روزنامه هنرمند شماره 1206
روزنامه هنرمند شماره 1206
روزنامه هنرمند شماره 1206
مدیرکلهنرهاینمایشیاعالمکرد:
گفتگوبا«مریمجاللی»دربارهبحرانخانوادهمتزلزل
دراثارجشنوارهفیلمفجر؛
حمایت مالی و دستورالعمل های بهداشتی
در دستور کار است
این یک هشدار جدی است!
فرهنگ 2.
تئاتر3.
ART & CULTURE
TEATER
هنرمند را در مگ لند ورق بزنید
شنبه 10اسفندماه 1398سال دوازدهم شماره 8 1206صفـــحه 2500تومـان ISSN 2008-0816
تمدی
د
ل
غ
و
ب
رنام
فرهنگی -ه ههای
در هفته نری
جاری
ملکه رنجبر
در 88سالگی اسمانی شد
www.magland.ir
شهاب حسینی
نشان فرهنگ و هنر
فرانسه را دریافت کرد
سینما4.
CINEMA
نگاهی به فیلم «شیوع» به بهانه اپیدمی کرونا در جهان
فرهنگART & CULTURE 2.
کرونا در سینما
فرهنگART & CULTURE 2.
به بهانه تولد فریدون جیرانی
واقعی
عاشق
ِ
سینما
سینما4.
CINEMA
2
گفتگو با مریم جاللی درباره بحران خانواده متزلزل در اثار جشنواره فیلم فجر؛
این یک هشدار جدی است!
شنبــــــــــــه 10اسفند ماه 1398سال دوازدهم شمــاره 1206
www.honarmandonline.ir
& ART
فرهنگ و هنر
CULTURE
اخبار
شهاب حسینی نشان فرهنگ و هنر
فرانسه را دریافت کرد
محمد خاجی
نشان «شوالیه» طی مراسمی که در سفارت فرانسه در تهران
برگزار شــد ،به شهاب حســینی اهدا شد .شهاب حسینی که
تاکنون موفق به دریافت جایزه بهترین بازیگری از جشنواره های
کن و برلین شده است ،طی مراسمی در سفارت فرانسه ،نشان
شوالیه را از «فیلیپ تیه بو» سفیر این کشور در تهران ،دریافت
کرد .نشان شوالیه به خاطر خالقیت هنری یا ادبی یا به خاطر
مشــارکت در تاللــوی هنر و ادب ،در فرانســه و در جهان به
هنرمندان اعطا می شود .در مراســم اهدای نشان شوالیه در
کنار شهاب حسینی چهره هایی فرهنگی مختلفی از سایر نقاط
جهان حضور داشتند .پیش تر در ایران شخصیت هایی همچون
محمدرضا شــجریان (خواننده) ،عباس کیارستمی (کارگردان
و عکاس) ،داریوش شایگان (نویســنده و شاعر) ،لیال حاتمی
(بازیگر) ،یداهلل رویایی (شاعر) ،شهرام ناظری (خواننده) ،اصغر
فرهادی (کارگردان) ،محمدعلی سپانلو (شاعر و مترجم ایرانی)
و غالمحســین امیرخانی (خوشنویس) ،لیلی گلستان (گالری
دار) ،محمود دولــت ابادی (نویســنده) ،داریوش مهرجویی
(کارگردان) و کامبیز درمبخش (گرافیســت و کارتونیســت)
نشان شوالیه را دریافت کرده اند.
ملکه رنجبر
در 88سالگی اسمانی شد
رنجبر بازیگر سریال های «زیر اسمان شهر»« ،داستان یک شهر»،
«سایه روشن» و فیلم هایی چون «مرد بارانی» و «نان ،عشق و موتور
»1000بود .ملکه رنجبر بازیگر باسابقه تئاتر ،سینما و تلویزیون
روز پنجشنبه در بیمارستان کسری تهران از دنیا رفت .او 88ساله
بود .موسسه هنرمندان پیشکسوت به نقل از سید عباس عظیمی
مدیرعامل موسسه ،خبر درگذشــت خانم رنجبر را اعالم کرد و
فقدان او را به تنها فرزندش فریبرز ایروانیان ،پیشکسوتان و جامعه
هنری تسلیت گفت .ملکه رنجبر متولد ششم شهریور 1310در
رشــت بود .او فرزند عباداهلل رنجبر هنرمند و از اولین پایه گذاران
تئاتر بود .پدر او به خاطر اجرای تئاتری سیاسی به همدان تبعید
شــد .رنجبر بازیگری را نزد پدر اموخت .او از سن شش سالگی با
ایفای نقش کوزت در نمایش «بینوایان» فعالیت خود را اغاز کرد
سپس در ســال 1327به تهران عزیمت کرد و به ادامه بازیگری
در تئاتر سعدی پرداخت« .برای شرف»« ،همسایه مزاحم»« ،دزد
طبقه اول»« ،ارشــین ماالالن»« ،انگشــتر مفقود»« ،بی گناه»،
«سرگذشت فابریو»« ،شب نشینی ادامه دارد»« ،خروس بی محل»،
«شکم پرست» و «مهرویان اســیر» از دیگر نمایش هایی بود که
رنجبر در ان ها به ایفای نقش پرداخت .او از اوایل دهه 1330وارد
دنیای ســینما شد و در پیش از انقالب در بیش از 10فیلم بازی
کرد .او با وقفه ای حدودا ً 25ساله به سینمای ایران بازگشت و در
فیلم هایی چون «بانی چاو»« ،مرد بارانی»« ،نان ،عشــق و موتور
« ،»1000سوغات فرنگ» و «پسر ادم ،دختر حوا» مقابل دوربین
رفت .اخرین فیلم او «گناهــکاران» ( )1391بود .رنجبر از اولین
بازیگران زن در بدو تاســیس تلویزیون بود و با اجرای برنامه های
زنده به همکاری با ان ســازمان پرداخت و در سال 1335کار در
رادیو را شــروع کرد .او بعد از انقالب نیز در تلویزیون نیز حضوری
بسیار فعال داشت و در سریال هایی چون «زیر گنبد کبود»« ،خانه
به خانه»« ،تهران 595–11ج « ،»48داســتان یک شهر» ،سه
فصل «زیر اسمان شهر»« ،اشپزباشی» و «سایه روشن» بازی کرد.
رنجبر در چند سال اخیر به دلیل بیماری قلبی ،دیابت ،پارکینسون
و مشکل نارسایی حرکتی ،به دفعات در بیمارستان بستری می شد.
مریمجاللیدهکردیدارندهمدرکدکترایمدیریتوبرنامه ریزی
امور فرهنگی ،مدرس دانشگاه و عضو هیئت رده بندی سنی اثار
سینماییاست.به بهانهپایانسیوهشتمینجشنوارهفیلمفجر،
به سراغ این استاد صاحب نظر حوزه مطالعات فرهنگی و مطالعات
خانواده رفتیم و نظرات وی را درباره مضامین و محورهای کلیدی
موجود در فیلم های سینمایی امســال به ویژه بازنمایی تصویر
خانواده در اثار حاضر در جشنواره سی و هشتم جویا شدیم.
اثارنمایش یافتهدرسی وهشتمینجشنوارهفیلمفجررااز
حیثمضمونومحتواچگونهارزیابیمی کنید؟
محصول سینما یک تولید فرهنگی به شمار می اید ،این تولید فرهنگی
از طرفی برخاسته از گزاره هایی است که در جامعه جریان پیدا می کند،
در خرد و عاطفه عمومی بدان توجه می شــود و حاصل تجربه زیســته
فیلمســاز است؛ از طرف دیگر خروجی سینما بر اینده فرهنگ ما سایه
می اندازد و میوه اینده فرهنگی ما را در دل خود پرورش می دهد .سینما
همواره گزاره هایی را روی میز فرهنگ می گذارد ،پیشنهاداتی درباره سبک
زندگی ارائه می کند و دریچه های تازه ای را می گشــاید؛ در جریان این
فرایند برخاستن اثر سینمایی از دل جامعه و ارائه پیشنهادات معطوف به
پیشرفت برای جامعه است که توسط یک سینمای پیشران اتفاق می افتد،
و البته یکی از مولفه های اساسی و تعیین کننده ،نهاد خانواده است .بر اساس
طبقه بندی جامعه شناسان ،سه نهاد کلیدی در همه جوامع وجود دارند؛
نهاد دین ،نهاد دولت و نهاد خانواده .از انجاکه جشنواره سی و هشتم فیلم
فجرنقطهعطف ساالنهسینمایایراناست ،می تواننگاهفیلمساران حاضر
در این دوره از جشــنواره را نسبت به نهاد خانواده سنجید و رویکرد انها
را در این راســتا مورد ارزیابی قرار داد؛ اینکه فیلمســازان ما در این دوره
چه پیشنهاداتی را فراروی خانواده ها قرار دادند و کدام پنجره های تازه را
پیش روی انها گشودند ؛ از دو منظر می توان به بررسی این مسئله پرداخت؛
ِ
نخســت ،خانواده به عنوان موضوع فیلم های سینمایی و دیگری خانواده
به عنوان مخاطب فیلم های سینمایی .اغلب اثار حاضر در سی وهشتمین
جشنواره فیلم فجر ،خانواده متزلزل و پدرزدوده را به نمایش می گذاشتند؛
بدین معنا ،نقش پدر در خانواده هایی که سینمای ایران در اثار جشنواره
امسال به نمایش گذاشت ،به شدت کمرنگ و ضعیف بود؛ این امر شاید به
تغییری که در نهاد خانواده در حال وقوع است ،بازگردد؛ با وجود این ،چنین
حجم انبوهی از حذف پدر در اثار سینمایی جشنواره امسال که قرین حذف
قدرت ،اقتدار ،تصمیم گیری و پیشروی پدرانگی هم بود ،یک هشدار است
که باید ان را جدی گرفت .شما در اغلب فیلم ها پدری را می دیدید که یا
مخالف تغییر است و یا بی خردی می کند؛ چه بی خردی های مالی و چه
بی خردی های عاطفی؛ در هر صورت ،پدران نقش پیشران فرهنگی خود را
از دست داده اند؛ به عنوان مثال مشهود در فیلمی که نام «پدران» را بر خود
داشت ،عمق بی خبری پدران از نسل جدید را مالحظه می کنید؛ پدرانی که
اساساً دنیای پسرانشان را نمی شناسند و در خیاالت خود زندگی می کنند.
رابطه میان زن و شوهر و انچه ما از ان با عنوان تشکیل خانواده یاد می کنیم
نیز در اثار جشنواره سی وهشتم فاقد نشانه های قوی و منسجم بود؛ به نظر
می رسد خانواده از اولویت اول به اولویت چندم تبدیل شده است.
در فیلم «بی صدا حلزون» که من ان را پســندیدم ،نمادی از ناشنوایی
جامعه و این را که جامعه نمی خواهد بشنود مالحظه می کنیم؛ در این فیلم
با جامعه ای مواجهیم که اساساً نمی خواهد گوش هایش را برای شنیدن
باز کند و پدر خانواده نقشی ممانعت کننده دارد؛ او نسبت به این نشنیدن
موضع مثبت می گیرد و معتقد است که نباید شنید و باید به همگرایی
سکوت تن داد؛ در مقابل ،این زن خانواده است که حاضر می شود به ازای
تحمل تاوانی سنگین ،تمام تالش خود را به کار بندد تا فرزندش به عنوان
نماینده ای از نسل اینده بتواند دنیای جدیدی را تجربه کند؛ بتواند بشنود
و این ذوق حاصل از شــنیدن را به نســل های بعدی نیز هدیه بدهد .در
اینکه فرهنگ از جنس مادرانگی اســت و مادران همواره تغییردهنده و
مبدع تغییرات فرهنگی بوده اند ،شکی نیست اما اغلب این تغییرات در سایه
تعامل و هم افزایی زن و مرد یا پدر و مادر با یکدیگر رخ داده است؛ بنابراین
به نظر می رسد سینمای ایران در حال نمایش نوعی دست تنها بودن زن و
دست تنها بودن مادرانگی است؛ مادرانگی تنها است و هیچ پدری هم به ان
کمک نمی کند ؛ چنین وضعیتی را در فیلم های دیگر جشنواره سی وهشتم
هم مشاهده می کنیم؛ ازجمله در «سه کام حبس»« ،قصیده گاو سفید»
و اثار دیگر ،چنین مولفه ای ظهور و بروز برجسته ای پیدا کرده است .فکر
می کنم متولیان فرهنگی باید کمک کنند تا این وضعیت رو به بهبود گذارد.
تصویر خانواده را در دیگر اثار جشنواره سی وهشتم فیلم
فجرچگونهارزیابیمی کنید؟
فیلم خانواده محور دیگری که می توان درباره ان صحبت کرد« ،خون شد»
ساخته مسعود کیمیایی است که بر اجتماع خانواده تاکید بسیاری دارد؛
یکی از معدود فیلم های جشــنواره اســت که ما در ان عنصر مردانه را
می بینیم؛ گرچه در این فیلم همچنان با پدر مقصر سروکار داریم و این
فرزند پســر است که علیه وضعیت موجود قیام می کند و سعی می کند
بار دیگر خانواده را دور هم جمع کند ،با وجود این ،باز هم توجه به عنصر
مردانگی ،پدرانگی و قدرت مرد در خانواده در فیلم «خون شد» قابل توجه
است که شاید برخاسته از سنتی باشد که مسعود کیمیایی بدان پایبند
است و چندان وجه عمومی نداشته باشد؛ بلکه بیشتر نوعی امضای شخصی
باشــد که توسط کارگردان خلق شده است .اما نکته مهم در این راستا،
دیالوگ اساسی و عصیانگر بازیگر زن فیلم «خون شد» است که از پیله
خود بیرون می اید و بعد از تحمل ســال ها عجز ،خشونت و حقارت ،به
مطالبه گری می پردازد؛ انجا هم کنشگر اصلی فیلم ،زن است .زنان کنشگر
مثبت در فیلمنامه های جشنواره سی وهشتم فجر ،بعد از نسرین مغانلو در
خون شد ،پانته ا پناهی ها در فیلم «خروج» اقای حاتمی کیا و هانیه توسلی
در فیلــم «بی صدا حلزون» بهرنگ دزفولی زاده بودند؛ در فیلم «خروج»،
بازیگر زن فیلم با وجود سنتی بودن ،دست به کنشگری فعاالنه می زند
و نقش خود را به تمام مردان فیلم اثبات می کند؛ اینجاست که مشاهده
می کنیم برای رشد یک جامعه ،تمام اعضای خانواده باید دست در دست
هم دهند؛ بنابراین نه مردانگی صرف و نه زنانگی صرف مثمر ثمر و پیشران
توسعهجامعهنخواهندبود.
از نظر شما حذف پدر یا پدرزدودگی در اثار سی وهشتمین
جشنواره فیلم فجر به چه میزان با واقعیت های اجتماعی و
خانوادگی روز جامعه ما نسبت دارد؟
سینما اساساً هنر اغراق است و همواره در ان بزرگ نمایی اتفاق می افتد و
ان چنان در ان ان چنان تر می شود؛ با وجود این ،ما در جامعه نیز با چنین
مسئله ای مواجهیم و یکی از مشکالت کنونی جامعه ما عدم نقش افرینی
صحیح اعضای خانواده اســت؛ در برخی خانواده ها چه مادر و پدر و چه
خواهر و برادر و ســایر اقوام ،ان گونه که باید نقش خود را به درستی ایفا
نمی کنند؛ پــدران پدرانگی را نمی اموزند و مــادران نیز مادرانگی را فرا
نمی گیرند؛ در نتیجه گسستی رخ می دهد که نتایجی چون پدرزدودگی
و دیگر اسیب های خانوادگی را به دنبال دارد .عنصر خانواده با وجود اینکه
مزیت رقابتی گفتمان ایران اسالمی است ،اما متاسفانه بسیاری از ما نسبت
به ان بی توجهیم و عمدتاً سیاســت ها و حرکاتمان در قبال این عنصر
ارزشمند ،ماهیتی شعاری و سطحی دارد .اگر فیلم «عامه پسند» را مالحظه
کرده باشید ،احساس می کنید که زنان در جامعه ایرانی با احساس اجحاف
مواجهند؛ هرچند ممکن است در واقعیت اجحافی نسبت به انها رخ نداده
باشد ؛ این احساس اجحاف از خود اجحاف بدتر است .موضوع مهم دیگری
که باید بدان اشاره کرد این است که اساساً نوعی نهادگریزی در سینمای
ما در حال وقوع است؛ بدین معنا افزون بر نهاد خانواده ،نقش نهاد دولت و
نهاد دین نیز در فیلم ها کمرنگ شد ه است؛ شما در برخی جوامع مشاهده
می کنید که اگر نقش نهاد خانواده کمرنگ و تضعیف شده است ،نهادهای
دیگری چون نهاد دولت و نهاد امــوزش وظایف نهاد خانواده را به عهده
می گیرند و کاســتی های موجود در این راستا را جبران می کنند؛ اما در
سینمای ما مسئله اینجاست که نه نهاد خانواده و نه نهاد دین در فیلم ها
نقش چندان پررنگی ندارند و نوعی نهادگریزی در اثار فیلمسازان مشاهده
می شــود؛ دولت در فیلم ها اساساً هیچ کاره است و هیچ کاری از دستش
برنمی اید؛ نهاد امنیت که مصداق عینی ان در اکثر فیلم های سینمایی
نیروی انتظامی اســت نیز کارکرد موثر خود را به درستی ایفا نمی کند و
شخصیت هایموجوددرفیلم هاتصمیمبهانتقامشخصیمی گیرند؛گویی
این یک وظیفه فردی است و هیچ نهادی پشتیبان شخصیت ها نیست؛ این
اتفاقی است که تبلور ان را در فیلم هایی چون «شنای پروانه»« ،خروج»،
«خون شد» و برخی اثار دیگر جشنواره امسال مشاهده می کنیم ؛ البته
«شنای پروانه» در پایان ارجاعی به دو نهاد امنیت و خانواده دارد.
به اعتقاد شــما چه تعــداد از اثــار نمایش یافته
در سی وهشــتمین جشــنواره فیلم فجر اثاری
خانوادگی محسوب می شوند ،بدین معنا که بتوان
با خاطری اسوده به اتفاق خانواده در سالن سینما
به تماشای انها نشست؟
اگر بخواهیم درباره محور خانواده به عنوان مخاطب اثار سینمایی سخن
بگوییم ،باید گفت که به استثنای فیلم «بی صدا حلزون» که می توان مفصل
درباره ان حرف زد ،فیلم «سینما شهر قصه» نیز به خوبی نمادی از همگرایی
خانوادگی را به نمایش گذاشت؛ هم خانواده سینما و هم خانواده ایرانی در
این فیلم مورد توجه قرار می گیرند و به زعم من «سینما شهر قصه» می تواند
تجلی و منادی فرهنگ گفت وگو در درون نهاد خانواده باشد؛ فکر می کنم
این فیلم گواه روشنی بر این موضوع بود که خانواده صرفاً مفهومی محدود
به زن و شوهر و بچه ها نیست؛ خانواده اقسام متفاوتی دارد؛ مفهوم خانواده
اســامی ناظر به گزاره هایی از این جنس است که اگر با کسی هم سفره
شــدی ،او عضوی از خانواده تو خواهد بود؛ اگر با کسی همسایه شدی او
عضوی از خانواده تو خواهد بود؛ اگر با کســی همسفر شدی او عضوی از
خانواده تو خواهد بود و غیره؛ این گزاره ها به خوبی در فیلم «سینما شهر
قصه» محقق شده بود ؛ بنابراین تصور می کنم باید توجه بهتری نسبت به
این فیلم مبذول شود؛ این فیلم نشان می دهد که گذشته ،حال و اینده با
عینک خانوادگی می تواند همگرا باشد و کنار هم قرار گیرد.فیلم دیگری که
می خواهم به ان اشاره کنم ،فیلم سینمایی «پوست» است؛ در این فیلم
مقوله عشق با تکیه بر مناسک و برخی خرافه ها مطرح می شود و در ادامه
پیوندی که با مذهب برقرار می کند پیوند بسیار جالبی است و در نهایت این
عشق است که پیروز می شود؛ حال ،نمود چنین عشقی می تواند در مذهب
یا عناصر دیگری باشد.
شما به عنوان یکی از اعضای هیئترده بندی سنی
اثار ســینمایی ،فکر می کنید مهم ترین الزامات و
بایسته هایی که هم اکنون باید در نسبت تولیدات
سینمای ایران لحاظ شود کدام است؟
به نظر می رسد باید کار عملیاتی جدی در حوزه رده بندی سنی فیلم های
ســینمایی انجام دهیم؛ حجم باالی خشونتی که در فیلم ها وجود دارد و
شاید برخاسته از خشونت و پرخاشگری پنهانی است که اکنون در جامعه ما
موجوداست،بایدبه واسطهشاخص هایمقتضیکنترلشود؛اینشاخص ها
متضمن این امر است که مخاطبان زیر 12سال یا زیر 14سال از تماشای
برخیفیلم هااجتنابکنند.ازطرفدیگرنوعروابطواستعاره هاییکهبرخی
فیلم ها ایجاد می کنند ،حاکی از ان است که ما باید سیاستگذاری های مان
را به سمتی جهت دهیم که در سبد سینمای مان بیش از پیش به تولید
فیلم های خانوادگی توجه داشته باشیم ؛ فیلم ها باید به گونه ای باشند که یا
خانواده ها بتوانند کنار همدیگر به سینما بروند و از تماشای انها لذت ببرند
یا اینکه پس از تماشای فیلم ،مفهوم خانواده به موضوع گفتگوی خانواده ها
تبدیل شود ؛ امکان دارد برخی فیلم ها موضوع سنگینی داشته باشند اما
وقتی اعضای یک خانواده هوشــمند به اتفاق به تماشای ان می نشینند،
می توانندتجربهتماشایفیلمرادستمایه ایبرایگفتگوهایخانوادگیخود
قرار دهند؛ در چنین بستری می توان شاهد انتقال دانش و تجربه از نسل
قدیم به نسل جدید و به عکس بود؛ در این راستا سینما باید نقش کلیدی
خود را ایفا کند؛ سینمای امروز ما کمتر برای خانوا ده ها مسئله سازی مثبت
می کند و به ندرت قادر است خانواده ها را در موقعیتی قرار دهد که بتوانند
حول مسئله ای معین با یکدیگر گفتگو و تبادل تجربه کنند.
سخن پایانی؟
مایلم در پایان به دو نکته اشاره کنم؛ مولفه ای که طی سال های اخیر در
کرات شنیده شده است ،مفهوم «سواد رسانه ای»
فضای رسانه ای کشور به ّ
است؛ اغلب افراد فکر می کنند سواد رسانه ای صرفاً مختص مخاطب است
اما این گونه نیســت؛ حجم باالی ظهور و بــروز فضای مجازی و مصرف
شبکه های اجتماعی در فیلم های سینمایی ما نشان دهنده این است که
موضوع رســانه در فیلم ها وجود دارد؛ با وجود این ،نکته اصلی این است
که سواد رسانه ای عالوه بر مخاطبان ،مختص تولیدکنندگان محصوالت
فرهنگی نیز هســت؛ تولیدکنندگان ما نیز باید از سطح سواد رسانه ای
قابل توجهی برخوردار باشــند و بدانند که چگونه می توانند به درستی از
کارکردهای رسانه خصوصاً رسانه های نوین بهره ببرند .مولفه تازه دیگری
که بروز ان را در برخی فیلم های جشنواره سی وهشتم فجر شاهد بودیم
و اتفاقاً در بیانیه گام دوم نیز مقام معظم رهبری نیز نســبت بدان تاکید
و اهتمام داشته اند ،بحث «سواد مالی» است؛ به نظر می رسد فیلمسازان
ما باید با این مفهوم تازه نیز اشنایی کامل داشته باشند ،مفاهیمی چون
ورشکستگی،مشکالتمالیومعضالتاقتصادی،دستمایه هایدراماتیک
خوبی را در اختیار فیلمســازان قرار می دهد که در بسیاری از فیلم ها نیز
نمودانرامشاهدهمی کنیم؛ازجملهدر«قصیدهگاوسفید»«،عامه پسند»،
«سه کام حبس»« ،خروج»« ،خون شد» و روز بلوا و غیره .اگر فیلمسازان
ما بتوانند سواد مالی را فرا بگیرند ،با ظرافت و زیبایی بیشتری می توانند
از صنعت ســینما در راستای توسعه سواد مالی استفاده کنند و از طرف
دیگر می توانند سواد مالی مخاطبانشان را هم افزایش دهند؛ بی شک ارتقای
سطح سواد مالی احاد مردم امری ضروری برای تحقق توسعه و شکوفایی
ظرفیت هایبالقوهاقتصادمقاومتیاست.
نگاهیبهواکنش هایمتفاوتهنرمنداندرشرایطاجتماعی
همراهی و واکنــش هنرمندان بــا رویدادها و
دغدغه هــای اجتماعی همواره بــا واکنش های
مثبت و منفی زیادی همراه بوده اســت؛ اما به
طور کلی در سال های اخیر این انتظار در مردم
ایجاد شــده اســت که هنرمندان نباید در برابر
اتفاقات روز و دغدغه های عمومی جامعه سکوت
کنند .از واکنش های متفاوت مردم از هیجان و
عصبانیت تا اسطوره ســازی که بگذریم ،به باور
بســیاری از کارشناســان واکنش هنرمندان به
غیر از واکنش هایی که به عنوان یک شــخص
حقیقی نشان می دهند ،به دو صورت مستقیم و
غیرمستقیم در اثاری که خلق می کنند انعکاس
می یابد .در این میان برخی هنرمندان واکنش های
لحظه ای دارنــد ،برخی در گذر زمان اثری خلق
می کنند و عده ای هم ســکوت و بی تفاوتی را به
خــودی خود نوعی واکنش می دانند .در همین
راســتا ،فرزاد فرجی ـ هنرمند و رییس ســابق
انجمن هنرمندان ســفالگر ایــران درباره نقش
هنرمندان در همراهی با رویدادهای اجتماعی و
تاثیــر این رویدادها در اثاری که خلق می کنند،
می گوید :قطعــا هنر از موضوعــات اجتماعی
و زندگــی روزمــره جدا نیســت .در برخی اثار
نمودهای رفتارهای اجتماعی دیده می شود و در
برخی دیگــر به دلیل فضایی که هنرمند در ان
قرار دارد ،دیده نمی شود .در واقع نمی توان گفت
که انعکاس رویدادهای اجتماعی در اثار تجسمی
قطعا وجود ندارد ،بلکه این موضوع کام ً
ال نسبی
و تعاملی است .او ادامه می دهد :هنرمند کسی
جز ساختار اجتماع نیست ،در دل جامعه زندگی
می کند و دغدغه های ذهنی او و الهاماتش در کنار
هم قرار می گیرند تا اثری خلق شود .در این میان
برخی صریح واکنش نشان می دهند و برخی هم
به واسطه استعاره ها اثری را خلق می کنند .فرجی
همچنین در پاسخ به این پرسش که ایا در اینده
می تــوان اثاری را که در این برهه تاریخی خلق
می شوند در زمینه چگونگی واکنش به رویدادهای
اجتماعی مورد ارزیابی قرار دارد ،اظهار می کند:
همان گونه که دربار ه اثاری که در گذشته خلق
شــده اند ،روز به روز نظریه هــا تغییر می کنند
و اظهارنظرهــای جدیدی مطرح می شــود که
همدیگر را نقد می کنند ،درباره اینده هم نمی توان
گفت که منتقدان و تحلیل گران می توانند از اثار
این دوره از تاریخ به نتیجه مشخصی برسند و به
شخصه فکر نمی کنم چنین اتفاقی رخ بدهد.
3
شهرام گیل ابادی مدیرعامل خانه تئاتر عنوان کرد:
نباید کرونای روانی بگیریم
شــهرام گیل ابادی مدیرعامل خانه تئاتر عنوان کرد :این روزها شــاهد هســتیم عده ای قبل از
گرفتن ویروس کرونا ،کرونای روحی ـ روانی گرفته اند نباید امید خود را از دســت بدهیم باید
سرپا باشــیم و با ان مبارزه کنیم .شهرام گیل ابادی مدیرعامل خانه تئاتر در نخستین واکنش
خود به شیوع ویروس کرونا در کشور پیام ویدئویی در صفحه مجازی خودش منتشر کرد .گیل
ابادی در این پیام عنوان کرد :سالن های تئاتر ،،سینما ،گالری ها و همه اماکن عمومی فرهنگی
ـ هنری این روزها تعطیل است .در تمام دنیا هم اگر یک بیماری شیوع پیدا کند حداقل تماس
مــردم را با فضاهای اجتماعــی و موقعیت های متعدد ایجاد می کنند .برخی از این کلیپ ها که
از چین امده ،مشــخص است که چه تالشــی می کنند تا بیماری را مهار کنند تا از این اپیدمی
عبــور کنند .وی در ادامه افزود :نکته اول اینکه ما خیلی از ســرمایه های اجتماعی مان را این
روزها از دست دادیم مثال اینکه اگر پروفسور سمیعی ،این روزها حرف جدی بزند ممکن است با
تمسخر عده ای روبرو شود یا رادیو و تلویزیون ما کم کاری کرده است یا حتی سلبریتی ها دیگر
ورود نمی کنند اینها همه سرمایه های اجتماعی ما است که می توانست در جامعه کارکرد موثر
داشته باشد .گیل ابادی عنوان کرد :خوب است االن که جامعه ما این روزها نمیخواهد براساس
تصمیمات مســئولین به ســمت قرطینه بودن برود ،حداقل مانور عمومی بهداشت را در جامعه
توسط مردم داشته باشیم .همه دستکش دست کنند ،ماسک بزنند و مایع ضدعفونی در ورودی
مراکز قرار دهند .این روزها که همه پزشک شدند و اظهار نظرهای پزشکی و درمانی می کنند و
اطالع رسانی غلط به خاطر شایعات منتقل میکنند ،در چنین موقعیتی حتما دولت باید شورای
اطالع رسانی ویژه خود را شــکل دهد ،هر ساعت جلسات متعدد داشت باشد و تصمیمشان در
فضای اجتماعی دیده شــود .وی با تاکید براینکه خودمان باید کاری بکنیم با شــایعات مواجه
شــده و با ان مقابله کنیم ،افزود :نکته دیگر کسانی که سالیان سال بیمه پرداخت کردند و االن
ک سالن های تئاتر تعطیل است و کنسرت ها ،سینما و گالری ها تعطیل است کارگران و دیگر
مردم ممکن اســت تعطیل باشند سالیان ســال بیمه داده اند و بیمه های بیکاری این روزها به
درد می خورنــد و باید به میان بیایند و ضرر و زیان مردم را پرداخت کنند ،اگر این اتفاق بیافتد
ارامش روانی مردم بیشتر می شود .گیل ابادی اظهار داشت :ما همینطوری قبل ازاینکه ویروس
کرونــا بیاید ،کرونا روحی روانی همه گرفتیم و مردم روحی درگیر ان شــدند و هیچ جامعه ای
نیســت که امید خود را از دست بدهد و سرپا باشد نباید بگذاریم کرونای روحی و روانی بگیریم
االن دولــت می تواند نقش کلیدی خود را ایفا کند و بیمه هــا ارامش روانی مردم را برگردانند
شنبــــــــــــه 10اسفند ماه 1398سال دوازدهم شمــاره 1206
www.honarmandonline.ir
تئـــــاتر
و فضاهای فرهنگی ـ هنری به مردم بگوید که شــما بیمه دارید و خســارتتان پرداخت می شود
و این بخشــی از مشــکالت روحی ـ روانی مردم را بابت اشتغالشــان رفع میکند .وی خطاب به
مردم عنوان کرد :اخبار کذب را منتشــر نکنیم این روزها خیلــی افراد را میگویند کرونا گرفته
اند ،درحالیکه شــایعه است .پس یک دستگاه ارتباطی صحیح خودمان باشیم و شایعات را برای
رســیدن به ارامش روانی اجتماع منتقل نکنیم .گیل ابادی در پایان گفت :ســالن های خالی و
بیش از 150گروه تئاتری که شــبانه و روزانه روی صحنه بودند االن بیکار هســتند ،گالری ها
و ســینما و کنسرت ها تعطیل هســتند حتی کارگر زحمتکش یک ساختمان هم االن تعطیل
اســت دولت اینجا می بایست با حمایت بیمه ای خود به میدان بیاید و حرف هایی بزند که مردم
ارامش روانی داشــته باشند .یادمان باشد ناامیدی مرگ است امیدوار باشیم ویروس را شکست
میدهیم هر چند دولت و سیستم اطالع رسانی فلجی داشته باشیم که پیش از اینکه کرونا بیاید
انها گرفته اند.
ت مالی و دستورالعمل های بهداشتی در دستور کار است
حمای
کشــورها اختالل ها و مشکالت پیش بینی نشده ای را ایجاد کرده
اســت .در ایران نیز بعد از دستور وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی
مبنی بر تعطیل شدن فعالیت های فرهنگی جهت مقابله با شیوع
این ویروس در اماکن عمومی ،شاهد تعطیلی تماشاخانه هایی بودیم
کــه این تعطیلی به ناچار ضرر مالی و معنوی فراوانی برای گروه ها
داشته است و تردیدی در این مساله وجود نداشته و ندارد .مدیرکل
اداره هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی با تاکید بر این
مسئله که از موضوع سالمتی مردم مسئله ای مهم تر وجود ندارد
یاداورشد:طبقصحبت هایصورتگرفتهبامدیرانتماشاخانه های
خصوصی و دولتی و همچنین میزبانی انها از اثار هنرمندانی که در
ایــن بازه زمانی به صحنه رفته اند؛ تالش داریم تا ضمن کمک به
جبران بازه زمانی و وقفه در اجرای این گروه ها در صورت مهیا شدن
امکانات و شــرایط جهت اجرا در ایام نوروز از نظر کمک هزینه نیز
یاریگر گروه ها و تماشاخانه های دولتی و خصوصی باشیم.
مشکلی با اغاز اجراها از اول فروردین ماه نداریم
کرمی در پاســخ به این پرسش که منظور از بازه زمانی مشخص
به صحنه رفتن اجراهــا از روز اول فروردین هم زمان با تعطیالت
نوروزی است؟ تصریح کرد :در طی سالیان اخیر از پنجم تا هفتم
فروردین ماه شاهد فعالیت مجدد تماشاخانه های دولتی و خصوصی
در سراسر کشور بودیم و به منظور جبران این یک هفته تعطیلی؛
اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی مشکلی
برای میزبانی و برنامه ریزی سالن های نمایشی از روز اول فروردین ماه
۱۳۹۹در پایتخت ندارد.همچنین در دیگر استان ها و شهرستان ها
نیز بنا داریم تا با رایزنی ،تعامل و همکاری با مدیران کل ارشــاد
استان ها شرایط میزبانی ســالن های نمایشی و دیگر برنامه های
فرهنگی هنری را جهت جبران این وقفه یک ماهه در دستور کار
قرار دهیم.
هنوزدستورجدیدی
در درباره ادامه تعطیلی صادر نشده است
مدیرکل اداره هنرهای نمایشــی وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی
درباره مشــخص بودن ادامه روند تعطیلی فعالیت های فرهنگی و
هنری در هفته اتی گفت :هنوز دستور جدیدی در این زمینه صادر
نشــده است و فعالیت های نمایشی کشور مانند دیگر بخش های
فرهنگی و اجتماعی تابع دستورات نهادهای باالدستی خواهد بود.
بیماری کووید ۱۹-که ناشی از ویروس کرونا جدیدی است از اوایل
ماه دسامبر سال گذشته میالدی (دی ماه) در استان هوبی چین
شیوع یافت .این بیماری تا این لحظه باعث فوت ۲هزار و ۷۰۴نفر
در جهان شــده است که بیشتر انان در چین بوده اند.رئیس مرکز
روابط عمومی و اطالع رســانی وزارت بهداشت ،درمان و اموزش
پزشکی امروز اعالم کرد که تاکنون ۹۵نفر در کشور به طور قطعی
به کرونا مبتال شــده و ۱۵نفر فــوت کرده اند .این بیماری اگرچه
واکسن و درمان خاصی ندارد؛ قابل پیشگیری است و ب ه راحتی و با
راهکارهای ساده می توان از شیوع و ابتال به این کرونا جلوگیری کرد؛
مردم باید از تردد و تماس های غیرضروری و حضور در اجتماعات
پرهیز کنند ،فاصله منطقی را با همه افراد (یک متر) رعایت کرده و
ن را کنار بگذارند .همچنین افرادی که عالئم
روبوسی و دست داد
سرماخوردگی دارند ،در منزل بمانند ،به سرعت مراقبت های درمانی
را از طریق پزشکان انجام دهند و با سایر افراد تماس نداشته باشند.
هادی حوری کارگردان نمایش «تااون»:
حفظ جان هموطنان مهمتر از اجراست
کارگردان «تااون» با اشاره به تمثیلی بودن داستان
این اثر نمایشی عنوان کرد در این نمایش اگاهی به
مثابه بیماری طاعون مطرح شده و چالش های زیادی
را در کلونی موش ها به وجود می اورد .هادی حوری
کارگردان نمایش «تااون» که در تماشــاخانه دیوار
چهارم اجرا می شود درباره این اجرا گفت :این نمایش
از اول اســفند ماه اجرای عمومی خود را اغاز کرد اما
متاسفانه به دلیل شیوع ویروس کرونا بعد از ۲شب
اجرا تعطیل شد .برای اجرای نمایش از یک ماه قبل
تبلیغات و اطالع رسانی را اغاز کرده بودیم و استقبال
مخاطبان در روزهایی که اجرا داشــتتیم نیز خیلی
خوب بود اما متاسفانه این بیماری همه گیر شده و این
اپیدمی کل جامعه را گرفته است بنابراین چاره ای جز
تعطیلی تماشاخانه ها و مراکز هنری وجود نداشت .وی
ادامه داد :البته این امکان وجود دارد حتی بعد از باز
شدن تماشاخانه ها باز هم میزان استقبال از نمایش ها
اندک باشد چون مردم هنوز ترس از مبتال شدن دارند
و ترجیــح می دهند در خانه بمانند تا به دیدن تئاتر
بیایند .اگرچه ما نیز مثل تمام گروه های تئاتری چه به
لحاظ اقتصادی و چه هدر رفتن زحمت بچه های گروه
ضرر خواهیم کرد اما اگر مسبب این باشیم که چنین
بیماری خطرناکی را گسترش ندهیم باز هم خوشحال
هستیم چون به حفظ جان هموطنانمان کمک کرده
ایم .وی درباره انتخاب نام نمایش بیان کرد :این نمایش
اثری تمثیلی است و اتفاقات در النه موش ها می افتد به
این ترتیب که در تاریکی النه موش ها یک جرقه زده
شده و نوری از اگاهی تابیده می شود و این اتفاق از نظر
رییس موش ها از بیماری طاعون نیز به مراتب بدتر
است و باید جلوی ان را گرفت .رییس النه موش ها به
دنبال کسی است که اگاهی را به میان موش ها اورده
و می خواهد او را نابود کند چون می داند اگاهی پیدا
کردن اپیدمی است .در این میان برخی از اغتشاش
موجود سوءاستفاده کرده و برای انتقام از کینه های
شخصی شان بهره می برند ...
تاکید بر ضدعفونی شدن سالن های هنری در صورت بازگشایی
ت مدیره انجمن صنفی تماشاخانه های ایران تاکید کرد :هر زمانی تصمیم به بازگشایی سالن های تئاتر
رییس هیا
و دیگر سالن های هنری گرفته شود ،ضروری است تمهیداتی برای ضدعفونی کردن ان ها انجام شود و این کار به
تنهایی از عهده سالن دارها برنمی اید .شاهین چگینی ضمن اشاره به دیدار اخیر مدیران تماشاخانه ها با مدیرکل
هنرهای نمایشی بیان کرد :در شرایط فعلی یک مسئله مهم ما است که باید به گروه هایی که در سالن ها قصد
اجرا داشتند پاسخگو باشیم ،چون برخی ممکن است تصمیم به لغو اجرای نمایش خود بگیرند و در این شرایط
مشخص نیست ایا سالن دار باید پول گروه را برگرداند؟ و اگر برگرداند خسارت سالن چه می شود؟ به همین دلیل
ما تاکید کردیم باید یک مدیریت بحران وجود داشته باشد و گفته شد که حتما حمایت مالی انجام می شود ولی
باید رایزنی ها و مشورت هایی صورت گیرد تا مشخص کنند این ضرر مالی از چه محلی و به چه شکل جبران
خبر
قطب الدین صادقی :پایه های
فرهنگ و هنر نباید فلج شوند
مدیر کل هنرهای نمایشی اعالم کرد:
مدیرکلهنرهاینمایشیوزارتفرهنگوارشاداسالمیازتمهیدات
این اداره کل برای جبران ضرر گروه های نمایشی و تماشاخانه داران
خصوصی و دولتی به سبب تعطیلی فعالیت های فرهنگی و هنری
به سبب شــیوع ویروس کرونا در کشور خبر داد .سوم اسفند ماه
۱۳۹۸وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی طی بیانیه ای تعطیلی تمامی
فعالیت های فرهنگی؛ هنری ،نمایشی و سینمایی کشور را به دلیل
شــیوع ویروس کرونا در کشور صادر کرد .همین عامل باعث شد
تا در حوزه هنرهای نمایشــی شاهد تعطیلی سالن های تئاتری
باشیم؛ اتفاقی که به ویژه در بخش خصوصی با توجه به برنامه ریزی
تماشــاخانه ها جهت میزبانی روزهایی مشخص از اثار نمایشی و
جدول اجرایی گروه ها ،باعث متضرر شدن تعدادی از این گروه ها
از یک ســو و از سوی دیگر ســالن داران و مدیران تماشاخانه های
خصوصی برای پرداخت اجاره بهای سالن های خود شد .اتفاقی که
هرچند با همراهی جامعه هنری همراه بود اما برای برطرف ساختن
یا کاستن از ضررهای مالی و همچنین جلوگیری از تغییر برنامه ها
و جدول اجرایی تماشاخانه های خصوصی و دولتی تمهیدات ویژه
مدیریتی را نیز می طلبد .به همین مناسبت بعد از اتفاق های صورت
گرفته و برخی از انتقادها ،شــهرام کرمی مدیرکل اداره هنرهای
نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی عصر روز گذشته (سه شنبه
۶اسفندماه) جلسه ای را با حضور مدیران تماشاخانه های خصوصی
و دولتی جهت رسیدن به برنامه ای ثابت و مدون در راستای تالش
برای کاستن از ضرر و زیان های مالی برگزار کرد.
ضرری که الجرم سالن ها و گروه های نمایشی از تعطیلی
دیدند
شهرام کرمی بعد از این جلسه روز چهارشنبه در گفت وگو با خبرنگار
فرهنگی ایرنا گفت :شکل گیری شیوع ویروس کرونا در کشورمان
اتفاقی قابل برنامه ریزی نبود ،ان چنان که این ویروس بسیاری از
شهرها و کشورهای جهان را نیز از زمان به وجود امدن درگیر کرده
و در تمامی برنامه های اقتصادی ،اجتماعی ،سیاســی و فرهنگی
THEATRE
شود .او افزود :جدا از این نکته ،در حال حاضر مسئله مهم تر ما این است که اگر قرار باشد کارها از سر گرفته
شود و مردم در سالن ها سانس به سانس بیایند و بروند بدون ضدعفونی کردن و تجهیزات ایمنی برای رعایت
بهداشت این کار امکان پذیر است؟ البته من احتمال کمی می دهم مردم بیایند ولی به هر حال این شرایط کار را
سخت می کند .وی ادامه داد :من از اقای کرمی خواستم وسایل الزم را برای ضدعفونی کردن سالن ها به نحوی
در اختیار ما قرار دهند ،چون مشکل است ما به تنهایی حجم زیادی را بتوانیم در بازار پیدا کنیم و حتی اگر هم
در اختیار داشته باشیم ضدعفونی کردن کار ما نیست ،چون نیروی متخصص و امکانات و تجهیزات می خواهد.
چگینی گفت :فرقی نمی کند این سالن ها فردا صبح یا 10روز دیگر باز شوند و اگر تمهیدات الزم رعایت نشود به
ماجرا دامن زده ایم.به همین دلیل وزارت بهداشت برای ضدعفونی کردن این سالن ها باید کمک کند.
تماشــاخانه های خصوصی که با هزینه کام ً
ال شخصی اداره
می شــوند و از ان ها می توان به عنــوان کارافرین ،نام برد،
ســال جاری به لحاظ اقتصادی شرایط نامساعدی را پشت
ســر گذاشــته اند .به مدت دو هفته قطع اینترنت و نبود
دسترســی به فضای مجازی که می تــوان از ان به عنوان
تنها امکان اطالع رســانی تئاترهــای روی صحنه نام برد،
فعالیت های تاالرهای نمایشــی را بــا اختالل روبرو کرد و
ضــرر و زیان جبران ناپذیری را به ســالن داران و گروه های
نمایشــی وارد کرد و در پی ان حــوادث و اتفاقات ناگوار
اجتماعی منجر به تعطیلی این تماشــاخانه ها شد .در این
میان الودگی هوا در کاهش مخاطبان تاالرهای نمایشــی
بی تاثیر نبود .این روزها نیز شــیوع کرونا ویروس اســباب
تعطیلی فعالیت های فرهنگی و هنری را فراهم کرده است
و تماشــاخانه های خصوصی از اصلی ترین خسارت دیدگان
این تعطیلی غیرقابل اجتناب ،هســتند .به حداقل رساندن
ترددهای غیر ضروری در کشــور الجرم قابل اجراســت و
کمتر شــخصی با ان مخالفت دارد؛ اما در این میان باید از
سوی مسئوالن فرهنگی کشور تصمیم و راهکاری صحیح
اتخاذ شــود تا صاحبان تماشــاخانه های خصوصی بیشتر
از این با ضرر و زیان مالی مواجه نشــده و خســران مالی
تاالرهای نمایشــی ،ان ها را با تعطیلی دائمی مواجه نکند.
انچه که بر همه فعاالن عرصه تئاتر واضح و مبرهن اســت
این موضوع است که اداره کل هنرهای نمایشی در شرایط
عادی با کمبود بودجه روبروســت و قطع به یقین شرایط
جبران این خســارت را ندارد؛ مگر اینکه از بودجه فعالیت
دیگری زیان تماشاخانه های خصوصی را تامین کند و این
مســئله نیز بعید به نظر می رسد ،چراکه اداره کل هنرهای
نمایشــی اکنون از پس هزینه های ضــروری خود به طور
کامل بر نمی اید.
قطب الدین صادقی نویسنده ،کارگردان ،پژوهشگر و مدیر
تماشاخانه شــانو گفت :وضعیت پیش امده برای صاحبان
تماشاخانه های خصوصی فاجع ه است و ضرر و زیان غیرقابل
جبرانی را در پی دارد .ما در این شرایط که درامدی نداریم
باید دســتمزد پرسنل ،اجاره تماشاخانه ،هزینه های جاری
و قبوض برق ،اب و ...را شــخصاً و بدون کســب درامدی
تامین و پرداخت کنیم .او با اشــاره بــه اینکه هزینه های
سالن های خصوصی از برگزاری کالس های اموزشی ،اجاره
ســالن نمایشی و پالتوها تامین می شود و در شرایط پیش
امده قادر به کسب درامدی نیستیم ،عنوان کرد :متاسفانه
مشــخص نیست که تعطیلی تماشاخانه های و فعالیت های
فرهنگی هنری تا چه زمانی ادامه داشته باشد و باید برای
این فاجعه ملی تمهیدی اندیشــیده شود و باید این ضرر و
زیان به نوعی جبران شــود .این کارگردان تئاتر که پیش
از تعطیلی تاالرهای نمایشــی ،نمایش «اینه و انتیگون»
را در تماشاخانه شــانو روی صحنه داشت ،در ادامه افزود:
بعید نیســت این تعطیالت تا رفع کامل کرونا ویروس ،سه
ماه ادامه داشــته باشــد و هنوز هیچ معیار و زمانی در این
باره قابل توجیه نیست و این موضوع منجر به وحشت من
و دیگر همکاران شــده است .نمایش «اینه و انتیگون» را
پس از تمرینات بسیار و هشت ماه تالش بی وقفه تنها 6-5
شــب روی صحنه اورده بودم که این تعطیلی رقم خورد.
او در ادامه اضافه کرد :دســتگاه های دولتی باید تمهیدی
بیاندیشــند تا اهالی هنر و تئاتــر بیش از این دچار ضرر و
زیان نشــوند .به نظرم شــهرداری ،وزارت فرهنگ و ارشاد
اســامی و نهادهای هنری باید به صاحبان تماشاخانه های
خصوصــی کمک کنند در غیر این صورت ما نابود خواهیم
شــد .صادقی افزود :روز گذشته شــهرام کرمی مدیرکل
هنرهای نمایشــی با صاحبان تماشــاخانه های خصوصی
جلسه ای داشت اما از انجا که دچار کسالتی هستم امکان
حضور در این جلسه را نداشتم و بنابراین نماینده تماشاخانه
به این جلسه رفت .او در پایان صحبت هایش گفت :هرچند
که موضوع پیش امده موقتی اســت اما پایه های فرهنگ و
هنر نباید فلج شوند چراکه این مسئله جبران ناپذیر است.
مسئله اصلی این اســت که دوره بحران و قرنطینه حدود
ســه ماه باید به طول انجامــد و نمی توان میان ان وقفه و
شکســتی ایجاد کرد تا به سرانجام برسد؛ اما در این مسیر
خســارت جبران ناپذیری به ما وارد خواهد شد و امیدوارم
نهادهای فرهنگی برای ان تمهیدی بیاندیشند.
4
شنبــــــــــــه 10اسفند ماه 1398سال دوازدهم شمــاره 1206
www.honarmandonline.ir
سینمــــا
CINEMA
یادداشت
به بهانه تولد فریدون جیرانی
ِ
واقعی سینما
عاشق
افشین علیار
امروز دهم اسفند فریدون جیرانی وارد
شــصت و نهمین سال زندگی اش شد،
اساسا جیرانی از ان دسته هنرمندانی
ست که می شود با خیال راحت به او لقب
ارتیســت را داد ،فیلمسازی که در این
سن و سال با فرم گرایی فیلم می سازد و
به هیچ وجه از تجربه گرایی واهمه ندارد،
اساسا نگرش جیرانی به سینما ریشه ای
ست ژورنالیستی که کار هنری اش را با
خبرنگاری و نقدسینما اغاز کرده و بعد
از ان فیلمنامه نوشــته و بازنویسی کرده است اما نام فریدون جیرانی با تاریخ
سینما منطبق شــده او یک تاریخ نگار متحرک سینماست که در این سن و
سال هم هنوز همه چیز را با تاریخ و زمانش می داند این دانایی مختص جیرانی
ســت و همه ی سینمایی ها به این مسئله ی مهم واقف اند این ریشه ی دانایی
از همان دوره ی روزنامه نگاری با جیرانی مانده اســت شما را ارجاع می دهم به
گفتگوهایی که جیرانی با هنرمندان انجام می دهد هوشمندی جیرانی به عنوان
یک مصاحبه کننده در این است که تاریخ را می داند و همیشه از مهمان های
برنامه اش سوال های ریشه ای می پرسد مثال اینکه اولین بار چه تاریخی و در چه
سینمایی اولین فیلم زندگیت را دیدی؟ در چنین وقتی مهمان به هیچ وجه
نمی تواند به جیرانی ادرس اشتباه بدهد زیرا که وی تسلط کافی و مطمئنی به
تاریخ سینمای ایران دارد گاهی نگارنده فکر می کند که جیرانی در وقت خواب
هم خواب سینما را می بیند اما اگر بخوابد! جیرانی هنرمند چند وجهی است اگر
نگاهی به کارنامه ی هنری او بی اندازید قطعا درک خواهید کرد که او تاثیر مهمی
در بخشی از سینمای دهه ی شصت داشته فیلمنامه نویس فیلم های مهمی مثل
نرگس ،گل های داوودی ،سناتور و حتی بازنویسی تعدادی از فیلم ها را انجام داده
که می شود گفت ان فیلم ها هم بخش مهمی از تاریخ سینمای ایران محسوب
می شوند و شاید بشود گفت جیرانی کسی بود که جریان بازنویسی فیلمنامه
را در سینمای ایران به راه انداخت اما در سال شصت و شش بعد از پشت سر
گذاشتنسابقه یفیلمنامهنویسیدرسینما،تصمیممی گیرداولینفیلمبلندش
را بسازد اما فیلم صعود برای جیرانی نتوانست راضی کننده باشد و انگار او پذیرفت
اگر چه فیلمنامه نویس خوبی است اما شاید فیلمساز خوبی نباشد و دوباره به
فیلمنامه نویسی روی اورد برای رسول صدرعاملی ،اصغرهاشمی،شاپورقریب و
احمد امینی فیلمنامه نوشت و در اواسط دهه ی هفتاد در دوران اصالحات دومین
فیلمش را ساخت بعد از ده یا یازده سال فیلم قرمز با نویسندگی و کارگردانی
جیرانی در سینماها اکران شد که سیصد و هفتاد و پنج میلیون فروخت قرمز در
هفدهمین جشنواره فیلم فجر کاندید 8سیمرغ شده بود که در نهایت محمد
رضا فروتن و هدیه تهرانی برای بازی در قرمز سیمرغ گرفتند ،بعد از فیلم قرمز
جیرانیفهمیدکهمی تواندفیلمسازفیلم هایپرمخاطبیباشدسینمایملودرام
که مهم ترین اساس ان موقعیت و شخصیت پردازی ست و جیرانی متخصص
ان بود ،ســال بعد اب و اتش را ســاخت که این فیلم هم به دلیل قصه اش با
استقبال خیلی خوبی مواجه شد دیگر جیرانی به فیلمساز حرفه ای تبدیل شد
و چرخه ی فیلمسازی اش به راه افتاد ،در موازات فیلمسازی دست از پژوهش و
تاریخ نگاری نکشید ،در کارنامه ی فیلمسازی جیرانی فیلمی دیده می شود که
در اوایل دهه ی هشتاد بیشتر به تابوشکنی اجتماعی شبیه بود دوران اصالحات
ادامه داشت و فیلم شــام اخر در سال هشتاد ساخته شد فیلمی داستان گو
که تا به حال در ســینما کسی به ان نپرداخته بود ،شام اخر به دلیل قصه ی
نامتعارفی که داشت توانست مخاطب های بیشماری را جذب خودش کند شام
اخــر فیلم زنانه ای بود که قصه اش برای مخاطب ان روزها نامتعارف بود برای
همین کسی انتظار همچین موضوعی را در سینمای ایران نداشت جیرانی به
دلیل عالقه اش به دنیای مطبوعات و فضای ژورنالیستی سه گانه ای در باره ی
دنیای بازیگری ساخت اگر چه این سه گانه تمام و کمال دیده نشدند اما ساخت
این سه گانه برای جیرانی ادای دین محسوب می شد قطعا او به عنوان کارگردان
می دانسته که امکان دارد مخاطب این سه گانه را نپذیرد .اما جیرانی به عنوان
کســی که ملودرام را به خوبی می شناخت دوست داشت وارد فضای فانتزی
هم بشود که فیلم صورتی را کارگردانی کرد اگر چه این فیلم با تمام فیلم های
جیرانی متفاوت است اما باز هم می شود فیلم صورتی را به دلیل ساختار منسجم
و شخصیت پردازی هایش پذیرفت بعد از صورتی فیلمساز ما تصمیم می گیرد
دوباره وارد فضایی مثل فیلم قرمز بشود برای همین پارک وی را می سازد که
یک اثر روانشناسانه است اما نمی تواند به قرمز برسد جیرانی ساخت سریال را
هم با مرگ تدریجی یک رویا تجربه می کند سریالی پر مخاطب که سال هشتاد
و هفت از شبکه دوم پخش شد این سریال توانست مخاطب زیادی به خودش
اختصاص دهد کارگردان ملودرامی مثل جیرانی در دولت نهم فیلمی می سازد
به نام من مادر هستم که چند روز بعد از اکران دستور توقیف ان صادر می شود
حتی برای توقیف شدن این فیلم بعد از نماز جمعه راهپیمایی صورت گرفت اما
من مادر هستم با چند اصالحی دوباره اکران شد اساسا جیرانی فیلمساز جریان
سازی ست چرا که جامعه را با هوشمندی تمام می شناسد و خوراک مخاطب
را تشخیص می دهد به همین دلیل جریان ساز است جیرانی با نکته نگری به
اطرافش نگاه می کند ،مشرقی های فیلم های او گاهی زن و گاهی مرد هستند
اما این مشرقی ها همگی در وضعیت بحرانی به سر می برند جیرانی تا به حال
نگفته چرا از نام خانوادگی مشرقی برای بعضی از کاراکترهایش استفاده می کند
ایا واقعا مشــرقی نام خانوادگی ناظم جیرانی در دروان مدرسه اش بوده است؟
سینمای جیرانی شناسنامه دارد این شناسنامه با المان های بصری گره خورده
است ،فیلم های جیرانی را به یاد بیاورید تاریکی(قطع برق) ،پله ،باران از المان های
مهم فیلم های جیرانی محسوب می شوند شما نمی توانید این نکات را رد کنید
زیرا جیرانی از این المان های بصری در فیلمسازی اش استفاده کرده کسی جز
جیرانی در سینمای ایران نداریم که به این اندازه به ژانر وفادار باشد او ملودرام
و نوار را به خوبی می شناسد او در شصتمین دهه زندگی اش تصمیم می گیرد
فیلمی بسازد که اساسا یک فرم گرایی محسوب می شود خفه گی خاص ترین
تجربه ی جیرانی ست که باز هم موفقیت امیز است اشفتگی فیلم جدید جیرانی
که اخیرا اکران شد بی تردید یکی از مهم ترین فیلم های او محسوب می شود،
فیلمی که قواعد ساختاری اش فراتر از سینمای ایران است بهره گیری از ژانر
مهم ترین عنصر دو فیلم اخر جیرانی است .جیرانی در کنار فیلمسازی یک
ژورنالیست ،منتقد ،مورخ و پژوهشگر سینماســت او در این سال ها با اجرای
برنامه های تلویزیونی و اینترنتی فعالیت بیشتری دارد او بعد از یک کسالت اکنون
دوران نقاهت را سپری می کند اما با این حال برنامه اینترنتی اش را اجرا می کند.
باید امیدوار بود که جیرانی بعد از پایان دوره نقاهت دوباره فیلم بسازد.
نگاهی به فیلم «شیوع» به بهانه اپیدمی کرونا در جهان
کرونا در سینما
سعید مستغاثی
در تاریخ سینما فیلم های بسیاری درباره شیوع بیماری های خطرناک و العالج ساخته شده که بعضا سمت
و سوی اخرالزمانی هم یافته است ،از فیلم «وحشت در خیابان ها» ساخته الیا کازان و با شرکت جک پاالنس
در سال 1950گرفته تا اثاری مانند 12« :میمون» ساخته تری گیلیام و «اپیدمی» به کارگردانی ولفگانگ
پیترسن در سال 28« ،1995روز بعد» از دنی بویل محصول « ،2002تهاجم» ساخته الیور هیرشیبگل و
«من افسانه هستم» به کارگردانی فرانسیس الرنس و «مه» به کارگردانی فرانک دارابانت و براساس داستانی
از استفن کینگ در سال« ،2007کوری» به کارگردانی فرناندو میرلیس در سال(2008که امسال فیلم «دو
پاپ» را در فصل جوایز هالیوود داشت) و براساس داستان معروف خوزه ساراماگو« ،شیوع» ساخته استیون
سودربرگ در سال 2011و ...
برخی از فیلم های یاد شده به رواج بیماری خطرناک در میان انسان ها به خاطر ازمایش ها یا پروژه های
بیولوژیک ارتش امریکا پرداخته شده همچون فیلم های «مه»« ،اپیدمی»« ،تهاجم»»،من افسانه هستم» و
...و برخی هم دلیل رواج بیماری را براساس تغییر و تحوالت زیست محیطی و یا طبیعی به تصویر می کشند.
در برخی فیلم ها مبتالیان به نوعی زامبی بدل شده مثل « 28روز بعد»« ،من افسانه هستم»« ،تهاجم» و
«کوری» و ...و در برخی دیگر به وضعیت دلخراشی می میرند .اما از میان همه فیلم های نامبرده یا نام نبرده،
فیلم سال 2011استیون سودربرگ یعنی «شیوع» بیش از سایرین به وضعیت امروز شایع شدن ویروس
کرونا در جهان شباهت دارد .فیلمی که فیلمنامه اش را «اسکات زی برنز» نوشته و نویسنده برخی دیگر
از اثار سودربرگ مانند «خبرچین» و «عوارض جانبی» هم بوده و همین امسال هم عالوه بر ساخت فیلم
«گزارش» ،فیلمنامه «الندرومات» را هم برای سودربرگ نوشت .در فیلم «شیوع» یک بیماری ویروسی از
هنگ کنگ و توسط یک زن امریکایی به نام بث امهوف (گویینت پالترو) شروع شده ،توسط وی به شیکاگو و
یکی از دوستان قدیمی اش سرایت می کند و سپس وقتی به میناپولیس ،محل سکونتش بازگشته ،پسرش
را دچار کرده و همسرش میچ (مت دیمن) را هم در معرض ابتال قرار می دهد.
اما ویروس یاد شده که نتیجه حاصل از ترکیبات بیولوژیک درون بدن خفاش و خوک بوده توسط خوک
الوده به رستورانی در هنگ کنگ رسیده و از طریق سراشپز ان رستوران به بث امهوف که عالقه به دیدن
سراشپز داشته منتقل می گردد.
از این پس ویروس افراد بسیاری را در دنیا الوده کرده و پس از مرگ سریع بث و پسرش براثر انسفالیت
مغزی و همچنین دوستش در شیکاگو ،به دیگر نقاط جهان مانند انگلیس و هند و ...کشیده شده و در طی
مدت 26روز ،دو و نیم میلیون نفر را در امریکا و 26میلیون نفر را در سراسر جهان می کشد.
سازمان هایی مانند کنترل و پیشگیری از بیماری ( )CDCو سازمان بهداشت جهانی ( )WHOتحقیقات
وسیع خود را به سرپرستی فردی به نام دکتر چیورز (الرنس فیشبرن) اغاز کرده که در همان اواسط کار
یکی از متخصصین خود به نام دکتر میرز (کیت وینسلت) را براثر ابتالء به بیماری از دست می دهند ولی
متخصص دیگر یعنی دکتر الی هکستال (جنیفر الی) تا پایان ماجرا حضور داشته و اساسا واکسن اصلی را
هم او کشف می کند .در این میان یک خبرنگار اینترنتی یا وبالگ نویس به نام الن کروموید (جود الو) هم
مدام به شایعات دامن زده و همه تالش ها برای نابودی ویروس و بیماری را نتیجه زد و بند شرکت های
دارویی با سازمان های بین المللی دانسته و خودش که گویا دوازده میلیون مخاطب رد صفحه فیس بوکش
دارد ،دارویی را به عنوان واکسن اعالم کرده که بابتش میلیون ها دالر به جیب می زند ،بدون انکه ذره ای
از واقعیت را به مخاطبانش انتقال داده باشد! البته در کنار این شایعه پراکنی ها ،خود دکتر چیورز هم به
ازمایشات بیولوژیک ارتش امریکا که معموال سرچشمه چنین اختالالت بیولوژیک و محیط زیستی است
نیز مشکوک شده است.
فیلم «شیوع» تقریبا از اواسط خود به یک فیلم اخرالزمانی شبیه می شود ،خیابان ها و اماکن شهرها خالی
شده ،مردم به فروشگاهها و خانه ها حمله می کنند ،ارتش شهرها را ایزوله کرده و اجناس را میان مردم
تقسیم می کنند ،گروههایی به غارت می پردازند و ...اما برخالف فیلم های مشابه که به حضور زامبی ها و
یا موجودات عجیب و غریب می انجامد ،فیلم «شیوع» به گونه ای واقع گرایانه و براساس همان تحقیقات
ازمایشگاهی برای یافتن واکسن و پیشروی بیماری پیش می رود.
استیون سودربرگ همچنان مانند دیگر فیلم هایش ،خودش با نام «پیتر اندروز» فیلمبرداری فیلم را برعهده
داشته و با ریتمی قابل توجه فیلم را شروع و ادامه داده و به پایان می رساند .او تعلیق وحشت از ویروس و
بیماری ناشناخته را در اواسط فیلم به نقطه ناگزیری رسانده اما همچنان می تواند با انبوه بازیگران معروف
فیلم ،ان را از نقطه یاد شده رها ساخته و به انجام قابل قبول و امید بخشی برساند ،در حالی که از هیچ تغییر
و تحول غیر منطقی و فراتر از فیلمنامه نیز بهره نگرفته و همه ابعاد قصه اعم از شخصیت ها و داستان را با
منطق خود قصه پیش می برد.
شباهت های فیلم «شیوع» و انچه امروز تحت عنوان کرونا ،به صورت اپیدمی درامده ،باعث شده که شک
و شبهه هایی درمورد ساختفیلم بوجود بیاید و اینکه گویا سناریوی چنین واقعه ای از حدود 10سال پیش
ریخته شده بوده است .اینکه هر دو بیماری چه در فیلم «شیوع» و چه به عنوان کرونا ،از چین امده ،منشاء
ان خفاش بوده و عالئمی همچون انفوالنزا دارد و به سرعت سرایت کرده و مرگبار است (اگرچه کرونا مثل
ویروس فیلم «شیوع» مرگبار نبوده) موضوعاتی است که بسیاری را نسبت به فیلم یاد شده و منشاء بیماری
کرونا مشکوک گردانده است .مصاحبه هایی هم که اخیرا و پس از اپیدمی ویروس کرونا توسط برخی دست
اندرکاران فیلم صورت گرفته به این شک ها و ابهامات افزوده است.
اسکات زی برنز نویسنده فیلمنامه «شیوع در مصاحبه ای گفته»:شاید بعضی ها بگویند که این شباهت ها
غیر طبیعی است؛ اما من متعجب نیستم .چون زمانی که با متخصصان در این زمینه صحبت کردم ،ان ها به
من گفتند که این موارد روزی اتفاق در جهان خواهند افتاد!».
تهیه کننده فیلم «شیوع» هم در مورد شباهت ها در مصاحبه ای دیگر گفته« :عقیده سودربرگ و اسکات
برنز این بود که فیلمی به شدت دقیق بسازیم که با پروتکل های واقعی و علوم مطابقت داشته باشد !!».توجه
داشته باشیم که فیلم «شیوع» توسط کمپانی هایی مانند برادران وارنر (از جمله استودیوهای اصلی هالیوود)
تولید شده است که در ساخت فیلم های به اصطالح پیشگویانه مانند «جن گیر» (که تئوری حمله به عراق
را سی سال قبل از ان ارائه کرد) و «هکرز» و «برادران سوپر ماریو» (تصویر سازی قبلی از حمله به برج های
دوقلوی نیویورکی و واقعه یازده سپتامبر) و «جوکر» (تصویر سازی و نسخه پیچی برای شورش های ضد
سرمایه داری سال )2019و ...سابقه طوالنی دارد و همچنین کمپانی «ریجنسی» متعلق به ارنون میلچان
که به عنوان تامین کننده اصلی صنعت سالح های هسته ای اسراییل از سوی شیمون پرز رییس سابق رژیم
صهیونیستی ،لقب پسر خوب اسراییل را دریافت کرد!
نکته جالب اینکه شباهت های فیلم «شیوع» با قضایای ویروس کرونا در جهان باعث شده ،پس از گذشت
9سال مجددا میلیون های نفر در دنیا به تماشای این فیلم بنشینند و باعث شوند تا در همین یکی دو هفته
اخیر فیلم «شیوع» در زمره پربیننده ترین فیلم های اینترنتی و در وب سایت هایی مانند «ای تونز» در کنار
فیلم های جدیدی همچون «روزی روزگاری در هالیوود» و «انگل» قرار بگیرد!!
وحشت عمومی!
فیلم های سینمایی در رابطه با بیماری های واگیردار؛
با رســیدن ویروس کرونا به کشــورمان و مبتال شدن برخی از
شــهروندان ،در شــبکه های مجازی ویدیوهــای گوناگونی از
مبتالیان به کرونا و شرایط بهداشتی و نکات ایمنی و پیشگیری
و درمان دست به دست می چرخد .این وسط شیوع کرونا باعث
شده خیلی ها یاد ســینما کنند و به خصوص به فیلم «شیوع»
( )Contagionسودربرگ محصول ۲۰۱۱بپردازند که به نوعی
اثری پیشگویانه درباب ویروسی بود که کل جهان را تحت تاثیر
خودش قرار می دهد و باعث وحشت میان ادم ها می شود .تعداد
فیلم هایی که در باب بیماری ساخته شده زیاد است .فیلم هایی
که قهرمانان شان بیماری روانی دارند یا اثاری درباره ی بی خوابی،
اســکیزوفرنی و ســرطان و اعتیاد .اما به بهانه ی ویروس کرونا
می خواهیم به فیلم هایی بپردازیم که درباره ی بیماری هایی است
که ناگهان شــیوع پیدا کرده اند .خوشــبختانه این فیلم ها اکثرا
پایان خوشــی دارند که می توانند در این شرایط ما را به زندگی
امیدوار نگهدارند.
موج پنجم
عنوان اصلی5th Wave The :
کارگردان :جی بلیکسون
بازیگران :کلئو گریس مورتز ،نیک رابینسون ،ران
لیوینگستون
محصول ۲۰۱۶
این فیلم اکشــن علمی-تخیلی را جی بلیکســون کارگردانی
کرده و فیلمنامه اش براســاس رمانی به همین نام نوشــته ی
ریک یانسی که ســال ۲۰۱۳منتشر شد ،اقتباس شده است.
ســونی حقوق این رمان را برای ســاختن یک تریلوژی خرید.
فیلم با بودجه ی ۵۴میلیون دالری ســاخته شده بود و ۱۰۹
میلیون دالر فروش کرد .داستان فیلم با ماجرای کیسی شروع
می شــود .دانش اموز دبیرستان اوهایو که مسلح به یک اسلحه
اســت از جنگل بیرون می اید تا به یک پمپ بنزین رها شده
حمله کند .صدای مردی را می شــنود کــه کمک می خواهد
و زخمی اســت .از کیســی می خواهد هر دو تفنگ هایشان را
پایین بگذارند .کیسی او را به اشتباه می کشد .نیروهای بیگانه
بــه زمین حمله می کنند .حمله ای کــه با پخش یک ویروس
انفلونزای پرنده ای بسیاری را مبتال می کند و مادر کیسی هم
یکی از مبتالشدگان است .کیســی به همراه برادر کوچکتر و
پدرش بــه همراه ان تعدادی که باقــی مانده اند به کمپی در
جنــگل پناه می برند .ارتش به کمپ ان ها حمله می کند و پدر
کیسی کشته می شود و او از برادرش دور می افتد .طبعا بقیه ی
فیلم تالش کیســی برای بقا و یافتن برادرش است .فیلمی که
منتقدان اصال دوستش نداشتند .به نظرشان جلوه های ویژه ی
فیلم تاثیرگــذار نبود و طرح داســتانی ان هم از چند تکه ی
بی ربط به هم تشکیل شده اســت .یکی از منتقدان گفته بود
هــر تکه ای از فیلم و هــر دیالوگی از ان از فیلم دیگری قرض
گرفته شده است.
۱۲میمون
عنوان اصلیMonkeys ۱۲ :
کارگردان :تری گیلیام
بازیگران :بروس ویلیس ،برد پیت ،کریستوفر پالمر
محصول ۱۹۹۵
یک فیلم نئونوار علمی تخیلی که از روی فیلم کوتاه «اسکله»
شاهکار مستندساز بزرگ کریس مارکر که محصول ۱۹۶۲بود
الهام گرفته شده است .استودیوی یونیورسال حق تبدیل فیلم
کوتاه «اسکله» را به فیلم بلند خرید .بودجه ی فیلم فقط ۲۹.۵
میلیون دالر بود اما در گیشه ۱۶۸.۸میلیون دالر فروخت .برد
پیت برای این فیلم نامزد دریافت اســکار بهترین بازیگر نقش
مکمل مرد شــد .فیلم داســتان یک ویروش کشنده است که
ســال ۱۹۹۶تقریبا همه ی نوع بشر را تحت تاثیر خودش قرار
می دهد و بازماندگان مجبورند زیر زمین زندگی کنند .گروهی
تحت عنوان ۱۲میمون جزو عوامل پخش کننده ی این ویروس
شــناخته می شــوند .ســال ۲۰۳۵جیمز کول زندانی که در
خرابه های فیالدلفیا زندگی می کند انتخاب می شود تا اموزش
ببیند و منبع اصلی ویروس را پیدا کند تا به دانشمندان کمک
کنــد راهی برای درمان ان بیابند .منتقدان روی هم رفته نگاه
مثبتی به فیلم داشــتند و می گفتند اگر چه طرح داستانی ان
شــلوغ اســت و درهم و برهمی هایی دارد اما در عوض اجراها
عالی اســت و یک چرخش داستانی عجیب و غریب هم داریم
که دیدن فیلم را تبدیل به تجربه ای تاثیرگذار می کند.
۲۸روز بعد
عنوان اصلیDays Later ۲۸ :
کارگردان :دنی بویل
بازیگران :نائومی هریس ،سیلین مورفی
محصول ۲۰۰۲
یک فیلم انگلیسی ترسناک پســا اخرالزمانی که توسط الکس
گارلند نوشته شده است .ماجرا از جایی شروع می شود که گروهی
از فعاالن حوزه ی ازادی حیوانات در کمبریج تعدادی شــامپانزه
را ازاد می کنند .از طریق ان ها ویروســی در شــهر می پیچد که
سرعت شیوع باالیی دارد ۲۸ .روز بعد از این فاجعه جیم که یکی
از سفیرانی بود که با دوچرخه در کشور سفر می کرد در لندن از
کما بیرون می اید و متوجه می شــود که شهر تخلیه شده است.
او در شهر می چرخد و نشــانه هایی از فاجعه پیدا می کند .یکی
از ادم هایی که به ویروس مبتال شــده به او حمله می کند اما دو
نفر به نام ســلنا و مارک نجاتش می دهند .سه نفر با هم همراه
می شــوند تا خودشان را نجات بدهند .مارک در درگیری با یکی
از مبتالیان زخمی می شــود و سلنا پیش از ان که مارک مبتال
شود او را می کشد .سلنا و جیم فرار می کنند تا در نهایت ارتش
به کمک شان بیاید .فیلم در باکس افیس فروش فوق العاده ای کرد.
نقدهای منتقدان هم روی فیلــم مثبت بود .ان ها معتقد بودند
کارگردانی دنی بویل انرژی فوق العاده ای دارد .هم یک فیلم زامبی
عالی است و هم به لحاظ نشانه های سیاسی تند و تیز است.
کوری
عنوان اصلیBlindness :
کارگردان :فرناندو میرلس
بازیگران :جولین مور ،مارک روفالو
محصول ۲۰۰۸
احتماال خیلی ها داســتان فیلم را می دانند حتی اگر ان را ندیده
باشــند چون فیلم اقتباســی از کتاب «کوری» نوشــته ی ژوزه
ســاراماگوی پرتغالی اســت که برنده ی جایزه ی نوبل هم شد.
فرناندو میرلس برزیلی از روی این کتاب اقتباسی کرد که البته
به شهرت رمان نشد .داستان فیلم با نابینا شدن یک ژاپنی پشت
چراغ قرمز شــروع می شود .اما نابینا شدن او عجیب است چون
پیش چشمش همه چیز پشت یک پرده ی سفید پنهان می شود.
رهگذری به او کمک می کند تا به خانه اش برود اما بعد از رساندن
او ماشــین اش را می دزدد .همســر مرد او را پیش چشم پزشک
می برد اما چشم پزشــک چیزی تشــخیص نمی دهد .فردای ان
روز چشم پزشــک هم نابینا می شود و حدسش بر این است که
این نابینایی از طریق تماس منتقل شــده است .خیلی زود این
بیماری تبدیل به اپیدمی می شــود و مســئوالن شهر تصمیم
می گیرند مبتالیان را در ســاختمان نظامی که بالاستفاده مانده
قرنطینه کنند .حجم تلخی و سیاهی و فشاری که روی مبتالیان
به وجود می اید ترســناک است .ان ها حتی به یکدیگر هم رحم
نمی کنند .چالش زیادی برای میرلس وجود داشــت که چه طور
بتواند نابینایی را به تماشــاگر منتقل کند .فیلم نظرات متفاوت
و متناقضــی میان منتقدان ایجاد کــرد .منتقد هالیوود ریپورتر
نوشــت که فیلم برانگیزاننده اما قابل پیش بینی است .منتقدان
معتقد بودند که هر چند بازی جولین مور فوق العاده است اما کل
فیلم نمی تواند ان حس رمان ســاراماگو را منتقل کند .فیلم در
نمایش عمومی چندان موفق نبود .در اکران ازمایشی ده درصد از
تماشاگران فیلم به نیمه نرسیده سالن را ترک کردند.
شیوع
عنوان اصلیContagion :
کارگردان :استیون سودربرگ
بازیگران :مت دیمون ،کیت وینسلت ،جود ال
محصول ۲۰۱۱
فیلمــی که این روزها بیش از همه به ان رجوع می شــود .یک
تریلر اکشــن پزشکی که گروه زیادی از ستارگان سینما در ان
بازی می کنند .سودربرگ و فیلمنامه نویس فیلم اسکات زی.برنز
پیش از این ســر فیلم «اطالع رســانی!» همکاری موفقی با هم
داشتند .فیلم در افتتاحیه ی جشنواره ی ونیز ان سال اکران شد.
بودجه ی ســاخت فیلم ۶۰میلیون دالر است و ۱۳۵.۵میلیون
دالر فروش داشته اســت .بث از یک سفر کاری در هنگ کنگ
به امریکا برگشــته است و در طول ســفر حس سرماخوردگی
دارد .پسر شش ساله اش کالرک هم عالیمی از سرماخوردگی از
خودش بروز داده و مدرســه او را به خانه فرستاده است .شرایط
ســامتی بث بدتر می شــود و می میرد .در اتالنتا دکتر الیس
نگران است که بیماری جدید یک جور سالح بیولوژیکی است که
مردم را تهدید می کند .وحشت مردم را فرا می گیرد و در حالی
که گروهی در تالش پیدا کردن درمان هســتند گروهی دیگر
هم از این موقعیت سوءاســتفاده می کنند .فیلم در پی شــیوع
چند بیماری از جمله ســارس و انفوالنــزای خوکی در دهه ی
اول هزاره ی سوم ســاخته شد .فیلم هم در باکس افیس و هم
نزد منتقدان خوب عمل کرد .منتقدان می گفتند که این فیلمی
پرتنش با داستانی دقیق است که توسط گروه ستارگان فیلم به
خوبی اجرا می شود.
من افسانه هستم
عنوان اصلیI Am Legend :
کارگردان :فرانسیس الرنس
بازیگران :ویل اسمیت
محصول ۲۰۰۷
تریلر اکشــن پسا اخرالزمانی که اقتباسی از رمانی به همین نام
نوشته ی ریچارد متسون است که سال ۱۹۵۴منتشر شد .عالوه
بر ویل اســمیت ،رابرت نویل متخصص ویروس شناســی ارتش
امریــکا در ایــن فیلم بازی می کند .ســال ۲۰۰۹یک ویروس
سرخک که مهندسی ژنتیک شده و در حقیقت به عنوان درمان
ســرطان کشف شــده بود ،تبدیل به ویروسی کشنده می شود.
ویروس ۹۰درصد مردمان جهان را می کشــد .ان بخشــی از
جمعیت که باقی مانده تبدیل به موجودات جهش یافته ای شبیه
زامبی ها می شــود .ان ها نسبت به نور افتاب اسیب پذیرند .سه
سال بعد از این شیوع سروان رابرت نویل ،ویروس شناس ارتش
امریــکا زندگی ایزوله ای در منهتن دارد و هنوز نمی داند که ایا
از میان انســان ها کســی باقی مانده که به ویروس مبتال نشده
باشد؟ او هر روز روی موش ها ازمایش می کند تا بتواند درمانی
برای ایــن ویروس پیدا کند و البته بــرای بقای خودش دنبال
غذا می گردد و پیام رادیویی می فرســتد تا ببیند کسی هست
که هنوز از ویروس ایمن مانده باشــد و جوابش را بدهد؟! فیلم
موقع اکرانش توانست در صدر باکس افیس قرار بگیرد و رکورد
پرفروش ترین افتتاحیه در ماه دسامبر را تا ان زمان زد .منتقدان
از فیلم بدشــان نیامد .معتقد بودند که جلوه های ویژه اش از کار
درامده و اجرای ویل اســمیت هم مسحورکننده است .فقط با
پایان بنــدی فیلم چندان موافق نبودنــد و این که کل ماجرای
بیماری و ویروس چندان ترسناک از اب درنیامده بود.
وحشت در خیابان ها
عنوان اصلیPanic in the Streets :
کارگردان :الیا کازان
بازیگران :ریچارد ویدمارک ،جک پاالنس
محصول ۱۹۵۰
5
شنبــــــــــــه 10اسفند ماه 1398سال دوازدهم شمــاره 1206
www.honarmandonline.ir
سینمــــا
CINEMA
اخبار
کرونا ،سینما و ما
همین ابتدای هفته بود که زمزمه های شــیوع کرونا در ایران
همه را نگران کرد و این نگرانی تا انجا پیش رفت که سینماها
حاال چند روزی اســت که رنگ فیلم بــر پرده خود ندیده اند.
شــاید روز اول این هفته یعنی شنبه هیچ کس فکرش را هم
نمی کرد که از فردا ســینماها تعطیل شود و تا حاال هم ادامه
دار باشــد .اما انگار کرونا خیلی بیشتر از یک ویروس ساده به
ایران نفوذ کرده بود انقدر که همه اماکن فرهنگی را به تعطیلی
کشاند .حاال با توجه به تعطیلی های مکرر ،فیلم هایی که تمام
تالش خود را کرده اند تا در رقابت اکران نوروز گوی سبقت را
از دیگر اثار بگیرند در دو راهی انصراف یا اکران مانده اند .البته
با توجه به اتفاقات اخیر و تعطیلی سینماها با تصمیم مدیران
سازمان سینمایی اکران جایگزین برای اثار در حال نمایش در
نظر گرفته خواهد شد اما با توجه به این تاخیرها ایا همچنان
اکران نوروز رونق چندین ساله خود را تکرار خواهد داشت؟ و
یا انکه اثار که از این هفته نمایش انها اغاز شــده احتماال با
توجه به تاخیر در اکران به جمع فیلم های نمایش اکران نوروز
اضافه خواهند شد؟ هر چند هنوز خبر قطعی درباره زمان دقیق
بازگشایی سینماها اعالم نشده است ولی رییس جمهوری در
نشست روز گذشته خود اعالم کرد که از روز شنبه ۱۰اسفند
تمام فعالیت ها به روال عادی خود باز خواهد گشــت و با این
فرض که از شــنبه نمایش فیلم ها به روال عادی باز گردد باز
هم فیلم های در حال اکران یک هفته ای اکران طلب دارند که
احتماال نوروز را با شلوغی و ترافیک نمایش فیلم مواجه خواهد
کرد .از این ماجرا هم که بگذریم به نظر می رسد ترس از کرونا
ویروس اکران نوروز را هم تحت تاثیر قرار دهد که ســالن های
سینما خالی از تماشاگر شود و یا از طرفی هم مسافرت نرفتن
مردم باعث رونق هنر هفتم شود .اما انچه در حال حاضر مسلم
است اینکه بعد از تب داغ جشنواره فیلم فجر ،همواره سینماها
چند هفته ای با کاهش مخاطب رو به رو می شــود که حاال با
امدن کرونا و تعطیلی ،سینما با افت شدید مخاطب موجه شده
است که باید تدبیری برای ان اتخاذ شود .همچنین در گزارشی
که به تازگی از ســوی روابط عمومی سازمان امور سینمایی و
سمعی بصری منتشر شــده ،میزان فروش سینمای ایران در
یازده ماه ســال ۱۳۹۸به فروشی معادل ۲۹۳میلیارد و ۸۱۳
میلیون و ۳۹۰هزار تومان رســیده است و طی این مدت ۲۵
میلیون و ۷۱۷هزار و ۲۴۲نفر به تماشــای فیلم های درحال
اکران نشستند .میزان فروش فیلم های سینمایی در یازده ماه
سال ۹۷نیز معادل ۲۳۲میلیارد و ۱۵۳میلیون و ۵۷۵هزار
تومان و تعداد تماشاگران ۲۶میلیون ۶۲۲هزار و ۳۲۶نفر بوده
است .با توجه به افزایش میزان فروش فیلم ها در سال ۹۸و بر
اساس بررسی های معاونت توسعه فناوری و مطالعات سینمایی
میزان افزایش فروش فیلم ها در یازده ماه ســال ۹۸نسبت به
مدت مشــابه در سال ۹۷چهار درصد رشد داشته است .ولی
تعداد تماشــاگران در یازده ماه امسال نسبت به همین مدت
در سال گذشــته سه درصد کاهش داشته است .همچنین با
اشاره به فروش بهمن ماه می توان گفت ،میزان فروش سینمای
ایران در بهمن ماه سال ۹۸معادل ۱۷میلیارد و ۷۸۶میلیون
و ۴۱۵هزار تومان بوده و ۱میلیون و ۵۸۰هزار نفر به تماشای
فیلم های اکران شده نشستند .مقایسه وضعیت اکران و مخاطب
در بهمن ماه با مدت زمان مشــابه سال ۹۷می توان اعالم کرد
که فروش در سال گذشته ۱۳میلیارد و ۸۸۷میلیون و ۱۴۳
هزار تومان بوده و ۱میلیون و ۶۹۴هزار و ۸۵۶نفر به تماشای
فیلم ها نشستند که بر این اســاس ،فروش در بهمن ماه ،۹۸
بیست و هشت درصد افزایش را نشان می دهد اما همین امار
از کاهش هفت درصدی مخاطب خبر می دهد .با این تفاسیر
به نظر می رسد کرونا به همان اندازه که می تواند سینما را از
مخاطب خالی کند ممکن اســت با کاهش سفرها به افزایش
فروش سینماها هم منجر شود که برای فهم این ماجرا باید ماند
و دید که در نهایت چه خواهد شد.
«ادمیزاد» به مرحله تدوین و
صداگذاری رسید
با همه ی فیلم های این فهرســت تفاوت دارد .فیلم نواری از الیا
کازان که داســتان یک سروان را روایت می کند که با همکاری
یک پزشــک فقط یکی دو روز فرصــت دارند تا جلوی بیماری
طاعون را که به صورت اپیدمی در حال گسترش در شهر است و
موجب وحشت مردم شده را بگیرد .ان ها باید دنبال منبع اصلی
این ویروس بگردند .فیلم در زمــان خودش دچار ممیزی های
زیادی شــد و چندین بار به اداره ی کد گذاری فیلم های امریکا
رفت .فیلم نتوانســت حتی هزینه ی تولیدش را هم برگرداند و
خیلی هــا داریل زانوک را به خاطر محل فیلمبرداری مقصر این
ماجرا دانستند .فیلم نقدهای متفاوتی از منتقدان دریافت کرد.
برخی معتقد بودند که بســیار هیجان انگیز است و بعضی دیگر
می گفتند بیشتر شــبیه ملودرام از کار درامده چون واقعا هیچ
نکته ی چندان دلهره اوری در ان وجود ندارد .کازان به ســبک
نئورئالیست ها ســعی کرد که در این فیلم از نابازیگران و مردم
نیواورلئان هم استفاده کند.
فیلمبرداری فیلم کوتاه داستانی «ادمیزاد» به نویسندگی و
کارگردانی محمدرضا نورمندی پور در مراحل پایانی به ســر
می برد .این فیلم در مورد مادری اســت که قصد دارد کودک
نــوزاد خود را از چنگ و چاقــی ان اعضای بدن بیرون اورد.
لیــا حقانی ،محمد صدیقی مهر ،الدن ژافه وند ،علی بوربور،
کامران هوشمندیان و رها رحمتی بازیگران این فیلم هستند.
مهدی اصغری صدابردار ،اصغر خلیلی طراح صحنه ،لیال حقانی
طراح لباس ،طیبه داالیی عکاس ،ریحانه حضرتی گریم ،امیر
حسین زاده مدیر تدارکات ،فرزاد خوشحالی دستیار کارگردان،
مصطفی سالم ،کیمیا فتحعلی و امیرحسین رکنی دستیاران
تصویربردار ،ارش و محمد امین نعمتی و سجاد قلعه دستیاران
صحنه ،علی بوربور دنیل فیروزی و پریســا میرزایی از گروه
بدلکاران خیبر بدلکاری ،ارام دهقانی مسئول هنروران ،باربد
بابایی ،رزارمضانی ،رزا رشــوند و ماهک هاشم ابادی نوزادان
حاضر در این اثر و عسل میرزاپور ،رویا یاسری ،زینب صفری،
محمدرضا بدخشان ،ارمین لشکری و محمد رضا رشیدیان،
هنرور بزرگسال این اثر هستند که انجمن سینمایی جوانان و
محمدرضا نورمندی پور تهیه ان را برعهده دارند.
6
چرا مثل سینما و تئاتر از صنایع دستی حمایت نمی شود؟
شنبــــــــــــه 10اسفند ماه 1398سال دوازدهم شمــاره 1206
www.honarmandonline.ir
تجســمی
VISUAL ARTS
خبر
تمرکز بر اطالع رسانی درباره
رویدادهای حوزه مد و لباس یک
ضرورت است
مریم تاج گــردون از فعاالن عرصه مد و لباس می گوید بهتر
است در کنار جشــنواره مد و لباس فجر بخش فروش برای
تولیدکنندگان و نمایش و فــروش طرح ها برای طراحان در
نظر گرفته شود .مریم تاج گردون از فعاالن حوزه مد و لباس
و عضو هیئت داوران بخش عفاف و حجاب نهمین جشنواره
بین المللی مد و لباس فجر درباره ســطح اثار موجود در این
بخش ،گفت :با توجه به اینکه این نخستین سال بود که بخش
عفاف و حجاب به صورت مجزا در جشنواره فعالیت دارد ،سطح
اثار خوب و قابل توجه بود .البته من به شخصه توقع بیشتری
از این بخش داشــتم و فکر می کنم ،می توانست بهتر از این
باشد .او درباره مالک انتخاب اثار در این بخش بیان کرد :در
این بخش مالک ها و معیارهای داوری اثار از قبل تعیین شده
بود بنابراین ما بر اساســاً پارامترهایی کــه برای این بخش
تعیین شده بود ،به داوری کارها پرداختیم .عضو هیئت داوران
بخش عفاف و حجاب نهمین جشنواره بین المللی مد و لباس
فجر ،تصریح کرد :در مسیر داوری مباحثی چون تناسب رنگ
با طرح ،نوع اجرا اثر ،کاربردی بودن لباس ،نواوری و خالقیت،
تناسب پارچه با طرح اجرایی و ...مد نظر قرار می گرفت .البته
برخی از اثار در بدو امر به دلیل بی توجهی به اصول نخست
نظیر ایرادات دوختی یا رعایــت نکردن عفاف و حجاب ،رد
می شدند .تاج گردون درباره تاثیرگذاری بخش «فر گلستان»
در این بخش از جشــنواره مد و لباس فجر ،تصریح کرد :در
بخش کالکشن ها ،مفهوم «فر گلستان» به صورت مشهود دیده
می شــد یعنی بسیاری از طراحان از بناهای معماری و منابع
طبیعی این خطه به خوبی ایده گرفته بودند و کارهای خالقانه
و خوبــی در بین اثار این بخش دیده می شــد .او ادامه داد:
همان طور که می دانید ،در بخش عفاف و حجاب ما دو بخش
مجلســی و لباس اجتماع را داشــتیم .به نظر من در بخش
لباس اجتماع ،اثار خوب و کاربردی بسیاری وجود داشت و
می توان گفت امکان تولید انبوه برای بسیاری از این اثار وجود
دارد ،اما از انجا که لباس مجلسی بسیار سلیقه ای است ،من
نمی توانــم چیز خاصی را پیش بینی کنم زیرا ذائقه مردم در
بسیاری از مواقع منوط به حضور در بازار و دیده شدن است.
عضو هیئت داوران بخش عفاف و حجاب نهمین جشــنواره
بین المللی مد و لباس فجر تاکید کرد :در سال های گذشته،
گاهی نمایشگاه های کوچکی در حوزه مد و لباس و پوشاک
توســط برخی ارگان ها شــکل می گرفت ،اما امروز به جرات
می توان گفت که جشنواره مد و لباس فجر ،تنها رویداد این
عرصه است که به واسطه ان طراحان می توانند عرصه ای برای
حضور پیدا کنند .تاج گردون ،افزایش تمرکز بر اطالع رسانی
را ضروری خواند و بیان کرد :به نظر من برای رشد و توسعه
جشنواره مد و لباس فجر ،ضروری است که تمرکز بیشتری
بر اطالع رسانی و دعوت از طراحان جوان قرار گیرد زیرا این
امر باعث می شود انگیزه بیشتری برای دانشجویان ،طراحان و
فعاالن مد و لباس ایجاد شود و حضور گسترده تر و موثرتری
را در این رویداد شــاهد باشــیم .او در خاتمه پیشنهاد کرد:
یکی از دالیل پررنگ بودن جشنواره فیلم فجر ،جدا از جنبه
تفریحی فیلم ها ،فروش بلیت اثار و جنبه اقتصادی این رویداد
است .بنابراین اگر ما بتوانیم در کنار جشنواره مد و لباس فجر،
بخش فروش را برای تولیدکنندگان و نمایش و فروش طرح ها
برای طراحان داشته باشیم ،بهتر است.
یک کارشناس صنایع دستی به طرح این پرسش پرداخت که متولیان امر
صنایع دستی در کشور در این مدت چهار ماه نمی توانستند یک نشست
خبری برای وضعیت هنرمندان صنایع دستی و چالش حذف معافیت
مالیاتی ان ها برگزار کنند و چرا مثل ســینما و تئاتر از صنایع دستی
حمایت نمی شود؟ بر اساس ماده ،۱۴۲از سال ۶۲فرش و صنایع دستی
از پرداخت مالیات معاف هستند؛ موضوعی که اخیرا با چالش هایی همراه
شده و طرح تصویب لغو معافیت مالیاتی این حوزه در سال های اتی هنوز
به صورت قطعی مشخص نشده است .همین امر نگرانی هایی را در میان
فعاالن این حوزه ایجاد کرده است .حجت اهلل مرادخانی ،پژوهشگر هنر و
مدرس دانشگاه با اعتقاد بر این که صنایع دستی و هنرهای سنتی یکی از
مهمترین عرصه های فرهنگ و هنر ایران است ،اظهار کرد :قابلیت های
صنایع دســتی تنها در وجه هنری و هویتی ان محدود نمانده و از نظر
اقتصادی و ایجاد اشــتغال و توسعه اجتماعی نیز قابلیت های غیرقابل
انکار و ارزشمندی دارد .عرصه ای که در کشور ما با وجود قدمت و تنوع
کم نظیرش ،مهجور مانده و ان گونه که باید ،مورد توجه و تاکید نیست.
او ادامه داد :از سوی دیگر این عرصه با چالش های متنوعی روبه روست
که مسیر توسعه ان را با مشکالتی همراه ساخته است؛ چالش هایی از
قبیل کمبود و گرانی مواد اولیه ،مسئله عرضه و فروش ،ضعف ساماندهی
و برنامه ریزی ،نبود شناخت نسبت به سلیقه مخاطب و بازارهای داخلی
و خارجی ،بیمه هنرمندان و کم رنگ بودن قوانین حمایتی بخشی از این
مشکالت هستند .مرادخانی همچنین بحث احتمال لغو معافیت مالیاتی
حوزه صنایع دستی را از دیگر چالش های این حوزه برشمرد و خاطرنشان
کرد :در ماه های اخیر نیز چالش جدیدی به این مجموعه افزوده شده که
در صورت محقق شدن ان ،به بن بستی جدی برای فعالیت هنرمندان
و فعاالن صنایع دستی تبدیل می شود .در مهرماه امسال دفتر پژوهش
و برنامه ریزی سازمان امور مالیاتی کشور در پیش نویس الیحه اصالح
قوانین و مقرارت مالیاتی کشــور ،پیشــنهاد حذف مــاده ۱۴۲قانون
مالیات های مســتقیم را ارائه کرده است که با حذف این ماده معافیت
مالیاتی هنرمندان صنایع دستی ،فرش دستباف ،شرکت های تعاونی و
اتحادیه های مربوط به ان ها حذف می شود .این کارشناس صنایع دستی
افزود :این اتفاق به این معنی اســت که تنها مزیت و حمایت مشخص
از فعاالن این عرصه هویت ســاز ،فرهنگی و اشتغال زا حذف شود .قابل
پیش بینی است که در نتیجه چنین اقدامی ،بخش زیادی از کارگاه های
فعال صنایع دستی و فرش دستباف به ویژه در روستاها و مناطق شهری
کوچک به تعطیلی کشانده شوند ،ان هم نواحی کمتر برخورداری که
معیشت خانواده های ان ها ارتباط زیادی با تولید و فروش صنایع دستی
دارد .مرادخانی یاداور شد :این در حالی است که در بسیاری از کشورهای
فعال در این عرصه ،با قوانین و سازوکارهای حمایتی ،درصدد هستند تا
حوزه هایی نظیر صنایع دستی که از عرصه های مهم صنایع خالق دنیا
به شــمار می رود ،توسعه بیشتری پیدا کند و در نتیجه ان بسترهای
موثر بیشــتری برای تولید ثروت و اشتغال در جامعه خود فراهم اورد.
این مدرس دانشگاه بیان کرد :همان طور که می دانید در ایران مدیریت
صنایع دستی بر عهده وزارت میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی
اســت .وزارتخانه جدیدی که قرار است در سطح کالن به مدیریت این
حوزه بپردازد و بسترهای الزم را برای توسعه ان فراهم اورد .با این وجود
برخالف وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی که نسبت به اعمال مالیات به
هنرمندان و فعاالن سینما ،تئاتر و هنرهای تجسمی واکنش و پیگیری
درخوری داشت و این مسئله را با رایزنی و جلسه و گفت وگو با سازمان
امور مالیاتی و سازمان برنامه و بودجه حل و فصل کرد ،وزارتخانه میراث
فرهنگی نسبت به این مسئله و حذف ماده ۱۴۲سکوت اختیار کرده و
جز ارسال نامه به معاون اول رئیس جمهوری ،تا کنون واکنشی خاصی از
خود نشان نداده است .مرادخانی اظهار کرد :به نظر می رسد این رویکرد
ناشــی از اولویت نداشتن این چالش مهم برای مسئوالن این وزارتخانه
است .گزاره ای که شاید بر اساس شواهد موجود بیانگر این واقعیت باشد
که وزارتخانه میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی خود با اعمال
مالیات بر کارگاه های تولید صنایع دستی چندان مخالفتی ندارد .این
پژوهشگر هنر با مرور اقدامات معاونت صنایع دستی در هفته های اخیر،
خاطرنشان کرد :معاونت صنایع دستی کشور در کمتر از ۱۰روز چهار
رویداد رسانه ای برجسته شامل نشست خبری ثبت جهانی شهرهای
صنایع دســتی در ۱۴بهمن ،نشســت خبری سی وسومین نمایشگاه
ملی صنایع دستی در ۱۹بهمن ،اختتامیه جشنواره فجر صنایع دستی
در ۲۰بهمن و نیز ایین افتتاحیه سیزدهمین نمایشگاه گردشگری و
صنایع دستی در محل نمایشــگاه بین المللی تهران در ۲۳بهمن ماه و
همچنین پیش تر مراسم رونمایی از تندیس بلورین جشنواره فیلم فجر
را برگزار کرد و از حداکثر ظرفیت وزارتخانه برای انعکاس وسیع رسانه ای
ان استفاده کرد .او ادامه داد :تردیدی نیست که ثبت جهانی شهرهای
صنایع دستی ،ساخت تندیس جشنواره فجر توسط یک شرکت ساخت
بلور ایرانی و نیز برگزاری نمایشگاه ملی صنایع دستی رخدادهای ترویجی
و مثبتی در مسیر بیشتر دیده شدن صنایع دستی ایران است و باید به
این عزیزان خداقوت گفت؛ اما سوالی که در این میان مطرح می شود این
است که چرا با علم به چالش های جدی حذف معافیت مالیاتی فعاالن
صنایع دستی ،این معاونت از مهرماه ۱۳۹۸تا کنون هیچ موضع گیری
مشخصی نسبت به حذف ماده ۱۴۲مالیات های مستقیم نداشته است؟
تنها اقدام مشــخص وزارتخانه میراث فرهنگی ارســال نامه ای در این
خصوص به معاون اول رئیس جمهوری در اذر ماه امسال بوده است که
بازخورد مشخصی نسبت به ان منعکس نشده است .مرادخانی در ادامه
ث فرهنگی،
گفت :ایا معاونت صنایع دستی و در سطحی کالن تر وزیر میرا
گردشگری و صنایع دستی در این مدت حدودا چهار ماه نمی توانستند
یک نشســت خبری برای وضعیت هنرمندان صنایع دستی و چالش
حذف معافیت مالیاتی ان ها برگزار کنند و از ظرفیت رسانه های جمعی و
البی های مدیریتی برای حل این مشکل اقدام کنند؟ حرکتی که به خوبی
توسط وزیر فرهنگ و ارشاد اسالمی نسبت به معاف ماندن هنرمندان
سینما ،تئاتر و هنرهای تجسمی صورت گرفت و با موفقیت همراه بود .این
کارشناس در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد :این که با وجود برگزاری
رویدادهای مختلف صنایع دستی و برپایی نشست های خبری متعدد،
این وزارتخانه چندان تالش مشخصی برای حل مشکل حذف ماده ۱۴۲
قانون مالیات های مستقیم نمی کند ،شاید بیانگر این واقعیت باشد که
ث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی خود با اعمال مالیات
وزارتخانه میرا
بر تولیدکنندگان و فعاالن صنایع دستی مخالف نباشد؛ مقوله ای که به
نظر می رسد در شرایط فعلی مهمترین چالش پیش روی این هنر صنعت
اصیل و کهن ایران باشد.
کدام گالری ها ۹اسفند میزبان عالقمندان به هنر می شوند؟
سایهسنگینکرونابرگالری هایتهران
جمعه 9اســفند بیشــتر گالری های
تهران تعطیل هســتند اما تعدادی از
انها فعالیت های خود را از سر می گیرند.
روزهای گذشته با شیوع ویروس کرونا
همه رویدادهای هنری کشور به حالت
تعلیق درامد تا با کم شــدن از تعداد
تجمعات ،احتمال ابتالی افراد جامعه به
این ویروس کاسته شود .گالری ها نیز از
جمله مکان هایی بودند که اگرچه اغلب در انها تجمعی وجود ندارد و مخاطبان در فواصل زمانی مختلف به
بازدید از اثار می پردازند ،بااین حال از ابتدای هفته تعدادی از انها به صورت خودخواسته اقدام به لغو نمایشگاه ها
س از ان از روز 6اسفند همه گالری ها به خواست اداره کل هنرهای تجسمی تعطیل شدند .تابه حال
کردند و پ
گالری های مختلف مدت تعطیلی فعالیت خود را تا 8یا 9اسفند و یا تا اطالع ثانوی اعالم کرده اند و البته
تعدادی از گالری ها نیز هیچ اطالع رسانی در این زمینه نکرده اند .در این میان نمایشگاه هایی که روز 2اسفند
افتتاح شده بودند تنها دو یا سه روز فرصت برگزاری یافتند و با توجه به اینکه مدت زمان تعدادی از نمایشگاه ها
تنها یک هفته است ،عمال هنرمندان زیادی فرصت ارتباط با مخاطبان خود را از دست دادند .با این حال تعداد
دیگری از گالری ها که زمان بیشتری را برای هر نمایشگاه در نظر می گیرند ،این امید را برای هنرمندان خود
ایجاد می کنند که نمایشگاه پس از چند روز تعطیلی ادامه پیدا کند .به نظر می رسد روز جمعه 9اسفند تعداد
محدودی افتتاحیه در گالری های تهران وجود داشته باشد و تعدادی از انها نیز فعالیت خود را از سر می گیرند.
در ادامه این گزارش نگاهی داریم به گالری های که در روزهای اتی فعال هستند ،بااین حال به دلیل وجود
احتمال تغییرات مجدد در برنامه ها توصیه می شود عالقه مندان با تماس قبلی به گالری ها مراجعه کنند.
انتظامی :نمایشگاه نقاشی «در امتداد تاریکی» با اثاری از علی رحیمی ۹تا ۱۵اسفند در نگارخانه انتظامی
به نشانی خیابان شریعتی ،باالتر از مطهری ،روبروی فروشگاه اتکا و شهرکتاب پالک ۶۰۸طبقه دوم ،واحد
۵برپاست.
سیحون :نمایشگاه نقاشیسولماز توحیدلو با عنوان «شام اخر» ٩تا ٢١اسفند در گالری سیحون به نشانی
خیابان وزرا ،خیابان چهارم ،پالک ۱برگزار می شود.
شیث :نمایشگاه گروهی نقاشی «در راه» 9تا 14اسفند در گالری شیث به نشانی چهارراه ولیعصر ،ضلع جنوبی
پارک دانشجو ،کوچه شیرزاد شرقی ،میزبان عالقمندان است.
گالری اگ ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /نمایشگاه اثار حامد جابرها با عنوان «در کشته خویشتن نگ ه کن» تا23
اسفند در گالری ا.گ به نشانی خیابان کریم خان زند ،خیابان عضدی جنوبی ،پالک ۴۳برپاست.
گالری تم ،تا پنجشنبه ۸اسفند تعطیل /نمایشگاه گروهی عکس «قاب های سفید» تا 18اسفند در گالری تم
برپاست .این گالری در خیابان کریم خان زند ،نجات الهی شمالی ،کوچه زبرجد ،پالک 10قرار دارد.
گالری دستان ،۲+تا پنجشنبه ۸اسفند تعطیل /نمایشگاه اثار برادران قاسمی با عنوان «ماهی بزرگ» تا 23
اسفند در گالری دستان 2+برپاست .عالقه مندان می توانند به نشانی خیابان فرشته ،خیابان بیدار ،شماره 8
طبقه 2مراجعه کنند.
گالری زیرزمین دستان ،تا پنجشنبه ۸اسفند تعطیل /نمایشگاه نقاشی سینا قدک ساز تا 23اسفندماه در
زیرزمین دستان برگزار می شود .عالقه مندان می توانند به نشانی خیابان فرشته ،خیابان بیدار ،شماره 6مراجعه
کنند.
گالری راه ابریشم ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /نمایشگاه گروهی عکس «فراموشی و تهییج غیر عادی حافظه»
تا 23اسفند در گالری راه ابریشم به نشانی بلوار کشاورز ،بین خیابان وصال و قدس ،پالک ۲۱۰برپاست.
تاالر این/جا ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /نمایشگاه نقاشی معصومه عبیرینیا با عنوان «فرمایش» تا 16اسفند در
گالری این جا به نشانی خیابان نوفل لوشاتو ،کوچه پدرام ،شماره ،4طبقه همکف برپاست
گالری ماه ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /نمایشگاه طراحی و نقاشی محمد رحیمی تا 13اسفند در گالری ماه به
نشانی خیابان افریقا ،بلوار گلستان ،شماره ۲۶میزبان هنردوستان است.
گالریباوان،تاپنجشنبه ۸اسفندتعطیل/نمایشگاهگروهیاینستالیشن،عکاسی،ویدئو،نقاشی«زیستبوم»
به کوشش زهرا قیاسی با اثاری از مهرداد افسری ،ایمان ابراهیم پور ،پونه اُشیدری ،شیده تامی ،هدا زرباف،
عادله فرزین در ،علی فی ،زهرا قیاسی ،سمانه مطلبی ،علی هنرور تا 23اسفند در گالری باوان به نشانی خیابان
مطهری ،خیابان الرستان ،خیابان عبده ،پالک 7برپاست.
گالری افرند ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /نمایشگاه گروهی « »98+تا 23اسفند در گالری افرند واقع در بزرگراه
جالل ال احمد ،خیابان جهان ارا ،خیابان 19ام (جالل حسینی) ،بعد از تقاطع اشک شهر ،پالک 48برپاست .
کارخانه ارگو ،تا پنجشنبه ۸اسفند تعطیل /نمایشگاه اثار نازگل انصاری نیا با نام «اتاقی شهر می شود» تا 22
فروردین 99در کارخانه ارگو بنیاد پژمان برگزار می شود .کارخانه ارگو در خیابان فردوسی ،خیابان تقوی،
کوچه بهداشت ،پالک ۶قرار دارد.
گالریایوان،تاجمعه ۹اسفندتعطیل/نمایشگاهگروهی«زورخونه»بااثارچیدمان،عکاسی،نقاشی،ویدئوارت
تا 12اسفند در گالری ایوان برپاست .این گالری در الهیه ،خیابان مهدیه ،خیابان جبهه ،کوچه لسانی ،بن بست
حمید ،شماره ۱قرار دارد.
گالری فرمانفرما ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /نمایشگاه ویژه سال نو با عنوان «رستاک هنر» تا 23اسفند در
گالری فرمانفرما به نشانی خیابان کریم خان زند ،خردمند شمالی ،کوچه اعرابی 2برپاست.
خانه هنرمندان ایران ،تا جمعه ۹اسفند تعطیل /هفدهمین نمایشگاه «تصویر سال» تا 23اسفند در خانه
هنرمندان ایران واقع در خیابان طا لقانی ،خیابان موسوی شمالی(فرصت) ،ضلع جنوبی باغ هنر برپاست.
ایران برای جلوگیری از شیوع کرونا امادگی دارد؛
گردشگــــــریدرشوککرونا
وقوع سیل در برخی از استان های کشورهمزمان با اغاز سال جدید( )۹۸بنای سفرهای نوروزی را حسابی بهم زد .البته
هرچند موضوع بارندگی ها پیش بینی و اعالم شده بود اما سیل و ناهماهنگی ها پیرامون ان مسافران و گردشگران را
به نوعی غافگلیر کرد و با همه فرازو نشیب هایی که داشت تلخ و شیرین ان گذشت ...این روزها نیز که همزمان شده
با روزهای پایانی سال و عالوه بر خانه تکانی ها ،خرید و نو نوارکردن خانه و کاشانه و ...در حال انجام است ،طبق روال
همه ساله بسیاری از مردم نیزدرصدد برنامه ریزی ،تهیه و رزرو بلیت ومحل اقامت و ...بودند که ورود میهمان ناخوانده
به ایران و دیگر کشورها نگرانی های زیادی را ایجاد کرده تا جائیکه بسیاری از مردم از سفرهای خود صرف نظر کرده و
ترجیح می دهند در خانه بمانند تا مقصدی برای گردشگری و سفر انتخاب کنند لذا موجی از لغو رزوها و برنامه یرزی
های گردشگری را در سراسر کشور و حتی سفرهای برون مرزی شاهد بودیم که همچنان ادامه دارد .در این راستا طی
روزهای اخیر رئیس انجمن دفاتر مسافرت های هوایی تاکید کرده است :ایام رونق گردشگری ایام نوروز است که اکنون
با کاهش ۶۰درصدی تورها و مسافران مواجه شده اند به همین جهت تعدیل نیرو در این حوزه امری طبیعی است.
زمان خروج کرونا از کشور
حرمت اهلل رفیعی در ادامه توضیح می دهد :به نظر نمی رسد که غائله کرونا به این زودی به پایان برسد بنابراین فعاالن
حوزه گردشگری زمان و هزینه زیادی برای نوروزی صرف کردند .تا نوروز فرابرسد و بخشی از برنامه های میانه ای که
دارند جامه عمل بپوشانند .وی افزود :فعاالن بخش گردشگری در این مدت تبلیغات انجام داده اند و در نمایشگاه ها
بسیار هزینه کرده اند منتظر بوده اند تا با امدن نوروز هزینه های خود را جبران کنند.اکنون مشتریان خود را ازدست داده
و تمام پس اندازشان از بین رفت .زیرا پس از ۱۵فروردین معموالً گردشگری داخلی و بین شهری تا خردادماه نداریم و
تا ابتدای تابستان مسافری نیست یعنی ۵ماه که در این صورت نسبت به تعدیل می رود اقدام می کنند .رفیعی با اشاره
به اینکه ۶۰درصد تورها و سفرها لغو شده اند در این زمینه توضیح داد :تورهای نوروزی توسط دفاتر ایران و تورهای
داخلی و متولیان کار لغو نشده است .شرایط حاکم بر جامعه موجب اضطراب و نگرانی مردم شده است تا مردم جانب
احتیاط را رعایت کرده و تورهای مسافرتی خود را لغو کنند .انچه در حوزه اطالع رسانی و خبر برای افکار عمومی
حائز اهمیت است اینکه بیشتر اخبار حوزه میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی هم طی این چند روزی که
گذشت تحت شعای موضوع شیوع ویروس تازه وارد کرونا قرار گرفت که برخی از انها را در ادامه مرور می کنیم.
استرداد وجوه پرداختی گردشگران ،بدون جریمه در صورت لغو سفر
البته در این میان مسافران خیالشــان از بازگشت پولشان راحت باشد .معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی،
گردشگری و صنایع دستی طی بخشنامه ای به ادارات کل استان های کشور اعالم کرد :چنانچه از اول اسفند سالجاری
تا اطالع ثانوی ،گردشگری درخواست انصراف از سفر کند ،تمام تاسیسات گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی
بدون جریمه ای باید نسبت به استرداد وجوه دریافتی از گردشگران اقدام نمایند .ولی تیموری در بخش نامه ابالغی به
مدیران کل میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی اعالم کرد :رعایت حقوق مردم و حفظ امنیت و ارامش روانی
جامعه به ویژه گردشگران ،همواره در زمره اولویت های اصلی صنعت گردشگری بوده و خوشبختانه فعاالن این صنعت
و مدیران تاسیسات گردشگری با رعایت اخالق حرفه ای ،رضایت مندی مسافران و گردشگران را بر سایر ملزومات
رجحان می دهند .معاون گردشگری در ادامه بخشنامه مذکور فرایند لغو بلیت های سفر را تابع قوانین و مقررات
ابالغی از سوی دستگا ه ذیربط (وزارت راه و شهرسازی) اعالم و تاکید کرد :با توجه به امکان نداشتن پیش بینی دامنه
تبعات واثار شــرایط موجود ،الزم است فعاالن ومدیران تاسیسات گردشگری از ایجاد هرگونه تعهد الزام اور برای
سفرهای نوروزی هموطنان خودداری کرده ضمن اطالع رسانی وتوجیه دقیق شرایط حاکم در مبدا ومقصدسفر،
تمهیدات الزم را برای اعمال هرگونه لغو احتمالی وباز پس گرداندن وجوه گردشگران در قراردادهای کاری خود با ارائه
کنندگان خدمات گردشگری در داخل وخارج از کشور ،مدنظر قرار دهند.
برگزاری ازمون جامع دوره های اموزشی گردشگری به تعویق افتاد
مدیرکل دفتر مطالعات و اموزش گردشگری نیز گفت :برگزاری ازمون جامع دوره های اموزشی کوتاه مدت گردشگری
که قرار بود روز جمعه ۱۶ ،اسفند ماه جاری به صورت سراسری در استان های کشور برگزار شود؛ به تعویق افتاد.
زاهد شفیعی ،گفت :پیرو جلوگیری از اجتماعات به منظور پیشگیری از شیوع ویروس کرونا در کشور ،ازمون جامع
دوره های اموزشی کوتاه مدت گردشگری که قرار بود روز جمعه ۱۶ ،اسفند ماه جاری برگزار شود؛ به روز جمعه ۲۲
فروردین ۹۹تغییر کرد .وی افزود :حق شرکت در ازمون مذکور برای افرادی که با پرداخت وجه مربوطه از طریق
سامانه ،فرایند ثبت نام خود را به اتمام رسانده اند؛ محفوظ مانده و سایر متقاضیان نیز می توانند تا پایان روز یکشنبه۲۵،
اسفند ۹۸با مراجعه به پنل اموزشی خود نسبت به انجام و تکمیل فرایند ثبت نام اقدام نمایند .ازمون جامع دوره های
اموزشی کوتاه مدت گردشگری به صورت سراسری از سوی ادارات کل میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی
استان های کشور در تاریخ جدید اعالم شده؛ برگزار خواهد شد.
گردشگری ایران برای جلوگیری از شیوع کرونا امادگی دارد
مسئول دبیرخانه ستاد اجرایی خدمات سفر در نشست ستاد اجرایی سفر در سخنانی با اشاره به امادگی تاسیسات
گردشگری و هتل ها برای جلوگیری از شیوع کرونا گفت :در این باره تمهیدات الزم اندیشیده شده و مدیران هتل ها
و تاسیسات گردشگری و پرسنل این مراکز برای جلوگیری از شیوع کرونا امادگی دارند .فریدون محمدی در ادامه
به شیوع ویروس کرونا در استان های مختلف و تاثیرات احتمالی ان بر صنعت گردشگری اشاره کرد و افزود :مطمئن
هستیم که با همکاری همه دستگاه ها و بخش دولتی و خصوصی این مشکل رفع خواهد شد و نگرانی بابت شیوع
کرونا در تاسیسات گردشگری نخواهیم داشت .محمدی همچنین به امادگی ستاد خدمات سفر برای ارائه خدمات
شایسته و پاسخگویی انالین به مسافران و گردشگران خبر داد و گفت :به همین منظور ستاد خدمات سفر با حضور
مدیران و نمایندگان دســتگاه های عضو از ۲۸اسفند ۹۸تا ۱۶فروردین ۹۹در محل سالن خلیج فارس معاونت
گردشگری تشکیل می شود .وی یاداورشد :مدیران و نمایندگان دستگاه های عضو ستاد مرکزی هماهنگی خدمات
سفر با حضور در محل این ستاد به صورت انالین و در دو شیفت روز و شب به سواالت ،انتقادات و شکایات احتمالی
مسافران که از طریق سامانه ۰۹۶۲۹به این ستاد اعالم می شود ،پاسخ می دهند و موضوعات را رسیدگی می کنند.
حاال باید دید مردم ادعای این مسول را برای توانمندی برای جلوگیری از شیوع کرونا را باور می کنند و به سفر می
روند و یا ترجیح می دهند سفرهای نوروزی را به تعویق بی اندازند.
کرونااسکله هایگردشگریقشمراتعطیلکرد
فرماندار قشم گفت :بر این اساس هشت اسکله گردشگری در سایت های هنگام و جنگل های َح ّرای جزیره قشم تا
روز جمعه فعالیت نخواهد داشت که امکان دارد این تعطیلی تمدید شود .این کار در راستای پیشگیری از شیوع
کرونا ویروس ،به اسکله های گردشگری قشم است و تا پایان هفته ی جاری ادامه دارد .علیرضا نصری افزود :در
اسکله های مسافری از جمله ذاکری ،الفت و پُهل نیز تمهیدات الزم برای رعایت امور بهداشتی اندیشیده شده است.
در این راستا یکهزار ماسک رایگان بین خدمه شناورها و مسافران توزیع شد .همچنین خدمه و مسووالن شناورها
اموزش های الزم برای ضدعفونی کردن شــناورها را فرا گرفتند.وی افزود :کلیپ های اموزشی نیز از سوی شبکه
بهداشت در اختیار این اداره بنادر قرار گرفت تا در طول مسیر گردشگران و مسافران با نکات اموزشی اشنا شوند.
همچنین وسایل الزم از جمله دستکش و دیگر اقالم الزم برای خدمه شناورها در اختیار انان قرار گرفت.
ورود گردشگر به جزیره قشم با کاهش روبروست
وی اظهار کرد :برخالف برخی خبرها در فضای مجازی ،امارهای مقایسه ای از کاهش ۱۱تا ۱۷درصدی گردشگر در
روزهای اخیر در همسنجی با سال گذشته نشان دارد.
برخیموزه هایکشورتعطیلشد
مدیر کل موزه های کشور از تعطیلی موزه هایی خبر داد که در ان شهرها احتمال شیوع ویروس کرونا وجود دارد .در
شهرهایی که وزارت بهداشت ،درمان و اموزش پزشکی ،فعالیت های پیشگیری؛ از جمله تعطیلی مدارس و کاهش
فعالیت های ورزشی اعالم شده ،موزه ها نیز تعطیل می شود .این موزه ها از جمله موزه ملی و دیگر موزه های تهران از
امروز تعطیل هستند و تعطیلی تا اخر هفته ادامه خواهد داشت.
نظر ستاد پیشگیری از کرونا بر باز بودن موزه ها است
محمدرضا کارگر ،گفت :ستاد پیشگیری و مقابله با کرونا اعالم کرد باز بودن موزه ها در این روزها ایرادی ندارد و بازدید
کننندگان می توانند برای بازدید به موزه ها بروند .وی گفت :وزارت میراث فرهنگی و اداره کل موزه ها نمی توانست
تصمیمی درباره باز و یا بسته بوده موزه ها بگیرد و مرجع اعالم ان ستاد پیشگیری و مقابله با کرونا است .مدیرکل
موزه ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی وزارت صنایع دستی ،میراث فرهنگی و گردشگری در پاسخ به پرسشی مبنی
بر این که نظر وی بر تعطیلی موزه ها بوده است ،گفت :کارکنان موزه ها به دلیل شیوع کرونا تقاضا داشتند ،موزه ها
تعطیل شود اما نظر ستاد مبارزه با کرونا این نیست .وی در پرسشی دیگر مبنی بر این که ستاد مبارزه بر کرونا نظر
اداره کل موزه ها را درباره تعطیلی یا باز بودن موزه ها را پرسیدند ،گفت :خیر از ما سوالی نکردند ،زیرا انها درباره
عملکرد و چگونگی انتقال بیماری کرونا شناخت دارند و انها باید نظر بدهند.
صیانت از اثار فرهنگی تاریخی در کتب درسی بیاید
وزیر میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری با بیان تاکید بر صیانت از اثار فرهنگی گفت :موضوع صیانت از این اثار
و پیشگیری باید در کتب درسی دانش اموزان بیاید و افراد از کودکی با این موضوع اشنا شوند .علی اصغر مونسان در
مراسم تجلیل از میراث بانان برگزیده ،بیان کرد :زمانی که صحبت از صیانت از اثار فرهنگی و تاریخی می شود در واقع
صحبت از صیانت اموال مردمی است ،اموالی که متعلق به همه مردم ایران و بلکه متعلق به همه مردم جهان است؛
از این رو فعالیت نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی در حقیقت صیانت و پاسداشت از اموال ،اشیا و اثاری است
که متعلق به تمام مردم جهان است.او گفت :اما مهم تر از این که اثار و اشیای تاریخی اموال متعلق به مردم هستند
این است که این اثار و اشیا هویت تاریخی یک ملت هستند .هر شیء تاریخی یک سند هویتی است .برخی کشورها
دنبال این هستند که برای خود هویت بسازند و تاریخ و تمدنی که وجود نداشته را ایجاد کنند اما این ملت هویت و
تاریخ و تمدن غنی دارد .در حقیقت ایران ریشه در تاریخ دارد و پایه گذار تمدن بشری بوده است.
سایتباستان شناسیظرفیتتبدیلبهمقاصدگردشگریدارد
محمد حسن طالبیان در هفدهمین گردهمایی باستانشناسی ایران گفت :در همه جای دنیا سرمایه گذاران زیادی در
پژوهش های چند رشته ای به خصوص پژوهش های میراث فرهنگی و باستان شناسیسرمایه گذاری می کنند .وی
ادامه داد :ما به همان اندازه که به پژوهش و کاوش اهمیت می دهیم باید به حفاظت و مرمت و معرفی نیز اهمیت
بدهیم زیرا سایت های باستان شناسی می توانند به مقاصد گردشگری تبدیل شوند .طالبیان با بیان اینکه زنده بودن
هر سایت تاریخی به تداوم کاوش ها بستگی دارد ،تصریح کرد :باید به تمامی بعد های کاوش نیز در سایت ها توجه
ویژه ای صورت گیرد تا سایت های تاریخی دچار اسیب نشوند همچنین مهم است که نتایج کاوش ها را به صورت
بین المللی منتشر کنیم تا در حوزه جهانی بتوانیم حرفی برای گفتن داشته باشیم .وی اظهار داشت :نمایشگاه
هفدهمین گردهمایی ساالنه باستان شناسی ایران امسال دارای اثار منحصر به فرد جهانی است و نشان دهنده
اهمیت محتوایی و معنایی سایت های ایران است و شامل سایت های کلیدی و مهمی است که به معرفی فرهنگ و
تمدن ارزشمند ایران کمک می کنند .معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی با با
تاکید بر اینکه اولیوت این معاونت در سال اتی تبدیل سایت های باستانی به سایت موزه است اظهار داشت :من از وزیر
اجازه گرفتم که امسال روی سایت موزه ها تمرکز کنیم و برخی از محوطه های باستان شناسی را با کمک پژوهشگاه
میراث فرهنگی و گردشگری به سایت موزه تبدیل کنیم تا با این کار سایت موزه ها توانمند شوند.
ایرانیان در ایجاد تمدن بشری ،اخالق و فرهنگ سهم مهمی داشته اند
علی اصغر مونسان در هفدهمین گردهمایی باستانشناسی ایران که در موزه ملی ایران برگزار شد ،با بیان این که
ملت بزرگ ایران تاریخی با اهمیت و همراه با فراز و فرودهای تلخ و شیرین داشتند ،گفت :ایرانیان در ایجاد تمدن
بشری ،اخالق و فرهنگ در جهان سهم مهمی داشتند .این تجربیات عالی امروزه باید به خوبی به تجربه گرفته شود
تا بر پایه ان اینده درخشان برای ملت خودمان و بشریت ایجاد کنیم .مونسان در ادامه با اشاره به دشواری صحبت
کردن درباره فرهنگ ،گفت :میراث فرهنگی نیز بخشی از فرهنگ و سند هویت ملت ها و تاریخ نیاکان ماست .میراث
فرهنگی ،تجربیات سخت و زیبا بشر را نشان می دهد و نشان از تالش بشر برای زندگی در طبیعت و مبارزه با ان دارد.
وزیر میراث فرهنگی با اشاره به مرزهای سیاسی میان کشورها گفت :مرزهایی میان کشورها وجود دارد ولی میراث
فرهنگی هر منطقه از زمین متعلق به تمام بشر و همه مردم است .وی اضافه کرد :خوشحال هستیم در کشوری
زندگی می کنیم که ریشه در تاریخ دارد و سهم بزرگی در ایجاد تمدن بشر داشته ،دارد و خواهد داشت .مونسان با
بیان این که بخش مهمی از میراث فرهنگی به باستان شناسی اختصاص دارد ،گفت :محققان و باستان شناسان تمام
تالش خود را می کنند تا هویت ها را از زیر خاک بیرون کشد و در معرض دید دیگران قرار دهند که البته مهمتر از
نمایش ،شناساندن ،روایت و پرداخت هویت است .وی با تاکید بر نقش پژوهشگاه میراث فرهنگی در این عرصه ،گفت:
امیدواریم امسال روی جیرفت کار شود زیرا به نظر می رسد ان منطقه تاریخی فراتر از بین النهرین دارد .مونسان در
بخشی دیگر از سخنانش گفت :تالش کردیم از تجربیات بین المللی استفاده کنیم و تجربیات خودمان در اختیار
دیگر کشورها قرار دهیم .وزیر میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری با بیان این که کشورهای منطقه به لحاظ
شباهت فرهنگی درهم تنیدگی زیادی دارند ،گفت :می توانند در این عرصه همکاری خوبی با یکدیگر داشته باشند و
موسسه اکو در منطقه ای که صحاب بخشی از تمدن بشری است ،همکاری کند تا همکاری منطقه ای باستان شناسی
بینمنطقه ایشکلبگیرد.
7
شنبــــــــــــه 10اسفند ماه 1398سال دوازدهم شمــاره 1206
www.honarmandonline.ir
گردشگری
TOURISM
خبر
گردشگری و کرونا؛
سفرهای نوروزی هم لغو شدند
ویروس کرونا تیر اخر بر پیکر صنعت گردشگری ایران بود
حاال دیگر گران شــدن نرخ ارز و تهدید امریکا و تحریم ها
و سقوط هواپیما و لغو تورها به اندازه ویروس کرونا اهمیت
ندارند .اوایل ســال سیل موجب شــد تا خیلی از ایرانی ها
به ســفر نروند .بعد از ان اژانس های مسافرتی و مسافران
از باال و پایین شــدن نــرخ ارز اظهار نگرانی می کردند و از
اینکه ارز مســافرتی در اختیارشان قرار نمی گرفت ناراضی
بودند و می گفتند که عوارض خروج از کشــور خیلی زیاد
اســت و چرا به ان مالیات هم اضافه شــده است ان هم با
وجــود تهدیدهای امریکا و تحریم های ان و لغو پروازهایی
که به واســطه سقوط هواپیمای اوکراینی به وجود امد .اما
حاال همه این مسائل فراموش شده و انچه که در اغاز سال
۲۰۲۰و پایان سال ۹۸رخ داد ،ورود مهمان ناخوانده ای به
نام کرونا به ایران بود .همان ایرانی که شعار زنده باد چین
موفق باش ووهان را سر می داد حاال گرفتار همین ویروسی
شده که معلوم نیست کی از کشورمان خارج شود.
به سفر نروید
این ویروس که در حال ســفر به استان های مختلف کشور
است باعث شده تا بسیاری از ایرالین های خارجی سفرهای
خود را به مقصد ایران یک بار دیگر کنســل کنند .ترکیه
که در زمان حمالت تروریســتی همچنان مسافر از ایران
می گرفت ،گرجســتانی که به واســطه حضور ایرانی ها در
چند سال اخیر شاهد رشــدی در صنعت گردشگری بود؛
همگی به همــراه ایرالین هایی مانند امارات و ...لغو پرواز
کردند و کشورهای دیگر نیز مانند عراق ،کویت ،ارمنستان،
ترکمنستان ،تاجیکســتان و عمان هم برای سفر ایرانی ها
محدودیت ایجاد کردند .پس از شیوع ویروس کرونا توسط
مسافران استان قم به سایر شهرها و قرنطینه نبودن شهر،
هشــدار «از ســفرهای غیر ضرور پرهیز کنید» به هشدار
جدی «به ســفر نروید» تبدیل شد .به مردم گفته شد که
ســفر نکنید از طرفی عده ای دیگر راه شــمال کشور را در
پیش گرفتند به نحوی که اســتاندار گیالن اعالم کرد که
در مــدت یکــی دو روز اخیر ۲۰درصد از بــار ورودی به
اســتان گیالن بیشتر شده است .این درحالی بود که طبق
بررسی های انجام شده ،اســتان گیالن بعد از استان قم از
لحــاظ درگیری بیماری ،در مقــام دوم قرار دارد .از طرف
دیگر برخی از استان ها مانند ایالم با پدیده گرد و غبار رو به
رو شد و برخی دیگر از استان ها باز هم درگیر سیل شدند
مانند لرســتان .حاال همه فعاالن گردشگری چه انها که به
خارج از کشور مسافر می بردند و چه انها که در داخل تور
می گذاشتند مستاصل از وضعیت کنونی شده اند.
شرکت های ریلی و هواپیمایی حق دریافت خسارت
کنسلی ندارند
بحث کنسلی تورهای گردشگری داخلی و خارجی پس از
اعالم پرهیز از ســفر به وجود امــد که در این باره محمد
اســامی وزیر راه و شهرســازی با صدور ابالغیه ای اعالم
کرد :اگر مســافران از ترس ابتالء به ویروس کرونا ،بلیت
قطار یا هواپیما را لغو کنند ،شرکت های ریلی و هواپیمایی
حق دریافت خســارت کنســلی ندارند .وی افزود :اگرچه
مردم به راحتــی می توانند بلیت های خریداری شــده را
بدون پرداخت هزینه ،کنســل کنند ،اما کسی نباید از این
موضوع نگرانی داشــته باشد؛ به این معنا که اگر مسافران
نمی خواهند بلیت خود را کنســل کنــد ،می توانند ان را
به بلیت اوپــن تبدیل کرده و هر زمانی کــه بخواهند ،با
همان بلیت به ســفر بروند .این وسط هتلداران گفتند که
تا وقتی دولت و شــورای تامین امنیت اعالم شرایط ویژه
نکند ،همچنان جریمه کنســلی از مردم گرفته می شــود.
ایــن در حالی بــود که معاون گردشــگری وزارت میراث
فرهنگی پس از چند روز ســکوت درباره شرایط به وجود
امده اعالم کرد :چنان چه از تاریخ اول اسفندماه امسال تا
اطالع ثانوی ،گردشگری درخواست انصراف از سفر داشته
باشد ،کلیه تاسیسات گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی
و گردشگری بدون هیچ گونه جریمه ای نسبت به استرداد
وجوه دریافتی از گردشــگران اقــدام می کنند .پس از ان
انجمن دفاتر خدمات مسافرتی نیز از وزیر میراث فرهنگی
درخواست اعالم شرایط فورس ماژور را کرد .حاال سفرهای
نوروزی بســیاری از ایرانی ها در ســال ۹۹از االن کنسل
شــده است .خیلی از مردم بنا به توصیه مسئوالن تصمیم
گرفته اند که در نوروز هم به ســفر نروند مانند نوروز سال
۹۸که با ســیل همراه بود .بسیاری از تورهای نوروزی نیز
کنسل شده اند.
HONARMAND INTERNATIONAL NEWSPAPER
شماره • 1206شنبه 10اسفند ماه • 1398سال دوازدهم • 8صفـــحه
صاحب امتیاز :شـرکت جهان سبز
مـدیر عامـــل :حسـین احـمـدی
مدیر مسوول :مهدی احمدی
زیـر نظــر شــورای ســردبیـــری
چاپ :شاخه سبز
سازمان اگهی ها88311361 - 88311353 :
نشانى :تهران ،خیابان مطهری ،بعد از خیابان سلیمان خاطر
خیابان اورامان ،پلاک ،43واحد2
تلفکس88813489 - 88301986 :
توزیع :نشرگستر امروز
منشور اخالق حرفه ای روزنامه هنرمند
http://honarmandonline.ir/?p=6049
سیستممدیریتکیفیت-رضایتمندیمشتری
سیستم مدیریت کیفیت
ISO 10004:2012
ISO 9001 : 2008
instagram.com/honarmandonline
telegram.me/honarmandnews
www.honarmandonline.ir
اوقات شــرعی
به وقت تهران
12:17
اذان ظهر
17:59
غروب افتاب
18:16
اذان مغرب
اذان صبح فردا
طلوع افتاب فردا
05:10
06:35
اعمــال محدودیت های سراســری در چین درپی
شــیوع ویروس کرونــا ،دنیای هنر در این کشــور
را بــه نحوی تحت الشــعاع قــرار داده که درحال
پیشی گرفتن از وضعیت سال های ۲۰۰۲تا ۲۰۰۳
زمان شــیوع بیماری فراگیر ســارس در این کشور
اســت .بخش هنری شهر ووهان مرکز استان هوبی
که مبدا شــیوع ویروس کروناســت ،همچون دیگر
بخش های این شهر گرفتار این ویروس شده است
به طوری دو هنرمند در این شهر بر اثر ابتال به این
بیماری جان باخته اند .در همین راستا ،گزارش ها
از لغو برگزاری یک نمایشگاه هنر منطقه ای موسوم
بــه ارت بازل در هنگ کنگ نیز در اوایل ماه فوریه
(اواســط بهمن ماه) حکایت داشــت .این در حالی
است که تاثیر لغو این نمایشگاه در مقایسه با تاثیر
جهانی و طوالنی مدت غول اقتصاد اســیا و دومین
اقتصاد بــزرگ جهان ناچیز اســت .چین در زمان
شــیوع ویروس ســارس ۴درصد از اقتصاد جهانی
را تشــکیل می داد در حالی کــه این رقم در حال
حاضر ۱۶درصد اســت .روزنامه ارت گزارش داد:
در حال حاضر ،میلیون ها کارخانه ،رستوران ،مغازه
و همچنین موزه و نگارخانه تا اطالع ثانوی تعطیل
شده است« .هنا جو» ( )Henna Jooمدیر گالری
«اراریو» ( )Ararioکه شعباتی در شانگهای و کره
جنوبی دارد ،گفت :وضعیت کلی دنیای هنر ،مساله
ای حیاتی است .وی افزود :یک بازار فعال ،مجموعه
طرح از محمد صالح رزم حسینی
گنج سخن
امام على علیهالسالم :
عاقلترین مردم کسى است که در امور زندگیش بهتر
همت نماید.
برنامهریزى کند و در اصالح اخرتش بیشتر ّ
تصنیفغررالحکمودررالکلمص52
پندبزرگان
همه ی رویاهایمان می توانند به واقعیت بپیوندند ،اگر
شهامت دنبال کردن شان را داشته باشیم.
والت دیزنی
حافظانه
ماهم این هفته برون رفت و به چشمم سالیست
حال هجران تو چه دانی که چه مشکل حالیست
مردم دیده ز لطف رخ او در رخ او
عکس خود دید گمان برد که مشکین خالیست
تاثیر ویروس کرونا بر دنیای هنری چین
داران ،مشتریان و افراد بیشتری را جذب می کند،
اما در صورت کسادی اقتصاد جهانی و تضعیف حس
عمومــی ،بازار هنر نیز تحت تاثیــر قرار می گیرد.
وی گفت :لغــو ارت بازل هنگ کنگ این امکان را
به نگارخانه ها می دهد تا نمونه های تجاری شــان
را مورد بازنگری قرار دهند .این نگارخانه ها به این
موضوع می پردازند که یک ســال بدون ارت بازل
چه تاثیری بر عملکرد یکســاله شان خواهد داشت.
انچه انها و ما از دست می دهیم ،شانس مالقات با
مشــتریان جدید بین المللی است ،اما این روند نیز
ســال اینده از سر گرفته می شود .در همین حال،
«لوریــن کیانگ مالینگــو» (Lorraine Kiang
)Malingueمدیر و یکی از موسســان نگارخانه
«ادوارد مالینگــو» ( )Edouard Malingueدر
شــانگهای و هنگ کنگ پیش بینی کرد که فروش
اثار هنری در ُاسیا در یک دوره سه ماهه دچار ضربه
شود .به گفته «کارن اسمیت» ()Karen Smith
مورخی در چین و مشــاور مرکز عکاسی شانگهای،
بخش هنری این کشور در حال حاضر با دوره هنری
زیرزمینی ســال ۲۰۰۳زمانی که ویروس ســارس
شایع شده بود ،بســیار متفاوت است .وی که مدیر
اجرایی موزه Xi’an OCATنیز است ،افزود :ان
زمان ،هنر در چین رویایی و ســورئال بود و رسانه
های اجتماعی در این کشــور فعال نبود .تلفن های
همراه وجود داشــت اما تلفن های هوشمند یافت
نمی شد و در دنیای هنر ،همه به طور مستقل کار
می کردند .اســمیت در ادامه گفت :ماه ها از زمان
بحران سارس گذشت تا اینکه ما از ان مطلع شدیم
و درحالــی که قرنطینــه ای در کار نبود ،میهمانی
های بسیاری برگزار می کردیم .وی افزود :در سالی
که بحران ســارس پایان یافت ،هیات های هنری از
انگلیس ،امریکا و اســیا از بخش هنری احیا شده
چین دیدن کردند .روزنامــه ارت در گزارش خود
چنین نتیجه گیری کرد :خیلی زود است که بتوان
تکرار وضعیت ســال ۲۰۰۴در چین را پیش بینی
کرد ،زیرا بحران سارس در شرایط سیاسی متفاوتی
روی داد ،به طوری که رســانه ها و بیان هنری ان
زمان در مقایسه با حال ،از محدودیت های کمتری
برخوردار بود.
پشت صحنه
طرح روز
صحنه
پشت
بخاطر چاپ روزنامه در قم چند روزی را رئیس ترجیح داد چاپ نداشــته باشــیم البته با توجه به تعطیلی تمامی
مراکز فرهنگی هنری و ...رسما خبر و مطلبی هم در حوزه فرهنگ و هنر باقی نمی ماند ،اغلب اهالی و هنرمندان
هم یا ســاکت هستند و خبری ازشون نیست و یا اگرم مطلبی در صفحاتشان منتشر می کنند در حد تبلیغ برخی
محصوالت برای مبارزه با کرونا و برخی دیگر هم غرغر کردن بر ســر مسئولین که کجایید که نه ماسک هست نه
محلول ضد عفونی اخر قصه همه مان می میریم وای وای ...
یادشان رفته برای به مسند نشستن همین مسئولین که اینروزها به باد نقدشان گرفتند چه یقه ای جر می دادند و
چه کارها که نکردند! البته که پولش را می گرفتند .مشکل اینجاست که کال ملتی فراموش کار هستیم بهمین خاطر
هم هست که در انتخابات های مختلف فریب وعده های انتخاباتی را می خوریم بعد هم فراموش می کنیم منتخبمان
چه وعده هایی داد و اصال برای ان قولها رای دادیم؛ بگذریم .جالبه براتون بگم در این بازار کرونا دوســتی از اهالی
مطبوعات ازم سوال کرد برای انتخابات ۱۴۰۰با کسی بستید! البته که از بستن یا نبستن شخصا بی اطالع هستم؛
ولی امید به زندگی مسئولین برام خیلی جالب هست؛ مردم پاک قافیه را باختن مسئولین همه کرونا مثبت لبخند
به لب تخت گاز در جهت گام دوم انقالب ...جالبه حاال که کرونا داره تو همه شــهرهای ایران پخش می شــه تازه
مسئولین دستور دادن چینی ها و اون هایی که کرونا دارن اجازه ورود به ایران را ندارند! یعنی حدودا مدیران ما یک
ماهی عقب هســتند این کار رو خیلی وقت پیش باید انجام می دادید عزیزان! به شرط حیات یکی دو شماره دیگر
تا قبل از عید در خدمت دوستان هستیم.
اخبار دیدنی
به همت اتش نشــانان رشت و جهت پیشگیری از شیوع بیماری نو ظهور کرونا ویروس،
تمامی مکان های عمومی هر شب پاکسازی می شوند /مهر
دیدار تیم های فوتبال پرسپولیس تهران و شهر خودرو مشهد در هفته بیست و یکم لیگ برتر
باشــگاههای کشور با نتیجه سه بر یک به سود تیم فوتبال پرسپولیس تهران به پایان رسید /
محمدرضاعباسی
بخش طوبای زرین با نمایش هنر نقاشــی ،مجسمه و سرامیک یکی از بخش های چهارگانه
جشنواره هنرهای تجسمی فجر این دوره اســت که این روزها در موسسه صبا و در کنار
بخش های دیگر جشنواره برپاست /گاتا ضیاتبری
تشییع پیکر ملکه رنجبر بازیگر باسابقه تئاتر ،سینما و تلویزیون صبح جمعه نهم اسفند در
بهشت زهرا برگزار شد /پدرام نظری
نمایشگاه گروهی نقاشیخط و خوشنویســی هنرجویان باربد یزدانی با عنوان «سر خط « در
نگارخانه بهارک برپاست /شراره سامعی
لیله الرغائب در وادی رحمت تبریز /مینا نوعی