماعی را براورده کرده اند‬ ‫و هم ط راحی صورت گرفته را تکمی��ل کرده اند و م ی توانند‬ ‫ان را تقویت کنند‪.‬‬ ‫وضعیت اقای جلیلی را چگونه م ی بینید؟‬ ‫‪ l‬اقای جلیلی به عنوان ی��ک چهره موجه در افکار‬ ‫عمومی و نه به واسطه وابستگی یا دلبستگی به یک جبهه‬ ‫سیاسی‪ ،‬ظرفیت قابل توجهی است؛ چراکه ایشان هیچ گاه‬ ‫متصل و وابسته به هی چ یک از گروه ها و جبهه های سیاسی‬ ‫نبوده اس��ت‪ .‬البته این مستلزم این اس��ت که خودش هم‬ ‫امادگی داشته باشد؛ اما تا این لحظه براورد من این نیست که‬ ‫ایشان امادگی حضور در این صحنه را دارد‪ .‬در عین حال‪ ،‬اگر‬ ‫زمانی این امادگی در وجود ایشان باشد‪ ،‬مطلوبیت حضورشان‬ ‫در صحنه به این است که به ظرفی ت های دیگری که حکایت‬ ‫از تجمیع ظرفی ت ها و تجربه های جبهه بزرگ اصولگرایان‬ ‫دارد اضافه شود‪.‬‬ ‫اقای صفار! از نظر شما اصالح طلبان در انتخابات‬ ‫اینده چه خواهند کرد؟ ایا ش�ما اقای هاشمی را‬ ‫مساوی با اصالح طلبان م ی بینید؟‬ ‫‪ l‬طبعا گزینه خودشان اولویت دارد؛ بناب راین اقای‬ ‫روحانی نم ی تواند گزینه چندان قاطعی تلقی ش��ود‪ .‬حالت‬ ‫چهارم شبیه حالت معکوسی است که در سال ‪ 84‬اتفاق افتاد‬ ‫و همه اصالح طلبان پشت سر اقای هاشمی جمع شدند‪ .‬این‬ ‫در شرایطی م ی تواند اتفاق بیفتد که اقای هاشمی گزینه ای‬ ‫متصل به خود را در این انتخابات نداشته باشد و امیدی هم‬ ‫به اینکه گزینه مطلوب او در میان اصولگرایان باشد‪ ،‬نداشته‬ ‫باشند‪ ،‬در این صورت از گزینه اصالح طلبان حمایت خواهد‬ ‫کرد‪ .‬این اقدام‪ ،‬در واقع جب��ران محبت اصالح طلبان در ان‬ ‫سال خواهد بود‪.‬‬ ‫‪ l‬البت�ه اق�ای هاش�می در دوره اصالح�ات‬ ‫ضرب ه های سنگینی را از سوی این جریان متحمل‬ ‫شده است‪.‬‬ ‫یک��ی از ویژگ ی هایی که خدا به انس��ان بخش��یده‪،‬‬ ‫فراموشی و نسیان است‪ .‬همه ما م ی توانیم حوادث گذشته‬ ‫را از یاد ببریم‪.‬‬ ‫اگر اقای هاش�می نامزد انتخابات ش�ود‪ ،‬باز هم‬ ‫بای�د اس�تراتژی اصولگرای�ان وحدت باش�د یا‬ ‫م ی توان به مدل های دیگر فکر کرد؟‬ ‫‪l‬وحدت اصولگرایان‪ ،‬وحدت در عین کثرت اس��ت‪.‬‬ ‫تدبیری که ب رای این جمع سه نفره اندیشیده شده هم وحدت‬ ‫در عین کثرت است؛ هر س��ه نفر پذیرفته اند که بیایند و به‬ ‫موازات یکدیگر فعالی��ت کنند و در اخر هر ک��دام با اقبال‬ ‫بیشتری مواجه بود‪ ،‬بقیه به نفع او کنار بروند‪ .‬این مدل بسیار‬ ‫اق�ای مجید انص�اری هم ای�ن مس�اله را تایید‬ ‫کرده اند‪.‬‬ ‫‪ l‬ایشان فقط یک نمونه است و در همین دوره ب رای‬ ‫حضور در مجمعی که از نهادهای عالی کشور است و حتما‬ ‫اعتماد مرکزیت نظام را هم م ی طلبد از رهبری حکم گرفت‪.‬‬ ‫اقای جهانگیری هم در بس��یاری از جلساتی که در محضر‬ ‫رهبری تشکیل شده حضور داشته اند‪ .‬بدین ترتیب این دیدار‬ ‫اتفاق ویژه ای نیست‪ .‬اگر هم بخواهیم بگوییم ویژگی قابل‬ ‫توجهی دارد‪ ،‬ب رای طرف مقابل اس��ت؛ یعنی کسانی که در‬ ‫این مدت این موهبت را از خود دریغ کرده بودند به این نتیجه‬ ‫رسیده اند که چرا باید از چنین موقعیتی محروم باشیم؟ برویم‬ ‫مواضع و برداشت های خود را از وضعیت موجود نزد رهبری‬ ‫بیان کنیم‪ .‬ب��ه نظرم این کار عاقالنه ای ب��ود‪ .‬افراد دیگری‬ ‫هم که متاسفانه نام شان در فهرست کسانی که به انقالب‬ ‫جفا کردند و در مسیر ساختارشکنی واقع شدند در این مدت‬ ‫تالش کرده بودند که چنین دیداری داش��ته باشند که البته‬ ‫پاسخ مثبتی به انها داده نش��د‪ .‬تفکیک میان دو جریان در‬ ‫درون اصالح طلبان ضروری است و اگر این تفکیک صورت‬ ‫نگیرد‪ ،‬ادم ها در ارزیابی این اتفاق به توهم م ی افتند‪ .‬مثال از‬ ‫دید ب ی ب ی سی که با اهداف مشخص شیطانی وقایع داخلی‬ ‫ای ران را بررسی م ی کند‪ ،‬این دیدار‪ ،‬تحولی است که گویا نظام‬ ‫از مواضع خود عقب نشینی کرده است! نظام مواضع خود را در‬ ‫سال های اخیر سر سوزنی تغییر نداده است‪ .‬در بحبوحه فتنه‪،‬‬ ‫افرادی با رهبری دیدار م ی کردن��د و م ی گفتند که باید دفتر‬ ‫اصالحات را بست‪ ،‬اما ایشان مقاومت م ی کردند و م ی گفتند‪:‬‬ ‫«مگر دست من و شماست؟» و اگر هم بود‪ ،‬مگر به صالح‬ ‫بود؟ پس اگر اتفاقی افتاده در طرف مقابل بوده و ما باید این را‬ ‫حمل به صحت کنیم و بگوییم خردی در مجموعه نیروهای‬ ‫اصالح طلب جنبیده و ماحصل ان این است که در خروج از‬ ‫حاکمیت چیزی نصیب کس��ی نم ی شود؛ هر چه هست در‬ ‫درون حاکمیت باید باشد و هر گروهی بخواهد خواسته های‬ ‫خود را ‪ -‬که حتی مستلزم تغییر در سیستم است – محقق‬ ‫س��ازد‪ ،‬باید در چارچوب نظام قرار گیرد و این خواسته ها را از‬ ‫مجاری قانونی دنبال کند‪ .‬البته بدون ساختارشکنی و بدون‬ ‫تکیه بر رفتارهای هنجارش��کنانه نظیر اردوکشی خیابانی؛‬ ‫باید خارج از این روش ها در جس��ت وجوی تغییر مثبت بود‬ ‫و اصالحات را تعقیب کرد‪ .‬اگ��ر این حرکت را به مثابه نوعی‬ ‫بازنگری در ان رفتارها تلقی کنیم‪ ،‬قابل تمجید اس��ت؛ اما‬ ‫اگر یک حرکت نمادین ب��رای خروج از دای��ره اتهاماتی که‬ ‫متوجه اینها بوده و بدون پرداختن هزینه باشد‪ ،‬بهره ای ب رای‬ ‫هی چ کس نخواهد داشت‪.‬‬ ‫امروز س�ه گرایش در می�ان اصالح طلبان وجود‬ ‫دارد‪ .‬جریان اول ش�روطی برای نظام دارد و اقای‬ ‫موس�وی خوئین ی ها به نمایندگ�ی از این جریان‬ ‫م ی گوید که باید برای حضور در انتخابات شرط‬ ‫تعیین کرد‪ .‬طیف دیگری که به کارگزاران نزدیک‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬من نم ی دانم که تصمیم گیری های اقای هاشمی‬ ‫معطوف به چه مالحظاتی است یا اساسا روش های ایشان در‬ ‫تصمیم گیری چگونه است و در کجا به جمع بندی م ی رسد‪.‬‬ ‫اما من گاهی تناقضاتی را ا ز ایش��ان میان مقدمه حضور در‬ ‫صحنه انتخابات با موخره های ان مش��اهده م ی کنم‪ .‬مثال‬ ‫مقدمه ایشان در انتخابات سال ‪ ،84‬این بود که اگر فردی مانند‬ ‫اقای والیتی در صحنه باش��د‪ ،‬من نخواهم امد؛ در حالی که‬ ‫اقای والیتی در این صحنه حضور داشت و اقای هاشمی ب رای‬ ‫ورود به عرصه انتخابات اعالم امادگی کرد‪ .‬من نم ی دانم چه‬ ‫در واقع ترجیح م ی دهند که گزینه خودشان را به‬ ‫میدان بفرستند‪.‬‬ ‫‪ l‬اوال که حاضری��ن در این دی��دار گفته اند که این‬ ‫مالقات و گفت وگو هیچ ربطی به انتخابات نداش��ته است‪.‬‬ ‫اما سوال من این است که ایا در این مدت مانعی ب رای چنین‬ ‫دیداری وجود داشته؟ پاسخ من منفی است‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫در انتخابات ‪ 92‬چهارسناریو برای اقای هاشمی‬ ‫متصور است؛ اول اینکه خودشان کاندیدا شوند‪،‬‬ ‫دوم اینک�ه از گزینه ای همچون حس�ن روحانی‬ ‫حمایت کنن�د و طرح دولت وح�دت ملی را پیش‬ ‫ببرند‪ ،‬س�وم اینکه از گزینه ای اصولگرا همچون‬ ‫اقای والیت�ی حمایت کنن�د و در نهایت اینکه در‬ ‫ائتالف ب�ا اصالح طلب�ان از چهره هایی همچون‬ ‫نجف�ی‪ ،‬جهانگیری و حتی ع�ارف حمایت کنند‪.‬‬ ‫شما فکر م ی کنید ایشان کدام گزینه را انتخاب‬ ‫کنن�د و کدام یک از این س�ناریوها ب�ه نفع اقای‬ ‫ هاشمی و نظام است؟‬ ‫‪ l‬من م ی گویم که اگر س��لیقه همان سلیقه باشد‪،‬‬ ‫امروز هم نم ی توان گفت که اگر اقای والیتی مطرح ش��ود‪،‬‬ ‫اقای هاش��می جانب او را م ی گیرند؛ خصوصا اینکه فاصله‬ ‫اقای والیتی امروز از دیدگاه های هاش��می خیلی بیشتر از‬ ‫اقای والیتی ‪ 84‬است‪ .‬و اما اینکه اقای هاشمی شخصا وارد‬ ‫میدان م ی شوند یا نه‪ ،‬ب ر اس��اس انچه خودشان و اط رافیان‬ ‫ش��ان گفته اند و ما بر مبنای همین گفته ها تحلیل کنیم‪،‬‬ ‫علی القاعده اقای هاش��می نم ی اید‪ .‬نزدیکان ایشان بارها‬ ‫گفته اند که سن و سال اقای هاشمی و شرایط جسم ی ایشان‬ ‫با سختی کاری که متوجه دولت اینده است‪ ،‬تناسب چندانی‬ ‫ندارد‪ .‬فکر م ی کن��م که تصمیم بر عدم مداخله مس��تقیم‪،‬‬ ‫تصمیم معقولی اس��ت‪ .‬در عین حال ادبیاتی که این روزها‬ ‫اقای هاشمی و اط رافیان شان به کار م ی گی رند‪ ،‬شبیه ادبیات‬ ‫انها در ماه های منتهی به انتخابات ‪ 84‬است که نهایتا منجر‬ ‫به حضور ایشان در انتخابات شد‪ .‬اگر این مساله را قرینه ای‬ ‫ب رای تصمیم گیری های ایشان در نظر بگیریم‪ ،‬نم ی توانیم به‬ ‫راحتی درباره امدن یا نیامدن اقای هاشمی اظهارنظر کنیم‪.‬‬ ‫اما در خصوص حمایت از گزین��ه ای همچون اقای روحانی‬ ‫باید به این مساله توجه داشته باشیم که اقای هاشمی بارها‬ ‫و در مقاطع مختلف اقای روحانی را مطرح کرده اند؛ شاید از‬ ‫میانه دهه ‪ 70‬تاکنون بارها نام اقای روحانی به عنوان یکی‬ ‫از گزینه های مطلوب اقای هاشمی مطرح شده است‪ .‬حاال‬ ‫اینکه اقای هاش��می م ی تواند وفاقی را در میان دوس��تان‬ ‫خود ‪ -‬مثال کارگزاران و بخش هایی از اصالح طلبان ‪ -‬حول‬ ‫محور چنین گزین��ه ای حاصل کند یا نه‪ ،‬هنوز مش��خص‬ ‫نیس��ت؛ خصوصا اینکه اصالح طلبان اصرار دارند که گزینه‬ ‫ابتدایی خود را داشته باشند و اقای روحانی گزینه ابتدایی انها‬ ‫نیست‪ .‬البته ممکن است از باب ضرورت به چنین گزینه ای‬ ‫راضی شوند‪.‬‬ ‫بع�د از ح�دود س�ه س�ال و نی�م‪ ،‬اصالح طلبان‬ ‫گفت وگویی رس�می و ش�فاف با رهب�ری انجام‬ ‫داده اند و مورد استقبال طیفی از اصالح طلبان قرار‬ ‫گرفته است‪ .‬ارزیابی ش�ما از این دیدار چیست؟‬ ‫ایا م ی ت�وان این دی�دار را ب�ه معنای بازگش�ت‬ ‫اصالح طلبان و مرزبندی انها ب�ا گروه های تندرو‬ ‫و ساختارشکن دانست؟‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬اگر بخواهیم به این س��وال پاسخ مثبت بدهیم‪،‬‬ ‫باید فرض مان این باش��د که هم تم��ام اصالح طلبان این‬ ‫حرف را پذیرفته باش��ند و هم تیم اقای هاش��می‪ .‬کدهایی‬ ‫هس��ت که برخی اصالح طلبان بجد مخالف انتساب اقای ‬ ‫هاشمی به جبهه خودشان هستند و همین طور کدهایی که‬ ‫ی هاشمی نسبت به متصل‬ ‫حکایت از عدم عالقه مندی اقا ‬ ‫و متصف بودن به جریان اصالح��ات دارد‪ .‬اما رفتاری که در‬ ‫ی هاشمی و تیم ایشان ‪-‬‬ ‫طول س��ال های اخیر از جبهه اقا ‬ ‫خصوصا کارگزاران سازندگی ‪ -‬دیده شده عمدتا در چارچوب‬ ‫همپیمانی ب��ا اصالح طلبان ب��وده و در عم��ل یک جریان‬ ‫ی هاشمی هم این مساله‬ ‫مستقل نبوده اس��ت‪ .‬اما ب رای اقا ‬ ‫پذیرفتنی نیست؛ ایشان خود را چهره ای فراجناحی معرفی‬ ‫کرده بودند و اصرار داش��تند بگویند که عاری از تعلق داشتن‬ ‫به اصولگرا و اصالح طلب هستند‪ .‬کاش در عمل هم همین‬ ‫اتفاق م ی افتاد؛ اما اگر این قضیه در گذش��ته پنهان بوده اما‬ ‫در س��ال های اخیر ‪ -‬خصوصا در قضایای سال ‪ - 88‬بسیار‬ ‫واضح و اشکار است که غلبه تمایل و گرایش اقای هاشمی‬ ‫به سمت اصالح طلبان است‪.‬‬ ‫اتفاقی افتاد که ان عهد اخالقی نانوشته بر هم خورد‪.‬‬ ‫ی هاش�می در انتخابات ‪ 84‬دو شرط داشتند؛‬ ‫اقا ‬ ‫اصولگرای�ان روی اق�ای والیت�ی اجم�اع کنند و‬ ‫اصالح طلبان روی اقای نجفی‪ .‬ش�اید خودشان‬ ‫م ی توانس�تند کمک کنند که این اجماع صورت‬ ‫گیرد‪.‬‬ ‫خوبی است که اگر س��ایر اصولگرایان این مدل را بپذیرند‪،‬‬ ‫ظرفیت افزایی م ی کنند‪ .‬شاید متناسب با حساسی ت هایی‬ ‫که نسبت به رقیب دارند الجرم باید این انعطاف را در درون‬ ‫خود داشته باشند‪.‬‬ ‫‪91‬‬ ‫است و اف رادی همچون مجید انصاری‪ ،‬جهانگیری‬ ‫و عارف را در خود جای داده‪ ،‬نوعی واقع گرایی را‬ ‫دنب�ال م ی کند و معتقد اس�ت که نباید ش�رطی‬ ‫برای نظ�ام تعیین کرد و انتخابات حق ماس�ت‪.‬‬ ‫گروه س�وم میان این دو گروه مردد هس�تند که‬ ‫اقای خاتمی شاخ ص ترین چهره انهاست‪ .‬فکر‬ ‫م ی کنید در نهایت کدام دی�دگاه بر دیگری غلبه‬ ‫خواهد کرد؟‬ ‫‪ l‬مادام��ی که جری��ان اصالح طل��ب نگاهی به‬ ‫جریان ساختارشکن تجدیدنظرطلب نسبت به نظام داشته‬ ‫باش��د و برای تقویت بنیه خود ب��ه ظرفی ت های بیرونی‬ ‫نظام امی��د ببندد‪ ،‬اتف��اق خوبی برای جبه��ه اصالحات‬ ‫نم ی افتد‪ .‬مشکل جمعی که همچنان اعتقاد دارند ما باید‬ ‫ب رای نظام شرط گذاری کنیم این است که زور و قوت خود‬ ‫را در بیرون نظام جس��ت و جو م ی کنن��د و فکر م ی کنند‬ ‫ان ظرفیت ضدانقالبی که در برهه های هیجانی به انها‬ ‫م ی پیوندد و انها را تش��ویق م ی کند ی��ک نیروی واقعی‬ ‫اس��ت؛ در حالی که یک نیروی کامال مجازی است‪ .‬اگر‬ ‫روزی این فهم در انها برجس��ته ش��ود که باید این دندان‬ ‫لق را جدا کرده و دور انداخت‪ ،‬مشکل شان حل م ی شود‪.‬‬ ‫متاس��فانه م ی توان گفت که تمام اصالح طلبان به نوعی‬ ‫اسیر این اشتباه محاسباتی هس��تند؛ گروهی برای نظام‬ ‫شرط م ی گذارند و گروه دیگر از ترس اینکه مبادا در میان‬ ‫یزنند‪.‬‬ ‫جریان ساختارشکن هو بشوند‪ ،‬دوپهلو حرف م ‬ ‫اس�تدالل انها این اس�ت که اول بای�د وارد نظام‬ ‫شویم و بعد این مشکالت را حل کنیم‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬تا مش��کلی را که عرض کردم ح��ل نکنند اصال‬ ‫نظام جایی ب رای انها قائل نخواهد بود‪.‬‬ ‫ش�ما گفته ای�د ک�ه حض�ور در انتخاب�ات حق‬ ‫اصالح طلبان اس�ت اما بای�د مرز خ�ود را با فتنه‬ ‫روشن کنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬بله؛ با همی��ن فرض یعنی م ی گویم کس��انی‬ ‫که مس��تقیما در فتنه دخیل بوده اند حت��ی اگر توبه هم‬ ‫بکنند نباید به انها می��دان داد‪ .‬انها تجرب��ه پرهزینه ای‬ ‫را روی دس��ت نظام گذاش��تند و فعال مطرح نیستند‪ .‬در‬ ‫مورد دیگر اصالح طلبان که دس��تی هم در فتنه نداشتند‪،‬‬ ‫این شبهه مطرح اس��ت که گاهی براساس عالقه مندی‪،‬‬ ‫رودربایستی یا رفاقت های تش��کیالتی به عامالن فتنه‬ ‫اظه��ار دلبس��تگی کرده اند‪ .‬البت��ه عالقه من��دی‪ ،‬مانع‬ ‫حضور در رقابت های سیاسی نیس��ت اما م ی توان گفت‬ ‫که نظام ح��ق دارد بگوی��د از انجایی که م��ن اطمینان‬ ‫ندارم رفتاری مش��ابه ساختارشکنان از س��وی این جریان‬ ‫س��ر نزند‪ ،‬بای��د تضمی ن ه��ا و التزاماتی را بگی��رم‪ .‬این‬ ‫تضمی ن ها ه��ر چه در منظ��ر مردم باش��د ضمانت های‬ ‫قوی تری خواه��د ب��ود‪ .‬بنابراین اب��راز علن��ی برائت از‬ ‫فتنه م ی تواند ش��رط ابتدای��ی برای تم��ام اصالح طلبان‬ ‫باش��د‪ .‬انها به جای ابراز دلبس��تگی به عناصر فتنه‪ ،‬باید‬ ‫نس��بت به نظام ابراز دلبس��تگی نمایند و نظام و مردم را‬ ‫متقاعد کنند که اتفاقی مش��ابه اتفاقات س��ال ‪ 88‬تکرار‬ ‫نخواهد شد‪.‬‬ ‫ایا پی ش بینی م ی کنید ک�ه اصالح طلبان به یک‬ ‫گزینه واحد برسند؟ این بحث در میان اصولگ رایان‬ ‫وجود دارد که عنوان اصالح طلبان بدلی برای عبور‬ ‫از فیلتر شورای نگهبان اس�ت‪ .‬ایا این تحلیل را‬ ‫بدبینانه م ی دانید یا معتقدید که واقعیت دارد؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬من معتق��دم که حتم��ا اصالح طلب��ان طبایع و‬ ‫تی پ های متفاوتی دارند‪ .‬این تفاوت طبیعی انسان هاس��ت‬ ‫و نم ی توان همه این مس��ائل را تاکتیکی ب رای بازگشت به‬ ‫درون نظام دانس��ت‪ .‬اما اصالح طلبان در جلساتی که ب رای‬ ‫جمع بندی برگزار م ی کنند ترجیح م ی دهند که گزینه حداکثری‬ ‫را معرفی کنند و به نظر م ی رسد که نم ی توانند چنین گزینه ای‬ ‫‪92‬‬ ‫را پی دا کنند‪.‬‬ ‫گزینه ای که نظام بپذیرد‪...‬‬ ‫‪ l‬حتی خودشان بپذیرند؛ ممکن است در تعارفات‬ ‫سیاس��ی بگویند که اگ��ر فالن اق��ا بیاید همه م��ا از او‬ ‫حمایت م ی کنیم اما در پش��ت پ��رده م ی گویند که اگر او‬ ‫توانای ی هایی داش��ت در دوره اصالحات که تمام امکانات‬ ‫اصالح طلبان در اختی��ار او بود از انها اس��تفاده م ی کرد؛‬ ‫بنابراین معنای��ی ندارد که ما به س��راغ او برویم‪ .‬ش��اید‬ ‫همان کاری که مهندس موسوی کرد؛ در حالی که اقای‬ ‫خاتمی نش��ان داد در این صحنه تام��ل و فکر م ی کند و‬ ‫جبهه اصالحات هم یکس��ره پش��ت اق��ای خاتمی قرار‬ ‫داشت‪ .‬اما اقای موسوی امد و گفت که حتی اگر خاتمی‬ ‫بیاید‪ ،‬من هستم‪ .‬معنای این رخدادها این است که وفاقی‬ ‫برای گزینه ای مانند خاتمی یا مش��ابه ان وجود ندارد‪ .‬در‬ ‫جریان اصالحات ه��م قد و قواره ها خیل��ی به هم نزدیک‬ ‫اس��ت؛ انهایی که به گونه دیگری فکر م ی کنند‪ ،‬یا خیال‬ ‫م ی کنند یا دچار توهم هستند‪ .‬دوست دارند در این بخت‬ ‫ازمایی ش��رکت کنند‪ .‬با خودش��ان م ی گویند مگر اقای‬ ‫خاتمی تا قبل از دوم خرداد ‪ 76‬در چه حد و اندازه ای بود؟‬ ‫باره��ا گفته اند که ما خودمان هم فک��ر نم ی کردیم اقای‬ ‫خاتمی بتواند در سال ‪ 76‬پیروز شود‪ .‬از این رو به سادگی‬ ‫حاضر نیس��تند به نفع یک فرد هم قد خود کنار بروند و‬ ‫حق هم دارند‪.‬‬ ‫پس در این صورت ممکن است با چند گزینه در‬ ‫انتخابات شرکت کنند‪.‬‬ ‫‪ l‬ه ر کسی خودش را مطرح م ی کند‪ .‬مگر اینکه از‬ ‫غیب مددی برسد و بتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند‪ .‬در‬ ‫این صورت باید بررسی کرد که منشا این اتفاق چیست‪.‬‬ ‫درباره استراتژی جریان دولت در انتخابات چگونه‬ ‫فک�ر م ی کنید؟ یک س�ناریو این اس�ت که اقای‬ ‫احمدی ن�ژاد قواع�د سیاس�ت ورزی را رعای�ت‬ ‫م ی کند و کاندیدای مورد حمایت ایشان با تسامح‬ ‫تایی�د صالحیت م ی ش�ود‪ .‬س�ناریوی دیگر این‬ ‫است که روی فردی خاص همچون اقای مشایی‬ ‫اصرار م ی ورزد و هزینه تایید صالحیت نشدن او را‬ ‫به انتخابات م ی کشاند‪.‬‬ ‫‪ l‬اگ��ر حرف های ما درب��اره دو جری��ان اصولگرا و‬ ‫اصالح طلب مبتنی بر این اس��ت که مح��ور رغبت و عدم‬ ‫رغبتش��ان در پیوندهای درونی‪ ،‬مباحث گفتمانی از قبیل‬ ‫تنازعات گفتمانی و تحوالت گفتمانی اس��ت‪ ،‬اما جماعت‬ ‫و تیمی که به اق��ای احمدی نژاد وصل هس��تند و به دولت‬ ‫چس��بیده اند ‪ -‬که صراحتا باید انها را جریان انحرافی بنامم‬ ‫– بحث ش��ان بحث گفتمانی نیس��ت‪ .‬کام�لا این بحث‬ ‫معطوف به قدرت اس��ت؛ یعنی بودن در ان جایگاه و امتداد‬ ‫پیدا کردن تصدی بر قوه اجرایی کش��ور‪ .‬این مساله از یک‬ ‫جهت کار را ب رای طرف مقابل اس��ان م ی کن��د؛ یعنی ما با‬ ‫رقیبی که از مکتب و ایدئولوژی شسته و رفته و نظم یافته ای‬ ‫پیروی کن��د‪ ،‬مواجه نیس��تیم‪ .‬یارگیری ه��ای طیف دولت‬ ‫هم متکی بر چنین نکاتی نیس��ت‪ .‬اما انچ��ه مایه نگرانی‬ ‫اس��ت این اس��ت که ایین فرصت طلبانه بخواهد هر عمل‬ ‫غیرقانونی‪ ،‬غی ر شرعی و غیر اخالقی را تجویز کند‪ .‬عوامل‬ ‫انحراف نشان داده اند که هیچ باکی از دست زدن به این گونه‬ ‫اقدامات ندارند‪ .‬پرسش ذهنی این روزهای من این است که‬ ‫ایا اقای احمدی نژاد که ما از او پیش��ینه صالح قابل دفاعی‬ ‫را سراغ داریم‪ ،‬م ی تواند همه س��رمایه های ابرویی‪ ،‬اعتقادی‬ ‫و اخالقی خ��ود را پای جریانی که نگاه��ش صرفا معطوف‬ ‫به قدرت و استمرار ان اس��ت هزینه کند؟ دعای روزمره من‬ ‫این است که چنین نباشد و ایشان متوسل به اقداماتی ب رای‬ ‫تقویت این جریان نش��ود‪ .‬اما معتقدم که اگر خدای ناکرده‬ ‫چنین اتفاقی رخ دهد‪ ،‬سرنوش��ت این مس��یر مشابه تمام‬ ‫کسانی است که در این مسیر گام نهادند و عاقبت خوشی‬ ‫هم نداش��تند‪ .‬از دید مردم زاویه پیدا کردن با اصل انقالب‪،‬‬ ‫انحراف اس��ت‪ .‬ما از ابتدای انقالب تا کنون اش��کال متعدد‬ ‫انقالب را تجرب��ه کرده ایم و از س��رگذراندیم‪ .‬انقالب‪ ،‬امروز‬ ‫بسیار قوی تر از گذشته است؛ پس به طریق اولی م ی تواند‬ ‫انحراف را پشت سر بگذارد‪ .‬من نگران اتفاق هایی که گفته‬ ‫م ی شود نیستم‪ .‬معتقد نیستم که اجبار یا ضرورتی نظام را‬ ‫وادار به تایید صالحیت نداشته فردی منحرف ‪ -‬که به قول‬ ‫یکی از اعضای شورای نگهبان با مبانی مذهب مشکل دارد‬ ‫ م ی کند‪ .‬تصور چنین چیزی هم ممکن نیست؛ چه رسد‬‫به تصویرش‪.‬‬ ‫در این صورت گزینه های جایگزین چه کس�انی‬ ‫خواهند بود؟‬ ‫‪ l‬تا جایی که من خبر دارم‪ ،‬اقای احمدی نژاد در دو‪،‬‬ ‫سه سال اخیر به خیل ی ها گفته است که از نظر من شما فرد‬ ‫مناسبی هستید و ب رای امدن به این صحنه اماده شوید‪ .‬به‬ ‫قول معروف «بفرما را به خیل ی ها زده‪ ».‬اگر این طور باش��د‪،‬‬ ‫اشکالی ندارد که در این عرصه حضور یابند‪ .‬برخی از این افراد‬ ‫الاقل فاقد صالحی ت های ابتدایی نیستند‪.‬‬ ‫یعنی افرادی هستند که منتسب به جریان دولت‬ ‫هستند اما حساس�یت چندانی نس�بت به انها‬ ‫وجود ندارد‪.‬‬ ‫‪ l‬من برخی از انها را پیرو ایینی که جریان انحرافی‬ ‫در این سال ها دنبال کرده‪ ،‬نم ی بینم‪.‬‬ ‫جریان دول�ت هم از ای�ن لحاظ چال�ش دارد که‬ ‫افرادی که واقعا به این جریان متصل باشند را به‬ ‫جامعه عرضه کند‪.‬‬ ‫‪ l‬ندارد‪ .‬به همین دلیل اس��ت که ش��اکله دولت از‬ ‫همان گفتمان اولیه اقای احمدی نژاد تبعیت م ی کند؛ نه از‬ ‫کج تاب ی هایی که در سال های اخیر و محصول منش های‬ ‫ش��خصی اس��ت‪ .‬اعضای دولت بارها اعالم کرده اند که در‬ ‫خدمت رئی س جمهور هستند‪ ،‬با ایشان همکاری م ی کنند و با‬ ‫عالقه مندی هم کارها را دنبال م ی کنند؛ اما انجایی که میان‬ ‫نگاه اعتقادی ش��ان و رفتارهای غیرقابل توجیه تعارضاتی‬ ‫ظهور م ی کند‪ ،‬از بیان اعتقادات خود ابایی ندارند‪.‬‬ ‫سخن اخر؟‬ ‫‪ l‬تصور من این است که افزایش اگاهی و بصیرت‬ ‫جریان اجتماع��ی فعال اصولگ��را در طول ماه ه��ای اینده‬ ‫سرنوشت س��از اس��ت‪ .‬توصیه من به این نیروها‪ ،‬دوستان و‬ ‫جوانان این است که در این ماه ها و این روزها گوش به زنگ‬ ‫باشند‪ .‬در بس��یاری از اوقات باید در لحظه تصمیم بگیرند‪،‬‬ ‫بناب راین مسیر اتفاقات را باید با تحلیلی درست‪ ،‬هوشیاری و‬ ‫بصیرت دنبال کنند‪.‬‬ ‫ب�راورد ش�خصی ش�ما از انتخاب�ات‪ ،‬پی�روزی‬ ‫اصولگرایان است؟‬ ‫‪ l‬برداش��ت فعلی من این است‪ .‬گمان م ی کنم که‬ ‫برایند نگاه جامعه نس��بت به جریان اصولگرا مثبت است؛‬ ‫اگرچه ممکن است در اوج اقبال گذشته نباشد‪ ،‬اما در قیاس‬ ‫با س��ایر جریانات‪ ،‬اعتقاد مردم نس��بت به موفقیت جریان‬ ‫اصولگرا در حل مش��کالت کش��ور به مراتب بیش از سایر‬ ‫جریان ها و جناح هاست‪.‬‬ ‫یعن�ی م�ردم عملک�رد احمدی ن�ژاد را پ�ای‬ ‫اصولگرایان م ی نویسند؟‬ ‫‪ l‬ب��ه هیچ وجه؛ بخ��ش عم��ده ای از ظرفیت این‬ ‫جبهه خانه نشین اس��ت و با جریان عملیاتی که در صحنه‬ ‫حضور دارد و گاهی به جهات نادرس��تی هدایت م ی ش��ود‬ ‫تفاوت دارد‪ .‬ان ظرفیت‪ ،‬ان ن��گاه و ان گفتمان همچنان از‬ ‫دید مردم کارسازتر اس��ت تا گفتمان هایی که در دوره هایی‬ ‫بوده اند و مردم با عب��ور از انها به دوره جدید دل بس��ته اند‪.‬‬ ‫در استانه س��ال جدید ارزو م ی کنم که س��ال پیش رو منشا‬ ‫خی رات و ب��رکات ف��راوان ب رای ملت ما و نش��ریه ش��ما و‬ ‫خوانندگانش باشد‪g .‬‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫نامزد مستقل معرفی می کنیم‬ ‫تو گوی مثلث با باقری لنکرانی درباره استراتژی و تاکتیک انتخاباتی جبهه پایداری‬ ‫گف ‬ ‫کامران باقری لنکرانی‪ ،‬س�خنگوی جبهه پایداری از توانمندی و کارامدی و همچنین اعتقاد به ارمان ها به عنوان‬ ‫دو ویژگی اصلی کاندیدای موردنظر این تشکل اصولگرا یاد می کند و صراحتا از تصمیم گروه متبوع خود برای معرفی‬ ‫کاندیدای مستقل سخن می گوید‪ .‬او با انتقاد از کسانیکه سعی می کنند انتخابات را دوقطبی کنند‪ ،‬اعالم کرده است که‬ ‫جبهه پایداری هنوز به تعیین مصادیق نرسیده است‪.‬‬ ‫زهره دیانی‬ ‫اقای لنکرانی! طبیعی است که هر گروه و جریان‬ ‫سیاسی در اس�تانه انتخابات با ارزیابی وضعیت‬ ‫موجود در کش�ور‪ ،‬اقدام به اتخاذ استراتژی و در‬ ‫واقع تهی�ه برنام�ه در زمینه های مختل�ف کرده و‬ ‫باتوجه ب�ه برنامه مدنظرش نس�بت ب�ه انتخاب‬ ‫مصادی�ق و چگونگ�ی ورود به انتخاب�ات حرکت‬ ‫می کند‪.‬به عنوان سوال نخست می خواهم بپرسم‬ ‫شما به عنوان س�خنگوی جبهه پایداری اوضاع‬ ‫ام�روز را در زمینه ه�ای مختلف چگون�ه ارزیابی‬ ‫می کنید؟‬ ‫بر این اس�اس جبه�ه پای�داری دنبال چ�ه نوع‬ ‫رویکردی است؛ در واقع می خواهم بدانم رویکرد‬ ‫شما ارمانی است یا بیشتر جنبه عملگرایی دارد؟‬ ‫‪ l‬انچه جبهه پایداری به ان اعتقاد دارد از مبانی دینی‪،‬‬ ‫س��نن قرانی‪ ،‬تعالیم امام(ره) و مقام معظم رهبری و علمای‬ ‫بزرگی چون مرحوم ایت اهلل خوشوقت و ایت اهلل مصباح یزدی‬ ‫نشات گرفته اس��ت‪ .‬راهی که تفکر دینی به ما می اموزد این‬ ‫اس��ت که باید بر اس��اس ارمانگرایی خود با واقعیات روبه رو‬ ‫شویم‪ .‬اگر با ارمانگرایی و تاکید بر اصول خود سراغ واقعیات‬ ‫برویم حتما راه حل مناسب ان را پیدا خواهیم کرد‪ .‬این راه حل‪،‬‬ ‫دست نیافتنی نیست‪ .‬ما گفته قران کریم را از عمق جان باور‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬باید بگویم فشار روز مرگی و مشکالت اقتصادی‬ ‫امروز به عنوان یک چالش مهم نمایان و برجسته است‪ .‬این‬ ‫مساله حتی واکنش های متفاوتی از سوی فعاالن اقتصادی‬ ‫و سیاسی به همراه داش��ته اس��ت‪ .‬برخی در ریشه یابی این‬ ‫وضعیت چالش برانگیز اقتصادی در باغ س��بزهایی را نشان‬ ‫می دهند که پیش از این تجربه شده اند‪ .‬درواقع نه تنها در کشور‬ ‫ما بلکه در بسیاری از نقاط جهان برخی گمان می برند اگر از‬ ‫ارمان ها دست برداریم و به جای ارمانگرا بودن‪ ،‬واقع گرا شویم‬ ‫می توانیم مشکالت اقتصادی را در تعامل با نظام سلطه حل‬ ‫کنیم‪ .‬در همین چارچوب برخی دیگر به دور از ادبیات تسلیم و‬ ‫پذیرش سلطه با ادبیاتی متفاوت در همان جهت برنامه هایی‬ ‫را ارائه می دهند‪ ،‬منتها عمده بحثشان این است که ما باید راه‬ ‫رفته دیگران را بپیماییم و ب ا ترازیابی از انچه که س��ایر نقاط‬ ‫دنیا برای پیش��رفت اقتصادی خود و برون رفت از مشکالت‬ ‫خودشان انجام دادند‪ ،‬ما هم مشکالت خودمان را حل کنیم‪.‬‬ ‫در این راستا نمونه هایی از ترازیابی اقتصادی با ترکیه‪ ،‬مالزی‬ ‫و کشورهای مشابه ارائه می دهند و سعی می کنند یک مدل‬ ‫توسعه ای که به زعم خودشان بومی ش��ده ترازیابی هاست‬ ‫ارائه دهند‪ .‬گروه دیگری هم هستند که اصوال چشم خود را‬ ‫بر فشارهای اقتصادی که بر اقشار فقیر و تهیدست جامعه وارد‬ ‫می شود‪ ،‬بسته اند و تنها نگاهش��ان به بحث رونق اقتصادی‬ ‫اس��ت‪ .‬به همین دلیل راه حل هایی را برای ایجاد رونق های‬ ‫اقتصادی ارائه می دهن��د بدون انکه نگاهی به مش��کالت‬ ‫اقشار فرو دست جامعه یا افزایش فاصله طبقاتی داشته باشند‪.‬‬ ‫باالخره جریانات دیگری نیز هستند که مشکالت اقتصادی‬ ‫فعلی را انکار می کنند یا تالش می کنند از زیر بار مس��ئولیت‬ ‫ش��انه خالی کنند‪ .‬انچه ما امروز در وضعیت اقتصادی با ان‬ ‫روبه رو هستیم زائیده بودجه سال های ‪ 89‬و ‪ 90‬کشور است؛‬ ‫بودجه ای که با پیشنهاد دولت و تصویب مجلس و تعامل این‬ ‫دو قوه تصویب شد و در هر دو سال کسری کامال اشکار ‪40‬‬ ‫هزار میلیارد تومانی را به عنوان حداقل و افزایش هزینه های‬ ‫دولت به همراه داش��ت‪ .‬البته بخش عمده ای از این افزایش‬ ‫هزینه ها وجود طرح های متعددی اس��ت ک��ه بعضا با اصرار‬ ‫برخی از نمایندگان مجلس به بودجه اضافه شد و اثار تورمی‬ ‫وحشتناکی را در مجموع به بار اورده است‪ .‬در برابر این وضعیت‬ ‫به نظر می رسد ما شاهد نوعی بهت در جبهه طرفداران انقالب‬ ‫اسالمی هستیم‪ .‬خیلی ها در برابر این واقعیات به دلیل اینکه‬ ‫حجم سنگین مشکالت اقتصادی را می بینند به نوعی تنازل‬ ‫از ارمان ها را توصیه می کنند‪.‬‬ ‫‪93‬‬ ‫داریم که اگر تقوا پیشه کنیم مشکالتمان حل می شود‪ .‬برکات‬ ‫الهی از زمین و اسمان نازل می شود‪ .‬این موضوعی است که‬ ‫در ایه ‪ 65‬و ‪ 66‬سوره مائده مورد تاکید قرار گرفته که اگر اهل‬ ‫کتاب ایمان و تقوا پیشه کرده بودند‪ ،‬قطعا از برکات بیشتری‬ ‫برخوردار می شدند‪ .‬یا در سوره جن ایه ‪ 16‬خداوند می فرماید‬ ‫اگر جن و انس در راه ایمان پایداری بورزند با اب فراوان ابیاری‬ ‫می ش��وند و به برکات زیادی می رس��ند‪.‬بنابراین باید بگویم‬ ‫رویکرد جبهه پایداری به گونه ای اس��ت که تالش دارد با در‬ ‫نظر گرفتن چالش های موجود و عرضه کردن ان به مبانی و‬ ‫یافتن راه حل مناسب برای ان چالش ها بر اساس مبانی‪ ،‬برنامه‬ ‫دولت یازدهم را تنظیم کند که البته تا این لحظه پیش��رفت‬ ‫خوبی داشته ایم‪.‬‬ ‫فکر می کنم از توضیحات ش�ما می ت�وان به این‬ ‫نتیجه رسید که مباحث اقتصادی بر مسائل دیگر‬ ‫در برنامه جبهه پایداری غلبه دارد‪ .‬ایا این برداشت‬ ‫درستی است؟‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬برای پاسخ به این سوال ش��ما باید بگویم در این‬ ‫برنامه به بحث اقتصاد به عنوان یک موضوع تئوری و یکی از‬ ‫اورژانس های کش��ور نگاه کرده ایم‪ .‬البته در عین حال توجه‬ ‫داش��ته ایم که راه حل های اقتصادی بدون توج��ه به مبانی‬ ‫فرهنگی راه حل های ماندگاری نخواهند بود‪ .‬به همین دلیل‬ ‫در برنامه جبهه‪ ،‬بخش فرهنگی و اجتماعی را به عنوان مطالبه‬ ‫مبنایی مورد توجه ویژه قرار داده ایم و سعی کردیم این دو را‬ ‫جمع کنیم‪ .‬مثال در بخش اقتصاد و ضرورت اقتصاد مقاومتی‬ ‫تالش کردیم رویکردهایی را طراحی کنیم که رونق اقتصادی‬ ‫را همراه با کاهش فاصله طبقات��ی فراهم کنیم‪ .‬ترجمه ما از‬ ‫اقتصاد مردمی با ترجمه ای که دیگران ارائه می دهند و اقتصاد‬ ‫مردمی را صرفا حضور افراد برخوردار در عرصه اقتصادی در‬ ‫برابر امکانات دولتی می بینند‪ ،‬متفاوت است‪ .‬اقتصاد مردمی ‬ ‫ما اقتصادی اس��ت ک��ه در ان احاد م��ردم می توانند حضور‬ ‫پیدا کنند و وظیف��ه دولت در ایجاد توانمندس��ازی انها برای‬ ‫حضور اقتصادی اس��ت‪ .‬باتوجه به انکه در کشور ‪10‬میلیون‬ ‫فارغ التحصیل دانشگاهی داریم معتقدیم این تعداد می توانند‬ ‫لش��کر بزرگی را برای جهاد اقتصادی فراهم کنند‪ .‬بنابراین‬ ‫باید به این جوانان میدان داد و انها را توانمند کرد تا با حمایت‬ ‫مناس��ب ثروت افرینی کنند‪ .‬در بح��ث فرهنگی و اجتماعی‬ ‫توجه به این نکته ضروری است که رفاه اجتماعی و برطرف‬ ‫کردن دغدغه های مردم در عرص��ه نیازهای اجتماعی یک‬ ‫ضرورت مهم است‪ .‬از سوی دیگر به مساله سالمت‪ ،‬بیکاری‬ ‫و مش��کالت این چنینی هم در برنامه دول��ت یازدهم توجه‬ ‫کرده ای��م‪ .‬در بحث فرهنگی نیز نهادینه ک��ردن ارمان ها در‬ ‫جامعه و ممانعت ا ز ترویج خرافات‪ ،‬ریاکاری و الابالی گری و‬ ‫سکوالریزم جزو برنامه های جبهه پایداری است که در اینده با‬ ‫جزئیات بیشتر به مردم ارائه خواهیم کرد‪ .‬طبیعی است با داشتن‬ ‫چنین نگاهی به برنامه دولت یازدهم‪ ،‬مجری این برنامه هم‬ ‫باید شایستگی اجرای ان را داشته باش��د‪ .‬در واقع الزم است‬ ‫کاندیدای مورد نظر برای داشتن این شایستگی دارای دو رکن‬ ‫اساسی باشد؛ اول انکه توانمند و کارامد باشد و رکن دوم این‬ ‫که باید به ارمان ها اعتقاد داشته باشد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫یعنی این دو رکن ویژگی اصلی و خاص کاندیدای‬ ‫جبهه پایداری است؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪94‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬این دو خصوصیت اصلی جبهه است و اعضای‬ ‫جبهه پای��داری در اخرین دی��داری که با مرح��وم ایت اهلل‬ ‫خوشوقت داشتند ایشان این دو شاخص را برای رئیس جمهور‬ ‫اینده شاخص رکنی دانستند؛ یعنی همانطور که در نماز برخی‬ ‫از واجبات رکنی است که اگر در انها دچار اختالل شویم نماز‬ ‫مورد قبول نیس��ت‪ ،‬تعبیر ایت اهلل خوش��وقت این بود که در‬ ‫ریاست جمهوری هم کس��ی که برگزیده می شود باید از نظر‬ ‫ارمانگرایی در حد قابل اعتمادی باش��د و به والیت فقیه نه از‬ ‫باب یک اصل قانون اساسی بلکه از باب والیتمداری انسان‬ ‫معتقد به موالی خود باشد‪.‬در باب کارامدی هم ایشان تاکید‬ ‫داشتند ما به حداقل ها بسنده نکنیم و فردی را انتخاب کنیم‬ ‫که بتواند پاسخگوی نیازهای امروز کشور باشد‪.‬‬ ‫بهتر است کمی ش�فاف تر وارد مبحث انتخابات‬ ‫ش�ویم‪ .‬می دانید یک�ی از مهمتری�ن مباحثی که‬ ‫پیرامون جبهه پایداری وجود دارد احتمال ائتالف‬ ‫این تش�کل سیاس�ی با گروه ها و جریانات دیگر‬ ‫اس�ت‪ .‬ی�ک روز زمزمه ائتلاف با دول�ت مطرح‬ ‫می ش�ود و روز دیگ�ر ائتلاف ب�ا گروه س�ه نفره‬ ‫اصولگرایان‪ ،‬حتی احتمال تش�کیل ائتالف جدید‬ ‫توسط پایداری ها هم مطرح شده است‪ .‬می خواهم‬ ‫صریح بپرس�م که ایا این احتمال وج�ود دارد که‬ ‫جبهه پایداری برای اجرای برنامه های خود با دیگر‬ ‫اصولگرایان ائتالف کند؟‬ ‫‪ l‬س��وال خوبی پرس��یدید‪ .‬کس��انی که در عرصه‬ ‫انتخابات اعالم حضور و کاندیداتوری کرده اند‪ ،‬تعداد محدودی‬ ‫هستند‪ .‬ما از نظر اظهاراتی که به صورت علنی مطرح کرده اند‬ ‫و همچنین از نظر س��وابق و عملکردها افراد را مورد بررسی‬ ‫قرار داده ایم‪ .‬انچه برای جبهه پایداری نگران کننده بود این‬ ‫که متاسفانه هیچ کدام از این افراد با این نگاه به موضوع توجه‬ ‫نکرده اند که ما مقوله تجمیع بین ارمانگرایی و واقع گرایی را به‬ ‫صورتی که ارمان ها زیر بنای راه حل ما برای حل مشکالت و‬ ‫کارامدی باشد‪ ،‬مدنظر داریم‪ .‬افرادی که صراحتا به تکنوکرات‬ ‫بودن خودش��ان افتخار می کنند در حالی که متوجه نیستند‬ ‫تکنوکراتی یک فلس��فه برای اداره کش��ور است که الجرم‬ ‫مبتنی بر سکوالریزم است که به هیچ وجه نمی توانند محل‬ ‫اعتماد قرار بگیرند‪ .‬ما معتقدیم این نوع نگاه به موضوعات و‬ ‫گسسته پنداشتن وقایع اجتماعی موجب می شود واقعه ای مثل‬ ‫سال‪ 88‬در کشور رخ بدهد و افراد در ان ازمون به جای انکه‬ ‫به اهمیت موضوع پی ببرند سخنانشان این باشد که کدورتی‬ ‫بین برخی رخ داده و ما باید از این کدورت بگذریم‪ .‬همین نگاه‬ ‫تکنوکرات و ساده پنداشتن وقایع اجتماعی چنین فتنه فکری‬ ‫را به بار می اورد‪ .‬یا کس��انی ک��ه در عرصه های اقتصادی به‬ ‫جای اینکه به ره اوردهای دینی توجه ویژه ای داشته باشند و‬ ‫سعی کنند تفکرات اقتصادی را ارزشمدارتر کنند‪ ،‬نگاهشان به‬ ‫عرصه اقتصادی عمدتا برخاسته از تئوری هایی است که همین‬ ‫امروز شکست ان را در رکود اقتصادی اروپا و امریکا می بینیم‪.‬‬ ‫بنابراین بازهم نمی توانند محل اعتماد قرار بگیرند‪ .‬به همین‬ ‫دلیل و دالیل دیگر متاسفانه جبهه پایداری نتوانست خودش‬ ‫را قانع کند که با ائتالف های موجود همکاری داشته باشد‪.‬‬ ‫و این یعن�ی اینک�ه جبه�ه پای�داری کاندیدای‬ ‫مستقلی معرفی خواهد کرد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬تصمیم این جبهه با راهنمایی شورای فقهی از‬ ‫ماه ها پیش بر این شد که جبهه به طور مستقل کاندیدایی که‬ ‫بتواند پرچمدار این تفکر باشد را معرفی کند‪.‬‬ ‫برخی منتق�دان ش�ما می گویند جبه�ه پایداری‬ ‫همچ�ون انتخاب�ات مجل�س نه�م در انتخابات‬ ‫ریاست جمهوری یازدهم مورد اقبال قرار نخواهد‬ ‫گرفت‪ ،‬بنابرای�ن به نف�ع این جبهه اس�ت که با‬ ‫دیگر هم طیفان خود ائتالف کند‪ .‬نظر شما در این‬ ‫خصوص چیست؟‬ ‫‪ l‬برداش��ت م��ا از انتخاب��ات مجلس ب��ا برخی از‬ ‫برداش��ت هایی که این روزها می ش��نویم مقداری متفاوت‬ ‫اس��ت‪ .‬متاس��فانه برخی در برابر اقدامات سیاسی خودشان‬ ‫مس��ئولیت پذیر نیس��تند‪ .‬اگر در مجلس نه��م فرایندی رخ‬ ‫می دهد که ماحصل ان س��وال از رئیس جمهور می شود که‬ ‫با تاکید مقام معظم رهبری پس گرفته می شود یا استیضاحی‬ ‫صورت می گیرد که پس از اس��تیضاح م��ورد عتاب رهبری‬ ‫قرار می گیرد یا جلس��ه ای برگزار می شود که هر چند رئیس‬ ‫قوه مجریه در ان جلسه اقداماتی انجام می دهد که البته مورد‬ ‫رضایت مقام معظم رهبری نیست و انتقادات شدید ایشان را‬ ‫در پی دارد‪ ،‬اما باید در نظر داش��ت واکنش مجلس هم انتقاد‬ ‫رهبری را برانگیخت بنابراین باید افرادی که در شکل گیری‬ ‫چنین مجلسی نقش افرینی کردند و به بهانه جذب حداکثری‪،‬‬ ‫معیارهای اصلح بودن را زیر سوال بردند پاسخگو باشند‪ .‬این‬ ‫مغالطه که ما باید جذب حداکثری کنیم و بعد به بهانه جذب‬ ‫حداکثری در معیارهای خود برای اعتماد کردن به افراد تنازل‬ ‫کنیم به نظر می اید شکستش را در وقایع اخیر مجلس نشان‬ ‫داده اس��ت‪ .‬در واقع افرادی که داعیه این کار را داشتند امروز‬ ‫باید در برابر این تئوری پاسخگو باشند‪ .‬بنده فکر می کنم وقایع‬ ‫مجلس نشان می دهد کسانی که می خواهند در عرصه سیاسی‬ ‫صرفا با نگاه برد و باخت و تصرف مناصب حضور پیدا کنند‪،‬‬ ‫دچار اشتباهات فاحشی می شوند‪ .‬این اشتباهات فاحش نوعا‬ ‫هزینه های سنگینی را به کشور و به روند تعالی کشور تحمیل‬ ‫می کند‪ .‬انچه مسلم است این که کشور عزیز ما متعلق به همه‬ ‫مردم کشور است‪ .‬بنابراین باید فرایندی را به وجود بیاوریم که‬ ‫همه مردم در مدیریت کشور مشارکت داشته باشند‪ .‬هرکسی‬ ‫که داعیه دفاع از انقالب اسالمی را دارد باید فضای عمومی‬ ‫کشور برای اعالم نظرات و حضور وی در صحنه باز باشد‪ .‬هیچ‬ ‫کس را نباید به زور از قطار انقالب اس�لامی پیاده کنیم‪ .‬این‬ ‫سخنان مشخص و قابل قبول است‪ ،‬اما وقتی می خواهیم در‬ ‫نظام مسئولیت را به کسی بدهیم این منطق پذیرفته نیست‬ ‫که چون این فرد دسترسی به امکانات عمومی دارد و می تواند‬ ‫از امکانات وسیعی برای تبلیغ استفاده کند پس حتما با ان فرد‬ ‫متحد شویم و ائتالف کنیم‪.‬این منطق قابل قبول نیست چون‬ ‫فالن شخص به کانون های قدرت و ثروت نزدیک است‪ ،‬پس‬ ‫ما هم بیاییم به ان شخص نزدیک شویم تا منویات خودمان را‬ ‫پیش ببریم‪ .‬مرحوم ایت اهلل خوشوقت در برابر این منطق که‬ ‫به جبهه پایداری برای پذیرش افراد فشار وارد می شد‪ ،‬فرمودند‬ ‫اگر شما حضورتان در صحنه اجتماعی با انگیزه و روشی غیر از‬ ‫ادای تکلیف باشد دینتان را از دست خواهید داد‪ .‬شما مراقبت‬ ‫کنید که هر نوع ائتالف و مذاکره ای که انجام می دهید مبنای‬ ‫کار شما به قدرت رسیدن نباش��د بلکه مبنا عمل به تکلیف‬ ‫باشد‪ .‬این وصیت ان بزرگوار است که ما در انتخابات مجلس‬ ‫از ایشان شنیدیم و کماکان هم مبنای عمل ماست‪ .‬نگاه ما در‬ ‫معرفی کاندیدا این نیست که به کجا وابسته است و چه کسانی‬ ‫حاضرند برای ان کاندیدا هزینه کنند و پول خرج کنند یا ان‬ ‫فرد به چه منابعی دسترسی دارد‪ ،‬اتفاقا ما این موضوع را یک‬ ‫نقطه ضعف می دانیم که کسانی با دستیابی به منابع عمومی‬ ‫یا دولتی بخواهند هزینه های فعالیت های انتخاباتی خود را‬ ‫پرداخت کنند‪ .‬ما این کار را خالف شرع می دانیم اما طبیعی‬ ‫است از بین کسانی که معیارهای الزم را برای کاندیداتوری‬ ‫دارند یکی از فاکتورها این است که احتمال توجه مردم به ان‬ ‫افراد بیشتر است‪ ،‬اما این موضوع تنها فاکتور نیست‪ .‬به همین‬ ‫دلیل ما وظیفه خودمان می دانیم که اگر کاندیدای خود را اصلح‬ ‫می دانیم تالش کنیم به مردم معرفی ش��ود و افکار عمومی‬ ‫شناخت بیشتری نسبت به ان فرد پیدا کنند و به ان رای بدهند‪.‬‬ ‫در فضای مردمس��االری دینی که معمار ان امام(ره) بودند و‬ ‫مقام معظم رهبری ان را به کمال رس��اندند‪ ،‬مردم تصمیم‬ ‫گیرنده هس��تند و تنها وظیف��ه ای که گروه ه��ای اجتماعی‬ ‫دارند معرفی کاندیدایش��ان ب��ه مردم اس��ت؛ معرفی که در‬ ‫ان اصول دین��ی و اخالق رعایت ش��ود‪ .‬متاس��فانه یکی از‬ ‫تلخی های انتخابات در همه دوره های گذش��ته و این دوره‬ ‫این بوده ک��ه فعاالن عرصه انتخاباتی بعض��ا به اصول اولیه‬ ‫اخالق دینی توجه نمی کنند‪ ،‬ب��ه عنوان مثال جبهه پایداری‬ ‫در اخرین همایش��ی که داش��ت از ابتدا اعالم ک��رد در این‬ ‫همایش کاندیدای��ی معرفی نمی کند‪ .‬در ای��ن میان عده ای‬ ‫طراحی انتخاباتی کردند و فش��ار اوردند ک��ه جبهه پایداری‬ ‫می خواهد کاندیدای خود را معرفی کن��د‪ ،‬اما بعد از همایش‬ ‫که خالف نظرشان ثابت شد دیدیم به جای اینکه بگویند ما‬ ‫دروغ گفتیم یا اش��تباه کردیم و بی اطالع حرف زدیم‪ ،‬گفتند‬ ‫جبهه پایداری به تصمیمش عمل نک��رد‪ .‬به عقیده بنده این‬ ‫رفتارها قابل توجیه نیست و با مدل رفتارهای دینی ما متفاوت‬ ‫است‪ .‬البته باید بگویم متاسفانه ادعای اخالق مداری این افراد‬ ‫نگران کننده است‪.‬‬ ‫در خص�وص ائتلاف جبه�ه پای�داری ب�ا دولت‬ ‫گمانه زنی های زیادی صورت می گیرد‪ .‬ش�ما به عنوان‬ ‫سخنگوی این جبهه بفرمایید ایا نگاه و رویکرد جبهه‬ ‫پایداری با دولت یکی اس�ت و ام�کان ائتالف بین این‬ ‫دو وجود دارد؟ در واقع شما هیچ وقت نیامدید یک مرز‬ ‫مشخص با حامیان دولت مشخص کنید‪.‬‬ ‫اقای جلیلی یک��ی از کاندیداهای جدی ما محس��وب‬ ‫می شوند که مورد بحث قرار گرفته اند‪ ،‬در واقع جبهه پایداری‬ ‫با افرادی مثل ایشان ب ه ورود در عرصه انتخابات فکر کرده و‬ ‫پیشبرد برنامه های پیشنهادی خود را دنبال می کند‪.‬‬ ‫جبهه پایداری با سعید جلیلی جلسه ای هم داشته‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬بله؛ جلس��اتی بوده و در حال حاضر هم مش��غول‬ ‫رایزنی هستیم‪.‬‬ ‫ایا صحت دارد که اقای جلیلی برای کاندیداتوری‬ ‫میلی ندارند؟‬ ‫‪ l‬به هر حال ما در جبهه هنوز ب��ه صورت مصداق‬ ‫فردی وارد بحث مصادیق نشده ایم‪ ،‬یعنی نمی خواهیم بشویم‪.‬‬ ‫هم اکنون در حال رایزنی هس��تیم و مهمترین مالک ما این‬ ‫است که کاندیدای معرفی شده توان و ظرفیت اجرای برنامه‬ ‫دولت یازدهم را داشته باشد‪.‬‬ ‫اقای دکتر! کاندیداتوری خود ش�ما ت�ا چه اندازه‬ ‫جدی است؟‬ ‫‪ l‬همان ط��ور که عرض ک��ردم م��ا ورود به بحث‬ ‫مصادیق را زود هنگام می دانیم و ب��ه موقع کاندیدای خود را‬ ‫معرفی می کنیم‪.‬‬ ‫ایا برای کاندیداتوری خودتان با کس�ی مشورت‬ ‫کرده اید؟‬ ‫‪ l‬به وقتش ما وارد بحث مصادیق می شویم‪.‬‬ ‫با اقای فتاح هم نشستی داشته اید؟‬ ‫‪ l‬مهندس فتاح از برادران ارزشمند ما هستند که از‬ ‫رویش های ارزشمند انقالب محسوب می شوند و ظرفیت های‬ ‫باالیی دارند‪.‬‬ ‫چه زمانی کاندیدای خود را معرفی می کنید؟‬ ‫‪ l‬قاعدتاتاقبلازانتخاباتبایدکاندیدامشخصشود‪.‬‬ ‫یعنی تا دقیقه ‪ 90‬قصد ندارید کاندیدای خودتان‬ ‫را معرفی کنید؟‬ ‫ما در زمان مناسب کاندیدای خود را معرفی می کنیم‪.‬‬ ‫چرا یک ش�خص روحان�ی را م�ورد حمایت قرار‬ ‫‪ l‬بنده معتقدم نقش��ی که رهبر معظم انقالب برای‬ ‫اقای هاش��می قائل هس��تند که به عن��وان رئیس مجمع‬ ‫تشخیص نظام در سیاس��ت های کالن نظام بتوانند مشاور‬ ‫امینی برای رهبری باش��ند می تواند باالتری��ن افتخار برای‬ ‫ایشان محسوب شود بنابراین امیدوارم ایشان قدر این موقعیتی‬ ‫را که مشاور امین رهبری هس��تند‪ ،‬بدانند‪ .‬من فکر می کنم‬ ‫کش��وری که بیش از ‪ 40‬درصد ان را جوانان زیر ‪ 25‬س��ال‬ ‫تشکیل می دهد‪ ،‬رئیس جمهور‪ 79‬ساله رئیس جمهور مناسبی‬ ‫برای ان نباشد‪.‬‬ ‫حض�ور اصالح طلب�ان در انتخابات را ت�ا چه حد‬ ‫جدی می دانید؟‬ ‫‪ l‬نگرانی اصل��ی اصالح طلب��ان در انتخابات اتی‬ ‫این اس��ت که با عدم اقبال و بی اعتنایی مردم مواجه شوند؛‬ ‫همان طور ک��ه برخی از س��ران اصالح طل��ب گفته اند انها‬ ‫نمی خواهند فاصل��ه رای های قبل��ی خود را ب��ا بی اعتنایی‬ ‫فعلی مردم مک��در کنند‪ .‬نوع رویکرد مردم نش��ان داده که با‬ ‫هیچ کس عهد اخوت نبسته اند و گروه ها و احزاب را باتوجه به‬ ‫عملکردشان می سنجند‪ .‬کسانی که در سال ‪ 88‬و پس از ان‬ ‫نشان دادند خودخواهی شان به قدری زیاد است که حاضرند‬ ‫برای انها منافع ملی را زیر پا بگذارند و حتی نیم نگاهی بلکه‬ ‫تمام نگاهی به خارج از کش��ور داشته باش��ند تا منویات خود‬ ‫را پیش ببرند‪ ،‬به هیچ وجه مورد اعتن��ای مردم قرار نخواهند‬ ‫گرفت‪ .‬این گالی��ه مبنایی مردم از حرکتی که ش��روع ان با‬ ‫ادعای پی��روی از خط امام بود‪ ،‬باعث ش��د ای��ن پرچم دیگر‬ ‫به هیچ وجه قابل احیا نباش��د؛ بنابراین بن��ده فکر نمی کنم‬ ‫اصالح طلبان با پرچم این جری��ان در انتخابات حضور جدی‬ ‫داشته باشند‪ ،‬البته ممکن اس��ت کاندیداهای معرفی شده از‬ ‫سوی این طیف بیشتر از باب حفظ ارتباط تشکیالتی طرفداران‬ ‫باشد‪ ،‬البته در خصوص انتخابات شوراها ماجرا فرق می کند زیرا‬ ‫اینها با تابلوی اصالح طلبی نیروهای خود را وارد رقابت خواهند‬ ‫کرد‪ .‬اصالح طلبان در انتخابات ش��وراها ت�لاش می کنند از‬ ‫نیروهای ناش��ناخته که از وابس��تگان کم نامشان محسوب‬ ‫می شوند‪ ،‬استفاده کنند‪g .‬‬ ‫نکات‬ ‫در کشوری که بیش از ‪ 40‬درصد ان را جوانان زیر ‪ 25‬سال تشکیل‬ ‫می دهند فکر نمی کنم رئیس جمهور ‪ 79‬ساله مناسب باشد‬ ‫فضای انتخاباتی را به دوقطبی هاشمی و غیر هاشمی ‪ ،‬دولت و‬ ‫غیردولت‪ ،‬انحرافی و غیر انحرافی تقسیم کردن نوعی ارتجاع در مسیر‬ ‫بالندگی سیاسی کشور است‬ ‫دولت نه حق دارد و نه به صالح می داند که نامزدی معرفی کند البته‬ ‫افرادی که در دولت حضور دارند بدون استفاده از این عنوان می توانند در‬ ‫انتخابات حاضر شوند‬ ‫بخشی از دولت گمان می برد می تواند با طنازی سیاسی ارای‬ ‫خاکستری را به خود جذب کند‪ .‬اما نه نیروهای مومن به انها اعتماد‬ ‫می کنند نه ارای خاکستری‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫ما معتقدیم کسانی که تالش می کنند انتخابات اینده‬ ‫را دو قطبی کنند‪ ،‬به فضای عقالنیت سیاس��ی جامعه لطمه‬ ‫می زنند و جلوی برنامه محور شدن و پاسخگویی قوه مجریه‬ ‫در برابر برنامه هایش را می گیرند‪ .‬ایجاد فضای دوقطبی توسط‬ ‫گروه های مختلف که متاسفانه به عنوان رکن تبلیغاتی مورد‬ ‫اجرا و عمل قرار می گیرد‪ ،‬باعث می شود کسانی که در صحنه‬ ‫انتخابات حضور پیدا می کنند به جای تحقق ایجابی و معرفی‬ ‫توانمندی ها و برنامه ها نوعا برخورد سلبی کنند و با کوبیدن‬ ‫طرف های مقابل به نوعی تالش کنند برای خودشان اثبات‬ ‫موقعیت کنند‪ .‬جبهه پایداری این برخورد را درست نمی داند‬ ‫و از این رو در انتخابات پیش رو عمده بحث ما بحث ایجابی‬ ‫است و اگر نقدی هم به افراد داریم نقد ما به مبانی فکری افراد‬ ‫است‪ ،‬نه به مبانی شخصیتی انها‪ .‬ما به هیچ کدام از دوستانی‬ ‫که امروز در صحنه انتخابات به عنوان افراد اصولگرا و مستقل‬ ‫خودشان را کاندیدا کردند‪ ،‬هیچ نوع جس��ارت و توهینی روا‬ ‫نمی دانیم‪ ،‬اما داعیه ای در خصوص س��وابق درخشان انها و‬ ‫عملکرد مناسب انها نداریم؛ انچه مورد نقد ماست نقد مبانی‬ ‫اس��ت و انچه مورد توجه خودمان است معرفی برنامه دقیق‬ ‫کاندیداهاست؛ بنابراین اینکه تالش می کنند فضای انتخابات‬ ‫را دو قطبی کنند و به هاشمی و غیر هاشمی‪ ،‬دولت و غیر دولت‪،‬‬ ‫‪ l‬در سوال قبلی به این موضوع پاسخ دادم‪.‬‬ ‫از س�عید جلیلی ب�ه عن�وان گزینه اصل�ی جبهه‬ ‫پایداری در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم نام‬ ‫برده می شود؛ این موضوع تا چه حد جدی است؟‬ ‫درب�اره کاندیدات�وری اقای هاش�می چه نظری‬ ‫دارید؟ ایا ایش�ان در صورت کاندیداتوری اقبالی‬ ‫خواهند داشت؟‬ ‫سیاست‬ ‫شما مهمترین رقیب جبهه پایداری را کدام یک از‬ ‫طیف ها و گفتمان های حاضر در جامعه می دانید؟‬ ‫ایا ممکن اس�ت جبهه پای�داری از کاندیداتوری‬ ‫اقای حداد عادل حمایت کند؟‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫‪ l‬این موضوع ه��م یکی از مصادی��ق جنگ های‬ ‫روانی اس��ت که برخی س��عی می کنن��د بر جبه��ه پایداری‬ ‫تحمیل کنند‪ .‬ش��کل گیری جبهه پایداری ب��ا نظر حضرات‬ ‫ایات مرحوم خوشوقت و مصباح یزدی بوده است‪ .‬در مقطعی‬ ‫که مالحظه ش��د پرچمداری ک��ه انتظ��ار می رفت حرکت‬ ‫گفتمانی انقالب اسالمی را بدون عارضه پیش ببرد‪ ،‬خودش‬ ‫در مس��یرهای انحرافی گرفتار ش��د‪ .‬به توصیه این دو عالم‬ ‫بزرگ‪ ،‬جبهه پایداری تشکیل ش��د تا این خط روشن حفظ‬ ‫شود که تفکر انقالب اس�لامی نه تنها با جریان فتنه بلکه با‬ ‫جریان انحرافی و هر نوع حرکتی که جدا از والیت فقیه برای‬ ‫خودش موجودیتی قائل باشد‪ ،‬تمایز دارد و همه این مسیرها را‬ ‫متفاوت از مسیر اصلی انقالب اسالمی می داند‪ .‬به همین دلیل‬ ‫جبهه پایداری از ابتدای شکل گیری خود بر این خطوط قرمز‬ ‫پافشاری داشت‪ .‬در حال حاضر هم بر همان مبنا باقی است‪،‬‬ ‫البته در خصوص معرفی کاندیدا از س��وی دولت این طور که‬ ‫مسئوالن دولت فرمودند دولت نه حق دارد کاندیدایی داشته‬ ‫باشد و نه حق دارد و نه به صالح می داند که نامزدی معرفی‬ ‫کند‪ ،‬قوه مجریه وظیفه اجرای قوانین را برعهده دارد‪ ،‬اما حق‬ ‫اینکه بخواهد در انتخابات یک��ی از اعضای خود را به عنوان‬ ‫کاندیدای دولت معرفی کند ندارد‪ ،‬البته افرادی که در دولت‬ ‫حضور دارند بدون استفاده از این عنوان می توانند در انتخابات‬ ‫حاضر ش��وند‪ ،‬منتها ما این رغبت را در بخشی از وابستگان‬ ‫دولت می بینیم که اتفاقا به هیچ وجه قابل اعتماد برای جریان‬ ‫عمومی گفتمان انقالب اس�لامی نیس��تند‪ ،‬زیرا ان بخش‬ ‫به نوعی ت�لاش کرده متفاوت از گفتمان انقالب اس�لامی‬ ‫حرکت کند و گمان می برد می تواند با طنازی سیاسی ارای‬ ‫خاکستری را به خود جذب کند که قطعا این بخش از دولت نه‬ ‫مورد توجه نیروهای مومن و حزب اللهی قرا می گیرد و نه ان‬ ‫ارای خاکستری به ان اعتماد خواهند کرد‪ ،‬زیرا بی صداقتی و‬ ‫تغییرات صریح در مواضع و نگاه به جو به جای نگاه به حقیقت‬ ‫موجب بی اعتمادی دیگران می شود‪.‬‬ ‫انحرافی و غیر انحرافی تقسیم کنند‪ ،‬نوعی ارتجاع در مسیر‬ ‫بالندگی سیاسی کش��ورمان می دانیم و فکر می کنیم مردم‬ ‫ما از این مسیر عبور کرده اند و این مساله مربوط به دوره های‬ ‫گذشته است نه این دوره‪.‬‬ ‫نمی دهید؟ مثال فردی مثل مرتضی اقاتهرانی‪...‬‬ ‫‪ l‬ما در معرفی کاندیدا به لباس و عضویت در جبهه‬ ‫و سابقه ان فرد در همکاری با جبهه هیچ توجهی نکرده ایم‪.‬‬ ‫در معرفی کاندیدا و در ارزیاب��ی ‪ 70‬کاندیدایی که در عرصه‬ ‫سیاس��ی کش��ور مطرح هس��تند‪ ،‬دو رکن را مالک بررسی‬ ‫قرار داده ایم ک��ه مرحوم ایت اهلل خوش��وقت فرمودند؛ یعنی‬ ‫والیتمداری و کارامدی افراد‪.‬‬ ‫‪95‬‬ ‫اگر جبهه پیروان از من حمایت کنند کنار نمی کشم‬ ‫گفت وگو با محمدرضا باهنر؛ از پشت پرده سیاست تا انتخابات ‪92‬‬ ‫سیاست‬ ‫محمدرضا باهنر را همواره به عنوان مرد پشت پرده سیاست می شناسند؛ چه ان زمان که در بحبوحه دوم خرداد‬ ‫به همراه ش�یخ علی اکبر ناطق نوری ش�ورای هماهنگی را پایه گذاری کرد و چه در س�ه دوره حضور پیاپی در مجلس‬ ‫اصولگرا که البی هایش او را به فردی تاثیرگذار تبدیل کرده است‪ .‬اما این روزها گویا وارد فاز دیگری از سیاست ورزی‬ ‫اصولگرایانه اش شده است‪ .‬حاال طیفی از اصولگرایان س�نتی از باهنر به عنوان کاندیدای موردنظر خود در انتخابات‬ ‫ریاس�ت جمهوری یازدهم یاد می کنند‪ .‬البته باهنر از ل�زوم اجماع اصولگرایان بر یک کاندیدا س�خن می گوید و مدل‬ ‫انتخابات مجلس نهم را مدل مناس�بی می داند‪ .‬او در گفت وگو با مثلث به بازخوانی زندگی سیاسی خود و استراتژی و‬ ‫ارایش جریان های سیاسی در انتخابات ‪ 92‬پرداخته است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫شما در دوم خرداد منتقد جدی و مخالف پرقدرت‬ ‫اصالح طلبان بودی�د‪ .‬حتی اق�ای مهاجرانی روز‬ ‫استیضاح خود در مجلس پنجم گفت «مقداری از‬ ‫صحب ت هایم را نگه داشتم تا بع د از ظهر که اقای‬ ‫باهنر م ی خواهد صحبت کند‪ ،‬بگویم» در ابتدای‬ ‫دولت اقای احمدی نژاد با ایشان در پارلمان ائتالف‬ ‫کردید ام�ا از اواخر دولت نهم به بع�د و در دولت‬ ‫دهم هرچه زمان گذشت‪ ،‬ش�ما از رئی س جمهور‬ ‫فاصله گرفتید‪ ،‬االن اگر بخواهید از خود تعریفی‬ ‫ارائه دهید‪ ،‬بفرمایید کجای فضای سیاسی ایران‬ ‫ایستاده اید؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪96‬‬ ‫‪ l‬این س��وال را بای��د دیگران جواب دهن��د اما من‬ ‫یک مثالی بزنم شاید پاسخ این س��وال باشد‪ ،‬بعد از جریان‬ ‫لیب رال ها‪ ،‬بن ی صدر و وقایع هفت تیر و هشت شهریور سال‬ ‫‪ ،60‬فقط خط امام ی ها در عرصه سیاسی کشور ماندند؛ اولین‬ ‫اختالفی که درون انها رخ داد حول محور اقتصادی بود‪ ،‬یک‬ ‫عده طرفدار اقتصاد ازاد و عده ای دیگر به استناد ضرورت زمان‬ ‫جنگ دنبال اقتصاد دولتی بسته بودند‪ ،‬ان زمان ما مشهور‬ ‫به طرفداری از دیدگاه اقتصاد ازاد و بازار بودیم به همین دلیل‬ ‫به ما «راستی» م ی گفتند و طیف دیگر «چپ» لقب گرفت‪.‬‬ ‫به عبارت دیگر این دو طیف در مسائل فرهنگی و سیاسی‬ ‫خیلی با هم اختالف نظر نداشتند بلکه اختالف انها ریشه در‬ ‫نوع نگاه به نحوه مدیریت اقتصاد کشور داشت‪ .‬این اختالف‬ ‫هم از درون سازمان مجاهدین انقالب اغاز شد‪ .‬بعد به درون‬ ‫دولت مهندس میرحسین موسوی رفت و عده ای م ی گفتند‬ ‫ما انجمن اسالمی دولت هس��تیم‪ ،‬سپس حزب جمهوری‬ ‫اس�لامی را هم مبتال کرد‪ .‬حضرت امام(ره) بع��د از جریان‬ ‫پذیرش قطعنامه ‪ 598‬در حکم ی به حضرت ایت اهلل خامنه ای‪،‬‬ ‫اقای هاشمی و اقای موس��وی اردبیلی (روس��ای سه قوه)‪،‬‬ ‫مهندس موسوی (نخس ت وزیر) و مرحوم حاج احمد اقا‪ ،‬انها را‬ ‫مامور به نوشتن سیاست هایی ب رای بازسازی حوزه اقتصادی‬ ‫کردند و موضوع عملیاتی کردن اصل ‪ 44‬قانون اساسی ریشه‬ ‫در ان دوره دارد‪ .‬گذش��ت تا به دولت اقای هاشمی رسیدیم‪،‬‬ ‫این دولت یک جاهایی در خصوصی سازی و بازکردن عرصه‬ ‫اقتصاد خیلی تند و سریع عمل کرد که ما در مجلس مخالف‬ ‫این نحوه عمل کردن بودیم‪ ،‬ان موقع یک خبرنگاری از من‬ ‫پرسید شما که در زمان دولت مهندس موسوی راست بودی‬ ‫چرا حاال چپ شدی؟ موضوع چیس��ت؟ من جواب دادم؛ ما‬ ‫سرجای خودمان هستیم اما قبال یک عده سمت چپ ما قرار‬ ‫گرفته بودند و م ی گفتند حتی همه کاالهای مردم را باید دولت‬ ‫توزیع کند‪ ،‬حاال انها از سمت چپ ما رفتند سمت راست و ما‬ ‫نسبت به انها چپ محسوب م ی شویم وگرنه مسیر همان‬ ‫مسیر قبلی است‪ .‬دولت اقای هاشمی در خصوص ی سازی و‬ ‫تعدیل اقتصادی انقدر تند رفت که ما در مجلس یک مقداری‬ ‫با هم درگیر ش��دیم و تقریب��ا طرح تعدی��ل اقتصادی اقای‬ ‫هاشمی در سالی که تورم به ‪ 49‬و نیم درصد رسید متوقف‬ ‫شد‪ .‬حال انکه مسیرما مس��یر ثابتی بود‪ .‬درباره نسبت من‬ ‫با دولت اقای احمدی نژاد هم وضع همین طور اس��ت‪ .‬من‬ ‫هیچ گاه حام ی اقای احمدی نژاد نبودم‪ ،‬سال ‪ 84‬ریاست ستاد‬ ‫انتخاباتی اقای الریجانی را برعهده داش��تم‪ ،‬در مرحله دوم‬ ‫انتخابات نی��ز جبهه پیروان خط امام و رهب��ری بیانیه داد و‬ ‫اعالم کرد هم هاشمی و هم احمدی نژاد هر دو خوب هستند؛‬ ‫سال ‪ 88‬هم گفتم به احمدی نژاد رای ندادم‪ ،‬از همین جمله‬ ‫من بعض ی ها خوشحال شدند که طرف را گیر اوریم‪ ،‬یعنی‬ ‫به مهندس موسوی رای داده و مچش را گرفتیم اما من اعالم‬ ‫کردم که به محسن رضایی رای دادم‪ -‬البته امیدی نداشتم‬ ‫که وی رای بیاورد‪ -‬تا رایم گم و تلف نشود‪ .‬در دولت اصالحات‬ ‫هم داس��تان همین بود‪ ،‬ان زمان ما یک س��ری اختالفات‬ ‫اصولی فکری داش��تیم که در نحوه مدیریت به وزارت ارشاد‬ ‫مهاجرانی‪ ،‬وزارت کشور و غیره متجلی م ی شد اما همکاری‬ ‫هم با دولت اصالحات داش��تیم‪ .‬مثال وقت��ی اقای خاتمی‬ ‫اولین قانون بودجه دولت خود را تقدیم مجلس پنجم کرد‪،‬‬ ‫من رئیس کمیسیون تلفیق بودم‪ ،‬دولت ی ها ه راس داشتند‬ ‫که چه بالیی بر سر بودجه خواهد امد‪ .‬باالخره قانون بودجه‬ ‫تصویب و ابالغ شد‪ .‬همان روز ابالغ در خانه نشسته بودم و‬ ‫با بچه ها اخبار گوش م ی کردم‪ ،‬دیدم مهاجرانی س��خنگوی‬ ‫دولت درباره بودجه گفت‪« :‬قانون بودجه خوبی تصویب شد و‬ ‫به ویژه من از مهندس باهنر که رئیس کمیسیون تلفیق بود‬ ‫کمال تشکر و قدردانی دارم»‪ ،‬من تعجب کردم بالفاصله به‬ ‫مهاجرانی زنگ زدم و گفتم‪« :‬عرف نبوده که سخنگوی دولت‬ ‫از یک نماینده مجلس تشکر کند و این مساله بدیعی است‪.‬‬ ‫چرا تو این را گفتی؟» جواب داد‪« :‬من اصال در دولت موظف‬ ‫ش��دم که اگر م ی خواهی تش��کر کنی از فالنی هم تشکر‬ ‫کن» که حتی موقع رسیدگی به بودجه بحث های سیاسی‬ ‫و جناحی را وارد بحث های تخصصی‪ ،‬علم ی و کارشناسی‬ ‫نکرد»‪ .‬عرضم این است وقتی م ی توانستیم تفاهم کنیم این‬ ‫کار را انجام م ی دادیم اما بر سر مسائل فرهنگی و سیاسی ما‬ ‫با دولت اصالحات اختالف داشتیم‪ .‬خب رنگاری سال ‪ 89‬از من‬ ‫پرسید‪ ،‬احمدی نژاد س��ال ‪ 84‬با االن چه فرقی کرده که شما‬ ‫ان موقع طرفدارش بودی اما االن مخالفش شدی؟ من گفتم‬ ‫احمدی نژاد فرقی نکرده بلکه من اطالعاتم درباره احمدی نژاد‬ ‫زیاد شده است‪ .‬بر همین اس��اس فکر م ی کنم مباحثی که‬ ‫اقای احمدی نژاد طرح م ی کنند جای نقد جدی دارد‪.‬‬ ‫اق�ای احمدی نژاد ب�رای اینکه دول�ت اولش در‬ ‫مجل�س رای اعتماد بگیرد نیاز داش�ت تا ب�ا دو البی‬ ‫قدرت در پارلمان یعنی ایثارگران و جبهه پیروان تفاهم‬ ‫کند‪ .‬از ماحصل ان تفاهم اقای متکی به وزارت خارجه‪،‬‬ ‫اقای الریجانی به شورای عالی امنیت ملی‪ ،‬اقای زاهدی‬ ‫به وزارت علوم‪ ،‬فرشیدی به وزارت اموزش و پرورش و‬ ‫طهماس�بی به وزارت صنایع و معادن رفت‪ ،‬بعد اقای‬ ‫احمدی نژاد هرچه گذش�ت ش�اید نیاز ی به ادامه این‬ ‫ائتالف ندید‪ ،‬این تفسیر را چقدر درست م ی دانید؟‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬من دو ادعا دارم‪ ،‬اول اینکه من هیچ وقت دنبال‬ ‫اینک��ه قدرت را در خ��ود متمرکز کن��م و بروم ب��اال‪ ،‬نبودم‪.‬‬ ‫مصداقش هم زمان انتخاب رئی��س مجلس هفتم بود‪ ،‬ان‬ ‫زمان من از کرمان کاندیدا ش��دم‪ .‬یک خبرنگار ایتالیایی به‬ ‫من زنگ زد و تقاضای وقت مصاحبه کرد‪ .‬من گفتم کرمان‬ ‫هستم اما او بر مصاحبه اصرار داشت‪ .‬باالخره امد کرمان و‬ ‫پرسید (هنوز ‪ 20‬روز تا انتخابات مجلس هفتم مانده بود) از‬ ‫بین دو سه نفر که احتمال انتخاب ب رای ریاست مجلس دارند‬ ‫یکی از انها شما هستی‪ ،‬چه نگاهی به این مساله دارید؟ ان‬ ‫روز یک جوابی به این س��وال دادم‪ .‬انتخابات مجلس هفتم‬ ‫که تمام شد‪ ،‬تقریبا همه فعاالن سیاس��ی معتقد بودند که‬ ‫اگر رای نمایندگان مجلس هفتم را هیچ دس��تکاری نکنیم‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫خود جنابعالی‪ ،‬اهل البی و رایزنی هستید‪ .‬قبل از‬ ‫این مطرح م ی شد که اقای باهنر بیشتر م ی خواهد‬ ‫در پشت پرده فعال باشد اما اعالم نام شما برای‬ ‫نام�زدی در انتخابات با ان توصی�ف نم ی خواند‪،‬‬ ‫ماجرای حمایت از اقای مهندس باهنر برای ورود‬ ‫به عرصه انتخابات ریاست جمهوری از کجا بیرون‬ ‫امد‪ ،‬ایا با شما مشورت شد؟‬ ‫اگر نظر جبه�ه پیروان روی نام�زدی اقای باهنر‬ ‫باشد و ان موقع نتوانید دوستان هم طیف خود را‬ ‫قانع کنید‪ ،‬چه کار خواهید کرد؟‬ ‫‪ l‬فقط جبهه پیروان نیست‪ ،‬دیگر اصولگرایان هم‬ ‫هستند‪ ،‬ما تالش داریم که همه جامعه اصولگرایی به یک‬ ‫نفر برسد‪ ،‬البته کار ‪ 2+1‬را مغتنم م ی شماریم و از ان استقبال‬ ‫م ی کنیم اما به انها م ی گوییم که اصولگرایی در انها منحصر‬ ‫نیست و جامعه اصولگرایی خیلی بزرگتر از جبهه پیروان و‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬درس��ت نم ی دانم‪ .‬چون اصال دول��ت اول اقای‬ ‫احمدی نژاد مثل شرکت سهام ی نشد که هر کس سه یا چهار‬ ‫نفر را ب��ه وی معرفی کند‪ ،‬این را من چند ب��ار گفتم و تکرار‬ ‫م ی کنم که وقتی اقای احمدی ن��ژاد زاهدی را به عنوان وزیر‬ ‫علوم معرفی کرد ‪ 24‬ساعت فکر م ی کردم او اقای زاهدی را‬ ‫از کجا پیدا کرده‪ ،‬چون در رسانه ها م ی امد که زاهدی نزدیک‬ ‫به باهنر است و باهنر او را از کرمان را اورده و م ی خواهد وزیر‬ ‫علوم بگ��ذارد در حالیک��ه این طور نبود‪ ،‬اخر کش��ف کردم‬ ‫تا پی��ش از دولت نهم اق��ای احمدی نژاد ش��هردار ته ران و‬ ‫اقای زاهدی رئیس شورای شهر کرمان بود‪ ،‬وقتی شهرهای‬ ‫مراکز استان ها با هم دیگر امدند و جلسه م ی گذاشتند این‬ ‫دو نفر انجا با هم اشنا شدند‪ .‬خصلت های اقای احمدی نژاد‬ ‫به تدریج ب رای ما روشن شد‪ .‬اگر وی به تصمیم ی م ی رسید‬ ‫اصال اهل مش��ورت و تعامل نبود‪ .‬وقت��ی اقای احمدی نژاد‬ ‫دولت اول را به مجلس معرفی ک��رد ‪ 4‬وزیر او رای نگرفتند‬ ‫و به خاطر همین مس��اله خیلی گالیه کرد و گفت‪« :‬اصال‬ ‫در گذش��ته س��ابقه ندارد که ی��ک رئی س جمه��ور اعضای‬ ‫کابین��ه اش را معرفی کن��د و مجلس به ‪ 4‬نف��ر از انها رای‬ ‫ندهد‪ .‬مجلس هفتم چه مجلس اصولگرایی اس��ت که به‬ ‫وزرای دولت اصولگرا این جوری رای نداد؟» من االن پاس��خ‬ ‫گالیه ان روز اقای احمدی نژاد را م ی دهم؛ اقای هاشمی در‬ ‫اواخر مجلس چهارم م ی خواست وزرای دولت دوم خود را به‬ ‫مجلس معرفی کند‪ .‬همان زمان به رایزنی نشستیم و تک‬ ‫تک وزرا را قبل از معرفی با هم تفاهم کردیم‪ ،‬بعد تقریبا دوروز‬ ‫مانده بود که اقای هاشمی رس��ما وزرا را به مجلس معرفی‬ ‫کند متوجه ش��دیم که م ی خواهد به جای اقای ال اسحاق‪،‬‬ ‫اقای محمدخان را معرفی کن��د‪ .‬اتفاقا من از طرف مجلس‬ ‫مامور شدم و رفتم پی ش هاشمی و گفتم‪« :‬اقای ال اسحاق‬ ‫با محمدخان ب رای مجلس فرقی نم ی کند اما قرارمان نباید‬ ‫بشکند‪ .‬اگر محمدخان به عنوان وزیر بازرگانی معرفی شود‬ ‫رای اعتم��اد نم ی گیرد‪ ».‬این صحبت را ه��م خیلی قوی و‬ ‫جدی مطرح کردم‪ ،‬اقای هاشمی قانع شد و قبول کرد و اقای‬ ‫ال اسحاق را معرفی کرد‪ .‬بعدا اقای محمدخان وقتی اقای‬ ‫نوربخش افتاد به عنوان وزیر اقتصاد دولت معرفی شد یعنی‬ ‫اقای هاشمی که معروف به یک ادم قدر و قدرتمند بود که‬ ‫هرکاری م ی خواهد انجام م ی دهد‪ ،‬تعاملش با مجلس صد‬ ‫درصدی بود‪ .‬این جزو اصول قانون اساسی است که وزیر باید‬ ‫دو خاصیت داشته باشد؛ یکی انکه مورد قبول رئی س جمهور‬ ‫باشد و دوم انکه مجلس به وی اعتماد کند‪ ،‬نه رئی س جمهور‬ ‫حق دارد بگوید هرکس که من گفتم باید مجلس به او رای‬ ‫اعتماد دهد و ن��ه مجلس حق دارد بگوید من اگر کس��ی را‬ ‫قبول داش��تم رئی س جمهور موظف است او را به عنوان وزیر‬ ‫معرفی کند اما اغ راق نیس��ت اگر بگویم وقتی اولین بار از‬ ‫لیس��ت هیات وزی ران اقای احمدی نژاد مطلع شدم که وی‬ ‫نامه معرفی انها را به مجلس فرس��تاد و قبل از ان اصال با‬ ‫مجلس رایزنی نک��رد‪ .‬از ان زمان تقریب��ا وضعیت همین‬ ‫ش��د که ما دیگر حاضر نشدیم کس��ی را به رئی س جمهور‬ ‫معرفی کنیم چ��ون نرم افزار برخورد با اق��ای احمدی نژاد را‬ ‫نم ی دانستیم که ایا خوشش م ی اید یا خیر‪ ،‬به همین دلیل‬ ‫یکی از اش��کاالت جدی که احمدی نژاد دارد و در دولت های‬ ‫گذشته نبود‪ ،‬این است که رقبای جدی امروز او همان وزرای‬ ‫سابق دولت نهم و دهم هستند‪ ،‬روزی فردی را وزیر معرفی‬ ‫کرد بعد عزلش کرد و حاال همین ایجاد مشکل کرده است‪.‬‬ ‫این قدر که در طول دولت نهم و دهم وزیر عزل شد در طول‬ ‫تاریخ انقالب س��ابقه نداشت که روس��ای جمهور این کار را‬ ‫انجام داده باشند‪ .‬البته دولت این را نقطه مثبت تلقی م ی کند‬ ‫اما به نظر من اگر از حدی باال رود دیگر به یک نقطه منفی‬ ‫تبدیل م ی شود‪ ،‬اگر برخی مدی ران سه‪ ،‬چهار سال سر مدیریت‬ ‫نباشند جا نم ی افتند و تغییر سریع انها کار ان حوزه را لنگ‬ ‫م ی کند و کلی هزینه به بار م ی اورد‪ .‬اگر بخواهم ُح سن اقای‬ ‫احمدی نژاد را بگویم قاطعانه م ی گویم که احمدی نژاد غیر خدا‬ ‫از هیچ کس حساب نم ی برد‪ ،‬ادم شجاعی است و اگر هم از‬ ‫بعض ی ها هم م ی ترسد در راستای ترس از خداست وگرنه نه‬ ‫اهل معامله است نه اهل تعامل‪ .‬فقط خودش فکر م ی کند‬ ‫و تصمیم م ی گیرد‪.‬‬ ‫باهنر با بیش از ‪ 180‬رای رئیس مجلس اس��ت‪ ،‬حتی اگر از‬ ‫اقایان حدادعادل و توکلی هم سوال شود انها این مساله را‬ ‫قبول دارند‪ .‬چون ان موقع انگشت اشاره به سوی ما سه نفر‬ ‫بود اما من ان موقع مطلع ش��دم که حضرت اقا یک مقدار‬ ‫نگرانند که حاال مجلس شش��م تمام شده و مجلس هفتم‬ ‫م ی خواهد شروع ش��ود‪ ،‬نکند اصولگراها سرقدرت دعواشان‬ ‫بشود‪ .‬من به حضرت اقا پیغام فرس��تادم و عرض کردم «ما‬ ‫اصولگرایان ممکن اس��ت اختالف نظر با هم داشته باشیم‬ ‫اما سر ریاس��ت با هم دعوا نخواهیم کرد و از این بابت شما‬ ‫خیالتان راحت باش��د»‪ .‬به حمداهلل در جلسه یک ساعته سه‬ ‫نفری نشستیم‪ ،‬بحث و تفاهم کردیم که اقای حدادعادل باید‬ ‫رئیس شود‪ ،‬برعکس تمام الب ی های مشهور سیاسی که در‬ ‫دنیا انجام م ی شود‪ ،‬من حدود یک ماه با تک تک منتخبان‬ ‫مجلس هفتم که هنوز مجلس نیامده بودند نشستم مذاکره‬ ‫کردم تا قانعشان کنم که به جای من به اقای حدادعادل رای‬ ‫دهند‪ .‬خیلی از دوس��تان از من دلخور ش��دند‪ ،‬حتی عده ای‬ ‫به من تندی کردن��د که حاال که موقعیت فراهم ش��ده چرا‬ ‫م ی خواهی از مس��ئولیت فرار کنی‪ ،‬اق��ای ناطق که خیلی‬ ‫عصبانی بود‪ .‬م ی گفت‪« :‬االن راحت رئیس مجلس هستی‬ ‫چرا به دیگران پاس م ی دهی؟» اما احساس کردم ان موقع‬ ‫مجلس هفتم یک وضعیت خاص��ی دارد‪ .‬باالخره مجلس‬ ‫هفتم بعد از ان گرفتاری ها‪ ،‬تحصن و غی��ره روی کار امد و‬ ‫االن وظیفه ما وحدت اس��ت‪ ،‬بناب راین من در جاهایی نشان‬ ‫دادم که اهل قدرت و قدرت طلبی و اینکه پایم را روی شانه و‬ ‫سر دیگران بگذارم و بروم تا به مقام باالتر برسم نیستم‪ .‬اما‬ ‫اینکه چرا اسمم به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری مطرح‬ ‫ش��ده؟ تفاهم نبوده بلکه عده ای یک طرفه خودشان چنین‬ ‫تصمیمی گرفتند و من مورد مش��ورت قرار نگرفته ام‪ .‬چون ‬ ‫ترجیح م ی دهم دیگران بیایند‪ .‬البته اگر احساس وظیفه شود‬ ‫ادم از زیرکار دررویی نیستم‪ .‬یعنی حاضرم ابرو و موقعیتم را‬ ‫فدا کنم تا به وظیفه ام عمل کنم‪ .‬تالش��مان این است که‬ ‫اصولگرایان به وحدت برسند‪ .‬در نهایت اگر حضور من ب رای‬ ‫این وحدت مفیدتر بود وارد م ی شوم و اگر عدم حضور مفیدتر‬ ‫بود وارد نم ی شوم‪.‬‬ ‫‪97‬‬ ‫ائتالف سه نفره است‪ .‬بناب راین باید تالش کرد که از کل این‬ ‫جامعه یک نفر بیرون بیاید‪ ،‬اگر جبهه پیروان روی نامزدی‬ ‫من به جمع بندی رس��ید من کنار نم ی کشم اما تالشم این‬ ‫اس��ت که جبهه و بقیه اصولگرایان به نقطه ای برس��ند که‬ ‫بتوانند موفق شوند‪.‬‬ ‫مذاکراتی با ائتالف سه نفره انجام دادید؟‬ ‫‪ l‬فکر م ی کنی��م باید فرایندی ب��رای تفاهم همه‬ ‫ط راحی شود‪ .‬اگر هر گروه احس��اس کند که اصولگرایی در‬ ‫او منحصر اس��ت این خود بزرگ بینی‪ ،‬توهم و اول اش��تباه‬ ‫اس��ت‪ .‬باید بدانیم اصولگرای��ی یک مجموعه اس��ت‪ .‬ان‬ ‫هیات سه نفره‪ ،‬جبهه پیروان و دیگران باید قبول کنند دایره‬ ‫اصولگرایی بزرگتر از انهاس��ت و باید با تعامل کار را جلو برد‬ ‫و به نتیجه رساند‪.‬‬ ‫مدل انتخابات مجلس نهم را در ذهن دارید؟‬ ‫‪ l‬ان شاءاهلل‪.‬‬ ‫یعنی حالت ی که ضلع جبهه پیروان هم به ائتالف‬ ‫سه نفره اضافه شود؟‬ ‫‪ l‬بله‪.‬‬ ‫با توجه به س�ابقه کار سیاس�ی که دارید همین‬ ‫االن ف�رض کنی�د ‪ 25‬خ�رداد اس�ت‪ .‬ش�ما هم‬ ‫در مرحل�ه اول رئی س جمه�ور ش�دید‪ .‬چ�ه کار‬ ‫م ی خواهید برای مملکت انجام دهید؟‬ ‫سیاست‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪98‬‬ ‫‪ l‬نم ی شود در کش��ور دو جناح چپ و راست باشد‪،‬‬ ‫راس��ت ی ها بیایند همه چپ ی ها را بیرون بریزند و جناح چپ‬ ‫که قدرت را گرفت نیروهای راس��ت را ح��ذف کند‪ .‬با چنین‬ ‫تفکری همواره مخالف بودم‪ ،‬معتقدم پس��ت های سیاسی‬ ‫در کش��ور حداکثر ‪ 100‬پست بیشتر نیس��ت؛ وزرا‪ ،‬سف رای‬ ‫کش��ورهای مهم و اس��تانداران‪ ،‬اینکه یک دولت م ی اید تا‬ ‫سرایدار مدرس��ه را هم عوض م ی کند ظلم به انقالب است‪.‬‬ ‫باالخره مدی ران ی��ک دوره ای را تجربه کردند‪ ،‬س��رمایه ای‬ ‫هزینه شان شده و این اشتباه اس��ت که از کار برکنار شوند‪.‬‬ ‫تا قبل از س��ال ‪ 76‬گردش ق��درت اتفاق م ی افت��اد و فقط‬ ‫جای نیروهای چپی و راس��تی عوض م ی شد اما االن دولت‬ ‫عملکرد شش ماه گذشته خودش را هم قبول ندارد‪ .‬رقبای‬ ‫ام��روز دولت دهم دوس��تان خود او در ش��ش ماه گذش��ته‬ ‫بودن��د‪ .‬یعنی دول��ت از اعضای خودش ه��م م ی گذرد‪ ،‬چه‬ ‫رس��د به جریانات گروه ها و الب ی های سیاس��ی‪ .‬اگر کسی‬ ‫رئی س جمهور باش��د باید از همه ظرفیت مدیریتی کش��ور‬ ‫اس��تفاده کند چ��ون غفلت از این س��رمایه ب��زرگ ظلم به‬ ‫نظام‪ ،‬انقالب و مردم هس��ت‪ .‬نباید به خاطر یک مش��کل‬ ‫و اختالف نظر کوچک هم��ه مدیران را طرد و خانه نش��ین‬ ‫کنیم‪ .‬نکته دوم اینکه قانون اساسی جمهوری اسالمی هیچ‬ ‫بن بس��تی ندارد‪ .‬بناب راین هیچ اختالفی در کش��ور نیست‬ ‫که قابل حل نباش��د اال اینکه یا مسئوالن بیش از اختیارات‬ ‫خودشان را طلب کنند یا کمتر به مسئولی ت هایی که دارند‬ ‫حاضر باش��ند پاس��خ دهند‪ ،‬فقط در این دو قضیه است که‬ ‫اختالف��ات اوج م ی گیرد‪ .‬یک زمانی از سی د حس��ن نصراهلل‬ ‫سوال کردم‪« :‬در لبنان که حکومت طایفه ای است ب رای حفظ‬ ‫وحدت چه کار م ی کنید» که او حرف خیلی قشنگی زد‪ .‬گفت‪:‬‬ ‫«ما معموال به رقبای خود در مجلس‪ ،‬دولت و جاهای دیگر‬ ‫کمی بیش از انچه حق دارند سهم م ی دهیم و مشکل حل‬ ‫م ی ش��ود‪ ».‬چند دفعه که دولت ائتالفی به بن بست رسید‪،‬‬ ‫سی د حسن نصراهلل از یک سهم از وزرای حزب اهلل صرف نظر‬ ‫کرد و کل کشور لبنان منسجم شد‪ .‬بناب راین یک روش هم‬ ‫این است وقتی یک گروه شش سهم دارد و بگوید من هشت‬ ‫سهم م ی خواهم خوب دعوا م ی ش��ود‪ .‬قانون اساسی ما بن‬ ‫بست ندارد‪ .‬اگر سر اصول قانون اساسی یا قوانین موضوعه‬ ‫کشور‪ ،‬در انتصابات اختالف پیدا شود راه برون رفت ان معلوم‬ ‫است‪ .‬نکته سوم اینکه فقط با خردجمعی م ی توان حکومت‬ ‫را اداره کرد و پیش برد‪ .‬اگر ب��ه فرض من باهنر در انتخابات‬ ‫س��ی میلیون رای بی��اورم و رئی س جمهور ش��وم‪ ،‬این جور‬ ‫نیست که صبح از خواب بلند شدم و فکر کنم به اندازه سی‬ ‫میلیون ادم م ی فهمم‪ .‬یک زمانی به یکی از معاونان اقای‬ ‫احمدی نژاد گفتم‪« :‬من حداقل در جریان تصویب بیس��ت‬ ‫قانون بودجه ساالنه نقش موثر داشتم و کسی در کشور به‬ ‫اندازه من در تصویب بودجه کشور چنین نقشی ایفا نکرده‪،‬‬ ‫اگر امروز رئی س جمهور به من بگوید که معاون راهبردی یا‬ ‫ریاست سازمان ب رنامه و بودجه را قبول م ی کنی‪ ،‬به وی جواب‬ ‫م ی دهم س��واد این کار را ندارم و درس ب رنامه ریزی نخواندم‪،‬‬ ‫اگر هم اصرار کند و تا من ‪ 10‬دکت��ر اقتصاددان متخصص‬ ‫مطمئن ب رای مش��اوره گرفتن پیدا نکنم این مس��ئولیت را‬ ‫نم ی پذیرم چون به رغم مدرک کارشناس��ی ارش��د در رشته‬ ‫برنامه ریزی اقتصاد باز هم معتقدم صالحیت علم ی ندارم‪ ،‬از‬ ‫این رو بعضی عزیزان که در برخی حوزه ها قبول مسئولیت‬ ‫م ی کنند من تعجب م ی کنم که انها با چه اطمینانی و اعتماد‬ ‫به نفس��ی چنین مس��ئولیتی را پذیرفتن��د»‪ .‬همه اعضای‬ ‫هیات دولت نباید هضم در ش��خص رئی س جمهور ش��وند‪.‬‬ ‫چون همه قوه مجریه شخص اقای رئی س جمهور نیست‪،‬‬ ‫شخص وزیر یک سری وظایف و اختیارات دارد و باید در قبال‬ ‫انها پاسخگو باشد‪ ،‬وقتی با بعضی از وزرا صحبت م ی شود‬ ‫که چرا ف�لان کار خالف قان��ون را انجام داده‪ ،‬در گوش��ی‬ ‫م ی گویند «فالنی گفته» انها حتی ج��رات نم ی کنند بلند‬ ‫این مس��اله را بگویند‪ .‬تمام ی اختیارات وزرا که به اختیارات‬ ‫شخص رئی س جمهور ختم نم ی شود‪ .‬بناب راین خردجمعی را‬ ‫باید در عرصه اقتصادی‪ ،‬فرهنگی‪ ،‬سیاست خارجی پذیرفت‬ ‫تا دولت اینده یک تیم خوش فکر‪ ،‬هماهنگ و همراه باشد‪.‬‬ ‫نکته اخر انکه تبیع��ت و همراهی با مق��ام معظم رهبری‬ ‫شعاری و تعارفی و اینکه ارادت داریم نباشد بلکه از روی باور‬ ‫انجام ش��ود‪ .‬وگرنه هر کس‪ 20‬میلیون رای اورد ادعا کند به‬ ‫اندازه ‪ 20‬میلیون م ی فهمد و هر چه گفت همان است والغیر‪،‬‬ ‫نه تنها مشکالت کشور با این تفکر حل نم ی شود بلکه خود‪،‬‬ ‫مشکل اصلی م ی شود‪.‬‬ ‫تقریبا بعد از انتخابات مجلس تشکل های عضو‬ ‫جبهه پیروان دنبال چهره ای م ی گشتند که ضمن‬ ‫نزدیک بودن به انها‪ ،‬در انتخابات بعدی تا حدودی‬ ‫نو و دارای مقبولیت باشد‪ .‬بنابراین نام حدود ‪10‬‬ ‫گزینه منسوب به این جریان مطرح شد‪ ،‬ایا برای‬ ‫شما محرز شده که برخی مثل اقایان الریجانی و‬ ‫ناطق در انتخابات نم ی ایند ی�ا هنوز صحبت در‬ ‫این باره زود اس�ت‪ ،‬اگر جبهه پی�روان با ائتالف‬ ‫سه نفره به نتیجه نرسد خود مستقال وارد صحنه‬ ‫م ی شود؟ رایزن ی ها چقدر نهایی شده است؟‬ ‫‪ l‬در عالم سیاست ضمن انکه باید تجربیات گذشته‬ ‫را چراغ راه اینده کرد متاسفانه نم ی توان اتفاقی را غیرممکن‬ ‫دانست‪ .‬مثال من تا چند روز قبل مطمئن بودم اقای هاشمی‬ ‫حتما نخواهد امد اما به تدریج دارم تردید م ی کنم و م ی گویم‬ ‫نکند یک دفعه لحظه اخر ایشان به جمع بندی برسد و بیاید‪،‬‬ ‫بر همین اس��اس چندی پیش هم مصاحب��ه کردم و گفتم‬ ‫توصیه م ی کنم اقای هاش��می نیاید‪ .‬قب�لا این حرف ها را‬ ‫نم ی زدم چون مطمئن بودم ایش��ان نم ی اید اما االن تردید‬ ‫کردم‪ .‬البته نظر کارشناس��ی و مش��ورتی به اقای هاشمی‬ ‫م ی دهم و گفتم به مصلحت نیست بیاید چون خودش ضرر‬ ‫م ی کند‪ ،‬با این تفاسیر باز معتقدم در عالم سیاست هی چ چیز‬ ‫غیر ممکن نیس��ت‪ .‬اینکه جبهه پیروان دنب��ال ادم هایی‬ ‫نزدیک به خود بوده‪ ،‬خاصیت کار حزبی و تشکیالتی است‬ ‫چراکه حزب تشکیل م ی شود تا خانه قدرت را بگیرد ‪ -‬البته‬ ‫برخی با نیت خدمت و بعضی خیانت ب��رای چنین هدفی‬ ‫تالش م ی کنند‪ -‬ب رای همین تیمی ‪ 8 ،7‬نفره مطرح شد چون‬ ‫رئی س جمهور تیم م ی خواهد و اگر او بتواند همکاران اینده‬ ‫خود را در زمان انتخابات معرفی کند خیلی بهتر است و مردم‬ ‫راحت تر م ی توانند تصمیم بگیرند‪ .‬البته منظور این نیست‬ ‫که کل کابینه معرفی شود‪ .‬باالخره مجلس باید به وزرا رای‬ ‫اعتماد دهد اما م ی تواند پنج عنصر کلیدی خود را همچون‬ ‫معاون اول‪ ،‬مشاور اصلی اقتصادی‪ ،‬دبیر شورای عالی امنیت‬ ‫ملی‪ ،‬معاون برنامه ریزی را مش��خص کن��د بناب راین اعالم‬ ‫اسام ی از ان جهت بود‪.‬‬ ‫یعنی هن�وز به این تحلیل قطعی نرس�یدید که‬ ‫اقایان الریجانی و ناطق نوری نم ی ایند؟‬ ‫‪ l‬اق��ای الریجانی االن م ی گوید نامزد نم ی ش��ود‪،‬‬ ‫اقای ناطق هم قطعا نخواهد امد‪ .‬درباره اقای هاش��می‪ ،‬تا‬ ‫چندی پیش مطمئن بودم ک��ه نم ی اید و االن هم م ی گوید‬ ‫من نم ی ایم ولی اگر به ادبیات او دقت شود م ی توان احتمال‬ ‫داد که یک دفعه بیاید‪.‬‬ ‫اگر اق�ای هاش�می بیای�د‪ ،‬اصولگراه�ا چه کار‬ ‫م ی کنند؟‬ ‫‪ l‬باز تکرار م ی کن��م به مصلحت اقای هاش��می‬ ‫نیست که نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود چون دولت‬ ‫اقای احمدی نژاد هشت سال از این مساله‪ ،‬جریان فرشته و‬ ‫دیو استفاده و دو قطب سیاس��ی در کشور درست کرد‪ ،‬البته‬ ‫این سیاس��ت نخ نما ش��ده و چیز دیگری ب رای بهره برداری‬ ‫ندارد که اقای احمدی نژاد بخواهد حرف های جدیدی بزند‪،‬‬ ‫با این حال انها اس��تقبال م ی کنند و دوست دارند همچون‬ ‫گذشته روی این موج سوار باشند و کار را جلو ببرند‪ ،‬از طرفی‬ ‫طرفداران اقای هاشمی م ی گویند هیچ چیزی نمانده که علیه‬ ‫اقای هاشمی بگویند هرکس هر چیزی خواسته گفته‪ ،‬حرف‬ ‫جدیدی به وجود نیامده‪ ،‬من معتقدم اقای هاشمی در مدیریت‬ ‫جریان ها موثرتر م ی تواند نقش افرینی کند تا اینکه شخص‬ ‫خودش بخواهد بیاید‪.‬‬ ‫جبهه پیروان از اقای هاشمی فاصله م ی گیرد یا‬ ‫همان سیاست ‪ 84‬را دنبال م ی کند؟‬ ‫‪ l‬ما چ��ون در جریان اصولگرا ح��زب نداریم اصوال‬ ‫طیف هس��تیم‪ .‬از تندروهای ی که هیچ کس جز خودشان را‬ ‫قبول ندارند در جریان اصولگرا هست تا ادم هایی که خیلی‬ ‫لیب رال هستند‪ .‬بناب راین درباره اقای هاشمی هم یک طیف‬ ‫نظری وجود دارد‪ .‬برخی ایش��ان را یک خطر م ی دانند اما در‬ ‫مقابل عده ای هم م ی گویند اگر او بیاید م ی تواند فضا را ارام‬ ‫کند‪ .‬بناب راین ایشان در طیف وسیع اصولگرایی هواداران و‬ ‫مخالفان جدی دارد‪.‬‬ ‫جریانی ک�ه ش�ما ب�ه ان نزدیک هس�تید مثال‬ ‫اقایان الریجان�ی و ناطق درباره هاش�می چطور‬ ‫فکر م ی کند؟‬ ‫‪ l‬ارایش سیاسی باگذش��ته کمی فرق کرد‪ .‬اقای‬ ‫ناطق س��ه چهار س��الی اس��ت که کال پای خود را از عالم‬ ‫سیاست بیرون کشیده است‪.‬‬ ‫اما پشت پرده هستند‪.‬‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬شاید جایی همدیگر را ببینیم و گپی بزنیم‬ ‫ولی دو‪ ،‬سه سال اس��ت که دیگر ما جلسات مستمر جدی‬ ‫سیاسی با ایشان نداریم‪ ،‬ما همان اوایل سال ‪ 88‬چندین بار‬ ‫به ایشان مراجعه کردیم که جلساتی بگذاریم اما ایشان کال‬ ‫کنار کشید‪ .‬واقعا ان ارایش های سیاسی گذشته کال به هم‬ ‫ریخته اس��ت‪ .‬درباره نامزدی اقای الریجانی‪ ،‬ایشان چندین‬ ‫دفعه صحبت کرده و گفته حتما نم ی اید‪ ،‬واقعا اگر یک دولت‬ ‫خوب‪ ،‬هماهنگ و خردمند اداره امور اجرایی کشور را به دست‬ ‫گیرد‪ ،‬جایگاه مجلس در نظام جمهوری اسالمی در کمک‬ ‫به دولت و حل مشکالت مردم م ی تواند موثر باشد بناب راین‬ ‫به اقای الریجانی گفتم «جایی که هس��تید جای کوچکی‬ ‫نیست» درست است که هر روز انجا باید بحث و دعوا کرد‬ ‫و ولی به طور طبیعی مجلس جایگاه خوبی در نظام دارد‪.‬‬ ‫فکر م ی کنید امدن هاشمی‪ ،‬وزن جبهه پایداری را‬ ‫در طیف اصولگرا باال م ی رود؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬این ط��ور نیس��ت‪ .‬جبهه پای��داری هنوز به‬ ‫اصطالح بای��د پخته و تثبیت ش��ود‪ ،‬چون هن��وز به لحاظ‬ ‫س��اختاری و اتخاذ مواضع جا نیفتاده است چون با خودشان‬ ‫مشکل دارند‪ ،‬سابقه حضورش��ان در عرصه سیاسی کشور‬ ‫کم است‪ .‬تا یک س��ال قبل کال با دولت بودند‪ ،‬بعد با دولت‬ ‫دعواشان شد و بیرون امدند و هنوز یک مجموعه منسجم‬ ‫دارای گفتمان تعریف شده نیس��ت‪ .‬باالخره باید چهار‪ ،‬پنج‬ ‫سال بگذرد تا مشخص ش��ود لقب پایداری به چه کسانی‬ ‫گفته م ی ش��ود؛ من االن نم ی دانم مصداق پایداری از میان‬ ‫اقای رسایی یا حضرت ایت اهلل مصباح یزدی یا کوچک زاده‬ ‫یا حس��ینیان یا اقاته رانی چه کسی اس��ت‪ .‬چون هر کدام‬ ‫ب رای خودشان یک مشی دارند‪ .‬در کل فکر م ی کنم در دوره‬ ‫اینده ریاست جمهوری پایداری به عنوان یک قطب نم ی تواند‬ ‫حضور پی دا کند‪ .‬احتمال م ی دهم دو گروه شوند یکی به دولت‬ ‫و دیگری به اصولگرایان نزدیک شود؛ پی ش بینی من از ارایش‬ ‫فضای سیاسی انتخابات ریاست جمهوری همان سه قطبی‬ ‫اصالح طلبان‪ ،‬دولت و اصولگرایان خواهند بود‪.‬‬ ‫اصولگرایان را تک نامزد م ی بینید؟‬ ‫‪ l‬نه؛ ممکن اس��ت نتوانند تفاهم کنند‪ .‬ما تالش‬ ‫م ی کنیم به یک نقطه برسیم اما باید دید چه م ی شود‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪.‬‬ ‫درب�اره تصمیم�ات دول�ت خیل ی ه�ا م ی گویند‬ ‫که از اردیبهش�ت فض�ای اقتصادی و سیاس�ی‬ ‫کشور کامال دگرگون م ی شود و مثال بحث تایید‬ ‫صالحیت نامزدها پیش م ی اید‪ .‬فکر م ی کنید ان‬ ‫جریانی که م ی خواه�د اقای احمدی ن�ژاد دوران‬ ‫ریاس�ت جمهوری اش را تمام نکن�د ‪-‬به صورت‬ ‫مشخص در مجلس حتی این طیف نماینده دارد‪-‬‬ ‫نظرش محقق م ی شود یا ان جریانی که م ی گوید‬ ‫دولت بای�د تا اخ�ر راه برود؟ پی ش بینی ش�ما از‬ ‫اردیبهش�ت ‪ 92‬چیس�ت؟ بازی ها را تا حدودی‬ ‫م ی توان خواند‪ .‬حامیان احمدی نژاد دنبال تایید‬ ‫صالحیت مشایی هس�تند‪ ،‬ش�ما فکر م ی کنید‬ ‫فقط همین برنامه را دارند یا اگر به این خواس�ته‬ ‫نرس�یدند انرژی خود را به جای خ�روج از قواعد‬ ‫سیاست ورزی پشت حمایت از نامزدی همچون‬ ‫اقای صالحی یا اقای نیکزاد متمرکز م ی کنند؟‬ ‫به نظ�ر ش�ما مجموعه م ی توان�د از ان چند ماه‬ ‫توفانی عبور کند؟‬ ‫‪ l‬حتما م ی تواند این کار را انج��ام دهد اما امکان دارد‬ ‫هزینه هایی تحمیل ش��ود‪ .‬حتما به نقطه غیرقابل برگشت‬ ‫نم ی رسیم‪ ،‬اصال این جوری نیست‪ .‬نظام مقاطع سنگی ن تر را‬ ‫پشت سر گذاشته و این عبور در این دوره ب رایش مشکل نیست‪.‬‬ ‫‪ l‬اوال تایید م ی کنم که دو‪ ،‬سه ماه سخت را پی ش رو‬ ‫داریم‪ ،‬باید مواظبت کرد‪ .‬اقای احمدی ن��ژاد و طیف حامی‬ ‫ وی معتقدند باید در قدرت بمانند‪ .‬مش��ایی س��ال ‪ 89‬یک‬ ‫مقاله نوش��ت که ب رای انکه تم��ام منویات ما پیاده ش��ود‪،‬‬ ‫نیاز به بیست س��ال وقت داریم‪ ،‬او دقیقا همان بیست سال‬ ‫چش��م انداز یعنی از ‪ 84‬تا ‪ 1404‬را م ی گفت‪ .‬بعد از او س��وال‬ ‫شد که ریاس��ت جمهوری دو دوره چهار ساله بیشتر نیست‪،‬‬ ‫او جواب داده بود که مدل پوتین‪ -‬مدودف ب رای همین موقع‬ ‫است‪ ،‬یک مدودفی درس��ت م ی کنیم‪ ،‬چهارسالی در سایه‬ ‫او کار م ی کنیم دوباره هشت س��ال دیگر اقای احمدی نژاد‬ ‫س��رکار م ی اید‪ ،‬این تفکر هنوز در اط رافی��ان رئی س جمهور‬ ‫وجود دارد‪ ،‬حاال اینکه ان فرد چه کس��ی باشد‪ ،‬ترجیح اول‬ ‫انها اقای مشایی است‪ ،‬اگر او نشد انها سناریوهای بعدی را‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫نکات‬ ‫اقای احمدی نژاد از هیچ کسی غیر از خدا حساب نمی برد‪ ،‬ادم شجاعی‬ ‫است و اگر از بعضی ها هم می ترسد در راستای ترس از خداست‬ ‫اگر جبهه پیروان روی نامزدی من به جمع بندی برسد‪ ،‬کنار نمی کشم‬ ‫اقای الریجانی گفتند که نمی ایند‪ ،‬اقای ناطق هم قطعا نمی ایند‬ ‫تا چند روز پیش مطمئن بودم که حتما هاشمی نمی اید اما به تدریج‬ ‫دارم تردید می کنم و می گویم نکند ایشان لحظه اخر به جمع بندی برسد‬ ‫و بیاید‬ ‫پایداری به عنوان یک قطب مستقل نمی تواند در انتخابات اینده حاضر‬ ‫باشد‬ ‫حتی اگر خود دولت هم بخواهد دولت دهم به پایان نرسد‪ ،‬ما نباید‬ ‫چنین بستر و زمینه ای را ایجاد کنیم‬ ‫اگر اقای خاتمی نامزد شود ‪ 7‬یا ‪ 8‬میلیون رای می اورد و شاید به دور‬ ‫دوم هم برود‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬دوره گذش��ته ظاه را قضیه ارام تر بود اما اخرش‬ ‫خیلی اوضاع به هم ریخ��ت‪ .‬تقریبا یک فکر منس��جم در‬ ‫فعاالن سیاسی افتاده بود که خیلی از دستگاه ها و ارگان های‬ ‫نزدیک به نظام طرفدار قالیباف هستند‪ ،‬شورای هماهنگی‬ ‫نیروهای انقالب داشت به س��مت اقای الریجانی م ی رفت‪،‬‬ ‫اقای احمدی نژاد تکلیفش روش��ن بود‪ .‬گف��ت من جزو این‬ ‫شورا نیس��تم و ب رای خودش جلو م ی رفت‪ ،‬اما تقریبا اوایل‬ ‫اردیبهشت ش��کل و ش��مایل فضای انتخابات عوض شد‪.‬‬ ‫به عبارت دیگر اول فضا ارام و نرم بود و به نظر م ی رسید با‬ ‫یک انسجام خوب کار پیش م ی رود اما چند روز مانده به اغاز‬ ‫ثب ت نام ها خدمت اقای هاشمی رفتم و گفتم‪« :‬اقای هاشمی‬ ‫شما یک سال ش��عار دادید اگر اصولگراها تفاهم کنند من‬ ‫نم ی ایم‪ ،‬ام��ا نامزدهای اصولگرا تفاه��م نکردند‪ .‬اگر دنبال‬ ‫این بهانه م ی گشتید که نامزد شوید ما این بهانه را به دست‬ ‫ش��ما دادیم ولی اگر واقعا دنبال ایج��اد تفاهم اصولگرایان‬ ‫هس��تید ایجاد ان ب رای ش��ما مثل یک اب خوردن است‪».‬‬ ‫اقای هاشمی گفت‪« :‬چه جوری؟» جواب دادم‪« :‬کاری ندارد‬ ‫شما‪ ،‬اقای ناطق‪ ،‬اقای الریجانی و اقای والیتی یک ساعت‬ ‫بحث کنید و یکی از این دو نف��ر را انتخاب کنید بقیه کنار‬ ‫م ی کش��ند» ان موقع معلوم بود که اقای هاشمی تصمیم‬ ‫ب رای حضور گرفته چون در نظر س��نج ی ها با س��ی و چهار‬ ‫درصد ارا نفر اول بود و درست بعد از ایشان اقای قالیباف با‬ ‫‪ 10‬درصد ارا نفر دوم بود و این فاصل��ه ‪ 20‬درصدی بین نفر‬ ‫اول و نفر دوم وجود داشت‪ .‬اشتباه استراتژیک اقای هاشمی‬ ‫ان بود که ارای منف ی اش زیاد بود و روی انها حس��اب نکرد‪.‬‬ ‫من یادم است سال ‪ 84‬اقای هاشمی در ارای منفی هم نفر‬ ‫اول بود و بر همین اساس من به ایش��ان گفتم‪« :‬روی این‬ ‫ارای مثبت حساب باز نکنید چون ارای منفی انها را خنثی‬ ‫م ی کند‪ ».‬روشن هم بود که هر کس با اقای هاشمی مرحله‬ ‫دوم م ی رفت رای م ی اورد‪ .‬البته اقای هاش��می همان موقع‬ ‫ذهنش این طور بود که علیه من خیلی کار کردند‪ ،‬شب نامه‬ ‫چون اصولگرایان دو رقیب جدی دارند؟‬ ‫سیاست‬ ‫بازخوانی معادالت انتخاباتی در س�ال ‪ 83‬نشان‬ ‫م ی دهد که اوض�اع خیلی ش�فاف تر از این روزها‬ ‫بود‪ ،‬گرچه اقای هاش�می هنوز تکلیفش معلوم‬ ‫نبود‪ ،‬احمدی نژاد در شهرداری کار م ی کرد‪ ،‬اقای‬ ‫والیتی ای�ن روزها کنار کش�ید و حض�ور اقایان‬ ‫توکلی‪ ،‬قالیباف‪ ،‬الریجانی‪ ،‬معین و رضایی معلوم‬ ‫بود‪ .‬مش�ارکت با عن�وان اصالح طلبان پیش�رو‬ ‫م ی کوشید با چپ سنتی یعنی طیف اقای کروبی‬ ‫مرزبندی کند ام�ا االن خیلی مع�ادالت پیچیده‬ ‫ش�ده‪ .‬واقعا هیچ نامزدی را نم ی توان به صورت‬ ‫علنی گفت نم ی خواه�د به انتخابات وارد ش�ود‬ ‫یا برعک�س م ی خواه�د ب�ه عرصه رقاب�ت وارد‬ ‫شود‪ ،‬چرا؟‬ ‫پخش کردند‪ .‬شاید در ذهنش این بود که جایی تخلف شده‬ ‫اما اینها تحلی ل های ثانویه بود‪ .‬بحث اصلی این بود که این‬ ‫مشاورین اقای هاشمی باید او را قانع م ی کردند که این ارای‬ ‫منفی نم ی گذارد رئی س جمهور شود‪ ،‬بناب راین من م ی گویم‬ ‫درست است س��ال ‪ 83‬ارام تر از وضع فعلی بود ولی اخرش‬ ‫خیلی اوضاع به هم ریخت‪ .‬این دفعه امیدواریم به انسجام‬ ‫نسبی برسیم چون یک بار از این سوراخ گزیده شدیم‪.‬‬ ‫دنبال م ی کنند و کار را جلو م ی برند‪ .‬با اتفاقاتی که یک ماه‬ ‫قبل افتاد و اس��تراتژی «بگم‪ ،‬نگم» دوباره کلید خورد فکر‬ ‫م ی کنم این گروه یک سری کارهای این شکلی در سر دارند‬ ‫اما سیاس��ت های کلی نظام را م ی دانم و اینکه باید حداکثر‬ ‫تالش را کرد که دولت دهم به صورت طبیعی دوره اش تمام‬ ‫شود‪ ،‬اگرچه ممکن است حتی دولت دهم هم نخواهد این کار‬ ‫را بکند‪ ،‬یعنی حتی اگر انها هم بعضا عالقه مند باش��ند که‬ ‫غیرطبیعی دوره شان تمام شود‪ .‬البته ب رای اجرای سیاست‬ ‫نظام باید دو سه کار کرد؛ اوال حتی به صورت قانونی تالش‬ ‫نکنیم اوضاع و احوال غیرعادی ش��ود چون م��ا که در نهاد‬ ‫قانونگذاری هستیم م ی توانیم با یک سری اقدامات قانونی‬ ‫اوضاع را به هم بریزیم اما وظیفه ما این نیس��ت‪ .‬حتما باید‬ ‫تالش کرد اوضاع ارام باشد‪ ،‬دوم تا انجا که م ی توانیم رفتار‬ ‫اقای احمدی نژاد را مدیریت و کمک کنیم تا اینکه نرسند به‬ ‫نقطه ای که چیزهایی را به هم بری��زد‪ ،‬در ضمن اگر عده ای‬ ‫به صرافت افتادند که اوضاع را به ه��م بریزند ب رای ان وضع‬ ‫پی ش بین ی هایی را بیندیشیم‪.‬‬ ‫‪99‬‬ ‫ی�ک تص�وری اصالح طلب�ان دارن�د و م ی گویند‬ ‫مجموع�ه نظ�ام ب�دون حض�ور حداکث�ری م�ا‬ ‫نم ی توان�د از بح�ران پی�ش رو عب�ور کن�د‪.‬‬ ‫تحلی ل ش�ان این اس�ت که نظام به م�ا نیاز دارد‬ ‫و ش�اید بخش�ی از ش�رط گذاش�تن های انه�ا‬ ‫نشات گرفته از همین تفکر باشد‪ ،‬فکر م ی کنید‬ ‫کدام طی�ف این جری�ان دس�ت ب�اال را خواهند‬ ‫داش�ت؛ طیفی ک�ه م ی گوی�د اگ�ر در انتخابات‬ ‫سازماندهی شده نیاییم کمک به حذف خودمان‬ ‫کردی�م یا جریان ش�رط گذار؟ ب ه طور مش�خص‬ ‫موس�وی خوئین ی ها مصداق جریان ش�رط گذار‪،‬‬ ‫عبداهلل نوری مصداق جریان دوم و اقای خاتمی‬ ‫همچنان بین دو جریان در نوسان است‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫‪ l‬اص�لا عادالن��ه نم ی دان��م ک��ه تم��ام طیف‬ ‫اصالح طلبی را با چوب فتن��ه ب رانیم‪ .‬در میان اصالح طلبان‬ ‫نیروهای متدین‪ ،‬مومن و معتقد به رهبری هستند که من را‬ ‫قبول ندارند‪ ،‬اما چارچوب نظام را قبول دارند‪ .‬من از محافل‬ ‫خصوصی انها خبر موثق دارم که اخی را درباره رهبری‪ ،‬گفتند‬ ‫عاقالنه تری��ن و جامع ترین مدیریتی که باید اعمال ش��ود‬ ‫صورت گرفت��ه و روی این موضوع ح��رف ندارند‪ ،‬پس این‬ ‫ظلم است که هرکس اسمش اصالح طلب است را از صحنه‬ ‫سیاس��ی کش��ور ب رانیم اما اصالح طلبانی که م ی خواهند‬ ‫به میدان بیایند باالخ��ره باید موضع خود را با س��ران فتنه‬ ‫روش��ن کنند و بعد هم بیایند در چارچوب قانون اساسی و‬ ‫قوانین موضوعه کشور فعال شوند و کار کنند‪ .‬اگر بخواهند‬ ‫ب رای کارکردن شرط ب رای نظام بگذارند بیشتر خودشان را به‬ ‫انزوا فرو م ی برند‪ .‬این تصور اشتباه است که فکر کنند نظام‬ ‫به انها نیاز دارد‪ ،‬در کل نش��اط اجتماعی و سیاسی کشور‬ ‫بس��تگی به ان دارد که همه صداها داخل می��دان بیایند‪.‬‬ ‫هم اکن��ون بعضی از اصالح طلبان تصورش��ان این اس��ت‬ ‫که اگر امکان نامزدی ب رای خاتمی فراهم ش��ود او بیست‬ ‫میلیون رای م ی اورد‪ .‬من چنین تحلیلی ن��دارم‪ ،‬اگر اقای‬ ‫خاتمی نامزد شود یک رای ‪ 7‬یا ‪ 8‬میلیونی م ی اورد و شاید به‬ ‫مرحله دوم برود اما این یک توهم است که فکر کنند هنوز او‬ ‫بیش از بیست میلیون رای دارد‪ ،‬اصالح طلبان این توهمات‬ ‫را کنار بگذارند در واقعیات زندگی کنند‪ .‬اصالح طلبان حتما‬ ‫کاندیدا در انتخابات خواهند داش��ت‪ ،‬ش��رط و ش��روط هم‬ ‫نم ی توانند بگذارند‪ .‬البته ما از حضور انها در صحنه انتخابات‬ ‫استقبال م ی کنیم‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫کدام گزینه اصالح طلبان ش�انس این را دارد که‬ ‫طی ف های مختلف روی او اجماع کنند؟‬ ‫‪ l‬بستگی دارد‪ .‬یک موقع شخصی مثل اقای عارف‬ ‫خودش را مطرح م ی کن��د‪ .‬او جامع جریان��ات اصالح طلب‬ ‫نیس��ت‪ ،‬اخی را در رس��انه ها روی نامزدی اقای محقق داماد‬ ‫بحث م ی ش��ود که معتقدم اقای محقق دام��اد اصال اهل‬ ‫این نوع درگیری ه��ای انتخاباتی نیس��ت‪ .‬چون یک چهره‬ ‫علم��ی و دارای ایده اس��ت‪ .‬در مجموع فک��ر م ی کنم دور‬ ‫یک چهره کارگزارانی جمع ش��وند‪ .‬البت��ه یک موقع بحث‬ ‫نامزدی اقای نجفی مطرح بود که اخی را کس��الت پیدا کرد و‬ ‫گفتند موضوع منتفی است‪ ،‬روی اقای جهانگیری هم شاید‬ ‫کارگزاران و اقای هاشمی تفاهم کنند اما دیگران این کار را‬ ‫نم ی کنند‪.‬‬ ‫احتمال دارد در نهایت در ائتالف سه نفره جریان‬ ‫جبهه پیروان از اقای والیت�ی یا قالیباف حمایت‬ ‫کند؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪100‬‬ ‫‪ l‬هر کدام یک مزی��ت و یک نقاط ضع��ف دارند‪.‬‬ ‫نم ی خواه��م وارد ای��ن بحث ه��ا ش��وم ول��ی در مجموع‬ ‫حرکتش��ان را مثبت م ی دانم ولی اشکال شان این است که‬ ‫نباید خودش��ان را تمام ظرفیت اصولگرای��ی بدانند‪ ،‬یعنی‬ ‫جامعه اصولگرایی خیلی بزرگتر از این س��ه نفر اس��ت؛ این‬ ‫را دقت کنند‪g .‬‬ ‫صالحی می اید؟‬ ‫گزینه نهایی حامیان دولت چه کسی است‬ ‫مصطفی صادقی ‪ /‬دبیر تحریریه و سیاست‬ ‫محم��ود احمدی ن��ژاد چگون��ه ب��ه انتخاب��ات‬ ‫ریاست جمهوری سال ‪ 92‬نگاه م ی کند؟ مهمترین انتخابات‬ ‫در عرصه سیاست رسمی ای ران که البته این بار بناست پس‬ ‫از برگزاری ان نام جانش��ین محمود احمدی نژاد در پاس��تور‬ ‫مشخص شود‪ .‬حاال این سوال و مس��اله یکی از مهمترین‬ ‫فاکتورهایی است که در تحلی ل های سیاسی جایگاه قابل‬ ‫توجهی را به خود اختصاص داده است‪ .‬این ماجرا انجا مهم‬ ‫م ی ش��ود که در فضای پرخبر و داغ این روزها هر بار خبر و‬ ‫شایع ه ای جدید پی رامون «احمدی نژاد و انتخابات سال اینده‬ ‫» منتشر م ی شود‪ .‬یک بار شایعه دعوت او از شخصی ت های‬ ‫مختلف سیاس��ی از جمله عزت اهلل ضرغام��ی‪ ،‬غالمعلی‬ ‫حدادعادل‪ ،‬غالمحسین الهام‪ ،‬ایت اهلل شاهرودی‪ ،‬سی د حسن‬ ‫خمینی و‪ ...‬ب��رای کاندیداتوری مطرح م ی ش��ود و بار دیگر‬ ‫ش��ایعه پیغام های او در مورد تایی د صالحی��ت کاندیداهای‬ ‫مدنظرش‪ .‬هر چه هس��ت محمود احمدی نژاد در حالی که‬ ‫تا ‪24‬خرداد زمان زیادی باقی نمانده‪ ،‬هنوز مش��تش را ب رای‬ ‫کسی باز نکرده است‪.‬‬ ‫روزگار پس از تحلیف‬ ‫تردیدی نیست که هر رئی س جمهوری عالقه مند است‬ ‫تا کارها‪ ،‬برنامه ها و سیاس��ت هایی که در دوران صدراتش‬ ‫انجام شده پس از او نیز تداوم یافته و فردی که جایگزینش‬ ‫م ی ش��ود‪ ،‬راهش را ادامه دهد‪ .‬به همین جهت دور از ذهن‬ ‫نیست که محمود احمدی نژاد هم بسیار متمایل به این باشد‬ ‫که فردی نزدیک و شبیه به خودش بر صندلی برجای مانده از‬ ‫او تکیه زند تا بر نگه داشت وضع موجود بکوشد و شاید نگران‬ ‫از این باشد که فردی با اندیش��ه دگرگون ی های ریشه ای در‬ ‫دولت جایگزینش شود و انچه او بر انداخته سرپا کند و انچه‬ ‫او سرپا کرده ب راندازد‪ .‬شاید با این فرض بتوان به اینجا رسید‬ ‫که او مهمتری��ن ارمان این روزهایش رئی س جمهور ش��دن‬ ‫فردی شبیه خودش باش��د؛ که اگر چنین شود این الترناتیو‬ ‫هم راه او را ادامه خواهد داد و هم اینکه بخش زیادی از تیم‬ ‫کنونی او همچنان بدون پ راکندگی به کارشان ادامه خواهند‬ ‫داد‪.‬کسانی که مدافع این فرضیه هستند معتقدند در چنین‬ ‫حالتی وقوع دو اتفاق محتمل است‪ :‬نخست اینکه او خرسند‬ ‫از تداوم راه و رسمش از عرصه قدرت رسمی جدا شده و مانند‬ ‫یک تماشاچی به ثمره نشستن ایده هایش را به نظاره خواهد‬ ‫نشست‪ .‬اتفاق دوم هم شاید این باشد که او با بهره گیری از‬ ‫فرصت چهارساله بار دیگر سودای بازگشت به عرصه قدرت‬ ‫رسمی را در سر بپروراند‪.‬‬ ‫سیاست‬ ‫الهام؛ یار دیروز‪ ،‬کاندیدای فردا‬ ‫در میان افرادی که از انان به عنوان حلقه پیشین نزدیک‬ ‫به محمود احمدی نژاد یاد م ی شود‪ ،‬گویا فقط این غالمحسین‬ ‫الهام است که هنوز م ی توان او را در کنار رئی س جمهور دید؛‬ ‫چه اینکه او رجعتی دوباره به پاستور داشته؛ سخنگوی دولت‪.‬‬ ‫این اما همه تحوالت پی رامون او نیست‪ .‬الها م ترجیح داد ب رای‬ ‫بازگش��ت دوباره به دولت از جبهه پایداری جدا شود‪.‬بسیاری‬ ‫معتقدند او فردی است که م ی تواند حلقه ارتباط مجدد برخی‬ ‫حامیان سابق و فعلی محمود احمدی نژاد باشد‪.‬غالمحسین‬ ‫الهام درسال ‪ ۱۳۳۸‬در دزفول زاده ش��د‪ .‬او حقوقدان‪ ،‬مدرس‬ ‫دانشگاه و از حقوقدانان ش��ورای نگهبان است‪ .‬پیش از این‬ ‫وی سخنگوی دولت محمود احمدی نژاد‪ ،‬وزیر دادگستری و‬ ‫رئیس س��تاد مبارزه با قاچاق کاال و ارز بود‪ .‬وی‪ ،‬عضو هیات‬ ‫علمی دانش��کده حقوق و علوم سیاس��ی دانش��گاه ته ران‬ ‫است و پیش از ان سخنگوی ش��ورای نگهبان و مدتی نیز‬ ‫سخنگوی قوه قضائیه بوده است‪ .‬الهام در مرداد ‪ ۱۳۸۹‬توسط‬ ‫محمود احمدی نژاد به عنوان مش��اور حقوقی رئی س جمهور‬ ‫منصوب ش��د‪ .‬پس از اتمام دولت نهم او به دلیل قانونی که‬ ‫به «دوشغله ها» معروف شد از دولت کنار رفت‪ .‬غالمحسین‬ ‫الهام در اخرین اظهارنظرش گفته اس��ت‪« :‬موش��ک باران‬ ‫انتقاد از دولت اغاز شده است‪ ».‬اینکه او گزینه نهایی حامیان‬ ‫احمدی نژاد باش��د البته بیش از همیشه در محافل سیاسی‬ ‫و رس��انه ای مطرح م ی ش��ود‪.‬محمود احمدی نژاد اگر چه به‬ ‫لحاظ محدودیت های قانونی نم ی تواند به صورت رس��می‬ ‫حمایتی از کاندیدایی خاص در انتخابات داشته باشد‪ ،‬اما به‬ ‫هرروی حمایت حتی به صورت غیررس��می از یک کاندیدا‬ ‫تاثیر بس��یاری بر تحلی ل های انتخاباتی خواهد داشت‪.‬حاال‬ ‫مهمترین سوال این اس��ت که ایا به واقع تصمیم سازان این‬ ‫طیف در پی اجرای مدل پوتین‪ -‬مدودف هستند؟ اگر چنین‬ ‫است مدودف ایرانی کیست؟ ‪g‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫استراتژی یک رقابت‬ ‫اگر تا پیش از دولت نهم رقابت های سیاسی همواره‬ ‫میان دو جناح اصلی یعنی راست و چپ دیروز و اصولگرایان‬ ‫و اصالح طلبان امروز خالصه م ی شد‪ ،‬از سال ‪ 84‬اما شرایط‬ ‫سپهر سیاست رس��می ای ران به گونه ای دیگر شکل گرفته‬ ‫اس��ت‪.‬فارغ از انش��عابات و زایش های جدید میان دو جناح‬ ‫قدیمی‪ ،‬ظهور و تش��کیل یک جریان جدی��د که محمود‬ ‫احمدی نژاد بر صدر ان قرار داش��ت معادالت سیاس��ی را با‬ ‫تغیی راتی مواج��ه کرد‪.‬چنان که ب��رای تصویر صورت بندی‬ ‫ارایش نیروهای سیاسی در سطح کالن‪ ،‬اکنون م ی توان سه‬ ‫نیکزاد؛ شاید بیاید‬ ‫برخی معتقدند در میان هم��ه افراد موجود در کابینه‪،‬‬ ‫علی نیکزاد‪ ،‬وزیر مسکن و شهرسازی گزینه مناسبی است؛‬ ‫فردی که گفته م ی ش��ود در نظرس��نج ی هایی که تاکنون‬ ‫انجام ش��ده جایگاه خوبی دارد‪ .‬علی نیکزاد در سال ‪1344‬‬ ‫در شهرس��تان ثمرین اردبیل به دنیا امد‪ .‬وی دارای مدرک‬ ‫کارشناس��ی مهندس��ی عمران و کارشناس ی ارشد مدیریت‬ ‫دولتی اس��ت‪ .‬نیکزاد ش��هریور ‪ 88‬به عنوان وزیر مسکن‬ ‫وارد کابینه دوم احمدی نژاد ش��د‪ .‬پس از برکناری بهبهانی‬ ‫از وزارت راه‪ ،‬توسط مجلس و کش��مکش ها بر سران‪ ،‬این‬ ‫وزارتخانه با وزارت مسکن ادغام و او اولین وزیر راه‪ ،‬مسکن‬ ‫و شهرسازی ای ران ش��د‪ .‬نزدیکی نیکزاد و رئیس دولت بود‬ ‫که او را در رکاب دکتر به جلسه پرسش و پاسخ نمایندگان از‬ ‫مجلس کشاند‪ .‬نیکزاد به همراه چند وزیری که پرسش های‬ ‫نمایندگان ارتباط ب��ا وزارتخانه انها داش��ت‪ ،‬ترجیح داد در‬ ‫این روز مهم که ب رای اولین ب��ار رئیس دولتی در جمهوری‬ ‫اس�لامی به مجلس فراخوانده م ی ش��ود‪ ،‬در کنار محمود‬ ‫احمدی نژاد از درهای س��اختمان س��بز پا به صحن علنی‬ ‫مجلس بگذارد تا حمایتش از دکتر را به همه نش��ان دهد‪.‬‬ ‫نیکزاد جزو چند وزیر و همراه دولت دهم بود که اواخر سال‬ ‫‪ 90‬ب رای جلسه پرسش و پاسخ همراه محمود احمدی نژاد به‬ ‫صحن علنی مجلس رفت‪ .‬برخی معتقدند نباید از این نکته‬ ‫به راحتی عبور کرد که چرا رئیس دولت ترجیح داد از میان‬ ‫همه همکارانش نیکزاد را به مح��ل رویارویی با نمایندگان‬ ‫ببرد؟ برخی از تحلیلگ��ران معتقدند که نیکزاد همان حلقه‬ ‫مفقوده اجرایی شدن تئوری «پوتین – مدودف» دولت دهم‬ ‫اس��ت؛ فردی که با پشتکار و سختکوش��ی تالش م ی کند‬ ‫تا در شهرس��تان ها از خود ردپایی مطلوب ب��ر جا بگذارد‪.‬‬ ‫او عالوه بر سفرهای اس��تانی با هیات دولت بیش از ‪230‬‬ ‫ س��فر به ش��هرهای مختلف ب رای انجام و افتتاح طرح های‬ ‫مس��کن مهر انج��ام داد و در یکی از اخرین س��فرها دچار‬ ‫سانحه جاده ای شد‪ .‬حضور مداوم او در برنامه های مختلف‬ ‫سیما‪ ،‬به دلیل افتتاح مس��کن مهر در شهرها و روستاهای‬ ‫مختلف از او چهره ای مطرح س��اخته و ای��ن گمانه را قوت‬ ‫بخش��یده که کاندیدای اصلی دولت در زیرپوست مسکن‬ ‫مهر مشغول فعالیت انتخاباتی است‪ .‬این گمانه ها با واکنش‬ ‫ب رادر کوچک وی روبه رو ش��د‪ .‬اکبر نیکزاد‪ ،‬ب رادر وزیر راه در‬ ‫گفت وگویی اعالم کرد‪« :‬فکر نم ی کنم‪ ،‬چرا که بنده یک بار‬ ‫از ایشان سوال کردم و ایشان گفتند قصد ورود به انتخابات‬ ‫ریاست جمهوری را ندارند‪ ».‬در محافل سیاسی شایع است‬ ‫که او با این ش��عار کاندیدا خواهد ش��د‪« :‬بار دیگر مردی از‬ ‫جنس مردم»‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪166‬‬ ‫ایا مشایی می اید؟‬ ‫در تحلیل انچه امروز بر طیف حامیان دولت م ی گذرد‬ ‫شاید ساده ترین و نخس��تین گزینه ای که به ذهن م ی رسد‬ ‫کاندیداتوری اسفندیار رحیم مشایی باشد؛ فردی که محمود‬ ‫احمدی نژاد در س��ه س��ال اخیر به خاطر او با حاش��ی ه های‬ ‫فراوانی مواجه ش��ده؛ از اعتراضات به او در خطب ه های نماز‬ ‫جمعه تا جار و جنجال های پی رامون اظهارنظرهای خاصش‪.‬‬ ‫او اما در کسوت رئی س جمهور تا انجا که توانسته حمایتش‬ ‫کرده و حتی هزینه های انتصاب او به عنوان مسئول دفترش‬ ‫را تقبل کرده است‪.‬س��ال اول دولت دهم که تمام شد یک‬ ‫تحلیل انتخاباتی س��ر وصدای زیادی بر پا کرد؛ جان کالم‬ ‫این تحلیل ای��ن بود‪« :‬محم��ود احمدی ن��ژاد دنبال مدل‬ ‫پوتین ‪ -‬مدودف اس��ت و این مدودف کس��ی نیس��ت جز‬ ‫اسفندیار رحیم مش��ایی‪».‬محمود احمدی نژاد اما هیچ گاه‬ ‫پاس��خ درس��ت و دقیقی به این تحلیل نداده و فقط گاه با‬ ‫لبخند و گاه با کنایه پاسخی از س��ر طنز روانه راوی سوال‬ ‫کرده است‪.‬حاال که چند ماه بیشتر به انتخابات نمانده و ان‬ ‫تحلیل بار دیگر پررنگ شده‪ ،‬اسفندیار رحیم مشایی اگر چه‬ ‫دیگر رئی س دفتر رئی س جمهور نیس��ت‪ ،‬اما رس��انه ای تر از‬ ‫همیشه شده‪ ،‬پای ثابت برنامه های خبری هیات دولت شده‬ ‫و البته همچنان حضورش را در انتخابات تکذیب نم ی کند‪.‬‬ ‫این اما همه ماجرا در مورد او نیس��ت؛ چنان که تحلیلی که‬ ‫م ی گوید او مدودف احمدی نژاد اس��ت مورد قبول خیل ی ها‬ ‫نیست‪ .‬این دس��ته از تحلیلگران با استناد به چند نکته این‬ ‫گزاره را رد م ی کنند‪ .‬انها معتقدند‪:‬‬ ‫‪ -1‬محمود احمدی نژاد گفتمان مخصوص خود را دارد‬ ‫که البته زاویه ای قابل توجه با گفتمان مورد نظر اس��فندیار‬ ‫رحیم مشایی دارد‪ .‬به دیگر سخن اینکه این عده باورشان این‬ ‫است که حمایت احمدی نژاد از مشایی بیشتر به جهت مقابله‬ ‫او با مخالفانش است و ریشه در نوع برخوردش با معترضان‬ ‫تصمیمات��ش دارد و این البت��ه به معن��ای تطابق گفتمان‬ ‫مشایی و احمدی نژاد نیست‪.‬‬ ‫‪ -2‬برکناری مشایی از پست رئی س دفتر رئی س جمهور‬ ‫‪ -3‬ریسک عدم تایید صالحیت‬ ‫‪ -4‬تشکیک در همراهی همه حامیان احمدی نژاد با‬ ‫اسفندیار رحیم مشایی به جهت جنجال های سال های اخیر‬ ‫‪ -5‬برچس��ب لیدر جریان موس��وم ب��ه انحرافی که‬ ‫م ی تواند بار منفی در انتخابات داشته باشد‪.‬بر مبنای چنین‬ ‫فاکتورهایی است که م ی گویند محمود احمدی نژاد اکنون‬ ‫که در اخرین «اس��فند » دولت��ش قرار دارد به «اس��فندیار‬ ‫رحیم مشایی» نم ی اندیشد‪.‬‬ ‫قطب اصلی را بر شمرد؛اصولگرایان‪ ،‬اصالح طلبان و حامیان‬ ‫محمود احمدی نژاد‪ .‬ان گونه که پیداست استراتژیس ت های‬ ‫جریان جدید ب رای تداوم سیاس��ت ورزی رس��می در دولت‬ ‫یازدهم باورشان چنین اس��ت که اگر انتخابات با سه ضلع‬ ‫اصولگرای��ان‪ ،‬اصالح طلب��ان و کاندیدای انها برگزار ش��ود‬ ‫با تقس��یم ارا‪ ،‬انتخابات به مرحله دوم م��ی رود و در چنین‬ ‫صورتی اس��ت که اگر یک طرف پی��روز انتخابات حامیان‬ ‫احمدی نژاد باشند‪ ،‬طرف شکس��ت خورده در مرحله دوم به‬ ‫انها خواهد پیوست و فرجام ان رقابت‪ ،‬رئی س جمهور شدن‬ ‫گزینه مطلوب دولت خواهد بود‪ .‬بر مبنای چنین فرضی ه ای‬ ‫این تصمیم سازان دنبال گزینه ای هستند که هزینه ای ب رای‬ ‫تالش جهت تایید صالحیتش نپردازند‪ ،‬تابع گفتمان محمود‬ ‫احمدی نژاد باشد‪ ،‬در مقابل تیم کنونی منعطف بوده و کابینه‬ ‫فعلی را با تحوالت جدی مواجه نکند و به دیگر سخن اینکه‬ ‫ب رای تداوم حیات این جریان سیاسی تمام تالشش را بکند‪.‬‬ ‫چنین گ��زاره ای ن��گاه تحلیلگران را ب��ه چهره هایی جلب‬ ‫م ی کند که اکنون بیش از همیش��ه به محمود احمدی نژاد‬ ‫نزدیک هستند‪.‬‬ ‫عل ی اکبر صالحی؛ رئی س جمهور دیپلمات؟‬ ‫عل ی اکبر صالحی فردی است که پس از منوچهر متکی‬ ‫به کرسی وزارت امور خارجه تکیه زده است‪ .‬شکی نیست که‬ ‫ی در این پست قرار‬ ‫صالحی در دوره بسیار حس��اس و مهم ‬ ‫گرفته اس��ت‪ .‬از زمانی که او در قامت وزیر امور خارجه ظاهر‬ ‫شده اتفاقات مهمی رخ داده؛ از بیداری اسالمی در کشورهای‬ ‫مختلف تا تحوالت سوریه‪.‬در دوره او اما یک اتفاق مهم دیگر‬ ‫هم افتاد؛ برگزاری اجالس بزرگ عدم تعهد در ته ران؛ اجالسی‬ ‫که موجب شد وی و فعالی ت هایش در تیررس نگاه خب رنگاران‬ ‫و رس��انه ها قرار گیرد‪ .‬دکتر عل ی اکبر صالحی متولد چهارم‬ ‫فروردین ‪ 1328‬در کربالست‪ .‬او جدیدترین و اخرین وزیر دولت‬ ‫دهم محسوب م ی شود‪ ،‬اما مسئولیت سازمان انرژی اتمی‪،‬‬ ‫صندلی عضویت کابینه را پی ش تر ب��ه او داده بود‪ .‬صالحی‬ ‫در میان اعضای دولت دانش��گاه ی ترین چهره است‪ .‬وی در‬ ‫سال های پایانی دهه ‪ 60‬و اوایل دهه ‪ 70‬ریاست مشهورترین‬ ‫دانشگاه مهندسی کشور یعنی صنعتی ش��ریف را به عهده‬ ‫داشته است‪ .‬سپس در کسوت معاونت اموزشی وزارت علوم‬ ‫تا اخر دولت دوم هاشمی رفسنجانی مهمترین معاونت این‬ ‫وزارتخانه را اداره کرد و پس از ان به فعالی ت های بی ن المللی‬ ‫روی اورد و به سازمان کنف رانسا سالمی پیوست‪ .‬صالحی به‬ ‫زبان انگلیسی تس��لط کامل دارد‪ .‬نوع عملکرد او در اجالس‬ ‫عدم تعهد بار دیگر وی را به عن��وان گزینه ای محتمل ب رای‬ ‫انتخابات ریاست جمهوری مطرح ساخته است‪ .‬صالحی البته‬ ‫خودش در پاس��خ به خبرنگاران‪ ،‬کاندیداتوری اش را تکذیب‬ ‫نکرده است‪ .‬به نظر م ی رسد در شرایط موجود اکنون بیش از‬ ‫همیشه باید به کاندیداتوری عل ی اکبر صالحی اندیشید‪ .‬او در‬ ‫جدیدترین اظهاراتش از عملکرد تیم هسته ای در دوران حسن‬ ‫روحانی و علی الریجانی تقدیر کرده است‪.‬اظهارنظرهایش در‬ ‫مورد تحوالت رابطه ای ران و امریکا نیز چند وقتی است او را به‬ ‫تیتر نخست رسانه های خارجی تبدیل کرده است‪.‬‬ ‫‪101‬‬ ‫سالنامه‬ ‫‪1391‬‬ ‫بین الملل‬ ‫بایدمحتاطبود‬ ‫گفت و گو با حمیدرضا اصفی درباره مذاکره ایران ‪ -‬امریکا‬ ‫حمیدرضا اصفی‪ ،‬سخنگوی سابق وزارت خارجه در گفت وگو با مثلث‬ ‫با نگاه واقع بینانه خود نسبت به اینده مذاک رات ای ران و با ‪ 5+1‬بدبین است‪.‬‬ ‫به اعتقاد او تاکید غرب بر تداوم سیاست فشار و مذاکره درعمل باعث شده‬ ‫که جو ب ی اعتمادی میان دو طرف مذاکره کننده هر روز بیشتر از‬ ‫گذشته شود‪ .‬او تنها راه برون رفت از وضعیت موجود را تغییر‬ ‫سیاست غرب در قبال تهران م ی داند‪ .‬به اعتقاد او اگر غرب‬ ‫حاضر نش�ود که حق ایران در استفاده صل ح امیز از انرژی‬ ‫هس�ته ای را به رس�میت بشناسد‪ ،‬ش�کاف ها و تضادها‬ ‫همچنان ادامه خواهد یافت‪.‬‬ ‫ایران با برنامه غنی سازی‬ ‫در موضع برابر با امریکا‬ ‫قرار گرفته است‬ ‫گفت وگو با دکترکیهان برزگر درباره رابطه ایران‪-‬امریکا‬ ‫کیه�ان برزگ�ر‪ ،‬اس�تاد رواب�ط بی ن الملل در‬ ‫گفت وگو با مثلث بر این نکته پای م ی فش�ارد که‬ ‫ایران باید از موضع برابر وارد مذاک�رات با امریکا‬ ‫شود‪ .‬به نظر این اس�تاد دانشگاه چنین شرایطی‬ ‫در حال حاضر با تداوم برنامه غن ی سازی اورانیوم‬ ‫فراهم شده است‪ .‬به اعتقاد او ایران هرچه بر ادامه‬ ‫برنام�ه غن ی س�ازی اورانیوم پای بفش�ارد خواهد‬ ‫توانست امتیازات بیش�تری از امریکا و غرب اخذ‬ ‫کند‪ .‬امریکا این مساله را به خوبی م ی داند که برای‬ ‫حل موضوعات متنوع و متعدد منطقه ای به حضور و‬ ‫نقش افرینی ایران به شدت نیاز دارد‪.‬‬ ‫شگرد تبلیغاتی‬ ‫پشت پرده پیشنهاد امریکا برای مذاکرهبا ایران چه بود؟‬ ‫اوبام�ای دوره اول ب�ا دوره جدی�د ریاس�ت‬ ‫جمه�وری تف�اوت چندانی ب�ا یکدیگر ن�دارد‪.‬‬ ‫اگرچه تیم دیپلماس�ی و نظامی اوباما در دوره‬ ‫جدی�د تغییر کرده اس�ت ولی مواض�ع وزاری‬ ‫خارجی و دفاع ایالت متحده نش�ان م ی دهد‬ ‫که نظام انها نسبت به جهان پیرامونشان‬ ‫و همچنی�ن منطق�ه خاورمیان�ه تفاوت‬ ‫چندانی با دوره قبل نکرده است‪ .‬اوباما‬ ‫در دوره اول ریاس�ت جمه�وری خود‬ ‫بر سیاس�ت مذاکره با ای�ران پای‬ ‫فش�رد ول�ی در همی�ن دوره نیز‬ ‫بود ک�ه تهران را ب�ا تحری م های‬ ‫هم ه جانب�ه اقتص�ادی مواجهه‬ ‫س�اخت‪ .‬ظاه�را رئی�س جمه�ور‬ ‫امری�کا تصمی�م دارد در دوره جدی�د نیز‬ ‫سیاس�ت پیش�ین را با اندکی تغییرات‬ ‫ادامه دهد‪.‬‬ ‫روایت اقای سخنگو از اینده‬ ‫رابطه ایران ‪ -‬امریکا‬ ‫گفت وگوی مثلث بارامین مهمانپرست‬ ‫رامی�ن مهمانپرس�ت در گفت وگ�و ب�ا هفته نام�ه‬ ‫مثل�ث روای�ت خ�ود را از رون�د تح�والت سیاس�ت‬ ‫خارج�ی ای�ران در س�ال ‪ 1391‬بی�ان ک�رد‪ .‬از نظ�ر او‬ ‫جمهوری اسلامی ایران در س�ال ‪ 91‬نش�ان داد که اهل‬ ‫مذاکره و گفت وگو س�ت؛ این موضوع به وض�وح در پرونده‬ ‫هس�ته ای نمود داشت و هم در س�ایر موضوعات و مسائل‬ ‫منطقه ای‪ .‬مهمانپرست در مورد پیشنهاد امریکای ی ها برای‬ ‫مذاکره با ایران این موضوع را بیان م ی کند که مذاکره در شرایط‬ ‫فعلی به صالح نیست چرا که می تواند منجر به بروز شکاف‬ ‫بین ملت شود ولی ایران با عبور از این پیچ تاریخی م ی تواند‬ ‫از موضع اقتدار وارد گفت وگو و مذاکره با کشورهایی شود که‬ ‫تخاصم و دشمنی را با ملت ایران کنار گذاشته باشند‪.‬‬ ‫چهر ه ها‬ ‫محمد المرسی با سخنرانی های‬ ‫اتشین خود مخاطبانش را در‬ ‫سراسرمصرسحرمی کند‬ ‫ازادیخواه یا دیکتاتور؟‬ ‫رضا اقازاده‬ ‫بین الملل‬ ‫مردی چهارش��انه و درش��ت اندام‪ ،‬با ریش خاکستری‬ ‫همیشه مرتب و رفتاری فروتنانه؛ فردی که تا دو سال حتی‬ ‫ب رای مردم مصر هم شناخته ش��ده نبود و حاال نه تنها مردم‬ ‫این کشور که بسیاری از مردم جهان نیز وی را م ی شناسند؛‬ ‫اولین رئی س جمهور انتخابی مصر در یک انتخابات رقابتی‬ ‫و اولین اسالمگرای حاکم بر یک کشور عربی‪ .‬شاید بتوان‬ ‫محمد المرسی را از بسیاری جهات تجلی رویایی دانست که‬ ‫بسیاری از ان به عنوان رویای امریکایی نام م ی برند؛ رویایی‬ ‫که قهرمانان امریکایی ان امثال اس��تیو جابز و بیل گیتس‬ ‫هستند و حاال به نظر م ی رس��د اگر رویایی مصری را بتوان‬ ‫تصور کرد‪ ،‬قهرمانش محمد المرسی خواهد بود‪.‬‬ ‫محمد المرسی در س��ال ‪ 1951‬در یک خانه اجری در‬ ‫روستای نیل دلتای عدوا‪ ،‬در شمال قاهره به دنیا امد‪ .‬خانه ای‬ ‫روس��تایی با تمام مولفه هایش؛ غازها‪ ،‬اردک ها‪ ،‬درخت ها و‬ ‫حیوانات اهلی و خانگی‪ .‬محمد نوج��وان را ان روزها پدر با‬ ‫دیگر ب رادرانش سوار بر پشت خر به مدرسه م ی برد‪ .‬نوجوانی‬ ‫سختکوش که نمرات باالیش توانستند راه ورود به دانشکده‬ ‫مهندس��ی دانش��گاه قاهره را ب رایش هموار کنن��د ـ که در‬ ‫ان زمان محل نش��و و نمای اس�لامگرایان بود ـ و در ادامه‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫س��کوی پرتابش ب رای گرفتن بورس تحصیلی و رفتن‬ ‫به دانش��گاه کالیفرنیای جنوبی ش��وند‪ .‬وی طبق‬ ‫س��نت متداول در دنیای عرب‪ ،‬در سال ‪ 1979‬سه‬ ‫روز قبل از رفتن به امریکا و زمانی که ‪ 28‬س��اله‬ ‫بود با دخترعمویش «نج�لاء علی محمود» که‬ ‫در ان زمان دانش اموز س��ال اخر دبیرس��تان و‬ ‫‪ 17‬س��اله بود ازدواج کرد‪ .‬همس��رش یک سال‬ ‫بعد و بع��د از گرفتن دیپلم به امری��کا رفت و به‬ ‫المرسی محلق شد‪ .‬طی پنج سال اقامت در امریکا‬ ‫به جنبش اخوان المسلمین پیوس��ت و در مرکز‬ ‫اسالمی کالیفرنیا به فعالیت پرداخت؛ همسری‬ ‫که حاال از لقب «بان��وی اول» اکراه دارد و ترجیح‬ ‫م ی دهد «همس��ر رئی س جمهور» ی��ا «خدمتگزار‬ ‫اول» بنامندش‪ .‬المرسی ه ر چند ادعا م ی کند زندگی‬ ‫در امریکا را دوس��ت نداش��ته‪ ،‬ولی دو پسر از پنج‬ ‫فرزندش در امریکا ب��ه دنیا امده اند و پس از‬ ‫گرفتن دکترا در علم م��واد و پیش از‬ ‫بازگشت به وطن در سال ‪1985‬‬ ‫و تدری��س در دانش��گاه‬ ‫الزقازیق‪ ،‬س��ه سال‬ ‫بشار اسد و روزهای خاص در تاریخ سوریه‬ ‫مردی علیه تروریسم‬ ‫کریم پورزبید‬ ‫روند تحصیلی و اکادمیکی که بش��ار اس��د طی دوران‬ ‫تحصیالت دانشگاهی خود گذراند‪ ،‬نویدبخش ان نبود که وی‬ ‫روزگاری تبدیل به رئی س جمهوری سوریه شود یا حتی تبدیل به‬ ‫سیاستمداری که امور کشور را اداره کند‪.‬‬ ‫او از سال ‪ 1995‬تا س��ال ‪ 2000‬مدارج خود را در ارتش طی‬ ‫کرد و ‪11‬ژوئن ‪ 2000‬و یک روز پس از درگذشت پدرش به عنوان‬ ‫فرمانده ارتش و نیروهای مس��لح انتخاب شد‪ .‬بشار در همین‬ ‫سال در کنف رانس نهم حزب «بعث»حاکم بر سوریه در‪17‬ژوئن‬ ‫به عنوان دبیرکل ان انتخاب ش��د و پ��س از ان نیز به عنوان‬ ‫رئی س جمهوری این کشور انتخاب شد‪.‬‬ ‫سیاست خارجی‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪104‬‬ ‫سیاس��ت خارجی بشار اس��د ب ر اس��اس قرار گرفتن در‬ ‫صف محور مقاوم��ت در منطقه مخالف با هیمن��ه امریکا و‬ ‫رژیم صهیونیس��تی پایه ریزی شد و دولت س��وریه از مقاومت‬ ‫اس�لامی لبنان و حزب اهلل حمایت همه جانبه ک��رد و یکی‬ ‫از عوام��ل اصلی پی��روزی ح��زب اهلل لبن��ان در جنگ علیه‬ ‫رژیم صهیونیستی در س��ال ‪ 2006‬و پیروزی مقاومت اسالمی‬ ‫فلسطین در نوار غزه در س��ال ‪ 2012‬که شکستی تاریخی بر‬ ‫این رژیم اش��غالگر وارد اورد‪ ،‬به ش��مار م ی رود‪ .‬بشار در زمینه‬ ‫برقراری صلح عادالنه و فراگیر در منطق��ه و در مرکز ثقل ان‬ ‫بازگشت بلندی های «جوالن» که در اشغال رژیم صهیونیستی‬ ‫بود‪ ،‬فعالیت کرد‪ .‬به همین دلیل مذاکرات غی ر مس��تقیم و با‬ ‫میانجیگری ترکیه ب��رای بازگرداندن بلندی ه��ای جوالن به‬ ‫سوریه را انجام داد‪ .‬وی تالش کرد روابط کشورش را با جهان و‬ ‫کشورهای منطقه و حتی کشورهایی که با دمشق مشکالت‬ ‫اساسی دارند نظیر ع ربستان بهبود بخشد‪.‬‬ ‫سیاست داخلی‬ ‫س��وریه اوایل ریاست دوره ای بشار اس��د در داخل شاهد‬ ‫گش��وده ش��دن فضا و اعطای ازادی ها بود که ای��ن دوران به‬ ‫«بهاردمشق» شهره گش��ت‪ .‬در این دوران بشار با عقالنیت‬ ‫به همه خواسته های ملت سوریه پاس��خ مثبت داد‪.‬در زمینه‬ ‫اقتصادی گشایش زیادی به وجود امد به طوری که به بانک های‬ ‫خارجی اجازه داده شد ب رای خود شعب ه هایی در سوریه افتتاح کنند‬ ‫و به شهروندان سوری نیز اجازه داده شد حساب هایی با ارز خارجی‬ ‫افتتاح کنند‪ .‬در این دوران اوضاع معیش��تی شهروندان سوری‬ ‫بهبود پیدا کرد‪ ،‬ارزش لیره(واحد پولی سوریه) افزایش یافت و‬ ‫بهای سوخت نیز پایین امد‪.‬‬ ‫فشارهای امریکا‬ ‫سوریه در دوران بشار اسد شاهد فشارهای خارجی زیادی‬ ‫بود که هنوز این فش��ار ها ادامه دارد‪ ،‬زی را این کشور از مقاومت‬ ‫اسالمی لبنان حمایت کرد و مقاومت اسالمی در فلسطین را‬ ‫نیز مورد حمایت قرار داد‪ .‬همچنین سوریه مواضعی ب ر خالف‬ ‫خ واسته های امریکا و رژیم صهیونیستی اتخاذ کرد‪.‬‬ ‫پس از اشغال ع راق توسط امریکا در سال‪ ،2003‬واشنگتن‪،‬‬ ‫دمشق را متهم به عبور افراد مسلح از س��وریه به ع راق کرد و‬ ‫روابط دو کشور پس از ترور «رفیق حریری» نخس ت وزیر اسبق‬ ‫لبنان در ‪15‬فوریه سال ‪ 2005‬وارد مرحله بسیار پ رتنشی شد‪ .‬در‬ ‫این س��ال امریکا اتهام مخالفان لبنانی در مورد دست داشتن‬ ‫سوریه یا عدم جلوگیری یا اهمال سوریه در ترور حریری را مورد‬ ‫تایید قرارداد و بشار اسد را مجبور کردند که در اوریل سال ‪2005‬‬ ‫نیروهای خود را از لبنان خارج کند‪.‬‬ ‫بحران سوریه‬ ‫اواس��ط مارس س��ال ‪ 2011‬با اغاز اعتراض ها در برخی‬ ‫مناطق سوریه‪ ،‬بشار اسد به خواس��ته های مردم پاسخ مثبت‬ ‫داد و اصالحات گس��ترده ای را اغاز کرد‪ ،‬اما با دخالت برخی از‬ ‫کشورهای ع ربی نظیر قطر و ع ربستان و نیز کشورهای غ ربی‬ ‫و ترکیه‪ ،‬اعتراض ها در سوریه تبدیل به خشونت های مسلحانه‬ ‫شد و بشار مجبور شد ب رای برقراری ارامش به شهرها و روستاها‬ ‫و مقابله با تکفیری ها و سلف ی هایی که از خارج این کشور وارد‬ ‫سوریه شده بودند و ان را ناامن کردند‪ ،‬ارتش را وارد عمل کند‪.‬‬ ‫درگیری ها در س��وریه که دومین س��ال خود را سپری م ی کند‬ ‫نتوانست از قدرت بش��ار کم کند و وی توانست در ب رابر همه‬ ‫فشارهای داخلی و خارجی مقاومت کند و اکنون پس از گذشت‬ ‫تحریم های اتحادیه اروپا‬ ‫غرب و متحدان اروپای��ی و ع رب ی اش و همچنین دیگر‬ ‫متحدانش در جهان ب رای انکه بتوانند به بشار اسد فشار بیاورند‬ ‫و راه را ب رای گروه های مسلح تروریس��ت ب رای ب راندازی نظام‬ ‫حاکم بر این کشور هموار کنند‪ ،‬نه فقط سفارتخانه های خود‬ ‫را در دمشق بستند بلکه تحریم های گسترده ای را علیه سوریه‬ ‫تحمیل کردند‪ .‬تحریم هایی که نتوانست کاری از پیش ببرد و‬ ‫دولت سوریه و رئی س جمهورش را به زانو دربیاورد‪.‬در تاریخ ‪۲۳‬‬ ‫مه‪ ۲۰۱۱‬میالدی‪ ،‬وزی ران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا‪،‬‬ ‫بشار اسد و‪ ۹‬شخصیت ارشد حکومت سوریه را به فهرست افراد‬ ‫تحریمی این کشور افزودند‪ .‬اتحادیه اروپا حدود دو هفته پیش‬ ‫از ان در مورد بلوکه کردن دارای ی ها و ممنوعیت سفر ‪ ۱۳‬مقام‬ ‫یرتبه سوری از جمله بشار اسد‪ ،‬توافق کرده بود‪.‬‬ ‫عال ‬ ‫حمایت روسیه و چین از بشار اسد‬ ‫بشار اسد تنها گزینه‬ ‫شو قوس های فراوان و میانجیگری سازمان‬ ‫پس از ک ‬ ‫ملل ب��رای مذاک��ره دولت و مخالف��ان س��وری‪ ،‬مخالفان‬ ‫ش��رط اغاز ه ر گونه مذاکره ای را کناره گیری بش��ار اسد از‬ ‫قدرت اعالم کردن��د‪ ،‬اما با کاهش ق��درت مخالفان به ویژه‬ ‫افراد مس��لح تروریس��تی و کشته ش��دن یا فرار بس��یاری‬ ‫از انها به خارج از س��وریه و نیز مخالفت روس��یه با ش��رط‬ ‫کناره گیری اس��د‪ ،‬مخالفان از این پی ش شرط عقب نشینی‬ ‫کردند‪.‬‬ ‫اسد در س��خنرانی خود با ارائه طرح س��وری – سوری با‬ ‫محوریت دولت‪ ،‬حفظ ساختار ارتش و مش��ارکت مردمی‪ ،‬در‬ ‫واقع بر حل بحران این کشور از داخل و نه مداخله خارجی تاکید‬ ‫کرد‪ .‬این طرح م ی تواند باعث خروج این کشور از بحران دو ساله‬ ‫خارجی شود‪.‬‬ ‫رئی س جمهوری سوریه با تعیین س��قف تغیی رات – در‬ ‫س��طح دولت – به مخالفان خارجی و حامی��ان منطقه ای و‬ ‫بی ن المللی انها یاداوری کرد که قصد ترک قدرت را ندارد‪ .‬این‬ ‫سخنان نشان داد که از نظر امنیتی‪ ،‬اطالعاتی و نظامی‪ ،‬دولت‬ ‫و ارتش قدرت ب رتر را دارند‪.‬‬ ‫در پایان ذکر این نکته خالی از لطف نیست که هم خود‬ ‫مردمسوریهوهمغرببهایننتیجهرسیده اندکهشخصیبهتر‬ ‫از بشار اسد وجود ندارد تا بتواند ارامش و امنیت را در این کشور‬ ‫برقرار کند و مخالفان متشتت و پ راکنده خارج نشین یا گروه های‬ ‫تروریستی در داخل هرگز نم ی توانند امنیت را ب رای انها به ارمغان‬ ‫بیاورند‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬الجزیره‪،‬خبرگزاری سانا‬ ‫مترجم‪ :‬مرجان محمدی‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫روسیه و چین از زمان اغاز شورش های مسلحانه در سوریه‬ ‫از بشار اسد و دولتش حمایت کردند و غرب به رهبری امریکا‬ ‫نتوانست این دو کش��ور را قانع کند که دست از حمایت شان‬ ‫ی شورای امنیت سازمان ملل هرگز‬ ‫ب ردارند‪ ،‬زی را این دو عضو دائم ‬ ‫دوست نداشتند که سناریوی لیبی و حمله ناتو به این کشور ب رای‬ ‫سرنگونی «معمر قذافی» رهبر سابق لیبی در سوریه نیز تکرار‬ ‫شود‪ .‬به همین دلیل روس��یه و چین تمام تالش های امریکا‬ ‫و متحدان غ ربی و ع رب ی اش را ب��رای صدور قطعنامه و ایجاد‬ ‫بستری ب رای حمله نظامی به سوریه با شکست مواجه کردند‪.‬‬ ‫بین الملل‬ ‫دو سال ارتش سوریه به طور تدریجی در حال پاکسازی مناطق‬ ‫مختلف از تروریس ت ها و گروه های مسلح است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫در امریکا ماند‪ .‬اواسط دهه ‪ 80‬زمانی که حسنی مبارک تازه‬ ‫به قدرت رس��یده بود‪ ،‬مصر ب رای مدت زمان کوتاهی ازادی‬ ‫سیاس��ی را تجربه کرد و در همین زمان بود که المرس��ی‬ ‫به اخوان المس��لمین پیوس��ت و توانس��ت به عنوان یک‬ ‫سازمان دهنده سختکوش و با صالحیت‪ ،‬شهرتی ب رای خود‬ ‫دست و پا کند؛ شهرتی که موجب شد بتواند بین سال های‬ ‫‪ 2000‬تا ‪ 2005‬در ظاهر به عنوان نماینده ای مستقل و در عمل‬ ‫به عنوان نماینده اخوان المس��لمین ب��ه «مجلس النواب»‬ ‫مصر راه پیدا کند‪ .‬وقتی از سوی حزب عدالت و ازادی‪ ،‬بازوی‬ ‫سیاسی اخوان المسلمین‪ ،‬ب رای انتخابات ریاست جمهوری‬ ‫نامزد شد‪ ،‬کسی امید به پیروزی اش نداشت‪ .‬در واقع وی در‬ ‫دور اول انتخابات تنها یک چهارم ارا را به دست اورد و اگر نظم‬ ‫سازمانی اخوان المسلمین نبود‪ ،‬بعید بود بتواند احمد شفیق‬ ‫را کنار بزند و به ریاست جمهوری برسد‪.‬‬ ‫پس از انتخابات س��ال ‪ 2012‬و راه یافتن المرس��ی به‬ ‫کاخ هلیوپلیس‪ ،‬س��یر وقایع ب رای مصر و المرس��ی شتاب‬ ‫بیشتری گرفته و به همان می زان بر پیچیدگ ی های او اضافه‬ ‫شده اس��ت‪ .‬با این حال خود وی معتقد اس��ت که دولتش‪،‬‬ ‫اولین تجربه واقعی در مصر است و روبه رو شدن با انبوهی‬ ‫از مش��کالت اجتناب ناپذیر‪ ،‬ان هم در کش��وری که طیف‬ ‫وسیعی از گروه های لیب رال و سکوالر تا سلفیون و تکفیری ها‬ ‫و بازمانده های رژیم مبارک را ش��امل م ی ش��ود؛ گروه هایی‬ ‫که هریک طیفی از گروه های فرع��ی از میانه رو تا افراطی‬ ‫را دربرم ی گیرند‪ .‬حتی المرس��ی نیز از این قاعده مس��تثنی‬ ‫نیس��ت‪ .‬فرا زو نش��ی ب های رفتار وی‪ ،‬نامعلوم بودن نیات و‬ ‫اهدافش و مارگزیده بودن مرد ِم س��رزمین اه رام از یک دوره‬ ‫طوالنی دیکتاتوری و استب داد به همراه ه راس از گروه های‬ ‫اس�لامگرا باعث ش��ده نظ رات مختلف��ی در مورد‬ ‫المرسی وجود داشته باشد‪ .‬فردی که در جریان‬ ‫تبلیغات انتخاباتی جلوه ای نداش��ت‪ ،‬در‬ ‫سخنرانی تحلیفش کتش را دراورد و بدون جلیقه ضدگلوله‬ ‫بدنش را به همه نش��ان داد تا جمعیت را تهییج کند‪ .‬زمانی‬ ‫که همگان دس��ت هایش را بسته م ی دانس��تند‪ ،‬ژنرال های‬ ‫عال ی رتب��ه را ع��زل و فرماندهی کل نیروهای مس��لح را از‬ ‫نظامیان پ س گرفت؛ اقدام ی که هنوز چگونگی موفق شدن‬ ‫المرسی به انجام ان د ر هاله ای از ابهام باقی مانده است‪.‬‬ ‫از سوی دیگر و به رغم شعارها و سخنران ی های تند و‬ ‫تیز و حتی مصاحبه تازه افشاشده اش در سال ‪ 2010‬که گفته‬ ‫بود وظیفه هر مسلمانی این اس��ت که فرزندان و نواده های‬ ‫خود را با نفرت از یهودیت و یهودیان بار اورند تا انها نیز زندگی‬ ‫خود را وقف مبارزه با این «نواده ه��ای خوک و میمونی که‬ ‫خون بشریت را م ی مکند» کنند‪ ،‬پیمان صلح با اسرائیل را لغو‬ ‫نکرده و حتی مرز مصر با غزه را همچنان بسته نگه داشت‪،‬‬ ‫حتی ارتباط بین س��ازمان های اطالعاتی مصر و اسرائیل را‬ ‫ادامه داد‪ .‬به عالوه گزارش ها حاکی از ان است که المرسی‬ ‫در این زمان به طور مداوم با اوباما و هیالری کلینتون تماس‬ ‫تلفنی داشته است‪.‬‬ ‫اسرائیل نیز به رغم انتشار این ویدئو در ژانویه امسال‬ ‫واکنش ش��دیدی به ان نش��ان نداد‪ .‬با این حال پس از این‬ ‫موضوع و زمانی که امریکا وی را بانی صلح و مردم فلسطین‬ ‫ناج ی اش م ی خواندند با صدور فرمان ‪ 22‬نوامبر‪ ،‬لیب رال ها و‬ ‫سکوالرهای مصر را علیه خود ش��وراند‪ ،‬باعث سقوط ارزش‬ ‫س��هام در بازار بورس ش��د و غرب را نگ��ران پیدایش یک‬ ‫دیکتاتوری نوین در مصر کرد و از س��وی الب رادعی «فرعون‬ ‫جدید» لقب گرفت؛ فرمانی که به المرسی اجازه م ی داد هر‬ ‫اقدامی را که ب رای حفاظت از انقالب الزم باشد انجام دهد و‬ ‫تصریح م ی کند که هیچ دادگاهی نم ی تواند تصمیم های او‬ ‫را لغو کند؛ اقدام ی که دولت تاکید داشت به منظور مقابله با‬ ‫قضات و باقی نیروهای به جامان��ده از رژیم مبارک‪ ،‬ناچار به‬ ‫اتخاذ ان ش��ده و پس از تدوین قانون جدید توسط مجلس‬ ‫موسسان و انتخابات مجلس‪ ،‬این اختیارات سلب خواهند شد‪.‬‬ ‫تالش های المرسی در زمینه سیاست خارجی هم قابل توجه‬ ‫بوده اند؛ سفر به عربستان‪ ،‬امریکا‪ ،‬چین و ته ران‪ ،‬شرکت در‬ ‫اجالس اتحادیه افریقا در ادی س ابابا‪ ،‬شرکت در شانزدهمین‬ ‫اجالس عدم تعهد در ته ران و هم صدایی با اغلب کشورهای‬ ‫ع ربی علیه سوریه و محکوم کردن بشار اسد در سخنران ی اش‬ ‫در این اجالس‪ .‬در همین زمان المرسی موفق به توافق اولیه‬ ‫با صندوق بی ن المللی پول ب رای دریافت یک وام ‪ 4/8‬میلیارد‬ ‫دالری شد‪ ،‬ب رای تزریق به اقتصاد کم رمق مصر؛ اقتصادی که‬ ‫به دلیل اش��وب های اخیر و کاهش می زان گردشگر بیش از‬ ‫پیش اسیب دیده است؛ هرچند گروه های مخالف دولت‪ ،‬حتی‬ ‫گروه های لیب رال در ب رابر اعالم این مساله به چپ گراییده و‬ ‫مخالفت خود را با گرفتن این وام‪ ،‬به دلیل تبعات ان و الزامات‬ ‫صندوق بی ن المللی پول به اقدامات ریاضتی سخت گی رانه‬ ‫و در نتیجه فش��ار به اقش��ار فقیر و مح��روم جامعه‪ ،‬اعالم‬ ‫کرده است‪ .‬روز پنج شنبه سوم اس��فندماه‪ ،‬المرسی با صدور‬ ‫فرمانی خواس��تار برگزاری انتخابات مجلس در اردیبهشت‬ ‫ماه اینده ش��د که اقدامی ب رای کاه��ش ناامیدی در جامعه‬ ‫پس از ماه ها شورش خیابانی و اختالفات سیاسی تعبیر شده‬ ‫اس��ت‪ .‬هرچند جبهه نجات ملی‪ ،‬بزرگترین نیروی مخالف‬ ‫دولت گفته تنها در صورتی در انتخابات شرکت م ی کند که‬ ‫المرسی به تش��کیل دولت وحدت ملی تن در دهد‪ .‬در حال‬ ‫حاضر به نظر م ی رسد س��رزمین فراعنه به این زودی رنگ‬ ‫ارامش را نخواهد دید و المرسی به عنوان سکاندار این کشتی‬ ‫توفان زده‪ ،‬کار بسیار دشواری در پیش خواهد داشت‪ .‬ان هم‬ ‫با وجود مخالفانی که این روزها و پس از شکس��ت خوردن‬ ‫تالش هایشان ب رای سرنگون کردن المرسی به شیوه مبارک‬ ‫و برگزاری تظاه رات های پ ی در پی و تن ندادن به قواعد بازی‬ ‫دموکراتیک‪ ،‬به راه حل هایی همچون فرستادن المرسی به‬ ‫فضا فکر م ی کنند‪g .‬‬ ‫‪105‬‬ ‫چهر ه ها‬ ‫دیپلماتکهن ه کار‬ ‫ازاده کشوردوست‬ ‫بین الملل‬ ‫انتخاب و تایی��د «جان کری» سیاس��تمدار کهنه کار‬ ‫امریکایی و س��رباز قدیمی جن��گ ویتنام به عن��وان وزیر‬ ‫خارجه جدید امریکا از مهم ترین تحوالت در عرصه سیاست‬ ‫بی ن الملل اس��ت که در چارچوب تغیی رات پس از انتخابات‬ ‫نوامبر سال ‪ ۲۰۱۲‬میالدی در این کشور روی داد‪.‬‬ ‫تو هشتمین‬ ‫کری که از چند هفته قبل به عنوان شص ‬ ‫وزیر خارجه امریکا س��کان امور را در دس��ت گرفته‪ ،‬پس از‬ ‫بازگشت از جنگ ویتنام و پیوستن به جنبش «کهنه سربازان‬ ‫علیه جنگ» به طور رسمی وارد عرصه سیاست شد‪.‬‬ ‫وی از س��ال ‪ ۱۹۸۵‬تا ‪ ۲۰۱۳‬میالدی به عنوان سناتور‬ ‫دموک��رات ایال��ت ماساچوس��ت فعالی��ت کرده و س��ابقه‬ ‫کاندیداتوری در انتخابات ریاس��ت جمهوری امریکا در سال‬ ‫‪ ۲۰۰۴‬میالدی را نی��ز در کارنامه خود دارد‪ .‬کری که س��مت‬ ‫رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنا را در اختیار داشت‪،‬‬ ‫ی در تصمی��م گیری های امنیت��ی امریکا ایفا‬ ‫نقش مهم�� ‬ ‫م ی کرد و به همین دلیل ورود وی به دستگاه دیپلماسی این‬ ‫کشور م ی تواند فصل جدیدی در رویکردهای واشنگتن باشد‪.‬‬ ‫کری که در عرصه سیاست هم مانند مواضع دوگانه اش‬ ‫در مورد جنگ‪ ،‬تا حدودی با معیاره��ای دوگانه عمل کرده‬ ‫در موضع گیری های خ��ود علیه ای ران همواره س��عی کرده‬ ‫اس��ت یکی به نعل و یکی به میخ بزند‪ .‬این عدم ثبات رویه‬ ‫به ویژه در گی رو دار روند تایید وی به عنوان وزیر خارجه جدید‬ ‫به خوبی مش��هود بود‪ .‬کری که با توجه ب��ه نفوذ الب ی های‬ ‫صهیونیستی در سیاست امریکا پیشینه یهودی خانوادگی‬ ‫خود را برگ برنده ای ب رای دریافت مجوز ورود به کاخ س��فید‬ ‫تو گو‬ ‫م ی دید‪ ،‬در عین حال تالش م ی کرد همچنان دم از گف ‬ ‫و در پیش گرفتن رویکردهای انعطاف پذیر در ب رابر ای ران بزند‬ ‫تا در عین حال از چارچوبی که دموکرات ها ب رای ژست های‬ ‫سیاس��ی خود ط راحی کرده اند نیز خارج نشود‪ .‬تالش کری‬ ‫ب رای اثبات جای��گاه خود در وزارت خارج��ه امریکا همزمان‬ ‫با انتش��ار برخی گزارش ها درباره اصالت ای ران��ی داماد وی‬ ‫پررنگ تر ش��د‪ .‬به عبارت دیگر کری که اکنون در کشاکش‬ ‫یهودی بودن اجدادش و ای ران ی االص��ل بودن داماد و نوه اش‬ ‫قرار گرفته بود‪ ،‬ب رای حفظ موقعیتش ناچار ش��د سیاس��ت ‬ ‫رویکردهای دوپهلو را با جدیت بیشتری دنبال کند‪.‬‬ ‫عده ای از تحلیلگران بر ای��ن باورند که کری با زیرکی‬ ‫خاصی‪ ،‬سیاس��ت خود را تلفیق��ی از قدرت ن��رم همراه با‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪106‬‬ ‫انتخاب جان کری به عنوان‬ ‫وزیر خارجه جدید اوباما تحلیلگران را‬ ‫نسبت به تغییر رویکرد در سیاست‬ ‫خارجیامریکاامیدوار کردهاست‬ ‫ابتکار عمل و قدرت س��خت در صورت نی��از تعیین کرده‬ ‫است؛ سیاس��تی که در عین تاکید بر مذاکره و راهکارهای‬ ‫دیپلماتی��ک‪ ،‬از در پی ش گرفت��ن رویکرد ه��ای نظام��ی و‬ ‫سختگی رانه نیز ابایی ندارد و به نوعی نمود ویژگ ی های یک‬ ‫کهنه سرباز است‪ .‬این دیپلمات امریکایی در عین حال که‬ ‫بر لزوم حل و فصل دیپلماتیک و سیاسی مساله هسته ای‬ ‫ایران تاکید کرده اس��ت‪ ،‬در موضع گیری خود از انجام دادن‬ ‫هر اقدامی ب رای جلوگیری از ادامه پیش��رفت هسته ای این‬ ‫کشور سخن گفته اس��ت‪ .‬کری همچنین در عین حال که‬ ‫اعالم کرده سیاست خارجی امریکا مبتنی بر مهار هسته ای‬ ‫ایران نخواهد بود‪ ،‬تاکید م ی کند که به ب رنامه های دولت ب رای‬ ‫جلوگیری از هسته ای شدن ای ران پایبند است‪ .‬اهمیت جایگاه‬ ‫ایران در دستور کار کری تا اندازه ای است که این کشور یکی‬ ‫از مهمترین محورهای نخستین سخنرانی وی در مقام وزیر‬ ‫خارجه امریکا بود‪ .‬کری در این سخنرانی بر اهمیت تعامل با‬ ‫ته ران تاکید کرده و گفته واشنگتن به همکاری با هم پیمانان‬ ‫بی ن الملل��ی خود درب��اره گام هایی که بای��د در ب رابر برنامه‬ ‫هسته ای ای ران برداشته شود‪ ،‬ادامه خواهد داد‪.‬‬ ‫کری پیش از این بارها در مقام سناتور از ای ران به عنوان‬ ‫کشوری مهم و استراتژیک نام برده و خواستار گفت وگو با این‬ ‫کشور ش��ده بود‪ .‬وزیر خارجه جدید امریکا به ویژه با اشاره به‬ ‫نقش کلیدی منطقه ای ایران‪ ،‬خواستار پایه ریزی تعاملی بین‬ ‫ته ران و واشنگتن ب رای حل و فصل مساله افغانستان‪ ،‬کمک‬ ‫به پیشبرد فرایند بازسازی ایران و مبارزه با روند قاچاق مواد‬ ‫مخدر بوده است‪.‬‬ ‫وی همچنین تاکید کرده که تالش ب رای تغییر نظام‬ ‫در ایران اقدامی بیهوده بوده و اجرای الگوی ع راق در ایران‪،‬‬ ‫رویکردی نامناسب اس��ت که منافع امریکا را تهدید خواهد‬ ‫کرد‪ .‬برخی تحلیلگران مس��ائل مربوط به ای ران با اشاره به‬ ‫اینکه کری در س��ال ‪ 2007‬میالدی با طرح س��پاه ب رای قرار‬ ‫گرفتن نام سپاه پاس��داران در فهرست گروه های تروریستی‬ ‫مخالفت کرده اس��ت‪ ،‬تاکید م ی کنند که این سیاس��تمدار‬ ‫امریکایی با این اقدام تالش کرده است خود را فردی مستقل‬ ‫نش��ان دهد که به هیچ عنوان تحت فش��ار تحمیل عقاید‬ ‫جمع قرار نم ی گیرد‪ .‬با این وجود کری از تشدید تحریم هایی‬ ‫علیه ای ران حمایت کرده که به باور بس��یاری از کارشناسان‬ ‫سخت گی رانه ترین محدودیت های اقتصادی علیه این کشور‬ ‫بوده اس��ت‪ .‬هر چند برخی گزارش ها حاکی از ان است که‬ ‫کری به عنوان یکی از ثروتمندترین سناتورهای امریکایی در‬ ‫شرکت هایی سرمایه گذاری کرده است که به دنبال دور زدن‬ ‫تحریم های این کش��ور علیه ای ران هستند و این مساله نیز‬ ‫گواه دیگری بر متناقض بودن سیاس��ت های کری در ب رابر‬ ‫ته ران است‪.‬‬ ‫بر اساس اسناد محرمانه ای که توسط پایگاه اینترنتی‬ ‫«ویک ی لیکس» منتش��ر ش��ده اس��ت‪ ،‬کری در سال ‪2005‬‬ ‫میالدی در گفت وگو با وزیر خارجه فرانسه تاکید کرده بود که‬ ‫راهکاری بهتر از گفت وگو و مذاکره ب رای حل و فصل مساله‬ ‫هسته ای ای ران وجود ندارد‪ .‬بر اس��اس این اسناد‪ ،‬جان کری‬ ‫تاکید کرده بود چنانچه در انتخابات ریاست جمهوری پیروز‬ ‫م ی شد‪ ،‬تالش م ی کرد سیاست مذاکره با ایران را چه به طور‬ ‫محرمانه و چه به طور علنی در پیش بگیرد‪.‬‬ ‫وی با اشاره به لزوم بازنگری در روابط ته ران و واشنگتن‬ ‫گفته بود که ادامه این روند تقابلی‪ ،‬نوعی دیوانگی اس��ت‪.‬‬ ‫وزیر خارجه جدید امریکا در یکی دیگر از موضع گیری های‬ ‫خود در قبال مساله ای ران گفته بود که تجدید ساختار روابط‬ ‫ای ران و واشنگتن ارزش پیامدهای احتمالی ان را داشته و این‬ ‫تغییر بیش از هر چیز در راستای منافع ای ران خواهد بود‪ .‬او‬ ‫همچنین گفته است که در مسیر تحقق این تغییر تالش‬ ‫خواهد کرد‪.‬‬ ‫کری همچنین گفته اس��ت ک��ه تمایل ای��ران ب رای‬ ‫تبدیل شدن به یک بازیگر منطقه ای را درک کرده و خواستار‬ ‫مذاکره در این باره است که ای ران چگونه قدرتی خواهد بود‪.‬‬ ‫جان کری بعد از عبور از سند سنا و تصدی سمت وزارت‬ ‫خارجه امریکا نیز در عمل اثبات کرد که اهمیت ویژه ای ب رای‬ ‫ن محورهای نخستین‬ ‫ای ران قائل اس��ت‪ .‬او یکی از مهمتری ‬ ‫س��فر خارجی خود به عنوان وزیر خارجه امریکا را که بازدید‬ ‫از ‪ 9‬کشور جهان را شامل ش��د‪ ،‬رایزنی درباره ای ران و برنامه‬ ‫هسته ای این کشور اعالم کرده بود‪.‬‬ ‫برخی گمانه زن ی ها نیز حاکی از اب راز تمایل وی ب رای‬ ‫دیدار با نمایندگان ای ران در حاشیه مذاکرات ایران و گروه ‪5+1‬‬ ‫در المااتی بود‪ .‬با همه اینها هرچند کری در ظاهر از گفت وگو‬ ‫با ایران و تالش ب رای حل دیپلماتیک مس��اله هس��ته ای‬ ‫این کش��ور دم م ی زند‪ ،‬ولی ب ی ثبات ی ها و موضع گیری های‬ ‫ضد ونقیض وی باعث شده در عمل نتوان بیشتر از «هیالری‬ ‫کلینتون»‪« ،‬کاندولی��زا رایس» و «کالین پ��اول» روی وی‬ ‫حساب باز کرد‪g .‬‬ ‫سامان صابریان‬ ‫از حل پرونده امیا تا سفر دیپلماتیک به قاهره‬ ‫وزارتخانه فراز و نشی ب های فراوانی را شاهد بوده است‪.‬‬ ‫تکاپو از نوع دیپلماتیک‬ ‫صالحی کس��ی بود که در زمان ریاس��ت سی د محمد‬ ‫خاتمی و زمانی ک��ه نماینده ای ران در س��ازمان بی ن المللی‬ ‫انرژی هسته ای بود‪ ،‬معاهده جهانی ان پی تی را امضا کرد تا‬ ‫حسن برخورد ای ران را در قبال پرونده هسته ای اش بیش از‬ ‫پیش نمایان کند‪ .‬از دیگر اقدامات متفاوت صالحی اقدام به‬ ‫استخدام ‪ ۱۲۰۰‬نفر در وزارت امور خارجه بود اقدامی که پس‬ ‫از اعالم ان ‪ ۲۰‬هزار نفر ب رای ش��رکت در این ازمون ثب ت نام‬ ‫کردند که از این تعداد بیش از ‪ ۱۸‬هزار نفر در جلسه امتحان‬ ‫شرکت کردند‪.‬‬ ‫دیپلماسی سفر‬ ‫صالحی دیپلماس��ی س��فر را در پیش گرفته بود و در‬ ‫سالی که گذشت از مسکو گرفته تا مونیخ را ب رای رایزن ی های‬ ‫دیپلماتیک جمهوری اسالمی زیر پا گذاشت‪ .‬در سفری که به‬ ‫المان ب رای شرکت در همایش ساالنه و امنیتی مونیخ داشت‬ ‫و در حاشیه ان‪ ،‬صالحی با اس��تقبال از اعالم امادگی معاذ‬ ‫الخطیب‪ ،‬رهبر شورای ملی سوریه ب رای گفت وگو با دولت‪،‬‬ ‫این مس��اله را یک قدم رو به جلو ذکر کرد‪ .‬وزیر امور خارجه‬ ‫کشورمان همچنین در مورد اظهارات معاون رئی س جمهور‬ ‫امریکا در اجالس مونیخ مبن ی بر پیشنهاد مذاکره دو جانبه‬ ‫با ای ران تاکید کرد‪« :‬ملت ای��ران در طول تاریخ خود همواره‬ ‫تمدن ساز و اهل گفت وگو بوده است‪ .‬ما قبال نیز مذاکرات‬ ‫موضوعی در مورد افغانس��تان و ع راق داش��ته ایم‪ ،‬ولی انها‬ ‫رفتار متعهدانه ای در قبال این مذاکرات نداشته اند‪ .‬بناب راین‬ ‫پیشنهاد مذاکره‪ ،‬درصورتی قابل بررسی خواهد بود که قبل از‬ ‫ان‪ ،‬از نیات صادقانه طرف مقابل اطمینان حاصل شود‪ ،‬ضمن‬ ‫اینکه سیاست گفت وگو همراه با فشار و تهدید‪ ،‬نتیجه ای در‬ ‫بر نخواهد داشت‪ ».‬خیل ی ها ادبیات صالحی در ب رابر سخنان‬ ‫«جو بایدن»‪ ،‬معاون رئی س جمهوری امریکا مبن ی بر امادگی‬ ‫ایاالت متحده ب رای مذاکره مس��تقیم ته ران ‪ -‬واشنگتن را‬ ‫استقبال ای ران از مذاکره ب ا امریکا برداشت کردند‪ .‬اجالس‬ ‫مونیخ نشست پ ر مشغله ای ب رای صالحی بود؛ از بحث‬ ‫بر سر پرونده هسته ای ای ران و رسیدن به قزاقستان‬ ‫ب��رای دور بعدی مذاک��رات ای��ران و ‪ 5+1‬گرفته تا‬ ‫حل اختالفات و رف��ع ناارام ی ها در س��وریه‪ ،‬محور‬ ‫رایزن ی های سفر صالحی به مونیخ بود‪.‬‬ ‫پاک کردن گرد وغبار امیا‬ ‫روزگار گذش��ت تا نوبت ب��ه توافق اخی��ر دولت ای ران‬ ‫با دولت ارژانتی��ن مبن ی بر امضای قراردادی ب��ا ای ران ب رای‬ ‫تش��کیل گروهی حقیقت یاب درباره حادثه انفجار در یک‬ ‫مرکز یهودیان در بوئنوس ایرس که ‪ ۱۹‬س��ال پیش رخ داده‬ ‫است‪ ،‬رسید‪ .‬ای ران که همواره اتهام دست داشتن در حادثه امیا‬ ‫را رد کرده‪ ،‬توسط وزیر امور خارجه خود و هکتور تیمرمن‪ ،‬وزیر‬ ‫امور خارجه ارژانتین در حاشیه اجالس سران اتحادیه افریقا‬ ‫در ادیسا بابا با صدور بیانی ه ای درباره پرونده امیا اعالم کردند‬ ‫که دو طرف پس از چند نوبت دیدار و گفت وگو در س��طوح‬ ‫کار شناسان وزارت خارجه‪ ،‬به توافقی درباره تعیین چارچوب‬ ‫پیگیری پرونده امیا دست یافتند‪.‬‬ ‫بین الملل‬ ‫قرعه به نام صالحی افتاد‬ ‫برداشت دیگر‬ ‫علی اکبر صالحی در بحث مذاکره ای ران و امریکا چهره‬ ‫فعالی از خود نشان داد‪ .‬او بارها و در مقاطع مختلف از گفت‬ ‫و گو با مقامات امریکایی اس��تقبال کرد اما در عین حال ان‬ ‫را منوط به تغییر موضع خصمانه واشنگتن در قبال ته ران‬ ‫دانس��ت‪ .‬مهمترین موضع گیری او در این زمینه که بازتاب‬ ‫های زیادی در رسانه ها داشت‪ ،‬گفت و گوی او با مطبوعات‬ ‫خارجی در حاشیه کنف رانس امنیتی مونیخ بود‪ .‬او در واکنش‬ ‫به سخنان بایدن در مورد ضرورت مذاکره ای ران و امریکا ا ز‬ ‫این رویکرد سیاستمداران امریکایی به عنوان‬ ‫رویه ای جدید در سیاس��ت خارجی این‬ ‫کش��ور یاد کرد‪ .‬او پس از مذاکرات‬ ‫الماتی نیز از تغییر موضع امریکا‬ ‫در قبال پرونده هسته ای ایران‬ ‫خبر داد و از ان استقبال کرد ‪g‬‬ ‫صالحی جاده قاهره را صاف کرد‬ ‫روند جنب وجوش های وزارت امور خارجه‬ ‫فعال بود ت��ا قط��ار س��فرهای دیپلماتیک‬ ‫صالحی به ایستگاه مصر رسید؛ ایستگاهی‬ ‫که در ان دیدگاه دوست و دشمن نسبت‬ ‫به این سفر بسیار متفاوت بود‪ .‬این سفر از‬ ‫دیدگاه دوس��تان جمهوری اسالمی بسیار‬ ‫س��ازنده و مفید بود تا جایی که وزیر دفاع‬ ‫لبن��ان از نقش جمهوری اس�لام ی ای ران در‬ ‫تقویت ثبات و اس��تق رار کش��ورهای منطقه‬ ‫خصوص��ا لبنان تقدیر کرد و با اش��اره به س��فر‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫ای ران در طول ادوار گذشته تاریخ از ابتدا تا حال وزرای‬ ‫خارجه فراوانی را تجربه کرد اس��ت؛ از نخس��تین وزیر امور‬ ‫خارجه که میرزا عبدالوهاب خان معتمد الدوله نش��اط بود و‬ ‫بین سال های ‪ ۱۱۹۸‬تا ‪ ۱۲۰۳‬خورشیدی روی کار بود تا دوران‬ ‫رژیم پهلوی که احمد میرفندرسکی اخرین وزیر خارجه ای بود‬ ‫که این رژیم به خود دید‪ .‬پ��س از انقالب اولین منصب وزیر‬ ‫خارجه به کریم سنجابی رسید و تا حال حاضر که این صندلی‬ ‫داغ میزبان عل ی اکبر صالحی باشد‪ ،‬نزدیک به سه دهه این‬ ‫صالحی؛ مرد‬ ‫سفر و دیپلماسی‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫چهارم فروردین س��ال ‪ ۱۳۲۸‬کربال‪ ،‬ع راق‪ .‬سی د احمد‬ ‫صاحب فرزند پسری شد و نام ان را عل ی اکبر گذاشت‪ .‬شاید‬ ‫در ان زمان هیچ ی��ک از اعضای خانواده ح��دس نم ی زدند‬ ‫که این پس��ر قرار اس��ت روزی وزیر امور خارجه ای ران شود ‪.‬‬ ‫عل ی اکبر بعد از ‪ 9‬س��ال زندگی در ع راق ب��رای ادامه زندگی‬ ‫به ای ران امد‪ ،‬پس از ط ی کردن تحصیالت متوسطه اولین‬ ‫دورخیز را برداش��ت و ب��رای ادامه تحصیل در س��ال ‪۱۹۶۸‬‬ ‫میالدی به دانشگاه بیروت رفت؛ وی سه سال بعد لیسانس‬ ‫مهندس��ی مکانیک گرفت‪ .‬در س��ال ‪ ۱۹۷۲‬وارد دانش��گاه‬ ‫فناوری ماساچوست (‪ )MIT‬ش��د و پنج سال بعد با مدرک‬ ‫دکترای مهندس��ی هس��ته ای به ای ران امد و در دانش��گاه‬ ‫صنعتی اصفهان و سازمان انرژی اتمی ش��روع به کار کرد‪.‬‬ ‫این روند رشد عل ی اکبر صالحی ادامه داشت تا تغییر بزرگی‬ ‫در ای ران به وقوع پیوست و ان هم انقالب اسالمی ای ران بود‪.‬‬ ‫وی پس از انقالب اسالمی‪ ،‬در سال ‪ ۱۳۵۸‬قائم مقام معاون‬ ‫اموزشی دانشگاه صنعت ی شریف شد و در اواسط دهه شصت‬ ‫همراه هیاتی ب��ه امریکا رفت تا از می��ان ای ران ی های مقیم‬ ‫امریکا‪ ،‬ب رای دانشگاه های کش��ور هیات علم ی جذب کند‪.‬‬ ‫مدتی معاون اموزش��ی وزیر علوم وقت (دکتر فاضلی) شد‪،‬‬ ‫ولی دو سال بعد استعفا کرد و به بخش مهندسی هسته ای‬ ‫دانشگاه شریف بازگشت‪ .‬در سال ‪ ۱۳۶۷‬به عنوان اولین رئیس‬ ‫دانشگاه بی ن المللی امام خمینی(ره) قزوین انتخاب شد ولی‬ ‫اندکی بعد ب رای ریاست دانشگاه صنعتی به ته ران بازگشت‪.‬‬ ‫گذشت و گذش��ت تا پس از دو دوره ریاست بر این دانشگاه‬ ‫(بین سال های ‪ ۱۳۶۱‬تا ‪ ۱۳۶۳‬و ‪ ۱۳۶۸‬تا ‪ )۱۳۷۲‬وی به عنوان‬ ‫نماینده ای ران در اژان��س بی ن المللی ان��رژی اتمی انتخاب‬ ‫شد و تا سال ‪ ۱۳۸۲‬در این س��مت مشغول کار بود‪ .‬صالحی‬ ‫کسی بود که‏پروتکل پیوستن ای ران به معاهده ان پ ی تی را‬ ‫امضا کرد‪ .‬وی بین سال های ‪ ۲۰۰۷‬تا ‪ ،۲۰۰۹‬معاونت دبیرکل‬ ‫سازمان کنف رانس اس�لامی را بر عهده داشت و به عبارتی‬ ‫وی بع��د از نمایندگی جمهوری اس�لامی ای��ران در اژانس‬ ‫انرژی اتمی از مهر ماه ‪ ۸۴‬به عنوان معاون دبیرکل س��ازمان‬ ‫کنف رانس اس�لامی راهی جده در عربستان سعودی شد‪ .‬در‬ ‫پی اس��تعفای «رضا اقازاده» از ریاست سازمان انرژی اتمی‪،‬‬ ‫احمدی نژاد‪ ،‬رئی س جمهوری در جلس��ه هیات دولت که در‬ ‫مشهدمقدس برگزار شد‪ ،‬اعالم کرد که «عل ی اکبر صالحی»‬ ‫به سمت معاون رئی س جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی‬ ‫ انتخاب شده است‪ .‬صالحی به زبان های انگلیسی و عربی‬ ‫مسلط و با زبان های اسپانیولی‪ ،‬ترکی و فرانسه نیز اشنایی‬ ‫دارد ‪.‬او در اجالس عدم تعهد در ای ران بدون نیاز به مترجم به‬ ‫راحتی با میهمانان با زبان التین ارتباط برقرار و خوش وبش‬ ‫م ی کرد‪ .‬عل ی اکبر صالح��ی در ‪ ۲۲‬اذر م��اه ‪ ۱۳۸۹‬به دنبال‬ ‫برکناری منوچهر متکی‪ ،‬با حفظ س��مت ریاس��ت سازمان‬ ‫ی به عنوان سرپرس��ت وزارت امور خارجه منصوب‬ ‫انرژی اتم ‬ ‫بهمن همان سال‪ ،‬با ‪۱۴۶‬رای موافق‪ ۶۰ ،‬رای‬ ‫شد و سپس ‪ ۱۰‬‬ ‫مخالف و ‪ ۳۵‬رای ممتنع از مجموع ‪ ۲۴۱‬نماینده‪ ،‬از مجلس‬ ‫شورای اسالمی رای اعتماد گرفت و سکان کشتی دیپلماسی‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران را در اختیار گرفت‪ .‬وزیر امور خارجه‬ ‫تو چهار ساله ای ران متاهل و پدر سه فرزند است‪.‬‬ ‫شص ‬ ‫عل ی اکب��ر صالحی‪ ،‬وزیر ام��ور خارجه کش��ورمان به مصر‬ ‫اظهار ک��رد‪« :‬این س��فر اقدامی مه��م به ش��مار م ی رود و‬ ‫جمهوری اس�لام ی ای ران نقشی اساس��ی در ارامش و ثبات‬ ‫کشورهای منطقه دارد‪ ».‬از سوی دیگر دشمنان کشور سفر‬ ‫عل ی اکبر صالحی‪ ،‬وزیر امور خارج��ه دولت احمدی نژاد را به‬ ‫مصر یکی دیگ��ر از مانورهای مطالعه نش��ده وزارت خارجه‬ ‫ای ران ب رای خروج از انزوای بی ن المللی و منطقه ای دانستند‪.‬‬ ‫صالحی رفت ت��ا اول نامه احمدی نژاد را به المرس��ی دهد و‬ ‫بعد راه را ب رای حض��ور وی در مصر صاف کن��د‪ .‬دیدار های‬ ‫صالحی را با نبیل الع ربی‪ ،‬وزیر خارجه مصر‪ ،‬اخضر اب راهیمی‬ ‫ تا پاپ تواضروس دوم و شیخ االزهر که کنار بگذاریم‪ ،‬باید به‬ ‫اهداف این سفر که نزدیک کردن شیعه و سنی به هم و حل‬ ‫اختالفات بر سر مسائل منطقه ای و سوریه بود‪ ،‬اشاره کنیم‪.‬‬ ‫صالحی م ی گوید‪« :‬ما به دنبال این هستیم که دشمنان خود‬ ‫را به دوست تبدیل کنیم و نه برعکس‪ ،‬ما اهمیت زیادی ب رای‬ ‫استقالل و تعیین سرنوش��ت خود قائل هستیم و دیگر در‬ ‫حیاط خلوت ابرقدرت ها قرار نداریم‪».‬‬ ‫‪107‬‬ ‫پرونده سا ل ‬ ‫ایران‪-‬امریکا‬ ‫بین الملل‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪108‬‬ ‫از بهمن ‪ 1357‬تاکنون چیزی بالغ بر س��ه دهه اس��ت‬ ‫روابط دیپلماتیک بین ته ران و واشنگتن قطع شده‪ ،‬هر چند‬ ‫ه ر از گاهی پال س هایی از س��وی امریکای ی ها ب رای برقراری‬ ‫رابطه دوباره به ای ران ارسال م ی ش��د‪ ،‬اما هیچ گاه این ماجرا‬ ‫رنگ و بوی جدی ب��ه خود نگرفت‪ .‬بع��د از پیروزی انقالب‬ ‫اس�لامی ش��اید تنها در چند مورد محدود طرفین پای میز‬ ‫مذاکره قرار گرفتند‪ .‬البته یکی از جدی ترین مواردی که باب‬ ‫گفت وگو میان ای ران و امریکا را باز کرد مذاکرات نمایندگان‬ ‫طرفین در بغداد بر س��ر برقراری صلح در ع راق بود که البته‬ ‫ان هم به دلیل اختالف نظرهای ش��دید ناکام ماند‪ .‬هرچند‬ ‫در ادوار و دولت های مختلف پیش��نهاداتی مبنی بر انجام‬ ‫مذاکره مستقیم با دولت امریکا مطرح شده است‪ ،‬اما هی چ گاه‬ ‫موافقتی صورت نگرفته است؛ ضمن اینکه با مخالفت هایی‬ ‫از جانب مقامات نیز همراه بوده است‪.‬‬ ‫این روند و حواشی پی رامون مذاکرات دو طرف تا انجا‬ ‫ادامه داشت که با روی کار امدن دولت محمود احمدی نژاد و‬ ‫اولویت قرار دادن برنامه هسته ای ای ران در صدر برنامه های‬ ‫سیاست خارجی‪ ،‬روابط ای ران و امریکا تحت تاثیر این مساله‬ ‫قرار گرفت؛ به ش��کلی که همواره از س��رگیری غن ی سازی‬ ‫اورانیوم در سایت هس��ته ای نطنز و همچنین فعالی ت های‬ ‫اتمی جمهوری اس�لامی ای ران باعث مطرح ش��دن تقابل‬ ‫دوباره این دو کشور شد و بر همین اساس بود که مذاکرات‬ ‫مس��تقیم نمایندگان ای ران و امریکا بر سر موضوع ع راق که‬ ‫شاید یکی از جدی ترین س��طوح روابط میان این دو کشور‬ ‫بود نیز به نتیجه الزم نرس��ید‪ .‬در ادامه فعالی ت های دولت‬ ‫احمدی نژاد در عرصه سیاست خارجی‪ ،‬باراک اوباما ریاست‬ ‫دولت ایاالت متحده را برعهده گرفت و از همان ابتدای حضور‬ ‫در کسوت ریاست جمهوری برقراری رابطه با ای ران را در صدر‬ ‫امور قرار داد‪ .‬هر چند اوباما همواره تالش م ی کند تا بتواند با‬ ‫ای ران رابطه برقرار کند‪ ،‬اما در این بین از شیوه برخورد جورج‬ ‫بوش نیز در مقاطع مختلف استفاده کرده است‪ .‬در این راستا‬ ‫بود که طرح استق رار سپر دفاع موشکی امریکا در شرق اروپا‬ ‫به منظور کنترل توان موشکی و هسته ای ای ران اجرا شد‪.‬‬ ‫البته این تا انجا ادامه داش��ت که اوبام��ا در یک پیام‬ ‫نوروزی نیز نسبت به برقراری این رابطه تمایل نشان داد‪.‬‬ ‫این در حالی بود که مقام معظم رهبری در واکنش به‬ ‫این پیام فرمودند که حتی در همی��ن پیام تبریک نیز ملت‬ ‫ای ران طرفدار تروریست و دنبال سالح هسته ای خوانده شده‬ ‫است‪ .‬ایا این پیام تبریک است یا دنباله همان اتهامات؟‬ ‫به نظر م ی اید که ایاالت متح��ده امریکا فعالی ت های‬ ‫هسته ای جمهوری اسالمی ای ران را یک نوع خطر ب رای خود‬ ‫به حساب م ی اورد‪ .‬بر همین اس��اس نیز سعی م ی کند تا از‬ ‫طرق مختلف مقامات کشورمان را به حضور پای میز مذاکره‬ ‫ ترغیب کند؛ البته در این راس��تا چندان موفق عمل نکرده‬ ‫است‪ ،‬چرا که امریکا همواره از سیاست چماق و هویج علیه‬ ‫ای ران استفاده کرده اس��ت‪ .‬از یک سو تحریم های یکجانبه‬ ‫علیه ای ران را استمرار م ی دهد و از سوی دیگر پال س هایی را‬ ‫ب رای برقراری و ایجاد رابطه ب رای ای ران م ی فرستد‪.‬‬ ‫شاید یکی از مهمترین اخباری که در خصوص برقراری‬ ‫رابطه مس��تقیم میان ای ران و امریکا مطرح شد و سراغازی‬ ‫ب رای طرح مباحث جدی نس��بت به این قضیه بود‪ ،‬انتش��ار‬ ‫گزارش روزنامه نیویورک تایمز مبنی بر انجام مذاکرات رودررو‬ ‫میان ای ران و امریکا بود‪ .‬روزنامه امریکایی نیویورک تایمز در‬ ‫این گزارش مدعی ش��د که مذاکرات طرفی��ن به صورت رو‬ ‫در رو میان ای ران و امریکا برگزار خواهد ش��د‪ .‬این روزنامه در‬ ‫عین حال تاکید کرد که این خبر از سوی مقامات کاخ سفید‬ ‫در اختیارش قرار گرفته اس��ت‪ .‬ب ر اساس ادعای این روزنامه‪،‬‬ ‫پشت پرده پیشنهاد امریکا برای مذاکره با ایران چه بود؟‬ ‫شگرد تبلیغاتی‬ ‫بین الملل‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران و امریکا ب رای نخستین بار با برگزاری‬ ‫مذاکرات دوجانبه و رو در رو بر س��ر برنامه هس��ته ای ای ران‬ ‫توافق کردند‪ .‬همان موقع این روزنامه نوشت که ای ران اصرار‬ ‫دارد مذاکرات تا پس از برگزاری انتخابات ریاس��ت جمهوری‬ ‫امریکا به تعویق بیفتد؛ زی را مقامات ای رانی م ی خواهند از اینکه‬ ‫دقیقا با کدام رئی س جمهور وارد مذاکره م ی شوند‪ ،‬اطمینان‬ ‫حاصل نمایند‪ .‬هرچند این ادعا چند روز بعد از سوی صالحی‪،‬‬ ‫وزیر امورخارجه جمهوری اسالمیا ی ران تکذیب شد‪.‬‬ ‫البته ب��اراک اوباما چند روز بعد ط��ی مناظره ای که با‬ ‫رامنی‪ ،‬رقیب انتخاباتی خود داشت طی واکنشی اعالم کرد‬ ‫که موضوع برقراری رابطه با ای ران ماجرای جدیدی نیس��ت‪.‬‬ ‫وی ادعا کرد که پیش از این نیز درخواست مذاکره با ای ران را‬ ‫ارائه کرده بود‪ .‬با روی کار امدن دولت دوم باراک اوباما بازهم‬ ‫مباحث بر سر موضوع هسته ای ای ران و برقراری رابطه میان‬ ‫دو طرف مطرح بود تا انج��ا که جو بایدن‪ ،‬مع��اون اوباما از‬ ‫امادگی امریکا ب رای گفت وگوی مس��تقیم با ای ران خبر داد‪.‬‬ ‫ش��اید موضع بایدن یکی از مهمترین مواضعی باشد که در‬ ‫دولت جدید باراک اوباما نس��بت به برق��راری رابطه با ای ران‬ ‫مطرح شده است‪ .‬البته در مقاطع مختلف پاسخ های مختلفی‬ ‫نیز از سوی مقامات کشورمان به این درخواست ها ارائه شده‬ ‫که یکی از انها به سخنرانی محمود احمدی نژاد در سالگرد‬ ‫پیروزی انقالب اسالمی ب ر م ی گردد‪ .‬احمدی نژاد در سخنرانی‬ ‫راهپیمایی ‪ 22‬بهمن امسال خود که همزمان با اخرین سال‬ ‫حضورش در کسوت ریاست دولت جمهوری اسالمی ای ران‬ ‫نیز هست‪ ،‬خطاب به امریکای ی ها گفت که اگر دست از سالح‬ ‫بردارید خودم با شما مذاکره م ی کنم‪.‬‬ ‫البته موضوع مذاکره ای ران و امری��کا در برخی مقاطع‬ ‫از س��وی مقام��ات ای ران با اس��تقبال نی��ز مواجه ش��د‪ ،‬اما‬ ‫مقام معظم رهبری در بیاناتی غرض امریکای ی ها از دعوت به‬ ‫مذاکره را یک کار تبلیغاتی در مقابل کشورهایی دانستند که‬ ‫نسیم بیداری اسالمی در انها وزیده است‪ .‬ایشان فرمودند که‬ ‫امریکای ی ها م ی خواهند بگویند نظام اسالم با این سرسختی‬ ‫عاقبت مجبور شده باب مذاکره و مصالحه را باز کند‪.‬‬ ‫انچه مهم اس��ت اینکه برق��راری رابطه ب��ا امریکا در‬ ‫شرایطی قابل بحث و تفکر است که تمام جوانب امر مورد‬ ‫بازبینی از سوی مقامات و مسئوالن جمهوری اسالمی ای ران‬ ‫قرار گرفته است‪ .‬در این راستا و ب ر اس��اس فرمایشات مقام‬ ‫معظم رهبری ب رای مذاکره ای ران و امریکا در ش��رایط فعلی‬ ‫باید حس��ن نیت از جانب طرف مقابل وجود داشته باشد که‬ ‫این مس��اله جای تامل بس��یاری دارد چراکه هر مذاکره ای‬ ‫دارای هدفی اس��ت و طرفین منافع خود را در ان م ی جویند؛‬ ‫هرچند مسائل متعددی بر سازوکار تحقق یک مذاکره تاثیر‬ ‫دارد‪ .‬البته مقام معظم رهبری در این راس��تا مذاکره را منوط‬ ‫به تغییر رفت��ار مقامات امریکایی کردن��د و به قولی اکنون‬ ‫توپ در زمین امریکای ی هاس��ت‪ .‬به ه��ر روی مذاکره میان‬ ‫ته ران ‪ -‬واش��نگتن از پیچیدگ ی های بس��یاری مبتنی بر‬ ‫پی ش فرض ه��ا و بدبین ی های تاریخی برخوردار اس��ت‪ .‬اما‬ ‫مس��اله مهم تر و باالتر از همه‪ ،‬رسیدن به نقطه ای از نوعی‬ ‫توازن میان طرفین اس��ت که در محیط پرچالش میان انها‬ ‫یافتن ان بسیار سخت است‪ .‬در شرایط فعلی به دالیل واضح‬ ‫به نظر نم ی رسد این توازن وجود داشته باشد؛ به ویژه زمانی‬ ‫که امریکا با فشار تحریم ها در تالش است شرایط را به سود‬ ‫خود دگرگون سازد‪.‬‬ ‫البته در این راس��تا غ��رب نی��ز متوجه ش��ده که در‬ ‫چنی��ن مواردی ک��ه مرتبط ب��ا چارچوب ها و اص��ول نظام‬ ‫اس��ت‪ ،‬رهب��ری فصل الخط��اب را تعیین م ی کنن��د و نه‬ ‫هیچ کس دیگر‪g .‬‬ ‫‪109‬‬ ‫از استانبول تا الماتی‬ ‫روند تحوالت هسته ای در سال ‪1391‬‬ ‫سعید نوایی‬ ‫بین الملل‬ ‫قطار مذاکرات هسته ای ای ران گویا راه درازی ب رای رسیدن‬ ‫به مقصد در پیش دارد‪ .‬در این مسیر سال ‪ 91‬را شاید بتوان سال‬ ‫«دیپلماسیهسته ای»نامید؛چراکهامسال ازسرگیریمذاکرات‬ ‫تعلیق ش��ده ای ران و گروه ‪ 5+1‬در فروردین ماه اغاز شد و پایان‬ ‫یافت تا شاید ادامه ان در سال ‪ 92‬راهگشای مسیر پ ر پیچ و خم‬ ‫مذاکرات باشد‪ .‬بیست و ششم فروردین ‪ 91‬و برگزاری مذاکرات‬ ‫ای ران و گروه ‪ 5+1‬در استانبول‪ ،‬سراغاز دور جدیدی از دیپلماسی‬ ‫هسته ای ای ران بود‪ .‬کاترین اشتون در پایان این دور از مذاکرات‪ ،‬از‬ ‫حق هسته ای ای ران سخن گفت و سعید جلیلی نیز مذاکرات را‬ ‫موفقومثبتارزیابیکرد‪ .‬قراربعدیجلیلیواشتون‪،‬سوم خرداد‬ ‫در بغداد ب��ود تا هیات های دیپلماتیک درب��اره نتایج مذاکرات‬ ‫استانبول به بحث و بررسی بپردازند‪ .‬در نشست بغداد قرار بود‬ ‫طرفین ب ر اساس چارچوبی که در اس��تانبول تهیه کرده بودند‬ ‫مذاکرات را پیش بب رند اما ب ر خالف نشس��ت اس��تانبول که با‬ ‫رضایتطرفینهمراهبود‪،‬مذاکراتبغدادنتیجه اینداشتوتنها‬ ‫حاصل ان تاکید بر اختالف نظرهای موجود بود‪.‬پس از نشست‬ ‫استانبولودراستانهمذاکراتدربغداد‪،‬وزیرامورخارجهای رانگفته‬ ‫بود‪« :‬اگر ما در استانبول یک قدم به جلو برداشتیم‪ ،‬در بغداد نیز‬ ‫چند قدم برخ واهیم داشت‪ ،‬ما اغاز پرونده هسته ای را در استانبول‬ ‫رقم زدیم و امیدواریم در اینده نه چندان دور شاهد بسته شدن‬ ‫این پرونده «مصنوعی» باشیم‪».‬اما نتیجه نشست بغداد ان‬ ‫چیزی نبود که ای ران انتظارش را م ی کشید‪ .‬کاترین اشتون پس‬ ‫از نشست بغداد‪ ،‬در کنف رانس خبری با تاکید بر اینکه زبان تهدید‬ ‫و راهبرد فشار در گفت وگو با ملت ای ران ب ی نتیجه خواهد بود‪،‬‬ ‫اظهار داشت‪« :‬ما از ای ران انتظار داریم قدم های مشخصی ب رای‬ ‫عمل به تعهداتش بردارد‪ ».‬س��عید جلیلی نی��ز در پایان این‬ ‫نشس��ت به خب رن��گاران گف��ت‪« :‬یکی از‬ ‫بحث های مهم در تولید انرژی هس��ته ای‪،‬‬ ‫بحثچرخهسوختوغن ی سازیاست کهما‬ ‫بر ان تاکید داریم و این حق مردم ای ران است‬ ‫و ما باید از این حق برخوردار باشیم‪».‬به این‬ ‫ترتیب مذاکرات بغداد نشان داد که دو طرف‬ ‫ب رای حل اختالفات خود به زمان بیشتری نیاز‬ ‫دارن��د تا ب��ه درک متقابل از خواس��ته های‬ ‫همدیگر برسند‪ .‬بناب راین دور بعدی مذاکرات‬ ‫به مس��کو منتقل ش��د تا ش��اید این بار با‬ ‫پادرمیان��ی روس��یه چش��م انداز مثبتی در‬ ‫تحوالت هسته ای ای ران پدیدار شود‪ .‬دو روز‬ ‫پیش از مذاکرات بغداد‪ ،‬اول خرداد ‪ 91‬یوکیا‬ ‫امانو – مدیرکل اژان��س بی ن المللی انرژی‬ ‫اتم ی ‪ -‬راهی ته ران ش��د ت��ا درباره موضوع‬ ‫هس��ته ای با مقامات ای رانی گفت وگو کند‪.‬‬ ‫بازدید از س��ایت نظامی پارچین نیز یکی از‬ ‫محورهای گفت وگوی او با مقامات ای رانی بود‬ ‫که م��ورد قبول واقع نش��د‪ .‬ام��ا اژانس بر‬ ‫خواس��ته خود پافش��اری کرد و پیش از مذاکرات مسکو‪ ،‬دور‬ ‫دیگری از مذاکرات ای ران و اژانس در ‪ 19‬خ��رداد درباره بازدید از‬ ‫سایت نظامی پارچین در وین برگزار شد‪ ،‬اما باز هم نتیجه ای از‬ ‫ان به دست نیامد‪ 10.‬روز بعد‪ ،‬در ‪ 29‬خرداد‪ ،‬در حالی که انتظار‬ ‫م ی رفت دور سوم مذاکرات ای ران و ‪ 5+1‬در مسکو تا ظهر همان‬ ‫تو گوها شدند و در‬ ‫روز پایان یابد‪ ،‬طرفین وارد دور تازه ای از گف ‬ ‫حالی که این انتظار وجود داش��ت روس��یه با ارائه دستورکاری‬ ‫مشخص روند گفت وگوها را هدایت کند‪ ،‬روز دوم این نشست با‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪110‬‬ ‫نارضایتی طرفین به پایان رسید‪ .‬فضای سرد حاکم بر نشست‬ ‫مسکو باعث ش��د تا س��طح مذاکرات بعدی ای ران و ‪ 5+1‬به‬ ‫کارشناسی تنزل پی دا کند و استانبول بار دیگر به عنوان محل‬ ‫مالقات هیات های کارشناسی انتخاب شد‪ .‬به این ترتیب‪ ،‬این‬ ‫دور از مذاکرات که با لبخندهایی بر لب در استانبول اغاز شده بود‬ ‫با خشم و عصبانیت در مسکو پایان یافت؛ ان هم با نتیجه ای‬ ‫شبیه مذاکرات اس��تانبول و بغداد‪ .‬ادامه گفت وگوها به اینده‬ ‫موکول شد‪ ،‬مذاکرات در سطح مقامات عالی در هاله ای از ابهام‬ ‫فرو رفت و همه چیز به نقطه اول برگشت‪ .‬از سوی دیگر‪ ،‬روز اول‬ ‫تیرماه یوکیا امانو که از ته ران دس��ت خالی برگش��ته بود‪ ،‬در‬ ‫بوداپستپایتختمجارستاندرکنف رانسیخبریمدعیشدکه‬ ‫فعالی ت هایی در س��ایت نظامی پارچین در حال انجام است‪.‬‬ ‫ی در خرداد ماه نیز مدعی شده بود‬ ‫اژانس بی ن المللی انرژی اتم ‬ ‫که ب ر اساس تصاویر ماهواره ای از سایت پارچین‪ ،‬فعالی ت هایی‬ ‫در این سایت جریان دارد که نشان م ی دهد ای ران در حال انجام‬ ‫اقدامات پاک سازی است‪.‬دو هفته بعد‪ ،‬یعنی در سیزدهم تیر‪،‬‬ ‫هیات های کارشناسی ای ران و گروه ‪ 5+1‬در استانبول گرد هم‬ ‫امدند تا خواس��ته های خود را به یکدیگر بفهمانند‪ .‬خواس��ته‬ ‫کارشناسان ‪ 5+1‬بیشتر بر دو محور متمرکز بود؛ یکی توقف‬ ‫غن ی سازی ‪ 20‬درصدی اورانیوم و دیگری‪ ،‬انتقال ذخایر اورانیوم‬ ‫‪ 20‬درصد غنی شده به خارج از ای ران که هر دو خ واسته با مخالفت‬ ‫هیات ای رانی مواجه شد‪ .‬در فاصله کمتر از یک ماه‪ ،‬در روز چهارم‬ ‫مرداد‪ ،‬مذاکرات علی باقری و هلگا اشمیت‪ ،‬معاونان جلیلی و‬ ‫اشتون برگزار شد تا مقدمات نشستی دیگر را بین مقامات مافوق‬ ‫خود فراهم نمایند‪ .‬این دیدار نیز نتیجه روشنی در ب ر نداشت تا‬ ‫جایی که س��طح موضوع هس��ته ای ای��ران از گفت وگوهای‬ ‫دیپلماتیک به سمت مذاکرات فنی و حقوقی بین ای ران و اژانس‬ ‫سوق داده شد‪ .‬در این بین امانو در تالش بود تا حساسیت اژانس‬ ‫بر سایت پارچین را گسترده تر کند و بر این مبنا فشارهای تازه ای‬ ‫به ای ران وارد سازد‪ .‬این در حالی بود که مذاکرات دیپلماتیک بر‬ ‫سر یافتن یک راه حل مشخص درباره پرونده هسته ای ای ران‬ ‫همچنان کمرنگ دنبال م ی شد‪ .‬در گام بعدی و پس از مذاکرات‬ ‫درسطحمعاونان‪،‬جلیلیواشتونبهگفت وگویتلفنیپرداختند‬ ‫که در این گفت وگوها ای ران تاکید کرد که همچنان در انتظار‬ ‫دریافت پاسخ رسمی و مبسوط اعضای ‪ 5+1‬به پیشنهادهای‬ ‫خود در مسکو است‪ .‬به این ترتیب یک بار دیگر سعید جلیلی و‬ ‫کاترین اشتون‪ ۲۸،‬شه ریور در استانبول پشت درهای بسته و در‬ ‫نشستیغیررسمی‪،‬بایکدیگرگفت وگوکردند؛گفت وگوییکه‬ ‫از سوی طرف اروپایی «مفید و سازنده» توصیف شد‪ .‬اما پس از‬ ‫این دیدار‪ ،‬مذاکرات ای ران و ‪ 5+1‬ادامه نیافت و در فضای دیگری‪،‬‬ ‫ای ران و اژانس در حال تهیه چارچوبی بودند تا ب ر اساس ان بر سر‬ ‫موضوعات فنی و حقوقی به تفاهم برس��ند‪ .‬این مذاکرات در‬ ‫ماه های اردیبهشت‪ ،‬خرداد‪ ،‬شه ریور‪ ،‬اذر‪ ،‬دی و بهمن ادامه یافت‬ ‫اما هیچ یک از دو طرف درباره تعیین چارچوبی مشخص ب رای‬ ‫همکاری هایدو جانبه بهتوافقمشخصیدستنیافتند‪.‬تاکید‬ ‫ای ران بر این بود که سواالت اژانس درباره ب رنامه هسته ای ای ران‬ ‫باید در چارچوب یک ب رنامه کاری مشخص پاسخ داده شود و‬ ‫پس از رفع ابهامات‪ ،‬موضوعاتی که قبال به انها پاسخ داده شده‬ ‫دوباره طرح نشود‪ .‬در خالل این مذاکرات و گفت وگوها‪ ،‬اژانس‬ ‫ی در ابان ماه گزارشی منتشر کرد که در ان‬ ‫بی ن المللی انرژی اتم ‬ ‫ادعا شده بود ای ران در سایت نظامی پارچین محفظه های بزرگی‬ ‫س��اخته که در انها ازمایش های انفجاری با قدرت باال انجام‬ ‫م ی دهد‪ .‬ای��ران این ادعاها را رد ک��رد و در عین حال بر تعیین‬ ‫چارچوبی مشخص ب رای ادامه همکاری با اژانس اصرار داشت تا‬ ‫در قبال پاس��خ دادن به پرس��ش ها و ابهامات اژانس‪ ،‬پرونده‬ ‫هسته ای از شورای امنیت به شورای حکام برگردد‪ .‬ای ران ورود به‬ ‫این مباحث را مشروط به تنظیم و قبول یک مدالیته میان ای ران‬ ‫و اژانس کرد تا ب ر اساس این مدالیته وظایف و تعهدات هر یک از‬ ‫دو طرف در هر مقطع زمانی مشخص شود‪ .‬بر همین اساس بود‬ ‫که دور جدید مذاکرات ته ران و اژانس بی ن المللی انرژی اتمی از‬ ‫بهمن ماه اغاز شد؛ هرچند برگزاری جلساتی با هرمان ناکارتس‪،‬‬ ‫معاون امانو در ته ران تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است‪.‬‬ ‫از سوی دیگر با اغاز سال ‪ 2013‬میالدی و در حالی که در ابتدای‬ ‫سال شمسی انتظار م ی رفت موضوع هسته ای ای ران با مذاکرات‬ ‫دیپلماتیک به روال عادی خود برگردد و در حالی که همچنان‬ ‫مذاکرات فنی و حقوقی ای ران با اژانس در جریان بود‪ ،‬اروپا و امریکا‬ ‫تحریم های سنگینی علیه ای ران وضع کردند که عمده ترین انها‬ ‫شامل بانک مرکزی و صنعت نفت م ی شد‪ .‬با این وجود‪ ،‬اشمیت‬ ‫بار دیگر با علی باق��ری در اخرین روز س��ال ‪ 11 ،۲۰۱۲‬دی‪ ،‬در‬ ‫تماس��ی تلفنی درباره س��اماندهی دور جدیدی از مذاکرات با‬ ‫یکدیگ��ر گفت وگ��و کردند‪ .‬مای��کل مان‪،‬‬ ‫سخنگوی کاترین اشتون ضمن تایید این‬ ‫خبر گف��ت‪« :‬ما پیش��نهاد زم��ان و مکان‬ ‫مذاکرات را دادیم اما هنوز منتظریم که پاسخ‬ ‫ای ران را بشنویم‪ ».‬ای ران روز پانزدهم بهمن از‬ ‫زبان عل ی اکبر صالحی‪ ،‬وزیر امور خارجه در‬ ‫کنف رانس امنیتی مونیخ اعالم کرد که دور‬ ‫بعدی مذاکرات ای ران و گروه ‪ 5+1‬در الماتی‬ ‫پایتخت قزاقس��تان برگزار م ی شود و ای ران‬ ‫اماده از سرگیری مذاکرات است‪ .‬پاسخ مثبت‬ ‫ای ران به پیش��نهاد ‪ 5+1‬حاکی از ان بود که‬ ‫ای ران قصد دارد به روند اعتمادس��ازی درباره‬ ‫موضوع هسته ای خود ادامه دهد‪ .‬با این وجود‬ ‫گزارش جدی��د اژانس درب��اره فعالی ت های‬ ‫هسته ای ای ران منتشر شد که در ان به نصب‬ ‫نس��ل جدید س��انتریفیوژها در تاسیسات‬ ‫هسته ای نطنز اشاره شده بود‪ .‬این گزارش در‬ ‫فضایی منتشر شد که ای ران و اژانس به هیچ‬ ‫توافقی درباره چارچوب مذاکرات خود دست‬ ‫نالمللیانرژیاتمی به‬ ‫نیافته بودند‪ .‬درگزارشمدیرکلاژانسبی ‬ ‫ایننکتهنیزاشارهشدهبودکهمی زانذخایراورانیومغن ی شدهپنج‬ ‫درصدی ای ران به هش��ت هزار و ‪ 271‬کیلوگ��رم و می زان ذخایر‬ ‫اورانیوم غن ی شده ‪ 20‬درصدی به ‪ 280‬کیلوگرم افزایش یافته و‬ ‫ای ران مقدار ‪ 113‬کیلو از اورانیوم ‪ 20‬درصد غن ی شده را به سوخت‬ ‫تبدیل کرده است‪.‬روز هشتم اسفند‪ ،‬دور جدید مذاکرات ای ران و‬ ‫‪ 5+1‬پس از ‪ 9‬ماه وقفه در الماتی قزاقستان برگزار شد‪ .‬این بار‬ ‫نیز همچون مذاکراتی که در ابتدای سال در استانبول انجام شد‪،‬‬ ‫خبرها حاکی از رضایت طرفین از نتایج مذاکرات است‪ .‬در این‬ ‫دیدارها که در طول دو روز برگزار ش��د‪ ،‬ش��ش کشور روسیه‪،‬‬ ‫انگلیس‪ ،‬چین‪ ،‬امریکا‪ ،‬المان‪ ،‬فرانسه در واقع در چارچوب یک‬ ‫بسته پیشنهادی جدید‪ ،‬به طرح پیشنهادی ‪ 9‬ماه قبل ای ران در‬ ‫مسکو پاسخ دادند؛ پاسخی که سعید جلیلی‪ ،‬دبیر شورای عالی‬ ‫امنیت ملی ای ران ان را واقع بینانه تر از گذش��ته توصیف کرد‪.‬‬ ‫جلیلی پس از این مذاکرات اظهار داشت که نظر مذاکره کنندگان‬ ‫عضو گروه ‪ 5+1‬به نظر ای رانیان نزدیک تر شده‪ ،‬اما او در عین‬ ‫حالگفتکهراهیطوالنیب رایرسیدنبهنقطهمطلوب پیش‬ ‫رو قرار دارد‪.‬در مذاکرات الماتی غرب تا حدودی از به کار بردن‬ ‫الفاظ تهدید امیز خودداری کرد و به نظر م ی رسد راه اعتمادسازی‬ ‫متقابل را در پیش گرفته است‪ .‬به گفته منابع غ ربی‪ ،‬در بسته‬ ‫پیش��نهادی جدید‪ ،‬طرف غ ربی کنترل فعالیت غن ی س��ازی‬ ‫‪20‬درصدی ای��ران‪ ،‬تعلیق فعالی ت های جاری در تاسیس��ات‬ ‫هسته ای فردو‪ ،‬افزایش پادمان های هسته ای و شفافیت بیشتر‬ ‫در فعالی ت های بازرسی اژانس را خواستار شده بود‪ .‬همچنین‬ ‫بسته پیشنهادی جدید‪ ،‬برخالف بس��ته قبلی به ای ران اجازه‬ ‫م ی دهد مقدار کافی از سوخت غن ی شده ‪ 20‬درصدی که ب رای‬ ‫مقاصد پزشکی الزم است را تولید و ذخیره کند‪ .‬طرف غ ربی در‬ ‫مقابل این مطالبات‪ ،‬وعده داده که برخی از تحریم ها علیه ته ران‬ ‫را لغو کند که البته کاهش تحریم ها فعال تحریم های نفتی یا‬ ‫مبادالت مالی را شامل نم ی ش��ود‪ ،‬بلکه ناظر به تحریم های‬ ‫دیگری است که امریکا و اتحادیه اروپا وضع کرده اند‪ .‬به عبارت‬ ‫پرده هشتم‬ ‫‪ 26‬فروردین ترکیه – اس��تانبول‪ :‬نقاط مورد توافق قابل‬ ‫توجه و عالقه گروه ‪ 5+1‬ب رای گفت وگو مثبت اس��ت‪ .‬اولین‬ ‫مذاکره با جلیلی در استانبول سازنده بود‪.‬‬ ‫سوم خرداد ع راق – بغداد‪ :‬یکی از بحث های مهم در تولید‬ ‫انرژی هسته ای‪ ،‬چرخه سوخت و غن ی س��ازی است و ما بر ان‬ ‫تاکید داریم و حق مردم ای ران است و ما باید از این حق برخوردار‬ ‫باشیم‪ .‬بر همین مبنا‪ ،‬ما هر نوع همکاری در زمینه هسته ای را‬ ‫یدانیم‪.‬‬ ‫قابل قبول م ‬ ‫ما از ای ران انتظار داریم قدم های مشخصی ب رای عمل به‬ ‫تعهداتش بردارد؛ از گفت وگو ب رای همکاری استقبال م ی کنیم‬ ‫و تاکید داریم که زبان تهدید و راهبرد فشار در گفت وگو با ملت‬ ‫ای ران ب ی نتیجه خ واهد بود‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫مذاکرات الماتی‪ ،‬پرده هشتم مذاکرات ای ران و ‪ 5+1‬است؛‬ ‫یعنی بعد از س��ه دور در ژنو‪ ،‬دو دور در اس��تانبول‪ ،‬یک دور در‬ ‫بغداد و یک دور در مسکو‪ ،‬مذکرات الماتی‪ ،‬هشتمین دور این‬ ‫مذاکرات است‪ .‬پیش از شروع این مذاکرات‪ ،‬تقریبا ‪ 9‬ماه پیش‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران‪ ،‬یک سری پیشنهادات پنج مرحله ای‬ ‫به ‪ 5+1‬داد؛ پس از این ماجرا مذاکرات با یک س��ری ابهامات‬ ‫جدی روبه رو شد و طرفین از مجموع مذاکرات ناراضی بودند‪.‬‬ ‫در واقع زمانی که طرح پنج مرحله ای در مس��کو ارائه شد‪ ،‬این‬ ‫طرح با سردی غ رب ی ها مواجه شد اما اکنون در روندی که انها‬ ‫در پیش گرفته اند بخشی از پیشنهادات ای ران نیز گنجانده شده‬ ‫است‪ .‬به همین خاطر دو طرف به خصوص ای ران روند مذاکرات‬ ‫الماتی را منطق ی تر عنوان کرده اند‪ .‬از نگاه دیگر م ی توان گفت‬ ‫پیش��نهادات طرفینی به صورتی دارد از جانب طرف دیگر به‬ ‫رسمیت شناخته م ی شود و این مساله بسیار حائز اهمیت است‪.‬‬ ‫پیش از این غ رب ی ها به ش��دت به دنبال این موضوع بودند که‬ ‫نوع اقدامات ای ران را مغایر با مناف��ع دنیا جلوه دهند‪ ،‬اما اکنون‬ ‫تاحدی تبلیغات انها فروکش کرده است‪ .‬در این شرایط‪ ،‬فضا‬ ‫ب رای مذاکره و تفاهم خیلی بیش��تر فراهم بوده و این شرایط‬ ‫اگر به همین منوال پیش برود در یک زمان نه چندان طوالنی‬ ‫م ی توان به نتایج قطعی دست یافت‪ .‬شایان ذکر است پیش از‬ ‫مذاکرات اخیر نیز در رسانه ها‪ ،‬فش��ار فوق العاده ای ایجاد شده‬ ‫بود‪ .‬درواقع رسانه های غ ربی و صهیونیستی روی دو موضوع‬ ‫مانور جدی ای دادند؛ یکی تعطیلی فردو و دیگری بحث تعلیق‬ ‫غن ی س��ازی ‪20‬درصد یا انتقال اورانیوم غنی شده ‪20‬درصد به‬ ‫خارج از کشور‪ .‬به نظر م ی رس��ید که در ان فضا‪ ،‬امکان اینکه‬ ‫گفت و گوها مسیر منطق ی تری را طی کند و دو طرف به نتایج‬ ‫محسوسیدستپی داکنند‪،‬تق ریباضعیفبود‪.‬اماانچهمسئول‬ ‫مذاکره کننده‪ 5+1‬و مذاکره کننده ارشد ای ران بیان داشتند‪ ،‬مبنی‬ ‫بر این بود که مذاکرات روند مثبتی را طی کرده است‪ .‬همچنین‬ ‫سایت المانیتور نیز گزارش داده بود که مذاکرات الماتی به طور‬ ‫ ب ی سابقه ای روند مطلوبی را طی کرده است‪ .‬انچه اکنون انتشار‬ ‫یافته این است که در این دور از مذاکرات‪ ،‬غرب روی بحث درجه‬ ‫غنی س��ازی و تعطیلی فردو اصراری نداشته و طبیعی است‬ ‫که سیاست گام به گام ای ران را در دس��تورکار خودش قرار داده‬ ‫است‪ .‬بناب راین به نظر می رسد اجالس کارشناسی ‪ 28‬اسفند‬ ‫استانبول و اجالس سیاسی ‪ 16‬و ‪ 17‬فروردین روی این مساله‬ ‫یعنی سیاست گام به گام متمرکز شود‪ .‬البته نکته خیلی بارز و‬ ‫جدی این بود که قرار شد غرب و جمهوری اسالمی ای ران طی‬ ‫ش��ش ماه به طور ازمونی به سمت اعتمادس��ازی بیشتر گام‬ ‫بردارند‪ .‬غ رب ی ها تاکنون بحث شفاف سازی را مطرح م ی کردند و‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران نیز بحث اعتمادسازی‪ .‬ب راساس ادله و‬ ‫شواهدی که از گذشته وجود داشته و پیشینه مجموعه مذاکرات‬ ‫با غرب‪ ،‬ای ران تاکنون صداقت جدی از غرب ندیده است‪ .‬اما طی‬ ‫مذاکرات اخیر یعنی حتی پیش از مذاکرات‪ ،‬غ رب ی ها در بوق و‬ ‫کرنا کرده بودند که اگر جمهوری اس�لامی ای ران در مجموعه‬ ‫مذاک��رات‪ ،‬به صورت مطل��وب پیش بیاید‪ ،‬در بح��ث ورود و‬ ‫خروج طال یا برخی دیگر از فلزات گران قیمت امکان دارد انها‬ ‫تسهیالتی را ب رای ای ران قائل شوند‪ .‬این در حالی است که این‬ ‫پیشنهاد غرب خیلی نامناسب بود بناب راین این مساله که غرب‬ ‫قالعاده ای بگیرد تق ریبا در این مذاکرات به نتیجه‬ ‫از ای ران امتیاز فو ‬ ‫نرسید‪ .‬اما انچه این مذاکرات را مطلوب کرد و نگاه دبیر شورای‬ ‫عالی امنیت ملی نیز همین بود‪ ،‬این بود که بنا شد رفتارهای‬ ‫غرب و مجموعه عملکرد جمهوری اسالمی ای ران با غرب طی‬ ‫مراحل گام به گام و متوازن باش��د‪ .‬یعنی از جانب هر دو طرف‬ ‫قدم های مثبتی برداشته شود و مجموعه مذاکرات هم اصولی‬ ‫داشته باشد و هم اهدافی‪ .‬فرض کنید یکی از عرصه ها این باشد‬ ‫که این روند گام به گام و متوازن باشد تا بازی برد‪ -‬باخت ب رای‬ ‫طرفین مطرح نشود‪ .‬بناب راین همین چارچوب های گفت وگو که‬ ‫تعیین شده‪ ،‬نکته مطلوبی بوده است‪.‬‬ ‫در این میان برخی معتقدند که شاید رژیم صهیونیستی‬ ‫طیاینششماهمشخصشده‪،‬تحرکاتیجهتشکستروند‬ ‫حس ن نیت انجام دهد‪ .‬اما باید توجه داشت که از یک سو به هیچ‬ ‫عنوان غرب مایل نیست منافعش را فدای رژیم صهیونیستی‬ ‫کند و از دیگر سو ای ران نیز از ابتدا سیاست های مستقلی را در‬ ‫پیش گرفته است‪ .‬اما اگر تاکنون برخی گره ها در روند مذاکرات‬ ‫ایجاد شده به دلیل همین رفتارهای ناهنجار برخی رژیم ها مانند‬ ‫رژیم صهیونیستی بوده است‪ .‬در حال حاضر به نظر م ی رسد‬ ‫که رفتارهای رژیم صهیونیستی کمی عقالن ی تر شده است‪.‬‬ ‫البته طبق گفته دکتر جلیلی‪ ،‬ما هنوز تا رسیدن به یک نقطه‬ ‫مطلوب فاصله زیادی داریم و نباید در مجموع مذاکرات درگیر‬ ‫بمانیم و بگوییم موضوع حل و نهایی شده است‪ .‬اکنون باید از‬ ‫مذاکره کنندگان به ویژه ش��خص دکتر جلیلی قدردانی کرد و‬ ‫امیدواریم با حمایت همه جانبه مردم‪ ،‬نظام‪ ،‬مجلس و دولت‪،‬‬ ‫ایشان بتواند مجموع مذاکرات باقیمانده را نیز به نحو مطلوب و‬ ‫شایسته ایپیشببرد‪.‬دررابطهبادرخ واست های ب ی منطقغرب‬ ‫باید گفت برخی تحلیلگران غ ربی نیز گفته اند پیمان ان پ ی تی‬ ‫به هیچ وجه محدودیتی ب رای درصد غن ی س��ازی مش��خص‬ ‫نکرده‪ ،‬اما در قبال ان گفته امکان بازرس ی ها از کشوری که به‬ ‫سمت انرژی هسته ای م ی رود باید ب رای بازرسان اژانس فراهم‬ ‫باشد؛ اکنون این روند وجود دارد‪ .‬جهت اینکه مذاکرات هسته ای‬ ‫ای ران در سال‪ 92‬روند مثبتی را در پیش بگیرد‪ ،‬نخستین گام این‬ ‫است که غ رب ی ها‪ ،‬حقوق هسته ای جمهوری اسالمی ای ران را‬ ‫طبق مفاد پیمان های بی ن المللی مانند ان پ ی تی بپذی رند و پس‬ ‫از این است که م ی توان مراحل دیگر را پی ش بینی کرد‪ .‬بناب راین‬ ‫این مساله که چشم انداز کلی مذاکرات هسته ای به چه صورت‬ ‫خواهد بود بستگی به مجموعه روند گفت وگوها و چارچوبی‬ ‫که ترسیم شده‪ ،‬دارد‪ .‬این چارچوب م ی تواند در یک مدت زمان‬ ‫منطقی نه خیلی طوالنی و نه خیلی فوری‪ ،‬به نتایج منطقی‬ ‫و روشنی برسد‪ .‬نتایج روشن مذاکرات م ی تواند رفع یا کاهش‬ ‫تحریم ها‪ ،‬پذیرش حقوق هسته ای جمهوری اسالمی ای ران و‬ ‫سایر همکاری ها در یک مقطع بلندمدت تر باشد‪ .‬اما موضوعی‬ ‫که باید مدنظر داشت این است که برخی مولفه های بیرونی‬ ‫نیز روی مذاکرات س��ایه انداخته و برخ��ی قدرت های بزرگ و‬ ‫کشورهای منطقه از مجموعه مذاکرات خیلی راضی نیستند‪ .‬در‬ ‫این راستا رژیم صهیونیستی به شدت از روند گفت وگوها عصبی‬ ‫و نگران اس��ت بناب راین این مولفه ها و متغیرهای تاثیرگذار در‬ ‫اینده مذاکرات را نیز نباید از نظر دور داشت‪ .‬اما اگر بنا باشد گروه‬ ‫‪ 5+1‬در سال اینده با نمایندگان ای ران دیدار و گفت وگو داشته باشد‬ ‫مطابق دستاوردهای فعلی‪ ،‬روند مناسبی خواهد بود‪ .‬حال این‬ ‫مساله که مذاکرات موثرتر باشد یا مداخالت متغیرهای بیرونی‪،‬‬ ‫بستگی به هوشمندی طرف غ ربی دارد‪ .‬زی را جمهوری اسالمی‬ ‫ای ران در این زمینه یک صداست و تحت تاثیر کشورهای دیگر‬ ‫قرار نم ی گیرد‪ .‬بناب راین باید امیدوار بود که این روالی که اغاز‬ ‫شده در س��ال ‪ 92‬نیز به صورت مناسب و منطقی ادامه داشته‬ ‫باشد تا پرونده هسته ای ای ران شاهد نتایج قطع ی تری در سال‬ ‫جدید باشد‪g.‬‬ ‫تاری�خ برگزاری نشس�ت‪ ،‬مکان برگ�زاری‪ ،‬مواضع‬ ‫جلیلی و اشتون‬ ‫بین الملل‬ ‫جواد جهانگیرزاده ‪ /‬عضو کمیسیون امنیت ملی‬ ‫دیگر‪ ،‬به نظر م ی رسد که گروه ‪ 5+1‬پس از ‪ 9‬ماه‪ ،‬پیشنهاد خود‬ ‫را ارائه کرده و اکنون این ای ران است که باید روز شانزدهم فروردین‬ ‫ماه سال ‪ 92‬و احتماال در چارچوب یک بسته پیشنهادی جدید‪،‬‬ ‫به کشورهای ‪ 5+1‬پاسخ دهد‪ .‬در مدت این ‪ 40‬روز‪ ،‬مذاکرات در‬ ‫سطح کارشناسی ادامه پی دا خواهد کرد تا در نشست بعدی در‬ ‫الماتی‪ ،‬خ واسته های طرفین از یکدیگر بیشتر رنگ واقعیت به‬ ‫خود بگیرد و این یعنی اینکه همچنان فرصت ب رای ایجاد پلی‬ ‫دیپلماتیک میان ای ران و غرب وجود دارد‪.‬‬ ‫‪ 29‬خرداد روس��یه – مس��کو‪ :‬اعضای‪ 5+1‬در معرض‬ ‫انتخاب هس��تند که بخواهند از مسیر بن بست گذشته خارج‬ ‫شوند و در مسیر همکاری با جمهوری اسالمی ای ران گام بردارند‪.‬‬ ‫این با ای ران اس��ت که تصمیم بگیرد مسیر دیپلماسی‬ ‫موفق شود یا نه و ایا اماده است که بر سر گام های مشخص‬ ‫توافق شود یا نه‪.‬‬ ‫‪ 13‬تیر ترکیه – اس��تانبول‪ :‬ای ران جزئیات بیش��تری از‬ ‫پیشنهادهایش در نشست بغداد را مطرح کرد‪.‬‬ ‫هیات کارشناس��ی غ ربی نی��ز جزئیات بیش��تری را از‬ ‫پیشنهادهایش در بغداد به ای ران ارائه کرد‪.‬‬ ‫‪ 28‬ش��هریور ترکیه – اس��تانبول‪ :‬ط��ی گفت وگوهای‬ ‫غیررسمی با هدف ادامه مذاکرات هسته ای میان ای ران و‪ 5+ 1‬از‬ ‫ی گام های‬ ‫حکومت ای ران خ واسته شد در مسیر حل مناقشه اتم ‬ ‫موثرتری بردارد‪.‬‬ ‫هشتم اسفند قزاقستان – الماتی‪ :‬با وجود رفتارهای غرب‬ ‫در هشت ماه گذشته ‪ ،‬انها در نشست قزاقستان سعی کردند به‬ ‫دیدگاه های ما نزدیک شوند‪ .‬ما این رفتار را مثبت تلقی م ی کنیم‪.‬‬ ‫اگر بخ واهند واقع بینانه و بر مبنای راهبرد صحیح گفت وگوها را‬ ‫دنبال کنند م ی تواند نقطه عطف باشد‪.‬‬ ‫‪ 5+1‬طرحی اصالح ش��ده به طرف ای رانی ارائه داده که‬ ‫سازنده بوده است و نگران ی های بی ن المللی را در ان انعکاس‬ ‫م ی دهد‪ .‬در این طرح اصالح شده‪ ،‬پیشنهادهای ای ران نیز لحاظ‬ ‫شده است‪g .‬‬ ‫‪111‬‬ ‫گفت وگوی مثلث بارامین مهمانپرست‬ ‫درباره سیاست خارجی ایران‪ ،‬خاورمیانه‬ ‫جدید و پرونده هسته ای‬ ‫روایت اقای سخنگو‬ ‫از اینده رابطه‬ ‫ایران ‪ -‬امریکا‬ ‫سعیده سادات فهری‬ ‫سال ‪ 91‬ب رای ای ران و گروه ‪ 5+1‬با برگزاری نشست‬ ‫استانبول خیلی خوب اغاز شد اما در ادامه مذاک رات‬ ‫در بغداد و مسکو‪ ،‬این روند یک سیر نزولی را اغاز‬ ‫کرد‪ .‬به نظر شما دالیل این سیر نزولی در مذاک رات‬ ‫دو طرف چیست؟‬ ‫بین الملل‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪112‬‬ ‫رامین مهمانپرس�ت در گفت وگو ب�ا هفته نامه مثلث روای�ت خود را از‬ ‫روند تحوالت سیاس�ت خارجی ایران در س�ال ‪ 1391‬بیان ک�رد‪ .‬از نظر او‬ ‫جمهوری اسالمی ایران در س�ال ‪ 91‬نش�ان داد که اهل مذاکره و گفت وگو‬ ‫است؛ این موضوع به وضوح در پرونده هسته ای نمود داشت و هم در سایر‬ ‫موضوعات و مسائل منطقه ای‪ .‬مهمان پرست در مورد پیشنهاد امریکای ی ها‬ ‫برای مذاکره با ایران این موضوع را بیان م ی کند که مذاکره در شرایط فعلی به‬ ‫صالح نیست چرا که م ی تواند منجر به بروز شکاف بین ملت شود ولی ایران‬ ‫با عبور از این پیچ تاریخی م ی تواند از موضع اقتدار وارد گفت وگو و مذاکره با‬ ‫کشورهایی شود که تخاصم و دشمنی را با ملت ایران کنار گذاشته باشند‪.‬‬ ‫‪ l‬بحث ای ران با کش��ورهای ‪ 5+1‬م ی تواند راجع به‬ ‫موضوعات مختلفی باشد که یکی از این موضوعات‪ ،‬بحث‬ ‫انرژی صلح امیز هسته ای کشورمان اس��ت‪ .‬البته باید توجه‬ ‫داشت بحث هسته ای که در این نشس ت ها مورد نقد و بررسی‬ ‫قرار م ی گیرد خیلی جنبه فنی و حقوقی ندارد‪ .‬شاید اصل ی ترین‬ ‫علت این مساله که ای ران با طرف مقابل به سرعت به نتیجه‬ ‫مطلوب نم ی رسد‪ ،‬همین است که کشورهایی که مخاطب‬ ‫ای ران هس��تند‪ ،‬بیش��تر دیدگاه های سیاسی ش��ان را مطرح‬ ‫م ی کنند و به دنبال بحث های فنی یا حقوقی در جهت استفاده‬ ‫از این دانش در جهت اهداف صلح امیز نیستند‪ .‬اگر بحث های‬ ‫هسته ای واقعا یک مبنای منطقی داش��ته باشد و ب راساس‬ ‫معاهده ان پ ی تی که همه باید از ان حمایت کنند‪ ،‬پیش برود‪،‬‬ ‫نتیجه دادن ان خیلی زمانبر نخواهد بود‪ .‬در معاهده ان پ ی تی‬ ‫هم تعهدات کشورها مشخص شده و هم حقوقی که م ی توانند‬ ‫از ان برخوردار شوند‪ .‬ای ران خودش را عضو اژانس بی ن المللی‬ ‫انرژی اتمی م ی داند و جزو اولین کشورهایی است که معاهده‬ ‫ان پ ی تی را امضا کرد؛ ای ران سردمدار یک جریانی ب رای از بین‬ ‫بردن سالح های کشتار جمعی و س�لاح های هسته ای بوده‬ ‫و هس��ت‪ .‬یکی از حامیان اصلی خاورمیانه عاری از س�لاح‬ ‫هسته ای نیز ای ران اس��ت‪ .‬بناب راین در قسمت تعهدات‪ ،‬ای ران‬ ‫خودش را کامال پایبند م ی داند‪ .‬البته باالتر از تمام این مواردی‬ ‫که در عمل نیز دنبال م ی کردیم فتوای مقام معظم رهبری است‬ ‫که مهمترین چارچوب در این رابطه است‪ .‬ای ران کشوری است‬ ‫که به شدت به مسائل اعتقادی پایبند است و بناب راین فتوای‬ ‫باالترین مقام اعتقادی و سیاسی کش��ور یعنی مقام معظم‬ ‫رهبری ب رای ای ران‪ ،‬چارچوب نهایی اس��ت و کش��ورهایی که‬ ‫مدعی هستند نیز باید این فتوا را به عنوان یک سند ارزشمند‬ ‫تلقی کنند‪ .‬در کنار این تعهدات‪ ،‬طبیعی است که ای ران بخ واهد‬ ‫از حقوقش ب رای اهداف صلح امیز استفاده کند‪ .‬حال مساله‬ ‫اینجاست که چرا مساله مذاکرات هسته ای ای ران تا بدین حد‬ ‫به طول انجامیده و نوسان داشته است‪ .‬علت این امر این است‬ ‫که طرف مقابل ما واقعا به دنبال به رسمیت شناختن حقوق‬ ‫ای ران در جهت استفاده از این دانش ب رای اهداف صلح امیز نبوده‬ ‫است‪ .‬بعضا پیش امده که انها گمان کردند حرف های ای ران‬ ‫منطقی است و تعهدات و نوع توافقاتمان م ی تواند باعث رفع‬ ‫ابهامات و نگران ی ها شود؛ بناب راین قدم هایی رو به جلو برداشتند‬ ‫ولی همزمان سیاست فش��ار‪ ،‬تحریم و تهدید را نیز همراه با‬ ‫مذاکره در پیش م ی گی رند‪ .‬طرف غ ربی م ی پندارد که این فشار‬ ‫و تحریم ها در داخل کشور مشکالتی را به وجود اورده‪ ،‬وضعیت‬ ‫اقتصادی را تحت تاثیر قرار داده‪ ،‬بحث تورم و گرانی را موجب‬ ‫شده‪ .‬بناب راین امیدوار شدند بتوانند بدون به رسمیت شناختن‬ ‫حقوق ای ران از کشور ما بخواهند از حقوقمان صرف نظر کنیم‪.‬‬ ‫چ�را کش�ورهای ‪ 5+1‬در رابط�ه با ای�ران چنین‬ ‫نگرشی دارند؟‬ ‫پس دلیل اصلی مانع تراش ی های انها چیست و‬ ‫چه توجیهی برای این رفتارهای شان دارند؟‬ ‫‪ l‬انها م ی گویند ک��ه ما نگرانیم ک��ه در اینده ای ران‬ ‫بخواهد به این سمت گرایش پیدا کند؛ اگر واقعا این نگرانی‬ ‫بخ واهد مانع کار شود‪ ،‬این نگرانی باید در رابطه با تمام کشورها‬ ‫وجود داشته باشد‪ .‬مثالی را پی رامون این اب راز نگرانی م ی توان‬ ‫در حال حاضر مهمترین خواس�ته های طرفین از‬ ‫یکدیگر چیس�ت و دو طرف چه روی ه ای را باید در‬ ‫پیش بگیرند که مذاک رات به نتیجه برسد؟‬ ‫‪ l‬در ط��رح کل��ی ی��ک خواس��ته کل��ی‬ ‫جمهوری اسالم ی ای ران دارد و یک خواسته کلی طرف ‪.5+1‬‬ ‫خواسته کلی ما این است که باید حقوق ای ران ب رای استفاده از‬ ‫دانش هسته ای در جهت اهداف صلح امیز به شکل کامل به‬ ‫رسمیت شناخته شود‪ .‬طرف مقابل ادعا م ی کند که ابهاماتی‬ ‫وجود دارد و از ما م ی خواهد که این ابهامات را برطرف کنیم‪ .‬ما‬ ‫فکر م ی کنیم جهت اینکه دو طرف به خواسته هایشان برسند‬ ‫باید چند قدم برداش��ت‪ .‬یعنی در هر مرحله ای یک قدم باید‬ ‫انها بردارند و یک قدم ما‪ .‬اگر قدم ها همزمان برداش��ته شود و‬ ‫اگر به صورت هم وزن‪ ،‬هم سطح و هم شان‪ ،‬اقداماتی صورت‬ ‫بگیرد‪ ،‬نهایتا بعد از چند قدم‪ ،‬هم ما به خواس��ته مان خواهیم‬ ‫رسید و هم انها‪ .‬اما کار از جایی با مشکل مواجه م ی شود که از‬ ‫ما م ی خواهند به عنوان شرط شروع این اقدامات و همکاری ها‬ ‫از همان ابتدا کل فعالی ت هایمان را تعطیل کنیم‪ ،‬خ واسته های‬ ‫غیرمنطقی انها را اجابت کنیم و در مقابلش انها پیشنهاداتی‬ ‫بدهند که اصال ارزش فک��ر کردن جدی هم ن��دارد‪ .‬مثال در‬ ‫نشس ت های قبلی به ما م ی گفتند که اگر فعالی ت هایمان را‬ ‫متوقف و برخی از سایت ها را تعطیل کنیم در قبالش موافقت‬ ‫م ی کنند که قطعات هواپیمای مس��افربری به ما بدهند‪ .‬این‬ ‫پیشنهاد در کل خنده دار است‪ .‬چرا که اصال انها از اساس نباید‬ ‫قطعات هواپیمای مسافربری را تحریم کنند و جان مردم را به‬ ‫خطر بیندازند‪ .‬این مساله هیچ ربطی به فعالی ت های هسته ای‬ ‫ندارد‪ .‬همچنین بس��یاری از تحریم های انه��ا زمانی صورت‬ ‫گرفته که ما اصال فعالیت هسته ای نداشتیم و موضوع بحث‬ ‫هسته ای هنوز به این مرحله نرسیده بود‪ .‬در نتیجه اکنون نیاز‬ ‫به یک تصمیم سیاسی جدی است؛ انها باید تصمیم بگی رند‬ ‫رویه شان را تغییر دهند و منطقی برخورد کنند‪ ،‬در این صورت‬ ‫به طور قطع خیلی سریع به نتیجه خ واهیم رسید‪.‬‬ ‫دس�تگاه سیاس�ت خارجی ای�ران و مجموع�ه‬ ‫حاکمی�ت ای�ران در قبال دول�ت امری�کا و دولت‬ ‫باراک اوباما هم�واره طی این چند س�ال صحبت‬ ‫از حس�ن نیت برای مذاکره کرده اند‪ .‬از نظر ش�ما‬ ‫هدف امریکا از تاکید بر مذاکر ه مس�تقیم با ایران‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬به نظر م ی اید که هدف مقامات امریکایی از اعالم‬ ‫امادگی ب رای مذاکره بس��تگی به نیات انها داش��ته باشد‪ .‬در‬ ‫مجموع جمهوری اسالمی ای ران یک کشور قدرتمند و تاثیرگذار‬ ‫در منطقه اس��ت و م ی تواند یک همکار و هم��راه در تحقق‬ ‫خواسته های بزرگ بشری ب رای ایجاد صلح‪ ،‬امنیت و توسعه‬ ‫با کشورهای قدرتمند جهان امروز باشد‪ .‬پس طبیعی است که‬ ‫قدرت های بزرگ تمایل به این داشته باشند که کشور موثری‬ ‫مانند ای ران را همراه خودشان داشته باشند‪ ،‬چرا که از این طریق‬ ‫از ظرفی ت های کشور ما خیلی بهتر م ی توانند بهره مند شوند‪.‬‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪ l‬تا زمان��ی که مبن��ای برخورد کش��ورهای غ ربی‬ ‫عضو گروه ‪ 5+1‬با کش��ور ای ران‪ ،‬یک مبن��ای منطقی‪ ،‬رفتار‬ ‫ی کشورها‬ ‫محترمانه و از موضع حل مشکالت با کمک تمام ‬ ‫نباش��د‪ ،‬به نتیجه نخواهیم رس��ید‪ .‬یعنی ملت ای ران باتوجه‬ ‫به س��ابقه تاریخی و تمدنی چندهزار س��اله‪ ،‬یک ملت اهل‬ ‫منطق و گفت وگوس��ت‪ .‬اگر کس��ی با ویژگ ی های ملت ما‬ ‫اشنایی داشته باشد متوجه م ی ش��ود که اگر بخواهند با مردم‬ ‫ما دوستی بکنند راه حل ان این اس��ت که رفتار محترمانه ای‬ ‫داشته باشند‪ ،‬سوءنی ت ها را کنار بگذارند و بپذیرند که کشور‬ ‫ما ب رای پیشرفت امادگی دارد قدم های بزرگی بردارد و از همه‬ ‫دانش های پیچیده روز دنیا ب رای اهداف صلح امیزش استفاده‬ ‫کند‪ .‬اگر انها رویه مخالفت و دشمنی را با ملت ای ران در پیش‬ ‫بگی رند‪ ،‬روانشناسی ملت ما بدین صورت است که حتما عزم‬ ‫جدی تری در پی��ش خواهد گرفت و در مقابل این کش��ورها‬ ‫ایستادگی خ واهد کرد تا به خ واسته شان برسند‪ .‬به نظر م ی رسد‬ ‫در این ‪ 34‬سال تجربیاتی که به دنبال پیروزی انقالب اسالمی‬ ‫ب رای کشورهای غ ربی به دست امده‪ ،‬م ی توانست کافی باشد‬ ‫تا مجددا اشتباهات گذشته را تکرار نکنند‪ .‬انها حتی م ی توانند‬ ‫حوادث اخیر کشور را نیز به عنوان یک تجربه‪ ،‬مورد نظر داشته‬ ‫باشند‪ .‬زمانی که طرف غ ربی فش��ارها را به صورت ظالمانه و‬ ‫غیرمنطقی علیه ملت ما وارد کرده و سعی م ی کند مردم را با‬ ‫بحران و مشکل روبه رو کند در اوج این سخت ی ها که ممکن‬ ‫است کامال هم توسط مردم احساس ش��ود‪ ،‬حضور مردم در‬ ‫‪ l‬وقتی م ی گوییم برخورد باید منطقی باشد‪ ،‬دیگر‬ ‫هر شرط یا خواس��ته ای از جانب انها نباید مطرح شود‪،‬‬ ‫بلکه خواسته هایشان باید مبنا داشته باشد‪ .‬ما معتقدیم‬ ‫بهترین مبنا ب رای بحث هس��ته ای معاهده ان پی تی‬ ‫اس��ت‪ .‬این معاهده‪ ،‬مبنایی اس��ت که مجموعه های‬ ‫وابسته به سازمان ملل روی ان کار کرده اند و کشورهای‬ ‫ی عضو ان هس��تند که با یکدیگر قرار گذشته اند‬ ‫مهم ‬ ‫به خاطر داش��تن اینده ای بهتر ب رای بشریت نسبت به‬ ‫انهدام سالح های هسته ای و عدم اشاعه ان تالش کنند‬ ‫و متعهد باشند که در این راستا گام های اساسی بردارند‪.‬‬ ‫در کنار این ت�لاش نیز در معاهده ذکر ش��ده که همه‬ ‫کشورها حق دارند از دانش هسته ای ب رای پیشرفت شان‬ ‫استفاده کنند‪ .‬حتی اژانس متعهد به این است که ب رای‬ ‫اهداف صلح امیز خدمات فنی در اختیار این کش��ورها‬ ‫بگذارد‪ .‬بناب راین اگر این را مبنایی ب رای مذاکره قرار دهیم‬ ‫زمانی که انها م ی گویند سایت فردو باید تعطیل شود‪،‬‬ ‫باید ببینیم که دلیل و منطق شان ب رای طرح این خ واسته‬ ‫چیست‪ .‬فرض کنید که به ما بگویند سانتریفیوژهای‬ ‫مدل جدید و پیشرفته را استفاده نکنید؛ این خواسته بر‬ ‫چه مبنا و منطقی مطرح شده است؟ اگر قبول دارند که‬ ‫غن ی سازی و داشتن چرخه سوخت تا حدی که صلح امیز‬ ‫شناخته م ی شود حق کشور ماست پس چه ای رادی دارد‬ ‫که ما بخواهیم از ابزار پیشرفته تری استفاده کنیم‪ .‬مانند‬ ‫این م ی ماند که بگویند اتومبی ل سواری و داشتن اتومبیل‬ ‫حق همه کشورهاست ولی به کش��ور ما بگویند شما‬ ‫فقط در حد اتومبیل چهار س��یلندر حق استفاده دارید‬ ‫و حق داشتن اتومبیل شش و هشت سیلندر را ندارید‪.‬‬ ‫در رابطه با ان��رژی صلح امیز هس��ته ای نیز به همین‬ ‫صورت است‪ .‬اگر قرار باشد این حق مربوط به کشورها‬ ‫باشد و ما بتوانیم غن ی س��ازی اورانیوم را تا درصدی که‬ ‫صلح امیز شناخته م ی ش��ود ب رای مصارف داخل ی مان‬ ‫داشته باش��یم‪ ،‬چرا از سانتریفیوژ پیش��رفته تر و سایت‬ ‫فردو استفاده نکنیم‪ .‬چه نش��انه ای کشورهای غ ربی را‬ ‫نگران م ی کند که فکر م ی کنند اگر ما از ماش��ی ن های‬ ‫پیشرفته تری ب رای غن ی سازی استفاده کنیم‪ ،‬معنایش‬ ‫این است که فعالی ت های ما در حال پیش رفتن به سمت‬ ‫نظام ی گری است؛ به هی چ وجه این حرف منطقی نیست‪.‬‬ ‫حتی ما بحث غن ی س��ازی ‪ 20‬درصد را به لحاظ فنی از‬ ‫شخص یوکیو امانو سوال کردیم؛ در مالقاتی که با امانو‬ ‫داشتیم از او پرسیدم که ایا به نظر وی به عنوان مدیرکل‬ ‫اژانس بی ن المللی انرژی هسته ای‪ ،‬غن ی سازی ‪20‬درصد‬ ‫معنایش حرکت به سمت فعالیت نظامی است؟ وی در‬ ‫این رابطه اعالم کرد که غن ی سازی ‪20‬درصد صلح امیز‬ ‫شناخته م ی شود‪.‬‬ ‫بین الملل‬ ‫در صحب ت هایت�ان به سیاس�ت تحریم و فش�ار‬ ‫هم راه با مذاکره اشاره کردید؛ به نظر شما در صورت‬ ‫تداوم این سیاست‪ ،‬روند مذاکرات هسته ای ایران‬ ‫با ‪ 5+1‬در اینده به چه سمتی خواهد رفت؟‬ ‫بستن فردو‪ ،‬تعلیق غن ی سازی اورانیوم ‪20‬درصد‬ ‫و همچنین انتقال اورانیوم غنی ش�ده به کشوری‬ ‫دیگر از جمله مواردی است که غرب طی مذاکرات‬ ‫هسته ای با ایران مطرح کرده است؛ ارزیابی شما‬ ‫از این درخواست ها و پیشنهادات غرب چیست؟‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫‪ l‬به نظر م ی اید کشورهای غ ربی‪ 5+1‬به ویژه امریکا در‬ ‫محاسبات شان دچار اشتباه شده اند‪ .‬اگر انها واقعیات ای ران را در‬ ‫نظر بگی رند خیلی زود م ی توانیم به توافق برسیم‪ .‬کافی است‬ ‫طرف مقابل انچه که حق ملت ای ران است و جزو موضوعات‬ ‫مربوط به معاهده ان پ ی تی است ب رای ای ران محترم شمارد و‬ ‫به رسمیت بشناس��د تا ای ران نیز ب رای رفع تمامی ابهامات و‬ ‫نگران ی هایی که مطرح م ی شود از طریق یک توافق دوجانبه‬ ‫گام بردارد‪ .‬بعد از اظهارات مثبتی که در استانبول صورت گرفت‬ ‫شاهد نوعی کم تحرکی از جانب کشورهای ‪ 5+1‬بودیم‪ ،‬شاید‬ ‫دلیلش این باشد که انها گمان م ی کردند فشارها توانسته روی‬ ‫سیس��تم اقتصادی ای ران تاثیر منفی بگذارد بناب راین امیدوار‬ ‫شدند که با افزایش فش��ارها بدون اینکه حقوق ملت ای ران را‬ ‫به رسمیت بشناسند‪ ،‬بتوانند اهداف سیاس��ی شان را دنبال‬ ‫کنند‪ .‬تمام تاکید ای ران نیز این است که این نوعی اشتباه در‬ ‫محاسبه است‪ .‬اگر قرار باش��د راجع به حل بحران های مهم‬ ‫منطقه ای و بی ن الملل��ی از تمام ظرفی ت ها اس��تفاده کنیم‪،‬‬ ‫باید کش��ورهای مس��تقل و موثر دنیا در این محاسبات وارد‬ ‫شوند و با کمک این ها م ی توان ش��رایط بهتری در دنیا ایجاد‬ ‫کرد‪ .‬ولی شرط وارد کردن کشورهای مستقل و مشارکت انها‬ ‫ب رای حل بحران ها این است که حقوق ملت ها و کشورهای‬ ‫مستقل‪ ،‬محترم شمارده شود‪ .‬این مساله مستلزم ان است که‬ ‫کشورهای قدرتمند غربی‪ ،‬احترام به حقوق ملت ها را تمرین‬ ‫کنند و ذهنیتی که از گذشته داشتند یعنی اینکه فکر م ی کردند‬ ‫منافع همه کشورها را م ی توانند زیر پا بگذارند‪ ،‬فراموش کنند‪.‬‬ ‫انها باید بپذی رند که شرایط تغییر کرده و کشورها ب رای توسعه و‬ ‫پیشرفت خودشان مایل هستند از دانش و فناوری ب رای اهداف‬ ‫صلح امیز استفاده کنند‪ .‬باید توجه داش��ت که ای ران نیز جزو‬ ‫پیشتازان کشورهای مستقل در این امر است‪.‬‬ ‫حمایت از نظام‪ ،‬رهبری و سالگرد پیروزی انقالب در ‪ 22‬بهمن‬ ‫پررنگ تر م ی شود و معنای بیشتری پی دا م ی کند‪ .‬توصیه ما به‬ ‫طرف مقابل این است که این روش اشتباه‪ ،‬کارایی ندارد و باید‬ ‫حتما این روش را کنار بگذارن��د‪ .‬اگر انها یک روش منطقی و‬ ‫رویکرد محترمانه داشته باشند و به حقوق ملت احترام بگذارند‪،‬‬ ‫به طور قطع خیلی سریع توافقات نهایی حاصل م ی شود‪.‬‬ ‫ذکر کرد‪ .‬در واقع این اب راز نگرانی به همان اندازه ب ی منطق است‬ ‫که در کشوری خاص اعالم شود افراد و خانواده ها حق ندارند در‬ ‫منزل شان از کارد اشپزخانه استفاده کنند‪ .‬این در حالی است که‬ ‫ابتدا اعالم شود استفاده از کارد ب رای همه در منازل الزم است‪،‬‬ ‫اما چون ممکن اس��ت یک زمانی از ای��ن کارد ب رای به خطر‬ ‫انداختن جان کسی استفاده شود پس اس��تفاده از ان ممنوع‬ ‫اس��ت‪ .‬این نوع محدودیت ایجاد کردن اصال مبنای عقالنی‬ ‫و منطقی ندارد‪ ،‬یعنی صرف اینکه فکر م ی کنند ممکن است‬ ‫نی ت ها در اینده تغییر کند بیایند و محدودیت ایجاد کنند‪ .‬تمام‬ ‫خواسته هایی که طرفین مطرح م ی کنند باید در چارچوب یک‬ ‫مبنا و معیار مورد قبول هر دو طرف باشد‪ .‬اکنون انها ابهامات و‬ ‫نگران ی هایی اب راز کرده اند‪ ،‬این در حالی است که ما ب رای رفع این‬ ‫نگران ی ها و ابهامات م ی توانیم توافقی را طرفینی داشته باشیم‬ ‫تا از طریق عمل به ان توافق نگران ی ها برطرف شود‪ ،‬اما در هر‬ ‫صورت باید حقوق ملت ما محترم شمرده شود‪.‬‬ ‫‪113‬‬ ‫ولی اینکه اشاره به نیت مقامات امریکایی م ی شود دلیلش این‬ ‫است که یک تصور اشتباه در میان مقامات امریکایی در طول‬ ‫سالیان گذشته همیشه وجود داش��ته که فکر م ی کردند این‬ ‫همکاری و همراهی کشور ما باید یک طرفه در جهت تامین‬ ‫منافع انها صورت بگیرد‪ .‬یا ش��اید فکر م ی کردند کشورهای‬ ‫منطقه موظفند اقداماتی را که انها به نتیجه رسانده اند ‪ ،‬دنبال‬ ‫کنند تا دنیایی که از طرف انها ط راحی شده زودتر شکل بگیرد‪.‬‬ ‫این مساله باعث شده که همواره این مشکالت به وجود بیاید‪.‬‬ ‫زمانی این مذاکره م ی تواند عملی شود و منافع امریکای ی ها را‬ ‫نیز در برداشته باشد که منافع طرف مقابل را نیز تامین کند‪ .‬در‬ ‫واقع یک همکاری و مذاکره ای که به قصد همکاری م ی خ واهد‬ ‫صورت بگیرد نهایتا باید یک برد طرفینی داش��ته باشد؛ هر‬ ‫کشوری ب رای سیاست خارجی خودش یک اصولی دارد و اگر‬ ‫احساس کند که همکاری با کشور دیگری منافع مل ی اش را‬ ‫تامین م ی کند و کمک م ی کند که اصول و ارمان هایش تحقق‬ ‫پی دا کند‪ ،‬قطعا در راستای همکاری با ان کشور گام برم ی دارد‪.‬‬ ‫اما اگر احساس کند که صرفا خواسته های طرف مقابل بدون‬ ‫اینکه منافعی ب رای کشور ما حاصل شود‪ ،‬محقق م ی شود یا‬ ‫حتی ممکن است منافع کش��ور به خطر بیفتد قطعا چنین‬ ‫کاری نخواهد کرد‪.‬‬ ‫چرا در برهه کنون�ی امریکا برای مذاک�ره با ایران‬ ‫اعالم امادگی کرده است؟‬ ‫بین الملل‬ ‫‪ l‬بعد از پایان جنگ سرد و سقوط امپ راتوری شوروی‬ ‫س��ابق‪ ،‬دنیای غرب به رهبری ایاالت متح��ده امریکا‪ ،‬جهت‬ ‫اینکه به خواسته های اصل ی اش در اداره جهان برسد‪ ،‬مانعی‬ ‫در ب رابر خود نم ی دید‪ .‬اما وجود یک کش��ور مس��تقل مانند‬ ‫جمهوری اس�لامی ای ران که افکار و ایده های خاصی دارد و‬ ‫تقریبا به الگویی ب رای کش��ورهایی که م ی خواهند روی پای‬ ‫خودشان بایستند‪ ،‬تبدیل شده است‪ ،‬کم کم این احساس را در‬ ‫انها به وجود اورد که باید به هر شکل ممکن این نماد استقالل‬ ‫در مقابل استکبار و تسلیم نشدن در ب رابر زیاده خواهی از بین‬ ‫برود‪ .‬باتوجه به اینکه ابزار قدرتمند رسانه ای و عوامل تاثیرگذار‬ ‫در ش��کل دادن به افکار عمومی در اختیار قدرت های بزرگ‬ ‫و به ویژه امریکای ی ها ق��رار دارد‪ ،‬نفس مذاکره م ی تواند هدف‬ ‫انها را ب رای اینکه بگویند تنها کش��وری که مقاومت م ی کرد‬ ‫و در مقابل خواسته های شان تمکین نم ی کرد را توانسته اند‬ ‫پای میز مذاکره بکشانند‪ ،‬تامین کند‪ .‬بناب راین بحث مذاکره‬ ‫در یک فضای جنگ ن��رم و فضای جنگ تبلیغاتی م ی تواند‬ ‫تاحدی منافع انها را تامین کند‪ .‬به همین دلیل نیز با دی د تردید‬ ‫به خواسته انها نگاه م ی شود‪ .‬اگر انها واقعا قصد مذاکره ب رای‬ ‫تغییر سیاس��ت ها را دارند به رفتار انها بستگی دارد‪ .‬به دلیل‬ ‫فتنه های بزرگ و دشمن ی های بزرگ انها در حق مردم ما که در‬ ‫تاریخ معاصر کشورمان یک صحنه بسیار تاریکی از اظهارات‬ ‫مقامات امریکایی را به دنبال داشته‪ ،‬تنها زمانی م ی توان انتظار‬ ‫صحنه های جدید و متفاوت را داشت که عالئم تغیی رات اصولی‬ ‫در رفتار انها دیده شود‪ .‬درواقع رفتار طرف مقابل نباید تنها در‬ ‫جهت تامین منافع ایاالت متحده امریکا باش��د بلکه باید در‬ ‫جهت مشارکت و همکاری ب رای تامین منافع طرفین و دست‬ ‫کشیدن از دشمن ی ها باشد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫ب ا توجه به تغیی راتی که در دولت دوم باراک اوباما به‬ ‫وجود امد‪ ،‬ب ه خصوص انتخاب جان کری ب ه عنوان‬ ‫وزیر خارجه‪ ،‬کسی که نسبت به هیالری کلینتون‪،‬‬ ‫روش�نفکرتر اس�ت و ب ه نوعی از الی ه های قدرت‬ ‫مخالف با همکاری با ای ران دورتر است‪ ،‬به نظر شما‬ ‫روی کار امدن چنین افرادی موجب خواهد شد که‬ ‫انها بتوانند بر این ساختار غلبه کنند و قدرت ای ران‬ ‫را ب ه عنوان قدرت منطقه ای بپذیرند؟‬ ‫ســالنامـه ‪1391‬‬ ‫‪114‬‬ ‫‪ l‬به نظر م ی اید ش��رایط امریکا نس��بت به گذشته‬ ‫متفاوت ش��ده اس��ت؛ اتفاقاتی که در دنیای ام��روز در حال‬ ‫وقوع است‪ ،‬ش��رایط جدیدی را ب رای امریکا ایجاد کرده است‪.‬‬ ‫امریکای ی ها در بحث های اقتصادی و اجتماعی با مشکالت‬ ‫جدی روبه رو هستند و مهمتر از ان این است که سیاست های‬ ‫مقامات امریکایی در کش��ورهای مختلف به ویژه کشورهای‬ ‫مس��تقل با یک واکنش منفی افکار عمومی روبه روس��ت‪.‬‬ ‫بناب راین انها به بازسازی سیاست هایشان احتیاج دارند‪ .‬شاید‬ ‫مفهوم اصلی بحث بیداری اس�لامی در منطقه خاورمیانه و‬ ‫خلی ج فارس‪ ،‬مواجهه مردم با سیاست های مقامات امریکایی‬ ‫بود‪ .‬زی را انها با دیکتاتورهایی که در کشورهای خودشان سعی‬ ‫م ی کردند وابس��تگی به قدرت های غ رب��ی و امریکای ی ها را‬ ‫تامین کنند‪ ،‬مقابله م ی کردند و این دیکتاتورها مورد حمایت‬ ‫همین مقامات امریکایی بودند‪ .‬در واقع خواست مردم‪ ،‬مقابله‬ ‫با سیاست های امریکا بود‪ .‬به همین دلیل باراک اوباما ‪ 2‬سال‬ ‫پیش سخنرانی در وزارت امور خارجه امریکا انجام داد و تالش‬ ‫ش��د به لحاظ تبلیغاتی خیلی به ان پرداخته شود و ان را یک‬ ‫سخنرانی تاریخی قلمداد کنند‪ .‬وی در این سخنرانی اعالم کرد‬ ‫که عصر نوینی در سیاست خارجی امریکا نسبت به منطقه‬ ‫اغاز خواهد شد‪ .‬بناب راین انها قصد بازسازی سیاست های شان‬ ‫را دارند‪ .‬البته اوباما دو هدف را به عنوان اولویت های اصلی در‬ ‫سیاست خارجی جدید امریکا برشمرد که اولویت نخست همان‬ ‫تامین منافع ملی امریکا ب��ود و اولویت بعدی‪ ،‬تامین امنیت‬ ‫دولت یهود بود‪ .‬به نظر م ی اید این مسائل‪ ،‬همان سیاست های‬ ‫قبلی مقامات امریکایی است اما ظاهر تصمیمات را م ی خ واهند‬ ‫به شکلی ارائه کنند که انگار سیاست خارجی جدیدی قرار است‪،‬‬ ‫اغاز شود‪ .‬بناب راین امریکای ی ها نیاز دارند که تغیی رات جدی ای‬ ‫را در نوع رفتارشان ایجاد کنند و مبنای این تغیی رات‪ ،‬منافع ملی‬ ‫امریکاست‪ .‬اگر مقامات امریکایی واقعا به دنبال تامین منافع‬ ‫ملی خودشان باشند‪ ،‬رویه گذشته دیگر جواب نخواهد داد؛ انها‬ ‫باید تغیی رات جدی در عمل و سیاست هایشان داشته باشند‪.‬‬ ‫ش��اید نزدیک��ی و هم��کاری ب��ا جمهوری اس�لامی‬ ‫ای ران‪ ،‬ب رایش��ان بهترین و مطلوب ترین ش��رایط باش��د‪ .‬اگر‬ ‫جمهوری اس�لام ی ای ران یک همکار و یک کش��ور قدرتمند‬ ‫منطقه ای باش��د که در چارچوب سیاس��ت ها‪ ،‬امریکای ی ها‬ ‫احساس کنند در جهت رسیدن به تفاهم طرفینی م ی توانند‬ ‫از این ظرفیت بهره برداری کنند‪ ،‬ترجیح م ی دهند کشورهایی‬ ‫در منطقه انه��ا را همراهی کنند که به هی��چ وجه قابل دفاع‬ ‫نیس��تند‪ .‬یعنی نه به لحاظ دموکراسی قابل دفاع هستند‪ ،‬نه‬ ‫به لحاظ حقوق بشر و نه به لحاظ ارتباط مردم با دولت هایشان‪.‬‬ ‫پس شاید در ذهن مقامات امریکایی این مساله شکل گرفته‬ ‫باشد که بهترین شکل حضورشان در منطقه این است که یک‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران قدرتمند و با تفاهم در مورد ب رنامه های‬ ‫مختلف را در منطقه و سیاست های مختلف در کنارشان داشته‬ ‫باش��ند‪ .‬این مس��اله م ی تواند انگیزه اصلی تمایل انها ب رای‬ ‫مذاکره‪ ،‬همکاری و عادی سازی روابط باشد‪.‬‬ ‫اگر این رفتار بخواهد به عنوان یک شگرد ب رای شکستن‬ ‫مقاومت ملت ما دنبال شود‪ ،‬فایده ای نخ واهد داشت و این فقط‬ ‫یک تغییر ظاهری با همان سیاست های قبلی خ واهد بود‪ .‬باید‬ ‫توجه داشت که مردم ما هوشیار هستند و نشان داده اند که به‬ ‫این س��ادگی به بازی قدرت های بزرگ وارد نم ی شوند‪ .‬اما اگر‬ ‫واقعا به خاطر منافع ملی امریکا و ب رای انجام یک کار اصولی‬ ‫این تغیی رات در حال شکل گرفتن است‪ ،‬باید مقامات امریکایی‬ ‫ثابت کنند که امادگی ورود به صحنه های جدید و رویکرد جدید‬ ‫را دارند‪ .‬انها باید ثابت کنند که این بار م ی خواهند حسن نیت‬ ‫داشته باشند و اشتباهات گذش��ته را کنار بگذارند‪ .‬درواقع انها‬ ‫باید نشان دهند که م ی خواهند از ظرفیت کشور بزرگی مانند‬ ‫جمهوری اسالمی ای ران ب رای داشتن شرایط بهتری در کشور‬ ‫خودشان و دنیا استفاده های مفیدی کنند به صورتی که منافع‬ ‫کشور ما و دیگر کشورهای منطقه تامین شود‪.‬‬ ‫ش��رایطی که در عرصه جهانی به خصوص امریکا در‬ ‫ی را ب رای تغیی رات اساسی‬ ‫حال شکل گیری اس��ت‪ ،‬یک الزام ‬ ‫در امریکا ایجاد کرده و انها نیز متوجه شده اند که باید اقدامات‬ ‫جدی ب رای تغیی رات بزرگ دنبال کنند‪ .‬در این شرایط طبیعی‬ ‫است که هر کشوری اگر فکر کند که با کمترین هزینه م ی تواند‬ ‫به اهدافش دسترس��ی پیدا کند‪ ،‬هزینه کمتری خواهد کرد و‬ ‫امتیازات پایی ن تری خواهد داد‪.‬‬ ‫انها به دنبال این هستند که اگر بتوانند بدون هزینه کردن‪،‬‬ ‫مش��کالتی داخل کش��ور ما به وجود بیاورند‪ ،‬از جمله اینکه‬ ‫اختالفات و درگیری های داخلی ایجاد کنند‪ ،‬حضور مردم را در‬ ‫صحنه های سیاسی و اجتماعی کم کنند‪ ،‬حمایت شان را از‬ ‫نظام کم کنند و زمینه های تضعیف ای ران را فراهم کنند‪ .‬در این‬ ‫شرایط انها دیگر به دنبال به رسمیت شناختن حقوق ملت ما‬ ‫نخ واهند بود‪ .‬اما در مقابل اگر احساس کنند که ملت ما باهوش‬ ‫هستند‪ ،‬در عرصه های مختلف اقتدارشان را کامل تر از گذشته‬ ‫به نمایش خواهند گذاشت‪ ،‬سیاست های ما همچنان در حال‬ ‫مدیریت تحوالت مختلف و منافع کشور خودمان و کشورهای‬ ‫منطقه است و این رفتار و دش��من ی ها فایده ای ندارد‪ ،‬در این‬ ‫صورت شرایط مطلوب ب رای انها نیز تعامل و همکاری با کشور‬ ‫قدرتمندی به نام ای ران خواهد بود‪ .‬پس همه چیز بستگی به‬ ‫این دارد که واقعا انها به این نتیجه رسیده باشند که بخواهند‬ ‫یک وضعیت مناسب تر و مطلوب تری ب رای کشور خودشان در‬ ‫افکار عمومی ای ران و کشورهای منطقه به وجود بیاورند‪ .‬اگر‬ ‫انها با این نیت وارد شوند‪ ،‬ما هم با مدیریت رفتارمان م ی توانیم‬ ‫حقوق مان را تامین کنیم‪.‬‬ ‫اکنون در حالی که بحث مذاکره با امریکا از سوی‬ ‫انها همواره مطرح م ی ش�ود‪ ،‬رهبر معظم انقالب‬ ‫نیز از یک پیچ تاریخی ب�زرگ در مقطع فعلی نام‬ ‫برده اند‪ .‬به نظر ش�ما اکنون ایران در چه مقطعی‬ ‫است و در برابر پیش�نهاد مذاکره چه رویکردی را‬ ‫باید دنبال کنیم؟‬ ‫‪ l‬ما باید اعالم امادگی ب رای مذاک��ره را در چارچوب‬ ‫یک تحلیل کل ی تر ببینیم‪ .‬جمهوری اسالمی ای ران در حال‬ ‫طی کردن یک مقطع حساس است؛ مقام معظم رهبری نیز به‬ ‫یک پیچ تاریخی بزرگ اشاره ای داشتند‪ .‬این سخن ایشان در‬ ‫سیاست خارجی بدین گونه قابل تبیین است که ایام ی که در‬ ‫ان قرار داریم و ماه های اینده در سرنوشت کشور‪ ،‬اینده منطقه‬ ‫و تحوالت م ی تواند خیلی تعیین کننده باشد‪ .‬ما ب رای رسیدن‬ ‫به خواسته هایمان‪ ،‬مسیر طوالنی را طی کردیم و دستاوردهای‬ ‫بزرگی نیز داشتیم اما مقطع فعلی بسیار تعیی ن کننده و مهم‬ ‫اس��ت‪ .‬اهمیت این مقطع از این جهت اس��ت که اگر شرایط‬ ‫الزم را ب رای تثبیت اقتدارمان ایجاد کنیم م ی توانیم از تمام ی ‬ ‫حقوق مان بهره مند شویم و قدرت های بزرگ دنیا ما را به عنوان‬ ‫یک قدرت تثبیت شده به رسمیت خواهند شناخت‪ .‬بناب راین‬ ‫ب راساس اینکه ما یک قدرت منطقه ای هستیم وارد همکاری‬ ‫خواهیم ش��د‪ .‬اما اگر نتوانیم در ایام ی که در ان قرار داریم به‬ ‫ش��کلی تدبیر بکنیم که این اقتدار ملی و منطقه ای ما را به‬ ‫نمایش بگذارد‪ ،‬به این معناست که طرف مقابل م ی خواهد از‬ ‫تهدیداتی که وجود دارد علیه کشورمان استفاده کند و ما را به‬ ‫صحنه ای بکشاند که م ی تواند هم در تاریخ کشور و در منطقه‪،‬‬ ‫لطمه های بزرگی را به کشور و کشورهای اسالمی منطقه وارد‬ ‫کند‪ .‬اگر در این چارچوب بخ واهیم به موضوع نگاه کنیم ما یک‬ ‫وظیفه ای داریم‪ .‬در حقیقت وظیفه اصلی ما این است که در‬ ‫داخل همه عواملی که م ی تواند اقتدار ملی را به نمایش بگذارد‬ ‫تقویت کنیم‪ .‬اقتدار ملی س��ه ویژگی و عامل اصلی و تعیین‬ ‫کننده دارد؛ عامل نخست‪ ،‬وحدت و انسجام ملی است‪ .‬ما باید‬ ‫با تمام توان در جهت وحدت و انسجام ملی حرکت کنیم‪ .‬هر‬ ‫کسی و هر جریانی که این وحدت و انسجام ملی را به خطر‬ ‫بیندازد در واقع اقتدار ملی مان را به خطر انداخته است‪ .‬عامل‬ ‫دوم‪ ،‬وحدت فرماندهی است‪ .‬باید توجه داشت که ای ران اکنون‬ ‫در یک جنگ تمام عیار است و فقط عملیات نظامی مستقیم را‬ ‫در دشمن ی های با ملت مان نداریم‪ .‬تمام گزینه ها مانند تحریم‪،‬‬ ‫انزوای سیاس��ی‪ ،‬جنگ نرم ب رای ارائه چهره منفی از کشور‪،‬‬ ‫حمایت از گروه های تروریستی که ملت را در ابعاد بسیار وسیع‬ ‫مورد حمله قرار دارند و حمایت از ترور دانشمندان را اکنون علیه‬ ‫کشور ما به کار گرفته اند‪ .‬بناب راین ما اکنون در یک جنگ تمام‬ ‫م ی توان نتیج ه گیری ک�رد که معادالت منطقه ای‬ ‫و پیشرفت هایی که برنامه هسته ای ایران داشته‬ ‫ تحری م های غ�رب‪ ،‬هرچند توانس�ته وضعیت‬‫اقتصادی ای ران را دچار چالش هایی کند اما تغیی رات‬ ‫معناداری در رفتار ای ران به وجود نیاورده است ‪ -‬این‬ ‫الزام را برای امریکا به وجود م ی اورد که با ایران به‬ ‫احتمال زیاد وارد مذاکره شود؟‬ ‫‪ l‬در این رابطه نم ی توان تنها بحث هسته ای را ذکر‬ ‫کرد بلکه در موضوع اقتدار ملی تنها یکی از موضوعات بحث‬ ‫هسته ای است‪ .‬جمهوری اسالمی ای ران اساس حرکتش ب رای‬ ‫اهداف بزرگ مدنظر اس��ت؛ بناب راین ب رای اینکه این اس��اس‬ ‫همچنان موجود باشد و ما بتوانیم قدم های محکم خودمان را‬ ‫به سمت یک اینده بهتر دنبال کنیم‪ ،‬باید شرایط اصلی را ایجاد‬ ‫کنیم‪ .‬مساله هسته ای نیز ممکن است یکی از این موارد باشد‪.‬‬ ‫فرمایش ش�ما پیرامون اقتدار ملی از نگاه ایرانی‬ ‫بود؛ یعنی حاکمیت ای�ران باید ای�ن ویژگ ی ها را‬ ‫ب ه عنوان پیش شرط ای ران ب رای مذاکره داشته باشد‬ ‫تا طرف مقابل امتیاز بدهد‪ .‬نگاه امریکایی به این‬ ‫موضوع‪ ،‬به این صورت است که قدرت منطقه ای‬ ‫ای ران و برنامه هسته ای را مدنظر ق رار دهد‪ .‬بناب راین‬ ‫طبیعتا زمان به نفع طرف غ ربی نیست بلکه به نفع‬ ‫ایران است‪.‬‬ ‫‪ l‬بحث هس��ته ای ب رای ط��رف غرب��ی و مقامات‬ ‫امریکایی خیلی موضوع جدی ای نیس��ت؛ انه��ا بهتر از هر‬ ‫بین الملل‬ ‫مثلث شماره‪166‬‬ ‫عیار به سر م ی بریم و شرط الزم ب رای حفظ اقتدار ملی و تثبیت‬ ‫ان‪ ،‬وحدت فرماندهی است‪ .‬فرمانده ما فرمانده کل قوا یعنی‬ ‫مقام معظم رهبریاستوهمهماموظفیمکهتابعیتمحضاز‬ ‫ایشان داشته باشیم؛ این وحدت فرماندهی نباید خدشه دار شود‪.‬‬ ‫عامل سوم نیز پایبندی به اصول و ارزش هاست؛ ما به هیچ وجه‬ ‫نباید از اصول مان عقب نشینی کنیم‪ .‬اینگونه نیست که فکر‬ ‫کنیم اگر از بخشی از اصول مان عقب بنشینیم مشکل حل‬ ‫خواهد شد‪ .‬راجع به این موضوع