صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۶۱

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 161

هفته نامه مثلث شماره 161

‫غلبه راست بر چپ در اردوگاه اصالح‌طلبان‬ ‫حسن روحاني‪ ،‬محمدعلي نجفي و اسحاق جهانگيري جدي‌ترين گزينه‌هاي اصالح‌طلبان‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوشصتويكم‪ 7/‬بهمن‌ماه ‪ 88/1391‬صفحه‪3000/‬تومان‬ ‫حرف آخر‬ ‫چرا سيد‌حسن‌خميني دعوت اصالح‌طلبان‬ ‫براي نامزدي در انتخابات را نپذيرفت؟‬ ‫خروج ازسايه‬ ‫‌چهكسانيمحمدرضاباهنر‬ ‫را حمايت مي‌كنند؟‬ ‫حاشيهعليهمتن‬ ‫‌محمدسعيدي‌كيا‬ ‫‌ محمدشريعتمداريو‬ ‫حسنسبحانياعالمنامزديكردند‬ ‫محافظه‌كاريانقالبي‬ ‫‌آينده اخوان‌المسلميندرخاورميانه‬ ‫در پرونده ويژهمثلث‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫اتحاد كاتاالن‪ -‬آلمان عليه اسپانيا‬ ‫‌چرا پپ گوارديوال‬ ‫به بايرن مونيخ رفت؟‬ ‫جدال با غرب در بيابان‬ ‫‌روايت متفاوت بنيادگرايان از آنچه‬ ‫در آفريقا مي‌گذرد‬ ‫كسي را فريب نمي‌دهيم‬ ‫‌بررسيداوريجشنواره‬ ‫در گفت‌وگو با ضياءالدين دري‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫تالش براى حفظ فقه سنتى در حوز ‏ه‬ ‫من چنانچه س��ابقا نيز گفته‏ام‪ ،‬راجع به حوزه علميه‪،‬‬ ‫عقيده‏ام بر اين است كه بايد به آن بيشتر از همه چيز توجه‬ ‫كرد؛ چرا كه حوزه علميه اگر درست بشود‪ ،‬ايران درست‬ ‫مى‏شود‪ .‬و اگر ‪ -‬خداى نخواسته ‪ -‬در حوزه علميه فسادى‬ ‫ب��ه وجود آيد‪ -‬ول��و در دراز مدت‪ -‬در سرتاس��ر ايران آن‬ ‫فساد پيدا مى‏شود و آنها كه هميشه در فكر بوده‏اند كه در‬ ‫حوزه علميه نفوذ كنند‪ ،‬به همين خاطر اس��ت‪ .‬نفوذ آنها‪،‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪14 - 19‬‬ ‫واكنش‌ها به اصرار «پيرمرد»‬ ‫انصراف الهام‬ ‫ترسنتانياهو‬ ‫نقد و نظر‬ ‫‪20 - 23‬‬ ‫از معدن زندگی‬ ‫جدال اخالق وظيفه‌گرا و فايده‌گرا‬ ‫کشف و شهود موسیقایی «گوشی‌به‌سرها»‬ ‫سياست‬ ‫‪24-43‬‬ ‫حرف آخر‬ ‫اصالح‌طلبان به پيروزي فكر نكنند‬ ‫كانديداي ائتالف با «تيم» مي‌آيد‬ ‫خروج از سايه‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوشصتويكم‪ 7/‬بهمنماه ‪ 88/1391‬صفحه‪3000/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫حرف آخر‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫چرا سيدحسنخميني دعوت اصالحطلبان‬ ‫براي نامزدي در انتخابات را نپذيرفت؟‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫خروج‌از‌سايه‬ ‫‌چه‌كساني‌محمدرضا‌باهنر‬ ‫‌را‌حمايت‌مي‌كنند؟‌‬ ‫حاشيه‌عليه‌متن‬ ‫‌محمد‌سعيدي‌كيا‬ ‫‌‌محمد‌شريعتمداري‌و‬ ‫‌حسن‌سبحاني‌اعالم‌نامزدي‌كردند‌‬ ‫محافظه‌كاري‌انقالبي‌‬ ‫‌آينده‌اخوان‌المسلمين‌در‌خاورميانه‌‬ ‫در‌پرونده‌ويژه‌مثلث‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫غلبه‌راست‌بر‌چپ‌در‌اردوگاه‌اصالح‌طلبان‬ ‫حسن‌روحاني‪‌،‬محمدعلي‌نجفي‌و‌اسحاق‌جهانگيري‌جدي‌ترين‌گزينه‌هاي‌اصالح‌طلبان‌‬ ‫اتحاد‌كاتاالن‌‪‌-‬آلمان‌عليه‌اسپانيا‌‬ ‫‌چرا‌پپ‌گوارديوال‌‬ ‫به‌بايرن‌مونيخ‌رفت؟‬ ‫جدال‌با‌غرب‌در‌بيابان‬ ‫‌روايت‌متفاوت‌بنيادگرايان‌از‌آنچه‌‬ ‫در‌آفريقا‌مي‌گذرد‬ ‫كسي‌را‌فريب‌نمي‌دهيم‬ ‫‌بررسي‌داوري‌جشنواره‌‬ ‫در‌گفت‌وگو ‌با‌ضياءالدين‌دري‬ ‫شماره پيامك‪3000411711 :‬‬
‫نفوذ ظاهرى نيست كه معلوم باشد فالن آقا نفوذى است‪.‬‬ ‫چه بسا بيشتر از ش��ما اظهار ديانت بكند‪ ،‬مع‌ذلك‪ ،‬در‬ ‫موقع مناسب كارش را انجام دهد‪ .‬اينها از مشكالت حوزه‬ ‫است و قضيه تحصيل هم بايد به نحوى باشد كه فقه سنتى‬ ‫فراموش نشود و آن چيزى كه تا به حال اسالم را نگه داشته‬ ‫است‪ ،‬همان فقه س��نتى بوده اس��ت و همه همت‌ها بايد‬ ‫مصروف اين بش��ود كه فقه به همان وضعى كه بوده است‪،‬‬ ‫محفوظ باشد‪ .‬ممكن است اشخاصى بگويند كه بايد فقه‬ ‫تازه‏اى درست كرد كه اين آغاز هالكت حوزه است و روى‬ ‫آن بايد دقت بشود‪ .‬البته من همه شما آقايان را مى‏شناسم‬ ‫و از شما به‌‌خاطر زحمتتان در اين امر‪ ،‬تشكر مى‏كنم‪ .‬ولى‬ ‫بايد خيلى متوجه باشيد‪ .‬در هر صورت‪ ،‬آن چيزى كه براى‬ ‫حوزه‏ها خطر اس��ت‪ ،‬اين اس��ت كه ما اين فقه را به نحوى‬ ‫كه به دس��ت ما رسيده‪ ،‬به نسل آينده تحويل ندهيم‪ .‬بايد‬ ‫همان‌طوركهمبانىاسالمى‪،‬مبانىفقهىراتحويلداده‏اند‪،‬‬ ‫ما هم ب��ه آيند ‏ه تحويل بدهيم كه اگر اي��ن افراد در آينده‬ ‫نتوانستند كار خودشان را انجام بدهند‪ ،‬تقصير ما نباشد‪.‬‬ ‫توجه به دروس اخالق در حوزه‏‬ ‫و ديگر اينكه اخالق بايد در هم��ه جا و در همه دروس‪،‬‬ ‫مورد توجه قرار گيرد و اعتقادم بر اين است كه بايد هر كس‬ ‫حوزه درسى بزرگ يا كوچكى دارد‪ ،‬يكى دو دقيقه ‪ -‬مقدمتا‬ ‫يا موخرتا ‪ -‬درس اخالق بگويد كه طالب با اخالق اسالمى‬ ‫بار بياين��د و اجماال من از ش��ما مطمئنم كه ش��ما خوب‬ ‫كار مى‏كنيد و نظرات درس��تى داريد‪ ،‬لك��ن در هر كارى‬ ‫اشتباهاتى هم هست‪ .‬گروه‌هاى مختلف به اين حوزه نظر‬ ‫دارند؛ چون در دراز مدت مى‏توانند كارهايى كه ما مى‏كنيم‬ ‫به هم بزنند‪ .‬و اينكه ش��ما در رابطه با س��ابقه افراد تحقيق‬ ‫مى‏كنيد كار خوبى اس��ت؛ چرا‌كه اگر كسى قبل از انقالب‬ ‫يا بعد از آن كجروى داش��ته است و االن مى‏گويد من توبه‬ ‫كرده‏ام‪ ،‬ممكن اس��ت اين توبه كردن مصلحتى باشد‪ .‬بايد‬ ‫توجهداشتكهاينافراد‪،‬حوزهرافاسدنكنندوشماهميشه‬ ‫با حضرات مراجع و ساير بزرگان مشورت كنيد و از آنها نظر‬ ‫بخواهيد و من هم به شما دعا كنم‪.‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪44-59‬‬ ‫بازي دوگانه برادران مسلمان‬ ‫ورود از اجتماع به سياست‬ ‫محافظه‌كاريانقالبي‬ ‫اخوان المسلمين قاعده بازي را پذيرفته است‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪64 -71‬‬ ‫داوران پرده نقره‌اي‬ ‫سودای سیمرغ برای این هفت فیلم‬ ‫هیچ‌کس را فریب نمی‌دهیم‬ ‫ورزش‬ ‫‪72 -77‬‬ ‫اتحاد كاتاالن ‪ -‬آلمان عليه اسپانيا‬ ‫نبرد پنهان آلمان و اسپانيا‬ ‫حمله وزير‬ ‫گزینه دلخواه وزیر ورزش برنده می‌شود‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬ش��اهين فتحيان ‪ -‬شاهده‌يوسفي‬ ‫ياس��ين سيف‌االس�لام ‪ -‬امي��د كرماني‌ه��ا ‪ -‬زه��ره ديان��ي ‪ -‬فاطمه‌ميرزايي‬ ‫ش��يما غفاري ‪ -‬فاطمه كريم خان ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك‬ ‫حسين غالمي‪ -‬فاطمه سيف‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪ -‬مسعود نجفي‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫مدير فني و هنري‪ :‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‌كيوان و نيوشا‬ ‫ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬امير عزيزي‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد سرخ‌خواه ‪ -‬محمد شكراللهي‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام زحمتي‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابك اسكندرنيا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي‪ -‬حسين مجاهدي ‪ -‬حاج‌آقاتوکلي ‪ -‬هادي انباردار‬ ‫سيد عارف علوي ‪ -‬رضا راستي ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‬ ‫عليرضا حسن‌زاده‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمين سبز‬ ‫توزيع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫خبرنامه‬ ‫در خبرنامه اين هفته گزارش‌هايي درباره تداوم واكنش‌ها به اظهارات اخير حبيب‌اهلل عسگراوالدي وتحوالت‬ ‫جديددرسازمانتاميناجتماعيدرجشدهاست‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫پاسخ منفي الهام به كانديداتوري‬ ‫ترس نتانياهو‬ ‫پایان دهه جنگ‬ ‫انفصال‬ ‫‪14‬‬
‫گزارش‬ ‫واكنش‌ها به اصرار «پيرمرد»‬ ‫موتلفه با جدا شدن حبيب‌اهلل عسگراوالدي از حزب مخالفت كرد‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪1‬‬ ‫هفته‌ای که گذشت باز هم حبی ب‌اهلل عسگراوالدی در‬ ‫صدر اخبار رسانه‌ها بود‪ .‬این بار البته نه‌فقط به دلیل اظهاراتش‬ ‫در مورد وقایع س��ال ‪ 88‬بلکه به جهت اخباری که پی رامون‬ ‫کناره‌گیری‌اش از حزب موتلفه اسالمی مطرح شده بود‪.‬‬ ‫ماجرا از این قرار بود که حمید رض‌ا ترقی در ابتدای هفته‬ ‫جاری به رسانه‌ها گفت که عسگراوالدی از مدت‌ها پیش از‬ ‫موتلفه خواس��ته اس��ت مدتی به وی مرخصی دهد تا بتواند‬ ‫مواضع فراحزبی خود را آزادانه مطرح کند‪.‬‬ ‫این اظهارنظر در واقع واکنش و پاسخی بود به سخنان‬ ‫اخیر عسگراوالدی که گفته بود‪« :‬اگر مواضعم ب رای موتلفه‬ ‫خوش نیامده حاضرم از ح��زب خارج ش��وم»‪‌.‬ترقی البته در‬ ‫تکمیل خبرش گفته بود‪« :‬آقای عسگراوالدی در اولین مقطع‬ ‫زمانی که مواضع خود را درباره سران فتنه عنوان کرد‪ ،‬از موتلفه‬ ‫خواست مدتی به وی مرخصی دهد تا بتواند مواضع فراحزبی‬ ‫خود را آزادانه مطرح کند‪ ،‬اما موتلفه با این مرخصی موافقت‬ ‫نک��رد‪ ،‬چرا‌که این انف��کاک از بدنه حزب ن��زد افکارعمومی‬ ‫پذیرفتنی نبود‪ .‬ما هنوز نتوانسته‌ایم دالیل آقای عسگراوالدی‬ ‫درباره مواض��ع اخیرش را بپذیریم‪ ،‬وی نی��ز بارها اعالم کرده‬ ‫این مواضع برآمده از اجتهاد سیاسی خودش است و در قالب‬ ‫مواضع حزب موتلفه اسالمی نم ی‌گنجد‪».‬‬ ‫عضو ش��ورای مرکزی حزب موتلفه ب��ا تاکید ب راینکه‬ ‫مواضع عس��گراوالدی در قالب «حزب موتلفه» نم ی‌گنجد‪،‬‬ ‫اظهار داشته بود‪« :‬اگر آقای عسگراوالدی پیشنهاد مرخصی‬ ‫را در حزب مطرح کنند‪ ،‬این پیشنهاد در شورای مرکزی مورد‬ ‫بحث و بررسی قرار خ واهد گرفت‪ .‬واقعیت این است که مواضع‬ ‫اخیر عسگراوالدی حزب را در مقابل روحانیت‪ ،‬اصولگرایان و‬ ‫افکارعمومی قرار داده است‪».‬‬ ‫حاال با این س��خنان حمیدرضا‌ترقی خیل ی‌ها منتظر‬ ‫برگزاری جلس��ه شنب ه‌ش��ب حزب موتلفه بودند‪ .‬جلس ه‌ای‬ ‫که بر مبن��ای خبرهایی که به رس��انه‌ها راه پی��دا کرده بود‬ ‫مهمترین دستورکارش تعیین تکلیف تداوم حضور حبی ب‌اهلل‬ ‫عسگراوالدی در موتلفه بود‪.‬‬ ‫آن‌گونه که از اظهارنظرهای پی دا و پنهان اعضای موتلفه‬ ‫مش��خص بود طیفی از آنها‌ترجیح م ی‌دادند بار سیاس��ی‬ ‫اظهارات جنجالی عسگراوالدی را از دوش موتلفه بردارند‪.‬‬ ‫این مساله در میان این طیف آن‌قدر باال گرفته بود که‬ ‫حتی شجونی تند‌تر از سایر موتلفه‌ای‌ها جمالت تندی را علیه‬ ‫عسگراوالدی بیان کرده بود‪.‬‬ ‫واکنش‌ها به احتمال خروج از موتلفه‬ ‫اما احتمال خروج حبی ب‌اهلل عسگراوالدی از موتلفه با‬ ‫واکنش‌هایی مواجه شده بود‪.‬‬ ‫امیر محبیان‪ ،‬عضو شورای سردبیری روزنامه رسالت در‬ ‫مصاحب ه‌ای در مورد برخورد موتلفه‌ای‌ها با دبیرکل سابقشان‬ ‫چنین گفت‪« :‬ب رای یک اصولگرا مهم زیستن بر پایه اصول‬ ‫اعتقادی و باورهایی است که مبتن ی‌بر مقدمات درست به آن‬ ‫رسیده اس��ت‪ .‬ب رای یک اصولگرا حزب ارزشمند است‪ ،‬ولی‬ ‫پاسخگویی در محضر الهی مهم‌تر از هر چیزی حتی افکار‬ ‫عمومی است‪ ،‬چه رسد به حزب سیاسی‪ .‬آقای عسگراوالدی‬ ‫به باوری رس��یده اس��ت که چنان‌چه به آن انتقاد هم داشته‬ ‫باشیم این حق ایشان در پافش��اري بر‌سر باور را ب رای ایشان‬ ‫باید محتر ‌م بشناسیم‪ .‬سخن ایش��ان در مورد ماندن یا رفتن‬ ‫از موتلفه حاکی از آن اس��ت که وی بنابر تشخیص خود بر‬ ‫باورش ایستادگی م ی‌کند و نتیجه اجتهاد سیاسی خویش را‬ ‫اعتقادی م ی‌داند‪ .‬البته موضع موتلفه و حق‌شناسی در ب رابر‬ ‫پیر خویش امتحانی بزرگ ب رای آنان است‪ .‬به گمانم موتلفه‬ ‫هم باید موضع انتقادی خود را حفظ کند و هم حق استقالل‬ ‫رای ایشان را به رسمیت بشناسد؛ البته باید مردانه از حرمت و‬ ‫نه لزوما از موضع پیر خویش دفاع کند زی را عدالت و اخالق از‬ ‫اصول خدشه‌ناپذیر اصولگرایی است‪».‬‬ ‫در ادامه واکنش‌ها سی د‌رضا اکرم ی‌‪ ،‬عضو ارشد جامعه‬ ‫روحانیت نیز گفت که برخورد‌ها با حبی ب‌اهلل عسگر‌اوالدی را‬ ‫منصفانه و عاقالنه نم ی‌داند‪.‬‬ ‫عوض حیدر‌پ��ور عضو جمعیت ایثارگ��ران نیز گفت‪:‬‬ ‫«بنده نم ی‌توانم اظهارنظر کنم که چرا آقای عس��گراوالدی‬ ‫چنین موضع‌گیری‌هایی در خصوص اصالح‌طلبان داشته‌اند‪،‬‬ ‫اما معتقدم باید ریشه اس��تدالالت ایشان را بیش��تر ارزیابی‬ ‫کرد‪ .‬امیدوارم دوس��تان ما در موتلفه به هیچ‌عنوان به خروج‬ ‫آقای‌عسگراوالدی از این حزب رضایت ندهند زی را حفظ ایشان‬ ‫‪15‬‬
‫در موتلفه از واجبات این حزب محسوب م ی‌شود‪ ».‬بیژن نوباوه‬ ‫نیز در اظهارنظری متفاوت گفت‪« :‬آزادی بیان باید مبتن ی‌بر‬ ‫یک‌سری ارزش‌ها باشد‪ ،‬به‌عنوان مثال اگر امروزما به‌عنوان‬ ‫آزادی بیان بگوییم هیتلر یا چنگیز انسان‌های خوبی بودند‪،‬‬ ‫اما از آنجایی ک��ه جامعه جهانی مخالف این جریان اس��ت‬ ‫بناب راین چنین موضع‌گی��ری بحث‌ب رانگیز خواهد بود‪ .‬ثابت‬ ‫شده در کش��ور ما ماجرای فتنه با هدایت خارج ی‌ها صورت‬ ‫گرفت‪ ،‬بناب راین اگر به هر ش��کلی بخواهیم ای��ن جریان را‬ ‫تطهیر کنیم باالخره مورد حساسیت قرارم ی‌گیرد‪ ،‬خصوصا‬ ‫آنکه این موضع‌گیری از سوی جریان باسابقه‌ای چون موتلفه‬ ‫انجام شود‪ .‬باید به مردم و جریان‌های سیاسی این حق را داد‬ ‫که نسبت به این جریان‌ها حساس باشند‪».‬‬ ‫حسین ش��ریعتمداری نیز در س��رمقاله‌اش در روزنامه‬ ‫کیهان پاسخ عسگراوالدی را چنین داد‪« :‬حضرتعالی بحق‬ ‫یکی از استوانه‌های پایدار و ماندگار نظام و انقالب هستید‪،‬‬ ‫ولی به مص��داق «که م��ور ران ملخ م ی‌برد س��لیمان را» از‬ ‫محضر اس��تاد اجازه م ی‌خواهم با تواضع خدمتشان عرض‬ ‫کنم که ب راساس واقعی ت‌ها و اسناد غیرقابل انکار مورد اشاره‪،‬‬ ‫سران فتنه ‪ 88‬و مدی ران آمریکایی‪ ،‬اسرائیلی و انگلیسی و در‬ ‫یک کلمه مدی ران غربی‪ ،‬عبری و عربی آنها‪ ،‬س��ر و ته یک‬ ‫کرباسند‪».‬‬ ‫البته ماجرای انتقادها به دبیرکل موتلفه حتی به روزنامه‬ ‫رسالت هم کش��یده ش��د و در چند نوبت نقدهایی در قالب‬ ‫سرمقاله خطاب به عس��گراوالدی نوشته شده؛ نقدهایی که‬ ‫البته پاسخ مکتوب دبیرکل جبهه پیروان را در همان ستون‬ ‫سرمقاله رسالت به‌دنبال داشت‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫عسگراوالدی در موتلفه ماند‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫هرچه بود در ساختمان موتلفه در خیابان خردمند‌شمالی‬ ‫شنبه هفته گذشته جلس ه‌ای مهم میان موتلفه‌ای‌ها برگزار‬ ‫شد‪ .‬اگر‌چه اعالم رس��می نتیجه این جلسه تا بعدازظهر روز‬ ‫بعد طول کشید‪ ،‬اما صبح یکش��نبه محمدکاظم انبارلويي‪،‬‬ ‫مسئول سیاسی موتلفه از ماندن عس��گراوالدی خبر داد و‬ ‫گفت‪« :‬جلسه موتلفه برگزار شد‪ ،‬اما هیچ تصمیم ی‌ در این‬ ‫مورد گرفته نشده است‪ ».‬ترقی نیز پیش از اعالم نظر رسمی‬ ‫موتلفه گفت‪« :‬بنده در این جلسه حضور نداشتم‪ ،‬اما تا آنجا که‬ ‫یدانم شب گذشته تصمیم خاصی درباره آقای عسگراوالدی‬ ‫م‌‬ ‫اتخاذ نشده است‪ .‬آقای عسگراوالدی شخصیت فراحزبی دارد؛‬ ‫بناب راین یا حزب باید ایش��ان را در موضع‌گیری آزاد بگذارد یا‬ ‫اینکه تبعات موضع‌گیری‌های آقای عسگراوالدی را بپذیرد‪.‬‬ ‫معتقدم اگر آقای عسگراوالدی از حزب موتلفه خارج هم شود‬ ‫و یا به مرخصی برود از آنجایی که ایشان را با موتلفه عجین‬ ‫م ی‌دانند‪ ،‬از ای��ن رو این حزب نم ی‌تواند ب��ه راحتی از تبعات‬ ‫موضع‌گیری آقای عسگراوالدی جدا شود‪».‬‬ ‫باالخره بع دازظهر یکشنبه فرارسید و محمد‌نب ی‌حبیبی‬ ‫در خبری ک��ه در اختی��ار رس��انه‌ها ق��رار داد‪ ،‬چنین گفت‪:‬‬ ‫«عس��گراوالدی باب گفت‌وگو با جریان‌های سیاسی کشور‬ ‫را گشوده است و امیدوارم این باب که متفاوت از گفت‌وگوهای‬ ‫متعارف است‪ ،‬بس��ته نشود‪ .‬همین باب را ایش��ان در دوران‬ ‫اصالحات با اصالح‌طلبان باز کرد‪ ،‬ولی متاسفانه آنها این باب‬ ‫را بستند و چند سال بعد عده‌ای از آنها با اردوکشی خیابانی و‬ ‫چنگ زدن به سیمای نورانی نظام‪ ،‬انقالب و مردم به صحنه‬ ‫آمدند‪ .‬کسی که حرف ب رای گفتن نداشته باشد مشت خود را‬ ‫ب رای زدن آماده م ی‌کند و این مشت را فقط مردم م ی‌توانند در‬ ‫تعامل سیاسی خود باز کنند‪ ».‬این پاس��خ او در واقع گویای‬ ‫این بود که موتلفه تصمیم ب رای مرخصی یا خروج حبی ب‌اهلل‬ ‫عسگراوالدی نگرفته اس��ت و آنها تصمیم گرفته‌اند با این‬ ‫موضع دبیرکل‌شان از این ماجرا عبور کنند‪.‬‬ ‫از خطبه‌های نماز‌جمعه تا نامه‌نگاری‌هاي تازه‬ ‫اما قبل از اینکه موتلفه وارد بحث تصمیم‌گیری در مورد‬ ‫‪16‬‬ ‫حبی ب‌اهلل عسگراوالدی شود‪ ،‬خطب ه‌های نمازجمعه ته ران‬ ‫نیز شاهد واکنش‌ها به سخنان دبیرکل پیشین موتلفه بود‪.‬‬ ‫این بار این احمد خاتمی بود که‌ترجیح داد وارد این ماجرا‬ ‫شده و به اظهارات دبیرکل جبهه پیروان واکنش نشان دهد‪.‬‬ ‫او در خطب ه‌هایش که با بازتاب‌های متفاوتی روبه‌رو شد‪،‬‬ ‫چنین گفت‪« :‬بعد از حماسه ‪ 9‬دی با خودم گفتم که دیگر الزم‬ ‫نیست در این عرصه‌ها وارد شویم‪ ،‬اما در یکی‪ ،‬دو هفته اخیر‬ ‫ی که‬ ‫تحلی ل‌هایی مطرح شد و دیدیم که اگر وارد نشویم‪ ،‬مردم ‌‬ ‫حماسه‪ 9‬دی را آفریدند‪ ،‬بدهکار و سران فتنه طلبکار م ی‌شوند‪.‬‬ ‫هنوز سه سال از ‪ 9‬دی نگذش��ته‪ ،‬برخی این مسائل را مطرح‬ ‫م ی‌کنند که این افراد‪ ،‬سران فتنه نبودند‪ .‬چه بسا شخصیتی‬ ‫یا‌ش را‬ ‫حرفی بزند که ما حرفش را قبول نداری��م‪ ،‬ولی بزرگ ‌‬ ‫قبول داریم و تذکر ما ب رای این باش��د که بزرگ ی‌اش محفوظ‬ ‫بماند‪ .‬برخی حرف‌ها که اصال ب رای ما قابل قبول نیس��ت؛‬ ‫اینکه کسی بگوید سران فتنه آدم‌هایی نجیب‪ ،‬مومن‪ ،‬شریف‬ ‫و متدین بودند‪ ،‬حرف بس��یار نادرستی است‪ .‬یادمان نرود که‬ ‫در هشت ماه فتنه چه گذشت‪ ،‬چرا‌که تعدادی از مردم به ویژه‬ ‫جوانان کشته و مجروح شدند و شهرهای کشور از جمله ته ران‬ ‫به سمت شورش و التهاب کشیده شد‪».‬‬ ‫سید‌‌احمد خاتمی پس از برشمردن اقدامات فتنه‌گران‬ ‫به ویژه س��ران فتنه با اظهار گله از برخی که هنوز در س��ران‬ ‫فتنه بودن آنان شک دارند‪ ،‬گفت‪« :‬دوستانه از برخی عزیزان‬ ‫م ی‌خواهم که موارد یادشده را یادآوری کنند که ببینند آیا باز‬ ‫هم جای شکی در سران فتنه بودن آنان باق ی‌است یا خیر؟ وی‬ ‫افزود‪« :‬باالخره قیامتی در کار اس��ت و همه باید پاسخگوی‬ ‫همه رفتارمان باش��یم‪ .‬حتی در قرآن کریم نیز آمده اس��ت‬ ‫که اگر کسی م ی‌بیند که دش��من م ی‌تواند از سخن درست‬ ‫او سوءاس��تفاده کند‪ ،‬حتی باید از حرف درس��ت خود پرهیز‬ ‫کند‪».‬ماجرای سخنان سی د‌احمد خاتمی بار دیگر موجب شد تا‬ ‫حبی ب‌اهلل عسگراوالدی دست به قلم شده و در مورد اظهارتش‬ ‫نامه‌نگاری کند‪.‬نامه‌ای محرمانه که البته توسط گی رنده نامه‬ ‫به همراه پاسخش در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت‪.‬‬ ‫عس��گراوالدی در نامه‌اش خطاب به خاتمی نوشت‪:‬‬ ‫«استنباط بنده این است که عده‌ای دارند کوشش م ی‌کنند‬ ‫که انتخابات ریاس��ت‌جمهوری آینده را ب��ه میدان جنگ و‬ ‫مقدمه فتنه‌ها و انحراف‌های جدید تبدیل و به‌جای رقابت‬ ‫س��الم‪ ،‬انتخابات را به س��وي تنازع و جنگ منحرف کنند‪.‬‬ ‫مقام‌معظم‌رهبری ‪ -‬دام عزه ‪ -‬تنها قائمه نظام در جلوگیری‬ ‫از جنگ‌آوری و جنگ‌افروزی در می��دان انتخابات‪ ،‬مواضع‬ ‫بس��یار حکیمانه و هدایت‌‌‌کننده‌ای دارن��د و خیرخواهانه و‬ ‫ناصحانه تمامی‌جناح‌ها و اقش��ار جامعه را به جانب رقابت‬ ‫سالم و حضور حداکثر قابل قبول مردم در انتخابات رهنمون‬ ‫فرمودند‪ .‬بن��ده در اظهاراتم به هی چ‌عن��وان قصد تطهیر یا‬ ‫تخفیف در جرم ی��ا رفع حصر مفتون‌ها را نداش��ته و ندارم‪،‬‬ ‫این در حیطه اختیارات قوه‌قضائیه و دس��تگاه‌های امنیتی‬ ‫است‪ ،‬اما با ش��ناختی که از آقایان موس��وی و کروبی دارم‬ ‫اینها را سران اصلی فتنه نم ی‌دانم؛ عوامل فتنه اط راف آنان‬ ‫را گرفته و مع‌االس��ف مفتون ش��ده‌اند‪ ».‬آن نامه البته یک‬ ‫قسمت مهمتر هم داش��ت‪ ،‬آنجا که عسگراوالدی خطاب‬ ‫به سی د‌احمد خاتمی نوشت‪« :‬به‌طور قطع خطبای محترم‬ ‫نماز‌جمعه به تاس��ی از مقام معظم رهبری و امثال ش��ما‬ ‫بزرگان در وحدت امت اسالمی و آماده سازی آنان در مدت‬ ‫باقیمانده تا انتخابات ب رای شرکت در جشن ملی م ی‌توانند‬ ‫به دور از برخورد تند با کس��انی که خطا کردند و غافالنه با‬ ‫نظام زاویه پیدا کردند با دید رأفت‪ ،‬هدایت و رحمت برخورد‬ ‫کنند تا از رهگذر این اقدام خیرخواهان��ه موجبات جذب و‬ ‫دلبستگی آنان را نسبت به انقالب و نظام فراهم کنند‪».‬‬ ‫خاتمی پاسخی را ضمیمه این نامه كرده و چنین نوشت‪:‬‬ ‫«ضمن احترام به شخصیت جناب عسگر‌‌اوالدی به دالیلی که‬ ‫در نماز‌جمعه مطرح کردم‪ ،‬آقای موسوی و کروبی را از سران‬ ‫فتنه دانستم‪ .‬معتقدم آنان باید پاسخگوی حوادث پس از ‪22‬‬ ‫خرداد ‪ 88‬باشند‪ .‬اینکه جناب عس��گر‌اوالدی آبروی خویش‬ ‫را در مسیر انقالب قرار م ی‌دهند س��تودنی است‪ ،‬اما به نظر‬ ‫م ی‌رسد ایشان مطمئنا مالحظه آبروی انقالب را هم م ی‌کنند‪.‬‬ ‫اینکه ضد‌انقالب از اظهارات ایشان استقبال کردند‪ ،‬گویای آن‬ ‫است که آن اظهارات پسند آنهاست که خوشبختانه ایشان‬ ‫جواب بسیار مناسبی به آنان دادند‪ .‬جناب آقای عسگر‌اوالدی‬ ‫از سابقون انقالب بوده و پیشینه درخشان ایشان در مبارزه با‬ ‫طاغوت و حب س‌های طوالنی ایشان‪ ،‬فراموش‌شدنی نیست‪.‬‬ ‫نیز خدمات ایش��ان پس از انق�لاب و تالش‌های مخلصانه‬ ‫ایش��ان پس از انقالب در جهت تثبیت نظام اسالمی از یاد‬ ‫رفتنی نیست و یک نقد بر ایشان به معنای زیر سوال بردن‬ ‫شخصیت ایشان نیست‪».‬‬ ‫در جلسه جامعه مدرسین چه گذشت؟‬ ‫ماجرای انتقاد جامعه مدرس��ین از عسگراوالدی اما‪،‬‬ ‫یکی از مهمترین واکنش‌ها به سخنان وی مربوط م ی‌شد؛‬ ‫سخنان یک عضو ارش��د این تشکل روحانی که از جزئیات‬ ‫جلسه جامعه مدرسین خبر م ی‌داد‪ .‬آیت‌اهلل حسن ممدوحی‬ ‫درباره واکنش جامعه مدرس��ین به اظهارات عسگراوالدی‬ ‫مبنی بر فتنه‌گر نبودن موسوی و کروبی گفت‪« :‬این مساله‬ ‫محکوم ش��د و عده‌ای هم تبری جستند و برخی نیز گفتند‬ ‫این اظهارات نظر ش��خصی عس��گر‌‌اوالدی بوده است‪ .‬در‬ ‫این جلسه بحث شد که موتلفه هم باید از این مساله تبری‬ ‫بجوید و اگر نه گرفتار م ی‌ش��ود‪ ».‬او در پاسخ به این سوال‬ ‫که رابطه جامعه مدرسین با جبهه پیروان به چه شکل ادامه‬ ‫خواهد داشت؟ نیز گفته بود‪« :‬اگر آنها رسما تبری بجویند و‬ ‫بگویند این حرف‌ها اظهارات شخصی عسگر‌اوالدی بوده‪،‬‬ ‫همکاری خواهیم داشت‪».‬‬ ‫اما چند روز بعد این اظهارات تکذیب شد‪.‬‬ ‫وظیفه ای��ن تکذیب نیز بر‌‌عهده آیت‌اهلل س��ی د‌محمد‬ ‫غروی گذاش��ته ش��د‪ .‬وی با بیان اینکه نظ رات آقای عسگر‬ ‫اوالدی از روی صدق و صفاس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬جامعه مدرس��ین‬ ‫حوزه علمیه قم تصمیمی‌درباره اظهارات آقای عسگر‌اوالدی‬ ‫نگرفته است‪».‬غروی با بیان اینکه مواضع جامعه مدرسین‬ ‫از طریق اطالعیه رس��می یا توس��ط رئیس اعالم م ی‌شود‬ ‫ادامه داد‪« :‬بقیه حضرات اعضای محترم جامعه مدرس��ین‬ ‫تنها نظ رات خودشان را بیان م ی‌نمایند‪ .‬آقای عسگر‌اوالدی‬ ‫یک‌مطلبی را اظهار کرده‌اند هر چند مورد پس��ند ما نباش��د‬ ‫ولی آن را از روی صدق و صف��ا و با نیت خوب گفته‌اند‪ .‬نباید‬ ‫به‌خاطر این اظهارات به شخصیت ایشان جسارت شود‪ .‬آقای‬ ‫عسگراوالدی از یاران اولیه امام و انقالب بودند که تعداد آنها‬ ‫به انگشتان یک دس��ت هم نم ی‌رس��د و در این سال‌ها در‬ ‫خدمت مردم و انقالب بوده و هیچ‌گاه طلبکار نبوده اس��ت‪.‬‬ ‫نباید برخی از افراد برخوردی کنند که ضد‌انقالب خوشحال‬ ‫شوند‪ .‬آقای‌عسگراوالدی از ارکان اصولگرایان هستند‪ .‬امروز‬ ‫بعض ی‌ها خوشحال م ی‌شوند که از داخل اصولگرایان به آقای‬ ‫عسگر‌اوالدی اسائه ادب شود‪ .‬برخی افراد نباید کاری کنند که‬ ‫مخالفان اصولگرایان خوشحال شوند‪ ».‬اما جامعه مدرسین‬ ‫روز سه‌شنبه گذش��ته بیانی ه‌ای را در این مورد منتشر کرد‪ .‬در‬ ‫این بیانیه آمده بود‪« :‬با توجه ب��ه اظهارنظرهای مختلف در‬ ‫رسانه‌ها در ارتباط با مسائل مطرح ش��ده در جلسات جامعه‬ ‫مدرس��ین حوزه علمیه قم‪ ،‬به اطالع م ی‌رساند همانطور که‬ ‫قبال اعالم شده بود؛ این تش��کل روحانی صرفا مواضع خود‬ ‫را از طریق رئیس جامعه مدرسین یا به صورت بیانیه رسمی‬ ‫اعالم م ی‌کند‪».‬‬ ‫هر چند از غلظت داستان عسگراوالدي و اصولگرايان‬ ‫كاسته شده و فضاي روزهاي اول به نامه‌نگاري‌هاي نجيبانه‬ ‫عسگراوالدي و منتقدان رسيده اما نكته مهم اينجاست كه‬ ‫اصولگرايان بايد ضمن احترام به شخصيت ايشان همچنان‬ ‫مواضع خود را حفظ كرده و ميان اين دو موضوع تعادل برقرار‬ ‫كنند‪g.‬‬
‫پاسخ منفي الهام به كانديداتوري‬ ‫نامزد حاميان دولت چه كسي است؟‬ ‫تعداد كرسي‌هاي راست‌گرايان در انتخابات پارلماني كاهش يافت‬ ‫نتایج اولیه انتخابات پارلمانی رژيم صهيونيستي که‬ ‫ب ر‌اساس آن دولت تشکیل خواهد شد‪ ،‬منتشر و در آن احزابی‬ ‫که نتانیاهو آنها را رهبری م ی‌کرد تعداد کرس��ی کمتری را‬ ‫نسبت به دور قبل به خود اختصاص داده‌اند‪.‬‬ ‫در حالی که نتایج اولیه نش��ان م��ی‌داد که مجموع‬ ‫احزاب راستگرا توانسته‌اند ‪ 61‬کرسی از ‪ 120‬کرسی را از آن‬ ‫خود کنند‪ ،‬شمارش ‪99‬درصد آرا حتی این پیروزی خفیف را‬ ‫نیز از راس��تگرایان م ی‌گیرد‪ .‬بنا بر نتایج جدیدی که اعالم‬ ‫ش��ده‪ ،‬اکنون دو جناح با هم در تعداد کرس��ی‌ها تقریبا به‬ ‫نقطه ب رابر رس��یده‌اند و احزاب راس��تگرا تالش م ی‌کنند تا‬ ‫با اح��زاب دیگری نیز ائت�لاف کنند‪ .‬این نتیجه ب ر‌اس��اس‬ ‫شمارش ‪ 3/6‬میلیون نفر از رای‌دهندگان اعالم شده است‪.‬‬ ‫نتانیاهو‪ ،‬نخس ت‌وزیر اسرائیل که ائتالف تحت رهبری‌اش‬ ‫در انتخابات پارلمانی روز سه‌شنبه گذشته با اختالف اندکی‬ ‫از مخالف��ان جلو افتاده‪ ،‬پیش��گیری از دس��تیابی ای ران به‬ ‫تس��لیحات اتمی‌را به‌عنوان نخستین اولویت دولت جدید‬ ‫خود اعالم کرده است‪.‬‬ ‫به گزارش خبرگزاری‌های غربی‪ ،‬نتانیاهو که سه‌شنبه‬ ‫ش��ب گذش��ته در جمع هواداران ائتالف اح��زاب لیکود و‬ ‫اسرائیل خانه ما سخنرانی م ی‌کرد‪ ،‬اعالم کرد که ممانعت‬ ‫از دس��تیابی ای ران به سالح هس��ته‌ای همچنان نخستین‬ ‫اولویت در میان پنج اولویت اصلی اوست‪.‬این ائتالف پیش‬ ‫از این ‪ ۴۲‬کرسی پارلمان اس��رائیل را در اختیار داشت‪ ،‬ولی‬ ‫شرکت گسترده رای‌دهندگان در انتخابات باعث شد اختالف‬ ‫احزاب چپ میانه با متحدان راستگرای نتانیاهو کاهش یابد‪.‬‬ ‫حزب میانه‌روی «یش‌آتید» نیز توانسته با کسب ‪۱۸‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫ترس نتانياهو‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫غالمحسين الهام هفته گذشته به خب رنگاران گفت كه‬ ‫كانديداي انتخابات ‪ 92‬نخواهد بود‪.‬‬ ‫س��خنگوي دولت و عضو جداش��ده جبه��ه پايداري‬ ‫درباره انتش��ار برخي اخب��ار درباره نام��زدي وي در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري گفته اس��ت‪« :‬چنين اخباري صحت ندارد‪.‬‬ ‫هدف دولت تنها خدمت اس��ت‪ .‬دولت يك حزب نيس��ت‪.‬‬ ‫انشاءاهلل ما در انتخابات رياست‌جمهوري شاهد يك حماسه‬ ‫بزرگ و مردمي‌باشيم و البته دولت نيز تنها در اين باره وظايف‬ ‫اجرايي خود را انجام خواهد داد‪ ».‬اين اظهارنظر غالمحسين‬ ‫الهام در مورد عدم‌تمايلش ب راي كانديداتوري در انتخابات حاال‬ ‫موجب ش��ده كه بار ديگر گمانه‌زني درباره ساير چهره‌هاي‬ ‫نزديك به دولت افزايش يابد‪.‬‬ ‫تا پيش از اين گفته م ي‌شد بازگشت غالمحسين الهام‬ ‫به كابينه م ي‌تواند نش��انه‌اي باش��د از تمايل دولت ي‌ها ب راي‬ ‫معرفي وي به عنوان نامزد انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم؛‬ ‫چنانكه «مسعود شفيع ي‌كيا» يك روحاني حام ي‌ دولت در‬ ‫سايت متعلق به ارگان رس��انه‌اي دولت نوشته بود‪« :‬به نظر‬ ‫من پررنگ‌تر ش��دن نقش‌آفريني دكتر الهام در دولت بسيار‬ ‫حائزاهميت و حامل پيام بسيار مهمي‌است‪.‬‬ ‫ببينيد! جناب دكتر الهام از نماد‌هاي اصلي ‪27‬خرداد و‬ ‫سوم تير است‪ .‬ايشان يكي از نزديك‌ترين ياران احمدي‌نژاد‬ ‫و ش��بي ه‌ترين افراد به رئي س‌جمهور اس��ت‪ .‬اساس��ا از سنخ‬ ‫احمدي‌نژاد و عدالت است‪ .‬آقاي الهام مريد رهبر عزيز انقالب‬ ‫اس��ت‪ .‬خب همه م ي‌دانيم به‌وجود آمدن برخ��ي از حوادث‬ ‫موجب شد جمعي از عدالتخواهان و بچه‌هاي سوم تيري در‬ ‫حمايت از رئي س‌جمهو‌ر ترديد كنند‪ .‬البته‌ترديدش��ان كامال‬ ‫بيجا و باطل بود‪ .‬درست اس��ت كه احمدي‌نژاد ب راي رعايت‬ ‫مصالح نظام‪ ،‬تاكنون در مورد حقايق مربوط به معاون اولي و‬ ‫وزارت اطالعات سخن نگفته و اين فرصتي را ب راي تبليغات‬ ‫بدخواهان پديد آورده‪ ،‬اما نص صريح كالم رهبري كه در اختيار‬ ‫اين دوستان قرار داشت‪ ،‬ديگر چه م ي‌خواستند ب راي قضاوت؟‬ ‫سخنان رهبرمعظم‌انقالب كفايت م ي‌كرد ب راي اينكه همه‬ ‫متوجه شوند جدي‌تر از قبل همه بايد از رئي س‌جمهور حمايت‬ ‫كنند‪ .‬به نظر من تقويت حضور دكتر الهام حجتي روش��ن و‬ ‫غيرقابل انكار ب راي عدالت‌خ واهان متحير است‪ .‬پيام انتصابات‬ ‫رئي س‌جمهور روشن اس��ت‪ .‬بايد به دكتر الهام اعتماد كنند‪.‬‬ ‫مگر سوم‌تيري‌تر از دكتر الهام هم كسي را سراغ داريم؟ آقاي‬ ‫الهام فرصت بزرگي ب راي بازنگري در پي ش‌فرض‌هاي برخي‬ ‫از دوستان است؛ پي ش‌فرض‌هايي كه از اساس باطل است‪.‬‬ ‫خب ما م ي‌بينيم برخي از كس��اني كه مدعي هستند‬ ‫از احمدي‌ن��ژاد هم س��وم‌تيري‌ترند‪ ،‬آقاي اله��ام را به خاطر‬ ‫حضور پررنگ‌تر در دولت مس��خره كردند! چ��را؟ چون اين‬ ‫دوس��تان معتقدند حضور در دولت آن هم در ماه‌هاي پاياني‬ ‫خودكشي سياسي است! يعني نگاهشان به سياست اينطور‬ ‫ماكياوليستي است و اصال انگار تكليف ب رايشان موضوعيت‬ ‫ندارد‪ .‬حتي برخي از سايت‌ها نوش��تند كه آقاي الهام بهمن‬ ‫‪ 57‬س��اواكي ش��ده‌ايد؟! م ي‌گفنتد آقاي دكتر چرا خودتان را‬ ‫سوزانديد؟! آقاي الهام اما حقيقتا تكلي ف‌مدار است‪».‬‬ ‫پيش از اين مس��عود ميركاظم ي‌‪ ،‬وزير س��ابق كابينه‬ ‫محمود احمدي‌ن��ژاد و نماينده مردم ته��ران در گفت‌وگو با‬ ‫خبرنگار آريا كانديدات��وري الهام را نيز از س��وي دولت بعيد‬ ‫دانسته و تصريح كرده بود‪« :‬ما معموال با مالقات‌هايي كه با‬ ‫آقاي الهام داريم ايشان مطرح نكرده‌اند كه قصد كانديداتوري‬ ‫در انتخابات را داشته باشد‪ .‬از اين روز بنده نيز نامزدي آقاي‌الهام‬ ‫را بعيد م ي‌دانم‪ ،‬مگر آنكه اخي را تصميم جديدي اتخاذ كرده‬ ‫باشند‪».‬‬ ‫حميدرض‌ا ترقي نيز گفته بود‪« :‬با توجه به هجمه‌هايي‬ ‫كه عليه مش��ايي وجود دارد و از س��وي ديگر عدم‌معروفيت‬ ‫آقاي الهام در بين اف��كار عمومي خصوصا با مخالفت‌هايي‬ ‫كه خانم رجبي‪ ،‬همس��ر الهام نس��بت به آقاي احمدي‌نژاد‬ ‫داشتند به‌نظر م ي‌رس��د در انتخابات آينده آقاي احمدي‌نژاد‬ ‫از عناصر اجراي ي‌تري استفاده كند‪ ،‬يعني كساني كه در حوزه‬ ‫اجرا مردم شناخت و ارتباط بيشتري با آن فرد داشته‌اند‪ ،‬البته‬ ‫اگر قانون جديد انتخابات كه مالك‌ها و معيارهاي مديريت را‬ ‫مقداري شفاف كرده تصويب شود طبيعتا دولت از چهره‌هاي‬ ‫اجرايي مثل آقاي نيكزاد و صالحي كه سابقه مديريت دارند يا‬ ‫ثمره‌هاشمي كه سابقه اقتصادي دارد استفاده خواهد كرد تا‬ ‫بتواند نظر خويش را در انتخابات اعمال كند‪».‬‬ ‫اما در اظهارنظري متفاوت محمدرضا باهنر گفته بود‪:‬‬ ‫«رابطه الهام با دولت س��ينوس‌هاي زيادي داشته؛ يك روز‬ ‫آمده و رفته و روز ديگر ايشان وزير‪ ،‬رئيس دفتر يا سخنگو بوده‬ ‫است‪.‬ممكن اس��ت الهام كانديداي دولت احمدي‌نژاد ب راي‬ ‫انتخابات پيش رو باشد‪ .‬بايد جلو برويم و پس از نظرسنجي‬ ‫ببينيم چه م ي‌شود‪».‬‬ ‫حاال كه غالمحسين الهام م ي‌گويد كانديداي انتخابات‬ ‫نيست‪ ،‬نگاه‌ها به نيكزاد‪ ،‬اس��فنديار رحيم‌مشايي‪ ،‬عل ي‌اكبر‬ ‫صالحي و بقايي دوخته شده اس��ت‪ .‬حال آنكه تقريبا روزي‬ ‫نيس��ت كه خبري در مورد رايزن ي‌ها و تح��ركات انتخاباتي‬ ‫پي رامون اين چهره‌ها منتشر نشود‪ .‬عل ي‌اكبر صالحي‪ ،‬وزير‬ ‫امور خارجه پيش از اين در پاس��خ به اين س��وال كه آيا شما‬ ‫كانديداي رياست‌جمهوري خ واهيد شد يا خي ر‪ ،‬گفته بود‪«‌:‬آيا به‬ ‫من م ي‌آيد كه كانديداي رياست‌جمهوري شوم‪ .‬كانديداتوري‬ ‫ب راي رياس��ت‌جمهوري لياقت م ي‌خواهد‪ ».‬عل ي‌نيكزاد نيز‬ ‫شهريور ماه در حاشيه سفر به گچس��اران در پاسخ به سوال‬ ‫خبرنگاران در خصوص شايعه حضورش در انتخابات گفت‪:‬‬ ‫«در انتخابات رياست‌جمهوري آينده ثب ت‌نام نم ي‌كنم‪ .‬من‬ ‫اصال كانديداي رياس��ت‌جمهوري نيس��تم و نخواهم شد‪».‬‬ ‫اسفنديار رحيم‌مشايي نيز ماه گذشته پس از اينكه با سواالت‬ ‫خبرنگاران درباره كانديداتوري در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫مواجه شد‪ ،‬در پاس��خ تنها لبخندي زد و گفت‪« :‬كار من نامه‬ ‫گرفتن است‪ ،‬اگر نامه‌اي داريد‪ ،‬بدهيد‪ ».‬پس از خروج از مسجد‬ ‫دوباره در جمع خبرنگاران حاضر شد و اين بار نيز به سواالت‬ ‫مطرح شده پاسخي نداد‪ ،‬اما جمعيت زيادي از مردم دور وي‬ ‫جمع شده و نامه‌هاي خود را ب راي خواندن م ي‌دادند؛ مشايي‬ ‫يك به يك نامه‌ها را خوانده و پاراف كرده و گفت‪« :‬تا به حال‬ ‫از من مصاحبه ديده‌ايد كه بخواهم اين بار مصاحبه كنم؟»‬ ‫در همين حال برخي ديگر معتقدند عل ي‌اكبر محرابيان‬ ‫آرام و ب ي‌صدا ممكن است وارد رقابت انتخاباتي سال ‪ 92‬شود‪.‬‬ ‫پيش از اين برخي خبرها حكايت از اين داش��ت كه در‬ ‫صورت تغيير معاون اول رئي س‌جمهور او شايد فرد جايگزين‬ ‫ي در هيات دولت باشد‪.‬‬ ‫رحيم ‌‬ ‫گويا ب راي اينكه ن��ام كانديداي حامي��ان احمدي‌نژاد‬ ‫مشخص شود بايد همچنان منتظر گذر زمان باشيم‪g .‬‬ ‫یا ‪ ۱۹‬کرسی در جایگاه سوم قرار بگیرد و پس از آن نیز حزب‬ ‫کارگر قرار دارد که ‪ ۱۷‬کرسی را به خود اختصاص داده است‪.‬‬ ‫در انتخابات روز سه‌ش��نبه گذش��ته‪ 32 ،‬حزب برای‬ ‫به‌دست آوردن ‪ ۱۲۰‬کرسی پارلمان اس��رائیل با هم رقابت‬ ‫کردند‪ .‬اختالف اندک ائتالف تح��ت رهبری نتانیاهو باعث‬ ‫ش��ده تا او ب رای تش��کیل دولت جدید مجبور به معامله با‬ ‫احزاب دیگر شود‪.‬‬ ‫نتانیاهو با اش��اره به ضرورت ائتالف ب��ا احزاب دیگر‪،‬‬ ‫وعده داد در حد امکان و با حضور شرکای بیشتر‪ ،‬دولت جدید‬ ‫اسرائیل را تشکیل خواهد داد‪ .‬او در اولین اظهار‌‌نظر گفت‪‌:‬‬ ‫«فردا یک شروع تازه است‪ ».‬ناظ ران بی ن‌المللی پی ش‌بینی‬ ‫م ی‌کنن��د نتانیاهو از ح��زب «هابایی ت‌هایه��ودی» (خانه‬ ‫یهودی) که ‪ ۱۲‬کرس��ی به دس��ت آورده بخواهد به ائتالف‬ ‫او بپیوندد‪.‬‬ ‫این حزب‪ ،‬از احزاب تندرو و مخالف تش��کیل کشور‬ ‫مستقل فلس��طینی اس��ت‪ .‬از دیگر احتمال‌های موجود‪،‬‬ ‫دعوت از حزب یش‌آتید اس��ت‪.‬یائر الپی��د‪ ،‬رهبر این حزب‬ ‫گفته است كه تنها در صورتی حاضر به ائتالف با نتانیاهو‬ ‫اس��ت که او قول دهد ب رای صلح با فلس��طین ی‌ها بیشتر‬ ‫تالش کند‪g .‬‬ ‫‪17‬‬
‫عكس ‌هاي خبري‬ ‫چهر ه ‌ها‬ ‫احمدي‌نژاد دركنار‬ ‫فرمانده كل سپاه‬ ‫استیضاح‬ ‫هیات‌رئیسه مجلس هفته گذش��ته طرح استیضاح‬ ‫عبدالرضا شی خ‌االسالمی‪ ،‬وزیر تعاون‪ ،‬کار و رفاه اجتماعی‬ ‫با ‪ 18‬امضا و ‪ 6‬محور اعالم وص��ول کرد‪ .‬مهمترین محور‬ ‫این طرح عدم برکناری س��عید مرتضوی از ریاست سازمان‬ ‫تامین اجتماع��ی به‌رغم ابطال حکم وی از س��وی دیوان‬ ‫عدالت اداری است‪ .‬در این طرح آمده است‪« :‬دیوان عدالت‬ ‫اداری حکم انتصاب آقای مرتضوی به سمت مدیرعاملی‬ ‫در حاشيه جلسه مجمع‬ ‫تشخيص مصلحت نظام‬ ‫پایان دهه جنگ‬ ‫باراك اوباما‬ ‫خبرنامه‬ ‫هفته گذشته باراک اوباما رئی س‌جمهور آمریکا مراسم‬ ‫تحلیف دور دوم ریاس��ت‌جمهوری خود را برگزار کرد‪ .‬وی در‬ ‫این مراسم وعده داد که دهه جنگ خاتمه یافته و فصل بهبود‬ ‫وضعیت اقتصادی از راه رسیده است‪ .‬وی با اشاره به مسائل‬ ‫داخلی آمریکا افزوده اس��ت‪« :‬باید تمام توان خ��ود را به کار‬ ‫گیریم تا هزینه‌های نظام بهداشتی و درمانی را کاهش دهیم‬ ‫و کسری بودجه را برطرف کنیم‪ ».‬اوباما با دفاع از ب رنامه بیمه‬ ‫همگانی و تامین اجتماعی خود تاکید کرد که طبقات ضعیف‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫گفت‌وگوي دو عضو جبهه پايداري‬ ‫درصحنعلنيمجلس‬ ‫انفصال‬ ‫محمود بهمني‬ ‫هفته گذشته شعبه سوم مستش��اری دیوان محاسبات‬ ‫کشور حکم انفصال از خدمت محمود بهمنی‪ ،‬رئیس کل بانک‬ ‫مرکزی را به‌خاطر برداشت غیرقانونی شبانه از حساب بانک‌ها‬ ‫بابت مابه‌التفاوت ارز دریافتی در اسفندماه سال گذشته صادر‬ ‫کرد‪ .‬ب راساس روایت‌های موجود‪ ،‬بانک مرکزی نباید مستقیما‬ ‫از حس��اب بانک‌ها پول برم ی‌داش��ت‪ ،‬بلکه هیات انتظامی‬ ‫‌بانک‌ها باید موضوع را مورد بررس��ی قرار م ی‌داد و در صورت‬ ‫رايزني نادران و احمد توكلي‬ ‫باعليالريجاني‬ ‫استعفا‬ ‫اخضر االبراهیمی‬ ‫هفته گذش��ته القدس العرب��ی نوش��ت‪« :‬یک منبع‬ ‫الجزایری اعالم کرده اخضر االب راهیمی‪‌،‬نماینده سازمان ملل‬ ‫در س��وریه قصد دارد در پایان ژانویه جاری به سبب شکست‬ ‫تالش‌هایش ب رای حل بحران سوریه استعفا دهد‪ ».‬دو روز قبل‬ ‫از انتش��ار این خبر برخی خبرگزاری‌ها اعالم کردند مأموریت‬ ‫اخضر االب راهیمی‌‪‌،‬فرستاده سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب‬ ‫در سوریه تا ‪ ۲۰‬روز دیگر بنا بر‌اساسنامه معمول در سازمان ملل‬ ‫متحد به پایان خواهد رسید‪ .‬یک منبع دیپلماتیک از سازمان‬ ‫ملل متحد در همین راس��تا تاکید کرده بود که االب راهیمی‬ ‫‌ترجیح م ی‌دهد این زمان تمدید ش��ود و وی در این س��مت‬ ‫‪18‬‬
‫دكه‬ ‫نيوزويك به‬ ‫آغاز دور دوم‬ ‫رياست‌جمهوري‬ ‫اوباما پرداخته‬ ‫است‬ ‫صندوق تأمی��ن اجتماعی را ب��ه دلیل مغای��رت با قانون‬ ‫ابطال کرد‪ ،‬اما آق��ای وزیر به آن ترتیب اث��ر نداد و هیات‬ ‫وزیران با اصالح اساس��نامه صندوق تأمی��ن اجتماعی و‬ ‫تغییر عن��وان این صندوق به س��ازمان تأمین اجتماعی و‬ ‫اصالح شرایط انتصاب و تصدی رئیس این سازمان‪ ،‬سعی‬ ‫کرد حکم ابطال دیوان عدالت اداری را بالموضوع س��ازد‪.‬‬ ‫آنگاه آقای شیخ‌االسالمی نیز ریاس��ت آقای مرتضوی بر‬ ‫س��ازمان تامین اجتماعی را تلقی به قبول کرد‪ ».‬ط راحان‬ ‫اس��تیضاح همچنین اش��اره کرده‌اند‪« :‬در نص��ب اولیه‪،‬‬ ‫قطع نظ��ر از ممنوعیت نص��ب قاضی معلق به س��مت‬ ‫دولتی‪ ،‬صالحی ت‌های فردی آقای مرتضوی برای تصدی‬ ‫صندوق تأمین اجتماعی و مادر ش��رکت عظیم وابسته به‬ ‫آن یعنی شستا توسط آقای وزیر نادیده گرفته شده است‪.‬‬ ‫ایشان فردی را به این مس��ئولیت منصوب کرده است که‬ ‫تخصص و تجربه مناسب را ندارد و از این جهت برخالف‬ ‫قانون مدیریت خدمات کشوری عمل شده است‪».‬‬ ‫شی خ‌االسالمی در س��ال ‪ ۱۳۴۶‬در ش��هر چالوس به‬ ‫دنیا آمده اس��ت‪ .‬وی دکترای مهندس��ی عمران‪ ،‬مدیریت و‬ ‫برنامه‌ریزی حمل و نقل از دانش��گاه علم و صنعت ای ران و‬ ‫در دولت اول احمدی‌نژاد به‌عنوان رئی س‌دفتر رئی س‌جمهور‬ ‫معرفی شد‪ .‬او همچنین اس��تاندار هرمزگان نیز بوده است‪.‬‬ ‫شی خ‌االس�لامی در روز ‪ 15‬مرداد م��اه ‪ 1388‬به‌عنوان وزیر‬ ‫پیش��نهادی کار و امور اجتماعی توانس��ت از مجلس رای‬ ‫اعتماد بگی��رد‪ .‬از مجموع ‪ 286‬نماین��ده ‪ 193‬نفر به او رای‬ ‫مثبت دادند و ‪ 63‬نفر رای مخالف‪ .‬او تاکنون در این پس��ت‬ ‫باقی مانده است‪.‬‬ ‫در آمریکا بايد همچنان مورد حمایت قرار گی رند‪ .‬او ادامه داده‪:‬‬ ‫«ما م ی‌دانیم تا زمانی که تنها گروه کوچکی از مردم در رفاه‬ ‫باشند و گروه بزرگتری با مشکالت اقتصادی دست‌وپنجه نرم‬ ‫کنند‪ ،‬کشور ما به موفقیت نخواهد رسید‪ ».‬وی همچنین با‬ ‫اش��اره به اهمیت موضوعات مربوط به محیط زیست افزود‪:‬‬ ‫«ما فقط در قب��ال مردم آمریکا تعهد نداری��م‪ ،‬بلکه تعهد ما‬ ‫جهانی است‪ .‬در قبال شرایط جوی زمین‪ ،‬مشکالت انرژی و‬ ‫خشکسالی در جهان و همچنین در ب رابر نسل آینده مسئول‬ ‫هستیم‪ .‬باید ب رای چالش‌های جدید راه‌حل‌های تازه‌اي پیدا‬ ‫کنیم‪ .‬هیچ‌کسی به‌تنهایی نم ی‌تواند فرزندان ما را ب رای دنیاي‬ ‫آینده آماده کند‪ ».‬باراک حسین اوباما زاده ‪ ۴‬اوت ‪ ۱۹۶۱‬میالدی‬ ‫ایالت‌ هاوایی‪ ،‬عضو حزب دموکرات ای��االت متحده آمریکا‪،‬‬ ‫سناتور جوان ایالت ایلینوی‪ ،‬چهل و چهارمین رئی س‌جمهور‬ ‫ایاالت‌متحده آمریکا و ب رنده جایزه صلح نوبل است‪ .‬او از سال‬ ‫‪ ۲۰۰۷‬با برپایی کمپین انتخاباتی ب رای ریاست‌جمهوری‪ ،‬خود‬ ‫را به‌عنوان کاندیدای حزب دموک��رات و به‌عنوان یک چهره‬ ‫سیاسی ملی در آمریکا شناساند‪ .‬اوباما از زمان کاندیداتوری‬ ‫ب رای انتخابات ریاست‌جمهوری ‪ ۲۰۰۸‬آمریکا‪ ،‬پایان دادن به‬ ‫جنگ ع راق را مطرح کرد و در سوم ژوئن سال ‪ ۲۰۰۸‬به‌عنوان‬ ‫نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست‌جمهوری انتخاب شد‪.‬‬ ‫در مراسم اولین تحلیف وی به‌عنوان رئی س‌جمهور در تاریخ‬ ‫‪ ۲۰‬ژانویه ‪ ۲۰۰۹‬میالدی‪ ،‬حدود دو میلیون نفر در سرمای صفر‬ ‫درجه در واشنگتن دی سی گردهم آمدند تا شاهد مراسم شروع‬ ‫دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما باشند‪g .‬‬ ‫تصویب‪ ،‬پرونده را ب رای برداش��ت از حس��اب بانک‌ها به قوه‬ ‫یداد‪ .‬بهمنی در اولین واکنش نسبت به صدور‬ ‫قضائیه ارجاع م ‌‬ ‫حکم یک‌سال انفصال از خدمت وی توسط دیوان محاسبات‬ ‫کشور گفته است‪« :‬بحث برداشت از حساب بانک‌ها توسط‬ ‫بانک مرکزی کاملا ب راساس مصوبه هیات وزی ران است و این‬ ‫برداشت انجام شده به صورت عل ی‌الحساب است‪ ».‬وی تاکید‬ ‫کرده‪« :‬بحث حکم انفصال از سوی دیوان محاسبات کشور‬ ‫که دوشنبه هفته ابالغ شده‪ ،‬به هی چ‌عنوان به معنی انفصال از‬ ‫ریاست بانک مرکزی نیست‪ ،‬بلکه موضوع تسریع در رسیدگی‬ ‫به تخلفات بانک‌ها مطرح است که مدارک آن در اختیار دیوان‬ ‫محاسبات ب رای بررسی بیش��تر تخلفات بانک‌های متخلف‬ ‫گذاشته ش��د‪ ».‬محمود بهمنی متولد ‪ ۱۳۲۶‬اس��ت و از سال‬ ‫‪ ۱۳۸۷‬تاکنون رئی س‌کل بانک مرکزی ای��ران و نماینده ای ران‬ ‫در صندوق بی ن‌المللی پول است‪ .‬وی دارای لیسانس اقتصاد‬ ‫گرایش بانکداری‪ ،‬فوق‌لیسانس مدیریت بانکداری و دکترای‬ ‫مدیریت بازرگانی اس��ت‪ .‬وی پیش از تصدی دبیرکلی بانک‬ ‫مرکزی‪ ،‬دارای س��مت‌هایی چون معاونت و ریاست اعتبارات‬ ‫کل بانک ملی ای ران‪ ،‬ریاست ادارات سرمایه‌گذاری‪ ،‬سازمان و‬ ‫روش‌های بانک‪ ،‬مدیریت امور معامالت و تسهیالت و بررسی‬ ‫طرح‌ها بود‌ه اس��ت‪ .‬وی همچنین عض��و هیات‌مدیره بانک‬ ‫ملی بوده و در هیات‌مدیره برخی شرکت‌های تحت پوشش‬ ‫بانک ملی همچون شرکت سرمایه‌گذاری آزادراه‌ها‪ ،‬الستیک‬ ‫کرمان‪ ،‬چاپخانه بانک ملی و‪ ...‬به نمایندگی این بانک عضویت‬ ‫داشته‌است‪g .‬‬ ‫تحوالت مالي‬ ‫پرونده ويژه‬ ‫لوپوئن‬ ‫باقی بماند تا بتواند ماموریت خ��ود را در ایجاد راه‌حلی ب رای‬ ‫پایان دادن به بحران مستمر در سوریه تکمیل کند‪ ،‬البته وی‬ ‫تصمیم نهایی را تا زمان سفرش به نیویورک به تعویق انداخته‬ ‫است‪ .‬وی قرار اس��ت ‪ ۲۹‬ماه جاری ب رای ارائه گزارش خود در‬ ‫مورد سوریه به نیویورک س��فر کند‪ .‬او همچنین گفته است‪:‬‬ ‫«ادامه ماموریت االب راهیمی یا عدم تمدی��د آن از دایره عدم‬ ‫توافق روسیه و آمریکا خارج شده و وارد ضرورت واکنش شورای‬ ‫امنیت در مورد تحوالت می دانی سوریه شده است‪ ،‬در غیر این‬ ‫صورت احتمال دارد که سرنوش��ت ماموریت االب راهیمی‌نیز‬ ‫به سرنوشت کوفی عنان دچار شود‪ ،‬چرا که وی نیز به‌علت‬ ‫کم‌بودن حمایت‌های بی ن‌المللی از تالش‌هایش در سوریه‬ ‫ی متولد‬ ‫از س��مت خود اس��تعفا داده بود‪ ».‬اخضر االب راهیم ‌‬ ‫اول ژانویه ‪ ۱۹۳۴‬در عزیزه الجزایر و دیپلمات و سیاس��تمدار‬ ‫الجزایری و از ماموران و مش��اوران سازمان ملل متحد است‪.‬‬ ‫بین س��ال‌های ‪ ۱۹۹۱‬تا ‪ ۱۹۹۳‬وزیر امور خارجه الجزایر بود و‬ ‫تاکنون چندین بار به‌عنوان نماینده ویژه سازمان ملل متحد و‬ ‫اتحادیه عرب ب رای حل بحران‌ها در مناطق مختلف از جمله‬ ‫ع راق‪ ،‬افغانستان‪ ،‬لبنان‪ ،‬س��وریه‪‌،‬هائیتی و آفریقای جنوبی‬ ‫انجام وظیفه کرده است‪ .‬االب راهیمی در ‪ ۱۹۹۷‬به‌عنوان نماینده‬ ‫سازمان ملل در افغانستان انتخاب شد و تا ‪ ۱۹۹۹‬این مقام را بر‬ ‫عهده داشت‪ .‬در سال ‪ ۲۰۰۱‬مجددا این ماموریت او از سر گرفته‬ ‫شد و تا سال ‪ ۲۰۰۴‬ادامه داشت تا اینکه در این سال به‌عنوان‬ ‫نماینده این سازمان در ع راق انتخاب شد‪ .‬وی در سال ‪۲۰۰۵‬‬ ‫از کار در سازمان ملل بازنشسته شد‪ ،‬اما در سال ‪ ۲۰۰۹‬دوباره‬ ‫ریاست تیم تدارکات امنیتی ب رای کادرهای فعال سازمان ملل‬ ‫را برعهده گرفت‪ .‬در سپتامبر سال ‪ ۲۰۱۲‬وی جایگزین کوفی‬ ‫عنان به‌عنوان نماینده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب‬ ‫ب رای کمک به حل بحران سوریه شد‪g .‬‬ ‫تحوالت‬ ‫بانك مركزي‬ ‫تيتر نخست‬ ‫رسانه‌ها در‬ ‫هفته گذشته‬ ‫بود‬ ‫قضاوت تاريخ‬ ‫درباره اوباما‬ ‫رو ي جلد‬ ‫اكونوميست‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪19‬‬
‫نقد‌و‌نظر‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫از معدن زندگی‬ ‫ زهیر توکلی‪ /‬نويسنده و شاعر‬ ‫دوستی دارم که همه خانواده‌اش از ارادتمندان حضرت‬ ‫اميرند‪ .‬او م ی‌گفت یک بار یک��ی از پیرمردهای فامی ل‌مان‬ ‫پای تلویزیون نشس��ته بود و تلویزیون جشن‌های مولودی‬ ‫ایام رجبیه را نشان م ی‌داد‪ .‬یک‌دفعه صداي پیرمرد درآمدکه‪:‬‬ ‫«اینا رو باش؛ فکر م ی‌کنن علی(ع) متولد شده‪ .‬همه خلقت‬ ‫از بركت وجود اوس��ت»‪ .‬حاال هم نقل ماست‪ .‬م ی‌خواهیم‬ ‫‪20‬‬ ‫درباره والدت کسی صحبت کنیم که هر چیزی اگر موجود‬ ‫است‪ ،‬در پرتو نور شدید وجود اوست و اصال اولین مخلوق‬ ‫خداوند‪ ،‬او بوده است‪ .‬ممکن است خواننده عزیز به من ای راد‬ ‫بگیرد که‪« :‬توکلی! دس��ت خوش! تو هم به این بازی‌های‬ ‫غال ی‌گری پیوس��تی؟» صد البته این بنده حقیر‪ ،‬پاس��خی‬ ‫درخور در آس��تین دارم‪ .‬ما آنجا که بعض��ي فرق مثل اهل‬ ‫حق‪ ،‬اعتقاد به حل��ول ذات الهی در حض��رت امام علی –‬ ‫علی ه‌الس�لام – دارند‪ ،‬راهمان از آنان جدا م ی‌ش��ود زی را بر‬ ‫آنیم که چنین اعتقادی‪ ،‬شرک است‪ .‬علی – علی ه‌السالم –‬ ‫مخلوق خداست و بنده خداست ولی به قول استاد شهریار‪:‬‬ ‫در جهانی همه شور و همه شر‬ ‫‌ها! علی بشر کیف بشر؟‬ ‫بله؛ ب رادر‪ .‬علی(ع) مخلوق خداس��ت ول��ی تفاوتش با‬ ‫خدا تنها و تنها در همین مخلوق بودن اس��ت‪ ،‬واال خداوند‬ ‫متعال – جل ثنائه و تقدس��ت اس��مائه – عل��ی و ب رادرش‬ ‫محمد – صل ی‌اهلل علیه و آله – را ( ُمظهر به ضم میم) یعنی‬ ‫آش��کار کننده خود قرار داد و غیر از یک اسم که به ذات اهلل‬ ‫بازم ی‌گ��ردد و هی چ‌کس بر آن واقف نیس��ت‪ ،‬تمام نام‌های‬ ‫خدا در وجود نورانی عل��ی ابن‌اب ی‌طالب و ب رادرش‪ ،‬محمد –‬ ‫صل ی‌اهلل علیهما و آلهما – درخشیده است‪ .‬آن دو بزرگ‪ ،‬آن‬ ‫دو بزرگوار و سایر اعضای این خانواده شریف‪ ،‬بزرگترین آیینه‬ ‫خورشید حقیقت هس��تند که همه آیینه‌های دیگر (یعنی‬
‫تمام نام‌های خدا در وجود نورانی علی بن‌اب ی‌طالب‬ ‫و ب رادرش‪ ،‬محمد – صل ی‌اهلل علیهما و آلهما – درخشیده‬ ‫است‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫ماها همه مخلوقات دیگر)‪ ،‬از درخشش این آینه بزرگ‪ ،‬ارتزاق‬ ‫م ی‌کنیم‪ ،‬اگر روشن و نمایانیم‪ .‬اسم اعظم یعنی همین‪ .‬همه‬ ‫ما یعنی تک‌تک موجودات‪ ،‬اسم خداییم یعنی خدا را از طریق‬ ‫یرا از‬ ‫تک تک موجودات م ی‌شود شناخت‪ .‬همان‌طور که آدم ‌‬ ‫اسمش به جا م ی‌آورند‪ ،‬ولی اسم اعظم یعنی آن موجودی که‬ ‫بیش از همه و پیش از همه شناساننده خالق خود است‪ ،‬آن‬ ‫موجودی که پیش از همه و بیش از همه خدا را م ی‌شناساند و‬ ‫به یاد م ی‌آورد‪ ،‬کیست؟ بگو و با صدای بلند‪ ،‬جوری که چشم‬ ‫حسود بترکد‪ ،‬بگو‪ :‬علی! (علی در دنیا و آخرت نگهدارت باشد‪،‬‬ ‫ب رادرم! خواهرم! ای ش��یعیان! ای تمام عاشقان هرکجا! شما‬ ‫بوی خوش موال م ی‌دهید؛ خدایا! تو شاهد باش که من نوکر‬ ‫هرکسی هستم که نوکر علی(ع) است)‪:‬‬ ‫یعسوب الدین و سی ف‌االسالم تویی‬ ‫حیدر تویی و صفدر و ضرغام تویی‬ ‫جز نامی‌از خدا نم ی‌دانم هیچ‬ ‫اما م ی‌دانم که همان نام تویی‬ ‫اتفاقا من با آن نمود برخي از مكاتبکه اصل مطلب را‬ ‫فهمیده ولی بد فهمیده و بدتر بیان کرده‪ ،‬كمتر انتقاد دارم‬ ‫تا کسانی که از اومانیس��م غربی متاثرند و اصرار دارند که‬ ‫چهارده معصوم را از زوایه دید خودشان بفهمند و م ی‌گویند‬ ‫که آنها هم آدم‌های��ی عادی مثل من و ش��ما بوده‌اند‪ .‬این‬ ‫یک مغلطه اس��ت؛ بله؛ آنها هم کالبد جس��مانی داشته‌اند‬ ‫و مثل من و ش��ما در این دنیا و روی همی��ن کره خاکی و‬ ‫زیر همین گنبد کبود زندگ ی‌کرده‌اند (و یادگارش��ان‪ ،‬مهدی‬ ‫صاحب‌الزمان – عجل‌اهلل تعالی فرجه الشریف – هم‌اکنون‬ ‫مثل من و شما از همین هوا نفس م ی‌کشد و من بارها پیش‬ ‫خودم فکر کرده‌ام که معنی اینکه گفته‌اند نفس کش��یدن‬ ‫مومن عبادت است‪ ،‬این است که من و شما‪ ،‬نیت کنیم این‬ ‫هوا را و این اکس��یژنی را که در اتمسفر زمین هست‪ ،‬تبرکا‬ ‫و به ش��وق اینکه جایی روی همین زمی��ن ب ی‌مرز‪ ،‬مهدی‬ ‫صاحب‌الزم��ان – عج��ل‌اهلل تعالی فرجه الش��ریف – هم‬ ‫نفس م ی‌کشد‪ ،‬به درون ریه‌هایمان فروبدهیم‪ ،‬یعنی نفس‬ ‫بکشیم‪ ،‬به ش��وق اتمسفری که معطر ش��ده است به دم و‬ ‫بازدم ربانی آن معصوم پنهان از چشم‌ها حاضر در دل‌ها‪).‬‬ ‫یزاد بوده‌اند‪،‬‬ ‫آری؛ آن بزرگواران هم مثل من و شما آدم ‌‬ ‫ولی جوهر آدمیت که همانا جوهره‌ای قدسی و الهی است‬ ‫و از آن به «روح» تعبیر م ی‌ش��ود‪ ،‬از ابتدا نزد آنها بوده است‬ ‫و تا انتها هم نزد آنهاس��ت و هرکس هرقدر به آنها نزدیک‬ ‫شود‪ ،‬به این جوهره نزدیک شده اس��ت؛ هرکس به میزان‬ ‫نزدیک ی‌اش به آنها «صاحب روح» م ی‌ش��ود‪ .‬نزدیکی هم‬ ‫فقط و فقط از طریق «مودت» یعنی «دوس��تداری شدید»‬ ‫حاصل م ی‌شود که در عرف زبان فارسی ما آن را «عشق»‬ ‫م ی‌گوییم‪ .‬اینکه س��نایی در آن قصیده معروفش‪ ،‬حضرت‬ ‫مهدی صاحب‌الزمان _ عجل‌اهلل تعالی فرجه الشریف – را‬ ‫جوهر آدم خوانده است‪ ،‬ناظر به همین راز بوده است‪:‬‬ ‫گرچه آدم‌سیرتان سگ‌صفت مستول ی‌اند‬ ‫هم کنون بینی که از میدان دل عیاروار‬ ‫جوهر آدم برون تازد برآرد ناگهان‬ ‫زین سگان آدم ی‌ کیمخت خرمردم دمار‬ ‫گر مخالف خواهی ای مهدی درآ از آسمان‬ ‫ور موافق خواهی ای دجال یک ره سر برآر‬ ‫یک طپانچه مرگ و زین مردارخواران یک جهان‬ ‫یک صدای صور و زین فرعون‌طبعان صد هزار‬ ‫کیمخت یعنی پوست دباغی شده‌ای که به نوعی خاص‬ ‫دباغی م ی‌شود و چرمش از چرم کفل اسب یا خر است‪ .‬در این‬ ‫شعر «آدم ی‌ کیمخت» یعنی کس��ی که کیمختش یعنی‬ ‫یزاد را دارد‬ ‫یزاد است؛ کالبد آدم ‌‬ ‫پوستش و ظاهرش‪ ،‬شبیه آدم ‌‬ ‫ولی «خر‌مردم» است یعنی فهم انسانی ندارد‪ .‬فهم انسانی‬ ‫هم از نظر عارفی مثل سنایی‪« ،‬معرفت توحیدی» است‪ .‬در‬ ‫ب رابر‪ ،‬مهدی – عجل‌اهلل تعالی فرجه الش��ریف – جوهر آدم‬ ‫است‪ ،‬یعنی هرکه «آدم ی‌کیمخت» است یعنی من و شما که‬ ‫کالبد انسانی داریم‪ ،‬اگر بخواهد فراتر از این ظاهر آدم ی‌زاد‪،‬‬ ‫جوهر آدمیت هم داشته باش��د‪ ،‬یک نفر هست که «جوهر‬ ‫آدم» است و باید به‌دنبال او گشت‪ :‬مهدی(عج)‪.‬‬ ‫در ترکیب «جوهر آدم» یک نکت��ه لطیف دیگر هم‬ ‫هست‪ .‬آدم یعنی آدم ابوالبش��ر – علی ه‌السالم‪ -‬نخستین‬ ‫نمونه نوع بشر و نخستین پیامبر خدا‪ .‬در زبان فارسی دوره‬ ‫سنایی‪« ،‬آدمی» یعنی انسان «آدم ‪ +‬ی = کسی که به آدم‬ ‫منسوب است‪ ،‬انسان»‪.‬‬ ‫آدمی‌کیمخت یعنی کس��ی که کالبدش شبیه آدم‬ ‫ابوالبشر اس��ت ولی جوهر آدم ابوالبش��ر که او را از فرشته‬ ‫هم باال برده اس��ت‪ ،‬چه بوده اس��ت؟ «فاذا سویته و نفخت‬ ‫فیه من روحی فقعوا له ساجدین‪ :‬پس هرگاه که او را درست‬ ‫کردم و از روح خود در او دمیدم‪ ،‬پیش او به سجده درافتید»‪.‬‬ ‫پس «جوهر آدم» همان روح الهی اس��ت که دیدیم چگونه‬ ‫س��نایی مهدی صاحب‌الزمان را «جوه��ر آدم» یعنی «روح‬ ‫الهی» م ی‌خواند‪.‬‬ ‫آن وقت حدود هفت قرن بعد از سنایی‪ ،‬در یک حال‬ ‫و هوای کاملا متف��اوت به لحاظ ظاه��ری یعنی در قطب‬ ‫تشیع در شهر نجف‪ ،‬در قرن س��یزدهم هجری‪ ،‬یک فقیه‬ ‫محدث که ب��ه احتمال قری��ب به یقین نظر خوش��ی هم‬ ‫نس��بت به صوفیان نداشته اس��ت‪ ،‬عین همین عبارت را‬ ‫درباره حضرت رس��ول – صل ی‌اهلل علی��ه و آله – م ی‌گوید؛‬ ‫مقصودم مرحوم حاجی میرزا حسین نوری طبرسی است‪.‬‬ ‫این مرد که او را خاتم المحدثین م ی‌گویند و بزرگانی چون‬ ‫آقا ب��زرگ ته رانی (صاح��ب الذریعه) و ش��یخ عباس قمی‬ ‫‌(صاح��ب مفاتی ح‌الجنان) از ش��اگردان او بوده‌اند‪ ،‬در خطبه‬ ‫افتتاحی��ه کتاب «لول��و و مرج��ان» از جمل��ه صفاتی که‬ ‫حضرت‌رسول – صل ی‌اهلل علیه و آله – را به آنها م ی‌ستاید‪،‬‬ ‫این است‪« :‬بخشنده روح به نفوس انسانی»‪ .‬من م ی‌خواهم‬ ‫در اینجا تاکی��د کنم بر آن نگرش قدس��ی و فراتاریخی به‬ ‫مساله «والیت» و این مثال را زدم که نشان بدهم این بینش‬ ‫قدسی و فراتاریخی نسبت به پیامبر و خانواده‌اش‪ ،‬چگونه‬ ‫به ش��کل یک گوهر معنوی و آموزه بنیادین و نگره کالن‬ ‫که حتی توحید هم با آن فهمیده م ی‌ش��ده است‪ ،‬در اسالم‬ ‫در میان نحله‌های معنوی به‌ظاهر ناس��از‪ ،‬امتداد و استمرار‬ ‫داشته است‪ .‬حال کسانی هم پیدا م ی‌شوند که متجددند و‬ ‫به اصطالح‪ ،‬روشنفکر دینی هستند و این آموزه‌ها را مصداق‬ ‫«غلو» م ی‌دانند و ما را «شیعه غالی» م ی‌خوانند‪ .‬اگر این‪،‬‬ ‫غلو اس��ت‪ ،‬بنده حقیر‪ ،‬زهی��ر توکلی‪ ،‬نوکر دربس��ت همه‬ ‫غالیان هستم‪:‬‬ ‫از هر سخنی‪ ،‬مدح موالی خوشتر‬ ‫وز خلق‪ ،‬رعیتان والی خوشتر‬ ‫فرش است زمین از دل عشاق‪ ،‬ولی‬ ‫قالی دل شیعه غالی خوشتر‬ ‫س��خنم را هنوز به پایان نب��رده‌ام‪ ،‬ول��ی مجال این‬ ‫هفته‌مان در نش��ریه همین قدر اس��ت‪ .‬فع�لا بحث را در‬ ‫همی ن‌جا رها م ی‌کنم با این بن��د از زیارت جامعه کبیره‪ :‬ان‬ ‫ذکر الخیر کنتم اوله و اصله و فرعه و معدنه و ماواه و منتهاه‬ ‫بابی انتم و امی‪g ...‬‬ ‫‪21‬‬
‫به‌عمل آورند و ببینند آنه��ا در مواجهه با یک پول هنگفت‬ ‫بادآورده‪ ،‬چه عکس‌العملی نشان م ی‌دهند‪.‬‬ ‫دو برداشت متضاد از پیام فیلم‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫جدال اخالق وظيفه‌گرا و فايده‌گرا‬ ‫نگاهی فلسفي به فيلم «پذیرایی ساده»‬ ‫نیما بهدادی‌مهر‪ /‬منتقد سينما‬ ‫«پذی رایی س��اده» فیلمی‌جاده‌ای اس��ت که در یازده‬ ‫ایستگاه روایت م ی‌ش��ود و در هر ایس��تگاه تصویری نوین‬ ‫از می زانسن کارگردان را با وجود اش��تراک واحد در موقعیت‬ ‫مشاهده م ی‌کنیم‪ .‬فیلم از این منظر و به لحاظ ساختار و فرم‬ ‫روپاست‪ .‬انتقاداتی که به آن وارد شده از به‌کارگیری سوژه‌ای‬ ‫حکایت م ی‌کند که قابلیت ب رانگیختن برداش��ت مثبت و‬ ‫منفی را به صورت توامان دارد و همین نکته به‌عنوان فرصتی‬ ‫موثر و تهدیدی خطرناک‪ ،‬فیلم را در دو وضعیت همگرایی‬ ‫یا واگرایی مخاطب قرار داده اس��ت‪ .‬این‌ب ی‌وزنی آشکار در‬ ‫جذب یا وازدگی مخاطب‪ ،‬تشریح‌گر شرایطی است که نوع‬ ‫روایت فیلم ب رای مخاطبان پدید م ی‌آورد‪ .‬تبعیت این فیلم از‬ ‫روایت ضد‌قصه‪ ،‬گویای هدفی است که کارگردان از انتخاب‬ ‫لوکیشن متغیر دنبال کرده اس��ت‪ .‬به واقع این تغیی ر‌پذیری‬ ‫موقعیت محیط و جابه‌جایی انسان‌هایی که هدف آزمایش‬ ‫کاوه و لیال هستند چرخه روایت را در یک ریتم یکنواخت و‬ ‫استاندارد به پیش م ی‌برد؛ اگرچه تفاوت واکنش‌های هر یک‬ ‫از افراد مورد آزمایش‪ ،‬قابلی ت‌ه��ا و ظرفی ت‌های دراماتیک‬ ‫یکسانی ندارد و فضای روانی هریک از موقعی ت‌ها از جنبه‬ ‫تاثیرگذاری بر مخاطب هدف‪ ،‬بار حس��ی مش��ابهی را القا‬ ‫نم ی‌کند‪ .‬از این روس��ت که این فیلم ه��واداران و مخالفان‬ ‫خاص خود را دارد و نتایج مختلفی از مسیر روایت‪ ،‬پیام مهم‬ ‫‪22‬‬ ‫فیلم و پایان‌بندی آن در ذهن مخاطب م ی‌نشیند‪.‬‬ ‫تعلیق اصلی فیلم‪ ،‬این است که این دو نفر کیستند‪،‬‬ ‫چه نس��بتی با هم دارند‪ ،‬این همه پ��ول را از کجا آورده‌اند و‬ ‫هدفشان از پخش پول در این منطقه چیست؟ تعلی ق‌های‬ ‫فرعی که م ی‌توان اکثر آنها‪ ،‬خصوصا دوتای آخری را موفق و‬ ‫جذاب تلقی کرد‪ ،‬برخورد متفاوت هر یک از افراد آن منطقه با‬ ‫این وضعیت است که دیدن آنها مفید است‪ .‬البته نوع خاص‬ ‫تیتراژ فیلم و آهنگ آن‪ ،‬مخاطب را منتظر تماشای فیلم ی‌‬ ‫طنز م ی‌کند که البته تقریبا از آن ناکام م ی‌ماند‪.‬‬ ‫سناریوی پذی رایی س��اده در واقع در پی جدی گرفتن‬ ‫س��وال جالب «اگر یکدفعه کلی پول گی��رت بیاد‪ ،‬چ ی‌کار‬ ‫م ی‌کنی؟» نوشته شده است‪ ،‬منتها نه از این جهت که با این‬ ‫پول چه‌کار م ی‌کنی‪ ،‬بلکه در واقع «هنگام تعارف این پول‪،‬‬ ‫چه عکس‌العملی نشان م ی‌دهی؟» داس��تان در مورد یک‬ ‫زوج است با نس��بتی نامش��خص و از جایی نامشخص که‬ ‫با دلیلی نامشخص‪200 ،‬کیسه اسکناس هزار تومانی را در‬ ‫منطقه‌ای کوهستانی به افراد مستحق م ی‌دهند‪ .‬البته نه با‬ ‫نیتی خیرخواهانه‪ ،‬بلکه احیانا از سر جنون و البته دیوانگی‬ ‫متفکرانه‌ای از جنس دیوانگی شخصی ت‌های منفی بتمن‬ ‫نظیر جوکر‪ .‬البته آنها ب رای خود قواعدی هم دارند یا بنا بوده‬ ‫داشته باشند که به چه کسی پول‌ها را بدهند و به هر کس‬ ‫چقدر بدهند؛ اما این قواعد‪ ،‬تقریب��ا در هیچ موردی عملی‬ ‫نم ی‌ش��ود‪ .‬در واقع گویا این افراد‪ ،‬روانپزشکانی هستند که‬ ‫مامورند یک آزمایش روانشناختی را از مردمی‌روستایی و ساده‬ ‫در یک نگاه‪ ،‬پیام اصلی نویسنده این است که انسان‌ها‬ ‫در مواجهه با پول‪ ،‬نه تنها تمام ارزش‌ه��ا را کنار م ی‌گذارند‪،‬‬ ‫بلکه حتی حاضرند حقیقت واضح را نادیده بگی رند و کارهای‬ ‫احمقانه بکنند‪ .‬البته ب رای آنکه فیلم حالت القای پیام به خود‬ ‫نگیرد‪ ،‬وی یکی از س��کان س‌ها را برخالف این پیام ط راحی‬ ‫کرده است و فردی را نشان م ی‌دهد که حاضر به قبول کردن‬ ‫این پول نیس��ت‪ .‬اما با زیرکی تمام‪ ،‬او را انس��انی مانده در‬ ‫گذشته که اصال از دنیا خبری ندارد ط راحی کرده و مخاطب‬ ‫هنگام تماش��ای او و محل زندگ ی‌اش‪ ،‬با خود م ی‌گوید که‬ ‫اصال این پول‪ ،‬به چه کار این فرد م ی‌آید؟ اگرچه هر کدام از‬ ‫صحنه‌ها جای نقد و تحلیل دارند‪ ،‬اما در اینجا فقط به تحلیل‬ ‫مختصری از پیام اصلی آن م ی‌پردازیم‪ .‬این فیلم را م ی‌توان‬ ‫از زاویه «فلسفه اخالق» تحلیل کرد و در آن صورت‪ ،‬دیگر‬ ‫نم ی‌توان آن را ضداخالق یا پوچ‌گرا نامید‪ ،‬بلکه باید به نوعی‬ ‫مروج اخالق «پیامدگ��را» یا «فایده‌گرا» دانس��ت‪ .‬توضیح‬ ‫آنکه در فلسفه اخالق‪ ،‬سوالی وجود دارد مبنی بر اینکه اگر‬ ‫فایده کار بدی ب رای عموم جامعه‪ ،‬بیش از ضرر آن بود‪ ،‬آیا باز‬ ‫باید آن را کاری بد دانست؟ مثال اگر یک دروغ‪ ،‬بتواند باعث‬ ‫جلوگیری از اتفاقی بد بشود‪ ،‬باز آن دروغ بد است و باید از آن‬ ‫اجتناب کرد یا در اینجا دروغ خوب است؟ همی ن‌طور اگر یک‬ ‫کار خوب‪ ،‬ضررش ب رای عموم مردم‪ ،‬بیش از س��ودش بود‪،‬‬ ‫آیا باز باید آن را کاری خوب تلقی کرد؟ کسانی که معتقدند‬ ‫خوب و بد اعمال‪ ،‬به شرایط بستگی دارد‪ ،‬فایده‌گرا و کسانی‬ ‫که خوب بودن و بد بودن کارها را همیشگی و غی ر‌وابسته به‬ ‫شرایط م ی‌دانند‪ ،‬وظیفه‌گرا نامیده م ی‌شوند‪ .‬وظیفه‌گرایان‬ ‫معتقدند دروغ‪ ،‬قتل‪ ،‬دزدی و‪ ...‬همیشه بد است‪ ،‬ولو سودشان‬ ‫بیش از ضررشان باشد‪.‬‬ ‫شاید در نگاه اول‪ ،‬پیامدگرایی جالب‌تر به نظر برسد‪ ،‬اما‬ ‫با مشکالت عدیده‌ای مواجه است؛ از جمله اینکه تشخیص‬ ‫اینکه واقعا س��ود این کار ب رای تمام اف��رادی که در معرض‬ ‫تاثی راتش هستند بیشتر اس��ت یا ضررش‪ ،‬تقریبا ناممکن‬ ‫است‪ .‬اگرچه اخالق وظیفه‌گرا هم مشکالت دیگری دارد که‬ ‫پرداختن به آن از حوصله این یادداشت خارج است‪ .‬لیکن باید‬ ‫دانست که مکتب اخالقی اسالم‪ ،‬تطابق با هیچ یک از این‬ ‫دو مکتب دست‌ساز بشر که از سر ناچاری و بریدگی از وحی‬ ‫پدید آمده‌اند‪ ،‬ندارد‪.‬‬ ‫اما در نگاه دوم‪ ،‬م ی‌توان فیل��م را «جدال بین اخالق‬ ‫پیامدگرا و وظیفه‌گرا» دانس��ت که احتماال همین مضمون‬ ‫مدنظر خود نویسنده بوده اس��ت‪ .‬این دید را م ی‌توان باتوجه‬ ‫به س��کان س‌های پایانی فیلم که در آن زشتی پیامد برخی‬ ‫تصمیمات سودانگارانه به نمایش درم ی‌آید و نیز از زیبایی‬ ‫صبر همان مرد‌ب ی‌خبر از دنیا ب رای بازگرداندن پولی که به‬ ‫امانت گرفته‪ ،‬به دست آورد‪ .‬همچنین م ی‌توان خوشبینانه‬ ‫انتظار داشت که مخاطب عام‪ ،‬از دیدن هر صحنه که به‌نوعی‬ ‫بحث کاراکتر پیامدگرا با مردم وظیفه‌گراست‪ ،‬در ذهنش تنها‬ ‫سوالی نسبت به صحت هر یک از دو مکتب شکل بگیرد‪ ،‬نه‬ ‫اینکه واقعا یکی ر‌ا ترجیح دهد‪ .‬اما به نظر م ی‌رسد در نهایت‪،‬‬ ‫کفه پیامدگرایی ب رای «مخاطب عام فلسفه اخالق نخوانده»‬ ‫سنگی ن‌تر دیده شود و مفهوم صحنه‌های پایانی را درک نکند‪.‬‬ ‫این معضل‪ ،‬یعنی س��نگینی س��کان س‌های آخر‪ ،‬معضلی‬ ‫عام در فیلم‌های س��ینمایی ای رانی اس��ت‪ .‬نویسنده پس از‬ ‫یک‌ساعت و ربع در تعلیق نگه داشتن مخاطب‪ ،‬در جایی که‬ ‫ذهنش خسته شده و تنها منتظر برمال شدن ابهامات داستان‬ ‫است‪ ،‬نه تنها در بسیاری موارد آنها را برمال نم ی‌کند‪ ،‬بلکه به‬ ‫جای آن یک پیام دیریاب را در دشوارترین حالت ارائه م ی‌کند‬ ‫که نه تنها باعث م ی‌شود مخاطب روی آن فکر نکند‪ ،‬بلکه‬ ‫نهایتا کل فیلم را پوچ و‌ب ی‌هدف تلقی کند‪g .‬‬
‫کشف و شهود موسیقایی «گوشی‌به‌سرها»‬ ‫چگونه دنياي شخصي آدم‌ها بر جامعه غالب مي‌شود؟‬ ‫فرشاد مهدی‌پور‪ /‬كارشناس رسانه‬ ‫نـقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫دستفروش‌ها‪ ،‬بس��یاری از امور را در جامعه نمایندگی‬ ‫کرده و پیش��گویان بزرگ تح��والت آن به‌ش��مار م ی‌روند‪.‬‬ ‫محل استق رارشان‪ ،‬نشان‌دهنده می زان رفت‌‌و‌آمدها و تمرکز‬ ‫جمعی ت‌هاست‪ ،‬تنوع و قیمت اجناس‌شان‪ ،‬بیانگر تازه‌ترین‬ ‫کااله��ای واردات��ی و ن��وع محصوالت‌ش��ان‪ ،‬هویداکننده‬ ‫بخش‌های نوپدید س��بد مصرف جامعه‪ .‬این ش��بکه توزیع‬ ‫زیرزمین��ی و مرموز‪ ،‬جلودار بس��یاری از تغیی��رات مصرفی‬ ‫خانواده‌های ای ران��ی و متعاقب آن‪ ،‬س��بک زندگی ای رانیان‬ ‫بوده است و بیش از سایر حوزه‌ها (نظیر فروش باتری قلمی‪،‬‬ ‫مس��واک‪ ،‬خمیردندان و‪ ،)...‬فرهن��گ و مصرف فرهنگی را‬ ‫از خود متاثر س��اخته اس��ت‪ .‬البته فروش کپی غیرقانونی‬ ‫فیلم‌های ای رانی‪ ،‬عرضه فیلم‌های سانسور نشده‪ ،‬موسیقی‬ ‫خوانندگان زیرزمینی و در کل هم‌پیوندی میان شبکه‌های‬ ‫تولید و توزی��ع محتوای فرهنگی‪ ،‬مس��ائلی جدیدالحدوث‬ ‫به‌شمار نم ی‌رود و سابقه‌ای نسبتا بیست و چندساله دارند‪،‬‬ ‫با این همه‪ ،‬بعضا م ی‌توان جهش‌هایی را در این هم‌پیوندی‬ ‫مش��اهده کرد که نقاط تالقی فن‌آوری‌های نو‪ ،‬محتواهای‬ ‫خاص و مخاطبان سرگردان در کوچه و خیابان است‪.‬‬ ‫اول‪ :‬فن‌آوری‌های نو که اول‌بار در چهره ویدئو‪ ،‬مقابل‬ ‫نظم حاکم‌ش��ده بر ای ران انقالبی قرارگرفت‪ ‌،‬اگرچه خرید و‬ ‫لو‌نقل‌شان جرم تلقی م ی‌شد‪ ،‬از‬ ‫فروش‌شان آزاد بود‪ ،‬اما حم ‌‬ ‫این رو هنگام‌جابه‌جایی ویدئوها ب رای دید و بازدیدهای شبانه‬ ‫خانوادگی‪ ،‬معموال در ملحفه‌ای پیچیده م ی‌شدند تا مبادا از‬ ‫ُمر قانون‪ ،‬تخلف نشود! ویدئوهای کوچک و بزرگ‪ ،‬رفته‌رفته‬ ‫جای خود را به دیگر پخش‌کننده‌ها دادند و با آمدن سی‪.‬دی‌ها‬ ‫و بعدها دی‪.‬وی‌‪.‬دی از یک‌س��و و بازشدن پای ماهواره‌ها به‬ ‫خانه‌ها‪ ،‬کاملا مقوله جابه‌جایی ی��ا خرید و فروش این‌گونه‬ ‫دستگاه‌ها (‪ )Devices‬از مرکزیت افتاد و خود محتوا درصدر‬ ‫قرار گرفت‪ .‬این محتوا‪ ،‬همان‌گونه که کمی باالتر هم ذکر‬ ‫شد‪ ،‬در اشکال متفاوتی بروز و ظهور پیدا م ی‌کرد و بخشی از‬ ‫آن‪ ،‬محصول (صوتی یا تصویری)‌ترانه‌خوان‌های دم‌‌دستی‬ ‫ل س‌آنجلس��ی بود و بخش‌هایی دیگر فیلم‌ه��ای درهم و‬ ‫بره ‌م هالیوودی‪.‬‬ ‫از اوایل دهه هشتاد‪ ،‬هر دو نوع این محصوالت‪ ،‬شاهد‬ ‫جهش‌هایی قاب��ل توجه در محتوای خ��ود بودند که ظهور‬ ‫اینترنت و آسان‌تر ش��دن حمل‌و‌نقل داده‌ها‪ ،‬از اصل ی‌ترین‬ ‫زمینه‌های آن به‌شمار م ی‌رفت؛ استودیوهای پنهان ساخت‬ ‫موسیقی در داخل و انتشار کپی غیرمجاز فیلم‌های ای رانی‬ ‫(که البت��ه هیچ‌کدام ب��دون س��ابقه نبودند‪ ،‬ام��ا پیدایش‬ ‫سا‌زو‌کارهایی با این گستره وسیع تولید‪ ،‬ب ی‌سابقه م ی‌نمود)‪.‬‬ ‫این استودیوها در یک بازه ‪6-7‬ساله کار خود را گسترش دادند‬ ‫و عالوه بر برگزاری پاره‌ای جشنواره‌های موسیقی غیرقانونی‬ ‫(که همگی با برخوردهای امنیتی نیز مواجه م ی‌شد)‪ ،‬بعضا‬ ‫دس��ت به کار تولیدات تصویری هم زدن��د و هم‌پیوندهای‬ ‫تازه‌ای در بازار مصرف ب رای خود دست و پا کردند و شاید هم‬ ‫بالعکس؛ شبکه‌های ماهواره‌ای فارس ی‌زبان‪ ،‬پخش‌کننده و‬ ‫سفارش‌دهنده انبوهی از این تصویرسازی‌ها بودند که حجم‬ ‫قابل اعتنایی از آنها نیز در ای ران تولید م ی‌شد‪.‬‬ ‫دوم‪ :‬تا اینجا هر آنچه گفته شد درباره محتوایی بود که‬ ‫دیدن یا شنیدنش‪ ،‬نیازمند فن‌آوری‌ تازه به‌دوران رسیده بود‬ ‫و معموال این فن‌آوری‌ها اگر‌چه آسان جابه‌جا م ی‌شدند‪ ،‬اما‬ ‫بدان می زان دست‌و‌پا‌گیر بودند که فرد نم ی‌توانست همه‌جا‬ ‫آنها را با خود همراه داش��ته باش��د؛ از میان محتوای‌ش��ان‬ ‫به‌سادگی انتخاب کند؛ در حین حرکت و نشست و برخاست‪،‬‬ ‫استفاده‌اش را تداوم بخش��د؛ و مهم‌تر از همه‪ ،‬این اقدامات‬ ‫موجبات جلب‌توجه زیاد دیگران در محیط نش��ده و خود را‬ ‫نیز از انج��ام کارهای دیگرش بازن��دارد‪ .‬تلفن‌های‌همراه تا‬ ‫حدودی چنین امکانات��ی را فراهم کردند‪ ،‬ام��ا بازهم چون‬ ‫فرد معموال درگیر فراگرد ارتباط دوس��ویه بود‪ ،‬در بس��یاری‬ ‫اوقات وس��یله‌ای با کاربری سهل و س��اده دانسته نم ی‌شد‪.‬‬ ‫اما اکنون دستفروش‌ها‪ ،‬مرتبا در حال عرضه انواع مختلفی‬ ‫از (هدفون‌ها یا) گوش ی‌های مختلف ی‌اند که به‌وسیله گیره‬ ‫ن وس��یله به‬ ‫(یا ب��دون آن) روی گوش ثابت م ی‌ش��وند و ای ‌‬ ‫کاربر این امکان را م ی‌دهد که با خرید آن (با قیمتی نس��بتا‬ ‫پایین) و داش��تن پخش‌کننده (پلیر) یا بیشتر مواقع گوشی‬ ‫تلفن‌هم��راه‪ ،‬در تمامی‌مکان‌ها‪ ،‬اوقات و احوال‪ ،‬ش��نونده‬ ‫موسیقی یا اصوات موس��یقایی دیگر باشد‪ .‬حتما شما هم‬ ‫افراد گوش��ی به س��ری را دیده‌اید (و فکر کرده‌اید گوش��ی‬ ‫مذکور هندزفری‪ Hands free-‬تلفن‌ همراه‌ش��ان است)‬ ‫که اگر از آنها سوالی بپرسید‪ ،‬جواب‌تان را نم ی‌دهند‪ ،‬گویی‬ ‫ناشنوایند یا در عالم هپروت سیر م ی‌کنند و بعد از لحظه‌ای‬ ‫تکانی م ی‌خورند و گوش��ی را از گوش‌های‌شان برم ی‌دارند‬ ‫و م ی‌گویند‪« :‬ببخشید‪ ،‬متوجه نش��دم!»‪ .‬گاهی اوقات هم‬ ‫حجم ناراحت‌کننده صداه��ای نابهنجار خارج‌ش��ده از این‬ ‫هدفون‌های کم‌کیفیت‪ ،‬ب رای مجاوران آزاردهنده اس��ت و‬ ‫حتما اعتراض‌ب رانگیز و‪ ...‬طیف سنی استفاده‌کنندگان از این‬ ‫گوش ی‌ها را م ی‌شود حدس زد‪ :‬نوجوانان و جوانان‪ ،‬اما در مورد‬ ‫طیف جنسی‪ ،‬تحول قابل مالحظه‌ای رخ‌داده و دیگر تفاوتی‬ ‫در استفاده از این کاربری میان پس��ران با دختران نیست و‬ ‫چه‌بسا دختران به‌دلیل پوشیده‌شدن گوشی زیر حجاب‌شان‪،‬‬ ‫با میل و فراگیری بیشتری از آن استفاده م ی‌کنند‪.‬‬ ‫سبک استفاده از گوش��ی‌ها‪ ‌،‬بدان معناست که کاربر‬ ‫دیگر ب��رای قرار‌گرفت��ن در محیط مطلوب خ��ود‪ ،‬نیازمند‬ ‫تامی��ن پی ش‌زمینه‌های فیزیکی الزم نیس��ت و در ه ر‌جا و‬ ‫هر فرصتی‪ ،‬این امکان ب رایش فراهم است؛ ضمن آنکه این‬ ‫تمرکز بر محتوای‌ شنیده‌شده‪ ،‬عمال فرد را در سیر به درون‬ ‫جهان جان خویش‪ ،‬آماده‌ت��ر و ورزیده‌تر م ی‌کند و فردگرایی‬ ‫محصول تجربه امر مدرن را در بطن و متن جامعه تداعی و‬ ‫تداوم م ی‌بخشد‪.‬‬ ‫سوم‪ ‌:‬البته این فردگرایی اتفاق نوینی نیست‪ ،‬چرا‌که‬ ‫ش��اهد مثال آن‪ ،‬در نگرفتن بحث میان سرنشینان وسایل‬ ‫حمل‌ونقل شهری اس��ت که سال‌هاس��ت دیگر طبیعی و‬ ‫عادی شده است‪ ،‬اما عمال فرد در این نوع از مصرف و انتخاب‬ ‫دس��تگاه ارتباطی‪ ،‬نماد یا پرچمی‌را روی گوش خود نصب‬ ‫کرده و بر دوش خویش حم��ل م ی‌کند که از فاصله چندین‬ ‫متری‪ ،‬تکلیف او را با پی رامونش مشخص م ی‌کند و دیگران‬ ‫را وام ی‌دارد که اوال به او نزدیک نشوند و ثانیا اگر جسارت به‬ ‫خرج داده و از حیطه اختیارش��ده عبور کنند‪ ،‬انتظار پاسخی‬ ‫درخور را نداشته باشند‪.‬‬ ‫با این همه‪ ،‬درگیرش��دن فراگیر با موس��یقی یا دیگر‬ ‫انواع اصوات موس��یقایی‪ ،‬ذات متنی قضیه مورد بررس��ی‬ ‫است؛ موسیقی با اعصاب آدمی‌ارتباط برقرار م ی‌کند و هم‬ ‫از این‌روست که میان ش��نیدن و گوش‌دادن فاصله‌گذاری‬ ‫م ی‌شود‪ .‬اگر کارب ران این وسایل ارتباطی‪ ،‬موسیقی را گوش‬ ‫کنند‪ ،‬پس در آن واحد با آن ارتباط م ی‌گیرند و ممکن است‬ ‫با حزن یا سرخوشی ناشی از (یا نهفته در) آهنگ‪ ،‬هماهنگ‬ ‫ش��وند و اگر بش��نوند‪ ،‬صرفا بخش‌هايی از گوش و هوش‬ ‫خود را متوج��ه آن م ی‌کنند که از محیط‪ ،‬کنده ش��وند‪ .‬این‬ ‫کنده‌ش��دگی کاربر را از تفکر بازم ی‌دارد یا الاقل سطحی از‬ ‫تعقل را زایل و غیرممکن م ی‌کن��د‪ ،‬در نتیجه ذهن فرد که‬ ‫باید مرتبا در حال حل و فصل مسائل باشد‪ ،‬از چنین رفع و‬ ‫رجوعی بازم ی‌ماند‪ .‬این بازماندگی همیشه درباره موسیقی‬ ‫صادق اس��ت و اینجا صحبت از حجم و می زان گوش‌دادن‬ ‫به موسیقی در همه س��طوح و ساحات اس��ت که الجرم از‬ ‫کارافتادگی قوه فاهمه و ناطقه و حتی باصره را به‌دنبال دارد‪.‬‬ ‫این اتفاق به‌معنای برون‌شدگی عدم تعادل نهفته در چارچوب‬ ‫و حصار اتاق فرد به عرصه عمومی اس��ت‪ .‬عرصه عمومی‬ ‫جایی است که همه در آن زندگی م ی‌کنیم و محل کنش‌ها‬ ‫و کشاکش‌های ماست‪ .‬یک پ ی‌آمد س��اده این ب ی‌تفکری‪،‬‬ ‫انفعال و واماندگی در ب رابر وقایعی است که در حول و حوش‬ ‫افراد‪ ،‬روی م ی‌دهد و کس��ی هم جرات مداخله در آن را ندارد‬ ‫(که نمونه‌های مش��هورش را در قتل‌های میدان کاج و پل‬ ‫عاب ر‌پیاده پل مدیریت ته ران م ی‌توان نش��انه گرفت)‪ .‬البته‬ ‫ممکن است در اینجا بتوان پیوندهای دیگری را نیز شناسایی‬ ‫کرد ک��ه موج��ب تولید عرص��ه عمومی‪-‬مج��ازی تازه‌ای‬ ‫م ی‌شوند‪ ،‬اما اجماال آن عرصه‌ها شناخته یا محقق ناشده‌اند‬ ‫و نم ی‌توان درباره کارکردهای‌شان قضاوت روشنی داشت‪.‬‬ ‫گوش��ی‌ به‌س��رها‪ ،‬پ��س از انگش��ت‌ش��صت ی‌ها‬ ‫(تلفن‌‌همراه‌بازان!) حاال در تکثیر و توالدند‪ .‬بازار مصرف‌شان‬ ‫کاملا از حیطه نظارت‌های رایج خارج ش��ده و نوعی حریم‬ ‫خصوصی در حریم عمومی‪ ،‬ب رای‌ش��ان شکل گرفته است‪.‬‬ ‫گوش��ی‌به‌س��رهایی که اگرچه از پوش��ش و حرکات‌شان‬ ‫م ی‌ش��ود حدس‌هایی درباره آرزوها و آرمان‌های‌شان زد‪ ،‬اما‬ ‫این حدس‌ها بسیار ناکافی است و رهزن‪ .‬تغییر نظام و می زان‬ ‫و ذائقه مصرف فرهنگی‪ ،‬حادثه‌ای است که تبعات خود را به‌‬ ‫همین زودی‌ها در توجه بیشتر به سبک زندگی متجددانه‪،‬‬ ‫باز‌م ی‌تاباند‪g .‬‬ ‫‪23‬‬
‫سياست‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪24‬‬ ‫پاسخ منفي به كانديداتوري‬
‫حرف آخر‬ ‫چرا سيد‌حسن‌خميني دعوت اصالح‌طلبان براي نامزدي در انتخابات را نپذيرفت؟‬ ‫‪1‬‬ ‫آغاز ماجرای کاندیداتوری در انتخابات‬ ‫وقتی رئیس‌جمهور پیش��ین در انتخابات مجلس نهم‬ ‫سياست‬ ‫نعیمه اش�راقی‪ :‬سید‌حس�ن خمین�ی بهترین‬ ‫گزینه است‬ ‫سید‌حس��ن خمینی اما در حالی نظر نهای��ی‌اش را در‬ ‫مورد کاندیداتوری مطرح کرده که چند روز پیش از آن نعیمه‬ ‫اشراقی‪ ،‬نوه امام راحل (ره) با بیان اینکه سید‌حسن تنها کسی‬ ‫است که می‌تواند دولت آشتی ملی تش��کیل دهد‪ ،‬گفته بود‪:‬‬ ‫«وی می‌تواند وسیله‌ای برای آشتی عده‌ای از مردم و برخی از‬ ‫جناح‌ها با نظام شود‪ ».‬او با اشاره به خبر برخی رسانه‌ها مبنی‬ ‫بر احتمال کاندیداتوری حجت‌االس�لام سید‌حسن خمینی‬ ‫افزوده بود‪« :‬احتمال حضور سید‌حس��ن خمینی در انتخابات‬ ‫‪ 92‬را رد نمی‌کنم‪ .‬به نظر بنده‪ ،‬سید‌حسن خمینی بهترین گزینه‬ ‫برای شرایط ایران امروز است؛ پشتوانه قوی مردمی‪ ،‬سالمت‬ ‫شخصیتی و تفکر باز فراجناحی وی‪ ،‬ادله این نظرم است‪ .‬اگر‬ ‫شرایط به‌گونه‌ای تغییر کند که اصالح‌طلبان بتوانند با معرفی‬ ‫کاندیدای واحد و موجه‪ ،‬به‌طور آزادانه و نه از س��ر ناچاری در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری س��ال آینده شرکت کنند‪ ،‬شانس‬ ‫زیادی خواهند داشت‪».‬‬ ‫پیش از نعیمه اشراقی‪ ،‬رضا رشید‌پور مجری سابق رسانه‬ ‫ملی از دیدارش با سید‌حس��ن خمینی خب��ر داده و در صفحه‬ ‫فیس‌بوکش با اشاره به ماجرای این دیدار نوشته بود‪« :‬می‌گفت‬ ‫که میان آرامش و احساس آرامش فاصله زیادی وجود دارد و‬ ‫معتقد بود احساس آرامش میان مردم پاکستان از ایران بیشتر‬ ‫است! پرسیدم احتمال کاندیداتوری ش��ما در انتخابات سال‬ ‫آینده چقدر است؟ لبخندش به خنده تبدیل شد و گفت صفر!»‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫«نامزدی من در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری کاملا‬ ‫منتفی است‪ ».‬این اظهارنظر قاطع سید‌حسن خمینی که هفته‬ ‫گذشته مطرح شده پایانی است بر همه گمانه‌هایی که در مورد‬ ‫کاندیداتوری او مطرح بود‪.‬‬ ‫گمانه‌هایی که از آغاز سال جاری مطرح و البته هر بار با‬ ‫حاشیه‌های مختلفی همراه می‌شد‪.‬‬ ‫ای��ن اظهارنظ��ر سید‌حس��ن خمین��ی البت��ه فقط به‬ ‫معنای حذف یکی از نام‌های فهرس��ت گزینه‌های احتمالی‬ ‫اصالح‌طلبان نیست‪ ،‬چه اینکه حاال با این اظهارنظر او تغییراتی‬ ‫در آرایش سیاسی اصالح‌طلبان نیز پدید خواهد آمد‪.‬‬ ‫رصدگران و تحلیلگران مسائل سیاسی در صورت‌بندی‬ ‫چینش نیروهای سیاس��ی اصالح‌طلبان بر این باور بودند که‬ ‫اصالح‌طلبان به ‪ 4‬بخش اصلی تقسیم شده‌اند‪.‬‬ ‫برخی اعتقاد دارند که باید با گزینه‌های حداکثری وارد‬ ‫انتخابات ش��د‪ ،‬برخی برای ورود معتقد به حضور حداکثری‬ ‫مش��روط هس��تند‪ ،‬برخی اعتقاد ب��ه حضور بدون ش��رط با‬ ‫کاندیداهای نسل دوم و اصطالحا حداقلی دارند و برخی دیگر‬ ‫نیز قائل به عدم حضور در انتخابات هستند‪.‬‬ ‫در چنین تحلیلی بود که سید‌حس��ن خمین��ی در زمره‬ ‫نامزد‌های اصطالحا حداکثری و البت��ه مورد عالقه دو طیف‬ ‫اول جای می‌گرفت‪.‬‬ ‫حاال ام��ا سید‌حس��ن خمین��ی در آخری��ن اظهارنظر‬ ‫انتخاباتی‌اش می‌گوید‪« :‬این شایعات همیشه مطرح بوده و ما‬ ‫هم نمی‌توانیم مدام تکذیبیه صادر کنیم‪ ،‬اما چون اخیرا مطرح‬ ‫شده می‌گویم که نامزدی من درانتخابات آتی ریاست‌جمهوری‬ ‫کاملا منتفی است‪».‬‬ ‫شرکت کرد‪ ،‬دیگر این تحلیل که اصالح‌طلبان بنای بازگشت‬ ‫به قدرت الاقل در زمان��ی نزدیک را ندارن��د از وزن کمتری‬ ‫برخوردار شد‪ .‬در‌گیر و دار همان ماجرا بود که مباحث سیاسی‬ ‫اصالح‌طلبان باال گرف��ت و خیلی از آنها ب��ه این جمع‌بندی‬ ‫رسیدند که باید از پنجره انتخابات باردیگر منفذی یابند برای‬ ‫تداوم سیاست‌ورزی رس��می‪ .‬چنین شد که تابوی صحبت از‬ ‫حضور مجدد در انتخابات در میان آنان شکسته شد‪.‬‬ ‫چنین بود که رسانه‌ها و اهالی سیاست به گمانه‌پردازی‬ ‫درباره یافت��ن مصادیق احتمال��ی آنان ب��رای انتخابات ‪92‬‬ ‫پرداختند‪.‬‬ ‫میان چهره‌هایی که یا اصالح‌طلب بودند یا نس��بت و‬ ‫قرابت سیاس��ی با اصالح‌طلبان داشتند یکی از نام‌های مهم‬ ‫سید‌حسن خمینی بود‪.‬‬ ‫او در وقایع سال ‪ 88‬گرچه س��عي كرد به‌صورت علني‬ ‫و صريح اعالم موضع نكند و به بيان كلياتي بسنده نمايد‪‌،‬اما‬ ‫منتشر شدن يك عكس از او در كنار دو كانديداي آن انتخابات‬ ‫موجب اعتراض برخي از شركت‌كنندگان در مراسم ‪ 14‬خرداد‬ ‫س��ال ‪ 89‬ش��د؛ اعتراضي كه موجب ش��د صحبت‌هاي وي‬ ‫ناتمام بماند‪.‬‬ ‫اما در فضایی که تحلیل‌های متفاوتی در مورد احتمال‬ ‫نامزدی او مطرح ش��ده بود‪ ،‬نهم اردیبهشت ماه امسال یک‬ ‫سایت خبری از دیدار انتخاباتی سیدحسن خمینی و محمود‬ ‫احم ‌دی‌نژاد خبر داد و نوشت‪« :‬سیدحسن خمینی اخیرا بعد از‬ ‫دیدار با آقای‌هاشمی‌رفسنجانی به دیدار دکتر احمدی‌نژاد رفته‬ ‫و رئیس‌جمهور نیز در این دیدار صریحا به سیدحسن خمینی‬ ‫اعالم کرده که در ص��ورت حض��ور وی در عرصه انتخابات‬ ‫یازدهم ریاست جمهوری‪ ،‬شخصا از وی حمایت خواهد کرد‪».‬‬ ‫این خبر اما بالفاصله با واکنش دو طرف مواجه ش��د‪.‬‬ ‫نخستین واکنش مربوط می‌ش��د به نهاد ریاست‌جمهوری؛‬ ‫محمد شیخان‪ ،‬سرپرست معاونت ارتباطات و اطالع‌رسانی‬ ‫دفتر ریاست‌جمهوری در گفت‌وگویی با خبرگزاری دولتی ایرنا‬ ‫اخبار منتشر شده مبنی بر انجام این دیدار را رد کرد‪ .‬پس از نهاد‬ ‫ریاست‌جمهوری حاال نوبت نزدیکان سیدحسن خمینی بود‬ ‫که به این خبر واکنش نشان دهند‪ .‬حجت‌االسالم‌والمسلمین‬ ‫سیدس��راج‌الدین موس��وی از اعضای دفتر امام خمینی(ره)‬ ‫وظیفه تکذیب این خبر را به عهده گرفت‪ .‬موسوی در گفت‌وگو‬ ‫با سایت جماران در پاسخ به پرسشی درباره خبر دیدار سید‌حسن‬ ‫خمینی با رئیس‌جمهور گف��ت‪« :‬خبر مذکور دروغ اس��ت و‬ ‫نیات اینگونه سایت‌ها از این خبرس��ازی‌ها نیز معلوم است و‬ ‫هیچ‌گونه پیشنهادی نیز از ناحیه ایشان مبنی بر کاندیداتوری‬ ‫ریاست‌جمهوری به یادگار امام نشده است‪ ».‬زمان اندکی پس‬ ‫از این واکنش‌ها‪ ،‬اما خبری متفاوت منتشر شد؛ خبری که دیدار‬ ‫این دو شخصیت سیاسی را تایید اما مذاکره انتخاباتی را تکذیب‬ ‫کرد‪ .‬بر این اساس؛ دبیر ستاد مرکزی بزرگداشت حضرت امام‬ ‫خمینی(ره) ضمن اش��اره به دیدار احمدی‌نژاد و سیدحس��ن‬ ‫خمینی گفت‪« :‬در این دیدار پیشنهاد کاندیداتوری سیدحسن‬ ‫خمینی مطرح نشده و این شایعه را تکذیب می‌کنم‪».‬‬ ‫انص��اری در خص��وص مط��رح ش��دن اخب��اری‬ ‫مبنی ب��ر کاندیداتوری سیدحس��ن خمینی ب��رای انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری و بحث درباره این موضوع با احمدی‌نژاد‬ ‫خاطرنش��ان ک��رد‪« :‬بن��ده از طرف آنه��ا ش��دیدا موضوع‬ ‫کاندیداتوری را تکذیب می‌کنم‪ .‬این شایعه را که در دیداری که‬ ‫سیدحسن با احمدی‌نژاد داشته به وی پیشنهاد کاندیداتوری‬ ‫می‌ش��ود را تکذیب می‌کنم و اصال به مقول��ه کاندیداتوری‬ ‫‪25‬‬
‫سياست‬ ‫ایشان پرداخته نشده اس��ت‪ ».‬دبیر ستاد مرکزی بزرگداشت‬ ‫حضرت امام‌خمینی‌(ره) ادامه داد‪« :‬بیت امام(ره) اگر سخنگو‬ ‫و خدمتگزار مردم باشد‪ ،‬برایشان جذابیت بیشتری دارد تا وارد‬ ‫حوزه مسئولیتی شوند‪».‬‬ ‫وی درباره چرایی مطرح ش��دن این شایعات افزود‪« :‬ما‬ ‫پیش از این انتخابات خبرگان را داش��تیم که برخی ش��ایعه‬ ‫کردند سیدحس��ن خمینی می‌خواهد کاندیدا شود و حتی در‬ ‫انتخابات مجلس نیز گفتند عالوه بر کاندیداتوری می‌خواهد‬ ‫لیست بدهد و به همین ترتیب این شایعات را برای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری ه ‌م مطرح کردند‪».‬‬ ‫انصاری تاکید کرد‪« :‬متاس��فانه برخی جریانات کاری‬ ‫ندارند که چه کس��ی ثبت‌نام کرده یا می‌خواهد کاندیدا شود‪،‬‬ ‫بلکه فقط به‌دنبال فضاسازی و منافع خود بوده و می‌خواهند با‬ ‫این سوژه‌ها آتشی به پا کنند‪».‬‬ ‫دبیر ستاد مرکزی بزرگداشت حضرت امام خمینی (ره)‬ ‫یادآور شد‪« :‬اگر کسی یک رگ نسبی با امام(ره) داشته باشد از‬ ‫آنچه برخی طیف‌ها آن را قدرت می‌دانند‪ ،‬برتری دارد‪ ».‬وی با‬ ‫تاکید بر اینکه انتساب به حضرت امام چیز کمی نیست گفت‪:‬‬ ‫«ما باید قدرشناس فرزندان امام باشیم که جان خود را برای‬ ‫پیشرفت نظام در طبق اخالص گذاشتند‪».‬‬ ‫هر‌چه بود خ��رداد با این تکذیب‌ه��ای انتخاباتی پایان‬ ‫یافت‪ ،‬اما تیرماه هم یک خبر مهم انتخاباتی در مورد سید‌حسن‬ ‫خمینی منتشر شد؛ خبری که البته شباهت‌هایی با اخبار پیشین‬ ‫داشت‪.‬‬ ‫منبع خبر اما یک فرد نزدیک به دولت به‌شمار می‌آمد‪.‬‬ ‫«رایزنی‌هایی بین سیدحس��ن خمین��ی و احمدی‌نژاد‬ ‫صورت گرفته و احمدی‌نژاد پیشنهاد حضور در انتخابات را به‬ ‫سیدحسن خمینی ارائه کرده که البته سیدحسن خمینی این‬ ‫پیشنهاد را نپذیرفته است‪».‬‬ ‫این جمله س��یداحمد محی‌الدین میرمرشدی‪ ،‬رئیس‬ ‫ستاد انتخابات‪ 88‬احمدی‌نژاد در اس��تان اصفهان‪ ،‬بار دیگر‬ ‫بازار گمانه‌های انتخاباتی را داغ کرد‪ .‬با مطرح شدن سخنان‬ ‫میرمرش��دی‪ ،‬تحلیل‌هایی در مورد احتم��ال کاندیداتوری‬ ‫سید‌حس��ن خمینی به میان آمد‪ .‬او یک خبر دیگر هم برای‬ ‫رسانه‌ها داشت‪« :‬بین احمدی‌نژاد ‌و هاشمی جلسات خاصی‬ ‫برگزار ش��ده و این دو دارند به هم نزدیک می‌شوند و احتمال‬ ‫حرکات مشترک آنان در آینده وجود دارد که از این حرکات‪ ،‬هر‬ ‫دو سود خواهند برد و احتماال دعوت از سیدحسن خمینی نیز بر‬ ‫همین اساس صورت گرفته باشد‪».‬تصاویر محمود احمدی‌نژاد‬ ‫در کنار سید‌حس��ن خمینی باردیگر روی جلد روزنامه‌ها قرار‬ ‫گرفت و تحلیل‌های انتخاباتی ظاهری متفاوت به خود گرفت‪.‬‬ ‫بر مبنای این گمانه‌پردازی‌های سیاس��ی مطرح شده بود که‬ ‫ک هاش��می‪ ،‬احمدی‌نژاد و‬ ‫سید‌حس��ن خمینی فصل مشتر ‌‬ ‫اصالح‌طلبان خواهد شد برای انتخابات ‪92‬؛ تحلیل‌هایی که‬ ‫البته دوام زیادی نیاورد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫نیمه‌دوم سال و بازهم سید‌حسن خمینی‬ ‫اما نیمه دوم س��ال ‪ 91‬هم سید‌حسن خمینی همچنان‬ ‫خبر‌ساز بود‪.‬‬ ‫در حالی که اخبار متفاوتی درباره فعالیت‌های انتخاباتی‬ ‫اصالح‌طلبان در رس��انه‌ها منتنشر می‌شد یک سایت خبری‬ ‫مدعی تش��کیل یک جلسه سیاسی مهم ش��د؛ جلسه‌ای که‬ ‫بر مبنای ادعای این س��ایت یکی از حاضرانش سید‌حس��ن‬ ‫خمینی بود‪.‬‬ ‫این سایت خبری نوشته بود‪« :‬دیدار محرمانه‌ای میان‬ ‫محمد‌باقر قالیباف ب‌ا هاشمی رفسنجانی‪ ،‬سید‌محمد خاتمی و‬ ‫سید‌حسن خمینی نوه امام راحل صورت گرفته است‪ ».‬دامنه‬ ‫واکنش‌ها به این خبر آن‌قدر باال گرفت که محمد‌باقر قالیباف‬ ‫تصمیم به تکذیب رسمی آن گرفت‪.‬‬ ‫چنین ش��د که رواب��ط عمومی ش��هرداری تهران با‬ ‫صدور اطالعیه‌ای خبر دی��دار قالیباف‪ ،‬ش��هردار تهران با‬ ‫آیت‌اهلل‌‌هاشمی‌رفسنجانی‪ ،‬سید‌محمد خاتمی و سید‌حسن‬ ‫خمینی را تکذیب کرد و نوشت‪« :‬متاسفانه برخی رسانه‌های‬ ‫فضای مجازی صرفا برای دس��ت یافتن به بازدید بیشتر یا‬ ‫به دلیل توهم دش��من‌پنداری بر‌خالف صراحت فرمایش‬ ‫رهبر معظم انقالب که تاکید داش��تند رقیب انتخاباتی خود‬ ‫را دش��من اکبر‌تلقی نکنیم‪ ،‬به هر دروغ و شایعه‌ای متوسل‬ ‫می‌ش��وند‪ .‬در فضای غیر‌اخالقی که برخی رسانه‌ها ایجاد‬ ‫کرده‌اند‪ ،‬نش��ر هر دروغی برای رس��یدن به هدف سیاسی‬ ‫مجاز شمرده می‌شود و در این میان عطش برخی رسانه‌ها‬ ‫درخصوص شایعه‌سازی سیاسی برای برخی شخصیت‌ها از‬ ‫جمله آقای قالیباف بیشتر است‪ .‬چنان که یک روز از دیدار‬ ‫ایشان با آیت‌اهلل مصباح خبر می‌دهند‪ ،‬روز دیگر از دیدار با‬ ‫خاتمی‪ ،‬یک روز برای ایشان رنگ انتخاباتی تعیین می‌کنند‬ ‫و روز دیگر رئیس س��تاد!» اين پاس��خ دفتر شهردار تهران‬ ‫البته پايان اين ماجرا نبود‪ .‬سايت رجانيوز در خبري مجددا‬ ‫بر صحت خبر پيش��ينش تاكيد كرد خبري كه البته اين بار‬ ‫واكنشي به‌دنبال نداشت‪.‬‬ ‫اما این تنها اتفاق این ماه برای سید‌حسن خمینی نبود‬ ‫چرا که چند روز بعد هنگام خروج سید‌حسن خمینی و برخی‬ ‫از نزدیکان وی از مراس��م ختم آیت‌اهلل انواری که در مسجد‬ ‫نور برگزار شد‪ ،‬خبرنگاران درباره کاندیداتوری وی از او سوال‬ ‫کردند که موسوی‌بجنوردی به‌جای سید‌حسن گفت که «او‬ ‫نامزد انتخابات نمی‌شود»‪.‬‬ ‫قانونی که کاندیداتوری سید‌حس�ن خمینی را‬ ‫منع می‌کرد‬ ‫مجلس شورای اسالمی در سال جاری مشغول بررسی‬ ‫طرحی بود که بنای اصالح قانون انتخابات را داشت‪ .‬این طرح‬ ‫اگرچه حاشیه‌ها و مباحث فراوانی را پیرامون خود داشت‪ ،‬اما‬ ‫یکی از مفادش مربوط می‌شد به نامزدی سید‌حسن خمینی؛‬ ‫آنجا که در این اصالحیه شرط سنی برای نامزدهای انتخابات‬ ‫در نظر گرفته می‌شد و البته سن سید‌حسن خمینی کمتر از حد‬ ‫مشخص شده در آن بود‪.‬‬ ‫این‌گونه بود که برخ��ی اصالح‌طلبان مطرح کردند که‬ ‫منظور از تعیین این ش��رط توس��ط طراحان اصالحیه قانون‬ ‫انتخابات جلوگیری از کاندیداتوری سید‌حس��ن خمینی بوده‬ ‫است‪ .‬اگر چه س��رانجام در بررس��ی نهایی این بند از قانون‬ ‫می‌توان گفت اکنون اصالح‌طلبانیکه به‌دنبال گزینه حداکثری بودند‬ ‫یک کاندیدای مهم را از دست داده‌اند‪ .‬با نیامدن سید‌حسن خمینی‬ ‫اکنون اصالح‌طلبان حامی‌او باید به دنبال نسخه‌ای جدید برای حضور در‬ ‫انتخابات باشند‬ ‫‪26‬‬ ‫انتخابات حذف شد‪ ،‬اما موجب ش��د تا باردیگر گمانه‌زنی‌ها‬ ‫پیرامون سید‌حسن خمینی افزایش یابد‪.‬‬ ‫پایان ماجرای کاندیداتوری‬ ‫پس از اینک��ه منع قانون��ی کاندیداتوری سید‌حس��ن‬ ‫خمینی از قانون انتخابات حذف شد‪ ،‬با تاکید برخی چهره‌های‬ ‫اصالح‌طلب برای حضور حتمی‌و البته حداکثری در انتخابات‪،‬‬ ‫بار دیگر حرف و حدیث‌ها درباره نامزدی سید‌حس��ن خمینی‬ ‫باال گرفت‪ .‬برخ��ی خبرها حکایت از رایزنی‌ه��ای پی در‌پی‬ ‫چهره‌های رده‌باالی اصالح‌طلب با سید‌حسن خمینی داشت‬ ‫و البته در مقابل اظهارنظرها در مورد شرایط سیاسی در صورت‬ ‫کاندیداتوری او نیز افزایش یافت‪.‬‬ ‫صادق زیب��ا‌کالم‪ ،‬تحلیلگر اصالح‌طل��ب در این مورد‬ ‫گفت‪« :‬سید‌حسن خمینی دودل است که آیا بیاید یا نیاید‪ .‬او‬ ‫بدون موافقت سران اصالحات یعنی آقایان‌هاشمی و خاتمی‬ ‫در انتخابات ش��رکت نمی‌کند‪ ».‬او در عین ح��ال تاکید کرد‪:‬‬ ‫«سید‌حسن نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری دهم نمی‌شود‪.‬‬ ‫سید‌حسن می‌داند که اصالح‌طلبان با وجود شرایط فعلی در‬ ‫انتخابات شرکت نمی‌کنند‪ ،‬از طرفی اصولگرایان به وی رای‬ ‫نمی‌دهند‪ ،‬پس بعید به نظر می‌رس��د ایش��ان اعالم نامزدی‬ ‫کنند‪ ».‬زیباکالم در پاسخ به اینکه آیا به نظر شما سید‌حسن که‬ ‫فارغ از حمایت اصالح‌طلبان به پشتوانه رابطه نسبی با امام(ره)‬ ‫و اینکه ایشان از چهره‌های حوزوی محسوب می‌شوند‪ ،‬از رای‬ ‫خوبی برخوردارند در انتخابات شرکت خواهند کرد‪ ،‬گفته بود‪:‬‬ ‫«درست است ایشان نام امام را به‌دنبال دارند ولی بسیاری از‬ ‫رای‌دهندگان اصولگرا حاضر نمی‌ش��وند به سید‌حسن رای‬ ‫بدهند‪».‬‬ ‫امیر محبیان‪،‬تحلیلگراصولگرانیزگفت‪«:‬منباشناختی‬ ‫که از سید‌حس��ن خمینی دارم معتقدم او شخصیت محترم و‬ ‫باهوشی است و ش��رایط را به خوبی می‌س��نجد‪ ،‬اما نکته‌ای‬ ‫که وجود دارد این است که سید‌حسن یک سرمایه برای نظام‬ ‫محس��وب می‌ش��ود‪ ،‬در حالی که وارد فضای جنجالی شدن‬ ‫مشخص نیست که خروج راحتی هم داش��ته باشد‪ .‬بنابراین‬ ‫‌تردید دارم سید‌حسن مایل باش��د وارد فضای انتخابات شود‪.‬‬ ‫سید‌حسن خمینی اهل بیت امام است؛ ردصالحیت وی ساده‬ ‫نیست‪ .‬وی دارای موقعیتی خاص بوده و در حال تحصیل است‬ ‫و از س��وی دیگر می‌خواهد خود را به‌عنوان یک رجل دینی‬ ‫هم مطرح کند‪ .‬بنابراین هزینه ردصالحیت او برای نظام باال‬ ‫خواهد بود‪ .‬اگر نظام او را تایید کند موقعیتش بسیار خوب خواهد‬ ‫بود‪ ،‬اما اگر شورای نگهبان صالحیت وی را رد کند کل ظرفیت‬ ‫خود را در قضیه سید‌حسن خواهد گذاشت و کاندیداهای دیگر‬ ‫از فیلتر ش��ورای نگهبان راحت‌تر عبور خواهند کرد‪ ،‬چرا‌که‬ ‫نمی‌توان همه کاندیداه��ا را رد کرد‪ ،‬بنابرای��ن وقتی فردی‬ ‫همچون سید‌حسن رد شود کل انرژی رد صالحیت شورای‬ ‫نگهبان را می‌گیرد‪».‬‬ ‫اما حاال ک��ه ‪ 5‬ماه به برگ��زاری انتخاب��ات زمان باقی‬ ‫مانده سید‌حسن خمینی رسما و قطعا اعالم کرده کاندیدای‬ ‫انتخابات ‪ 92‬نخواهدبود‪ .‬چنین است که می‌توان گفت اکنون‬ ‫اصالح‌طلبانی که به‌دنبال گزینه حداکثری بودند یک کاندیدای‬ ‫مهم را از دس��ت داده‌اند‪ .‬با نیامدن سید‌حسن خمینی اکنون‬ ‫اصالح‌طلبان حامی‌او باید به دنبال نسخه‌ای جدید برای حضور‬ ‫در انتخابات باشند‪ .‬سيدحسن خميني كه بيشتر اوقات خود را‬ ‫صرف تحصيل در قم مي‌كند با اين اقدام خود ترجيح داد كه‬ ‫همچنان در حاشيه سياست حضور داشته باشد و از متن سياست‬ ‫كه خود حاوي جنجال‌ها و تنش‌هاي فراواني اس��ت دوري‬ ‫كند‪ .‬آن گونه كه پيش‌بيني مي‌شد حجت‌االسالم سيدحسن‬ ‫خميني از رقابتي سخت و پرتنش احتراز كرد تا همچنان فارغ‬ ‫از جناح‌بندي‌هاي حاضر‪ ،‬بيت امام بتواند در موضعي فراتر از‬ ‫احزاب سياسي قرار گيرد‪ .‬او ترجيح داد به جاي انتساب مستقيم‬ ‫به يك جناح همچنان ش��خصيتي متعلق به نظ��ام و حافظ‬ ‫بيت‌امام باشد‪ .‬به نظر مي‌رسد او حرف آخرش را زده باشد‪g .‬‬
‫اصالح‌طلبان از سيدحسن‌خميني هم‬ ‫عبور مي‌كردند‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با مسعود پزشكيان‬ ‫‪2‬‬ ‫مس�عود پزش�کیان‪ ،‬وزیر دولت اصالحات در گفت‌وگو با هفته‌نامه مثلث با تاکید بر این مطلب که در مملکت ما‬ ‫جناح‌بندی‌ها بیشتر سیاسی است تا حزبی می‌گوید‪« :‬اصالح‌طلبان خودشان ‪72‬ملت هستند‪ .‬وقتی یک عده از این‬ ‫طیف گفتند از خاتمی عبور می‌کنیم‪ ،‬قطعا از سید‌حسن خمینی هم عبور می‌کردند‪ ».‬این نماینده مجلس تاکید می‌کند‪:‬‬ ‫«سید‌حسن جزو هیچ حزب و گروهی نبوده که بخواهد اصالح‌طلبان را به اجماع برس�اند‪ ».‬وی معتقد است‪« :‬درون‬ ‫اصالحات یک نگاه روشن سیاسی وجود ندارد که اگر کس�ی آمد و از آن دیدگاه دفاع کرد همه پشت سر آن فرد قرار‬ ‫بگیرند‪ ».‬مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید‪:‬‬ ‫زهره دياني‬ ‫آقای دکتر! لطف�ا تحلیل خودت�ان را درباره علت‬ ‫انص�راف سید‌حس�ن خمین�ی از کاندیدات�وری‬ ‫بفرمایید؟‬ ‫‪ l‬بن��ده تحلیل خاص��ی در این خص��وص ندارم و‬ ‫نمی‌دانم چرا چنین تصمیمی‌گرفته‌اند‪.‬‬ ‫به نظر ش�ما آیا ایش�ان برای به اجماع رساندن‬ ‫اصالح‌طلبان گزینه مناسبی نبودند؟‬ ‫‪ l‬در زم��ان دولت اصالح��ات برخ��ی نمایندگان‬ ‫مجلس ششم می‌گفتند باید از خاتمی عبور کنیم‪ ،‬حتما شما‬ ‫این موضوع را فراموش کرده‌اید؟‬ ‫من هم این موضوع را به خاطر دارم‪ ،‬اما می‌خواهم‬ ‫شما توضیح بیشتری در این خصوص بفرمایید؟‬ ‫‪ l‬جزئی��ات بیش��تری از آن را به خاطر ن��دارم‪ ،‬اما‬ ‫می‌خواهم بگویم این‌گونه نیس��ت که گروه‌ها و جناح‌های‬ ‫سیاسی حاضر در کشور یکدس��ت باشند و یک تفکر خاص‬ ‫و مشخصی داشته باش��ند‪ .‬گروه‌های سیاس��ی در کشورما‬ ‫هیات‌رئیسه ندارند‪ ،‬به عبارت دیگر اعضای آنها هم مشخص‬ ‫نیستند‪ ،‬از این رو هر‌‌کس برای خودش یک حرفی می‌زند و‬ ‫چیزی می‌گوید‪.‬‬ ‫فک�ر می‌کنید ک�دام بخ�ش از اصالح‌طلبان‬ ‫بیش�تر مخال�ف کاندیداتوری سید‌حس�ن‬ ‫خمینی در انتخابات بودند؟‬ ‫‪ l‬نمی‌دان��م‪ .‬بن��ده در این موض��وع دقت‬ ‫نکرده‌ام زیرا معتقدم در مملک��ت ما جناح‌بندی‌ها‬ ‫بیشتر سیاسی است تا حزبی‪ .‬من حزبی نمی‌بینم؛‬ ‫البته متاس��فانه در کشور ما بس��تر به وجود‬ ‫آمدن حزب وج��ود ن��دارد در نتیجه‬ ‫هر‌کس ط��وری صحبت می‌کند‬ ‫که پایش گیر نیفتد‪.‬‬ ‫بی�ن اصال ح‌طلب�ان‬ ‫افراد مستقلی چون‬ ‫آقا ی‌کواکبیان هم‬ ‫حض�ور دارن�د؛ آیا‬ ‫ای�ن چهر‌ه‌ه�ای‬ ‫بار دیگر س�وال خودم را مطرح می‌کن�م‪ .‬از نظر‬ ‫ش�ما سید‌حس�ن می‌توان�د اصالح‌طلب�ان را به‬ ‫اجماع برساند؟‬ ‫‪ l‬نمی‌دانم‪ .‬در‌واقع مشخص نیست اصالح‌طلبان‬ ‫چه برنام��ه‌ای دارن��د و می‌خواهند چه کس��انی را به‌عنوان‬ ‫کاندیدا معرفی کنند که سید‌حس��ن بتواند ای��ن طیف را به‬ ‫اجماع برساند یا نرساند‪.‬‬ ‫یعن�ی اگ�ر برنام�ه اصالح‌طلبان مش�خص بود‬ ‫ایشان می‌توانست این طیف را به اجماع برساند؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬بعید می‌دانم‪.‬‬ ‫چرا؟‬ ‫‪ l‬زیرا درون اصالحات یک نگاه روش��ن سیاسی‬ ‫وجود ندارد که اگر کسی آمد و از آن دیدگاه دفاع کرد همه‬ ‫پشت‌سر آن فرد قرار بگیرند‪ ،‬س�لایق و نظرات مختلفی‬ ‫در این طیف وجود دارد‪ ،‬در نتیجه اگر کسی با سلیقه آنها‬ ‫جور درنیای��د طبیعتا با او همراه��ی نمی‌کنند‪ ،‬مثل همین‬ ‫اتفاقی که دراصولگرایان افتاده اس��ت و آنها سه یا چهار‬ ‫دسته شده‌اند‪.‬‬ ‫فک�ر نمی‌کنی�د همی�ن تحلیلی ک�ه ش�ما دارید‬ ‫از وضعی�ت اصالح‌طلب�ان ک�ه ای�ن طی�ف ب�ه‬ ‫اجماع نمی‌رس�د موجب ش�ده تا سید‌حس�ن از‬ ‫کاندیداتوری اعالم انصراف کند؟‬ ‫‪ l‬جو این‌گونه است که نشود اجماع کرد‪ ،‬یعنی افراد‬ ‫شاخص انگ خورده‌ا‌ند و افرادی که خیلی شاخص نیستند‪،‬‬ ‫طبیعی است اگر کاندیدا شوند هر‌کس خود را از دیگری برتر‬ ‫ببیند‪ ،‬بنابراین در این وضعیت سخت است افراد شاخص رفته‬ ‫باشند و غیرشاخص‌ها بخواهند اجماع کنند‪.‬‬ ‫سید‌حسن خمینی را جزو افراد شاخص می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬ایشان جزو این حزب‌ها نبوده است‪ .‬من سید‌حسن‬ ‫را جزو گروه‌ها نمی‌شناس��م‪ .‬بنده می‌گویم درون خود این‬ ‫گروه‌ها افراد شاخص انگ خورده‌اند‪.‬‬ ‫ول�ی خیلی‌ه�ا اعتق�اد دارن�د ایش�ان ج�زو‬ ‫اصالح‌طلبان هستند؟‬ ‫‪ l‬از آنجای��ی ک��ه م��ن معن��ای اصالح‌طلب��ی و‬ ‫اصولگرایی را نمی‌دانم‪ ،‬بنابراین نمی‌توانم در این خصوص‬ ‫نظر بدهم‪ .‬در‌واقع بنده معتقدم امکان ندارد کس��ی بخواهد‬ ‫اصالح کند ولی اصول نداشته باش��د‪ .‬در واقع مگر می‌شود‬ ‫بدون اصول اصالحات انجام داد‪ .‬باالخره اصالح یعنی یک‬ ‫چارچوبی مشخص س��رجای خود قرار دارد و ما می‌خواهیم‬ ‫نحوه چینش این فضا را اصالح کنیم؛ بنابراین اصول را از قبل‬ ‫پذیرفته‌ایم‪ .‬ما می‌گوییم اصولگراییم مگر می‌شود اصولگرا‬ ‫نبود‪ ،‬اما در شرایط امروز باید این اصول اصالح شود‪ .‬به‌عنوان‬ ‫مثال اجتهاد به معنای اصالحات است‪ ،‬بنابراین کسی که با‬ ‫اصالحات مخالف است نباید به مجتهد اعتقاد داشته باشد‬ ‫زیرا مجتهد به معنای اصالح‌کردن وضعیت موجود اس��ت‬ ‫که فرد مجتهد نظری مطابق با زمان می‌دهد؛ این می‌شود‬ ‫اصالحات‪ .‬بن��ده نمی‌دانم چرا برخی ب��ا اصالحات مخالف‬ ‫هستند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫یعن�ی اصال ح‌طلب�ان معتق�د ب�ه عب�ور از‬ ‫شخصیت‌هایی چون خاتمی و سید‌حسن خمینی‬ ‫هستند؟‬ ‫‪ l‬موافق یا مخالف بودن این اف��راد تفاوتی در اصل‬ ‫موضوع ایجاد نمی‌کند‪ .‬این موضوع بستگی به دیدگاه‌های‬ ‫سید‌حس��ن در صورت کاندیدا شدن داشت؛ به عبارت دیگر‬ ‫مواضعی که ایش��ان مط��رح می‌کند مهم اس��ت‪ ،‬از این‌رو‬ ‫نمی‌توانیم درباره فردی که هنوز مواضعش را نش��نیده‌ایم‬ ‫قضاوت کنیم‪.‬‬ ‫‪ l‬سید‌حس��ن جزو هیچ حزب و گروه��ی نبوده که‬ ‫بخواهد اصالح‌طلبان را به اجماع برساند‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬نمی‌دانم‪ ،‬چون من بین اصالح‌طلبان نیستم که‬ ‫بدانم چه س�لایقی دارند‪ ،‬در واقع اصالح‌طلبان خودش��ان‬ ‫‪72‬ملت هستند‪ .‬وقتی یک عده از این طیف گفتند از خاتمی‬ ‫عبور می‌کنیم‪ ،‬قطعا از سید‌حسن خمینی هم عبور می‌کردند‬ ‫و این‪ ،‬برای آنها کاری ندارد‪.‬‬ ‫مستقل با نامزدی سید‌حسن خمینی در انتخابات‬ ‫موافق بوده‌اند؟‬ ‫یعنی ش�خصیت سید‌حس�ن خمینی به‌گونه‌ای‬ ‫هس�ت که بتواند این طیف سیاس�ی را به اجماع‬ ‫برساند؟‬ ‫رویک�رد اصالح‌طلبان را نس�بت به سید‌حس�ن‬ ‫خمینی چگونه می‌بینید؟‬ ‫‪ l‬نمی‌دانم‪.‬‬ ‫به‌هر‌حال ش�ما وزیر دولت اصالح�ات بوده‌اید‪،‬‬ ‫بنابراین باید با این طیف آشنایی داشته باشيد‪.‬‬ ‫‪ l‬بنده وزیر بهداشت و درمان دولت اصالحات بودم‪،‬‬ ‫وزیر سیاس��ت داخلی و خارجی نبودم که بدانم رویکردشان‬ ‫چگونه است‪.‬‬ ‫ش�ما آخرین وضعی�ت اصالح‌طلب�ان را چگونه‬ ‫پیش‌بینی می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬با اوضاع و ش��رایطی ک��ه در کش��ور داریم بنده‬ ‫نمی‌توانم چیزی را پیش‌بینی کنم‪ ،‬همه‌چیز بستگی به این‬ ‫دارد که بزرگان نظام چه توصیه‌هایی بکنند تا فضای کشور‬ ‫باز ش��ود‪ ،‬در‌واقع در این فضا بعید می‌دانم غیر از یک جریان‬ ‫خاص بتواند حضور پیدا کند‪ ،‬مگر آنکه این فضا باز شود و همه‬ ‫جریان‌ها بتوانند خودشان را عرضه کنند‪ .‬وقتی به برخی افراد‬ ‫انگ ضدانقالب و ضد‌دولت زده می‌شود‪ ،‬دیگر نمی‌توانند در‬ ‫انتخابات حاضر ش��وند‪ .‬وقتی ما این کلمات را به جای آنکه‬ ‫منطق و دلیل بیاوریم به‌کار می‌بریم فضا برای‬ ‫رقابت فراهم نخواهد بود‪.‬‬ ‫یعنی ش�ما ش�رایط را برای حضور‬ ‫اصالح‌طلب�ان در انتخابات فراهم‬ ‫نمی‌بینید؟‬ ‫‪ l‬در چنی��ن ش��رایطی بعید‬ ‫می‌دان��م از اصالحات چهره روش��نی‬ ‫بتواند کاندیدا شود‪g .‬‬ ‫‪27‬‬
‫اصالح‌طلبان به پيروزي فكر نكنند‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با قاسم روانبخش‬ ‫‪3‬‬ ‫قاسم روانبخش‪ ،‬عضو هیات علمی‌موسسه آموزشی‪ ،‬پژوهشی امام‌خمینی(ره) ضمن اعالم عدم‌‌کاندیداتوری‬ ‫حجت‌االسالم سید‌حسن آقای خمینی در انتخابات این اقدام را مثبت خوانده و معتقد است‪« :‬ایشان نه تجربه اجرایی‬ ‫داشت و نه با اقبال مردمی‌مواجه می‌شد‪ ».‬دبیر سیاسی نشریه پرتو‌سخن همچنین درباره تالش اصالح‌طلبان برای‬ ‫کاندیداتوری خاتمی می‌گوید‪« :‬این کار نشانه به بن‌بست رسیدن گفتمان اصالح‌طلبی است‪ ».‬وی همچنین معتقد‬ ‫است‪« :‬اگر بخواهند در صحنه سیاسی کشور حضور داشته باش�ند در این انتخابات نباید به پیروزی بیندیشند‪ ،‬بلکه‬ ‫فقط باید حضور داشته باشند و به نوعی وارد نظام شوند و در چارچوب نظام باشند تا در چند سال دیگر با یک شگرد‬ ‫و تاکتیک دیگر بتوانند برای کسب قدرت برنامه‌ریزی کنند و وارد صحنه رقابت شوند‪».‬‬ ‫امید کرمانی‌ها‬ ‫حجت‌االسلام سید‌حس�ن آق�ای خمین�ی‬ ‫چن�دی پی�ش اعالم ک�رد ک�ه نام�زد انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم نمی‌شود‪ ،‬به نظر شما‬ ‫چه کس�انی موافق حضور ایش�ان بودند؟ اعالم‬ ‫ع�دم حض�ور در عرصه براس�اس چ�ه تحلیلی‬ ‫اتخاذ شد؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬این تصمیم براس��اس واقعیت‌ه��ای صحنه رخ‬ ‫داد‪ ،‬مقام معظم رهبری فرمودند بحث ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫کار اجرایی بسیار مهم و سنگینی اس��ت‪ ،‬بنابراین کسانی‬ ‫ک��ه توانمن��دی کار اجرایی در‬ ‫س��طح باال را دارند بای��د نامزد‬ ‫شوند‪ .‬گذش��ته از اینکه جریان‬ ‫اصالحات دنبال حضور ایشان‬ ‫در صحنه رقابت ب��ود و فارغ از‬ ‫خط و خط��وط سیاس��ی‪ ،‬قطعا‬ ‫سیدحسن آقای خمینی مصداق‬ ‫فرد اجرایی قوی نیس��ت چون‬ ‫وی کار اجرای��ی انج��ام نداده‬ ‫چه رس��د به آنکه وارد س��طح‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری ش��ود‪ .‬فکر‬ ‫می‌کنم سابقه فرد در حوزه کار‬ ‫اجرایی کالن حداقل ش��رایط‬ ‫برای ق��رار گرفت��ن در جایگاه‬ ‫ریاست‌جمهوری است‪ .‬بنابراین‬ ‫سید‌حس��ن آقای خمینی خیلی‬ ‫تصميم خوب��ي گرفته‌اند براي‬ ‫انتخابات‪.‬‬ ‫رای‌آور که بتواند در انتخابات یازده��م بیاید و دیگران زیر‬ ‫پرچمش حرکت کنند‪ ،‬وجود ندارد‪.‬‬ ‫یعنی اصالح‌طلبان دنبال یک چهره کاریزماتیک‬ ‫هستند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬بر همین اساس تالش می‌کردند سید‌حسن‬ ‫آقای خمینی وارد عرصه انتخابات ریاس��ت‌جمهوری شود‬ ‫تا بتوانند از آب��رو و حیثیت امام‌(ره) و خانواده ایش��ان مایه‬ ‫بگذارند‪ -‬باالخره مردم به بیت امام‌(ره) عالقه دارند‪ -‬شاید‬ ‫از این طریق رای جمع کنند‪ .‬به نظرم تحلیل‌شان این است‪،‬‬ ‫ولی سید‌حسن آقای خمینی به دو دلیل کار عاقالنه‌ای کرد‬ ‫که گفت نامزد ریاس��ت‌جمهوری نمی‌شود‪ ،‬چون خود وی‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪28‬‬ ‫ش�ما گفتید اصالح‌طلبان حامی‌حجت‌االسلام‬ ‫سیدحسن خمینی هس�تند‪ ،‬چه طیفی از آنها وی‬ ‫را به حضور تشویق می‌کردند؟‬ ‫‪ l‬اصالح‌طلبان با هم ی��ک نوع اختالف‌نظرهایی‬ ‫دارن��د‪ ،‬چراکه خود را به دو دس��ته تندرو و معتدل تقس��یم‬ ‫می‌کنند‪ .‬معتدلین این جریان دنبال آمدن سید‌حسن آقای‬ ‫خمینی بودند چ��ون تندروها معتقدند که بای��د انتخابات را‬ ‫تحریم کرد و در انتخاب��ات حضور نیافت‪ .‬ش��اخه تندرو و‬ ‫افراطی که قائل ب��ه تحریم هس��تند‪ ،‬می‌گویند‪« :‬حضور‬ ‫موجب می‌شود که عملکرد ما در س��ال ‪ 88‬زیر سوال رود‪،‬‬ ‫اگر در انتخابات آینده ناظر‪ ،‬مجری و قانون همانند گذشته‬ ‫باشد و هیچ تغییری در آنها صورت نگیرد‪ ،‬حضور در صحنه‬ ‫به‌معنی آن است که حرف‌های ما در سال ‪ 88‬نقض می‌شود‬ ‫و با دستان خودمان‪ ،‬حرکت‌ها و مواضع آن سال را محکوم‬ ‫کرده‌ایم‪ ،‬بنابراین تا شرایط این اس��ت ما نباید وارد شویم‬ ‫مگر اینکه نظارت شورای نگهبان حذف شود یا نوعی تغییر‬ ‫در مکانیزم اجرا رخ ده��د تا حضور م��ا در صحنه با همین‬ ‫مس��ائل برای اف��کار عمومی‬ ‫توجیه ش��ود‪ ».‬این دقیقا همان‬ ‫حرف‌هایی است که ربع‌پهلوی‬ ‫و اپوزیس��یون خار ج‌نش��ین‬ ‫مط��رح می‌کنند‪ ،‬ام��ا معتدلین‬ ‫مثل مردم‌ساالری بنای حضور‬ ‫دارد‪ .‬اینها می‌خواهند در عرصه‬ ‫باش��ند اما دنبال نامزد معقولی‬ ‫می‌گردن��د‪ .‬ب��ه نظر می‌رس��د‬ ‫که سید‌حس��ن آق��ای خمینی‬ ‫گزین��ه خوبی برای آنه��ا بود تا‬ ‫بتوانن��د از چه��ره کاریزماتیک‬ ‫او اس��تفاده کنند که ایشان کال‬ ‫تقاضای نامزدی را رد کردند و‬ ‫حاال اصال ح‌طلبان معتدل باید‬ ‫به‌دنبال چهره دیگری بروند‪.‬‬ ‫با این تفاس�یری ک�ه گفتید‬ ‫االن وضعی�ت اصالح‌طلبان‬ ‫را چگونه ارزیاب�ی می‌کنید؛‬ ‫خاتم�ی می‌آی�د یا خی�ر‪ ،‬آیا‬ ‫چه�ره کاریزم�ای دیگ�ری‬ ‫دارن�د ی�ا ب�ا چه�ره خنث�ی‬ ‫می‌آین�د ت�ا راه�ی ب�رای‬ ‫بازگش�ت به درون حاکمیت‬ ‫ب�از کنن�د؟ ارزیاب�ی ش�ما‬ ‫چیست؟‬ ‫چه کس�انی ایش�ان را‬ ‫برای ورود به صحنه تشویق‬ ‫می‌کردند؟‬ ‫‪ l‬جری��ان اصالحات‬ ‫از مشوقین ایشان بود و تالش‬ ‫می‌کرد وی را به صحنه بیاورد‪،‬‬ ‫چون اصالح‌طلبان در انتخابات‬ ‫یازده��م ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫دستش��ان خالی اس��ت‪ ،‬طیف‬ ‫وس��یعی از این جری��ان با فتنه‬ ‫س��ال ‪ 88‬گره خ��ورده و امروز‬ ‫تع��داد کمی از اینه��ا کمتر پیدا‬ ‫می‌ش��وند که م��رز روش��ن و‬ ‫شفافی با فتنه دارند؛ اکثرا فتنه‌آفرینان‪ ،‬ساکتین یا حامیان‬ ‫فتنه هس��تند که هم‌اکنون یا به خارج از کشور فرار کردند‬ ‫یا دس��تگیر و محک��وم ش��دند و در حال گذران��دن دوران‬ ‫محکومیت هس��تند‪ .‬بنابرای��ن یک اصالح‌طلب س��الم و‬ ‫حرم امام‌(ره) داشتند مشت نمونه خروار است و از صندوق‬ ‫آرا ه��م چنین نتیجه‌ای بی��رون می‌آید‪ .‬م��ن فکر می‌کنم‬ ‫فتنه‌گران به قدری آلوده شدند که با آب زمزم تمیز نمی‌شوند‬ ‫و هر کس به نحوی چه حضوری‪ ،‬حمایتی یا رفاقتی با این‬ ‫فتنه‌گران بوده‪ ،‬مردم به وی نگاه منفی دارند بنابراین به نظر‬ ‫می‌رسد که سید‌حس��ن آقای خمینی کار عاقالنه‌ای کرده‬ ‫که صریح گفت نامزد ریاست‌جمهوری نمی‌شوم‪ .‬ای کاش‬ ‫رس��ما می‌آمد عملکرد فتنه‌گران را محکوم می‌کرد تا نگاه‬ ‫مردم در قبال وی اصالح شود‪.‬‬ ‫نیز می‌داند پست ریاس��ت جمهوری تجربه باالی اجرایی‬ ‫می‌خواهد و او ای��ن تجربه را ن��دارد و دوم اینکه مردم هم‬ ‫به ایش��ان اقبالی ندارند‪ ،‬چون جریان فتنه را محکوم نکرد‬ ‫و عکس‌العملی هم که مردم به سید‌حسن آقای خمینی در‬ ‫‪ l‬اصالح‌طلبان در این‬ ‫انتخاب��ات دچار ی��ک بحران و‬ ‫بن‌بس��ت کامل سیاسی شدند‬ ‫و طرح دوب��اره نام آقای خاتمی‬ ‫موید همین مساله است‪ ،‬چون‬ ‫این جریان ک��ه یک روز ش��عار جوانگرایی م��ی‌داد بعد از‬ ‫گذش��ت ‪ 16‬س��ال نتوانس��تند یک نیروی موثر‪ ،‬کار‌آمد و‬ ‫جوان تربیت کند تا وی اصالح‌طلبان را به قدرت برگرداند‪.‬‬ ‫مردم دو بار آقای‌خاتمی را در س��ال‌های ‪ 76‬و ‪ 80‬آزمایش‬
‫کردن��د و وی در طول ‪8‬س��ال ریاس��ت‌جمهوری فرصت‬ ‫داش��ت که طرح‌ها‪ ،‬ایده‌ها و برنامه‌های خ��ود را عملیاتی‬ ‫کند و االن دیگ��ر حرف جدیدی برای گفت��ن ندارد؛ اینکه‬ ‫اصالح‌طلبان درصددند فردی با ‪ 70‬سال سن که ‪ 16‬سال‬ ‫پیش رئیس‌جمهور شد را دوباره به صحنه برگردانند حکایت‬ ‫از شکس��ت این گفتمان دارد‪ .‬البته به ای��ن مباحث فارغ از‬ ‫نقش‌آفرینی خاتمی در جریان فتنه باید توجه کرد‪ .‬خاتمی‬ ‫مشوق سران فتنه مثل موسوی بود و ش��ال سبز به گردن‬ ‫وی انداخت و سال ‪ 88‬حرف‌های تحریک‌آمیز مطرح کرد‪،‬‬ ‫به فرض هم که ش��ورای نگهبان او را تایید کند بعید است‬ ‫وی بتواند اصالح‌طلبان را در انتخاب��ات لیدری کند چون‬ ‫همین اصالح‌طلبان در س��ال‌های ‪ 80‬ت��ا ‪ 82‬بحث پیاده‬ ‫کردن خاتمی از قطار اصالحات را مطرح کردند و می‌گفتند‬ ‫خاتمی توانایی پیگیری مطالب��ات آنها را ندارد‪ ،‬حاال چطور‬ ‫می‌خواهند دوباره کنت��رل و راهبری قطار را به دس��ت او‬ ‫بسپارند‪ .‬این نش��انه ناتوانی و به بن‌بست رسیدن گفتمان‬ ‫اصالح‌طلبی اس��ت‪ .‬البته برخی طیف‌ه��ای اصالح‌طلب‬ ‫نیز به سراغ افرادی رفتند که توانایی و قدرت الزم را برای‬ ‫جذب آرا ندارند‪.‬‬ ‫مثل آقای عارف؟‬ ‫‪ l‬کارگزاران یک حزب عملگراس��ت و همواره به‬ ‫منافع خود می‌اندیشد‪ .‬دوم خرداد سال ‪ 76‬هم به این شرط‬ ‫از آقای خاتمی حمایت کردند که در قدرت س��هیم باش��ند‬ ‫بنابراین در دولت هفتم و هش��تم مراک��ز و وزارتخانه‌های‬ ‫پولس��از همچون نفت‪ ،‬اقتصاد‪ ،‬بانک مرکزی و صنایع در‬ ‫اختیار کارگزاران بود‪ .‬حتی مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد‬ ‫اس�لامی نیز به مهاجرانی دیگر عضو این حزب سپرده شد‬ ‫و نیروهای کارگزارانی در اداره وزارت کشور عبداهلل نوری‬ ‫نقش کلیدی داش��تند‪ .‬یعنی پست‌های حساس‪ ،‬فرهنگ و‬ ‫‪ l‬کارگزاران درون اصالح‌طلبان تعریف می‌شوند‪.‬‬ ‫من فک��ر می‌کنم آقای هاش��می درصدد طراح��ی برنامه‬ ‫جدیدی است‪ .‬اگر کارگزاران ببیند یک چهره اصالح‌طلب‬ ‫مثل خاتمی وجود دارد با امتیازگیری از وی حمایت می‌کند‬ ‫وگرنه با جناح راست توافق خواهد کرد‪.‬‬ ‫با کدام طیف از جناح راست؟‬ ‫‪ l‬اینها با جناح راست سنتی معامله می‌کنند‪ .‬مهم‬ ‫برای شان این است که در سایه جناح راست به قدرت برسند‬ ‫اما آنها االن بررس��ی می‌کنند که قدرت و ثروت در توافق‬ ‫با کدام گرایش سیاسی حاصل می‌ش��ود‪ .‬هر جا به تحلیل‬ ‫رسیدند معامله می‌کنند و برای این کار هم عجله ندارند‪.‬‬ ‫ش�ما می‌گویید صحبت‌ه�ای آقای کرباس�چی‬ ‫مقدمه طرح آقای هاشمی است؟‬ ‫‪ l‬من فک��ر می‌کن��م در همان جدول��ی که آقای‬ ‫هاش��می حرف می‌زند‪ ،‬آقای کرباس��چی تکه‌های پازل را‬ ‫کامل می‌کند‪.‬‬ ‫یعنی آقای هاش�می بحث دولت وح�دت ملی را‬ ‫کنار گذاشته و دنبال قالب جدیدی است؟‬ ‫‪ l‬آق��ای هاش��می در بح��ث دولت وح��دت ملی‬ ‫همچن��ان دارد زمینه‌س��ازی می‌کند‪ ،‬چراک��ه تحقق این‬ ‫بحث نیاز به یک سری اختالف‌ها دارد‪ .‬اگر اختالفی نباشد‬ ‫قاعدتا دیگر ش��عار وحدت ملی معنا و مفهوم پیدا نمی‌کند‪.‬‬ ‫طرح این ش��عار در لبنان‪ ،‬عراق و افغانس��تان که گروهای‬ ‫مختلف قومی‪ ،‬مذهبی و سیاسی با هم درگیری دارند قابل‬ ‫توجیه اس��ت که با تقس��یم کابینه بین گروه‌های مختلف‬ ‫مدیریت کشور را جمع و جور کرد‪ ،‬اما در داخل ایران وحدت‬ ‫ملی حول مقام معظم رهبری میان ش��یعه و س��نی و همه‬ ‫قومیت‌های عرب‪ ،‬فارس‪ ،‬بلوچ‪ ،‬کرد و لر وجود دارد و همه‬ ‫ملت ایران روی اصول اس�لام با هم متحدند‪ .‬مردم از سفر‬ ‫مقام معظم رهبری به سنندج همانطور استقبال کردند که‬ ‫مردم قم به استقبال ایشان آمدند‪.‬‬ ‫یعن�ی می‌گویی�د چ�ون وح�دت مل�ی اس�ت‬ ‫آقای‌هاشمی به سراغ طرح دیگري رفته است؟‬ ‫‪ l‬آقای هاشمی دنبال ایجاد اختالف‌هایی هستند‬ ‫که بعد از وقوع آنها ش��عار دولت وحدت ملی را سر بدهند‪.‬‬ ‫ایش��ان چندی پیش گفت «مدیریت جامعه‌ای که مرکب‬ ‫از جمعیت‌ها‪ ،‬قومیت‌ها و سالیق مختلف سیاسی و فکری‬ ‫است نمی‌توان آن را با یک سلیقه واحد‪ ،‬آن هم به صورت‬ ‫افراطی اداره ک��رد؛ این کار نه به صالح اس��ت و نه امکان‬ ‫دارد»‪ .‬معتقدم در ش��رایطی که دشمن روی بحث اختالف‬ ‫قومیت��ی و جنگ‌های مذهب��ی در ایران س��رمایه‌گذاری‬ ‫می‌کن��د این جور حرف‌ه��ا دامن زدن ب��ه طرح‌های نظام‬ ‫آق�ای عب�اس عب�دی در اظهارنظ�ری گفت�ه‬ ‫اصالح‌طلبان نباید با تصور اینکه کاندیدای آنها‬ ‫حتما پیروز انتخابات می‌ش�ود‪ ،‬به صحنه رقابت‬ ‫بیایند‪ .‬آنها باید از نامزدی حمایت کنند که معرف‬ ‫تغییر نگاه اصالح‌طلبان باش�د‪ ،‬به نظر شما چرا‬ ‫آقای‌عبدی چنین مساله‌ای را مطرح کرد؟‬ ‫‪ l‬یک نظری��ه عاقالنه‌ای در می��ان اصالح‌طلبان‬ ‫اس��ت که در این دوره نباید ب��ه پیروزی بیندیش��یم‪ ،‬بلکه‬ ‫باید به نظ��ام برگردیم تا بتوانی��م از درون مب��ارزه کنیم‪.‬‬ ‫آنها می‌گویند‪« :‬اگ��ر ما در این انتخابات ش��رکت نکنیم و‬ ‫مثل انتخابات مجلس نه��م رقابت را تحری��م کنیم برای‬ ‫همیش��ه ح��ذف می‌ش��ویم‪ ».‬در انتخاب��ات مجلس نهم‬ ‫اصالح‌طلبان رقابت را تحریم کردن��د و فکر می‌کردند که‬ ‫مردم با این کار آنها پای صندوق‌های رای حاضر نمی‌شوند‬ ‫و اصولگراها نیز نمی‌توانند بازار انتخابات را داغ کنند‪ ،‬آنها‬ ‫قصد داش��تند کاهش مش��ارکت مردم را به حساب اقدام‬ ‫خود بزنند و پیش‌بینی‌ش��ان آن بود که میزان مشارکت به‬ ‫زیر سی‌درصد می‌رس��د‪ ،‬اما رقابت جبهه پایداری و جبهه‬ ‫متحد اصولگرای��ان در انتخابات مجلس نه��م با یکدیگر‬ ‫باعث شد که انتخابات ش��صت و پنج درصدی رقم بخورد‬ ‫که این میزان مشارکت بیش��تر از انتخابات مجلس هفتم‬ ‫و هش��تمی‌بود که اصالح‌طلب��ان در آنها حضور داش��تند‬ ‫و این نش��ان داد که اگ��ر اصالح‌طلبان هم نباش��ند مردم‬ ‫برای حض��ور در پای صندوق‌ه��ای رای دغدغ��ه ندارند‪،‬‬ ‫برهمین اس��اس آقای‌خاتمی هم در آخرین لحظه رای داد‬ ‫که بگوید اصالح‌طلبان در انتخابات حضور داش��تند و جزو‬ ‫تحریم‌کنندگان نبودند‪.‬‬ ‫تحلیل آقای عبدی این اس��ت که اگر اصالح‌طلبان‬ ‫نیایند انتخابات ریاس��ت‌جمهوری با تکثر کاندیداها پرشور‬ ‫برگزار می‌شود و مردم پای صندوق‌های رای می‌آیند و این‬ ‫اتفاق حاصلی جز حذف اصالح‌طلبان از صحنه سیاس��ی و‬ ‫فکر و ذهن مردم نخواهد داش��ت‪ ،‬بنابراین اگر بخواهند در‬ ‫صحنه سیاسی کشور حضور داشته باشند در این انتخابات‬ ‫نباید به پیروزی بیندیش��ند‪ ،‬بلکه فقط باید حضور داش��ته‬ ‫باش��ند و به نوع��ی وارد نظام ش��وند و در چارچ��وب نظام‬ ‫باش��ند تا در چند سال دیگر با یک ش��گرد و تاکتیک دیگر‬ ‫بتوانند برای کس��ب قدرت برنامه‌ریزی کنند و وارد صحنه‬ ‫رقابت شوند‪g .‬‬ ‫سياست‬ ‫آقای کرباسچی گفته «بحث زندانیان سیاسی در‬ ‫زمان دولت اصالحات نیز بوده و اگر شرط آزادی‬ ‫زندانیان سیاس�ی‪ ،‬رفع حصر موسوی و کروبی‬ ‫و بهبود اقتصاد و فرهنگ کش�ور باشد پس چرا‬ ‫اصالح‌طلبان می‌خواهند شرکت کنند؟» به نوعی‬ ‫وی اعلام ک�رده ک�ه اصالح‌طلبان بای�د از این‬ ‫بحث‌ها عبور کنند‪ ،‬به نظر شما کارگزاران دنبال‬ ‫چه هدفی است؟‬ ‫کارگزاران گزینه‌ای دارند که ای�ن مدل را پیاده‬ ‫کند؟‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ l‬ایش��ان توان جذب آرای خاکستری را در جامعه‬ ‫ندارد‪ ،‬موسوی در س��ال ‪ 88‬وقتی به صحنه آمد بخشی از‬ ‫آرای اصولگرایان را جلب کرد‪ ،‬چون دو ستاد داشت؛ یکی‬ ‫برای اصالح‌طلبان‪ ،‬دومی‌ب��رای اصولگرایان‪ .‬طرفداران‬ ‫اصولگرا به خاطر آنکه وی نخست‌وزیر حضرت‌آقا و دوران‬ ‫دفاع مقدس بود و می‌گفت می‌خواهد گفتمان حضرت امام‬ ‫(ره) را احیا کن��د از وی حمایت کردند و با این ش��رایط ‪13‬‬ ‫میلیون رای آورد‪ ،‬بنابراین کس��ی که نتواند بین گرایشات‬ ‫مختلف سیاس��ی اجماعی حاصل کند و فقط بخواهد شعار‬ ‫اصالح‌طلبانه بده��د رای‌اش در بهترین حالت اندازه معین‬ ‫یا هاشمی در س��ال ‪ 84‬خواهد بود‪ .‬معتقدم آرای کاندیدای‬ ‫اصالح‌طلبان کم اس��ت‪ ،‬چون این گفتمان شکست‌خورده‬ ‫و مردم در دوران اصالحات نی��ز اقدام خاصی را از دولت در‬ ‫عرصه سیاست خارجی‪ ،‬عمرانی‪ ،‬آبادانی‪ ،‬اقتصادی‪ ،‬سیاسی‪،‬‬ ‫فرهنگی و اجتماعی ندیدند‪ ،‬بلکه آنچه دیدند خس��ارت و‬ ‫عقب‌ماندگی در عرصه فناوری هس��ته‌ای‪ ،‬تسلیم‪ ،‬انفعال‬ ‫مقابل دشمن و اقتصاد فلج ش��ده بود‪ .‬در حوزه فرهنگی و‬ ‫دینی هم بدتری��ن دوران را از لحاظ تهاج��م به ارزش‌ها و‬ ‫ایدئولوژی انقالب شاهد بودیم‪ ،‬چراکه اصالح‌طلبان قائل‬ ‫به تساهل و تسامح فرهنگی بودند و مباحث سکوالریستی‬ ‫و جدایی دین از سیاست را مطرح می‌کردند‪ ،‬بنابراین وقتی‬ ‫همه زوایا را رصد می‌کنیم جز ش��عارهای پرطمطراق‪ ،‬چیز‬ ‫درخش��انی از دوره اصالحات به دس��ت نمی‌آید که مردم‬ ‫بخواهند دوباره به این گفتمان اقبال کنند‪.‬‬ ‫اقتصاد دست کارگزاران بود‪ .‬االن حزب کارگزاران به فکر‬ ‫طراحی مدلی برای بازگشت به قدرت است‪ ،‬چون نیروهای‬ ‫این حزب دیدند ک��ه در مقابله ب��ا نظام چی��زی عاید آنها‬ ‫نمی‌ش��ود بنابراین آقای کرباس��چی نیز مطرح می‌کند که‬ ‫باید وارد چارچوب نظام ش��د‪ ،‬بعد پیگیری مبارزه از درون‬ ‫خیلی راحت‌تر است‪.‬‬ ‫س��لطه اس��ت‪ .‬در کل از آنجا که جامعه ایرانی با همه تکثر‬ ‫قومیت‌ه��ا‪ ،‬جمعیت‌ها و اقلیت‌های مذهب��ی‪ ،‬وحدت ملی‬ ‫را حفظ می‌کند بنابراین کارگزاران به طرح دیگری ش��بیه‬ ‫آنچه س��ال ‪ 88‬در همایش ‪ 100‬س��ال قانونگذاری رخ داد‬ ‫و همه س�لایق سیاس��ی در مجلس دور هم جمع ش��دند‬ ‫می‌اندیشد که بتوانند احزاب دو جریان راست و چپ سیاسی‬ ‫(اصالح‌طلب و اصولگ��را) را دور هم جم��ع کنند‪ .‬به نظرم‬ ‫اظهارات آقای‌عس��گراوالدی نیز در همین چارچوب قابل‬ ‫ارزیابی است‪ ،‬البته شاید ایشان از پش��ت پرده طرح حزب‬ ‫کارگزاران مطلع نباش��د و ندانس��ته وارد این بازی شده اما‬ ‫کارگزارانی‌ها می‌خواهند جریان راس��ت را وارد پازل خود‬ ‫کنند تا طرح وحدت ملی را در این قالب بچینند‪.‬‬ ‫معتدلین این جریان دنبال آمدن سید‌حسن آقای خمینی‬ ‫بودند چون تندروها معتقدند که باید انتخابات را تحریم‬ ‫کرد و در انتخابات حضور نیافت‬ ‫‪29‬‬
‫غلبه راست بر چپ‬ ‫در اردوگاه اصالح‌طلبان‬ ‫حسن روحاني‪ ،‬محمدعلي نجفي و اسحاق جهانگيري‬ ‫جدي‌ترين گزينه‌هاي اصالح‌طلبان‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪5‬‬ ‫صبح یك روز زمس��تانی در حالی كه زمان چندانی تا‬ ‫مشخص ش��دن آرایش كاندیداها برای حضور در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم باقی نمانده‪ ،‬حزب اصالح‌طلب‬ ‫مردمس��االری كنگره‌ای انتخاباتی را در تاالر آدینه تدارك‬ ‫دیده اس��ت تا دیدگاه‌های مختلف درخص��وص حضور این‬ ‫جریان در عرصه رقابت‌ها مطرح شود‪.‬‬ ‫چهره‌های حاضر در كنگره از طیف‌های مختلف سیاسی‬ ‫هستند؛ حسن روحانی از نزدیكان‌هاشمی رفسنجانی‪ ،‬مسعود‬ ‫پزش��كیان وزیر بهداش��ت دولت خاتمی و نماینده مجلس‪،‬‬ ‫علیرضا محج��وب دبیركل خان��ه كارگ��ر و البته مصطفی‬ ‫كواكبیان دبیركل این حزب اصالح‌طلب‪.‬‬ ‫نكته قابل تام��ل آنكه حبی��ب‌اهلل عس��گراوالدی از‬ ‫چهره‌های شاخص راست س��نتی كه به این كنگره دعوت‬ ‫شده بود‪ ،‬از غایبان این مراس��م بود‪ .‬او با ارسال پیامی علت‬ ‫غیبت خ��ود را اینگونه ذكر كرد‪« :‬آق��ای كواكبیان دبیركل‬ ‫‪30‬‬ ‫محت��رم ح��زب مردمس��االری؛ احتراما پیش��اپیش میالد‬ ‫رس��ول اكرم (ص) و والدت امام جعفرصادق (ع) را تبریك‬ ‫گفته و از ارس��ال دعوتنامه افتتاحیه تش��كر كن��م‪ .‬اینكه به‬ ‫علت برنامه‌ریزی توفیق حضور در مراس��م افتتاحیه را ندارم‬ ‫عذرخواهی می‌كنم‪ .‬امیدوارم این كنگره و اجالس ش��ما در‬ ‫مسیر منشور برادری مورد تاكید وصیت‌نامه امام (ه) حركت‬ ‫داشته باشد تا بتوانیم نتیجه این نشست‌ها را در مسیر برادری‬ ‫معتقدین به امام (ه) ‪ ،‬نظام و رهبری پیش ببریم‪».‬‬ ‫مصطفی كواكبیان دبیركل حزب مردم س��االری در‬ ‫یازدهمین كنگره این حزب س��خنان خ��ود را اینگونه آغاز‬ ‫كرد‪« :‬حزب م��ردم س��االری در كنار حزب خان��ه كارگر از‬ ‫معدود احزاب اصالح‌طلب در مجلس هش��تم بودند‪ ،‬اعالم‬ ‫حضور كردند و در مجلس نهم نیز تنها حزب ما بود كه لیست‬ ‫سراسری داد كه از میان ‪ 75‬نفر از نامزدهایشان ‪ 35‬نفر آنها به‬ ‫مجلس نهم راه یافتند‪».‬‬ ‫او با بیان اینكه ما درب��اره انتخابات یازدهم نمی‌توانیم‬ ‫بی‌تفاوت باشیم‪ ،‬گفت‪« :‬اصوال معنا ندارد احزاب در انتخابات‬ ‫س��كوت كنند و آنهای��ی كه منتقد هس��تند بیاین��د بگویند‬ ‫ما كاندیدا نمی‌ش��ویم و دالیل‌ش��ان را ش��رح دهن��د‪ .‬البته‬ ‫اصالح‌طلبان نیز انتخابات را تحریم نكردند‪».‬‬ ‫به اعتقاد دبیركل حزب مردم ساالری‪« :‬اصالح‌طلبان‬ ‫و اصولگرایان بهتر است بر سر منشور انتخاباتی توافق كنند تا‬ ‫جریان پوپولیستی نتواند عوام فریبی كند و با خرج كردن پول‬ ‫بیت‌المال رای جمع كند‪».‬‬ ‫مس��عود پزش��كیان نماینده اصالح‌طلب تبریز و وزیر‬ ‫بهداشت دولت خاتمی س��خنران دیگر این كنگره بود‪ .‬او در‬ ‫سخنان خود بر این مساله تاكید كرد كه‪« :‬واقعیت مشكالت‬ ‫كشور ما این است كه به راحتی از حرف‌های روشن و بدیهی‬ ‫می‌گذریم‪».‬‬ ‫پزشكیان در بخشی دیگر از س��خنان خود از سخنان‬ ‫برخی مسئوالن كه می‌گویند ما قانون را قبول نداریم به شدت‬ ‫انتقاد كرد‪« :‬كس��انی كه قانون را وضع می‌كنند با س�لایق‬ ‫مختلف هستند و ش��ورای نگهبان نیز تائید می‌كند كه این‬ ‫تعهدی بین همه ساليق اس��ت؛ اینكه یكی بیاید بگوید من‬ ‫قانون را قبول ندارم از منظر امام (ره) این اس��ت كه هر كس‬ ‫حتی به اسم دین در مقابل قانون بایستد دیكتاتور است‪».‬‬ ‫او تاكید كرد‪« :‬بنده شاید خیلی چیزها را قبول نداشته‬ ‫باشم؛ من به آقای احمدی‌نژاد رای ندادم اما وقتی قانون گفت‬ ‫احمدی‌نژاد رئیس جمهور این كشور است‪ ،‬او را پذیرفتم‪».‬‬ ‫نماینده تبریز در مجلس راه‌ه��ای برون رفت جامعه از‬ ‫وضعیت فعلی را در دو محور دانست‪« :‬با علم و عالمانه تصمیم‬ ‫گرفتن و دوم مشاركت همه یعنی همه مردم‪ ،‬از مواردی است‬ ‫كه تنها راه برون رفت از وضعیت فعلی است كه هر دوی اینها‬ ‫با محوریت ایمان و باور تحقق می‌یابد‪».‬‬ ‫پزشكیان در حاشیه این همایش نیز با بیان این جمله‬ ‫كه «من تصور می‌كنم اگر فقط آقای خاتمی كاندیدا ش��ود‪،‬‬ ‫اصالح‌طلبان برنده انتخابات خواهند بود»‪ ،‬توجه خبرنگاران‬ ‫را به خود جلب كرد‪.‬‬ ‫اما حس��ن روحانی مهم‌ترین س��خنران كنگره حزب‬ ‫مردم‌ساالری بود؛ چه آنكه او تنها سخنران این همایش بود كه‬ ‫گمانه زنی‌های فراوانی پیرامون كاندیداتوری او در انتخابات‬ ‫‪ 92‬مطرح می شود‪.‬‬ ‫رئیس مركز تحقیقات اس��تراتژیك مجمع تشخیص‬ ‫مصلحت نظام در سخنان خود اظهار داشت‪« :‬جا دارد كه از‬ ‫كلمه «مردم‌ساالری» سخن را آغاز كنم؛ یكی از نكات بسیار‬ ‫برجسته در نظام جمهوری اسالمی ایران ویژگی مردم‌ساالری‬ ‫است‪ .‬مردم‌ساالری به این معنا نیس��ت كه تنها حاكمان بر‬ ‫مبنای رأی مردم انتخاب شوند كه البته باید به عنوان اصل‬ ‫چنین باشد‪».‬‬ ‫روحانی تصریح كرد‪« :‬مردم‌س��االری به این معناست‬ ‫كه حاكمی كه با رای مردم در قدرت قرار می‌گیرد برای رفاه و‬ ‫حل‌معضالت و سعادت تك‌تك آن جامعه تالش كند؛ وقتی‬ ‫انتخاب شد‪ ،‬او دیگر به عنوان منتخب آنهایی كه به وی رای‬ ‫دادند نیست و این نكته مهمی اس��ت كه در مقام عمل از آن‬ ‫غفلت می‌شود‪».‬‬ ‫وی ادامه داد‪« :‬آرای اكثریت حاكم می‌شود اما حاكمان‬ ‫همه را باید با یك چشم ببینند‪ ،‬اقلیت و اكثریت در یك نظام‬ ‫مردم‌ساالر از حقوق برابر و امتیازات برابر برخوردارند‪».‬‬ ‫عضو مجمع تش��خیص مصلحت نظام ب��ا بیان اینكه‬ ‫در نظام مردم‌ساالر جمهوری اسالمی ایران عالوه بر اینكه‬ ‫طبق اصل ششم قانون اساسی اداره كشور طبق آرای مردم‬ ‫خواهد بود و منتخبی��ن حاكم خواهن��د بود‪ ،‬اف��زود‪« :‬تمام‬ ‫تصمیم‌س��ازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها جمعی است؛ ما در نظام‬ ‫مردم‌ساالر تصمیمات غیر جمعی نداریم و تصمیمات سلیقه‌ای‬ ‫هم نداریم بلكه تصمیمات باید بر مبنای موازین اعتقادی مردم‬ ‫یعنی موازین اسالم و بر مبنای كار كارشناسی باشد‪».‬‬
‫پیشنهاد عباس عبدی؛ كاندیداتوری محمدعلی‬ ‫نجفی‬ ‫عباس عبدی از فعاالن سیاس��ی جری��ان اصالحات‬ ‫كه این روزها بیش��تر زمان خود صرف نوشتن یادداشت در‬ ‫رسانه‌های اصالح‌طلب و ارائه پیشنهاداتی برای این جریان‬ ‫سیاسی می كند هفته گذشته در گفت وگویی با روزنامه اعتماد‬ ‫از سه قطبی شدن انتخابات در صورت حضور اصالح‌طلبان‬ ‫سخن گفت‪« :‬اگر در انتخابات‪ ،‬اصالح‌طلبان حضور حداقل‬ ‫و قابل قبولی داشته باشند كه بتوانند برخی از اهداف دولت را‬ ‫خنثی كنند به نظر من انتخابات حالت سه قطبی پیدا می‌كند‪.‬‬ ‫طیف‌ه�ای مختل�ف اصال ح‌طلب�ان از ن�گاه‬ ‫محسن‌هاشمی‬ ‫محسن‌هاشمی فرزند ارشد آیت‌اهلل‌هاشمی‌رفسنجانی‬ ‫كه هفته گذش��ته نام او به عنوان گزینه اصلی اصالح‌طلبان‬ ‫برای تصدی ش��هرداری تهران مطرح ش��د‪ ،‬هفته پیش در‬ ‫گفت‌وگویی با روزنامه اعتماد تاكید كرد ك ‌ه هاشمی نمی‌تواند‬ ‫نسبت به شرایط فعلی بی‌تفاوت باش��د‪ .‬او در این گفت‌وگو‪،‬‬ ‫اصالح‌طلبان را به چهار دس��ته تقسيم كرد‪« :‬تعدادي از آنها‬ ‫نظير آقاي عارف و آقاي كواكبيان س��عي مي‌كنند منفردا و‬ ‫بدون هماهنگي ب��ا بقيه اعتماد نظام را به دس��ت آورند و به‬ ‫رقابت انتخاباتي وارد ش��وند‪ .‬تعداد ديگر مانند آقاي عبداهلل‬ ‫نوري و آقاي عباس عبدي معتقد به ش��ركت هستند ولي به‬ ‫آن نگاه بازسازي تش��كيالتي اصالح‌طلبان را دارند و شايد‬ ‫برايشان اهميت چنداني نداشته باشد كه ببرند يا ببازند ولي‬ ‫آنچه برايشان اولويت دارد حضور جدي و سازماندهي شده در‬ ‫عرصه سياست ايران است‪ .‬گروه سوم كه بارزترين چهره آن‬ ‫آقاي موسوي‌خوئيني‌هاست‪ ،‬معتقد به شركت در هر حالتي‬ ‫نيستند‪ .‬معتقدند كه بايد با عزت و جدي ولي با اطمينان به برد‬ ‫وارد شد‪ ،‬اگر نه دليلي بر حضور نمي‌بينند‪ .‬در نهايت گروه آخر‬ ‫كه عمدتا خارج‌نشين يا زندان‌رفته هستند‪ ،‬اعتقاد به شركت‬ ‫ي سعي‬ ‫ندارند و مي‌شود از آنها با نام تحريمي‌‌ها ياد كرد‪ .‬هاشم ‌‬ ‫دارد كه اصولگرايان معتدل و عاقل اصالح‌طلبان از نوع گروه‬ ‫اول‪ ،‬دوم و سوم را دور هم جمع كند و مشكالتي كه در ابتداي‬ ‫مصاحبه از آن صحبت شد را برطرف كند و در نهايت در جامعه‬ ‫بازسازي اميد كند‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫كرباسچی از «حضور» می‌گوید‬ ‫غالمحس��ین كرباس��چی دبیركل ح��زب كارگزاران‬ ‫س��ازندگی و از چهره‌ه��ای اصالح‌طل��ب نزدی��ك ب��ه‬ ‫‌هاشمی‌رفس��نجانی هفته گذشته با نگاش��تن یادداشتی در‬ ‫هفته‌نامه اصالح‌طلب آسمان شرایط فعلی اصالح‌طلبان را‬ ‫بررسی كرد و از ضرورت حضور در انتخابات سخن گفت‪ .‬او در‬ ‫یادداشت خود كه تیتر «بازي رفيق در زمين رقيب» بر پیشانی‬ ‫آن خودنمایی می كرد‪ ،‬چنین نوشت‪« :‬با همه نگراني و تاثري‬ ‫كه از زندان و حصر دوس��تانمان داريم ولي به ياد بياوريم كه‬ ‫اينگونه مش��كالت در اوج قدرت اجرايي اصالح‌طلبان كم‬ ‫نبوده است‪».‬‬ ‫كرباسچی با یادآوری ش��رایط جریان سیاسی متبوع‬ ‫خود در دوران گذشته در ادامه نوشت‪« :‬آن روزها حتي به فكر‬ ‫كسي هم خطور نمي‌كرد كه به خاطر وقوع آنچه نمي‌پسنديم‬ ‫از قدرت كناره‌گيري كنيم و در امور حكومت دخالت نكنيم‪».‬‬ ‫دبیركل حزب كارگزاران س��ازندگی با تاكید بر این كه‬ ‫اگر زنداني شويم ولي منافع ملي حفظ شود و كشور و زندگي‬ ‫مردم در مسير صحيحي قرار گيرد ارزش دارد‪ ،‬تاكید كرد‪« :‬در‬ ‫كدام يك از صحنه‌هاي مبارزات سياسي و انتخاباتي تمام اين‬ ‫سال‌ها زمينه براي مشاركت بي چون و چراي گروهي كه به‬ ‫هر حال خواهان تغيير شرايط هستند فراهم بوده است؟»‬ ‫به عقیده این چهره اصالح‌طلب زمينه‌هاي هر مبارزه‌اي‬ ‫را بايد رهبران مبارزه به كمك مردم و هنرمندانه‪ ،‬خود از كوه‬ ‫سخت مشكالت بتراش��ند و با تيشه تصميم و اراده تك‌تك‬ ‫اشخاص آنقدر بر اين سنگ سياه بكوبند كه تنديس آزادي‪،‬‬ ‫مشاركت و دموكراسي شكل بگيرد‪.‬‬ ‫كرباسچی با بیان این كه اگر ش��رط حضور در صحنه‬ ‫آزادي دوستاني كه گرفتار زندان و حصر شده‌اند باشد بسيار‬ ‫ژست جوانمردانه‪ ،‬آزادمنش��انه و نگاهي از موضع استغنا به‬ ‫قدرت است‪ ،‬در عین حال خاطرنشان كرد‪« :‬اما واقعيت اين‬ ‫اس��ت كه درون ناپيداي اين نگاه به راديكال و روشنفكرانه‬ ‫محافظه‌كاري غريبي آرميده است‪».‬‬ ‫دبیركل حزب كارگزاران س��ازندگی از اصالح‌طلبان‬ ‫خواست در يك نگاه واقع‌بينانه فكر كنند كه رقيب از حضور‬ ‫این جریان سیاسی در انتخابات خوش��حال است يا نگران‪:‬‬ ‫«در هيچ صحنه‌اي رقيب خواهان پيروزي براي رقباي ديگر‬ ‫نيست‪ ...‬نگاهي به اردوگاه رقبا بيندازيم كه چگونه در پوستين‬ ‫هم افتاده‌اند‪ ...‬چه زماني بهتر از حاال كه بگوييم ديدگاه‌هاي‬ ‫غلط و افراطي رقيب چه بر سر اين كش��ور آورده است؟» او‬ ‫در بخش��ی دیگر از یادداش��ت خود تاكید كرد كه راهي جز‬ ‫اين نيست كه همه اصالح‌طلبان ايران و همه كساني كه به‬ ‫اعتدال و روش‌هاي عاقالنه حكومتداري مي‌انديشند دوباره‬ ‫متحد شوند‪ .‬گفتني است غالمحسين كرباسچي چندان رابطه‬ ‫مناسبي با اصالح‌طلبان نزديك به خاتمي ندارد و از منتقدان‬ ‫رئيس‌جمهور سابق محسوب مي‌شود‪ .‬به‌نظر مي‌رسد روي‬ ‫سخن او با گروه‌هاي تندرو اصالح‌طلب باشد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫رئیس مركز تحقیقات اس��تراتژیك مجمع تشخیص‬ ‫مصلحت نظام ب��ا بیان اینكه انتخابات نماد مردم س��االری‬ ‫است‪ ،‬گفت‪« :‬شاید در دنیای سیاست هیچ منظره‌ای زیباتر‬ ‫از صف مردم پای صندوق‌های رای نباشد و انتخابات نه تنها‬ ‫نماد مردم ساالری است بلكه نماد قدرت ملی نیز محسوب‬ ‫می‌شود‪».‬‬ ‫روحانی اضافه ك��رد‪« :‬برخی تصور می‌كنند كه قدرت‬ ‫ملی وابسته به قدرت نظامی و اقتصادی است‪ .‬اما من معتقدم‬ ‫كه قدرت ملی قبل از وابستگی به قدرت نظامی و اقتصادی‬ ‫وابس��ته به مردم اس��ت و هیچ قدرتی باالتر از مردم و هیچ‬ ‫سرمایه‌ای باالتر از سرمایه اجتماعی نیست‪».‬‬ ‫رئیس مركز تحقیقات اس��تراتژیك مجمع تشخیص‬ ‫مصلحت نظام حاكمیت را حق تك تك اف��راد یك جامعه‬ ‫دانس��ت و گفت‪« :‬مردم این حق را به عنوان امانت در اختیار‬ ‫افراد خاص با چارچوب خاص ق��رار می‌دهند و هیچ جنایتی‬ ‫بدتر از خیانت به مردم نیست‪».‬‬ ‫او معتقد اس��ت كه انتخاب��ات ‪ 92‬دارای ویژگی‌های‬ ‫دیگری است و باید بیش از گذشته تالش شود تا قدرت ملی‬ ‫را به نمایش بگذاریم‪.‬‬ ‫روحانی گف��ت‪« :‬آنهایی ك��ه این ط��رف و آن طرف‬ ‫به‌گونه‌ای سخن می‌گویند كه مردم را از حضور در انتخابات‬ ‫مایوس كنند خدمتی به مردم نك��رده و به منافع ملی صدمه‬ ‫می‌زنند؛ افرادی هستند كه می‌خواهند از دیروز انتقام بگیرند‬ ‫و افراد دیگری نیز در مورد دیروز انتقاد و گالیه دارند‪ .‬اما بهتر‬ ‫است دیروز را فراموش كنیم و به امروز و فردا بیندیشیم‪».‬‬ ‫عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تاكید بر اینكه‬ ‫آنهایی كه می‌خواهند فضای انتخابات را امنیتی كنند به ضرر‬ ‫مردم گام برمی‌دارند‪ ،‬اظهار داش��ت‪« :‬فضای انتخابات باید‬ ‫فضای سیاسی‪ -‬فرهنگی باشد‪ ،‬نباید فضا را امنیتی كنیم چرا‬ ‫كه این فضا به نفع كسی نخواهد بود‪».‬‬ ‫وی ادامه داد‌‪« :‬یك عده می‌خواهند فضا را امنیتی كنند‬ ‫حاال به دنبال بهانه هستند‪ .‬تاكید می‌كنم فضا را امنیتی كردن‬ ‫به نفع نظام و آینده ما نیست‪».‬‬ ‫روحانی تاكید كرد‪« :‬به جای اینكه به فكر گذشته باشیم‬ ‫به آینده بیندیشیم و به معضالت كشور نگاه كنیم چرا كه در‬ ‫یك شرایط بسیار حس��اس قرار داریم و سرمایه اجتماعی و‬ ‫اعتماد مردم لطمه دیده است‪ ».‬روحانی با بیان اینكه افق آینده‬ ‫برای بسیاری از مردم غبارآلود است‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬بسیاری از‬ ‫مسائل با شفافیت مطرح نمی‌شود و آمار گویای واقعیت نیست‬ ‫و از آن فاصله دارد‪».‬‬ ‫او با بیان اینكه برخی تعبیراتی كه ممكن است گوینده‬ ‫قصد بدی نداش��ته باش��د را مطرح می‌كنند‪ ،‬اظهار داشت‪:‬‬ ‫«نگوییم انتخابات مدیریتی ش��ده یا مهندسی شده‪ ،‬چرا كه‬ ‫چیز خوبی را به مردم القا نمی‌كند؛ قب��ول كنیم مردم حاكم‬ ‫اصلی از طرف خداوند هستند و نگذاریم مردم احساس كنند‬ ‫انتخابات تشریفاتی است‪».‬‬ ‫عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام یادآور شد‪« :‬اگر‬ ‫می‌خواهیم مردم پای صندوق رای حاضر ش��وند باید بدانند‬ ‫كه حضورشان تأثیرگذار است و نباید به‌گونه‌ای باشد كه آنها‬ ‫بگویند ما برویم و یا نرویم معلوم است كه چه كسی انتخاب‬ ‫می‌شود؛ انتخابات‪ ،‬مهندسی آن و مدیریتش متعلق به مردم‬ ‫است و تمام كسانی كه مجری و ناظر انتخابات هستند باید‬ ‫امانت‌دار مردم باشند‪».‬‬ ‫روحان��ی اما در حاش��یه ای��ن كنگره نیز به س��واالت‬ ‫انتخاباتی خبرنگاران پاسخ داد و البته احتمال حضور خود در‬ ‫انتخابات آینده را تكذیب نكرد‪.‬‬ ‫او در پاسخ به این سوال كه آیا در انتخابات آینده ریاست‬ ‫جمهوری ش��ركت می كنید‪ ،‬پاس��خ داد‪« :‬در حال بررس��ی‬ ‫هستم‪».‬‬ ‫رئیس مركز تحقیقات اس��تراتژیك مجمع تشخیص‬ ‫مصلحت نظام كه از او به عن��وان یكی از كاندیداهای دولت‬ ‫وحدت ملی یاد می شود در عین حال از حضور مستقل خود‬ ‫در انتخابات سخن گفت‪« :‬بنده اگر در انتخابات شركت كنم‪،‬‬ ‫به‌صورت مستقل حاضر می‌شوم‪».‬‬ ‫در آن صورت اصولگرایان مخالف دولت می‌توانند با حداقل‬ ‫رایی كه دارند قطبي جدی شوند‪ ...‬اگر نیروهای دولتی بتوانند‬ ‫نامزدی جدی بیاورند و حضور سیاسی جدی داشته باشند در‬ ‫غیاب اصالح‌طلبان انتخابات تا حدودی یك‌قطبی می‌شود و‬ ‫دولتی‌ها برنده می‌شوند‪».‬‬ ‫او همچنی��ن نظر خود درب��اره حض��ور اصالح‌طلبان‬ ‫در انتخاب��ات را نیز بیان كرد؛ آنجا كه گف��ت‪« :‬براي حضور‬ ‫اصالح‌طلب‌ها مش��كلي وجود ندارد؛ نهايتا جل��وي آنها را‬ ‫مي‌گيرند كه اين هم ديگر مساله اصالح‌طلب‌ها نيست‪ .‬مهم‬ ‫اين است كه آنها رفتاري از خود نشان بدهند كه كسي مثل‬ ‫آقاي عسگراوالدي هم به اين نتيجه برسد كه رفتار آنها قابل‬ ‫دفاع است‪ .‬اما اصالح‌طلب‌ها انتظارات نادرستي از انتخابات‬ ‫دارند‪ .‬مشكل اين دو گروه (اصولگرايان و اصالح‌طلب‌ها) بر‬ ‫خالف دولتي‌ها اين است كه سردرگمي‌جدي دارند‪».‬‬ ‫عبدی در بخش��ی دیگر از این گفت وگو محمدعلی‬ ‫نجف��ی را گزین��ه ای مطلوب ب��رای حض��ور در انتخابات‬ ‫معرفی كرد‪« :‬از االن نبايد حرف از شكس��ت دادن بزنيم‪.‬‬ ‫هيچ مس��ابقه مس��تمري وجود نداش��ته كه گروه‌ها در آن‬ ‫وزن‌كشي شده باشند‪ .‬نبايد از اين زاويه وارد انتخابات شد‪.‬‬ ‫مانند سال ‪75‬و‪ 76‬بايد رفتار كرد؛ يعني بايد تلقي اين باشد‬ ‫كه انتخاباتي در پيش اس��ت ما هم بايد ش��ركت كنيم‪ .‬به‬ ‫احتمال زياد راي نمي‌آوريم شايد هم آورديم‪ .‬از اين زاويه به‬ ‫نظر من خيلي خوب است افراد واجد صالحيت هم هستند‪.‬‬ ‫پيشنهاد من آقاي دكتر نجفي است كه االن هم در شوراي‬ ‫شهر است‪».‬‬ ‫جهانگیری می آید؟‬ ‫خبرنگار مثلث كس��ب اط�لاع كرد كه در جلس��ه ای‬ ‫كه اخیرا با حض��ور جمعی از اصالح‌طلبان برگزار ش��ده‪ ،‬نام‬ ‫اس��حاق‌جهانگیری به عن��وان یكی از گزینه‌ه��ای اصلی‬ ‫كاندیداتوری از س��وی این جریان سیاسی مطرح شده است‬ ‫كه با نگاه مثبتی از كاندیداتوری وزیر صنایع دولت اصالحات‬ ‫استقبال شده است‪ .‬با اين حساب حسن روحاني‪ ،‬محمدعلي‬ ‫نجفي و اس��حاق جهانگيري گزينه‌هاي نزديك به جريان‬ ‫راست اصالحات به نامزدي در انتخابات نزديك هستند‪g .‬‬ ‫‪31‬‬
‫سياست‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪32‬‬ ‫اصولگرايان چ ‌ه مي‌كنند؟‬
‫كانديداي ائتالف با «تيم» مي‌آيد‬ ‫علي‌اكبر‌واليتي جزئيات جديدي از تصميمات پيمان سه‌نفره را اعالم كرد‬ ‫‪1‬‬ ‫ائتالف ‪ 2+1‬که با توافق سه چهره شاخص اصولگرا‬ ‫یعنی غالمعلی حدادعادل‪ ،‬محمدباق��ر قالیباف و علی‌اکبر‬ ‫والیتی تشکیل ش��ده اس��ت‪ ،‬حاال این روزها فعالیت‌های‬ ‫خود را ش��فاف‌تر دنبال می‌کند؛ چه آنکه از یک‌سو حسین‬ ‫مظفر در قامت رئیس س��تاد انتخاباتی این ائتالف کار خود‬ ‫را آغاز کرده و از سوی دیگر غالمعلی حدادعادل و علی‌‌اکبر‬ ‫والیتی ب��ه اظهارنظرهای خ��ود رنگ و ب��وی انتخاباتی‬ ‫بیشتری بخشیده‌اند‪ .‬رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس‬ ‫نهم از رای شصت درصدی ائتالف س��ه‌نفره اصولگرایان‬ ‫سخن می‌گوید و علي اكبر واليتي بر معرفی کابینه از سوی‬ ‫کاندیدای منتخ��ب این ائتالف تاکید م��ی‌ورزد‪ .‬حاال یک‬ ‫سخنرانی انتخاباتی از س��وی محمدباقر قالیباف می‌تواند‬ ‫پازل اظهارنظرهای اعضای این ائتالف را کامل کند‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫کاندیدای ائتالف با «تیم» می‌آید‬ ‫اما این فق��ط غالمعل��ی حدادعادل نبود ک��ه درباره‬ ‫آخرین وضعیت ائتالف سه نفره به ایراد سخن پرداخت؛ چه‬ ‫آنکه علی‌اکبر والیتی نیز در گفت‌وگویی تفصیلی با باشگاه‬ ‫خبرنگاران از جزئیات این ائتالف پرده برداشت‪ .‬والیتی که‬ ‫چندی پیش گفته بود بر‌اساس توافق اعضای این ائتالف‪،‬‬ ‫نامزد نهایی در هن��گام اعالم کاندیدات��وری «تیم» خود‬ ‫را برای تصدی پس��ت ریاس��ت‌جمهوری و کابینه به مردم‬ ‫معرفی خواهد کرد‪ ،‬در این گفت‌وگو نیز بر این موضع تاکید‬ ‫کرد‪« :‬دول��ت قدرتمند مجموعه‌ای از افراد توانمند اس��ت‬ ‫که توس��ط یک مدیر مقتدر اداره می‌ش��ود‪ ،‬از این رو بنای‬ ‫ما سه نفر در این ائتالف این است که در انتخابات آینده به‬ ‫صورت یک تیم همراه‪ ،‬هماهن��گ و همدل خودمان را در‬ ‫قالب نامزدهاي انتخابات عرضه کنیم و در حقیقت مردم را‬ ‫برای رای‌دادن به یک تیم وارد صحنه انتخابات کنیم‪ ».‬او‬ ‫اخیرا در گفت‌وگویی با شبکه المیادین در خصوص برنامه‬ ‫خود برای ورود به انتخابات ریاست‌جمهوری گفت‪« :‬ما با‬ ‫دو نفر دیگر از دوستانمان یعنی آقایان محمدباقر قالیباف و‬ ‫غالمعلی حدادعادل قراری گذاشته‌ایم که به اتفاق هم در‬ ‫جهت وحدت اصولگرایان تالش کنیم‪ .‬بر این اساس قرار‬ ‫ما بر این اس��ت که در نهایت یک نفر از بی��ن ما انتخاب و‬ ‫کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری ‪ 92‬شود و دو نفر دیگر‬ ‫از او حمایت کنند‪ ».‬والیتی در گفت‌‌‌وگوی خود با باش��گاه‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫رای ‪60‬درصدي ائتالف ‪2+1‬‬ ‫غالمعلی ح��داد ع��ادل‪ ،‬نماین��ده ته��ران و رئیس‬ ‫فراکس��یون اصولگرایان مجلس که این روزها ش��فاف تر‬ ‫از گذشته س��خنان انتخاباتی بر زبان می‌راند‪ ،‬حاال از رای‬ ‫ش��صت درصدی ائتالف س��ه نف��ره اصولگرایان س��خن‬ ‫می‌گوید‪ .‬این در حالی است که او چندی پیش اعالم کرده‬ ‫بود که ائتالف ‪ 2+1‬ائتالف بسته‌ای نیست و امکان حضور‬ ‫دیگر کاندیداها نیز در آن وجود دارد‪ .‬حدادعادل پیش‌بینی‬ ‫کرده است که ‪ 60‬درصد آرای رای‌دهندگان‪ ،‬به ائتالف سه‬ ‫نفره قالیباف‪ ،‬والیتی و حداد اختصاص خواهد یافت‪.‬‬ ‫او ک��ه در آخرین روز دی ماه در س��ومین گردهمایی‬ ‫بزرگ حقوقدانان بسیجی س��خن می‌گفت‪ ،‬هنگامی‌که با‬ ‫پرس��ش یکی از حضار درباره لزوم وح��دت اصولگرایان و‬ ‫همچنین ائتالف سه‌نفره اصولگرایان مواجه شد‪ ،‬این‌گونه‬ ‫پاسخ داد‪« :‬وحدت یک امر عقالنی‪ ،‬دینی و شرعی است و‬ ‫هرجا که از وحدت فاصله گرفتیم‪ ،‬خس��ارت آن را داده‌ایم‪،‬‬ ‫اما انتخابات ریاست‌جمهوری با انتخابات مجلس متفاوت‬ ‫اس��ت‪ .‬انتخابات ریاست‌جمهوری‪ ،‬ش��خص‌محور است و‬ ‫جریانات سیاسی و احزاب به دشواری می‌توانند برای رسیدن‬ ‫به یک فرد در انتخابات ریاست‌جمهوری به توافق برسند‪ .‬در‬ ‫انتخابات مجلس در دوره نهم هرکاری انجام دادیم تا جبهه‬ ‫پایداری به جبهه متحد اصولگرایان ملحق شود‪ ،‬نشد‪ ،‬اما در‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری کار دشوارتر است‪ .‬به همین دلیل‬ ‫ما با تجربه‌ای که از قبل داشتیم فکر کردیم چرا جریانات در‬ ‫این زمینه تصمیم بگیرند؟ ما خودمان اگر ائتالف کنیم‪ ،‬بهتر‬ ‫می‌توانیم به نتیجه برسیم؛ وقتی در نظرسنجی‌ها مشخص‬ ‫ش��د که ‪ 60‬درصد آرا متعل��ق به این ‪ 3‬نفر اس��ت‪ ،‬تصمیم‬ ‫گرفتیم ائتالف کنیم و در نهایت دو نفرمان تصمیم بگیریم‬ ‫برای رضای خدا کاندیدای ریاست‌جمهوری نشویم‪ .‬فعال‬ ‫‪ 3‬ماه اس��ت که حول این محور با هم گفت‌وگو می‌کنیم و‬ ‫امیدواریم این تجربه ناموفق نباشد و سازوکاری پیدا کنیم‬ ‫که بشود از این ائتالف به وحدت برسیم‪».‬‬ ‫حدادعادل همچنی��ن بر تمایل رقب��ای اصولگرایان‬ ‫برای تکثر در این جریان سخن گفت‪ ،‬اما در عین حال بر این‬ ‫مس��اله هم تاکید کرد که «ما هم مایلیم در آنها تکثر وجود‬ ‫داشته باشد و این امر پنهانی نیس��ت‪ ».‬رئیس فراکسیون‬ ‫اصولگرایان در ادامه گفت‪« :‬باید دید می‌خواهیم خودمان را‬ ‫پیش بیندازیم یا دلمان برای انقالب می‌سوزد‪ ،‬اینجا میدان‬ ‫امتحان است‪».‬‬ ‫نماینده تهران همچنین به اص��رار جبهه پایداری بر‬ ‫معرفی کاندیدای اصلح اشاره کرد و در این‌باره چنین گفت‪:‬‬ ‫«ما هم می‌گوییم خدا کند اصلحی وجود داش��ته باشد که‬ ‫مورد قبول همه باش��د؛ ام��ا اگر یک اصلحی ب��ود که رای‬ ‫نداش��ت‪ ،‬آن وقت چه کار کنیم؟ نکند هیچ اصولگرایی در‬ ‫هیچ سطحی از اصولگرایی‪ ،‬موفق نش��ود‪ ».‬حدادعادل با‬ ‫بیان اینکه تصمیم‌گیری در عالم سیاس��ت بین خوب و بد‬ ‫نیست‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬احساس ما این است که این توافق ‪3‬‬ ‫نفره توده مردم متدین را تا حدی خوشحال کرده و دلسوزان‬ ‫انقالب هم آرامش پیدا می‌کنند و امیدواریم بتوانیم الگوی‬ ‫جدیدی از تعامل در عرصه سیاست به جامعه تزریق کنیم و‬ ‫شاید مبنایی شود برای کارهای دیگر‪».‬‬ ‫او در این س��خنرانی ب��ار دیگر این جمل��ه را که «در‬ ‫ائتالف س��ه‌گانه بس��ته نیس��ت» تکرار کرد و در تشریح‬ ‫چگونگی انتخ��اب کاندیدای این ائت�لاف گفت‪« :‬در حال‬ ‫بحث هستیم که چطور می‌شود از بین این سه نفر یک نفر‬ ‫کاندیدای ریاست‌جمهوری ش��ود‪ ،‬البته در ائتالف سه‌گانه‬ ‫بسته نیس��ت و اگر کس��ی در نظر‌س��نجی‌ها رأی باالیی‬ ‫داش��ت و اصولگرا هم بود‪ ،‬می‌تواند به این ائتالف بپیوندد‪.‬‬ ‫کاندیدات��وری انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری ارث پ��دری‬ ‫هیچ‌کس نیست‪».‬‬ ‫رئیس فراکس��یون اصولگرایان در خصوص پیوستن‬ ‫محسن رضایی به ائتالف سه نفره نیز اظهارنظر کرد؛ آنجا‬ ‫که گفت‪« :‬فرد باید برای ورود به ائت�لاف رای قابل توجه‬ ‫داشته باشد‪ .‬در درجه اول نیز خود ش��خص باید بخواهد و‬ ‫کسی نمی‌تواند از جانب شخص دیگری پیشنهاد دهد‪».‬‬ ‫نماین��ده تهران در حاش��یه ای��ن همای��ش در جمع‬ ‫خبرنگاران نیز حاضر شد تا پاسخگوی سواالت آنها باشد‪.‬‬ ‫او در پاسخ به این سوال که آیا اگر اصالح‌طلبان یا نزدیکان‬ ‫دولت به‌طور جدی وارد انتخابات نشوند‪ ،‬ائتالف ‪ 2+1‬ادامه‬ ‫پیدا خواهد کرد‌؟ گفت‪« :‬نفس ائتالف خوب اس��ت‪ ،‬اما در‬ ‫مورد فعالیت‌ اصالح‌طلبان و نزدیکان به دولت باید منتظر‬ ‫روزهای آینده باقی ماند‪».‬‬ ‫خبرنگاران درباره علت تش��کیل این ائتالف با حضور سه‬ ‫نفر گفت‪« :‬با توجه به اینکه تشکیل یک هسته اولیه برای‬ ‫این ائتالف الزم بود‪ ،‬ما س��ه نفر تصمیم گرفتیم ائتالفی را‬ ‫تشکیل بدهیم و از بقیه دوس��تان هم برای پیوستن به این‬ ‫مجموعه دعوت کنیم؛ بنابراین امکان وجود افراد متعدد از‬ ‫ابتدا در این ائتالف ممکن نبود‪».‬‬ ‫او در عین حال از امکان پیوس��تن کاندیداهای دیگر‬ ‫به این ائتالف س��خن گف��ت؛ اما در عین ح��ال تاکید کرد‬ ‫که تمام داعیه‌داران ریاس��ت‌جمهوری ام��کان حضور در‬ ‫ائتالف را ندارند‪« :‬پیوس��تن به این مجموعه به این معنی‬ ‫نیست که تعداد زیادی از افراد که داعیه حضور در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری را دارند می‌توانند در این ائتالف حضور پیدا‬ ‫کنند‪ .‬ما در این مجموعه معتقدیم که قوه مجریه نیاز به یک‬ ‫نفر در راس دارد؛ اما این موض��وع را نیز باید در نظر گرفت‬ ‫که در این قوه تعداد بسیاری از مشاغل حساس وجود دارد‬ ‫که به داشتن مسئوالن و متصدیان کارآمد‪ ،‬مومن به نظام و‬ ‫امتحان‌داده نیاز دارد‪ .‬از این رو این موضوع باید مورد عنایت‬ ‫ویژه قرار بگیرد که تنها وجود فردی قوی در راس این قوه‬ ‫کفایت نمی‌کند و وجود بدنه‌ای قوی نی��ز برای تیم دولت‬ ‫ضروری است‪ ...‬بنای ما س��ه نفر در این ائتالف این است‬ ‫که در انتخابات آینده به صورت یک تیم همراه‪ ،‬هماهنگ‬ ‫و همدل خودمان را عرضه کنیم و در حقیقت مردم را برای‬ ‫رای‌دادن به یک تی��م وارد صحنه انتخاب��ات کنیم‪ .‬وجود‬ ‫یک تیم کارآمد در ائت�لاف س��ه‌گانه اصولگرایان یکی از‬ ‫تفاوت‌های مشخص و چشمگیر است که در این مجموعه‬ ‫وجود دارد و صرف‌نظر از اینکه هر کدام از ما در دولت آینده‬ ‫شغلی داش��ته باشیم یا نداش��ته باش��یم برای این موضوع‬ ‫اهمیت ویژه‌ای قائل هستیم‪ .‬وقتی سه نفر با هم ائتالفی را‬ ‫ایجاد می‌کنند و از دیگران هم برای پیوستن به آن دعوت به‬ ‫عمل می‌آورند‪ ،‬به این معناست که این سه نفر آماده‌اند که به‬ ‫نفع مصالح این ائتالف حرکت کنند و حتی شغلی در دولت‬ ‫آینده نداشته باشند‪».‬‬ ‫او نیز همچ��ون حدادعادل از بیان س��ازوکار انتخاب‬ ‫کاندیدا که قرار اس��ت مبتنی‌بر نظرسنجی باش��د‪ ،‬امتناع‬ ‫ورزید‪« :‬بیان این موضوع که این ائتالف با چه سازوکاری به‬ ‫گزینه موردنظر خود برای انتخابات آینده دست پیدا می‌کند‪،‬‬ ‫ضرورت ندارد تا به صورت زودرس اعالم شود ولی به‌طور‬ ‫حتم همه کس��انی که در دایره ائتالف قرار دارند باتوجه به‬ ‫خردجمعی در فرآیند انتخابات وارد عمل خواهند شد‪».‬‬ ‫به گفته والیتی‪ ،‬ائتالف س��ه‌گانه اصولگرایان برای‬ ‫اینکه زودتر کار را ش��روع کند در ابتدا تالش کرد هس��ته‬ ‫مرکزی و اولیه را تا آنجا که ممکن است محدودتر بگیرد تا‬ ‫امکان توافق در این مجموعه بیشتر باشد‪« :‬عدم وابستگی‬ ‫حزبی ب��ه جریانات سیاس��ی از مهمتری��ن مولفه‌های این‬ ‫ائتالف اس��ت؛ به‌طوری که اگرچه هرکدام از این س��ه نفر‬ ‫دلبستگی به س��لیقه سیاس��ی جریان خاصی داشته باشند‬ ‫ولی این موضوع را به ائتالف راه نداده‌اند‪ .‬س��ازوکاری که‬ ‫در ائتالف سه‌گانه اصولگرایان به کار گرفته شده‪ ،‬سازوکار‬ ‫حزبی نیست؛ بلکه سازوکاری مبتنی بر اعتماد فی‌مابین و‬ ‫متقابل بین پایه‌گذاران این حرکت جمعی اس��ت و از نظر‬ ‫هسته اولیه‪ ،‬در این ائتالف به روی همه کسانی که به نظام‬ ‫پایبند هستند و امتحان خودش��ان را در طول انقالب پس‬ ‫داده‌اند‪ ،‬باز است‪».‬‬ ‫آن‌گونه که او می‌گوید‪ ،‬هسته مرکزی ائتالف سه‌گانه‬ ‫با بعض��ی از داعیه‌داران انتخابات آینده دیدار کرده اس��ت‪:‬‬ ‫‪33‬‬
‫«دعوت ما از تمامی‌اف��راد مورد اعتماد م��ردم و نظام که‬ ‫داوطلب مش��ارکت در دولت آینده هس��تند این است که با‬ ‫صحبت و رسیدن به تفاهم وارد این ائتالف شوند‪».‬‬ ‫والیتی همچنین ای��ن ائتالف را ادامه مس��یر ائتالف‬ ‫جامعتی��ن در انتخابات مجلس نهم می‌دان��د؛ ائتالفی که او‬ ‫سخنگوی آن بود‪« :‬هسته اولیه این ائتالف سعی کردند در‬ ‫همین خط مسیر خود را ادامه دهند؛ از این رو اعضای ائتالف‬ ‫سه‌گانه اصولگرایان در این راس��تا با آیت‌اهلل مهدوی‌کنی‪،‬‬ ‫آیت‌اهلل یزدی‪ ،‬آقایان عس��گراوالدی‪ ،‬باهنر‪ ،‬پورمحمدی و‬ ‫آل‌اسحاق دیدار داش��ته‌‌اند و به‌طور حتم این دیدارها را ادامه‬ ‫نیز خواهند داد‪ .‬ائتالف سه‌گانه به جامعه محترم مدرسین و‬ ‫جامعه روحانیت مبارز به عنوان دو رکن از ارکان مهم جامعه‬ ‫اسالمی نگاه می‌کند که نقش بسیار مهمی‌را در پیش و پس‬ ‫از انقالب اسالمی بر عهده داشته و از نظر ما هیچ حرکت مهم‬ ‫سیاسی را نمی‌توان در کشور بدون ارتباط با علما انجام داد‪».‬‬ ‫او البته حضور خود در جلس��ات هفتگی هاشمی و خاتمی را‬ ‫تکذیب کرد تا بر مرزبندی خود با این جری��ان تاکید نماید‪:‬‬ ‫«بنده هیچ‌گاه در جلساتي از این قبیل دعوت نشده و شرکت‬ ‫نکرده‌ام‪ .‬آقای هاش��می مورد احترام من هستند‪ ،‬اما باتوجه‬ ‫به مس��یری که در قالب ائتالف س��ه‌گانه اصولگرایان آن را‬ ‫مشخص کرده‌ایم‪ ،‬معلوم نیس��ت کدام‌یک از افرادی که در‬ ‫این جمع هستند برای انتخابات ریاس��ت‌جمهوری معرفی‬ ‫ش��وند؛ از این‌رو صحبت از اینکه چه کس��ی از من حمایت‬ ‫می‌کند بجا نیست‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫ميثاقي براي يك ائتالف‬ ‫در آخرین روزهای دی ماه امس��ال خبری منتشر شد‬ ‫که حکایت از جدیت ائت�لاف ‪ 2+1‬در پیگیری اهداف خود‬ ‫داش��ت؛ انتصاب حسین مظفر به ریاس��ت ائتالف سه‌گانه‬ ‫اصولگرایان‪ .‬علی‌اکبر والیتی یکی از اعضای این ائتالف با‬ ‫تایید این خبر از تصدی همزمان این مسئولیت در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری و ش��وراها خبر داده اس��ت‪ .‬او با اعالم‬ ‫اینکه مظفر به اتفاق آرای اعضا به عنوان رئیس س��تاد این‬ ‫ائتالف برگزیده شده‪ ،‬تاکید کرده است‪« :‬ایشان به عنوان‬ ‫یکی از پیشکس��وتان مبارزه و ایثارگری با سابقه طوالنی‬ ‫والیتمداری دارای تجربه‌ای گرانسنگ در امر اجرا و تقنین‪،‬‬ ‫شخصیتی شناخته‌شده هستند و ان‌شاءاهلل در جهت ایجاد‬ ‫وفاق و همبس��تگی بی��ن اصولگرای��ان در انتخابات آینده‬ ‫ریاست‌جمهوری و شوراها ایفای نقش خواهند کرد‪».‬‬ ‫البته در این میان رئیس ستاد انتخاباتی ائتالف ‪ 2+1‬نیز‬ ‫در نخستین اظهارنظر رسانه‌ای خود‪ ،‬به بیان علل شکل‌گیری‬ ‫این ائت�لاف‪ ،‬ضمانت باق��ی ماندن اعضای آن ب��ر میثاق و‬ ‫همچنین بیان جزئیاتی از میثاق‌نامه و آخری��ن اخبار از این‬ ‫ائتالف پرداخت‪ .‬حس��ین مظفر در گفت‌وگویی تفصیلی با‬ ‫خبرگزاری تسنیم با بیان اینکه ائتالف س ‌ه گانه اصولگرایان‬ ‫بعد از انتخابات هم ادامه می‌یابد‪ ،‬اع�لام کرد که فعال هیچ‬ ‫فردی به ائتالف اضافه نشده است‪ .‬او با اشاره به تهدیدهای‬ ‫پیش روی اصولگرایان و ش��رایط وی��ژه انتخابات ‪ 92‬تاکید‬ ‫کرد‪« :‬ایج��اد ائتالفی با حضور ش��خصیت‌های تاثیرگذار و‬ ‫مورد اعتماد مردم و نظام‪ ،‬می‌تواند مکانیزم مناسبی هم برای‬ ‫پاسخ به بدخواهان و هم برای اجماع و توافق در حوزه نخبگی‬ ‫کشور باشد‪ ».‬مظفر اقدام به تشکیل چنین ائتالفی در شرایط‬ ‫کنونی را یک روش مناسب و عقالنی و از ضرورت‌های جامعه‬ ‫امروز دانست‪« :‬این گونه اقدامات با نظام مردمساالری دینی‬ ‫ما نه تنها در تعارض نیست‪ ،‬بلکه مایه آرامش و اطمینان خاطر‬ ‫مردم و ایجاد دلگرمی‌در بین آنان برای حضور و مش��ارکت‬ ‫گسترده‌تر خواهد شد‪».‬‬ ‫رئیس ستاد انتخاباتی ائتالف س��ه‌گانه اصولگرایان‬ ‫یکی از دغدغه‌های اصلی س��ه چهره تش��کیل‌دهنده این‬ ‫ائت�لاف را تالش ب��رای حل مش��کالت م��ردم از جمله‬ ‫دغدغه‌های اقتص��ادی جامعه عنوان ک��رد‪« :‬این ائتالف‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪34‬‬ ‫سه‌گانه یک قرارگاه سیاس��ی ‪ -‬فرهنگی برای بهره‌گیری‬ ‫از مجموعه ظرفیت اصولگرایان و سامان‌بخش��ی به وفاق‬ ‫اصولگرایان و مکانیزم مناسبی برای انتخاب اصلح است‪».‬‬ ‫او س��پس به بیان ویژگی‌های ائتالف ‪ 2+1‬پرداخت؛‬ ‫ویژگی‌هایی ک��ه به زع��م وی «موجب ممتاز ش��دن آن‬ ‫می‌ش��ود»‪« :‬این ائتالف هم دارای حسن فعلی است و هم‬ ‫حس��ن فاعلی؛ بر این اساس گفته می‌ش��ود تشکیل چنین‬ ‫ائتالفی دارای حسن فعلی است که گام برداشتن در مسیر‬ ‫اتحاد و انسجام و وفاق در بین نیروهای دلسوز و خدوم نظام‪،‬‬ ‫فی‌نفسه امری ممدوح‪ ،‬پس��ندیده و عقالنی است‪ .‬تشکیل‬ ‫این ائتالف دارای حسن فاعلی هم هس��ت از این نظر که‬ ‫ائتالف مذکور با انگیزه الهی ش��کل گرفت��ه و قصد و نیت‬ ‫شخصیت‌های موجود در ائتالف‪ ،‬ارتقای نظام الهی و ثبات‬ ‫و اقتدار نظام اسالمی است و در حقیقت هر سه نفر آمادگی‬ ‫صادقانه خود را برای عبور از خ��ود و حمایت از دیگری که‬ ‫مورد اقبال جامعه است‪ ،‬اعالم کرده‌اند‪».‬‬ ‫به گفته مظفر‪ ،‬س��ه عضو فعلی ائتالف در زمینه‌های‬ ‫یادش��ده‪ ،‬میثاق و پیمان الهی بس��ته‌اند که بر‌اساس منافع‬ ‫ش��خصی عمل نکنند بلکه ب��ه مصالح جامع��ه و انقالب‬ ‫بیندیش��ند و عمل کنن��د‪« :‬ائتالف س��ه‌گانه اصولگرایان‬ ‫به‌دنبال توجه به کارآمدی‪ ،‬پیشرفت و اقتدار نظام اسالمی‬ ‫است‪ .‬این ائتالف به‌دنبال توسعه گفتمان انقالب اسالمی‪،‬‬ ‫تقویت و ارتقای ارزش‌های بین‌نسلی و حراست از آرمان‌ها‪،‬‬ ‫ارزش‌ها و دس��تاوردهای انق�لاب اس�لامی و همچنین‬ ‫تبیی��ن آرمان‌ها و عمل ب��ه دس��تورات و توصیه‌های امام‬ ‫عزیز و رهبری فرزانه و ش��هیدان سرافراز اس��ت و از این‬ ‫رو میثاق س��ه عضو یاد ش��ده‪ ،‬در حراس��ت از این مسائل‬ ‫ارزشی‪ ،‬ریش��ه‌دار‪ ،‬عمیق و ناگسستنی است‪ ».‬او هنگامی‬ ‫‌که با س��والی درخصوص ادام��ه فعالیت ائتالف س��ه‌گانه‬ ‫اصولگرایان پس از انتخابات ‪ 92‬مواجه شد‪ ،‬اینگونه پاسخ‬ ‫داد‪« :‬ائتالف مدنظر حتی بعد از انتخابات هم برای ارتقای‬ ‫کارآمدی رئیس‌جمهور منتخب استمرار دارد و اعضای آن‬ ‫برای پیشبرد بهتر اهداف دولت با یکدیگر تعامل‪ ،‬همکاری‬ ‫و مشورت می‌کنند‪ ».‬رئیس ستاد انتخابات ائتالف سه‌گانه‬ ‫اصولگرایان اعالم کرد‪« :‬این ائتالف قصد دارد به صورت‬ ‫تیمی کار خود را دنبال و بخش مهم��ی‌از کابینه خود را در‬ ‫وقت مقتضی و قبل از انتخاب��ات به مردم عزیز معرفی کند‬ ‫و فکر می‌کنی��م این موضوع جاذبه بهت��ری در میان مردم‬ ‫به‌دنبال خواهد داش��ت‪ ».‬مظفر همچنین در پاسخ به این‬ ‫س��وال که ضمانت دوام این ائتالف چه خواهد بود؟ گفت‪:‬‬ ‫«وضعیتی که در برخی ائتالف‌های گذش��ته پیش آمد در‌‬ ‫تردید مردم بی‌تاثیر نیس��ت‪ ،‬اما به مردم اطمینان می‌دهم‬ ‫این ائتالف س��ه‌گانه‪ ،‬استوار‪ ،‬جدی‪ ،‬ریش��ه‌دار و با پیمانی‬ ‫وثیق و ناگسستنی اس��ت ومردم عزیز ما به این ائتالف به‬ ‫عنوان ائتالفی که پایداری و ثبات از ویژگی‌های اساس��ی‬ ‫آن است نگاه کنند و بدانند که تشکیل این ائتالف اقدامی‬ ‫‌اس��ت صادقانه برای جل��ب آرای مردم‪ ،‬اطمینان‌بخش��ی‬ ‫به مردم و تالش برای حل مش��کالت م��ردم‪ ».‬او درباره‬ ‫وضعیت دو داوطلب دیگر پس از انتخ��اب نامزد نهایی نیز‬ ‫اظهارنظر کرد؛ آنجا که گفت‪« :‬در این‌باره نه الزامی‌وجود‬ ‫دارد و نه انکاری‪ .‬این س��ه نفر قصد دارند یک نفری که در‬ ‫جامعه امکان جلب آرای عموم��ی را دارد و از اقبال عمومی‬ ‫برخوردار است را مورد حمایت قرار دهند و تمام ظرفیت‌های‬ ‫خودشان را به س��مت تبلیغ و رای‌آوری فرد با ویژگی‌های‬ ‫مطرح شده‪ ،‬سوق دهند؛ ولی در آینده و در صورت پیروزی‬ ‫یکی از این سه بزرگوار‪ ،‬هر کدام از دو نفر دیگر اگر بخواهند‬ ‫یار صمیمی‌ در کابینه فرد پیروز خواهند ب��ود یا اگر تمایل‬ ‫نداشتند به عنوان مشاور دولت آتی فعالیت می‌کنند و همین‬ ‫ائتالف سه‌گانه در برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی‌های دولت‬ ‫نقش‌آفرینی جدی ایفا می‌کند‪».‬‬ ‫مظفر هرگونه س��هم‌خواهی در این ائت�لاف را منتفی‬ ‫دانس��ت و همچون غالمعلی حدادعادل و علی‌اکبر والیتی‬ ‫اعالم کرد که در این ائتالف روی س��ایر کاندیداها باز است‪:‬‬ ‫«آقای پورمحمدی شخصیت عزیز و فرزانه‌ای است که در‬ ‫کنار بس��یاری از عزیزانی که قصد نامزدی و رقابت دارند هر‬ ‫کدام می‌توانند ابعاد مهمی‌از ظرفیت این ائتالف سه‌گانه را‬ ‫ارتقا بدهند‪ ،‬ولی فعال ائتالف با همان ترکیب سه‌گانه مشغول‬ ‫ادامه فعالیت بوده و تغییری در افراد آن به وجود نیامده است‪».‬‬ ‫رئیس ستاد انتخابات ائتالف س��ه‌گانه اصولگرایان در ادامه‬ ‫اعالم کرد که پیشنهادی برای پیوس��تن افراد جدید به این‬ ‫ائتالف نداش��ته‌ایم‪« :‬توصیه می‌کنم مجموعه دوس��تان و‬ ‫عزیزان ظرفیت‌هایش��ان را در مس��یر همراه��ی و تقویت‬ ‫این ائتالف ب��ه کار بگیرند‪ ،‬چرا که معتق��دم این امر موجب‬ ‫رضای خدا خواهد بود‪ ».‬مظفر در پاس��خ به س��وال دیگری‬ ‫ی بر اینکه آیا مالک گزینش کاندی��دای اصلی ائتالف‪،‬‬ ‫مبن ‌‬ ‫نظرس��نجی‌ها خواهد بود‪ ،‬اظهار داش��ت‪« :‬قطع��ا یکی از‬ ‫فاکتورهای مهم‪ ،‬اقبال عمومی جامعه به کاندیدایی است که‬ ‫باید مورد حمایت قرار بگیرد و در این زمینه مکانیزمی‌تعریف‬ ‫شده که سعی شود از دخل و تصرف و اعمال نظر خودداری‬ ‫شود‪ ».‬او همچنین از تشکیل س��تادهای مرکزی و استانی‬ ‫ائتالف سه‌گانه اصولگرایان خبر داد‪.‬‬ ‫زاكاني؛ احتمال كانديداتوري‬ ‫علیرضا زاکانی چندی پیش با بیان این جمله که «به‬ ‫کاندیداتوری فکر می‌کنم» به عنوان یکی از کاندیداهای‬ ‫احتمالی انتخابات ‪ 92‬مطرح ش��د و اظهارنظر اس��ماعیل‬ ‫کوثری مبنی بر اینکه «زاکانی ب��رای کاندیداتوری جدی‬ ‫است و محکم» این گمانه را تقویت کرد‪« :‬آقای زاکانی به‬ ‫احتمال خیلی زیاد بیاید و وارد گود شود‪».‬‬ ‫شاید بر همین اس��اس بود که زاکانی چندی پیش با‬ ‫جمعی از اعضای اتحادیه انجمن‌های اسالمی دانشجویان‬ ‫مستقل دانشگاه‌های سراسر کشور دیدار کرد؛ دیداری که‬ ‫باتوجه به برآمدن او از میان تش��کل‌های دانش��جویی‪ ،‬به‬ ‫دیداری انتخاباتی تعبیر شد‪ .‬زاکانی در بخشی از این دیدار‬ ‫به پرسش‌های دانشجویان پاسخ داد؛ پاسخ به پرسش‌هایی‬ ‫درباره انتخابات ‪ ،88‬اتفاقات مجلس نهم و ضرورت وحدت‬ ‫میان اصولگرایان‪ .‬او در خصوص ضرورت وحدت و انسجام‬ ‫میان نیروهای انق�لاب چنین گفت‪« :‬ضرورت انس��جام‬ ‫(ممکن اس��ت عدد ما زیاد باش��د اما تفرقه داش��ته باشیم)‬ ‫یک اصل دیگر است‪ .‬وحدت یک اصل دیگر است؛ از این‬ ‫رو در فتن��ه ‪ 88‬مقام معظم رهبری ‪ 9‬مولف��ه را بیان کردند‬ ‫که پنج یا ش��ش مولفه آن وحدت و ضرورت وحدت است‬ ‫که مصداق رئی��س دولت کنونی و رئی��س مجلس کنونی‬ ‫است که نمایندگان به آنها معترضند‪ .‬باز اینجا مقام معظم‬ ‫رهبری تاکید بر وحدت می‌کنند‪ .‬نکاتی می‌فرمایند؛ ما که‬ ‫می‌گوییم انقالبی هستیم‪ ،‬بر‌اس��اس یک مبنایی انقالبی‬ ‫هس��تیم‪ ،‬بی‌چارچوبی که نمی‌خواهیم بکنیم‪ ،‬تحلیلی که‬ ‫می‌کنیم از ولی‌فقیه گرفته‌ایم‪ .‬فرمایش آقا بس��یار شفاف‬ ‫است‪ ،‬در نکته ششم آقا می‌فرمایند‪ :‬این مجموعه اصولگرا‬ ‫و انقالبی که امروز در مجلس هستند بحمدهلل در کشور هم‬ ‫اکثریت قاطعی دارند و به دلیل انتخاب��ی که انجام گرفته‪،‬‬ ‫نشان می‌دهد که مردم این جهت‌گیری و راه را می‌خواهند‪.‬‬ ‫این را حتی‌المقدور نگذارید متشتت شود‪ .‬این وحدت مهم‬ ‫است‪ ،‬حاال ما در سطح کشور هم معتقد به وحدت هستیم‪».‬‬ ‫به گفته دبی��رکل جمعیت رهپویان وح��دت را ولو با‬ ‫اغماض‌هایی باید حف��ظ کرد‪« :‬برخی از ای��ن اغماض‌ها‬ ‫ممکن است اعتراض بعضی را متوجه ما بکند‪ ،‬ولی آدم باید‬ ‫حق را ببیند‪ ،‬چیس��ت‪ .‬یک جاهایی باید برخی از انسان‌ها‬ ‫برخ��ی از اغماض‌هارا انج��ام دهند برای ی��ک مصلحت‬ ‫بزرگتری که در بحث ما مصلحت اتحاد و اتفاق و باهم بودن‬ ‫و اینهاس��ت‪ .‬حتی با این روحیه شاید بشود روی ایشان هم‬ ‫تاثیر بگذارید‪ ،‬امید داشته باشید‪ ».‬زاکانی بر این مساله نیز‬
‫غالمعلي حدادعادل مي‌گويد براساس نظرسنجي‌ها ‪ 60‬درصد آرا متعلق به پيمان سه‌نفره است‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫تاکید کرد که باید در وحدت مالک و میزانی هم وجود داشته‬ ‫باشد‪« :‬ما باید با مالک و میزان حرکت کنیم‪ .‬با این مالک‬ ‫که حرکت کردیم حتما معذوریم‪ .‬ممکن اس��ت ما در مقام‬ ‫عمل اختالف هم پیدا کنیم‪ ...‬بنابراین در بحث سیاسی هم‬ ‫اگر مالک را از ولی‌فقیه بگیریم دچار اشکال نمی‌شویم‪».‬‬ ‫او با اشاره به وضعیت ویژه کشور وحدت را اجتناب‌ناپذیر‬ ‫دانسته است‪« :‬اگر در انتخابات آینده نکته‌ای انقالب را تهدید‬ ‫کرد‪ ،‬ما به س��مت وحدت می‌رویم‪ .‬یعنی اگر نامزدی آمد و‬ ‫خواست این گفتمان و جهت‌گیری کشور را تغییر دهد‪ ،‬اینجا‬ ‫دیگر قدرت‌طلبی نیست‪ ،‬فداکاری است برای رسیدن به یک‬ ‫پیروزی مجدد برای جبهه انقالب‪ ،‬نه برای یک فرد و نه برای‬ ‫یک گروه و اگر تهدید یا آسیبی از سوی آنها مطرح نبود یعنی‬ ‫جریان اصولگرا نامزد‌هایش را به صحنه بفرستد و دیگر این‬ ‫انتخاب باید بین چپ و راست صورت بگیرد‪ .‬سالیق انقالبی‬ ‫مطرح می‌شود و مردم به این سالیق رای می‌دهند و در این‬ ‫میان هم مشارکت مردم باال می‌رود و هم شور و نشاط آنها و‬ ‫این منوط به وحدت است‪ ».‬زاکانی که در ردای سخنگویی‬ ‫فراکسیون اصولگرایان مجلس نهم از چهره‌های اصولگرايان‬ ‫تحولخواه ش��ناخته می‌شود‪ ،‬هفته گذش��ته در گفت‌وگویی‬ ‫درباره حضور حدادعادل در ائتالف ‪ 2+1‬به اظهارنظر پرداخت‪.‬‬ ‫او با تاکید بر اینکه این فراکس��یون در مورد جزئیات انتخاب‬ ‫نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ورود پیدا نمی‌کند‪ ،‬گفت‬ ‫که ورود حداد عادل به ائتالف ‪ 2+1‬نظر ش��خصی او بوده و‬ ‫ارتباطی با فراکسیون ندارد‪.‬‬ ‫دبیرکل جمعیت رهپویان به بیان جزئیات توضیحات‬ ‫حدادعادل در فراکس��یون اصولگرایان مبنی بر علل ورود‬ ‫وی به ائتالف ‪ 2+1‬هم پرداخت؛ آنجا که گفت‪« :‬توضیحات‬ ‫ایشان همان توضیحاتی است که در سخنرانی‌های عمومی‬ ‫و مصاحبه‌ها مطرح کرده و چیزی فرات��ر از این موارد را در‬ ‫فراکس��یون بیان نکرده اس��ت‪ ».‬زاکانی در پاس��خ به این‬ ‫پرسش که آیا توضیحات حداد‌عادل به اعضای فراکسیون‬ ‫اصولگرایان در مورد دلیل ورود وی به ائتالف ‪ 2+1‬باتوجه‬ ‫به انتقادات تند برخی از اعضا قانع‌کننده بود‪ ،‬گفت‪« :‬تاکنون‬ ‫بحثی با این مضمون و معنا در فراکس��یون صورت نگرفته‬ ‫است‪ ».‬سخنگوی فراکسیون اصولگرایان مجلس در ادامه‬ ‫تاکید کرد‪« :‬فراکسیون اصولگرایان کارکرد پارلمانی دارد‬ ‫و در مورد امور کل��ی مربوط به نظام اس�لامی و به تبع آن‬ ‫نس��بت به فضای جامعه‪ ،‬منطقه و جه��ان تصمیم‌گیری و‬ ‫اعالم نظ��ر می‌کند؛ بر این اس��اس این فراکس��یون راجع‬ ‫به جزئیات انتخاب نامزد انتخابات ریاس��ت‌جمهوری ورود‬ ‫نخواهد کرد‪ ».‬زاکانی همچنین در پاس��خ به این پرس��ش‬ ‫که آیا حدادعادل به عنوان رئیس فراکس��یون اصولگرایان‬ ‫به ائتالف ورود پیدا کرده اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬این نظر شخصی‬ ‫است و ربطی به کارکرد فراکسیون ندارد‪».‬‬ ‫او در عین حال تاکید کرد که باید از هر موضوعی که‬ ‫فضا را به سمت شفاف‌تر شدن پیش می‌برد‪ ،‬استقبال کرد‪:‬‬ ‫«البته اظهارنظر در مورد هر اتفاقی باید براساس اقتضائات‬ ‫زمانی و ش��رایط جامعه انجام ش��ود‪ .‬اعتقاد ما بر این است‬ ‫که اگر قرار باش��د جریان اصولگرا و نیروهای انقالب مورد‬ ‫تهدید قرار گیرند و به‌دنبال آن جهت‌گیری‌های کشور تغییر‬ ‫پیدا کند حتما باید به سمت وحدت پیش رویم؛ در مقابل اگر‬ ‫تهدید و مخاطره‌ای برای جهت‌گیری کشور وجود نداشته‬ ‫باشد توصیه ما به تکثر اس��ت‪ ».‬دبیرکل جمعیت رهپویان‬ ‫تصریح کرد‪« :‬به نظر ما اگر جهت‌گیری‌های کل کش��ور‬ ‫مورد تهدید قرار گیرد باید به سمت ایجاد وحدت و معرفی‬ ‫نامزد نهایی توسط کل مجموعه اصولگرایان حرکت کنیم‪،‬‬ ‫در غیر ای��ن صورت توصیه م��ا به تکثر بی��ن اصولگرایان‬ ‫است‪ ».‬زاکانی به انتشار اخباری مبنی بر کاندیداتوری‌اش‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم نیز واکنش نشان داد؛‬ ‫آنجا که گفت‪« :‬در حال فکر کردن هستم؛ چون فکر کردن‬ ‫ضرری ندارد‪ ».‬ظ‬ ‫علي‌رضا زاكاني معتقد است كه اگر جريان اصولگرا مورد تهديد قرار گيرد بايد به سمت وحدت حركت‬ ‫كنيم‬ ‫حسين مظفر‪ ،‬رئيس ستاد انتخاباتي ائتالف هفته گذشته نخستين مصاحبه رسانه‌اي‌اش را انجام داد‪.‬‬ ‫‪35‬‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫رونمايي از سه‌گزينه‬ ‫از جليلي‪ ،‬فتاح و لنكراني به‌عنوان گزينه‌هاي جبهه پايداري نام برده مي‌شود‬ ‫‪2‬‬ ‫«جبهه پای��داری فعالیت‌ه��ای انتخابات��ی‌اش را به‬ ‫صورت جدی کلید زد»‪ .‬این بهترین تفس��یری اس��ت که‬ ‫می‌ت��وان از تح��والت هفته گذش��ته پیرام��ون تحرکات‬ ‫انتخاباتی و رس��انه‌ای جبهه پایداری داشت‪ .‬تشکیل ستاد‬ ‫انتخاباتی‪ ،‬مطرح شدن جدی‌تر گزینه‌های مورد بررسی و‬ ‫موضع‌گیری درباره تحوالت سیاسی مهمترین اتفاقات هفته‬ ‫گذشته پایداری‌ها بود‪ .‬در نخستین تحول سیاسی در مورد‬ ‫پایداری‌ها مصاحبه‌ای با مرتضی آقاتهرانی روی خروجی‬ ‫سایت نزدیک به این تشکل سیاسی قرار گرفت‪.‬این سایت‬ ‫از آقاتهرانی پرسیده بود‪« :‬عده‌ای می‌گویند پایداری مجبور‬ ‫است س��رانجام با کاندیدایی که دولت می‌دهد ائتالف کند‬ ‫و یک کاندیدا بدهد»که دبیرکل جبهه پایداری در پاسخ به‬ ‫این سوال گفته بود‪« :‬چرا مجبور است؟ اگر دقت کنید ما با‬ ‫‪36‬‬ ‫بعضی‌ها هم که ائتالف می‌کنند نمی‌آییم تا مجبور نباشیم‪.‬‬ ‫ما آزادی‌مان را به ه��م نمی‌زنیم تا بتوانی��م به وظیفه‌مان‬ ‫عمل کنیم‪.‬اگر دولت واقعا کس��ی را معرفی کند که اصلح‬ ‫و از همه بهتر باش��د‪ ،‬دلیل ندارد که مخالفت کنیم‪.‬دولت و‬ ‫غیر دولت ندارد‪ ،‬ولی یک نفر هم هست که هیچ کسی او را‬ ‫نمی‌شناسد‪ ،‬ولی بیننا و بین اهلل از همه بهتر است‪.‬حاال چون‬ ‫دولت نگفته است او را کنار بگذاریم؟ چون در ائتالف نیست‬ ‫بگوییم نه؟ می‌توانیم؟ اینها بازی نیست؟ پس دلیلی ندارد‬ ‫که ما با کس��ی یا چیزی ببندیم‪ .‬تا حاال هم نبسته‌ایم و در‬ ‫آینده هم نمی‌بندیم‪ .‬نگاه می‌کنیم‪ ،‬چون می‌خواهیم گردن‬ ‫بگیریم‪ .‬باالخره چهار نفری به ما اعتماد دارند‪ .‬همه هم شاید‬ ‫نداشته باشند‪.‬اگر من گفتم که این اصلح است‪ ،‬دروغ نباید‬ ‫بگویم‪ .‬حاال دیگر چون این با دولت است و فرض کنید که‬ ‫مثال بنده با آقای احمدی‌نژاد خوب یا بدم‪ ،‬نباید این مسائل‬ ‫دخالت کند‪.‬اگر این بازی‌ها باش��د همینی می‌شود که همه‬ ‫جا هست‪ ».‬این پاس��خ دبیرکل جبهه پایداری موجب شد‬ ‫بسیاری به این تحلیل برسند که بر مبنای این موضع‌گیری‬ ‫ائتالف با حامیان دولت بار دیگر در دس��تورکار پایداری‌ها‬ ‫قرار گفته است؛ مساله‌ای که با واکنش مرتضی آقاتهرانی‬ ‫مواجه ش��د‪.‬او به یک خبرگزاری گفت‪« :‬م��ن از ائتالف با‬ ‫دولت س��خنی نگفته‌ام‪ .‬من درباره تعامل دولت و مجلس‬ ‫صحبت کرده‌‌ام‪ .‬حرف بنده مش��خص اس��ت‪ .‬من گفته‌ام‬ ‫تعامل مجلس و دولت چیزی اس��ت که حضرت آقا درباره‬ ‫آن صحبت فرموده‌اند و هنوز هم حرفشان همین است‪.‬بنده‬ ‫نیز باتوجه به بیانات مقام معظم رهب��ری از تعامل دولت و‬ ‫مجلس سخنانی مطرح کرده‌ام‪ ».‬اسماعیل کوثری‪،‬عضو‬ ‫جبهه پایداری نی��ز در واکنش ب��ه اظهارنظره��ا در مورد‬ ‫ائتالف با حامیان دولت گفت‪« :‬پایداری از دولت جدا شده‬ ‫و اخراجی‌های دولت محسوب می‌شوند‪ .‬در واقع دولتی که‬ ‫خودشان برای آن زحماتی کشیده‌اند بنابراین انتظار داشتند‬ ‫دولت همان دولت سال ‪ 84‬باشد‪ ،‬از این رو بعید می‌دانم با‬ ‫کاندیدای دولت ائتالفی داشته باشند‪ .‬این نظر شخص آقای‬
‫آقاتهرانی است‪ ،‬اما آنچه بنده گفتم کلیت پایداری است‪ .‬به‬ ‫عقیده بنده جبهه پای��داری از گزینه دولت حمایت نخواهد‬ ‫کرد‪ ».‬مصاحبه دبیرکل جبهه پایداری البته یک نکته مهم‬ ‫دیگر هم داشت‪.‬آنجا که او گفت‪« :‬چند نفری که مدنظر ما‬ ‫هستند‪ ،‬با هر کدامشان صحبت می‌کنیم اهل آمدن نیستند‬ ‫و می‌گویند نمی‌آییم‪ .‬یکی‌ش��ان که می‌گفت من از آخرتم‬ ‫می‌ترسم‪ ،‬در توانم نیست‪ .‬یکی‌شان می‌گفت گفته‌اند رئیس‬ ‫نشوید و دنبال این کارها نروید‪ .‬البته اگر طرف برسد به اینکه‬ ‫وظیفه‌اش هست‪ ،‬می‌آید‪ .‬بعضی‌ها آرزویشان است که هر‬ ‫جوری هست بشوند‪ .‬خود همین نمره منفی است‪ .‬می‌خواهد‬ ‫هر طوری هم که شده‪ ،‬رئیس‌جمهور شود‪ .‬مردم هم بفهمند‬ ‫کسی این جور اس��ت‪ ،‬خود این زدگی می‌آورد‪ ،‬ولی برخی‬ ‫هس��تند که انس��ان در آنها صالحیت‌های��ی را می‌بیند که‬ ‫ممکن اس��ت بتواند‪ ،‬ولی وقتی با آنه��ا صحبت می‌کنیم‪،‬‬ ‫خیلی رغبت نشان نمی‌دهند‪ .‬ولی به هر حال وظیفه ما این‬ ‫است که جلو برویم و صحبت کنیم‪.‬زمان هم داریم‪.‬عجله‬ ‫هم نداریم‪ ،‬چون فرصت هست و فعال آقا در این باب بیش‬ ‫از چند کلمه نفرموده‌اند‪ .‬منتظریم که ان‌شاءاهلل روشنگری‬ ‫بیشتری شود و بهتر بدانیم چه کار باید بکنیم‪ ،‬چون باید به‬ ‫روز جلو برویم‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫دیدارهای غیررسمی با فتاح و جلیلی‬ ‫پایان هفته گذش��ته یک خبر مهم دیگ��ر هم درباره‬ ‫پایداری‌ها منتشر ش��د‪ .‬خبرگزاری فارس مصاحبه‌ای را از‬ ‫یک عضو جبهه پايداری که البته نام او را افش��ا نکرد روی‬ ‫خروجی خ��ود قرار داد که مس��ائل مهم��ی را مطرح کرده‬ ‫کوتاه نمی‌آییم‬ ‫در ادام��ه اظهارنظر‌ه��ا پیرام��ون جبه��ه پایداری‪،‬‬ ‫حجت‌‌االس�لام جاللی‪ ،‬عضو جبهه پایداری و رئیس‌دفتر‬ ‫آیت‌اهلل مصباح‌ی��زدی نیز در مصاحب��ه‌ای آخرین مواضع‬ ‫مربوط به این تشکل سیاسی را اعالم کرد و گفت‪« :‬دوستان‬ ‫ما در جبهه پایداری به این نتیجه رسیدند که برای مشارکت‬ ‫حداکثری در انتخابات سال آینده باید حضور فعال داشته و‬ ‫به تکلیف خود عمل کنند‪ .‬عمل به تکلی��ف تنها با معرفی‬ ‫اصلح در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری امکان‌پذیر است‪ .‬در‬ ‫این خصوص ذره‌ای از مواضع خود کوتاه نمی‌آییم‪ .‬از سوی‬ ‫دیگر معتقدیم که ایجاد وحدت امری شدنی است و منتفی‬ ‫نخواهد شد‪ ،‬اگر هر یک از گروه‌ها و جریان‌ها به گزینه اصلح‬ ‫برسند ما با آنها وحدت خواهیم کرد‪».‬‬ ‫این عض��و جبه��ه پای��داری با اش��اره به کس��الت‬ ‫آیت‌اهلل‌مصباح‌یزدی عنوان کرد‪« :‬البته جلس��ات شورای‬ ‫مرکزی با ایش��ان تا زمان بهبود منتفی ش��ده‪ ،‬اما جلسات‬ ‫آقای آقاتهرانی دبی��رکل جبهه با عالم��ه مصباح تعطیل‬ ‫نشده اس��ت‪ ،‬به‌گونه‌ای که وی هر هفته گزارش کار جبهه‬ ‫را به ایش��ان می‌دهد‪ ».‬وی در خصوص مطرح ش��دن نام‬ ‫حدادعادل می��ان گزینه‌های مورد بررس��ی جبهه پایداری‬ ‫گفت‪« :‬نسبت به حدادعادل در جبهه پایداری هنوز صحبتی‬ ‫نشده‪ ،‬البته گزینه‌هایی در حال بررسی هستند‪ ،‬اما در میان‬ ‫آنها صحبت��ی از حدادعادل نبوده اس��ت‪ ».‬جاللی البته در‬ ‫مصاحبه‌اش نقدهایی را هم به غالمعل��ی حدادعادل وارد‬ ‫کرد تا ادامه‌دهنده مواضع سایر پایداری‌ها همچون روح‌اهلل‬ ‫حس��ینیان در م��ورد غالمعل��ی حدادعادل باش��د‪ .‬جاللی‬ ‫همچنین در خص��وص مذاکره جبهه پای��داری با برخی از‬ ‫مصادیق انتخاباتی عنوان کرد‪« :‬البته برخی مصداق‌ها در‬ ‫جلسات جبهه مطرح شده‌اند‪ ،‬اما تاکنون با هیچ یک از آنها‬ ‫پیرامون انتخابات صحبتی نش��ده‪ .‬اینک��ه آقای آقاتهرانی‬ ‫عنوان کرده‌اند آقای جلیلی‪ ،‬فتاح و لنکرانی جزو گزینه‌هایی‬ ‫هستند که ما با آنها ارتباط نزدیک داریم در جلسات شورای‬ ‫مرکزی مطرح نشده و ممکن است نظر شخصی وی باشد‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫معرفی کانديداهای جبهه پایداری‬ ‫در حالی که دبیرکل جبهه پایداری از امتناع گزینه‌های‬ ‫موردنظر این تش��کل سیاس��ی برای کاندیدات��وری خبر‬ ‫داده‪ ،‬مهمترین وبالگ حامی‌کاندیداتوری س��عید جلیلی‬ ‫کاندیداهای جبهه پای��داری را معرفی کرده است‪.‬س��عید‬ ‫جلیلی‪ ،‬کامران باقری‌لنکرانی و پرویز فتاح س��ه گزینه‌ای‬ ‫هس��تند که وبالگ «جوانان حام��ی‌س��عید جلیلی برای‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری» به‌عن��وان نامزده��ای احتمالی جبهه‬ ‫پایداری معرفی کرده است‪.‬‬ ‫این وبالگ نوش��ته اس��ت‪« :‬س��ه نف��ر در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری مدنظر جبهه پایداری انقالب اس�لامی‬ ‫می‌باشند‪ ».‬يك نماینده نزدیک به جبهه پایداری در تماس‬ ‫تلفنی‪ ،‬آقایان سعید جلیلی‪ ،‬کامران باقری‌لنکرانی و پرویز‬ ‫فتاح را کاندیداهای احتمالی م��ورد حمایت جبهه پایداری‬ ‫انقالب اس�لامی معرفی ک��رده که در نهای��ت یکی از آن‬ ‫س��ه نفر به‌عنوان کاندیدای مورد حمای��ت جبهه پایداری‬ ‫در انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم معرف��ی خواهند‬ ‫ش��د‪ .‬البته ایش��ان تصریح کردند اگر دکتر س��عید جلیلی‬ ‫کاندیداتوری در انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری را بپذیرند‪،‬‬ ‫اولویت اول جبهه پایداری ایش��ان خواهند بود‪ ».‬مرتضی‬ ‫آقاتهرانی پس از انتشار این خبر در رسانه‌ها درباره احتمال‬ ‫حمایت جبه��ه پای��داری از کاندیداتوری جلیل��ی‪ ،‬فتاح یا‬ ‫لنکرانی به خبرگزاری آریا گف��ت‪« :‬ما هنوز کاندیدای خود‬ ‫را معرفی نکرده‌ایم‪ ،‬اما به هر سه این بزرگواران عالقه‌مند‬ ‫هستیم‪ ».‬آقاتهرانی افزود‪« :‬جبهه پایداری تا این لحظه بر‬ ‫سر مصادیق خود به نتیجه‌ای نرس��یده است‪ ».‬آقاتهرانی‬ ‫زمان معرفی کاندیدای جبهه پایداری را نامشخص دانست‬ ‫و تاکید کرد‪« :‬هر وقت در جبهه به نتیجه رس��یدیم در آن‬ ‫زمان کاندیدای خود را معرفی می‌کنیم‪ ».‬وی حمایت جبهه‬ ‫پایداری از لنکرانی را نا‌مشخص دانست و خاطرنشان کرد‪:‬‬ ‫«هنوز مش��خص نيس��ت که کدامیک از افراد را به‌عنوان‬ ‫کاندیدای خود معرفی کنیم‪ ».‬پس از آقاتهرانی‪ ،‬اسماعیل‬ ‫کوثری نیز گفت که سعید جلیلی‪ ،‬کامران باقری‌لنکرانی و‬ ‫فتاح گزینه‌های خوبی هستند‪.‬‬ ‫بود‪ .‬این عضو جبهه پایداری از دیدارهای غیررس��می این‬ ‫جبهه با جلیلی و فت��اح خبر داده و گفته ب��ود‪« :‬این افراد از‬ ‫نظر گفتمانی به جبهه نزدیک‌تر از سایر گزینه‌ها هستند‪».‬‬ ‫وی در خصوص اظهارات حجت‌االس�لام آقاتهرانی مبنی‬ ‫بر بررس��ی مصادیق در جبهه پایداری گف��ت‪« :‬ما در حال‬ ‫بررسی مصداق‌های مختلفی هستیم اما به جلیلی‪‌،‬لنکرانی‬ ‫و فتاح اعتقاد بیشتری داریم و آنها را از نظر گفتمانی به جبهه‬ ‫نزدیک‌تر می‌دانیم‪ .‬نامزد مورد نظر جبهه فعال نهایی نشده‬ ‫اما از لحاظ گفتمانی با این س��ه نفر رابطه نزدیکی داریم‪».‬‬ ‫وی درباره حمایت پایداری از الهام تصریح کرده بود‪« :‬وی‬ ‫خودش تصمیمی‌ندارد و در دولت دارای مسئولیت است‪ ،‬از‬ ‫این رو بحث الهام در جبهه مطرح نیست‪ ».‬این عضو جبهه‬ ‫پایداری در خصوص حمایت از حدادعادل نیز خاطرنش��ان‬ ‫کرده بود‪« :‬وی در ائتالف سه‌گانه حضور دارد و این قالب را‬ ‫پسندیده در حالی که درباره مبانی شکل‌گیری این ائتالف‬ ‫باید بحث شود‪».‬‬ ‫روزهای مهم پایداری‌ها‬ ‫با نزدی��ک ش��دن ب��ه موع��د برگ��زاری انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری هم��ه اخب��ار و ش��واهد حکای��ت از‬ ‫تصمی��م اعضای جبهه پای��داری برای ورود ب��ه انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری دارد؛ تصمیمی‌ که براساس آن قرار است‬ ‫این تشکل سیاسی به یک سازوکار معین برای رسیدن به‬ ‫مصداق کاندیداتوری برسند‪.‬‬ ‫شرایط تابستان ‪ 91‬اما تفاوت بسیاری دارد با تابستان‬ ‫‪ .90‬آنها که از س��ه طیف متف��اوت یعنی ائت�لاف جمعی‬ ‫از وزرای س��ابق کابینه محم��ود احمدی‌ن��ژاد و نیز برخی‬ ‫نمایندگان حامی‌دولت در مجلس هشتم با همراهی چند تن‬ ‫از شاگردان آیت‌اهلل‌مصباح‌یزدی به وجود آمده‌اند‪ ،‬حاال برای‬ ‫رسیدن به یک فرد خاص هر یک اندیشه‌ای متفاوت دارند‪.‬‬ ‫چنانکه برخی از آنها بر این باورند که باید با تعامل و وحدت با‬ ‫طیف حامی‌دولت به یک کاندیدای واحد رسید تا راه محمود‬ ‫احمدی‌نژاد در دولت بعدی نیز ت��داوم یابد‪ .‬طیف دیگر اما‬ ‫گویا بر این باور اس��ت که چنین روی��دادی یعنی ائتالف با‬ ‫حامیان دولت برخالف آن چیزی است که موجبات تشکیل‬ ‫جبهه پایداری را پدید آورده است‪ .‬آنها می‌گویند حق ائتالف‬ ‫با آنچه آن را جریان انحرافی می‌نامند‪ ،‬ندارند‪ .‬این البته همه‬ ‫ماجرا نیست؛ در چند ماه گذش��ته تحوالتی در این تشکل‬ ‫سیاسی رخ داده اس��ت‪ .‬برخی افراد ش��اخص این تشکل‬ ‫سیاسی جدایی پیشه کرده و راهشان را از پایداری‌ها متفاوت‬ ‫کردن��د‪ .‬چنین بود که حت��ی اخب��ار و تحلیل‌هایی درباره‬ ‫انشعاب جبهه پایداری به دو شاخه قم و تهران مطرح شد‪.‬‬ ‫راویان این اخبار و تحلیل‌ها بر این باورند که ش��اخه‬ ‫تهران افراد نزدیک به دولت هس��تند که ب��ر معرفی یک‬ ‫گزینه مشترک با حامیان دولت تاکید دارند و اعضای شاخه‬ ‫قم که نزدیک ب��ه آیت‌اهلل‌مصباح‌یزدی هس��تند خواهان‬ ‫موضعگیری‌های شفاف در برابر حامیان دولت برای معرفی‬ ‫کاندیدایی مجزا و مس��تقل هس��تند‪ .‬هر‌چه هست اکنون‬ ‫جبهه پایداری تصمیم به ورود ب��ه انتخابات دارد و معرفی‬ ‫نامزد اختصاصی این تشکل می‌تواند تغییراتی را در آرایش‬ ‫سیاسی انتخابات ‪ 92‬و البته س��بد آراي آن ایجاد کند‪ .‬اید‬ ‫منتظر ماند و دید آی��ا گزینه‌های جبهه پایداری دس��ت از‬ ‫امتناع خواهند کشید و یکی از آنها راهی انتخابات ‪ 92‬خواهد‬ ‫شد یا اینکه پایداری‌ها راه دیگری همچون ائتالف با دولت‬ ‫را در پیش خواهند گرفت‪.‬‬ ‫سعيد جليلي كه از سوي بسياري از هواداران گفتمان‬ ‫سوم تير حمايت مي‌شود و به‌عنوان نماد مقاومت هسته‌اي‬ ‫از س��وي آنان معرفي مي‌ش��ود از گزينه‌هاي اصلي جبهه‬ ‫پايداري است‪ .‬گويا او همچنان به دعوت انتخاباتي حاميانش‬ ‫پاسخ مثبت نداده است‪ .‬پرويز فتاح چهره ديگري است كه‬ ‫مورد نظر هواداران گفتمان سوم تير است‪ .‬فتاح كه به‌عنوان‬ ‫وزير نيرو در دولت احمدي‌نژاد فعاليت مي‌كرد‪ ،‬از مديران‬ ‫اجرايي اصولگرايان اس��ت كه س��ابقه خوب��ي از خود به‌جا‬ ‫گذاش��ته‪ .‬در عين حال ويژگي‌هاي ف��ردي او هم وي را از‬ ‫بس��ياري افراد ديگر متماي��ز مي‌كند‪ .‬او چه��ره محجوبي‬ ‫است و همين باعث شده تاكنون به دعوت انتخاباتي پاسخ‬ ‫مثبتي ندهد‪g .‬‬ ‫در حالی که دبیرکل جبهه پایداری از امتناع گزینه‌های‬ ‫موردنظر این تشکل سیاسی برای کاندیداتوری خبر‬ ‫داده‪ ،‬مهمترین وبالگ حامی‌کاندیداتوری سعید جلیلی‬ ‫کاندیداهای جبهه پایداری را معرفی کرده است‬ ‫‪37‬‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪38‬‬
‫خروج از سايه‬ ‫چه كساني محمدرضا باهنر را حمايت مي‌كنند؟‬ ‫‪3‬‬ ‫سياست‬ ‫تعدد نامزدهاي سنتي‬ ‫جبهه پیروان خط‌ام��ام و رهبری به‌عنوان فراگیرترین‬ ‫تش��کل اصولگرای س��نتی حاال با تعدد کاندیداها در درون‬ ‫خود مواجه اس��ت‪ .‬این تش��کل که به دبیرکل��ی حبیب‌اهلل‬ ‫عسگراوالدی از چهره‌های متنفذ حزب موتلفه اسالمی تالش‬ ‫می‌کند تا اتفاق‌نظری حداکثری در میان اصولگرایان ایجاد‬ ‫کند‪ ،‬اکنون نام افرادی همچون عل��ی الریجانی‪ ،‬علی‌اکبر‬ ‫والیتی‪ ،‬مصطفی پورمحمدی‪ ،‬منوچه��ر متکی و علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری را به‌عنوان کاندیداهای احتمالی انتخابات روی‬ ‫میز گذاش��ته تا یکی از آنها را به‌عنوان کاندیدای نهایی خود‬ ‫برگزیند‪ .‬حمیدرض‌ا ترقی از اعضای ارشد حزب موتلفه اسالمی‬ ‫به خبرگزاری آریا گفته است‪« :‬جبهه پیروان خط‌امام و رهبری‬ ‫و جبهه متحد اصولگرایی در حال انجام مذاکراتی با جامعتین‬ ‫اس��ت تا بر س��ر کاندیداهای اصولگرا که در مظان پیوستن‬ ‫به ائتالف س��ه نفره حدادعادل‪ ،‬قالیباف و والیتی هستند به‬ ‫جمع‌بندی برسند و آن را به ائتالفی ‪ 10‬نفره ارتقا دهند‪ ».‬او‬ ‫از والیتی‪ ،‬قالیباف و علی الریجانی به‌عنوان افراد حاضر در‬ ‫این ائتالف ‪ 10‬نفره یاد کرد‪« :‬در راستای مذاکراتی که انجام‬ ‫می‌شود از بین این ائتالف ‪ 10‬نفره مصداق ریاست‌جمهوری‬ ‫و تیم دولت آینده مش��خص خواهد شد‪ ».‬این فعال سیاسی‬ ‫اصولگرای سنتی همچنین بر این مس��اله که ائتالف ‪2+1‬‬ ‫موضوعیت ندارد‪ ،‬تاکید کرده است‪« :‬ما ائتالف سه نفره‌ای‬ ‫داریم که با هفت یا هش��ت کاندیدای دیگر مطرح اصولگرا‬ ‫تلفیق خواهد ش��د و از بین اینها با کس��ب نظر از روحانیت و‬ ‫جامعتین به تصمیم نهایی خواهند رسید‪ .‬اما فرآیندی که این‬ ‫ائتالف طی می‌کند نیازمند تعامل مجموعه گروه‌های سیاسی‬ ‫مختلف اصولگراست تا پس از انجام مذاکرات‪ ،‬پیشنهادات از‬ ‫درون این تشکل‌ها به شورای مرکزی که تعیین شده است‬ ‫برسد و در نهایت بتوانند به تصمیم مناس��بی برسند‪ ».‬ضو‬ ‫رايزني براي كانديداتوري الريجاني‬ ‫پس از آنکه اخب��اری مبنی‌بر احتمال پیوس��تن علی‬ ‫الریجانی به ائتالف سه‌گانه غالمعلی حدادعادل‪ ،‬محمدباقر‬ ‫قالیباف و علی‌اکبر والیتی منتشر شد‪ ،‬کاظم جاللی به این‬ ‫اخب��ار واکنش نش��ان داد‪ .‬رئیس فراکس��یون اصولگرایان‬ ‫رهروان والیت در واکنش به انتشار اخباری مبنی بر تقاضای‬ ‫قالیباف از الریجانی برای عضویت در ائتالف ‪ 2+1‬و همچنین‬ ‫موافقت الریجانی با این تقاضا گفت‪« :‬چنین چیزی واقعیت‬ ‫ندارد و این خبر از اصل جعلی است‪ ».‬کاظم جاللی در پاسخ به‬ ‫پرسشی مبنی بر اینکه باتوجه به انتشار اخباری در رسانه‌ها در‬ ‫مورد پیشنهاد قالیباف به الریجانی برای دعوت به پیوستن به‬ ‫ائتالف ‪ 2+1‬و به‌دنبال آن پاسخ مثبت الریجانی به این تقاضا‬ ‫گفت که چنین چیزی واقعیت ن��دارد و این موضوع تکذیب‬ ‫می‌شود‪ .‬او این خبر را پس از اطالع از نظر علی الریجانی به‬ ‫خبرگزاری ایسنا داد‪ .‬این در حالی است که هفته گذشته نیز‬ ‫مهرداد الهوتی از تالش برای تشکیل یک ائتالف جدید خبر‬ ‫داد‪ .‬او با تاکید بر اینکه فراکس��یون رهروان والیت اصرار بر‬ ‫کاندیداتوری علی الریجانی دارد‪ ،‬گفت‪« :‬قرار است در ائتالف‬ ‫جدید با حذف علی‌اکبر والیتی‪ ،‬علی الریجانی جایگزین وي‬ ‫شود‪ ».‬الهوتی با تاکید بر اینکه اصرار رهروان به کاندیداتوری‬ ‫علی الریجانی حرف آخر آنها نیست‪ ،‬گفت‪« :‬اگر الریجانی‬ ‫برای حضور در انتخابات راضی نشود محمدباقر قالیباف گزینه‬ ‫مورد نظر فراکسیون رهروان خواهد بود‪».‬‬ ‫موضوع نام��زدي محمدرضا باهنر ام��ا از دو جنبه قابل‬ ‫بررسي است؛ اول از نظر ش��خصي كه حكايت از نوعي تغيير‬ ‫در رويكرد باهنر و نزديكانش داشته باشد‪ .‬او در تمام سال‌هايي‬ ‫كه گذشت سعي كرد در س��ايه بماند و به‌عنوان يك البي‌گر‬ ‫شناخته ش��ود‪ .‬آن گونه كه در انتخابات سال ‪ 84‬گرچه حامي‬ ‫علي الريجاني بود‪ ،‬اما پس از پيروزي احمدي‌نژاد توانست به‬ ‫واس��طه قدرتش در مجلس با دولت البي كرده و چند گزينه‬ ‫وزارت معرفي كند‪ .‬اين خصلت حركت در سايه باهنر اما با اعالم‬ ‫شدن نامش‪ ،‬همخواني ندارد به‌ويژه آنكه او گفته؛ هر اتفاقي در‬ ‫سياست ممكن است‪ .‬آيا او مي‌خواهد از سايه بيرون بيايد؟ جنبه‬ ‫دوم اما جنبه تشكيالتي است‪ .‬تشكل‌هاي راست‌سنتي كه ذيل‬ ‫جبههپيروانحضوردارندانگارهريكگزينه‌هايمخصوصبه‬ ‫خود را دارند و اين تعدد نامزد انگار براي انتخاب نامزد نهايي اين‬ ‫جبهه صورت گرفته است‪ .‬چه بسا كه فرصت مذاكره انتخاباتي‬ ‫را براي اين گروه‌ها به‌وجود آورد‪ .‬در اين حال اما در نهايت به‌نظر‬ ‫نمي‌رسد كه باهنر عزم ورود به عرصه كند‪ .‬خودش روزي به‬ ‫مزاح گفته بود كه به همراه ناطق نوري و علي الريجاني بهترين‬ ‫گزينه‌ها براي رياست جمهوري هستند ولي راي ندارند‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫«باهنر کاندی��دای مط��رح جبهه پی��روان خط‌امام و‬ ‫رهبری اس��ت و اگر دو نف��ر کاندیدای ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫باش��ند‪ ،‬یکی از آنها حتما باهنر اس��ت‪ ».‬این جمله محسن‬ ‫کوهکن‪ ،‬رئیس واحد سیاسی جبهه پیروان خط‌امام و رهبری‬ ‫نشان از آن دارد که این جبهه با وجود احتمال کاندیداتوری‬ ‫چهره‌هایی همچون عل��ی اکبر والیتی‪ ،‬عل��ی الریجانی‪،‬‬ ‫منوچهر متک��ی‪ ،‬مصطف��ی پورمحمدی و حت��ی علی‌اکبر‬ ‫ناطق‌نوری باز هم به‌دنبال مطرح کردن کاندیدایی متفاوت از‬ ‫جنس محمدرضا باهنر است‪ .‬در همایشی که با حضور جمعی‬ ‫ی کاندیداتوری محمدرضا باهنر‬ ‫از چهره‌های سیاس��ی حام ‌‬ ‫برگزار شد‪ ،‬حاضران با ارائه دیدگاه‌های خود از کاندیداتوری‬ ‫نایب‌رئیس مجلس دفاع کردند‪ .‬برخی از نمایندگان مجلس‪،‬‬ ‫اعضای شورای مرکزی جامعه اسالمی مهندسین‪ ،‬فعاالن‬ ‫دانش��جویی و محس��ن کوهکن از جمله حاض��ران در این‬ ‫همایش بودن��د‪ .‬در این همایش ش��عار درج ش��ده روی بنر‬ ‫تبلیغاتی و انتخاباتی محمدرضا باهنر که بر «اعتدال» تاکید‬ ‫داشت‪ ،‬جلب توجه می‌کرد‪ .‬محسن کوهکن در این همایش‬ ‫با تاکید بر مواضع قبلی خود پیرامون کاندیداتوری باهنر در‬ ‫انتخابات گفت‪« :‬باهنر با خصوصیات ارجحی که برای احراز‬ ‫پست ریاس��ت‌جمهوری دارد برای اين پست شایسته است‬ ‫و من مطمئن هس��تم که بعدها از این امر شرمنده نخواهم‬ ‫شد و همچنان احساس س��ربلندی می‌کنم که هوادار باهنر‬ ‫هستم‪ ».‬رئیس واحد سیاسی جبهه پیروان خط‌امام و رهبری‬ ‫در پاس��خ به س��والی مبنی بر تکذیب کاندیدات��وری باهنر‬ ‫گفت‪« :‬تکذیب‌ه��ای باهنر برای نامزد ش��دن در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری ناشی از روحیه سرشار از نجابت وی است‬ ‫و ثانیا به دلیل تعلقات تشکیالتی است که باهنر دارد‪ .‬ما نیز‬ ‫باید او را در قید همین تشکیالت برای نامزدی در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری قرار دهیم‪».‬‬ ‫آذر‌ماه امس��ال نیز نعمت‌اهلل توان در مورد برنامه‌های‬ ‫انتخاباتی جامعه اس�لامی مهندس��ین گفته بود‪« :‬در این‬ ‫دوره از انتخابات گروه‌های مختلف اصرار زیادی برای ادامه‬ ‫همکاری با جامعه مهندسین داشتند‪ ،‬اما طبق اساسنامه جام‬ ‫نمی‌توانستیم در قالب این تشکل سیاسی با آنان همکاری‬ ‫کنیم؛ از این رو در دفتر دیگری این گ��روه گردهم آمدند و‬ ‫به‌طور منظم هفتگی با جام جلسه دارند که ستاد انتخاباتی‬ ‫جام برای انتخابات ش��وراها در تهران و کالنشهرها توسط‬ ‫این گروه شکل گرفته اس��ت‪ ».‬این عضو شورای مرکزی‬ ‫درباره احتمال کاندیداتوری باهن��ر نیز اظهارنظر کرد؛ آنجا‬ ‫که گفت‪« :‬باهنر هنوز هیچ تصمیمی‌ب��رای کاندیداتوری‬ ‫ندارد؛ چه باهنر کاندیدا بش��ود و چه نشود‪ ،‬ما پایبند به مدل‬ ‫وحدت خواهیم بود و هر فردی را ش��ورای حکمیت انتخاب‬ ‫کند از آن حمایت می‌کنیم؛ چراکه معتقد به تکثر کاندیداها‬ ‫نیس��تیم‪ ».‬اینگونه بود که باهنر مجبور ب��ه واکنش درباره‬ ‫احتم��ال کاندیدات��وری‌اش در انتخابات آینده ش��د‪« :‬من‬ ‫کاندیدای انتخابات نیس��تم و این را تکذیب کرده‌ام؛ بحثی‬ ‫مطرح بود که اگ��ر زمانی جبهه پیروان ب��ه این جمع‌بندی‬ ‫برس��د که بتواند کاندیدهای اصولگرا را به تعامل برساند از‬ ‫طرف جبهه پیروان هم فردی در این جمع باش��د‪ ».‬البته او‬ ‫چندی پیش در گفت‌وگویی با س��ایت خبری قانون درباره‬ ‫حضورش در انتخابات موضعی متف��اوت اتخاذ کرد‪« :‬بنده‬ ‫قصد کاندیدا ش��دن در انتخابات ریاست‌جمهوری را ندارم؛‬ ‫البته همان‌طور که می‌دانید باید این نکته را در نظر داش��ت‬ ‫که در عالم سیاست هیچ مس��اله غیرممکنی وجود ندارد‪».‬‬ ‫او در گفت‌وگویی با خبرگزاری تس��نیم هم درباره احتمال‬ ‫کاندیداتوری خود در انتخابات اظهارنظر کرد؛ آنجا که گفت‪:‬‬ ‫«شورای مرکزی جام بحثی درباره نامزدی من در انتخابات‬ ‫داشتند‪ ،‬اما بنده موافقت نکردم‪ ».‬اشاره او به اظهارات بهادر‬ ‫‌ولی‌‌زاده‪ ،‬عضو ش��ورای مرکزی جامعه اسالمی مهندسین‬ ‫بود که گفته بود‪« :‬در آخرین جلس��ه شورای مرکزی جامعه‬ ‫اس�لامی مهندس��ین به اتفاق آرا مصوب ش��د محمدرضا‬ ‫باهنر به‌عنوان کاندیدای قطعی جامعه اس�لامی مهندسین‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری س��ال آینده به جبهه پیروان‬ ‫خط‌امام و رهبری‪ ،‬ائتالف ‪ 2+1‬و دیگر اضالع اصولگرایان‬ ‫معرفی شود‪ ».‬اهنر در واکنش به این اظهارنظر گفت‪« :‬در‬ ‫ماه‌های آینده نیز نظر من درباره نامزدی در انتخابات تغییر‬ ‫نخواهد كرد‪ ».‬جبار کوچکی‌نژاد‪ ،‬عضو دیگر شورای مرکزی‬ ‫جامعه اسالمی مهندسین نیز گفته است‪« :‬این شورا خواستار‬ ‫نامزدی محمدرضا باهنر در انتخابات ریاست‌جمهوری است‬ ‫چراکه وی بس��یار برنامه‌ریز‌ و قدرتمن��د در‌ اجرا و مدیریت‬ ‫است‪ ».‬باهنر در واکنش به تمام این اظهارنظرها گفت‪« :‬نظر‬ ‫شورای‌ مرکزی جامعه اسالمی مهندس��ین درباره نامزدی‬ ‫بنده در انتخابات ریاست‌جمهوری مشورتی نبوده و به صورت‬ ‫یکطرفه تصمیم گرفته شده است‪ ».‬دبیرکل جامعه اسالمی‬ ‫مهندسین همچنین در پاسخ به این سوال که هیچ امکانی‬ ‫برای حضور شما در انتخابات ریاست‌جمهوری یا تغییر نظر‬ ‫در ماه‌های آینده نیست‪ ،‬گفت‪« :‬نه اصال؛ بنده هیچ قصدی‬ ‫برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری ندارم‪».‬‬ ‫ش��ورای مرکزی حزب موتلفه اس�لامی خاطرنش��ان کرد‪:‬‬ ‫«جبهه پیروان خط‌امام و رهبری پس از اعالم‌نظر تشکل‌ها به‬ ‫جمع هشت نفره تصمیم نهایی خود را اتخاذ خواهد کرد اما تا‬ ‫این لحظه تشکل‌ها بر سر هیچ فردی به تصمیم نرسیده‌اند‪».‬‬ ‫در عین حال محس��ن کوهکن از اعضای ش��ورای مرکزی‬ ‫جبهه پیرون خط‌امام و رهبری استراتژی پنج‌گانه این جبهه‬ ‫در انتخابات را تشریح کرده است‪ .‬او در گفت‌وگویی با باشگاه‬ ‫خبرنگاران‪ ،‬با اشاره به تدوین استراتژی انتخاباتی در جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری اعالم کرد‪« :‬جبهه پیروان خط‌امام‬ ‫و رهبری با عضویت ‪‌15‬تشکل اصولگرا‪ ،‬استراتژی انتخاباتی‬ ‫خود را تدوین کرده و همگام با جامعتین حرکت می‌کند‪».‬‬ ‫به عقیده کوهکن‪ ،‬تعیین مص��داق در اولین گام ورود‬ ‫به انتخابات اقدامی‌برخالف اجماع است‪« :‬جبهه پیروان در‬ ‫ابتدای کار مصداقی را مشخص نکرد؛ چرا که چنین مساله‌ای‬ ‫را شروع تکثر و اختالف می‌دانیم‪ ».‬او با بیان اینکه یکی دیگر‬ ‫از محورهای اس��تراتژی انتخاباتی این است که سعی کنیم‬ ‫گزینه مطلوب و مقبول مردمی‌را از میان جبهه انتخاب کنیم‪،‬‬ ‫ادامه داد‪« :‬افرادی از جبهه پیروان برای کاندیداتوری مطرح‬ ‫هستند و ما نیز آنان را مورد بررسی قرار می‌دهیم‪».‬‬ ‫‪39‬‬
‫غير از باهنر‪ ،‬چهارگزينه داريم‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با محسن‌كوهكن‬ ‫‪4‬‬ ‫محسن كوهكن‪ ،‬نايب‌رئيس جبهه پيروان خط امام و رهبري از اعالم نامزد نهايي اين جبهه تا آخر بهمن‌ماه خبر‬ ‫مي‌دهد و مي‌گويد‪« :‬باهنر يكي از پنج نفري است كه در فرآيند بررسي صالحيت نامزدها جبهه پيروان نام او را لحاظ‬ ‫مي‌كند‪ ».‬دبيركل جامعه اسالمي نمايندگان ادوار مجلس با تشريح كارنامه‌كاري و عملكرد باهنر‪ ،‬معتقد است‪« :‬وي‬ ‫يك سر و گردن از شخصيت‌هاي سياسي كه نام آنها براي نامزدي در انتخابات رياست‌جمهوري مطرح مي‌شود‪ ،‬باال‌تر‬ ‫است‪ ».‬در اين مصاحبه سعي كرديم از داليل حمايت او از نامزدي باهنر آگاه شويم‪.‬‬ ‫اميد كرماني‌ها‬ ‫جبه�ه پيروان خ�ط ام�ام و رهب�ري در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري يازدهم براساس چه استراتژي‬ ‫حركت خواهد كرد؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬طرحي در جامعه اسالمي ادوار نمايندگان مطرح‬ ‫شد و س��پس به جبهه پيروان خط امام و رهبري آمد مبني بر‬ ‫اينكه براي اولين‌بار پس از انقالب يك اس��تراتژي طراحي‬ ‫شود و براساس آن حركت انتخاباتي شكل گيرد‪ .‬حدود ‪۶‬ماه‬ ‫قبل استراتژي جبهه پيروان خط امام و رهبري در‌‪۱۶‬صفحه‬ ‫با ‪ ۲۵‬سرفصل نوشته ش��د تا وقتي شخصي مي‌خواهد براي‬ ‫انتخابات بيايد‪ ،‬ش��رايط اقتصادي كشور به درستي براي وي‬ ‫تبيين شود كه اگر سكان هدايت امور اجرايي را به دست گرفت‬ ‫بداند با چه مسائلي روبه‌روست؛ بحث تحريم‌ها را جدي بگيرد‪،‬‬ ‫براي مقابله با آنها برنامه داشته باشد‪ .‬با حفظ اقتدار و استقالل‪،‬‬ ‫مديريت پروژه‌ها را پيش ببرد و ب��ه تعهدات اقتصادي عمل‬ ‫كند‪ .‬در كل رئيس‌جمهور آينده شرايط سختي را پيش‌رو دارد‬ ‫و بايد كارها را براساس تدبير‪ ،‬عقالنيت و محور بودن قانون‪،‬‬ ‫پيش ببرد‪ ،‬اينطور نمي‌شود كه فرد با شانس و قرعه‌كشي از‬ ‫ميان ديگر نامزدهاي اصولگرا انتخاب شود و توقع داشت كار‬ ‫جلو‌رود‪ .‬تالش جبهه پيروان خط امام و رهبري اين است كه‬ ‫نامزدش چهره متيني باشد‪ ،‬درست حرف بزند‪ ،‬مساله‌سازي‬ ‫نكند و در كنار حفظ استقالل دستگاه اجرايي‪ ،‬با دو قوه ديگر‬ ‫قدرت تعامل خوبي داشته باشد زيرا مطالبه جامعه امروز حفظ‬ ‫آرامش‪ ،‬برنامه‌محوري و پرهيز از شعارمحوري است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫هم‌اكنون جبهه پيروان خط ام�ام و رهبري در چه‬ ‫مرحله‌اي از پيمودن استراتژي خود قرار دارد؟‬ ‫‪ l‬جبهه به مرحله بررسي افراد واجد شرايط نزديك‬ ‫مي‌ش��ود‪ ،‬حاال بعضي از اين افراد خود براي نامزدي تصميم‬ ‫گرفتند و نام بعضي را ديگران مطرح كردند‪ ،‬اما خود آن افراد‬ ‫در قبال طرح نامش��ان موضعي نگرفتند‪ .‬بر همين اساس در‬ ‫چارچوب منشور اصولگرايي و معيارهاي قانون اساسي قصد‬ ‫آغاز بررس��ي‌ها را داريم‪ .‬البته يك تجربه موفق از گذشته آن‬ ‫است كه تنها جامعتين مي‌توانند براي اصولگرايان پدري كنند‪.‬‬ ‫تداوم ايفاي اين نقش از سوي جامعتين براي يك‌طرفه نشدن‬ ‫بررسي‌ها ضرورت دارد‪ .‬جبهه پيروان حتي تا رسيدن به خود‬ ‫مصداق‪ ،‬به رعايت نگاه‪ ،‬نظرات‪ ،‬پيگيري‌ها و برنامه جامعتين‬ ‫كامال مقيد است و تاكنون همكاري و همراهي الزم را با اين‬ ‫دو مجموعه روحاني داشته است‪ .‬باز هم تأكيد مي‌كنم كه اين‬ ‫به معني عدم ارتباط با ديگر طيف‌هاي اصولگرا نيست‪ .‬ما بعد از‬ ‫تعيين داوطلب يا داوطلبيني از درون جبهه پيروان‪ ،‬وارد انتخاب‬ ‫داوطلبي با شرايط الزم و كافي از مجموعه اصولگرايان و اتحاد‬ ‫روي او مي‌شويم‪ ،‬گام س��وم ائتالف روي يك فرد اصولگرا‬ ‫خواهد بود ك��ه اگر يكي از اين س��ه مورد نش��د آخرين خط‬ ‫استراتژي‪ ،‬گزينه عدم تنازع است‪ ،‬يعني از ابتدا تا انتها را بستيم‬ ‫و در اين چارچوب جلو مي‌رويم‪.‬‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري نزديك است‪ ،‬كمتر از‬ ‫پنج ماه تا ‪ 24‬خرداد ‪ 92‬و كمتر از ‪4‬ماه به ثبت‌نام‬ ‫نامزدها باقي مانده‪ ،‬چه زماني جبهه پيروان خط‌امام‬ ‫‪40‬‬ ‫و رهبري نام داوطلب ي�ا داوطلبان مطلوب خود را‬ ‫مشخص مي‌كند؟‬ ‫‪ l‬همان‌ط��ور ك��ه گفتم جبهه مش��غول بررس��ي‬ ‫كانديداهاي پيشنهادي تشكل‌هاي ‪ 15‬گانه است تا شرايط‬ ‫آنها را بسنجد‪ ،‬بعد از آن هيات‌رئيسه و شوراي مركزي نهايتا‬ ‫از ميان افراد معرفي ش��ده يك‪ ،‬دو يا نفرات بيشتري انتخاب‬ ‫مي‌شوند و از آنها درخواست خواهد شد كه وارد صحنه شوند‪،‬‬ ‫اما باز مي‌گويم اگر نام يك نفر روي خروجي بررس��ي‌ها قرار‬ ‫گرفت به آن معنا نيست كه وي كانديداي قطعي و نهايي جبهه‬ ‫پيروان است‪ ،‬بلكه تالش مي‌شود كه با مجموعه اصولگرايان‬ ‫ي صورت گيرد تا بعد از بررسي نامزدهاي‬ ‫همراهي و همگام ‌‬ ‫مستقل يا كانديداهاي ديگر ساليق اصولگرا در انتها به يك‬ ‫نفر برسيم‪ .‬اگر نشد گزينه دوم ائتالف است كه اگر راه به جايي‬ ‫نبرد‪ ،‬اس��تراتژي و نظر جبهه پيروان عدم تنازع اس��ت تا در‬ ‫فضايي آرام و به دور از هر‌گونه تشنج حضور حداكثري مردم در‬ ‫انتخابات رقم بخورد‪.‬‬ ‫در حال حاض�ر صالحيت چند كانديدا را بررس�ي‬ ‫مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬هن��وز بررس��ي دقي��ق گزينه‌ه��ا انجام نش��ده‪،‬‬ ‫اما ت��ا آنجا كه اطالع دارم‪ 15 ،‬تش��كل عض��و جبهه پيروان‬ ‫ط امام‌ ‌و رهبري‪ ،‬چهار يا پنج نفري را پيشنهاد دادند‪.‬‬ ‫خ‌‬ ‫جبهه پي�روان از مي�ان آنه�ا چگونه ب�ه يك نفر‬ ‫مي‌رس�د؟ اين كار را با نظر‌سنجي انجام مي‌دهد‬ ‫يا به نظر جامعتين متوسل مي‌شود؟‬ ‫‪ l‬افراد صالح كساني هستند كه شرايط قانون‌اساسي‬ ‫همچون رجل سياسي و مذهبي‪ ،‬س��ابقه اجرايي‪ ،‬فكر ملي و‬ ‫ذهن دوار‪ ،‬توانمندي‌هاي مديريتي‪ ،‬تدبير و تدبر را دارا باشند‪.‬‬ ‫بر اساس تمركز روي همين معيارها به يك جمع مي‌رسيم‪.‬‬ ‫تا اينجاي كار بحث مقبوليت و رأي افراد مطرح نيست‪ ،‬چند‬ ‫نفري مشخص مي‌شوند و طبق توانمندي و شرايطي كه دارند‬ ‫نمره مي‌گيرند‪ .‬قطعا نمره همه يكس��ان نيس��ت‪ ،‬اما در يك‬ ‫دامنه قابل قبول تلورانس خواهد داشت‪ .‬قدم بعدي رسيدن به‬ ‫كانديداي واحد است و سپس جلوگيري از تكثر است‪ .‬در اين‬ ‫مرحله دو قدم بايد برداشت كه اگر اين كار درست انجام شود‬ ‫نتيجه همراه با موفقيت خواهد بود كه بسيار مهم است؛ قدم‬ ‫اول آنكه سازوكاري انتخاب شود و داوطلبين كامال منطقي و‬ ‫معقول آن را بپذيرند كه اگر خروجي مش��خص شد به سمت‬ ‫تكثر نروند‪ .‬قدم دوم اينكه اگر رس��يدن به نامزد واحد محقق‬ ‫نشد از تكثر بيش از حد جلوگيري شود؛ چون در امر انتخابات‬ ‫اتفاقاتي مي‌افتد؛ بنابراين نبايد تكثر در حد دو يا سه نفر را بد‬ ‫بدانيم يعني به صورت مطل��ق نمي‌توان گفت يك نفر كافي‬ ‫است چون همه جريانات هميشه سعي‌شان بر اين است كه يك‬ ‫نفر دوم را براي شرايط خاص در نظر بگيرند‪ ،‬چون تمام اتفاقات‬ ‫قابل پيش‌بيني نيست‪ ،‬بنابراين قدم اول رسيدن به داوطلب‬ ‫واحد و قدم دوم جلوگيري از تكثر است‪ .‬در بررسي‌هاي اوليه‬ ‫نوع نگاه و برخوردي كه با داوطلبين مي‌شود در جلوگيري از‬ ‫تكثر مهم است‪ ،‬يعني بايد كامال محترمانه و با يك نگاه واحد‬ ‫به افراد واجد شرايط نگريسته شود تا هيچگونه ذهنيت خاص‬ ‫نزد آنها پيش نيايد كه عده‌اي با برنامه‌اي از پيش تعيين‌شده‬ ‫قصد كنار زدن آنها را دارند‪ ،‬اگر اين مرحله به خوبي جلو رفت‬ ‫تو‌سوي تعيين مولفه‌هاي نامزد با‬ ‫در گام بعدي حركت به سم ‌‬ ‫مقبوليت بيشتر است‪ .‬اگر همه نامزدها روي اين مولفه‌ها توافق‬ ‫صد‌درصدي كنند و پايش بايستند‪ ،‬به كانديداي واحد مي‌رسند‪،‬‬ ‫اما اگر توافق صددرصدي پيش نيايد ولي اكثريت قبول كنند از‬ ‫تكثر جلوگيري مي‌شود‪.‬‬ ‫صحبت از نامزدي آق�اي محمدرضا باهنر مطرح‬ ‫است‪ ،‬قضيه چيست؟‬ ‫‪ l‬آقاي باهنر جزو داوطلبين خود تصميم‌گير نيست‪،‬‬ ‫يعني خود در اين‌باره تصميم‌گيري نكرده و در مصاحبه‌ها نيز‬ ‫گفته قصدي ب��راي نامزدي در انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫ندارد‪ ،‬اما قطعا وي از گزينه‌هايي است كه جبهه پيروان نام او‬ ‫را در دست بررسي دارد‪ .‬چون بعضي تشكل‌ها پيشنهاد دادند‬ ‫كه كانديداتوري آقاي باهنر ني��ز در فرآيند انتخاب مصداق‬ ‫بررسي شود‪.‬‬ ‫ش�ما از پنج ش�خصيت نام برديد ك�ه هم‌اكنون‬ ‫ش�وراي مركزي جبهه پيروان مش�غول بررسي‬ ‫صالحيت آنهاس�ت‪ ،‬چهار نفر ديگر چه كس�اني‬ ‫هس�تند؟ آيا آقايان متكي و پورمحمدي نيز در آن‬ ‫جمع حضور دارند؟‬ ‫‪ l‬چ��ون اس��امي‌را دقي��ق نمي‌دان��م‪ ،‬نمي‌توان��م‬ ‫اظهارنظري در اين‌باره كنم‪.‬‬ ‫چقدر حمايت تشكل‌هاي عضو جبهه پيروان خط‬ ‫امام و رهبري از آقاي باهنر براي نامزد ش�دن در‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري جدي است؟ شما چه‬ ‫نظري روي ايشان داريد؟‬ ‫‪ l‬همان‌طور كه گفتم ايشان خود تصميم‌گير نيست‪،‬‬ ‫اما اگر آقاي باهنر در فرآيند بررسي‌ها وارد صحنه شد و ثبت‌نام‬ ‫كرد‪ ،‬من از كساني هستم كه با تمام قوا از او حمايت مي‌كنم‬ ‫و قطع��ا وي از نامزدهايي خواهد بود ك��ه انتخاب‌كنندگان و‬ ‫رأي‌دهندگان به او پشيمان نخواهند شد‪.‬‬ ‫چرا چنين پيش‌بيني را درب�اره آقاي باهنر مطرح‬ ‫مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬با توجه به اينكه وي تجربه هفت دوره مجلس را‬ ‫دارد‪ ،‬كس��ي كه تجربه كار در مجلس را داشته باشد به نوعي‬ ‫هنر كار جمعي را مي‌آموزد و بر اين اس��اس يك عقبه هفت‬ ‫دوره‌اي در مجلس با برنامه‌هاي مختلف اقتصادي‪ ،‬حضور در‬ ‫برنامه‌هاي متنوع توسعه‌اي و حضور در برنامه‌هاي بودجه‌اي‬ ‫مختلف آن‌هم با ذه��ن دوار و تيزي كه با‌هن��ر دارد‪ ،‬وي را از‬ ‫بس��ياري افرادي كه نام آنها براي نامزدي در رقابت سياسي‬ ‫پيش‌رو مطرح اس��ت‪ ،‬توانمند‌تر نش��ان مي‌دهد‪ .‬آقاي با‌هنر‬ ‫براي رياست مجلس شانس داشت‪ ،‬اما به نفع آقاي حدادعادل‬ ‫كنار كشيد و گفت كه به او راي مي‌دهيم و در عوض هيچ‌گونه‬ ‫مطالبه و سهم‌خواهي نكرد‪ .‬آقاي با‌هنر آدم تكرويي نيست و‬ ‫فردي تشكيالتي است‪ ،‬اگر فردي تشكيالتي باشد و در راس‬ ‫اجرا قرار بگيرد‪ ،‬تشكيالتي عمل مي‌كند كه اين در نهايت به‬ ‫نفع نظام اجرايي است تا اينكه شخصي بخواهد تكروي كند‬ ‫و خود را عقل كل بداند و بخواهد همه‌چيز را با صدور دستور و‬ ‫فرمان حل و فصل كند‪ .‬البته همان‌طور كه گفتم من از شخص‬ ‫آقاي با‌هنر صحبت��ي درباره حضور در انتخابات نش��نيده‌ام‪،‬‬ ‫اما اگر وي بخواهد به صحنه بياي��د از آنهايي خواهد بود كه‬ ‫در دايره بررس��ي جبهه پيروان قرار مي‌گيرد و اگ��ر در دايره‬ ‫رسيدگي‌كنندگان باشم‪ ،‬با همه توان و با حفظ احترام براي بقيه‬ ‫نامزد‌ها‪ ،‬از وي دفاع مي‌كنم چون معتقدم با‌هنر هم ذهن و فكر‬ ‫دواري دارد و هم از قدرت تعامل خوبي برخوردار است‪ .‬وي با‬ ‫زيركي خود آنجايي كه بخواهد جنگي كار كند‪ ،‬كار خودش را‬ ‫مي‌كند و دعوا هم نمي‌كند‪ ،‬اين برخالف رويكرد برخي افراد‬ ‫است كه از ابتدا مي‌زنند و مي‌اندازند‪ ،‬اما پس از بررسي مي‌بينند‬ ‫كه اشتباه كرده‌اند‪ .‬در كل هم‌اكنون برخي دوستان براي نامزد‬ ‫شدن آقاي باهنر در انتخابات رياست‌جمهوري دنبال اين كار‬ ‫هستند و من حاضرم در هر جمع تصميم‌گير بنشينم‪ ،‬بحث كنم‬
‫و ثابت كنم كه آقاي باهنر از افرادي كه هم‌اكنون نامش��ان‬ ‫مطرح است يك سروگردن باالتر است‪.‬‬ ‫آيا درب�اره حمايت جبهه پيروان‪ ،‬نظ�ر خود وي را‬ ‫پرسيديد؟‬ ‫‪ l‬شناختي كه از ايشان دارم آن است كه خيلي وارد اين‬ ‫قضايا و مسائل نمي‌شود‪ ،‬كسي كه از گزينه‌هاي جدي و رأي‌دار‬ ‫براي رياست مجلس هفتم بود‪ ،‬اما به دوستان و حاميان خود‬ ‫گفت به دكتر حداد رأي دهيد تا وي رئيس شود‪ .‬او هيچ‌وقت‬ ‫براي خودش نمي‌دود و اين يك امتياز است‪.‬‬ ‫خب�ري منتش�ر ش�د ك�ه دكت�ر واليت�ي از آقاي‬ ‫پورمحمدي و دكتر قاليباف از آقاي الريجاني براي‬ ‫پيوستن به ائتالف سه‌نفره دعوت كرده‌اند‪ ،‬اين خبر‬ ‫صحت دارد؟ جبهه چه محوريت�ي را براي ائتالف‬ ‫سه‌نفره قائل است؟‬ ‫جبهه پي�روان خ�ط ام�ام و رهب�ري چ�ه زماني‬ ‫مي‌خواهد بررسي‌هاي خود را درباره بررسي پنج‬ ‫شخصيت پيشنهادي نهايي كند؟‬ ‫‪ l‬پيش‌بيني مي‌ش��ود كه ظرف دو هفت��ه آينده به‬ ‫جمع‌بندي مي‌رسد‪.‬‬ ‫يعني نامزد مطلوب خود را انتخاب مي‌كند؟‬ ‫‪ l‬خير؛ جبهه پيروان اعالم نمي‌كند كه اين شخصيت‬ ‫سياسي نامزد نهايي است و او در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫يازدهم ثبت‌نام مي‌كند تا جبهه بدون بررسي ديگر نامزدهاي‬ ‫اصولگرا‪ ،‬در رقابت سياسي پيش‌رو به نفع وي تبليغ كند؛ حاال‬ ‫مي‌خواهد پيروز باشد يا آنكه حائز اكثريت آرا نشود‪ .‬همان‌طور‬ ‫كه گفتم بعد از آنكه جبهه چند گزينه مورد تأييد خود را انتخاب‬ ‫كرد‪ ،‬آنها را كنار ديگر گزينه‌هاي اصولگ��را قرار مي‌دهد تا با‬ ‫محوريت جامعتين و همراهي و همگامي‌طيف‌هاي اصولگرا‪،‬‬ ‫ان‌شاءاهلل مجموعه به يك نفر برسد‪.‬‬ ‫از صحبت‌هاي ش�ما برداشت مي‌ش�ود كه جبهه‬ ‫پيروان خ�ط امام و رهب�ري دو هفت�ه ديگر نامزد‬ ‫مدنظر خ�ود را انتخ�اب مي‌كن�د و بع�د او را كنار‬ ‫سايرين مي‌گذارد تا ارزيابي نهايي را براي تعيين‬ ‫مصداق انجام دهد‪.‬‬ ‫چه زماني به نامزد نهايي مي‌رسيد؟‬ ‫‪ l‬يكي دو هفته ديگر اين كار انجام مي‌شود‪.‬‬ ‫اما شما گفتيد دو هفته ديگر كار ارزيابي صالحيت‬ ‫پنج ش�خصيت معرفي شده از س�وي ‪ 15‬تشكل‬ ‫عضو جبهه پيروان مشخص مي‌شود؟‬ ‫‪ l‬تالش خود را مي‌كنيم‪ ،‬ضمن آنكه از جامعتين براي‬ ‫ورود به صحنه خواهش و تمنا كرديم تا آنها نهايتا مساعدت‬ ‫كنند و زودتر جمع‌بندي نهايي حاصل شود‪.‬‬ ‫جمع‌‌بندي نهايي در بهمن‌ماه حاصل خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اميدواريم انجام شود‪.‬‬ ‫حزب موتلفه اسالمي هم همراهي خواهد كرد؟‬ ‫‪ l‬موتلفه عضو جبهه پيروان خط امام و رهبري است و‬ ‫در جلسات جبهه هم از همراه‌ترين تشكل‌ها به حساب مي‌آيد‪.‬‬ ‫وضعي�ت گروه‌ه�اي ديگ�ر اصولگ�را را چگون�ه‬ ‫مي‌بينيد؟‬ ‫‪ l‬در استراتژي اساس كار را بر همراهي و تعامل قرار‬ ‫داديم‪ .‬وقتي مي‌گويم از توافق بر ي��ك كانديدا تا عدم تنازع‪،‬‬ ‫مراحل را پيش‌بيني كردي��م‪ ،‬معني آن‪ ،‬اين اس��ت كه ما در‬ ‫استراتژي ظرفيت مانور‪ ،‬همراهي و تعامل با ديگران را خيلي‬ ‫باال ديديم‪.‬‬ ‫جبهه پايداري براي مجلس نهم حاضر نش�د به‬ ‫مكانيزم تعاملي اصولگرايان بپيوندد‪ ،‬فكر مي‌كنيد‬ ‫براي انتخابات رياست‌جمهوري اين كار را انجام‬ ‫دهد؟‬ ‫‪ l‬كساني كه ارزش اتحاد‪ ،‬اتفاق و تعامل را مي‌دانند‪،‬‬ ‫حتما در مسير اعتماد و اتفاق قدم مي‌گذارند‪ ،‬ضمن اينكه هيچ‬ ‫مجموعه‌اي در اصولگرايان نيست كه اشكاالت‪ ،‬انتقادات و‬ ‫ايرادات بر او وارد نباشد‪ .‬نگاه صفر و صدي به اين مقوله داشتن‬ ‫غلط است‪ .‬وقتي بحث ائتالف و تعامل مطرح مي‌شود معني‌اش‬ ‫اين نيست كه ديگران مثل من فكر كرده و با من همراهي كنند‪،‬‬ ‫‪ l‬ما از اين مساله اطالع نداريم‪ ،‬جبهه بر خود تكليف‬ ‫مي‌داند كه تحت زعامت جامعتين و روحانيت ظرفيت خود را‬ ‫ي و مذاكره با گروه‌هاي ديگر‬ ‫براي تعامل‪ ،‬همراهي‪ ،‬همگام ‌‬ ‫اصولگرا به حد اعال باال ببرد‪ ،‬اما ديگران چه مي‌كنند؟ اميدواريم‬ ‫آنها هم همين مس��ير را طي كنند‪ .‬فكر نمي‌كنم افرادي كه‬ ‫سياسي هستند و از شرايط اطالع دارند‪ ،‬مخالف وحدت باشند‬ ‫كه در نهايت خدايي ناكرده كل جريان اصولگرايي آسيب ببيند‪.‬‬ ‫كي رايزني را شروع مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬معتقديم اين كار به زعام��ت جامعتين پيش رود‪،‬‬ ‫به‌طوري كه اگر نظر آنها تأمين ش��ود‪ ،‬براي ما هم تحصيل‬ ‫حاصل خواهد شد‪.‬‬ ‫يعني جامعتين رايزني خواهند كرد؟‬ ‫‪ l‬درصورت��ي كه آنه��ا چني��ن كاري را كنند‪ ،‬قطعا‬ ‫اس��تقبال مي‌كنيم و اين‪ ،‬كار تعامل را بس��يار بسيار آسان‌تر‬ ‫مي‌كند‪.‬‬ ‫خود جبهه پيروان وارد رايزن�ي با ديگر گروه‌هاي‬ ‫اصولگرا نمي‌شود؟‬ ‫‪ l‬ش��ايد بعدا وارد ش��ود‪ ،‬اما ابتدا منتظ��ر نتيجه كار‬ ‫جامعتين مي‌ماند‪.‬‬ ‫چه ضرورتي براي ائتالف اس�ت چراك�ه خيلي از‬ ‫تحليلگران مي‌گويند اصالح‌طلبان نامزد جدي در‬ ‫انتخابات رياس�ت‌جمهوري نخواهند شد‪ ،‬به نظر‬ ‫ش�ما اگر جناح اصولگرا يك يا دو نامزد به ميدان‬ ‫بياورد باعث كمرنگ شدن رقابت‌ها نمي‌شود؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬خروج��ي ابتدايي جبهه ش��ايد يك ي��ا چند نفر‬ ‫باشد‪ ،‬اما در اين مرحله نيز اس��تراتژي آن نيست كه نامزد يا‬ ‫نامزدهاي تاييدشده خود با ديگر كانديداهاي اصولگرا بنشينند‬ ‫و تصميم‌گيري كنند‪ ،‬بلكه ما جامعتي��ن را محور مي‌دانيم و‬ ‫تحت محوريت آنها كار را پيش مي‌بريم‪ ،‬اميدواريم كه همه‬ ‫به نوعي اين مكانيزم را بپذيرند چراكه فقط جامعتين مي‌توانند‬ ‫براي ساليق اصولگرا همچون انتخابات مجلس نهم پدري و‬ ‫صحنه را مديريت را كنند‪.‬‬ ‫ش�ما گفتيد ظرفيت جبهه پيروان ب�راي تعامل با‬ ‫گروه‌هاي اصولگرا باالس�ت‪ ،‬آيا اي�ن ظرفيت در‬ ‫ديگر طيف‌ها نيز وجود دارد؟‬ ‫‪ l‬هميش��ه ميانگين تع��داد نامزده��ا در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري ايران زياد‌تر از ديگر كش��ورهاي دنيا بوده‬ ‫است؛ بنابراين جاي نگراني نيست چون به‌صورت خودبه‌خود‬ ‫تكثر نامزدها اتفاق مي‌افتد‪ ،‬مهم اين است كه صحنه مديريت‬ ‫ش��ود كه بي حد و حصر دامنه تكثر گس��ترش پيدا نكند كه‬ ‫مشكل‌ساز شود‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ l‬از اين خبر اطالعي ندارم؛ از دوس��تاني كه مرتبط‬ ‫با آن ائتالف هستند بايد سوال شود‪ .‬در كل ما آقايان واليتي‪،‬‬ ‫حدادعادل و قاليباف را جزو برادر اصولگرا مي‌دانيم و حتما در‬ ‫بررس��ي‌هاي خود نام آنها را لحاظ مي‌كنيم‪ ،‬اما جبهه پيروان‬ ‫خط امام و رهبري به صراحت اعالم كرد كه دايره اصولگرايان‬ ‫به اين سه نفر محدود نمي‌شود چراكه تجربه سختي از انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري نهم داريم‪ .‬در آنجا انتخاب به خود داوطلبان‬ ‫واگذار شد تا آنها از بين خود يك نفر را انتخاب كنند‪ ،‬اما اين روش‬ ‫جواب نداد‪ ،‬دليل هم آن بود كه همه داوطلبان اعتقاد داشتند‬ ‫با مقداري اختالف س��طح‪ ،‬ش��رايط الزم را براي قرارگرفتن‬ ‫در كرسي رياست‌جمهوري دارند‪ .‬معتقديم هم‌اكنون نيز اگر‬ ‫كار تصميم‌گيري به خود كانديداها محول شود‪ ،‬دوباره همان‬ ‫تجربه تكرار خواهد ش��د‪ ،‬چون وقتي همه شخصيت خود را‬ ‫حائز شرايط الزم براي حضور در انتخابات و براي رئيس‌جمهور‬ ‫شدن مي‌دانند بايد سراغ مرحله دوم رفت كه همانا مقبوليت‬ ‫بين مردم و راي آنهاس��ت چراكه هر كاري هم بكنيد تا مردم‬ ‫راي ندهند كسي بر مسند رياس��ت‌جمهوري نمي‌نشيند‪ .‬در‬ ‫اينجا همه مي‌گويند اوضاع ما نزد افكارعمومي خوب اس��ت‬ ‫چون س��ازوكاري نيس��ت كه نظر واقعي جامعه را نشان دهد‬ ‫بنابراي��ن اطرافيان وضعيت را خوب توصي��ف مي‌كنند و اين‬ ‫ت مصداق‌ها‬ ‫موجب اشتباه محاسباتي در زمان بررسي صالحي ‌‬ ‫مي‌شود‪ .‬برهمين اس��اس همه بايد اصل را بر اختالف جزئي‬ ‫بگذارند نه اينكه مي‌توانند معجزه‌اي در دستگاه اجرايي كشور‬ ‫ايجاد كنند‪ .‬حاال اين سوال مطرح مي‌شود كه چه كسي بماند‬ ‫و بقيه كنار روند؟ جواب‪ ،‬كس��ي بماند كه احتم��ال راي‌آوري‬ ‫بيشتري دارد و اين را طرفداران و هواداران نامزدها نمي‌توانند‬ ‫تشخيص دهند‪ .‬بايد در اين زمينه يك موسسه بي‌طرف علمی‬ ‫باشد كه مسير را تعيين كند و متاسفانه اين موسسه علمي‌كه‬ ‫مورد وثوق همه كانديداها باشد‪ ،‬در كش��ور وجود ندارد و اين‪،‬‬ ‫كار را با مشكل مواجه مي‌كند‪ .‬بنابراين فكر اول اين است كه‬ ‫دغدغه تكثر باعث شده كه اين سه بزرگوار به سمت اين ائتالف‬ ‫پيش بروند؛ اما ائتالف بايد فراگير باشد‪ .‬اگر داوطلب به صحنه‬ ‫بيايد و بنا به هر دليلي ديگران به دنبال او بروند‪ ،‬فردا وي هيچ‬ ‫تعهدي نسبت به گروه‌هاي حامي ندارد‪ ،‬چون مي‌گويد احزاب‬ ‫و اشخاص يعني چه؟ من خودم بودم كه راي آوردم؛ به عبارت‬ ‫ديگر وقتي انتخابات شخصي باشد‪ ،‬فرد با تكيه‌زدن به كرسي‬ ‫رياست‌جمهوري در دام برخي تعصبات حمايتي مي‌افتد و معلوم‬ ‫نيست چگونهازاينپوستهحمايتيبيرونمي‌آيد‪.‬باتفاسيريكه‬ ‫يادشدجبههپيروانقبولنداردكهچندداوطلببنشينند‪،‬تصميم‬ ‫بگيرند و انتظار داشته باشند كه تشكل‌ها و اشخاص حقيقي و‬ ‫حقوقي اصولگرا به دنبال آنها بيايند‪ .‬اين دفعه جبهه پيروان يك‬ ‫مشي جديد براساس اقناعي ساليق پي گرفته است و همين‬ ‫استراتژي را جلو مي‌برد و اگر قرار شد از داوطلبي حمايت كند‪،‬‬ ‫به سواالت ديگر طيف‌ها پاسخ مي‌دهد‪ ،‬اگر هم قرار بر اجماع‬ ‫يا ائتالف روي يك نفر بود‪ ،‬حتما استدالل‌هاي همه طرف‌ها‬ ‫را مي‌شنود‪ .‬در مجموع اگر هدف آقايان واليتي‪ ،‬حدادعادل و‬ ‫قاليباف براي جلوگيري از تكثر باشد جبهه پيروان اين اقدام را‬ ‫يداند‪،‬امااگرنيتاينباشد كههمهظرفيتاصولگرايان‬ ‫مثبتم ‌‬ ‫همينافرادهستندواينهابرايكلمجموعهاصولگراييتكليف‬ ‫تعيين كنند‪ ،‬موضع جبهه در قبال اين مساله مشخص است‪.‬‬ ‫بلكه برعكس همه تا جايي كه به چارچوب‌هاي اصولگرايي و‬ ‫نظام لطمه نمي‌خورد بايد از بعضي خواسته‌ها چشم‌پوشي كنند‪.‬‬ ‫يعني معتقديد تعداد نامزدهاي اصولگرا نبايد از سه‬ ‫يا چهار نامزد بيشتر شود؟‬ ‫‪ l‬طبيعي اس��ت كه تكثر تا حدي خوب اس��ت و به‬ ‫مش��اركت عمومي كمك مي‌كند‪ ،‬به‌خص��وص اگر نامزدي‬ ‫نباشد كه اكثريت مطلق آرا را در مرحله اول به دست آورد؛ در‬ ‫آنجا شايد با يك ديد مثبتي به تكثر نامزدها بتوان نگاه كرد‪ ،‬اما‬ ‫اين هم در حد خودش مطلوب است‪.‬‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم را چندقطبي‬ ‫مي‌بينيد؟‬ ‫‪ l‬من فكر مي‌كنم س��ه قطبي ش��ود‪ .‬نامزد دولت‪،‬‬ ‫كانديداي اصالح‌طلبان و نامزد اصولگرايان معتدل‪ ،‬سه‌قطب‬ ‫انتخابات را تشكيل مي‌دهند‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان جدي خواهند بود؟‬ ‫‪ l‬بله؛ آنها حضور خواهند داش��ت و براي حضور در‬ ‫عرصه رقابت تالش مي‌كنند‪.‬‬ ‫حتي اگر رأي نياوردند؟‬ ‫‪ l‬آنها سياس��ي هس��تند و مي‌دانند عدم حضور چه‬ ‫سرنوشتي را براي آنها رقم خواهد زد‪ ،‬بنابراين وقتي آنها هم‬ ‫و غم خود را روي انتخابات شوراها گذاشتند‪ ،‬معنا و مفهومش‬ ‫اين است مي‌خواهند وارد شود و مس��ئوليت امور را به دست‬ ‫گيرند‪ ،‬وقتي تفكر آنها اين است و براي رسيدن به آن هدف‬ ‫تالش مي‌كنند‪ ،‬معني ندارد بگوييم اصالح‌طلبان نمي‌آيند‪،‬‬ ‫قطعا نيروهاي اين جريان براي آمدن خيز برمي‌دارند‪ ،‬گزينه‬ ‫هم معرفي مي‌كنند‪ ،‬حاال اگر در شرايطي ببينند مقبوليت الزم‬ ‫را ندارند و عقب‌نشيني شرافتمندانه كنند‪ ،‬آن بحث ديگري‬ ‫است‪g .‬‬ ‫‪41‬‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫حاشيه عليه متن‬ ‫محمد سعيدي‌كيا‪ ،‬محمد شريعتمداري و حسن سبحاني اعالم نامزدي كردند‬ ‫‪5‬‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران گرچه هميشه دو‬ ‫قطب اصلي ش��كل گرفته‌اند‪ ،‬اما فرآيند تبديل شدن آن به‬ ‫انتخاباتي قطبي با حضور چهره‌هاي مستقل در تضاد نبوده‬ ‫اس��ت‪ .‬چه آنکه عالوه بر چهره‌های سیاس��ی منتس��ب به‬ ‫جریان‌های سیاسی چپ و راست یا اصولگرا و اصالح‌طلب‪،‬‬ ‫همواره چهره‌های مس��تقل نیز در ای��ن انتخابات‌ها حضور‬ ‫یافته‌اند‪ .‬هرچند هیچ‌گاه یک چهره مس��تقل نتوانس��ته به‬ ‫موفقیتی چشمگیر در انتخابات ریاست‌جمهوری دست یابد‬ ‫و بر کرسی ریاس��ت کابینه تکیه زند‪ ،‬اما بدون‌شک گفتمان‬ ‫سیاس��ی‪ ،‬اجتماعی‪ ،‬فرهنگی و اقتصادی ای��ن چهره‌های‬ ‫مستقل در انتخابات و حتی پس از آن نیز تاثیرگذار بوده است‪.‬‬ ‫البته نمی‌توان این مساله را انکار کرد که چهره‌های مستقل‬ ‫حاضر در دوره‌های مختلف انتخابات ریاست‌جمهوری‪ ،‬هریک‬ ‫وابستگی‌های نامحسوسی به دو طیف سیاسی راست و چپ‬ ‫یا اصولگرا و اصالح‌طلب داشته‌اند‪.‬‬ ‫حاال در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم‪ ،‬بازهم‬ ‫چهره‌های مس��تقل آمادگی خود را ب��رای حضور در عرصه‬ ‫رقابت‌های انتخاباتی اعالم می‌کنند و از فعالیت‌های عریان‬ ‫انتخاباتی نیز ابایی ندارند‪.‬‬ ‫اعالم رسمي سعيدي‌كيا‬ ‫محمد س��عیدی‌کیا که حضور در کابینه‌های مختلف‬ ‫‪42‬‬ ‫از دولت میرحسین موس��وی و هاشمی‌رفسنجانی تا کابینه‬ ‫سید‌محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد را تجربه کرده است‪،‬‬ ‫اینک تالش می‌کند خود را به‌عنوان یکی از چهره‌های حاضر‬ ‫در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم مطرح کند‪ .‬تصدی‬ ‫وزارت را‌هو‌ترابری در دولت‌های میرحسین موسوی و هاشمی‬ ‫رفسنجانی‪ ،‬وزارت جهاد سازندگی در دولت سید‌محمد خاتمی‬ ‫و وزارت مسکن و شهرس��ازی در دولت محمود احمدی‌نژاد‬ ‫نشان از آن دارد که سعیدی‌کیا در قامت یک چهره انقالبی‬ ‫توانسته است همواره پای ثابت تمام کابینه‌های ‪ 31‬سال اخیر‬ ‫باش��د‪ .‬یکی از نکات جالب توجه در خص��وص فعالیت‌های‬ ‫سیاسی س��عیدی‌کیا این اس��ت که او در ابتدای سال ‪ 82‬از‬ ‫جدی‌ترین رقبای محمود احمدی‌نژاد برای رسیدن به مقام‬ ‫ش��هرداری تهران بود‪ ،‬اما نتوانس��ت در این رقابت توفیقی‬ ‫کسب کند‪ .‬خبر کاندیداتوری این چهره سياسي ‪ -‬اقتصادي‬ ‫برای نخستین بار در خبرگزاری اصولگرای فارس منتشر شد‪.‬‬ ‫این خبرگزاری در خبری اختصاصی که تیتر «س��عیدی‌کیا‬ ‫جدیدترین نام��زد احتمالی ریاس��ت‌جمهوری» را برای آن‬ ‫برگزید‪ ،‬چنین نوش��ت‪« :‬برخی منابع از دیدارهای پی‌در پی‬ ‫و احتمال کاندیداتوری محمد سعیدی‌کیا در انتخابات آینده‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری خبر می‌دهند‪ .‬س��عیدی‌کیا وزیر مسکن‬ ‫دولت اول محمود احمدی‌نژاد قصد دارد کاندیدای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری س��ال ‪ 92‬ش��ود‪ .‬در همین راستا وی طی‬ ‫روزهای گذشته دیداری با آیت‌اهلل جوادی‌آملی داشت و قرار‬ ‫است دیدارهای دیگری نیز داشته باش��د‪ ».‬او چندی پس از‬ ‫انتشار این خبر با آیت‌اهلل مقتدایی‪ ،‬آیت‌اهلل ممدوحی و حضرت‬ ‫آیت‌اهلل صافی‌گلپایگانی دیدار کرد و با س��فر به استان‌های‬ ‫اردبیل‪ ،‬قم‪ ،‬گیالن‪ ،‬مازندران‪ ،‬گلستان‪ ،‬قزوین و زنجان نشان‬ ‫داد که عزم خود را برای حضور در انتخابات جزم کرده است‪.‬‬ ‫س��عیدی‌کیا همچنین در گفت‌وگویی ب��ا خبرگزاری‬ ‫فارس خبر حضور خود در انتخابات ‪ 92‬را تایید کرد‪« :‬با توکل‬ ‫به خدا در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری حضور پیدا می‌کنم‪».‬‬ ‫او همچنین گفت که موضوع حضورش در انتخابات را‬ ‫با بسیاری از علما و بزرگان مطرح و از آنها درخواست رهنمود‬ ‫کرده است‪« :‬گمان می‌کنم می‌شود کشور را بهتر اداره کرد‪.‬‬ ‫این مهم هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ توجه به مردم‬ ‫و هم از نظر به‌کارگیری نیروهای وفادار به انقالب اسالمی‬ ‫قابل دسترسی است؛ چرا‌که هرکاری که در کشور باید انجام‬ ‫شود‪ ،‬باید ب ‌ه دست نیروهای انسانی صورت گیرد و مهم‌ترین‬ ‫پتانسیلی که در کشور وجود دارد‪ ،‬نیروی انسانی است‪».‬‬ ‫او البته در گفت‌وگویی با س��ایت اصولگرای مشرق بار‬ ‫دیگر بر حضورش در انتخابات آینده تاکید کرد‪« :‬به امید خدا‬ ‫می‌خواهم به‌عنوان کاندیدا در انتخابات ش��رکت کنم‪ ...‬هر‬ ‫کسی از دوستان و مس��ئوالن از بنده سوال کردند گفتم بله‪.‬‬ ‫چون تصمیم گرفتم بیایم‪ .‬این‌طور هم پاسخ نمی‌دهم که مدام‬ ‫بگویم حاال ببینم چه می‌شود‪ ،‬حاال شرایط چگونه می‌شود و‬ ‫غیره‪ .‬این‌طور نیست‪ .‬من صریح و روشن می‌گویم‪ .‬حاال که‬ ‫تصمیم گرفتم هر‌کس سوال کرد گفتم به امید خدا می‌آیم‪».‬‬ ‫سعیدی‌کیا همچنین از حضور مستقل خود در انتخابات‬ ‫سخن گفت و از اعالم قریب‌الوقوع برنامه‌های خود خبر داد‪:‬‬ ‫«حضور من در انتخابات قاعدتا از طرف خودم است و از طرف‬ ‫هیچ گروه یا دس��ته‌ای معرفی نش��دم‪ .‬البته هیچ‌کس هنوز‬ ‫از طرف هیچ حزبی معرفی نش��ده است؛ یعنی هیچ حزب یا‬ ‫گروهی هنوز به جمع‌بندی روی کاندیدای خود نرسیده است‬ ‫و من قاعدتا ضمن اینکه دارم مستقل می‌آیم به لحاظ سابقه‬ ‫خود در طیف اصولگرا تعریف می‌شوم و سابقه و عملکرد من‬ ‫این سمت اس��ت‪ .‬اما عضو هیچ حزبی نیستم‪ ...‬ان‌شاءاهلل در‬ ‫شب میالد مبارک پیامبر گرامی‌اس�لام(ص) گفتمان خود‬ ‫درباره انتخابات را عرضه خواهم کرد‪».‬‬ ‫به زعم سعیدی‌کیا‪ ،‬باتوجه به سابقه فعالیت‌ها و نحوه‬ ‫مدیریتش‪ ،‬مردم اقبال خوب��ی به او خواهند داش��ت‪« :‬من‬ ‫سی‌سال در کش��ور کار کرده‌ام؛ در جبهه‌ها هم بوده‌ام‪ .‬بنده‬ ‫تقریبا همه نقاط کشور و شاید بعضی جاها را چندین بار رفته‌ام‪.‬‬ ‫خیلی از نقاط را از طریق جاده رفته‌ام و ارتباط زیادی با مردم‬ ‫داشته‌ام‪ .‬یک ش��ناخت عمومی از کشور دارم و یک شناخت‬ ‫نسبی هم مردم از من دارند‪ .‬در این مدت مردم فهمیدند که‬ ‫من به عهدی که با مردم می‌بندم وفادار هستم‪ .‬یعنی سعی‬ ‫کردم قولی ندهم که نتوانم انجام دهم و قول‌هایی که داده‌ام‬ ‫را سعی کردم انجام دهم‪ .‬باور من این است که سعی کردم به‬ ‫حرف‌هایی که زدم عمل کنم و این پتانسیل اصلی است که‬ ‫من دارم‪ .‬رفتار بنده با مردم صادقانه بوده است‪ ،‬یعنی به مردم‬ ‫راست گفته‌ام و در حد توانم به آنها خدمت کرده‌ام‪».‬‬ ‫او می‌گوید به دلیل مش��ی خاصی که دارد هیچ‌گاه در‬ ‫دولت دوم روسای دولت‌ها حضور نداشته است‪« :‬چرا ذهن‬ ‫ما این گونه شده که یا اصولگرا یا اصالح‌طلب باشد‪ .‬به نظر‬ ‫شما این مساله چیست؟ مگر هر‌کسی محکوم است که این‬ ‫طوری باش��د؟ ما نباید بین افراد خط بکشیم و بیان کنیم که‬ ‫شما یا اصولگرا هستید یا اصالح‌طلب‪ .‬اصال این‌طور نیست‪».‬‬ ‫سعیدی‌کیا همچنین درباره تامین هزینه‌های انتخاباتی‬ ‫خود نیز اظهارنظر کرد؛ آنجا ک��ه گفت‪« :‬من با حقوق خودم‬ ‫زندگی می‌کنم‪ .‬افرادی که من را می‌شناسند زمانی که پیش‬ ‫آنها می‌روم‪ ،‬می‌گویند تو ک��ه پول نداری می‌خواهی چه کار‬ ‫کنی؟ من یک شماره حس��اب اعالم می‌کنم و هر قدر مردم‬ ‫ریختند از آن حساب خرج می‌کنم‪ .‬از خدا هم می‌خواهم خیلی‬
‫نباش��د که خدای ناکرده ریخت و پاش نشود‪ .‬هرقدر که خدا‬ ‫خواست به دل مردم می‌اندازد و آنها در آن حساب می‌ریزند‪.‬‬ ‫باالخره بنده دوست‪ ،‬آشنا و همکارانی در تمام کشور دارم‪ .‬بنده‬ ‫جز این هیچ راهی ندارم‪ .‬بعضی‌ها هم می‌گویند تو حواست‬ ‫نیست‪ .‬این حرف‌ها چیس��ت که می‌زنی؟» او همچنین در‬ ‫پاس��خ به این س��وال که آیا ‪ 66‬سالگی س��ن مناسبی برای‬ ‫کاندیداتوری اس��ت؟ پاس��خی جالب داد‪« :‬می‌آیید به کوه‬ ‫برویم؟ من می‌روم‪ .‬بنده به اهواز رفتم‪ .‬نصف شب برگشتم‪.‬‬ ‫صبح زود به سمت مازندران با ماشین راه افتادم‪ .‬شب برگشتم‪.‬‬ ‫صبح جمعه دو جلسه داشتم و عصر به شیراز رفتم و یک جلسه‬ ‫مفصل داشتم‪ .‬االن هم آمدم و الحمدهلل حالم هم خوب است‪.‬‬ ‫اهداف انسان با اراده آدمی‌و با توکل به خدا محقق می‌شود‪.‬‬ ‫ضمنا شما معدل سن روسای جمهور دولت‌های دنیا را بررسی‬ ‫کنید‪ ».‬بر‌اس��اس اخبار منتش��ره در خصوص فعالیت‌های‬ ‫انتخاباتی سعیدی‌کیا‪ ،‬او جلس��ات انتخاباتی خود را در دفتر‬ ‫شخصی‌اش حوالی میدان انقالب برگزار می‌کند و نوروزی‬ ‫و آرایی‌پور را به‌عنوان مسئوالن س��تادهای انتخاباتی خود‬ ‫تعیین کرده است‪.‬‬ ‫شريعتمداري؛ انتخاب سخنگو‬ ‫محمد ش��ریعتمداری‪ ،‬وزیر بازرگانی دولت اصالحات‬ ‫که پس از پایان حضور رس��می‌اش در دولت به‌عنوان یکی‬ ‫از اعضای ش��ورای راهبردی روابط خارجی منصوب ش��ده‬ ‫است‪ ،‬حاال قصد دارد به‌عنوان یک چهره مستقل در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم حضور یابد‪ .‬هرچند در ابتدای انتشار‬ ‫خبر کاندیداتوری او در انتخابات‪ ،‬اعالم شد که وي از سوی‬ ‫«جمعیت دف��اع از ارزش‌ها» پا به عرص��ه رقابت‌ها خواهد‬ ‫سياست‬ ‫گذاش��ت‪ .‬او پس از اعالم کاندیداتوری خود در انتخابات در‬ ‫گفت‌وگویی با خبرگزاری مهر‪ ،‬به تشریح مواضع خود درباره‬ ‫فضای سیاسی کشور پرداخت‪.‬‬ ‫شریعتمداری با اشتباه دانستن مانیفست اصولگرایی و‬ ‫اصالح‌طلبی تعریف شده در فضای سیاسی‪ ،‬جریان فکری‬ ‫خود را آغازگر موج سوم دانس��ت‪« :‬اگر روزی سکان اجرایی‬ ‫کش��ور را به‌دس��ت گیرم‪ ،‬پرچمدار اعتدال در کشور خواهم‬ ‫بود‪ .‬مردم ایران طی س��ال‌های متم��ادی از زنده‌باد مرده‌باد‬ ‫گویان تندروی راس��ت و چپ زیان‌ها دیده‌ان��د؛ منافع ملی‬ ‫ایران نباید بیش از این فدای افراط و تفریط‪ ،‬راس��ت و چپ‪،‬‬ ‫محافظه‌کار و تندرو و حتی اصولگرا و اصالح‌طلب در شکل‬ ‫عملی امروز آن در جامعه ش��ود‪ ».‬او همچنی��ن ابراز عقیده‬ ‫کرد که در چند دوره اخیر عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫کسی پرچم اعتدال‌گرایی در کشور را به دست نگرفته است‪:‬‬ ‫«من اگر کاندیدا ش��وم‪ ،‬این بار با پیشینه‌ای که کاملا نشان‬ ‫از اعتدال‌گرایی در قول و عم��ل دارد و همواره مورد تقدیر و‬ ‫تحسین عقالی هر دو جناح بوده است‪ ،‬تاکید می‌کنم پرچم‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫حسن سبحانی با «دولت قانون» می‌آید‬ ‫دکتر حسن سبحانی‪ ،‬استاد اقتصاد دانشگاه تهران که‬ ‫س��ابقه نمایندگی مردم دامغان در دوره‌های پنجم‪ ،‬ششم و‬ ‫هفتم مجلس را در کارنامه خ��ود دارد‪ ،‬چندی پیش با اعالم‬ ‫حضور خ��ود در انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم همه را‬ ‫غافلگیر ک��رد‪ .‬او که هم��واره چه��ره‌ای آرام و در عین حال‬ ‫فعال را از خود به نمایش گذاشته‪ ،‬حاال در آستانه ‪ 60‬سالگی‬ ‫نخستین فردی اس��ت که پس از انقالب اسالمی به کسب‬ ‫مدرک دکترای اقتصاد نائل آمده است‪ .‬اعالم کاندیداتوری‬ ‫حس��ن س��بحانی که از چهره‌های جریان اصولگرا شناخته‬ ‫می‌ش��ود‪ ،‬برای نخس��تین بار در گفت‌‌وگویی با خبرگزاری‬ ‫اصالح‌طلب ایلنا مطرح ش��د‪ .‬او با بیان اینک��ه برنامه خود را‬ ‫برای حض��ور در انتخابات آماده کرده‌ام‪ ،‬ب��ه ایلنا گفت‪« :‬در‬ ‫صورت حمایت و پش��تیبانی ملت‪ ،‬دولت قانون را تش��کیل‬ ‫خواهم داد‪ ».‬بر‌اس��اس گفته‌های س��بحانی‪ ،‬حضورش در‬ ‫انتخابات مستقل بوده و تاکنون با هیچ یک از گروه‌ها و احزاب‬ ‫سیاسی رایزنی نکرده است‪ .‬باتوجه به سابقه حضور سبحانی‬ ‫در فراکسیون اصولگرایان مستقل مجلس هفتم می‌توان او‬ ‫را نزدیک به این طیف از اصولگرایان دانس��ت‪ .‬این نماینده‬ ‫سابق مجلس همچنین در گفت‌وگویی با خبرگزاری تسنیم‪،‬‬ ‫از کاندیداتوری خود در انتخابات یازدهم ریاست‌جمهوری خبر‬ ‫داد‪« :‬تصمیم گرفته‌ام که نامزد این دوره از انتخابات شوم‪ .‬بنا‬ ‫دارم به زودی به تشریح برنامه‌ها و اهداف خود در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری بپردازم‪ ،‬ولی فعال به خبر کاندیداتوری‌ام‬ ‫در انتخابات بسنده می‌کنم‪ ».‬سبحانی همچنین تاکید کرد‪:‬‬ ‫«آنچه مهم است‪ ،‬تصمیم من برای کاندیداتوری است و در‬ ‫زمان معین‪ ،‬ادله‌ای که منجر به کاندیداتوری‌ام در انتخابات‬ ‫ش��ده را اعالم خواهم کرد‪ ».‬او در گفت‌وگو ب��ا خبرگزاری‬ ‫اصولگرای مهر نیز اخبار منتش��ر شده در خصوص احتمال‬ ‫کاندیداتوری‌اش در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده‬ ‫را تایید کرد‪« :‬بنده تصمیم قطعی خ��ود را برای حضور در‬ ‫انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری آینده اتخاذ کرده‌ام و رس��ما‬ ‫خبر کاندیداتوری خ��ودم را اعالم می‌کنم‪ ».‬س��بحانی به‬ ‫این سوال که برای کاندیداتوری در انتخابات آینده از سوی‬ ‫جریان یا گروه سیاسی خاصی معرفی خواهید شد یا مستقل‬ ‫آمده‌اید‪ ،‬این گونه پاس��خ داد‪« :‬بنده به هی��چ گروه و جریان‬ ‫خاصی وابستگی نداشته و بنایی هم بر این موضوع ندارم‪».‬‬ ‫این نماینده سابق مجلس تاکید کرد که به‌عنوان یک چهره‬ ‫مس��تقل در انتخابات ریاست‌جمهوری س��ال آینده کاندیدا‬ ‫خواهد شد‪ .‬او در پاسخ به این سوال که چه موضوعی باعث‬ ‫شد تا به فکر کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری بیفتد‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬فعال بن��ا ندارم دغدغه‌ه��ا و موضوعاتی را که باعث‬ ‫اعالم کاندیداتوری‌ام شد اعالم کنم‪ ،‬بنابراین در وقت مقتضی‬ ‫این موضوعات را به صورت مشروح اعالم خواهم کرد‪».‬‬ ‫اس��تاد اقتصاد دانش��گاه تهران درب��اره اولویت‌های‬ ‫برنامه‌هایش برای انتخابات آینده خاطرنشان کرد‪« :‬در حال‬ ‫حاضر چون موعد فعالیت انتخاباتی نیست‪ ،‬این موضوعات‬ ‫را اعالم نمی‌کنم‪ .‬همزمان با ش��روع فعالیت‌های انتخاباتی‬ ‫تمامی‌موضوعات در خصوص برنامه‌هایم و اولویت‌های آن‬ ‫را بیان خواهم کرد‪».‬‬ ‫اعتدال‌گرایان را در دست خواهم گرفت‪».‬‬ ‫ش��ریعتمداری همچنین گفت‪« :‬قطع��ا اگر کاندیدای‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری شوم‪ ،‬تنها کس��ی هستم که در‬ ‫طول سی سال با باالترین ارکان قدرت هر دو جناح همکاری‬ ‫نزدیک و بعضا همزمان داشته است‪ ،‬بنابراین می‌توانم مدعی‬ ‫پرچمداری اعت��دال در جامعه ضربه‌دی��ده از تندروی امروز‬ ‫ایران باشم‪ ».‬او در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران نیز درباره‬ ‫کاندیداتوری‌اش در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری اظهارنظر‬ ‫کرد‪« :‬هنگامی‌که فردی قصد حض��ور در انتخابات را دارد‪،‬‬ ‫نباید نسبت به این موضوع‌بی‌تفاوت باشد و من نیز همچون‬ ‫کاندیداهای دیگری که این مساله را بررسی می‌کنند‪ ،‬در حال‬ ‫انجام کارهایی هس��تم‪ ».‬وزیر بازرگانی دولت اصالحات و‬ ‫عضو جمعیت دفاع از ارزش‌های انقالب اسالمی ادامه داد‪:‬‬ ‫«تصمیمم برای کاندیداتوری قطعی است‪ ،‬اما ممکن است‬ ‫شرایطی در آینده پیش بیاید و برخی مسائل را تغییر دهد‪».‬‬ ‫او همچنین چندی پی��ش در گفت‌‌وگویی اختصاصی‬ ‫با هفته‌نامه مثلث به بیان نظرات خ��ود درباره حضورش در‬ ‫انتخابات آینده پرداخت‪« :‬به نظرم این مساله چندان پیچیده‬ ‫نیست‪ .‬دوستانی که اعالم می‌کنند در انتخابات به‌عنوان یک‬ ‫کاندیدا حضور خواهند داشت یا نامزدی خود را رد می‌کنند در‬ ‫ذهن خود فضای سیاسی کشور را می‌شناسند‪ ،‬با جناح‌بندی‌ها‬ ‫آشنا هستند‪ ،‬منابع الزم برای حضور در انتخابات و هزینه‌های‬ ‫آن را برآورد کرده‌اند و می‌دانند که کدام گروه‌های سیاسی از‬ ‫آنها حمایت خواهند کرد‪ .‬من هم به‌عنوان کسی که مدت‌ها‬ ‫در دولت حضور داش��تم و در بخش‌های مختلف سیاس��ی‪،‬‬ ‫اجرایی و اقتصادی قوه مجریه فعالیت کرده‌ام تا حدودی با‬ ‫ادبیات سیاسی و مدیریتی آشنا هستم‪ .‬اما تصور می‌کنم که‬ ‫عرصه انتخابات در جمهوری اسالمی با شرایطی که دارد و‬ ‫ممکن است من در برخی زمینه‌ها نسبت به آن انتقاد داشته‬ ‫باشم؛ به‌گونه‌ای است که تا زمان نزدیک به برگزاری چندان‬ ‫نمی‌توان درباره سرنوشت آن با اطمینان حرف زد‪ .‬البته نگاه‬ ‫من به این موضوع‪ ،‬نگاه عملی و اجرایی است‪ .‬من اهل این‬ ‫نیستم که کاندیداتوری در انتخابات شغلم باشد‪ .‬ممکن است‬ ‫افرادی عالقه‌مند به کاندیداتوری در هر انتخاباتی باشند و هر‬ ‫انتخاباتی پیش آمد بگویند؛ بسم‌اهلل! اما من چنین انگیزه‌ای‬ ‫ندارم‪ .‬یا ممکن است برخی افراد شهرت حداقلی را آرزو کنند؛‬ ‫در حالی که به قول معروف «اگر نعمت بود چش��یدیم و اگر‬ ‫نقمت بود کشیدیم‪ ».‬من این مس��اله را هم تجربه کرده‌ام‪.‬‬ ‫بنابراین به ش��کلی عملگرایانه به این صحنه نگاه می‌کنم؛‬ ‫اگر امکان حض��ور واقعی و قرار گرفتن در کن��ار بزرگانی را‬ ‫داش��ته باش��م که احتمال می‌دهند رای مردم را پشت سر‬ ‫خود دارند‪ ،‬با طرح ایده‌ها‪ ،‬اندیشه‌ها و دیدگاه‌های سیاسی‪،‬‬ ‫اقتصادی‪ ،‬اجتماعی‪ ،‬فرهنگی خود حتما در انتخابات شرکت‬ ‫خواهم کرد‪ .‬اما اگر چنین زمین��ه‌ای را در وقت موعود که با‬ ‫سنجش خود انجام می‌دهم نه آنچه دیگران می‌سازند‪ ،‬نبینم‪،‬‬ ‫نیازی به حضور در این صحنه نخواه��م دید و پس از درک‬ ‫کارشناسانه این موضوع‪ ،‬کناره خواهم گرفت‪».‬‬ ‫خبرگ��زاری فارس چن��دی پیش در خب��ری پیرامون‬ ‫فعالیت‌های انتخاباتی محمد ش��ریعتمداری اعالم کرد که‬ ‫برخی اخبار از تش��کیل «جبهه دف��اع از ارزش‌های انقالب‬ ‫اسالمی» در حمایت از کاندیداتوری «محمد شریعتمداری»‬ ‫حکای��ت دارد‪« :‬جمع��ی از حامی��ان محمد ش��ریعتمداری‬ ‫فعالیت‌های انتخاباتی خود را تحت عن��وان «جبهه دفاع از‬ ‫ارزش‌های انقالب اسالمی» آغاز کردند‪ .‬تیم فکری این نامزد‬ ‫احتمالی ریاست‌جمهوری همچنین در حال برنامه‌ریزی برای‬ ‫انتخابات دور چهارم شورای شهر پایتخت هستند و گروهی‬ ‫هم با عنوان «اصالح‌طلبان میانه‌رو» رایزنی‌های گسترده‌ای‬ ‫با این تیم دارند‪ ».‬بر اساس این خبر‪ ،‬شریعتمداری نیز مانند‬ ‫عارف و جهانگیری از چهره‌های میانه‌روست که قصد دارد‬ ‫به‌طور جدی وارد عرصه انتخابات ش��ود ک��ه این موضوع با‬ ‫استقبال اصالح‌طلبان میانه‌رو مواجه شده است‪g .‬‬ ‫‪43‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫خاورميانه اخواني‬ ‫بازي دوگانه برادران مسلمان‬ ‫قدرت ساختاري و سازماني اخوان‌المسلمين خاورميانه را به كدام سو مي‌برد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪44‬‬
‫داود احمدزاده‪ /‬کارشناس مسائل مصر‬ ‫‪1‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫فصل جدید در روابط قاهره‪ -‬واشنگتن‬ ‫مصر پس از چرخش در سیاست خارجی خود در دوره‬ ‫انور‌سادات در س��ال ‪ 1979‬با میانج ی‪‎‬گری جیمی‌کارتر با‬ ‫مناخیم بگین‪ ،‬نخس ت‌وزیر س��ابق اسرائیل پیمان صلحی‬ ‫را امضا کرد؛ پیمانی که به دش��منی دیرینه قاهره و تل‌آویو‬ ‫پای��ان داد‪ .‬البته در طول ‪ 30‬س��ال هم��واره به‌رغم حضور‬ ‫متحدان نزدی��ک آمریکا در مصر‪ ،‬روابط با اس��رائیل عادی‬ ‫نبوده و حتی در دوره مبارک نیز به‌رغم سرسپردگی این رژیم‬ ‫به واشنگتن‪ ،‬مردم مصر رژیم‪‎‬صهیونیستی را به‌عنوان خطر‬ ‫بزرگ ب رای امنیت کشور خود قلمداد م ی‌کردند‪ .‬ولی حفظ‬ ‫صلح سرد بین مصر و اس��رائیل‪ ،‬جزو اولویت‪‎‬های اساسی‬ ‫دولتمردان آمریکا بود‪ .‬بناب راین آمری��کا تالش کرد پس از‬ ‫پیروزی اسالمگرایان در مصر این روابط را عادی نگه دارد‪.‬‬ ‫حمله به سفارت این رژیم در قاهره در اوج خشم انقالبیون و‬ ‫قطع مستمر گاز ارسالی به سرزمی ن‌های اشغالی بر وحشت‬ ‫حامیان غربی این رژیم افزود‪.‬‬ ‫از سوی دیگر در انقالب ژانویه ‪ 2011‬تا زمان سرنگونی‬ ‫مبارک‪ ،‬آمریکا از اتخاذ سیاست قاطع در مورد تحوالت مصر‬ ‫خودداری کرد‪ ،‬ولی با آش��کار ش��دن ضعف رژیم در کنترل‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫اخوان‪‎‬المسلمین مصر به‌عنوان فراگیرترین جنبش‬ ‫سیاس��ی در مصر و حتی جهان اس�لام با صبغه‌ای دینی‪،‬‬ ‫پس از هشتاد و چهار س��ال حضور در عرصه‌های مختلف‬ ‫جامعه مصر باالخره رویاهای خود را در حال محقق ش��دن‬ ‫م ی‌بیند‪ .‬زمانی ک��ه جماعت اخوان به تأس��ی از احیاگران‬ ‫بزرگ��ی چون س��ی د‌جمال‌الدین اس��دآبادی‪ ،‬حس��ن‌البناء‪،‬‬ ‫س��ی د‌قطب و رجال بزرگی چون رش��ید رضا‪ ،‬محمد عبده‬ ‫و‪ ...‬سنت ب رادری و اخوت اس�لامی را الگوی مناسب ب رای‬ ‫همگرایی میان جهان اسالم اعالم کرد و فعالیت سیاسی و‬ ‫اجتماعی خود را از شهر کوچکی در مصر به‌ نام اسماعیلی‬ ‫آغاز کرد‪ ،‬رهب��ران این جنبش تص��ور نم ی‌کردند زمانی نه‬ ‫تنها به یگانه بازیگر عرصه سیاسی و اجتماعی مصر‪ ،‬بلکه‬ ‫به عنصر تعیی ن‌کنننده در معادالت منطقه‪‎‬ای بدل خواهند‬ ‫شد‪ .‬امروز اخوان برعکس گذش��ته سیاست صبر و انتظار و‬ ‫مشغول شدن به انجام امور خیریه و دینی را رها کرده و پس‬ ‫از غلبه بر رقبای سیاسی خود در قالب سکوالر و احزاب چپ‬ ‫ناصری به فکر قبض و بس��ط نفوذ خود در سراسر منطقه‬ ‫خاورمیانه برآمده اس��ت‪ .‬تیرگ��ی روابط قاهره ب��ا برخی از‬ ‫متحدان عربی حوزه خلی ج‌فارس نظیر کویت و امارات پس‬ ‫از افشای تیم‌های امنیتی از کشف فعالی ت‪‎‬های جاسوسی‬ ‫مرتبط با اخوان ی‌ها نشان داد این جنبش پس از تبدیل شدن‬ ‫به نهاد دولتی در س��رزمین فراعنه به فکر صدور انقالب در‬ ‫منطقه برآمده و با اقدامات هدفمند خود امنیت کشورهای‬ ‫محافظه‌کار عرب را نیز با خطر مواجه ساخته است‪.‬‬ ‫س��وال اصلی این اس��ت که اخوان‪‎‬المسلمین پس از‬ ‫س��قوط رژیم اقتدارگرای مبارک و غلبه بر رقبای سیاس��ی‬ ‫خود در انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری به‪‎‬دنبال کدام‬ ‫الگوی حکومتی اس��ت‪ .‬آیا با توجه به نزدیکی که به حزب‬ ‫عدالت و توسعه ترکیه دارند رهب ران اخوان مصر‪ ،‬مسیر ترکیه‬ ‫را در جهان اس�لام و منطقه طی م ی‌کنند؟ ب ی‌تردید پس از‬ ‫خیزش فراگیر در ش��مال آفریقا و خاورمیانه عربی‪ ،‬آنکارا با‬ ‫بسیج قدرت نرم‌افزاری و سخت‌افزاری خود تالش کرده که‬ ‫بر ماهیت این تحوالت تاثیرگذار باش��د‪ .‬بناب راین از دیدگاه‬ ‫مقامات ترک‪ ،‬جایگاه مصر در جهان عرب و اسالم‌ب ی‌بدیل‬ ‫است‪ .‬ترکیه پس از بروز ناآرام ی‪‎‬های مدنی گسترده در قاهره‬ ‫از مطالبات مردم مصر جانبداری کرد و ب��ا حذف دیکتاتور‬ ‫مصر از صحنه سیاسی و پیروزی اسالمگرایان مصر‪ ،‬فضای‬ ‫مناسبی ب رای همکاری‪‎‬های دوجانبه پدیدار کرد‪ .‬در این میان‬ ‫جانبداری مصر جدید و ترکیه از ب رادران اخوانی خود در نوار‬ ‫غزه و تاکید بر موضع مشترک در مورد سوریه و نیز قرائتی‬ ‫میانه‌رو از اس�لام سازگار با دموکراس��ی که هر دو منادیش‬ ‫هستند و در تقابل با اسالم س��لفی یا تندرو هم هست‪ ،‬بر‬ ‫نزدیکی این روابط افزود؛ در این میان غرب از اوج‌گیری این‬ ‫تفکر میانه‌رو از اسالم جانبداری م ی‪‎‬کند‪.‬‬ ‫ولی آیا اخوان‪‎‬المسلمین که به مدت چند دهه با شعار‬ ‫«اسالم تنها راه‌حل است» حرکت کرده‪ ،‬از مرام‌نامه سیاسی‬ ‫خویش فاصله گرفته است؟ ب ی‌تردید اخوان‌المسلمین مسیر‬ ‫دشواری را ب رای رسیدن به قدرت طی کرده است؛ این گروه‬ ‫نه تنها در ابتدای انقالب ژانویه ‪ 2011‬مصر نقش پررنگ تری‬ ‫را در قیاس با دیگر گروه‪‎‬های تحولخواه و معتقد به جامعه‬ ‫مدنی ایفا نکرده بلکه متهم به مماشات با نهاد نظامی هم‬ ‫شده است‪ .‬به‏طوری که در قبال اقدامات غی ر‌قانونی شورای‬ ‫نظامی حاکم بر مصر و مهره‪‎‬های کلی��دی رژیم مبارک از‬ ‫جمله انحالل پارلمان و رد‌صالحی ت‪‎‬های گسترده نامزدهای‬ ‫مس��تقل و انقالبی نرمش نش��ان داد‪ .‬با این وجود تجربه‬ ‫تشکیالتی و س��ازماندهی اخوان‪‎‬المس��لمین و رهبری آن‬ ‫ثابت کرد که سیاست گام به گام آنها ب رای رسیدن به قدرت‪،‬‬ ‫عاقالنه بوده اس��ت؛ به‪‎‬طوری که اخوان ب��رای جلوگیری از‬ ‫تکرار تجربه تلخ کودتای نظامیان در الجزایر پس از پیروزی‬ ‫اسالمگرایان درسال ‪ 1991‬در مصر مجبور شد ناخواسته به‬ ‫بازی نظامیان تن در دهد و المرسی به‌رغم انحالل مجلس‬ ‫ب رای جلوگیری از رادیکالیزه ش��دن اوضاع داخلی در حضور‬ ‫قضات منتسب به رژیم گذشته‪ ،‬س��وگند وفاداری به قانون‬ ‫ادا کند‪.‬‬ ‫ولی المرس��ی پس از تثبیت شرایط و توافق با جریان‬ ‫سلفی توانست ضمن بازنشسته کردن برخی از فرماندهان‬ ‫عال ی‌رتبه نظامی نظی��ر طنطاوی‪ ،‬به‪‎‬دلی��ل‌ب ی‌لیاقتی در‬ ‫برخورد با قضیه صحرای س��ینا و کشته ش��دن تعدادی از‬ ‫س��ربازان مصری‪ ،‬اوضاع را کاملا در کنترل خود بگیرد‪ .‬بعد‬ ‫از آن نیز با تاکتیک مشخص‪ ،‬ضمن افزایش اختیارات خود‬ ‫با برکناری برخی از قضات و دادس��تان‌های مصر و انتصاب‬ ‫شورای جدید قانون اساسی جدید و در پی آن به همه پرسی‬ ‫گذاشتن قانون اساسی‪ ،‬شرایط س��ختی را ب رای گروه‪‎‬های‬ ‫لیب رال‪ ،‬چپ و ملی رقم زد‪ .‬بروز آشوب‌های گسترده خیابانی‬ ‫در پی متهم شدن اخوان به انحصارطلبی از سوی مخالفان‬ ‫بر تصاعد بحران افزود‪ .‬این بار نیز اخوان‪‎‬المسلمین با بازی‬ ‫دوگانه خویش با مخالفان و ارتش توانست موقتا ب رنده می دان‬ ‫باشد‪ .‬دادن برخی امتیازات سیاس��ی و اقتصادی به ارتش‪،‬‬ ‫رضایت این عنصر اثرگذار در تحوالت داخلی و خارجی مصر‬ ‫را ب رای همراهی با سیاس��ت‌های المرسی هموارتر ساخت‪.‬‬ ‫به‪‎‬طوری که پس از این توافق‪ ،‬المرس��ی اع�لام کرد اجازه‬ ‫هرج‌ومرج را به گروه‪‎‬های مخالف دیگر نخواهد داد و ارتش‬ ‫در برخورد با اقدامات غیر‌‌قانونی لحظه‌ای درنگ نم ی‌کند‪.‬‬ ‫ب ی‌تردید بخت بزرگ اسالمگرایان ب رای ادامه سیاست‪‎‬های‬ ‫خود‪ ،‬پ راکندگی اپوزیسیون است‪ .‬طی این مدت اپوزیسیون‬ ‫با ائتالف‪‎‬های ناهماهنگ نتوانست در قبال جریان اسالمگرا‬ ‫کاری از پیش ببرد‪ .‬آنچه مشخص است جامعه مصر به‪‎‬دلیل‬ ‫تنوع فکری و حضور س�لایق مختلف سیاس��ی‪ ،‬انحصار‬ ‫قدرت از س��وی هر گروهی را برنم ی‌تابد؛ بناب راین پافشاری‬ ‫اسالمگرایان ب رای ایجاد جامعه یکدس��ت به‌تراکم بحران‬ ‫اجتماعی و سیاسی در مصر خواهد انجامید‪ .‬از آنجا که یکی‬ ‫از مطالبات مردم در قیام گسترده علیه رژیم مبارک‪ ،‬بهبود‬ ‫معیش��ت و افزایش رفاه عمومی بوده‪ ،‬تداوم جدال سیاسی‬ ‫موجود میان جریان اسالمگرا و غی ر‌اسالمگرا موجب غفلت‬ ‫از این موضوع حیاتی ش��ده اس��ت‪ .‬اقتصاد رنج��ور در اثر‬ ‫تنش‌های سیاسی نه تنها التیام‌نیافته‪ ،‬بلکه صنعت توریسم‬ ‫به‌عنوان یک��ی از منابع درآمدی مردم مصر با آس��ی ب‌های‬ ‫جدی‌تر مواجه شده است‪.‬‬ ‫حض��ور س��لف ی‪‎‬های تن��درو در الیه‪‎‬ه��ای ق��درت‬ ‫و مخالف��ت ب��ا ورود جهانگ��ردان خارج��ی به ش��هرهای‬ ‫تاریخ��ی مصر‪ ،‬ب��ر دش��واری‏ها افزوده اس��ت‪ .‬س��لف ی‪‎‬ها‬ ‫تاکی��د دارند ک��ه اج��رای ش��ریعت ب��رای فردا ه��م دیر‬ ‫اس��ت‪ ،‬در حالی ک��ه اخوان‪‎‬المس��لمین اجرای ش��ریعت‬ ‫از طری��ق قواع��د دموکراتی��ک را امکانپذی��ر م ی‌دان��د‪.‬‬ ‫به نظر م ی‌رس��د که المرس��ی در وضعیت موجود در ایجاد‬ ‫توازن معنی دار میان جریان تندروی س��لف ی‌ها و نیروهای‬ ‫سکوالر با چالش جدی روبه‌روس��ت‪ .‬رفتار دوگانه المرسی‬ ‫و تالش ب رای اجماع داخلی و حرکت در مس��یر اعتدال هم‬ ‫نتوانسته کمی در کاهش منازعات داخلی تاثیر داشته باشد‪.‬‬ ‫برخی بر این اعتقادند که اخوان‪‎‬المسلمین در اندیشه‌های‬ ‫سیاس��ی و بحث حکومتداری دچار دگردیس ی‌های اساسی‬ ‫شده و از تئوری‌های حکومت اسالمی فاصله گرفته است‪.‬‬ ‫در تازه‌ترین اظهارات المرس��ی‪ ،‬وی اعالم داشت که اخوان‬ ‫از ابتدا هم به‌دنبال برقراری حکومت اسالمی نبوده است‪.‬‬ ‫م ی‌توان گفت در مصر به‌رغم تالش‌های المرس��ی‬ ‫ب رای ایج��اد آرامش‪ ،‬حضور گرایش‌های س��لفی افراطی و‬ ‫سکوالر تندرو و نیز نظامیان‪ ،‬چشم‌انداز گذار به معیارهای‬ ‫دموکراسی‪ ،‬مبهم است‪ .‬تطویل بحران و نزاع میان جریانات‬ ‫سیاس��ی مختلف م ی‌توان��د ضمن‌ب ی‌اثر ک��ردن برخی از‬ ‫ثمرات انقالب ‪ 2011‬به فروپاشی س��اختار قدرت بینجامد‪.‬‬ ‫فروکش کردن بحران داخلی در مصر بس��تگی به این دارد‬ ‫که رفتار بازیگران سیاسی به ش��کل قانونمند و در راستای‬ ‫اصالح زیربناهای س��اختاری ب��ا الزامات داخل��ی و خارجی‬ ‫صورت گیرد و در یک اصل‪ ،‬کنش��گران عرصه سیاس��ی‬ ‫مصر با تن دادن به قواعد بازی به فکر حذف رقیب و قبضه‬ ‫کامل قدرت نباش��ند؛ ولی این رویکرد در مرامنامه سیاسی‬ ‫اخوان‪‎‬المس��لمین مش��اهده نم ی‌ش��ود‪ .‬اخوان ی‪‎‬ها از زمان‬ ‫تشکیل‪ ،‬ادعای عدم دخالت در امور سیاسی را داشتند و در‬ ‫دوره سی‌‌ساله مبارک فرصت مشارکت در انتخابات را پیدا‬ ‫نکرده بودند‪ .‬ولی س��قوط مبارک‪ ،‬فضای مناسبی را ب رای‬ ‫جریان اسالمگرا پیش آورده که در زمان اندک با قبضه قدرت‬ ‫در مجلس و ریاس��ت‌جمهوری‪ ،‬عرصه را بر رقبای سیاسی‬ ‫خود تنگ‌تر نماید‪.‬‬ ‫مصر جدید به دلیل وضعیت بد اقتصادی که گریبانگیر‬ ‫مردم شده ناچار است از هر‌گونه آرمانگرایی در سیاست‬ ‫خارجی خودداری کند؛ از سوی دیگر آمریکا به واسطه حفظ‬ ‫قرارداد کمپ‌دیوید توسط مصر ساالنه تقریبا دو میلیارد‬ ‫دالر کمک بالعوض در اختیار این کشور قرار می‌دهد‬ ‫‪45‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫بحران و قطعیت یافتن سقوط وی تالش کرد که چهره‪‎‬ای‬ ‫دموکراتیک از آمریکا نزد انقالبیون‌ترسیم نماید و از این رو‬ ‫به نوعی انقالب و مطالبات مردم را تایید کرد‪ .‬البته در چالش‬ ‫قدرت میان نظامیان و جریان اسالمگرای مصر به رهبری‬ ‫اخوان‌المسلمین‪ ،‬سیاس��ت‪‎‬های آمریکای ی‪‎‬ها همچنان بر‬ ‫تناقض‌گویی و پنهانکاری اس��توار ش��ده بود؛ به‪‎‬طوری که‬ ‫آمریکای ی‌ها تالش کردند ب رای کنت��رل و مدیریت اوضاع‪،‬‬ ‫ضمن ارتباط با طرفین منازعه نسبت به حفظ نفوذ سنتی‬ ‫خود در مصر امیدوار باش��ند‪ .‬از دیگر سو با پیروزی محمد‬ ‫المرسی‪ ،‬نامزد جریان اس�لامگرا‪ ،‬نگران ی‪‎‬ها در مورد آینده‬ ‫روابط مصر جدید با آمریکا و سرنوش��ت پیمان کمپ‌دیوید‬ ‫بروز کرد‪ .‬در این میان رئی س‪‎‬جمهور مصر به دلیل مقدورات‬ ‫داخلی و محذورات بی ن‌المللی ب��ا نوعي عملگرايي تالش‬ ‫کرد که در س��خنران ی‌های خود‪ ،‬تعهد و پایبن��دی خود را‬ ‫نس��بت به قراردادهای بی ن‌المللی و ت��داوم روابط با غرب‬ ‫ثابت نماید‪.‬‬ ‫از این رو المرس��ی در اولین گام دیپلماسی خود به‬ ‫ریاض سفر کرد و به‌رغم بروز تنش‌های مقطعی در روابط‬ ‫فیمابین از الزام به حفظ و گسترش همکاری‌های دوجانبه‬ ‫س��خن گفت و در راس��تای ارتقای دس��تگاه دیپلماسی‬ ‫مصر‪ ،‬از س��فر هیالری کلینتون به قاهره اس��تقبال کرد‬ ‫و بر گس��ترش همه جانبه روابط تاکید کرد‪ .‬ولی چه شده‬ ‫است که مصر به رهبری اخوان ی‪‎‬ها توان تغییر در سیاست‬ ‫خارجی و رها ش��دن از الگوهای رفتاری منطقه‪‎‬ای قبلی را‬ ‫در خود نم ی‌بیند‪.‬‬ ‫گرچه اخوان ی‪‎‬ها در طول رقابت با جریان س��کوالر و‬ ‫ملی‪ ،‬با تکیه بر ش��عار اصلی خود یعنی اسالم تنها راه‌‌حل‬ ‫است موجب نگراني اسرائيل ي‌ها ش��ده و حتی در آن دوره‬ ‫امکان رادیکالیزه ش��دن فضای داخلی مص��ر و نیز برخورد‬ ‫نظامی با اسرائیل قابل تصور بود‪ .‬آنچه مسلم است مصر‬ ‫جدید به دلی��ل وضعیت بد اقتصادی ک��ه گریبانگیر مردم‬ ‫شده ناچار اس��ت از ه ر‌گونه آرمانگرایی در سیاست خارجی‬ ‫خودداری کند؛ از سوی دیگر آمریکا به واسطه حفظ قرارداد‬ ‫کمپ‌دیوید توس��ط مصر س��االنه تقریب��ا دو میلیارد دالر‬ ‫کمک بالعوض در اختیار این کش��ور قرار م ی‌دهد‪ .‬این در‬ ‫حالی است که اکنون آمریکا در راستای فشار به دولتمردان‬ ‫جدید مصر زمزمه‪‎‬های قطع یا کاهش این کمک‪‎‬ها را مطرح‬ ‫م ی‏کند‪ .‬در هر صورت المرس��ی‪ ،‬می راث‌دار اسالف گذشته‬ ‫خود در حکومتداری است و وابستگی مصر به کمک‌های‬ ‫ایاالت‌متحده از نقاط آسی ب‌پذیر است‪ .‬واشنگتن با آگاهی‬ ‫از ای��ن موضوع تالش م ی‪‎‬کن��د از این کمک‪‎‬ه��ا به‌عنوان‬ ‫اهرم فش��ار ب رای وادار کردن مصر به اجرای سیاست‪‎‬های‬ ‫منطقه‪‎‬ای خود اس��تفاده کند‪ .‬همچنین در تصویب و تایید‬ ‫این کمک‪‎‬ها نیز کنگره آمریکا نقش اول را دارد؛ کنگره‌ای‬ ‫که البی صهیونیستی در س��وق‌دهی تصمیمات و لحاظ‬ ‫منافع تل‌آویو تاثیر بس زایی دارد‪.‬‬ ‫بناب راین مصر ب��ا رهبری اس�لامگرایان هم‌ب ی‌نیاز‬ ‫این کمک‌ه��ا و ارتباط با غرب نیس��ت‪ .‬به نظر م ی‪‎‬رس��د‬ ‫که نزدیکی مورد انتظار المرس��ی و آمری��کا‪ ،‬بیانگر تمایل‬ ‫اس�لامگرایان ب رای تثبیت پایه قدرت مش��روع در داخل و‬ ‫کس��ب منافع اقتصادی در برون‌رف��ت از وضعیت موجود‬ ‫باشد‪‌.‬ب ی‌شک جماعت اخوان‪‎‬المسلمین از قدرت ساختاری‬ ‫و سازمانی بزرگی در مقایسه با دیگر نیروهای سیاسی مصر‬ ‫برخوردار است؛ پیروزی در انتخابات پارلمانی و کسب کرسی‬ ‫ریاست‌جمهوری نشانگر ظهور این تو انمندی‌هاست‪ .‬ارتباط‬ ‫مصر جدید و آمریکا ب ر‌اساس تز منفعت‌محوری و به دور از‬ ‫مسائل ایدئولوژیکی است و کس��ب قدرت و اقتدار در ابعاد‬ ‫مختلف ب رای به حداکثر رساندن منافع ملی از اصول اساسی‬ ‫سیاست بوده و هست‪ .‬بر این اساس مصر تالش م ی‪‎‬کند که‬ ‫در وضعیت فعلی از دشمن‌سازی و بحران‌سازی علیه خود‬ ‫جلوگیری کند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪46‬‬ ‫اخوان؛ جنبشي محافظهكار‪ ،‬نه انقالبي‬ ‫‪2‬‬ ‫احمد موثقي در گفت‌وگو با مثلث‬ ‫تو‏گو با مثلث‪ ،‬تحوالت کش�ورهای عربی و ارتباط‌شان با غرب را‬ ‫احمد موثقی‪ ،‬استاد دانش�گاه تهران‪ ،‬در گف ‌‬ ‫مورد ارزیابی قرار داده اس�ت‪ .‬به عقیده وی اخوان‌المس�لمین‪ ،‬یک جریان محافظه‌کار اسالمگراست که می‌خواهد‬ ‫به نام اسلام وضع موجود را حفظ و تغییری نیز در سطح سیاس�ی ایجاد کند تا از تغییرات اساسی جلوگیری نمايد‪.‬‬ ‫بنابراین اسلام نزد آنها برای حفظ وضع موجود و ترتیبات امنیتی موجود در منطقه مورد استفاده ابزاری قرار گرفته‬ ‫است‪ .‬همچنین در منطقه پروژه‪‎‬ای در حال شکل‌گیری است که حالت فرقه‌ای دارد‪ .‬اسالم در هیئت اخوان‌المسلمین‬ ‫در پیوند با رژیم عربستان‪ ،‬قطر و امارات‪ ،‬نوعی اسالم سنی را تشکیل داده‌اند؛ اسالمی که به نوعی نسبت به اسالم‬ ‫شیعی یا همان هالل شیعی احساس خطر می‌کند‪ .‬حتی به نوعی می‪‎‬توان گفت دور زدن ایران نیز در این میان به چشم‬ ‫می‌خورد‪ .‬موثقی بر این باور است نارضایتی‌هایی که در منطقه خاورمیانه ش�کل گرفته دارای ریشه‌های اجتماعی و‬ ‫درونی هستند‪ ،‬اما نکته اینجاست این نارضایتی‌ها با برخی مسائل در ایاالت‌متحده آمریکا از جمله آمدن باراک اوباما‬ ‫از حزب دموکرات که با شعار تغییر روی کار آمد‪ ،‬همزمان است‪ .‬با این اوصاف می‪‎‬توان گفت شعار تغییر اوباما از جمله‬ ‫پیرامون طرح خاورمیانه بزرگ‪ ،‬کاربرد دارد‪.‬‬ ‫اکنون در منطقه خاورمیانه و کشورهایی که دچار‬ ‫تحول شده‌اند شاهد هس�تیم که حکوم ت‌های‬ ‫اسلامی روی کار م ی‌آین�د‪ .‬باتوجه ب�ه حضور و‬ ‫دخالت آمریکا در تحوالت جهانی آیا این مس�اله‬ ‫نیز تحت نظر این کش�ور در حال ش�کل‌گرفتن‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬نم ی‌توان همه‌چیز را از منظر تئوری توطئه نگاه‬ ‫کرد؛ در واقع زمینه‪‎‬های نارضایتی در داخل جوامع خاورمیانه‬ ‫وجود دارد و این نارضایتی ابعاد اقتصادی‪ ،‬اجتماعی و سیاسی‬ ‫را در‌برم ی‌گیرد و به نوع رژیم‪‎‬ها‪ ،‬استبداد‪ ،‬ب ی‪‎‬قانونی‪ ،‬سرکوب‬ ‫و فقدان آزادی در این کشورها بازم ی‏گردد‪ .‬از نظر اقتصادی و‬ ‫اجتماعی تعداد زیادی از این کش��ورها‪ ،‬به جز تعداد معدودی‬ ‫در نوس��ازی موفق عمل نکرده‪‎‬ان��د؛ در امر توس��عه موفق‬ ‫نیستند و حتی اگر رشد دارند نیز در پیوند با گروه‌های خاص‬ ‫و کمپان ی‌های خارجی اس��ت‪ .‬مازادی که از رش��د اقتصادی‬ ‫حاصل م ی‌ش��ود به اکثریت جامعه بازنم ی‌گ��ردد‪ ،‬یعنی به‬ ‫نوعی طبقه متوسط ضعیف است و اقشار فقیر زیاد هستند‪.‬‬ ‫در این جوامع هنوز شکاف میان ش��هر و روستا‪ ،‬کشاورزی و‬ ‫صنعت حل نشده و این کش��ورها‪ ،‬صنعتی نیستند‪ .‬از لحاظ‬ ‫فرهنگی نیز چالش سنت و مدرنیته حل نشده و این کشورها‬ ‫میان ارزش‌های بومی‪ ،‬مل��ی‪ ،‬دینی و ارزش‪‎‬های غ ربی دچار‬ ‫شکاف هستند‪ .‬اکنون نیز فرآیند جهان ی‌شدن پیش آمده و‬ ‫اقش��ار جوان‪ ،‬جدید‪ ،‬تحصیلکرده و شهری در فرآیند جهانی‬ ‫شدن‪ ،‬آگاهی و انتظارش��ان باال رفته ولی واقعیت اقتصادی‪،‬‬ ‫اجتماعی و سیاسی جوامع‌شان با آن انتظارات خیلی فاصله‬ ‫دارد‪ .‬در حقیقت م ی‌توان گفت جهان ی‌شدن روی این قضیه‬ ‫تاثیر گذاشته و م ی‪‎‬توان گفت این مساله هم جنبه داخلی دارد‬ ‫و هم جنبه بی ن‌المللی‪ .‬ولی نکته اینجاست این نارضایت ی‌ها‪،‬‬ ‫آگاه ی‌ها و فعالی ت‌هایی که ذيل بی داری اسالمی ایجاد شده‪،‬‬ ‫با برخی مسائل در ایاالت‌متحده آمریکا از جمله آمدن باراک‬ ‫اوباما از حزب دموکرات که با شعار تغییر روی کار آمد‪ ،‬همزمان‬ ‫است‪ .‬در حقیقت م ی‌توان گفت ش��عار تغییر اوباما از جمله‬ ‫پی رامون طرح خاورمیانه بزرگ‪ ،‬کاربرد دارد‪ .‬از س��ال ‪ 2000‬به‬ ‫این طرف یعنی از زمان حادثه ‪ 11‬س��پتامبر‪ ،‬طرح خاورمیانه‬ ‫بزرگ از جانب آمریکا مطرح بود و ج��ورج بوش نیز به نوعی‬ ‫آن را در پیش گرفته بود‪ .‬منتها دموکرات‌ها‪ ،‬پس از جنگ سرد‬ ‫همواره به رژیم‌های خاورمیانه فش��ار آورده‪‎‬اند که یک سری‬ ‫تغیی رات سیاس��ی ب رای حفظ وضع موج��ود و پیش از آنکه‬ ‫انفجار یا انقالبی در این کشورها صورت بگیرد‪ ،‬ایجاد بکنند‬ ‫تا منافع اساسی آمریکا که در پیوند با رژیم‪‎‬های مذکور است‪،‬‬ ‫آسیب نبیند‪ .‬بناب راین فش��ارهای آمریکا روی این کشورها از‬ ‫قبل وجود داشته ولی این تحوالت داخلی مترصد فرصت و‬ ‫زمینه‪‎‬ای بودند تا ایجاد شوند‪ .‬برخی نیز از تاثیر فی س‌بوک و‬ ‫شبکه‌های ارتباطی اجتماعی در تحوالت کشورهای عربی‬ ‫س��خن م ی‌گویند ولی در اینجا نیز نق��ش ایاالت‌متحده را‬ ‫نم ی‌توان کتمان کرد چرا که م ی‌توان گفت چون ایاالت‌متحده‬ ‫نم ی‌توانس��ته رژیم‌های مذکور را متقاعد کن��د که تغیی رات‬ ‫سیاسی را پذی را باشند؛ بناب راین از این طریق وارد عمل شده‬ ‫است‪ .‬نم ی‪‎‬توان به‌طور ش��فاف تعیین کرد که چه درصدی‬ ‫از مردم از طریق فی س‌بوک و ش��بکه‌های اجتماعی وارد این‬ ‫جریانات شده‌اند‪ ،‬اما این اتفاقات ریش��ه داخلی دارد و منافع‬ ‫هیات حاکمه در این کشورهای اسالمی ایجاب م ی‌کند که‬ ‫اکنون بدین صورت عمل کنند‪.‬‬ ‫منظورتان از هیات حاکمه چیست؟‬ ‫‪ l‬باید توجه داشت هیات حاکمه با حکومت و مقامات‬ ‫سیاسی که بر سر کار هستند‪ ،‬تفاوت دارد‪ .‬منافع هیات حاکمه‬ ‫در پیوند با خارج ی‌هاس��ت و آنها اکنون دیده‌ان��د‪ ،‬رژیم‌ها و‬ ‫ایدئولوژی‌های سکوالری در پیوند با این رژیم‌ها دیگر جوابگو‬ ‫نیست‪ ،‬بناب راین دریافتند فضا‪ ،‬فضای اسالمگرایی است و این‬ ‫اسالمگرایی نیز زمینه تاریخی و اجتماعی دارد‪.‬‬ ‫در این میان اخوان‌المسلمین به چه صورت وارد‬ ‫ماجرا شد؟‬ ‫‪ l‬اخوان‌المس��لمین نی��ز تبدیل به گزینه‌ای ش��د‬ ‫که رویکردي محافظه‌کاران��ه دارد‪ ،‬یعن��ی از زمانی که این‬ ‫گروه با جمال عبدالناصر اختالف پیدا ک��رد‪ ،‬تبدیل به یک‬ ‫جریان محافظه‌کار متحد رژیم‌ه��ای عرب خلیج‌فارس بود‪.‬‬ ‫پس نیروهای اخوان‌المس��لمین نیروهای رادیکال نیستند‬ ‫که به‌دنبال تغیی رات اساسی‪ ،‬انقالب و مبارزه با امپريالیسم‬ ‫باشند‪ .‬البته شعارهایی در رابطه با اس��رائیل و غرب همواره‬ ‫سر م ی‌دهند‪ ،‬اما اخوان‌المسلمین‪ ،‬یک جریان محافظه‌کار‬ ‫اسالمگراست که م ی‌خواهد به نام اسالم وضع موجود را حفظ‬ ‫و تغییری نیز در سطح سیاسی ایجاد کند تا از تغیی رات اساسی‬ ‫جلوگیری کند‪ .‬بناب راین اسالم نزد آنها ب رای حفظ وضع موجود‬ ‫و ترتیبات امنیتی موجود در منطقه مورد استفاده ابزاری قرار‬ ‫گرفته است‪.‬‬ ‫اکنون ب ه‌ط�ور واض�ح این گ�روه اسلامگرا چه‬ ‫رویکردی را در پی�ش گرفته‪ ،‬ب ه‌خصوص در برابر‬ ‫غرب و آمریکا؟‬ ‫‪ l‬رژیم اس�لامگرای محم��د المرس��ی در مصر یا‬ ‫اخوان‌المسلمین در دیگر کش��ورها هیچ مخالفت اساسی‬ ‫با ترتیبات امنیتی منطقه ن��دارد‪ .‬در رابطه با اس��رائیل آنها‬ ‫هیچ مخالفتی تاکنون از خودش��ان نشان نداده‪‎‬اند؛ چرا‌که به‬ ‫کمک‌های آمریکا نیاز دارند و به دلیل فقر‪ ،‬بیکاری و بدهی‪،‬‬ ‫باید آمریکا را ب رای خودش��ان حفظ کنن��د‪ .‬اکنون در منطقه‬ ‫پروژه‪‎‬ای در حال شکل‌گیری اس��ت که یک حالت فرقه‌ای‬ ‫دارد‪ .‬اخوان‌المس��لمین در پیوند با رژیم عربس��تان‪ ،‬قطر و‬
‫امارات‪ ،‬نوعی اسالم سنی را تشکیل داده‌اند؛ اسالمی که به‬ ‫نوعی نسبت به اسالم شیعی یا همان هالل شیعی احساس‬ ‫خطر م ی‌کند‪.‬‬ ‫اهداف این اسالم سنی که در منطقه شکل گرفته‪،‬‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬به‌نوعی م ی‪‎‬توان گف��ت دور زدن ای ران نیز در این‬ ‫میان به چش��م م ی‌خورد؛ زی را این اس�لام س��نی به‌گونه‪‎‬ای‬ ‫م ی‌خ واهد حلقه‏ای که میان ای ران‪ ،‬حکومت بشار اسد‪ ،‬حزب‌اهلل‬ ‫لبنان و دولت ع راق شکل گرفته‪ ،‬تقویت نشود‪ .‬البته تقویت‬ ‫این جبهه‪ ،‬بستگی به موفقیت آنها در توسعه و صنعت ی‌شدن‬ ‫دارد‪ .‬به هر حال باتوجه به درآمد نفتی ای ران و ع راق‪ ،‬موقعیتی‬ ‫که حزب‌اهلل لبنان دارد و همچنین موقعیتی که دولت اس��د‬ ‫داشت‪ ،‬درواقع اکنون نوعی جنگ نیابتی در منطقه در حال‬ ‫روی دادن اس��ت و این درگیری میان مسلمانان یک حالت‬ ‫فرقه‌ای نیز به خود گرفته است‪ .‬در عین حال چهره سیاسی‬ ‫خاورمیانه در حال تغییر است و ش��اهد روی کار آمدن اسالم‬ ‫هستیم؛ اما اس�لامی که در جهت حفظ وضع موجود است‪.‬‬ ‫این اسالم‪ ،‬بخشی از نیروهای اجتماعی را پوشش م ی‌دهد‪ ،‬اما‬ ‫نم ی‌تواند نیازهایش را برطرف کند‪ ،‬پس این روش به تدریج‬ ‫مشروعیتش را از دست خواهد داد‪.‬‬ ‫آیا اکنون تمام گروه‌های اخوان‌المسلمین در تمام‬ ‫کشورها همین روند استفاده از اسالم برای حفظ‬ ‫وضع موجود را در پیش گرفته‌اند؟‬ ‫‪ l‬این مساله بستگی به این دارد که راجع به اخوان‬ ‫کدام کشور صحبت م ی‌کنیم‪ .‬زی را اخوان یکدست نیست و‬ ‫در هر کشور به یک صورت است‪ ،‬اما در مجموع زمینه‌های‬ ‫فکری اخوان و افکارشان مساله است‪ .‬این گروه اسالمگرا که‬ ‫بان ی‌اش حسن البناء بود بیش��تر تحت تاثیر رشید رضا قرار‬ ‫داشت‪ ،‬نه عبدو یا سی د‌جمال‪ .‬چون اخوان تحت تاثیر این فرد‬ ‫بود بیشتر گرایشات سلفی و بنیادگرایانه داشت و این گرایشات‬ ‫ضد‌مدرنیته و ضد‌دموکراس��ی بود‪ .‬همچنی��ن آنها رویکرد‬ ‫روشنی نسبت به صنعت ی‌ش��دن‪ ،‬اقتصاد و توسعه نداشتند‪.‬‬ ‫این گروه تنها یک جنبه اخالقی‪-‬اجتماعی داشت و در سطح‬ ‫و ظاهر مانند اغلب جریان‪‎‬های بنیادگرا و سلفی بود‪ .‬در نهایت‬ ‫نیز بس��یار عملگرا و افراطی بود و تئوری روزآمد و گرایشات‬ ‫فلسفی نداش��ت‪ ،‬بناب راین از لحاظ علمی‌و فلسفی ضعیف‬ ‫بود‪ .‬بعد از ترور حسن البناء و سرکوب جمال عبدالناصر‪ ،‬این‬ ‫جریان از حالت بنیادگرا تبدیل به یک جریان محافظه‌کار شد‪.‬‬ ‫بناب راین جریان محافظه‌کار‪ ،‬جریان اصلی اخوان‌المسلمین‬ ‫است؛ منتها تحوالت داخلی و بی ن‌المللی‪ ،‬تجربه‌های عملی‬ ‫و سیاسی و مشاهده تجربه کش��ورهایی مانند ترکیه‪ ،‬زمینه‬ ‫برخی انش��عابات و گرایش‌های جدید را در اخوان ایجاد کرد‪.‬‬ ‫به‌عنوان نمونه زمانی در مصر حزب الوسط منشعب شد‪ ،‬اما‬ ‫توسط مبارک سرکوب شد‪ .‬گرایشات جدید اخوان میانه‪‎‬روتر‬ ‫هستند و نسبت به دموکراس��ی‪ ،‬فعالیت احزاب و غرب‪ ،‬دید‬ ‫مثب ت‌تری دارند‪ .‬حتی هر دو جناح سنتی و معتدل جدید‪ ،‬یعنی‬ ‫حزب آزادی و عدالت و احزاب دیگری که در کشورهای دیگر با‬ ‫یراجع‬ ‫انشعاب از اخوان یا الهام از اخوان شکل گرفته‌اند‪ ،‬تمام ‌‬ ‫به سیاست‌های اقتصادی نیز جهت‌گیری‌های لیب رال دارند‬ ‫یعنی طرفدار تج��ارت آزاد‪ ،‬اقتصاد باز و ع��دم دخالت دولت‬ ‫هستند؛ بناب راین از این نظر نیز مطلوب غرب هستند‪ .‬چراکه‬ ‫با سیاست‌های نئولیب رال‪ ،‬صندوق بی ن‌المللی پول و بانک‬ ‫‪ l‬اخوان‌المسلمین س��وریه نیز دو شاخه است؛ یک‬ ‫شاخه که پای میز مذاکره حاضر م ی‌شود و اعالم کرده طرفدار‬ ‫دموکراس��ی است و یک ش��اخه گروه‌های س��لفی‪ -‬جهادی‬ ‫که داخل سوریه با نظام اسد در حال مبارزه نظامی هستند‪ .‬این‬ ‫گروه‌های سلفی سوری در پیوند با ع ربستان و قطر و کمک‌های‬ ‫نظامی‪ -‬مالی کشورهای خلی ج‌فارس هستند‪ .‬بناب راین سلفی–‬ ‫جهادی‌هانیزبه‌گونه‌ایتحتپیوندبارژیم‌هایع ربستا ‌نوقطر‬ ‫هستند‪ .‬در حال حاضر گروهی که در ع راق به‌عنوان اهل سنت‬ ‫فعال شده‪ ،‬بخش مهم‌شان در پیوند با رژیم‌های خلی ج‌فارس‬ ‫هستندوبخشدیگرشاننیزیاغیوشورشیانیهستندکهضد‬ ‫آمریکا فعالیت م ی‌کنند‪ .‬بناب راین در مجموع بنیادگرا‪ -‬سلفی‪،‬‬ ‫سنتی‪ -‬محافظه‌کار و میانه‌رو یا در بعد سیاسی همان لیب رال‪-‬‬ ‫دموکراتیک‪ ،‬شاخه‌های مختلف اسالمگرایان در کشورهای‬ ‫ع ربی را شامل م ی‌شوند‪.‬‬ ‫آمریکا نسبت به اخوان سوریه چه نگرشی دارد؟‬ ‫آیا م ی‌توان گفت آمریکا نگران قدرت‌‌گرفتن این‬ ‫اسالمگرایان افراطی در سوریه است؟‬ ‫‪ l‬ای��ن نگرانی می��ان آمریکای ی‌ها وج��ود دارد که‬ ‫اخوان سوریه از کنترل آنها خارج ش��ود‪ ،‬اما باید توجه داشت‬ ‫این جریانات‪ ،‬اف��راد و گروه‌های فقیر‪ ،‬کمت��ر تحصیلکرده‬ ‫و حاشی ه‌نش��ین را ش��امل م ی‌ش��وند‪ .‬این جریانات‪ ،‬بیشتر‬ ‫ابزار هس��تند و وس��یله‌ای م ی‌ش��وند ب رای اهداف سیاسی‪.‬‬ ‫این گروه‌ها در فازهای بعدی حذف م ی‌ش��وند؛ بناب راین این‬ ‫مساله ب رای آمریکا و غرب خیلی جدی نیست که در سوریه‬ ‫اخوان‌المسلمین روی کار بیاید‪.‬‬ ‫س�لفی‪ -‬جهادی‌ها و القاع�ده که ذک�ر کردید در‬ ‫ش�رایط کنونی چق�در روی تح�والت تاثیرگذار‬ ‫هستند؟‬ ‫و سخن آخر؟‬ ‫‪ l‬در کشورهای خاورمیانه‪ ،‬ايدئولوژي بستري ب رای‬ ‫بازی‌های سیاس��ی‪ ،‬اختالفات فرقه‌ای و حفظ وضع موجود‬ ‫شده است‪ .‬بناب راین قرائت‌هایی از اسالم در خاورمیانه در حال‬ ‫غلب ه‌یافتن است که نم ی‌تواند پاسخگوی مسلمانان در رابطه‬ ‫با فقر‪ ،‬بیکاری‪ ،‬ش��کاف‌های اجتماعی و حقوق مدنی باشد‪.‬‬ ‫خاورمیانه با وجود منابع سرش��ار نفتی و دین اسالم به خاطر‬ ‫اختالفات فرقه‌ای‪ ،‬تعصبات‪ ،‬دخالت نیروهای غرب و عوامل‬ ‫خاص این منطقه به مهلکه‌ای تبدیل شده که مسلمانان را‬ ‫حتی از یک زندگی ابتدایی نیز محروم کرده اس��ت‪ .‬به دلیل‬ ‫حضور اسرائیل در این منطقه نیز همواره شاهد فضای تنش و‬ ‫جنگ هستیم و بودجه بسیاری‌ساالنه صرف جنگ و اقدامات‬ ‫نظامی م ی‌شود‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫لطفا کمی بیشتر در رابطه با چنددستگی موجود‬ ‫میان اخوان‌المسلمین توضیح دهید‪.‬‬ ‫اخوان‌المسلمین سوریه که در حال حاضر در برابر‬ ‫دولت اسد قرار گرفته‪ ،‬چه رویکردی دارد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪ l‬اختالف��ات داخلی میان اخوان‌المس��لمین وجود‬ ‫دارد و کشور به کشور قرائت آنها از اسالم فرق م ی‌کند‪ .‬بعضا‬ ‫اخوان ی‌ها م ی‌گویند هدف‌ش��ان اجرا‌کردن مدل ترکیه است‪،‬‬ ‫اما مدل ترکیه یک س��ری تفاوت‌های اساسی با راهکارهای‬ ‫اخوان دارد و بناب راین اینها نم ی‌توانند مدل ترکیه را اجرا کنند‪.‬‬ ‫همچنین در داخل اخوان چند‌دستگی به چشم م ی‌خورد که‬ ‫اجازه نم ی‌دهد آنها مدل یکسانی را دنبال کنند‪.‬‬ ‫جهانی س��ازگاری دارند‪ .‬بناب راین اکنون اخوان دیگر بنیادگرا‬ ‫نیست و در مصر گروه‌های سلفی‪ ،‬جهادی فروکش کرده‌اند یا‬ ‫در زندان‌ها‪ ،‬در زمان مبارک توبه‌نامه نوشتند و اکنون با عنوان‬ ‫حزب النور دوباره فعال شده‌اند‪ .‬بناب راین اخوان چندین شاخه‬ ‫را شامل م ی‌ش��ود؛ یک شاخه س��لفی‪ -‬جهادي‪ ،‬یک شاخه‬ ‫سنتی‪ -‬محافظه‌کار با جریان غالب و اصلی و یک شاخه نیز‬ ‫با گرایش��ات دموکراتیک و لبی رال‪ .‬اما یک دسته چهارمی‌از‬ ‫اس�لامگرایان نیز در مصر و دیگر کشورهای اسالمی وجود‬ ‫دارند که موقعیت به‌خصوص و پرنفوذی ندارند؛ اینها همان‬ ‫جریانات روشنفکری دینی هستند‪.‬‬ ‫‪ l‬س��لفی‪ -‬جهادی‌ه��ا و اخوان‌المس��لمین طی‬ ‫قیام‌ه��ای ع ربی جوانان تقریبا در حاش��یه بودند و نقش��ی‬ ‫نداشتند؛ آنها بعدها فعال ش��دند‪ .‬گروه‌های سلفی‪ -‬جهادی‬ ‫در مصر در قالب نظام سیاس��ی تش��کیل ح��زب داده‌اند و‬ ‫در حال انج��ام فعالی ت‌های سیاس��ی قانونی هس��تند‪ .‬در‬ ‫سوریه نیز س��لفی‪ -‬جهادی‌هایی وجود دارند که علیه رژیم‬ ‫مبارزه مس��لحانه انجام م ی‌دهن��د و در پیوند ب��ا رژیم‌های‬ ‫خلی ج‌فارس هس��تند‪ .‬در ع��راق نیز س��لف ی‌ها تحت نفوذ‬ ‫رژیم‌های خلی ج‌فارس هستند‪ .‬سلف ی‌ها به‌طور سنتی با ع راق‬ ‫مشکل داشتند و اکنون دولت مالکی که گرایش شیعی‪ -‬ملی‬ ‫دارد نیز با آنها نوعی موضع‌گی��ری دارد‪ .‬این بنیادگرایان نیز‬ ‫رویکرد نظامی دارند‪ .‬در اردن بیشتر همان اخوان‌المسلمین‬ ‫خود را نشان م ی‌دهد و س��لف ی‌ها خیلی نقش��ی ندارند‪ .‬در‬ ‫پاکستان و افغانستان نیز گروه‌های سلفی‪-‬جهادی به صورت‬ ‫طالبان خودشان را نشان داده‌اند‪ .‬بناب راین این گروه‌ها در این‬ ‫کشورها خیلی زمینه اجتماعی و ریشه دارند‪ .‬در شمال آفریقا‬ ‫مثال در لیبی نیز س��لف ی‪‎‬ها خیلی موقعیت دارند؛ بخشی از‬ ‫اسالمگرایان در لیبی با پیوندهای قبیله‪‎‬ای و طبقات پایین‬ ‫و روستایی شکل گرفته‌اند‪ .‬در تونس نیز موقعیت دارند‪ ،‬اما‬ ‫ضعیف هستند چرا‌که تونس موقعیت پیشرفته‌تری دارد و در‬ ‫پیوند با اروپاست‪ .‬حتی م ی‌توان گفت جریان راشد الغنوشی‬ ‫یعنی حزب النهضه‪ ،‬مدل ترکیه را الگو قرار داده‪ ،‬ولی در تونس‬ ‫نیز گروه‌های سلفی دیده م ی‌شوند‪ .‬در یمن‪ ،‬سلف ی‌ها خیلی‬ ‫قوی هستند و در پیوند با القاعده فعالیت م ی‌کنند‪ .‬در‌نهایت‬ ‫در آفریقا این گروه‌ها کشور به کش��ور فعال هستند و حتی‬ ‫تبدیل به یک جریان فراملی شده‌اند که یا در پیوند با القاعده‬ ‫هستند یا در پیوند با رژیم‌های خلی ج‌فارس یا مشترک‪.‬‬ ‫‌نیروهای اخوان‌المسلمین‬ ‫نیروهای رادیکال نیستند که‬ ‫ب ه‌دنبال تغیی رات اساسی‪ ،‬انقالب‬ ‫و مبارزه با امپريالیسم باشند‪ .‬البته‬ ‫شعارهایی در رابطه با اس رائیل‬ ‫و غرب همواره سر م ی‌دهند‪ ،‬اما‬ ‫اخوان‌المسلمین‪ ،‬یک جریان‬ ‫محافظه‌کار اسالمگ راست که‬ ‫م ی‌خواهد به نام اسالم وضع‬ ‫موجود را حفظ و تغییری نیز در‬ ‫سطح سیاسی ایجاد کند تا از‬ ‫تغیی رات اساسی جلوگیری نمايد‬ ‫‪47‬‬
‫درميانهامتگراييوبينالملل‌گرايي‬ ‫گفت‌وگو با نبي‌اهلل ابراهيمي‪ ،‬استاد دانشگاه تربيت مدرس درباره زبان غيرايدئولوژيك اخوان‬ ‫‪3‬‬ ‫تو‪‎‬گو با مثلث به بررسی سیاست‬ ‫نبی‌اهلل ابراهیمی‪ ،‬استادیار گروه روابط بین‏الملل دانشگاه تربیت مدرس‪ ،‬در گف ‪‎‬‬ ‫خارجی جدید مصر اخوانی و همچنین نوع رویکرد و تعامل کش�ورهای حاش�یه خلیج‌فارس و آمریکا در برابر قدرت‬ ‫گرفتن اخوان‌المسلمین پرداخت‪.‬‬ ‫در ابتدا کمی راجع به مبانی سیاست خارجی مصر‬ ‫اخوانی توضیح دهید؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪ l‬در باب سیاس��ت خارج��ی جدید مص��ر باید این‬ ‫نکته اساس��ی را ذکر کرد که قانون اساسی جدید این کشور‬ ‫پسا‌انقالبی بخش‏هایی را به سیاست خارجی اختصاص داده‬ ‫ن‪‎‬المسلمین در عرصه روابط‬ ‫که نشانگر زبان و گفتمان اخوا ‌‬ ‫بی ن‏الملل است‪ .‬به‌طور اساسی زبان سیاست خارجی اخوان‬ ‫واقع‏گرایانه‪ ،‬غی ر‌ایدئولوژیک و مبتنی بر منافع ملی مصر است‪.‬‬ ‫جریان اخوان عرصه سیاست خارجی را سپهر واقعیت و دوری‬ ‫گزیدن از زبان ایدئولوژی تفسیر کرده است‪ .‬این امر تا حد زیادی‬ ‫مبتنی بر استحاله آرمان‏شهری خالفت سنی در گفتمان اخ وان‬ ‫نالمللطبقمصالحه‬ ‫معنام ی‏شود‪.‬رابطهباکشورهاینظامبی ‏‬ ‫مصر‪ ،‬خود گویای پذی��رش اصلی واقع‏گرایانه در سیاس��ت‬ ‫خارجی مصر اخوانی است‪ .‬در کل اگر به صورت روش‏شناسانه‬ ‫بخواهیم شالوده‏های اساس��ی و معرفتی اخوان در سیاست‬ ‫خارجی را تبیین کنیم‪ ،‬تفاوت میان این جریان با گفتمان‏های‬ ‫اس�لامی بدیل ضروری اس��ت‪ .‬به‌طور نمونه‪ ،‬جریان سلفی‬ ‫مصر در حوزه سیاست خارجی‪ ،‬فتوانگر‪ ،‬متمرکز‪ ،‬ایدئولوژیک‬ ‫و به‪‎‬دور از هرگونه آوانگارد و بدیع‏نگر اس��ت‪ .‬در مقابل جریان‬ ‫اخوان به ویژه پس از انقالب ‪ 25‬ژانویه‪ ،‬معنانگر‪ ،‬تفس��یرگرا‪،‬‬ ‫غی ر‌ایدئولوژیک و زمینه‏مند نشان داده شده و عرصه دیالوگی را‬ ‫به‌عنوان اصلی اساسی مدنظر قرار داده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫آیا م ی‌توان قرائت اخوان از سیاس�ت خارجی را با‬ ‫سیاست خارجی کشورهای منطقه مقایسه کرد؟‬ ‫‪ l‬در سطحی از مقایس��ه م ی‏توان قرائت و ساحت‬ ‫سیاس��ت خارجی مصر جدید را حدفاصل دو قرائت ای رانی و‬ ‫ترکی در عرصه روابط بی ن‏الملل توضیح داد‪ .‬به عبارتی زبان و‬ ‫گفتمان جدید اخوان نه امت‏محوری سیاست خارجی ای ران و‬ ‫نه بی ن‏الملل‏گرایی سیاست خارجی ترکیه مدرن است‪ .‬شالوده‬ ‫نظری این جریان هم متاثر از این دو و هم بدون نفس این دو‬ ‫تعبیر م ی‏شود‪ .‬در نتیجه ماهیت اخوان‪ ،‬ماهیتی منطقه‏گرا و‬ ‫حد‌فاصل میان امت‏محوری و بی ن‏الملل‏گرایی است‪.‬‬ ‫واکنش کش�ورهای حاش�یه خلی ج‌فارس به این‬ ‫رویکرد مصر جدید در قبال سیاست خارج ی‌اش‬ ‫چه بود؟‬ ‫‪ l‬این ماهیت متغیر سیاس��ت خارجی مصر جدید‬ ‫و تمرکز بر دو محور مصر و منطقه ع ربی‪ ،‬دلمش��غول ی‏های‬ ‫متنوعی را ب رای موروث ی‏های کشورهای جنوبی خلی ج‏فارس‬ ‫به‌وجود آورده است‪ .‬آنها منطق جدید ولو واقع‏گرایانه مصر جدید‬ ‫را با ادراک از تهدید علیه نظام سیاسی خود تفسیر م ی‏کنند‪.‬‬ ‫شاید این بدیلی محکم باشد تا ایاالت‌متحده آمریکا فشار ب رای‬ ‫اصالحات در این کشورها را دیگر نه از مجرای طرح خاورمیانه‬ ‫بزرگ بلکه در واژگان جدید به نام «اخوان بزرگ» پیگیری کند‪.‬‬ ‫در ابتدای امر این ش�ورا چه راهکارهایی را جهت‬ ‫عدم گسترش این انقالب‌ها در پیش گرفت؟‬ ‫‪ l‬بعد از انقالب‏های ع ربی‪ ،‬در س��یزدهمین جلسه‬ ‫مشورتی ش��ورای همکاری خلی ج‌فارس‪ ،‬این شورا طرحی را‬ ‫مبنی بر پیوستن دو کشور پادشاهی اردن و مغرب ارائه کرد‪.‬‬ ‫در همین راستا‪ ،‬بحرین خواستار حفظ س��ازمان پادشاهی و‬ ‫منظومه‏ای از اقدام پیشگی رانه ب رای مقابله با تهدیدات احتمالی‬ ‫بر ضد‌نظام پادشاهی در منطقه ش��د‪ .‬در همین سیاق‪ ،‬خالد‬ ‫حروب‪ ،‬پژوهش��گر سیاسی‪ ،‬معتقد اس��ت که در کشورهای‬ ‫‪48‬‬ ‫ع ربی دو نوع انتقال قدرت در نظام‏های سیاسی حاکم است؛‬ ‫یکی نظامی که انتقال قدرت در آن موروثی است‪ ،‬همچون‬ ‫کشورهای شورای همکاری؛ اردن و مغرب‪ .‬دوم‪ ،‬انتقال قدرت‬ ‫از مسیر انتخابات که کش��ورهای بهار انقالب‏های عربی را‬ ‫شامل م ی‏شود‪ .‬وی طرح پیوستن اردن و مغرب را نوعی تولید‬ ‫و بازتولید گفتمان وراثت و نظم پادشاهی م ی‏داند‪ .‬این واکنش‬ ‫ش��ورا به رهبری ع ربستان‪ ،‬به‌نوعی برجسته ش��دن ادراک از‬ ‫تهدید این منظومه امنیتی ش��بیه آنچ��ه در مقابل انقالب‬ ‫اسالمی ‪ 1357‬ای ران و تشکیل شورای همکاری خلی ج‌فارس‬ ‫بود‪ ،‬تفسیر م ی‏شود‪.‬‬ ‫آیا م ی‪‎‬توان گفت کشورهای حاشیه خلی ج‌فارس‬ ‫به نوعی نگران قدرت گرفتن اخوان‪‎‬المس�لمین‬ ‫هستند؟‬ ‫‪ l‬مصر منشاء گروه اخ وان‌المسلمین با بیش از هشت‬ ‫دهه فعالیت سیاسی است‪ .‬پس بدون شک اکثر کشورهای‬ ‫ع ربی‪ ،‬فعالی ت‏ها و مواضع سیاسی این گروه را رصد م ی‏کنند‪.‬‬ ‫چرا‌که‪ ،‬اخوان عمال بر کنار زدن حکومت‏های غی ر‌مردم‌ساالر‬ ‫تاکید و بر نیل به قدرت سیاسی تالش دارند‪ .‬با این انقالب‏ها‬ ‫و پیروزی این اس�لامگراها‪ ،‬کش��ورهای محافظه‏کار عرب‬ ‫خلی ج‌فارس نگرانی فزاین��ده‏ای از جریان‏ه��ای اخوانی پیدا‬ ‫کرده‏اند‪ .‬این نگرانی در میان کش��ورهای امارات و ع ربستان‪،‬‬ ‫بحرین‪ ،‬کویت و عمان به اس��تثنای قطر از عمق بیش��تری‬ ‫برخوردار است‪.‬‬ ‫این کش�ورها در مواجهه با تهدیدات احتمالی که‬ ‫از جان�ب اخوان وج�ود دارد‪ ،‬چ�ه اقداماتی انجام‬ ‫خواهند داد؟‬ ‫‪ l‬ب ی‌شک وجود یک رئیس اخوانی در راس قدرت‪،‬‬ ‫این کشورها را با مشکالت عمده امنیتی از جمله مشروعیت‬ ‫سیاسی مواجه م ی‏کند‪ .‬سرکوب احزاب اخوانی در این کشورها‬ ‫بالطبع با واکنش منفی اخوان ی‏ها در مصر و دیگر کشورهای‬ ‫انقالب‏های ع ربی مواجه خواهد شد‪ .‬در همین راستا‪ ،‬پیشنهاد‬ ‫ش��ورای همکاری ب رای پیوستن دو کش��ور اردن و مغرب به‬ ‫منظومه امنیتی خود‪ ،‬به باور بس��یاری از کارشناسان اقدامی‬ ‫‌پیشگی رانه از این انقالب‏ها و شبیه کار این کشورها در تاسیس‬ ‫شواری همکاری در مواجهه با انقالب اسالمی ‪ 1979‬در ای ران‬ ‫است‪‌.‬ترس این کشورها از صدور انقالب مصر به کشورهای‬ ‫شورای همکاری‪ ،‬از دیگر جنب ه‏های دغدغه‏های امنیتی جدید‬ ‫در منطقه است‪.‬‬ ‫آیا در نهایت کش�ورهای حوزه خلی ج‌فارس‪ ،‬توان‬ ‫مهار اخوان و قدعلم ک�ردن در براب�ر این جریان‬ ‫اسالمگرا را دارند؟‬ ‫‪ l‬به نظر م ی‏رسد قدرت کشورهای حوزه خلیج‏فارس‬ ‫در مهار موج هالل اخوانی محدود باش��د‪ ،‬چرا‌که مشروعیت‬ ‫اجتماعی و سرمایه اجتماعی اخوان به اندازه‏ای است که این‬ ‫کش��ورها ظرفیت مقابله با آن را در دراز‌مدت ندارند‪ .‬از سوی‬ ‫دیگر س��یطره جریان‏های اخوانی در وزارتخانه‏های آموزش‬ ‫و تعلیم به حدی اس��ت که بازتولید گفتمانی دیگر را دش��وار‬ ‫م ی‏سازد‪ .‬همچنین به‌دلیل وابس��تگی حاکمان کشورهای‬ ‫شورای همکاری به غرب‪ ،‬اخوان‌المس��لمین به راحتی توان‬ ‫تبلیغات سیاسی علیه آنان را داشته و به نوعی از آن ب رای خود‬ ‫بهره‏برداری سیاسی م ی‏کند‪.‬‬ ‫اما رویکرد محمد المرس�ی در برابر شیوخ عرب‬ ‫ب ه‌گون�ه‌ای نبوده که برداش�ت ش�ود مص�ر روند‬ ‫مخالفت با آنها را در پیش خواهد گرفت؟‬ ‫‪ l‬باید توجه داشت منافع مصر جدید اقتضا دارد که‬ ‫به زبان تهدید با شیوخ عرب سخن نراند‪ ،‬امنیت خلیج‏فارس را‬ ‫امنیت مصر بنامد‪ ،‬از گسترش روابط با آنها استقبال کند‪ ،‬ولی‬ ‫در عمل به شبکه منطقه‏ای اخ وانی خود نیز پشت نکند‪ .‬اینجا‬ ‫حدفاصل امت‏محوری و بی ن‏الملل‏گرایی سیاس��ت خارجی‬ ‫مصر نمایان م ی‏شود‪.‬‬ ‫رویک�رد ایاالت‌متحده در برابر سیاس�ت خارجی‬ ‫جدید خاورمیانه چگونه قابل ارزیابی است؟‬ ‫‪ l‬سیاست خارجی ایاالت‌متحده آمریکا به‪‎‬ویژه پس‬ ‫از تحوالت اخیر خاورمیانه و جه��ان عرب مبتنی‌بر مدیريت‬ ‫بحران‏های جاری از طریق «محلی شدن سیاست خارجی»‬ ‫بود‪ .‬محلی ش��دن سیاس��ت خارجی به معنای فهم و درک‬ ‫کنش بازیگران منطقه‏ای و همس��و با نیات و تمایالت آنها‬ ‫خالصه م ی‏شود‪ .‬محلی شدن سیاست خارجی ارتباطی وثیق‬ ‫با محلی شدن دانش و شناخت دارد که مبانی معرفت‏شناسی‬ ‫جدید سیاست خارجی بسیاری از کشورها را رقم زده است‪ .‬با‬ ‫این مساله محلی شدن سیاست خارجی آمریکا دیگر به‌طور‬ ‫مستقیم و متمرکز از واشنگتن خالصه نشده و واجد عنصری‬ ‫اس��تثناگرایانه به‌ویژه در دوران اوباما نیس��ت‪ .‬منطق رفتاری‬ ‫واشنگتن در قبال این انقالب‏ها با مش��ورت از قطر و ترکیه‬ ‫شکلی محلی به خود گرفت‪ .‬همین قرائت جدید از پویش‏های‬ ‫منطقه باعث نیابتی شدن راهبردهای آمریکا در منطقه پس از‬ ‫انقالب‏های ع ربی شد؛ نیابتی شدن با کنشگری ترکیه و قط ر‪.‬‬ ‫باالطبع سیاس��ت اخوان ی‏گرایانه قطر در قبال این انقالب‏ها‬ ‫به‌نوعی تایید گفتمان جدید منطقه‏ای عرب در بافت سیاست‬ ‫خارجی آمریکاس��ت‪ .‬به همین دلیل بود که محمد المرسی‬ ‫بارها اعالم داشته «ما در پی تشکیل حکومت دینی نیستیم‬ ‫و در‌صدد الغای معاهده صلح با اس��رائیل ب ر‌نخواهیم آمد‪».‬‬ ‫بناب راین مشخص است که مهار کشورهایی همچون ای ران و‬ ‫سوریه از رهگذر همین هالل اخوانی تشدید شود‪ .‬سوریه بشار‬ ‫اسد هم‌اکنون از دل همین قرائت اخوانی هدف قرار گرفته و‬ ‫ترکیه و قطر نیز در پی محلی شدن سیاست خارجی آمریکا‬ ‫در منطقه بسترهای الزم تغیی رات منطقه‏ای را مهیا م ی‏کنند‪.‬‬ ‫البته مهار هالل شیعی از رهگذر هالل اخوانی به‌شدت مورد‬ ‫توجه غرب قرار گرفته که همین امر نزدیکی دیدگاه‏های مصر‬ ‫اخوانی با غرب و ایاالت‌متحده آمریکا خواهد ش��د؛ سیاست‬ ‫خارجی جمهوری اسالمی ای ران نیز از این امر آگاه است‪ .‬همین‬ ‫تلقی سیاست خارجی ای ران از محلی شدن سیاست خارجی‬ ‫آمریکا بر نقش دیپلماتیک ای ران ب رای گسترش روابط با مصر‬ ‫اخوانی افزوده است‪.‬‬ ‫سیاست جدید گسترش اعتراضات در االنبار و سامراء ضد‬ ‫حکومت منتخب نوری المالکی نیز آن گونه که طارق الهاشم ی‌‬ ‫آن را «بهار ع راقی» م ی‏نام��د‪ -‬البته نوعی القای ادبیات بهار‬ ‫سنی در ع راق است‪ -‬زاییده همین تفکر قرابت هالل اخ وانی با‬ ‫آمریکا و مهار هالل شیعی در منطقه آسیای جنوب غرب است‪.‬‬ ‫ای ران نیز م ی‏تواند با گسترش روابط با مصر اخوانی از کشاندن‬ ‫این کشور به پرونده‏های ع راق‪ ،‬سوریه و حتی لبنان جلوگیری‬ ‫به‌عمل آورد‪g .‬‬
‫ورود از اجتماع به سياست‬ ‫حسن البنا كه بود و چگونه فكر مي‌كرد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪49‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫حسن البنا‪ ،‬بنيانگذار اخوان‌المس��لمين يا جمعيت‬ ‫ب��رادران مس��لمان ب��ود ك��ه از مهم‌تري��ن و بانفوذترين‬ ‫س��ازمان‌هاي احياگر اس�لامي در قرن بيس��تم به شمار‬ ‫م ي‌آيد؛ اين سازمان‪ ،‬سال ‪ 1928‬در مصر تشكيل و به تدريج‬ ‫پايگاه مردمي يافت‪‎‬؛ يك جنبش سياس��ي كه آش��كارا با‬ ‫گسترش ايده‌اي سكوالر و غربي در خاورميانه مخالف بود‪.‎‬‬ ‫از ديد اخوان‪ ،‬گسترش چنين ايده‌هايي‪ ،‬نتيجه زوال جوامع‬ ‫اس�لامي در دوره مدرن بود‪‎‬؛ به همين واس��طه از بازگشت‬ ‫به اس�لام‪ ،‬به عنوان راه‌حل بيماري‌ها و زوال جهان اسالم‬ ‫حمايت م ي‌كرد‪ .‬البنا ب راي گس��ترش فعالي��ت و فراگيري‬ ‫سازمان‪ ،‬در س��ال‌هاي دهه ‪ ٣٠‬تا اواخر دهه ‪ ،٤٠‬شخصيتي‬ ‫كليدي بود‪ .‬در اوايل دهه ‪ ٥٠‬نيز‪ ،‬ش��اخه‌هاي اين سازمان‬ ‫در كشورهايي چون سوريه‪ ،‬س��ودان‪ ،‬اردن و‪ ...‬تشكيل شد‬ ‫و به‌زودي نفوذ جنبش در جاهايي دورتر چون كش��ورهاي‬ ‫حاش��يه خلي ج‌فارس و كش��ورهاي غيرعرب مانن��د اي ران‪،‬‬ ‫پاكستان‪ ،‬اندونزي‪ ،‬مالزي و‪ ...‬احساس شد‪ .‬چنين جذابيتي‬ ‫بدون‌ترديد از مدل سازماني اخوان در مصر نشات م ي‌گرفت؛‬ ‫عالوه بر اي��ن جذابيت البنا و نوش��ته‌هاي او چنان بود كه‬ ‫در هم��ان دوران به زبان‌هاي مختلف ترجمه ش��دند و اين‬ ‫نوشته‌ها‪ ،‬فعالي ت‌هاي دو نسل از اس�لامگرايان در جهان‬ ‫اسالم را تحت تاثير قرار دادند‪.‬‬ ‫البنا‪ ،‬همچون بيشتر رهب ران اسالمي‪ ،‬در مراحل اوليه‬ ‫زندگ ي‌اش از مزاياي آموزش مدرن برخوردار شد؛ اما بيشتر‬ ‫در محيط اسالمي س��نتي پرورش يافت‪ .‬در سال ‪ ١٩٠٦‬در‬ ‫محمديه‪ ،‬يك روستاي كوچك در كنار رود نيل به دنيا آمد‪.‬‬ ‫پدرش‪ ،‬تعميركار ساعت (ساعت‌ساز) بود كه گهگاه به عنوان‬ ‫امام جماعت و معلم قرآن در مسجد حلي خدمت م ي‌كرد‪‎‬؛ او‬ ‫در االزهر آموزش ديده و نويسنده اثري در باب فقه اسالمي‬ ‫بود؛ در مس��اله آموزش و القاي ارزش‌هاي مذهبي به البنا‪،‬‬ ‫نقش وي انكارناپذير بوده اس��ت‪ .‬البنا‪ ،‬هنگام تحصيل در‬ ‫مدرس��ه ابتدايي‪ ،‬به چندين اجتماع مذهبي پيوست كه در‬ ‫راستاي ترويج و بس��ط اصول و معيارهاي اخالق اسالمي‬ ‫فعاليت م ي‌كردن��د‪ .‬او در دوران جواني‪ ،‬ب��ه عضويت گروه‬ ‫ب��رادران (‪ )hasafiyya brother's‬درآم��د ك��ه يك گروه‬ ‫صوف ي‌گرا بودند‪‎‬؛ شركت در جلسات اين گروه بود كه البنا را‬ ‫به مطالعه ادبيات تصوف عالقه‌مند و مشتاق‌ ساخت‪‎‬؛ اين‬ ‫خودش توضي ح‌دهنده رويكرد او بود كه چرا البنا هميش��ه‬ ‫اصالح‌ و تهذيب اخالقي فرد را پي ش‌ش��رط اسالمي شدن‬ ‫جامعه م ي‌دانست‪.‬‬ ‫البنا در س��ن ‪ ١٦‬س��الگي به قاهره رفت و وارد كالج‬ ‫مشهور دارالعلوم ش��د؛ در مدت چهارسالي كه در اين شهر‬ ‫بود‪ ،‬تحت‌تاثي��ر جوش و خ��روش (تب و تاب) سياس��ي‬ ‫نيم��ه دوم ده��ه ‪ ٢٠‬مصر ق��رار گرفت و از نزديك ش��اهد‬ ‫گسترش انديشه‌هاي سكوالر و غ ربي در جامعه بود كه رخنه‬ ‫چشمگيری كرده بودند‪ .‬با گس��ترش آگاه ي‌اش‪ ،‬احساس‬ ‫كرد نسل جوان مس��لمان تا اندازه زيادي از اسالم دور شده‬ ‫اس��ت؛ به همين خاطر اعتقاد پيدا كرد كه مبارزه و تالش‬ ‫ب راي جلب قلوب و ذهن جوانان‪ ،‬امري اساس��ي ب راي بقاي‬ ‫مذهبي اس��ت كه با تهاجم غرب مواجه شده است‪ .‬هنگام‬ ‫مطالعه در قاهره‪ ،‬خودش را در آثار و نوشته‌هاي بنيانگذاران‬ ‫اصالح‌طلب اسالمي يا جنبش سلفيه همچون سيدجمال‪،‬‬ ‫عب��ده (‪ )1905-1894‬و‪ ...‬غوطه‌ور س��اخت‪ .‬اگرچه پدرش‬ ‫زيرنظر عبده در االزهر تحصيل كرد‪ ،‬اما شاگرد عبده‪ ،‬رشيد‬ ‫رضا (‪ )1865-1935‬بيش��ترين تاثير را بر وي گذاش��ت؛ او‬ ‫خواننده مشتاق «المنار» بود‪ ،‬همان مجله‌اي كه رشيدرضا‬ ‫در قاهره از سال ‪ 1898‬تا زمان مرگش در سال ‪ 1935‬منتشر‬ ‫م ي‌ساخت‪.‬‬ ‫البنا در نگران ي‌هاي اساسي رشید رضا‪ ،‬در مورد زوال‬ ‫تمدن اسالمي در پيوند با غرب سهيم و معتقد بود كه اين‬ ‫روند‪ ،‬تنها از طريق بازگش��ت به يك اسالم اصيل م ي‌تواند‬ ‫معكوس و شكوه تمدن اس�لامي اعاده گردد؛ اسالمی كه‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪50‬‬ ‫اصول و پيام‌هاي اصيلش تقويت گردد (مانند رش��يد رضا‬ ‫در پاي��ان زندگ ي‌اش و برخ�لاف عبده و مدرنيس��ت‌هاي‬ ‫اسالمي ديگر) ‪.‬‬ ‫البنا احس��اس م ي‌كرد كه مهم‌ترين خطر ب راي بقاي‬ ‫اسالم در دوره مدرن‪ ،‬گس��ترش انديشه‌هاي سكوالر غربي‬ ‫اس��ت‪ ،‬نه گرايش‌ه��اي محافظه‌كارانه االزه��ر و علما كه‬ ‫هميش��ه آن را نقد م ي‌كرد؛ او بر رد همه انديشه‌هاي غربي‬ ‫اصرار داشت و به‌جاي آن‪ ،‬تاكيدش روي بازگشت به بنيادها‬ ‫و اسالم اصيل بود‪.‬‬ ‫البنا بعد از فارغ‌التحصيل ش��دن از دارالعلوم در سال‬ ‫‪ ،1927‬در اين مقطع‪ ،‬به عنوان معلم عربي در يك مدرسه‬ ‫ابتدايي اسماعيليه تعيين گرديد‪ .‬اسماعيليه مي زبان مراكز‬ ‫كمپاني كانال سوئز (‪ )scc‬بود‪ .‬در كنار كمپ‌هاي نظاميان‬ ‫بريتانيا و خانه‌هاي كارمندان خارجی‪ ،‬بخش‌هايی از شهر‬ ‫نيز قارچ‌گونه گسترش يافته بود كه در آنها اكثريت كارگران‬ ‫مصري زندگي م ي‌كردند و شرايط تاسفباري داشتند‪ .‬همين‬ ‫اشغال نظامي مصر‪ ،‬استثمار اقتصادي‪ ،‬استيالي فرهنگي‬ ‫و از دست رفتن شأن و ش��كوه مصر بود كه ناراحت ي‌اش را‬ ‫تشديد كرد؛ به همين واسطه فعالي ت‌هاي تعيي ن‌كننده‌اش‬ ‫در راستاي رهايي مصر از سيطره بريتانيا و فراتر از آن نفوذ‬ ‫غرب افزايش يافت‪.‬‬ ‫از لحظ��ه‌اي ك��ه او به اس��ماعيليه رس��يد‪ ،‬فعاالنه‬ ‫خود را در زندگ��ي جامعه درگير ك��رد؛ تالش‌هايش نیز در‬ ‫جهت آگاه‌س��ازي معتمدين و بزرگان ش��هر و عموم مردم‬ ‫جريان ياف��ت؛ همچنين كالس‌ه��اي ش��بانه‌اي را ب راي‬ ‫دانش‌آموزان و اوليا داير كرد و به گفت‌وگوهاي غيررسمي‬ ‫در مس��اجد‪ ،‬قهوه‌خانه‪ ،‬كلوپ و منازل خصوصي پرداخت؛‬ ‫پيام اساس��ي‌اش نيز از دس��ت رفتن و زوال مص��ر بود‪ .‬از‬ ‫نظر او مص��ر به لحاظ سياس��ي تحت س��لطه و به لحاظ‬ ‫اقتصادي وابس��ته بود‪ ،‬به خاطر منحرف‌ش��دن از مسيري‬ ‫كه خداوند پيش روي ما گذاش��ته است؛ تنها راه درمان اين‬ ‫انحطاط دول��ت و جامعه‪ ،‬بازگش��ت و به‌كارگيري ارزش‌ها‬ ‫و شيوه زندگي اس�لامي بود‪ .‬ب راي ترويج و بسط اين پيام‬ ‫بود كه البن��ا جمعيت اخوان‌المس��لمين را در مارس ‪1928‬‬ ‫تاس��يس كرد‪ .‬در ابتدا‪ ،‬جمعيت تنها يكي از چند جمعيت‬ ‫و انجمن‌هايي بود که البن��ا قبل از اخوان به آن پيوس��ته‬ ‫بود‪‎‬؛ اين انجمن‌ها هدف‌شان بس��ط پارسايي (پرهيزگاري‬ ‫مذهبي) و فعالي ت‌ه��اي خيريه بود‪ .‬در اواخ��ر دهه ‪،١٩٣٠‬‬ ‫شعب ه‌هاي جمعيت در شهرهاي ديگر مصر راه‌اندازي شد‪.‬‬ ‫يك دهه بعد‪ ،‬پانصدهزار عضو فع��ال و هزاران نفر هوادار‪،‬‬ ‫نه‌تنها در مصر بلكه در چند کشور دیگر اسالمي نیز داشت‪.‬‬ ‫به‌ويژه وقتي حس��ن البنا مقر اصلي جمعي��ت را در قاهره‬ ‫(‪ )١٩٣٢‬قرار داد و از سوي او اعالم گرديد‪ ،‬بيش از پيش رشد‬ ‫كرد‪ .‬يكي از مهم‌ترين فاكتورهاي دخيل در اين گسترش‬ ‫دراماتيك‪ ،‬رهبري ايدئولوژيك و سازماني البنا بود‪.‬‬ ‫او تالش ك��رد كه يك‌س��ري تغيي��رات در جمعيت‬ ‫انجام دهد و اميدوار بود از طريق نهادس��ازي‪ ،‬فعالي ت‌هاي‬ ‫سرسختانه و فشرده در سطح عمومي و تكيه روي ارتباطات‬ ‫توده‌اي به ثمر برس��د؛ او تا اندازه‌‌اي ي��ك جنبش توده‌اي‬ ‫پيچيده را كه داراي ساخت حكمراني بحث‌انگيز بود‪ ،‬ايجاد‬ ‫كرد؛ بخش‌هاي مختلفي از آن‪ ،‬ارزش‌ه��اي جمعيت را در‬ ‫ميان دهقانان‪ ،‬كارگران و متخصصان تبليغ م ي‌كرد و اين‬ ‫واحدها چون از كاركردهاي كليدي‌ش��ان كه شامل انتشار‬ ‫پیام و بس��ط آن در جهان اسالم‪ ،‬نش��ر و ترجمه اطمينان‬ ‫داش��تند‪ ،‬كميته‌هايی تخصصي ب راي امور حقوقي و مالي‬ ‫نيز ايجاد كردند‪.‬‬ ‫با ريشه دواندن هرچه بيشتر سازمان در جامعه مصر‪،‬‬ ‫البنا به شيوه‌اي ماه رانه روي شبكه‌هاي اجتماعي كه قبال‬ ‫وجود داشته و فعال بودند‪ ،‬به‌ويژه آنهايي كه در مساجد ايجاد‬ ‫شده بودند و انجمن‌هاي رفاهي اسالمي و گروه‌هاي مرتبط‬ ‫با آن تكيه كرد‪ .‬اين موج ارتباطات سنتي كه با يك ساختار‬ ‫مدرن متمايز نيز تلفيق شده بود‪ ،‬ريشه‌هاي موفقيت اخوان‬ ‫بود‪ .‬برخي از نهادهايش تجارت متعدد داشتند و كلينيك‌ها‬ ‫و مدارس��ي نيز از سوي جمعيت داير ش��دند‪ .‬عالوه بر اين‬ ‫اعضاي جنبش كه با يك‌س��ري كانون‌ه��ا مرتبط بودند‪،‬‬ ‫به حمايت م��ادي‪ ،‬اجتماعي و معن��وي آن م ي‌پرداختند و‬ ‫توانايي آن را ب��راي ايجاد وفاداري متع��دد در ميان اعضا و‬ ‫كس��اني كه تازه به آن گرويده بودند‪ ،‬افزايش دادند‌؛ چنين‬ ‫خدمات و ساختار س��ازماني جمعيت‪ ،‬م ي‌خواست كه افراد‬ ‫در سروسامان بخش��يدن و فعاليت در حوزه مالي اسالمي‬ ‫مختلف توانا باش��ند و اين ريش��ه در اصول خود جمعيت‬ ‫داشت‪.‬‬ ‫پيام‌ها و موضوعاتي ك��ه البنا ب��ا آن درگير و مطرح‬ ‫م ي‌س��اخت از جمله استعمار‪ ،‬س�لامت عمومي‪ ،‬سياسي‬ ‫آموزشي‪ ،‬منابع طبيعي‪ ،‬مديريت‪ ،‬ماركسيسم‪ ،‬ناب رابري‌هاي‬ ‫اجتماعي‪ ،‬ناسيوناليس��م ع��رب‪ ،‬ضعف جهان اس�لام در‬ ‫صحنه بي ن‌المللي و رشد منازعه در فلسطين و‪ ...‬بودند که‬ ‫از منظري اسالمي به آنها م ي‌نگريست؛ با تاكيد روي چنين‬ ‫نگران ي‌هايي كه در ميان محافل گوناگون فکری‪-‬سیاسی‬ ‫مرسوم بود‪ ،‬او توانس��ت هواداران مختلفي را از درون اقشار‬ ‫مختلف جامعه مصري به‌سمت خود و جمعيت جلب نمايد؛‬ ‫همچنين از طريق معلمان‪ ،‬كارمندان ادارات و متخصصاني‬ ‫كه به مثابه فعاالن و تصميم‌گيرندگان س��ازمان به ايفاي‬ ‫نقش برجسته در آن م ي‌پرداختند‪.‬‬ ‫جمعيت در خالل دهه ‪ ٣٠‬گسترش يافت و به شكلي‬ ‫سريع‪ ،‬از جنبشی كه هدفش معنوي و رفرم اخالقي بود به‬ ‫سازماني كه در صحنه سياسي مصر فعال بود‪ ،‬تغيير يافت؛‬ ‫متعاقب اين دگرگوني‪ ،‬گرايش‌هاي راديكالي در س��ازمان‬ ‫ش��كل گرفت؛ از جمله يك سازمان س��ري (مخفي) به‌نام‬ ‫«الجهاز لسري» شكل گرفت كه هدفش مديريت يك‌سري‬ ‫ترور دشمنان اخوان‌المسلمين بود‪.‬‬ ‫بين س��ال‌هاي ‪ 1948‬ت��ا ‪ ،1949‬جمعي��ت تعدادي‬ ‫داوطلب را ب��راي مبارزه در جنگ فلس��طين اع��زام كرد‪.‬‬ ‫تضاد و كش��مكش بين پادش��اهي وق��ت و جمعيت‪ ،‬در‬ ‫اين مقطع به اوج رس��يد؛ دولت نگ��ران محبوبيت و قدرت‬ ‫فزاينده اخوان‌المسلمين بود كه اين مساله با بروز شايعاتي‬ ‫مبني بر انجام كودتا از سوي آنها توأم شد‪ .‬به همين دليل‬ ‫نخس ت‌وزیر نقراشي پاشا‪ ،‬در دس��امبر ‪ 1948‬فعاليت آنها‬ ‫را ممنوع و داراي ي‌هاي س��ازمان نيز توقيف و بس��ياري از‬ ‫اعضايش را به زندان انداخت‪.‬‬ ‫كمتر از يك هفته بعد‪ ،‬نق راش��ي پاشا از سوي يكي از‬ ‫اعضاي اخوان ترور شد كه اين مس��اله در ترور حسن البنا‬ ‫كه احتماال از سوي يكي از كارگزاران حكومت انجام گرفت‪،‬‬ ‫نقش داش��ت؛ البنا هنگام مرگش فقط ‪ ٤٣‬س��ال و در اوج‬ ‫فعاليتش بود‪.‬‬ ‫اگرچه جمعيت آن انس��جام و نیرومن��دي را در اثر از‬ ‫دس��ت دادن بنيانگذار كاريزماتيك‌اش به دست نياورد‪ ،‬اما‬ ‫به حيات خود ادام��ه داد‪ .‬بعد از آن نيز‪ ،‬اخوان‌المس��لمين‬ ‫به‌صورت يك نيروي بااهميت در سياس��ت چندين كشور‬ ‫عرب باقي ماند؛ چه به شكل فعاليت مستقيم خود و چه از‬ ‫طريق جنب ش‌هايي كه ملهم از اخوان بودند‪.‬‬ ‫مهم‌ترين جذابيتش‪ ،‬ب راي افرادي بود كه به نوعي از‬ ‫لحاظ فرهنگي محافظه‌كار بودن��د و از نهادينگي اصول و‬ ‫ارزش‌هاي اس�لامي در جامعه و حكومت‌ش��ان طرفداري‬ ‫م ي‌كردند يا كس��اني كه از يك رهيافت عملگرايانه جهت‬ ‫دستيابي به اين اهداف هواداري م ي‌كردند‪.‬‬ ‫مي��راث و تاثير البنا هن��وز هم ب راي ش��كل‌دهي بر‬ ‫سرنوشت جوامع عرب در هزاره جديد وجود و تداوم خواهد‬ ‫يافت‪g .‬‬ ‫مقاله‪ :‬حسن البنا برگرفته از‬ ‫‪at The: ,2007 june 13 Hasan Al-Banna‬‬ ‫‪Ikhwan web‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫آيا اخوان‌المسلمين از جنبشي انقالبي به جرياني محافظه‌كار تبديل شده است؟‬ ‫شاپور سليمي ‪ /‬دانشجوي دكتراي علوم سياسي‬ ‫‪4‬‬ ‫الغاي خالفت و تشكيل جمهوري تركيه در سال ‪1924‬‬ ‫كه با مجادالت گسترده در انديشه سياسي ديني همراه بود‪‎‬؛‬ ‫مصر را نيز متاثر ساخت‪ .‬موافقان و مخالفان خالفت‪ ،‬به منازعه‬ ‫فكري با همديگر‪ ،‬در اين مقطع اشتغال داشتند و مطبوعات‬ ‫در اين خصوص نقش ويژه‌اي داشتند؛ مساله استعمار بريتانيا‬ ‫و نفوذ سياسي‪ ،‬فرهنگي غرب بر جوامع اسالمي به‌ويژه مصر‪،‬‬ ‫مشكالت اقتصادي‪ ،‬اجتماعي‪ ،‬سياسي و‪ ...‬از مهمترين مسائل‬ ‫دغدغه ب رانگيز فعالين فكري‪ ،‬سياس��ي در اين دوران بودند‪.‬‬ ‫عالوه بر اصالحات غيرديني دولت مصر‪ ،‬كتاب علي عب دالرزاق‬ ‫تحت عنوان االسالم و اصول الحكم نيز اسالمگرايان را شديدا‬ ‫به خشم آورده بود‪ .‬انتش��ار اين كتاب‪ ،‬واكنش‌هاي مختلف‬ ‫محافل و متفكران اسالمي را به‌دنبال داشت‪ .‬از سوي ديگر‬ ‫رواج انديشه‌هاي ماركسيستي و ناسيوناليسم عرب و مصري‬ ‫در ميان اقشار مختلف ش��هري به‌ويژه طبقه متوسط جديد‪،‬‬ ‫بر نگران ي‌هاي فعالين ديني و اس�لامگرا اف��زوده بود‪ .‬رهبر‬ ‫اخوان‌المسلمين در چنين فضايي در سال ‪ 1923‬در قاهره و‬ ‫كالج دارالعلوم تحصيل م ي‌كرد و اشتياق زيادي به اين بحث‌ها‬ ‫داشت‪ .‬به‌ويژه به آراي رشيدرضا كه محافظه‌كارتر از استادش‬ ‫عبده بود و بر احياي نهاد خالفت و نوس��ازي آن يا حكومتي‬ ‫اسالمي بر پايه قرآن و سنت تاكيد داشت‪.‬‬ ‫ش�كل‌گيري اخ�وان؛ از جمعي�ت ديني تا س�ازمان‬ ‫سياسي‬ ‫در خالل دو جنگ جهاني‪ ،‬انجمن‌هاي ديني مختلفي‬ ‫در مصر پا گرفتند كه با دور ماندن از فعالي ت‌هاي سياسي‪،‬‬ ‫به مس��ائل ديني و اجتماعي توجه ويژه‌اي داشتند و تبليغ‬ ‫ارزش‌هاي ديني و اخالقي و مبارزه با كردارهاي فس��ادآلود‪،‬‬ ‫روشنگري جوانان و‪ ...‬را در زمره اهداف اصلي خود قرار داده‬ ‫بودند‪‎‬؛ از مهمترين آنها انجمن جوانان مصر (جمعيت الشبان‬ ‫المسلمين) كه در سال ‪ 1927‬از سوي گروهي از دين انديشان‬ ‫در قاهره تاسيس شد‪ .‬اما گروه‌هاي ديني با وجود خرسندي از‬ ‫كاميابي انجمن در ميان جوانان‪ ،‬از اين كوشش‌هاي كم مايه‬ ‫راضي نبودند‪ .‬آنان چيزي كمتر از رس��تاخيز اسالمي‪ ،‬يعني‬ ‫نفوذ دين در هم��ه عرصه‌هاي زندگ��ي و جايگزيني نهايي‬ ‫نهادهاي ديني به جاي نهادهاي غيرديني نم ي‌خواستند‪)١(.‬‬ ‫برهمين اساس اخوان‌المس��لمين در مارس ‪ 1928‬از‬ ‫س��وي حس��ن البنا و جمع كوچكي از همراهانش تشكيل‬ ‫شد‪ .‎‬از ميان انجمن‌هايي كه فعاليت اسالمگرايانه داشتند‪،‬‬ ‫اين تنها اخوان بود كه به تدريج فعاليتش گسترش و پايگاه‬ ‫اجتماعي وس��يعي در اين س��ال‌ها پيدا كرد و حس��ن البنا‬ ‫رهبرش در اين زمينه نقش مهمي داشت‪ .‬البنا در سال ‪1906‬‬ ‫در محمديه‪ ،‬يك شهر كوچك ودر خانواده اي مذهبي متولد‬ ‫شد‪‎‬؛ پدرش واعظ و مدرس قرآن و تحصيلكرده االزهر بود و‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫محافظه‌كاري انقالبي‬ ‫اين مساله در سوق دادن البنا به ديانت و ارزش‌هاي اسالمي‬ ‫نقش عمده‌اي داشت‪‎‬؛او به غير از آموزش مدرن‪ ،‬در محيط‬ ‫اس�لامي س��نتي پرورش يافت و در كال��ج دارالعلوم قاهره‬ ‫تحصيل و بعدها به شغل معلمي در اس��ماعيليه مشغول‬ ‫شد‪)٢(‌.‬‬ ‫البن��ا مراحل س��ه‌گانه جنبش را تبليغ‪ ،‬س��ازماندهي‬ ‫و عمليات (عمل سياس��ي) تعريف كرد‪ .‬برهمين اس��اس‬ ‫شعب ه‌هاي جمعيت در ش��هرهاي ديگر مصر داير شد و در‬ ‫كنار تبليغات اس�لامي‪ ،‬به فعالي ت‌ه��اي خيرخواهانه نيز‬ ‫پرداخته م ي‌ش��د‪ .‬گفته م ي‌شود‪ ،‬طي پنج س��الي كه دفتر‬ ‫مركزي در اس��ماعيليه قرار داش��ت‪ ،‬تقريبا چهل شعبه در‬ ‫سراسر كش��ور ايجاد ش��ده بود و در هر ش��عبه‪ ،‬متصل به‬ ‫ساختمان اخوان‌المس��لمين‪ ،‬يك بنياد خيريه‪ ،‬يك كارگاه‬ ‫پارچه يا قال ي‌بافي‪ ،‬يك مسجد و يك داروخانه رايگان ب راي‬ ‫تهيدستان يا يك موسسه آموزش��ي ايجاد شده بود‪ .‬پس از‬ ‫آنكه دفتر مركزي به قاهره انتقال يافت‪ ،‬ش��مار مراكز‪ ،‬شايد‬ ‫ب ي‌گزافه‪ ،‬به ‪ ١٥٠٠‬تا ‪ ٢٠٠٠‬و شمار پيروان به ‪ ٣٠٠‬تا ‪ ٦٠٠‬هزار‬ ‫نفر رسيد‪)٣(.‬‬ ‫گرايش‌هاي سياس��ي اخ��وان و ورودش��ان به عرصه‬ ‫سياس��ت مصر‪ ،‬در اوايل دهه ‪ ٤٠‬به‌تدريج آشكار شد و اين‬ ‫مس��اله اقليتي از اعضاي اخوان را نيز ناخش��نود س��اخت‪.‬‬ ‫ب ي‌ثباتي سياس��ي كه در اين دوران بر مصر جريان داشت‬ ‫و انتقادات مخالفين ناسيوناليست و چپ اخوان ‪،‬گروهي از‬ ‫پيروان تندروي البنا را برآن داشت تا ب راي تأمين امنيت گروه‬ ‫و رهب ران آن‪ ،‬يك شاخه مخفي در درون سازمان به نام «جهاز‬ ‫سري» به وجود آورند‪)٤(.‬‬ ‫از سوي ديگر با سياسي شدن جمعيت‪ ،‬كشمكش‌هاي‬ ‫‪51‬‬
‫فكري در اخوان ش��دت گرفت و عده‌اي حسن البنا را متهم‬ ‫نمودند كه فعاليت سياس��ي‪ ،‬برخالف اهداف اوليه جنبش‬ ‫اس��ت‪ .‎‬با اخ راج آنها از جمعيت‪ ،‬گويا البنا آنها را تهديد كرده‬ ‫بود كه در صورت افشاي اسرار جمعيت‪ ،‬تحويل پلي س‌شان‬ ‫م ي‌دهد؛ اين مس��اله ني زاز رابطه نزديك اخوان با حكومت و‬ ‫نزديكي البنا با علي ماهر رئيس كابينه ناشي شده بود‪)٥(.‬‬ ‫در اين دوران‪ ،‬اخ��وان رابطه نزديك و دوس��تانه‌اي با‬ ‫حكومت داش��ت‪‎‬؛ به همين واسطه به توس��عه شعب ه‌هاي‬ ‫جمعيت و فعالي ت‌هاي خود پرداخت‪‎‬؛ اما به‌تدريج كه انتقادات‬ ‫صريح و رويارويي با حزب حاكم آغاز شد‪ ،‬سركوب اخوان نيز‬ ‫آغاز شد؛ بر همين اساس در سال ‪ 1948‬فعاليت اخوان ممنوع‬ ‫و دولت اموال و داراي ي‌هاي جمعيت را مصادره و صدها تن‬ ‫از اعضاي آن را روانه زندان‌ها ك��رد‪ )٦( .‬همين رويارويي بود‬ ‫كه منجر به قتل پيشواي ‪ ٤٣‬ساله جمعيت (حسن البنا) در‬ ‫فوريه ‪ 1949‬از سوي عوامل دولتي گرديد‪)٧(.‬‬ ‫اخوان بع�د از البنا؛ دوران راديكاليس�م و رويارويي‬ ‫با دولت‬ ‫بين‌الملل‬ ‫بعد از ترور البنا‪ ،‬حسن اس��ماعيل الهضيبي در سال‬ ‫‪ 1951‬به‌عنوان پيش��واي جديد اخوان برگزيده شد‪‎‬؛ از همان‬ ‫ابتدا‪ ،‬اين انتخاب منجر به جدال وس��يعي در اخوان گرديد‬ ‫و اختالف در صفوف سازمان را دامن زد‪ .‬الهضيبي مناسبات‬ ‫دوستانه‌اي با دولت و دولتمردان مصر داشت و عمدتا تاكيد‬ ‫بر غيرسياس��ي بودن اخوان م ي‌كرد‪‎‬؛ مش��ي معت��دل او و‬ ‫موافقت‌نامه‌اي كه با ملك فاروق امضا كرد‪ ،‬مخالفان بسياري‬ ‫را در درون اخ��وان‪ ،‬ب راي خود به‌‌وجود آورد ك��ه او را متهم به‬ ‫انحراف از اصول اوليه جمعيت كردند‪ .‬روابط ديرينه ش��اخه‬ ‫ن آزاد‪ ،‬از دهه ‪ ٤٠‬به بعد‬ ‫نظامي ‪ -‬سياس��ي اخوان با افس��را ‌‬ ‫باعث شد كه با وقوع كودتا ‪ 1952‬در مصر‪ ،‬اخوان نيز موضع‬ ‫خود را تغيير ده��د‪ .‬هضيبي نيز برخالف مش��ي معتدلش‬ ‫موضعي قاطع گرفت و پافشاري كرد كه غير از شركت عملي‬ ‫در حكومت‪ ،‬در همه مسائل اجتماعي بايد با اخوان‌المسلمين‬ ‫مشورت شود و در مطبوعات جمعيت‪ ،‬به انتقاد از حكومت‬ ‫جديد و اعمال فش��ارهاي مختلف جهت به اج��را درآوردن‬ ‫شريعت مبادرت نمود‪‎‬؛ ناصر و افس��ران آزاد عل ي‌رغم اينكه‬ ‫ضديتي با اسالم نداشته و بر اهميت آن نيز واقف بودند(‪)8‬‬ ‫ولي اين موضوع و خواسته‌هاي اخوان ب رايشان غيرقابل قبول‬ ‫بود‪ .‬بر همين اساس به‌دنبال موافقت‌نامه ‪ ١٩٥٤‬انگليس و‬ ‫مصر كه با مخالفت اخوان همراه بود و تالش جناح تندروي‬ ‫آن ب راي ت��رور عبدالناصر‪ ،‬در مدتي كوتاه س��ركوب و كليه‬ ‫فعالين و رهب ران آن به غير از هضيبي زنداني و سازمان نيز‬ ‫غيرقانوني اعالم گرديد‪ .‬سياست تقابل با رژيم افس ران آزاد‬ ‫و اقدامات خشونت‌آميز اخوان در اين دوران‪ ،‬نتايج هولناكي‬ ‫ب راي جمعيت داش��ت‪‎‬؛ عبدالقادر عوده‪ ،‬از تئوريس��ي ن‌هاي‬ ‫اصلي جمعيت اعدام ش��د‪‎‬؛ كمپ‌هايي ب راي اعضاي اخوان‬ ‫ساخته و در آنجا عمدتا شكنجه م ي‌شدند و در شرايط بدي‬ ‫نگهداري مي شدند؛ همچنين ‪ ٢١‬عضو برجسته آن در ژوئن‬ ‫‪ 1957‬به قتل رسيدند‪.‬‬ ‫دور دوم س��ركوب و زنداني كردن فعالين‪ ،‬در دهه ‪60‬‬ ‫نيز ادامه پي��دا كرد كه به اعدام س��يدقطب از اعضاي مركز‬ ‫انتشارات اخوان در سال ‪ 1966‬منجر شد‪.‬‬ ‫نوشته‌هاي قطب به‌ويژه كتاب «المعالم في طريق» و‬ ‫تفسير سياس ي‌اش از قرآن (ف ي‌ضالل القرآن) نقش مهمي‬ ‫در انقالبي ش��دن بخش‌هايي از جمعي��ت در دهه‌هاي ‪٦٠‬‬ ‫و ‪ ٧٠‬داش��ت‪‎‬؛ انديش��ه‌هاي راديكال او بين نس��ل جوان و‬ ‫محافظه‌كار اخوان ش��كاف انداخت؛ اين نسل جوانان متاثر‬ ‫از او‪ ،‬هوادار اقدامات انقالبي و خشونت‌آميز جهت ب راندازي‬ ‫دولت مصر بودن��د و آن را كف ر‌آميز و جاهل��ي م ي‌خواندند؛‬ ‫به‌همين واسطه بود كه اقدامات خشونت‌آميز در دهه ‪ ٧٠‬به‬ ‫شكل ب ي‌سابقه‌اي بسط يافت و سازمان‌هاي راديكالي چون‬ ‫جماعه المسلمين‪ ،‬الجهاد و جماعه االسالميه و‪ ...‬متاثر از‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪52‬‬ ‫آراي قطب ظهور و به فعالي ت‌هاي زيرزميني و خشونت‌آميز‬ ‫اشتغال داشتند‪ .‬جذابيت آراي قطب در اين مقطع چنان بود‪،‬‬ ‫كه هضيبي كتاب «دعاه القضاه» را در سال ‪ ،1969‬در نقد‬ ‫اقدامات خشونت‌آميز با توجيه اسالمي‪ ،‬از سوي سازمان‌هاي‬ ‫راديكال متاثر از قطب نگاش��ت؛ اما نتوانست اين گرايشات‬ ‫را به حاشيه ب راند‪.‬‬ ‫اين گروه‌ه��اي تندرو‪ ،‬ب��ه ربودن مقام��ات حكومت‬ ‫وترورآنها دراين دهه م��ي پرداختند‪،‬كه نمونه‌اش يوس��ف‬ ‫الذهب��ي‪ ،‬وزير اوق��اف و قت��ل او ب��ود‪‎‬؛ اي��ن فعالي ت‌ها و‬ ‫درگيري‌هاي وس��يع با نيروهاي امنيتي‪ ،‬باعث گس��ترش‬ ‫خفقان و شدت بيش��تر سركوب از س��وي حكومت گرديد‪،‬‬ ‫چنانچه بس��ياري از رهب ران و اعضاي اين گروه‌ها زنداني و‬ ‫اعدام گرديدند كه ش��كري مصطفي از جماعه المسلمين‬ ‫يكي از آنها بود‪ .‬ترور س��ادات و تالش ب راي شورش توده‌اي‬ ‫و مس��لحانه عليه حكوم��ت در اوايل ده��ه ‪ ٨٠‬نيز‪ ،‬باعث‬ ‫موجي گس��ترده از اقدامات س��ركوبگرانه دولت مصر عليه‬ ‫اس�لامگرايان گرديد كه نقط��ه عطفي در تاري��خ مصر و‬ ‫گروه‌هاي اسالمگرا شمار م ي‌رود‪.‬‬ ‫عليرغم رابطه تنش‌آميزي كه بين اسالمگرايان تندرو‬ ‫و دولت مصر در دوره س��ادات وجود داش��ت‪ ،‬رابطه با اخوان‬ ‫تا اندازه‌اي حس��نه و توأم با تساهل بود‪ .‬س��ادات به‌تدريج‬ ‫زندانيان اخوان را‪‎‬آزاد س��اخت و س��ازمان اگرچه غيرقانوني‬ ‫بود‪ ،‬اما به ش��كل غيررسمي م ي‌توانس��ت به فعالي ت‌هاي‬ ‫چندگانه بپردازد‪ .‬بعد از مرگ الهضيبي در سال ‪ ،1973‬عمر‬ ‫تلمساني به رهبري اخوان رسيد كه فردي معتدل بود‪ .‬در اين‬ ‫دوره نيز با ماليمت با حكومت رفتار و انتقاد شد؛ مهمترين‬ ‫خواسته اخوان از دولت‪ ،‬كاربرد شريعت بود كه حكومت نيز‬ ‫پاسخي مثبت بدان داد و در س��ال ‪ 1980‬كه قانون اساسي‬ ‫اصالح شد‪ ،‬ش��ريعت به عنوان مهمترين منبع قانونگذاري‬ ‫به‌شمار رفت‪)9(.‬‬ ‫عالوه بر اين‪ ،‬اخوان خواس��تار اين ش��د كه به لحاظ‬ ‫قانوني‪ ،‬به آنها اجازه فعاليت سياسي داده شود؛ اين خواسته‬ ‫از سوي دولت رد شد و توجيه آنها نيز اصولي از قانون اساسي‬ ‫بود كه فعالي��ت احزاب با تعلقات مذهب��ي را نم ي‌پذيرفت‪.‬‬ ‫اخوان‌المسلمين در اين دوره به انتش��ار يك مجله ماهانه‬ ‫تحت عنوان «الدعوه» م ي‌پرداختند كه مورد استقبال قابل‬ ‫توجهي از س��وي هواداران و اقشار مختلف جامعه مصرقرار‬ ‫گرفت‪.‬‬ ‫در دوره مب��ارك نيز همانند س��ادات‪ ،‬اخ��وان اگرچه‬ ‫غيرقانوني‪ ،‬اما به فعاليتش در حوزه‌هاي مختلف اجازه داده‬ ‫م ي‌شد و مورد تس��اهل قرار گرفت‪ .‬در اين دوره كتاب‌هاي‬ ‫جمعيت چ��اپ و در كتابفروش��ي‌ها به فروش مي رس��يد؛‬ ‫روزنامه‌هايي نيز چون (‪ )Liwa al – Islam‬پرچم اس�لام و‬ ‫«‪ »Adhernce‬پيرو و‪ ...‬را منتشر ورويكردشان به حكومت‬ ‫نيز اصالحي بود‪ )10(.‬آنها توانس��تند در سال‌هاي ‪ 1981‬و‬ ‫‪ 1987‬در انتخابات ش��ركت و در اين راستا با احزاب مختلف‬ ‫ائتالف كردند و كرسي هايي نيز در مجلس به دست آوردند‬ ‫كه بدين صورت بود‪‎‬؛ در انتخابات ‪ ٧ ،1984‬كرس��ي پارلمان‬ ‫را از آن خود كردند و در سال ‪ 35 ،1987‬عضو اخوان از طريق‬ ‫ائتالف‪ ،‬پي��روز انتخابات پارلماني بودن��د‪ )11( .‬در واقع اين‬ ‫دوره‪ ،‬نقطه عطفي در تاريخ اخوان‌المسلمين و چرخش آن‬ ‫از راديكاليسم به س��مت ميانه‌روي و گرايش جهت اصالح‬ ‫و مشاركت در سياست به ش��يوه‌اي مسالمت‌آميز و قانوني‬ ‫است‪‎‬؛ اين رويه و پذيرش قواعد بازي دموكراتيك و پارلمان در‬ ‫دهه‌هاي بعد‪ ،‬از سوي فعالين جوان و قديمي اخوان دنبال و‬ ‫دستاورد‌هاي قابل توجهي را نيز نصيب سازمان كرد‪.‬‬ ‫همچنين فعالي ت‌ها و نفوذ اخوان در دهه ‪ ٩٠‬و بعدها‪،‬‬ ‫در جامعه مدني مصر قابل توجه بوده اس��ت؛ نس��ل جوان‬ ‫اخوان‪ ،‬پيروزي‌هاي چشمگيري در اتحاديه‌هاي جامع ه‌مدني‬ ‫همچون اتحاديه مهندس��ي‪ ،‬داروس��ازان‪ ،‬دانش��جويي و‪...‬‬ ‫به دس��ت‌آورد‪ ،‬به‌طوري‌كه به‌تدريج اكثريت كرس��ي‌هاي‬ ‫اي��ن اتحاديه‌ه��ا را از آن خود كردن��د‪ )12(.‬اي��ن تجربه و‬ ‫پايگاه اجتماعي وس��يع باعث ش��د كه اخوان در انتخابات‬ ‫‪ ٨٨ ،٢٠٠٥‬كرسي پارلمان را به دس��ت آورد و به مهمترين و‬ ‫سازمان‌يافته‌ترين اپوزيسيون دولت مبارك تبديل شود‪.‬‬ ‫اين سال‌هاي اخير قبل از جنبش انقالبي مصر‪ ،‬رهب ران‬ ‫اخوان‌المسلمين موضعي محافظه‌كارانه عليه رژيم مبارك‬ ‫اتخاذ م ي‌كردند و از هر گونه رويارويي ي��ا انتقاد تند پرهيز‬ ‫م ي‌كردند‪‎‬؛ چنانچ��ه در برخي از اعتراض��ات مردمي نيز كه‬ ‫كليه گروه‌ها و احزاب سياسي حضور و يا مردم را به مشاركت‬ ‫در آن تشويق و ترغيب‌كردند حضور نيافته و اعالم حمايت‬ ‫نكردند كه نمونه‌اش در اعتصاب و اعتراضات ش��ش آوريل‬ ‫‪ 2008‬بود؛ همين مساله منجر به انتقادات زيادي از رهب ران‬ ‫سازمان شد‪)13(.‬‬ ‫اين رويكرد و رفتار محافظه‌كارانه‪ ،‬در خالل نضج‌گرفتن‬ ‫جنبش انقالبي و اعتراض مردم مصر در مي دان التحرير قاهره‬ ‫عليه رژيم مب��ارك ادامه يافت؛ بعد از انق�لاب نيز‪،‬اخوان به‬ ‫نيروي سياس��ي تعيين كننده‌اي در سياس��ت مصر تبديل‬ ‫شد‪‎‬؛ در سه دوره انتخابات پارلماني مصر‪ ،‬در نوامبر و دسامبر‬ ‫‪ ٢٠١١‬و ژانويه ‪ ،٢٠١١‬حزب عدال��ت و آزادي متعلق به اخوان‬ ‫المس��لمين كه پيروز آش��كار انتخابات بود‪ ،‎‬تقريبا نيمي از‬ ‫كرس��ي‌هاي پارلمان را از آن خود كرد و اسالميس��ت‌هاي‬ ‫محافظ��ه‌كار هم‌پيمان��ش (س��لفي‌‌ها) نيز‪ ،‬بع��د از اخوان‬ ‫بيشترين كرس ي‌ را به دس��ت آوردند‪ .‬همچنين رهبر اخوان‬ ‫محمد المرسي‪ ،‬در انتخابات رياست جمهوري در ژوئن ‪،٢٠١٢‬‬ ‫با كس��ب ‪ 51/7‬درصد آرا‪ ،‬در مصاف با احمد شفيق رقيب و‬ ‫ژنرال رژيم سابق كه ‪ 48/3‬درصد آرا را به دست‌آورد‪ ،‬پيروز شد‬ ‫و به رياست جمهوري مصر رسيد‪)14(.‬‬ ‫ارائه پي ش‌نويس جديد قانون اساسي از سوي المرسي‬ ‫به رفراندوم مردم��ي‪ ،‬بحث‌ها و كش��مكش‌هاي عمده‌اي‬ ‫در جامعه مص��ر ب رانگيخت‪‎‬؛ اين پي ش‌نوي��س كه جايگاه‬ ‫برجسته‌اي به شريعت و دين اسالم داده است‪ ،‎‬مورد مخالفت‬ ‫و اعتراض احزاب و جريانات سياسي سكوالر قرار گرفت؛ بيم‬ ‫اين نيروها از ماهيت و اهداف غايي اسالمگرايان‪ ،‬منجر به‬ ‫اعتراضات گسترده و زدوخوردهاي شديد بين تظاهركنندگان‬ ‫و هواداران اخوان‌المسلمين گرديد‪ .‬بياني ه‌اي كه اخوان پيش‬ ‫از راي‌گيري منتش��ر كرد‪ ،‬حكايت از هواداري اين جريان از‬ ‫پي ش‌نويس قانون اساسي جديد داش��ت و مردم مصر را به‬ ‫مشاركت و دادن راي «بله» به آن فراخواند‪)15(.‬‬ ‫انديشه سياسي اخوان‬ ‫البنا و فعالين اصلي جنبش‪ ،‬بيش از يك دهه وانمود‬ ‫م ي‌كردند ك��ه جمعيت اخ��وان‪ ،‬جمعيتي ديني اس��ت كه‬ ‫در جهت گس��ترش ارزش‌هاي اس�لامي فعاليت م ي‌كند‪‎‬؛‬ ‫بازگشت به اسالم‪ ،‬راه حل بودن قرآن و اسالم در زمينه‌هاي‬ ‫مختلف و‪ ...‬در زمره موعظه‌هاي اوليه س��ازمان بود‪ .‬البنا از‬ ‫زمان تأسيس اخوان‌المسلمين تا اوايل دهه ‪ ،٤٠‬مرتبا انكار‬ ‫مي كردكه اخوان كاري به سياست داشته باشد و به پيروانش‬ ‫اندرز مي داد كه از سياست حزبي به دور باشند و تمركز بركار‬ ‫سازنده ديني و اجتماعي را توصيه م ي‌كرد‪ )١6( .‬اما به‌تدريج‬ ‫كه گرايش‌ها و فعالي ت‌هاي سياس��ي جمعيت آشكار شد‪،‬‬ ‫رهب ران آن اعالم كردند كه اخوان المس��لمين نه تنها يك‬ ‫انجمن اجتماعي و ديني‪ ،‬بلكه يك س��ازمان سياس��ي نيز‬ ‫اس��ت‪ .‬فعالين و رهب ران اخوان‪ ،‬در س��ال‌هاي بعد از جنگ‬ ‫دوم جهاني‪ ،‬به انتقادات بيشتر از دولت مصر پرداخته و آن را‬ ‫ناتوان از بهبود وضع موجود بر م ي‌شمردند؛ زي را از نظر اخوان‪،‬‬ ‫ماهيتا غيرديني بوده و به دين اسالم توجه كمي داشت‪‎‬؛ مردم‬ ‫در انتخاب نظام سياسي خود آزاد نيستند و اگر حكومت آنها‬ ‫برپايه‌اي ديني برقرار نباشد‪ ،‬دچار خطا خواهند شد‪)17(.‬‬ ‫برخالف س��يدجمال و عبده كه نمايندگان نوگرايي‬ ‫ديني بودند و س��عي در ارائه تفس��يري از دين داشتند كه با‬ ‫انديشه‌ها و پديده‌هايي مدرن س��ازگار باشد‪ ،‬اخوان در دهه‬
‫بين‌الملل‬ ‫منابع‪:‬‬ ‫‪ – 1‬مجيد‪ ،‬خ�دوري‪ ،‬گرايش‌هاي سياس�ي در جهان‬ ‫عرب‪ ،‬ترجمه عبدالرحمن عالم‪ ،‬تهران‪ ،‬چاپ سوم‪،1374 ،‬‬ ‫دفتر مطالعات سياسي و بي ن‌المللي‪ ،‬ص‪.83‬‬ ‫‪Hasan AL-Banna,Wednesday, junne -2‬‬ ‫‪.Ikhwan web ,2007 ,13‬‬ ‫‪ – 3‬خدوري‪ ،‬مجيد‪ ،‬همان‪ ،‬ص ‪.٨٥‬‬ ‫‪ – 4‬هراير دكميجيان‪ ،‬جنب ش‌هاي اسالمي معاصر در‬ ‫جهان عرب‪ ،‬ترجمه حميد احمدي‪ ،‬تهران‪ ،‬انتشارات كيهان‪،‬‬ ‫‪ ،1388‬ص ‪.150‬‬ ‫‪ – ٥‬علي السمان‪ ،‬رويارويي مس�لك‌ها و جنب ش‌هاي‬ ‫سياس�ي در خاورميانه عربي تا س�ال ‪ ،1967‬ترجمه حميد‬ ‫نوحي‪ ،‬انتشارات قلم‪ ،‬اسفندماه ‪ 1357‬تهران‪ ،‬ص ‪.٦٥‬‬ ‫‪ – ٦‬همان‪ ،‬صفحه ‪.٦٩‬‬ ‫‪12 ,Hasan AL-Banna,Wednesday -7‬‬ ‫‪.Ikhwan web ,2007 ,junne‬‬ ‫‪Sylvia. G. haim, Arab nationalism,an-8‬‬ ‫‪duniversity of .1976 ,antology, Berkely‬‬ ‫‪.232-239 .California Press, pp‬‬ ‫‪history of the muslim brotherhood in – 9‬‬ ‫‪.Ikhwan web .2007 ,13 Egypt, june‬‬ ‫‪.Ibid -10‬‬ ‫‪amr Al-chobaki,future of muslim – 11‬‬ ‫‪.Ikhwan web ,2007 ,13 brotherhood, june‬‬ ‫‪ – 12‬روئل ميجر‪ ،‬درآمدي تحليلي براسلام سياسي‪،‬‬ ‫ترجمه غالمرضا خواجه سروري‪ ،‬تهران‪ ،‬دانشگاه امام صادق‪،‬‬ ‫چاپ اول‪ ،١٣٩٠ ،‬ص ‪.٥٠‬‬ ‫‪khalil Al-Anani, The muslim -13‬‬ ‫‪brotherhood: Abody Without a Mind, Daily‬‬ ‫‪.2008 ,9 staregypt, April‬‬ ‫‪Moises saman, muslim Brotherhood -14‬‬ ‫‪,25 (Egypt), The new York Times, December‬‬ ‫‪.2012‬‬ ‫‪Egypt's constitutional poll seen as -15‬‬ ‫‪,2012 ,18 divisive, middle east focus, December‬‬ ‫‪.available at: middle East policy council‬‬ ‫‪ – 16‬خدوري‪ .‬مجيد‪ ،‬همان‪ ،‬ص ‪.88‬‬ ‫‪– 17‬همان‪ ،‬ص ‪.٨٩‬‬ ‫‪ – 18‬علي السمان‪ ،‬همان‪ ،‬صص ‪.51-52‬‬ ‫‪ -19‬همان‪ ،‬ص ‪.٥٥‬‬ ‫‪ – 20‬روئل ميجر‪ ،‬به سوي اسلام سياسي در بيداري‬ ‫اسالمي‪ ،‬تدوي غالمرضا خواجه س�روري‪ ،‬تهران‪ ،‬چاپ اول‪،‬‬ ‫دانشگاه امام صادق‪ ،١٣٩٠ ،‬ص ‪.٣٢‬‬ ‫همچنين براي سيد قطب نگاه كنيد به‪:‬‬ ‫‪Adnan musallam from secularism to‬‬ ‫‪jihad, sayyid qutb and the foundations of‬‬ ‫‪Radical Islamism, Journal of Islamic Studies,‬‬ ‫‪.2007 ,3 n ,8 Vol‬‬ ‫‪ -21‬روئل ميجر‪ ،‬همان‪ .‬صص ‪50-51‬‬ ‫‪ – 22‬همان‪ ،‬ص ‪.٥١‬‬ ‫‪Raymond ibrahim, The evils of -23‬‬ ‫‪the muslim Brotherhood, Evidence Keeps‬‬ ‫‪Mounting, investigative Project in terrorism,‬‬ ‫‪.2012 ,25 June‬‬ ‫‪robert s. Leiken and Steren Brooke,– 24‬‬ ‫‪The moderate Muslim Brotherhood, Ikhwan‬‬ ‫‪.2007 ,19 web, march‬‬ ‫‪g .1.Ibid. p -25‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ ٤٠‬از برقراري حكومت اسالمي و اجراي شريعت طرفداري‬ ‫م ي‌كرد‪‎‬؛ اين گرايش سياسي اخوان متأثر از آراي رشيد رضا‬ ‫بود‪ .‬برهمين اساس بخشي از ادبيات اخوان در اين دوران‪،‬‬ ‫به اصول حكومت اسالمي‪ ،‬ب رابري و نظام اقتصادي مطلوب‬ ‫در اسالم و‪ ...‬اختصاص داده شده است‪‎‬؛ اما به آساني م ي‌توان‬ ‫استنباط كرد كه اين آرا‪ ،‬از يك‌س��ري شعارهاي كلي فراتر‬ ‫نم ي‌رود و فاقد عمق و پشتوانه تئوريك است‪.‬‬ ‫البنا در پيامش با عنوان «رس��الت» كه ب راي كنگره‬ ‫پنجم اخوان آماده كرده بود‪ ،‬اظهار داش��ت‪« :‬پيامبر اسالم‬ ‫كس��ب قدرت را يكي از اركان اس�لام قرار داد؛ مصلحين‬ ‫مس��لمان نم ي‌توانند به خود اجازه دهند تنه��ا به موعظه‬ ‫بپردازند‪ ،‬درحال ي‌كه امر قانونگذاري در مسير ديگري‪ ،‬غير از‬ ‫خواست خدا حركت كند‪.‬اگر هيات حاكمه از قوانين الهي‬ ‫اطاعت م ي‌كردند‪ ،‬در آن صورت ما م ي‌توانس��تيم عمليات‬ ‫خود را به تبليغ و هدايت محدود كنيم؛ اما در اوضاع فعلي‪،‬‬ ‫اگر مصلحين مسلمان به فكر كسب قدرت نباشند‪ ،‬خيانتي‬ ‫عليه اسالم خواهد بود‪ ،‎‬خارج كردن قدرت از دست كساني‬ ‫كه به تعليمات اسالم وقعي نم ي‌گذارند‪ ،‬امروز يك وظيفه‬ ‫است‪».‬‬ ‫البنا در پيامش م ي‌گويد‪« :‬اگر در هر شرايطي كه راه‬ ‫ديگري ممكن نباشد‪ ،‬اخوان‌المسلمين به محض اينكه به‬ ‫مرحله ايمان و وحدت دروني برسند‪ ،‬روش قه ر‌آميز را به كار‬ ‫خواهند بست؛ اخوان‌المسلمين در ابتدا اخطاريه‌هايي ارسال‬ ‫م ي‌كنند و سپس باتمامي غرور و افتخار مسئوليت خود را‬ ‫انجام خواهند داد‪)18( ».‬‬ ‫براس��اس گفته البنا‪ ،‬اخوان‌المس��لمين ب��ه «امت‬ ‫اس�لامي» ايمان داش��ته و ب راي وحدت كليه مسلمانان و‬ ‫استواركردن ب رادري اسالمي تالش كرده و اعالم م ي‌نمايند‬ ‫كه وطن آنها همه جا و همان جايي است كه يك مسلمان‬ ‫وجود دارد‪.‬‬ ‫از نظر محمد غزالي‪ ،‬تئوريس��ين ديگ��ر جمعيت در‬ ‫كتاب «من‌هنا نعلم» اسالم مجموعه‌اي از اصول عام بدون‬ ‫تمايز نژاد و رنگ و مليت و قابل قبول ب راي همه است؛ اين‬ ‫هديه‌اي است از جانب خدا ب راي تمامي انسان‌ها‪ .‬تنها اراده‬ ‫خداوند بايستي بر سرنوش��ت انسان‌ها حاكم باشد و حقوق‬ ‫تفويض‌شده از جانب او منشاء قضاوت و قانونگذاري باشد و‬ ‫تمام مومنين نيز در ب رابر آن متس��اوي الحقوقند؛ در قلمرو‬ ‫حكومت اسالمي نه ظالمي وجود خواهد داشت و نه فرمانده‬ ‫مطلقي‪ ،‬اسالم نم ي‌تواند نسبت به امور خاكي و سازماندهي‬ ‫اجتماعي ب ي‌تفاوت باش��د چراكه جدا از اعمال فردي مانند‬ ‫نماز‪ ،‬روزه و‪ ...‬قواعد مذهبي و دسته جمعي نظير جهاد‪ ،‬فرمان‬ ‫و اجراي حدود و مقررات‪ ،‬پرداخت زكات و‪ ...‬وجود دارد‪)19( .‬‬ ‫همچنانكه اشاره ش��د‪ ،‬مكتوبات اخوان در اين دوره‪،‬‬ ‫گوياي اين اس��ت كه برخ�لاف عبده و مدرنيس��ت‌هاي‬ ‫اس�لامي كه در پي تطبيق اس�لام با انديش��ه‌هاي مدرن‬ ‫بودند‪ ،‬اخوان متاثر از رشيد رضا‪ ،‬دغدغه عمده‌اش معطوف‬ ‫به ايجاد حكومت اس�لامي با تكيه بر مفاهيم س��نتي در‬ ‫انديشه سياس��ي اس�لام همچون اجماع حل و عقد‪ ،‬شورا‪،‬‬ ‫عدالت و‪ ...‬بود‪.‬‬ ‫در دوره راديكاليس��م و رويارويي با دولت عبدالناصر‪،‬‬ ‫به‌‌دليل سركوب فعالين و شكنجه و اعدام نمودن رهب رانش‬ ‫از يك سو و آراي سيدقطب از سوي ديگر‪ ،‬بخش عمده‌اي از‬ ‫جوانان اخواني به سمت جهاد و مبارزه خشونت‌آميز با دولت‬ ‫و تكفير آن متمايل شدند كه هزينه زيادي ب راي اسالم‌گرايان‬ ‫در پي داشت‪.‬‬ ‫قطب با طرح مباحثي چون جامعه جاهلي‪ ،‬دارالسالم‪،‬‬ ‫زوال اخالقي تم��دن غرب و ضرورت مقابل��ه و جهاد با آن‬ ‫و دولت‌هاي كاف��ر غربگرا و تكفير آنه��ا‪ ،‬دفاع از حاكميت‬ ‫خداوند و حكومت ديني و‪ ...‬لش��كري از جهادگران را عليه‬ ‫دولت حاكم مصر و بعدها عليه حضور كشورهاي غربي در‬ ‫خاورميانه بسيج كرد‪.‬‬ ‫از منظر قطب‪ ،‬آزادي كامل انس��ان ب��ا فرمانبرداري‬ ‫كامل از خداوند به دس��ت م ي‌آيد‪ ،‬چنانچه اب��راز م ي‌دارد‪:‬‬ ‫«اين دين حقيقتا بياني ه‌اي از آزاد ش��دن انس��ان از اسارت‬ ‫ساير انسان‌ها و نيز اسارت نفس خود است كه آن نيز نوعي‬ ‫بندگي است؛ اين دين اعالم م ي‌دارد كه حاكميت تنها از آن‬ ‫خداوند اس��ت و او پادشاه تمام جهان اس��ت‪ )٢0( ».‬از دوره‬ ‫رهبري تلمس��اني‪ ،‬به تدريج اخوان گرايش��ات معتدلي از‬ ‫لحاظ نظري و عملي داشت و مشاركت در پروسه سياسي‬ ‫به شيوه مسالمت‌آميز و حزبي را دنبال كرد‪ .‬اخوان در خالل‬ ‫اين چند دهه‪ ،‬سعي در ارائه تفسيري از شريعت را داشته‌است‬ ‫كه نافي اصول دموكراتيك و ارزش‌هاي انس��ان دوستانه‬ ‫نباشد؛ در عمل نيز با ش��ركت در انتخابات‌هاي مختلف و‬ ‫فعاليت وسيع در جامعه مدني مصر‪ ،‬همواره حامي فضاي‬ ‫باز سياسي و انتخابات آزاد‪ ،‬آزادي‌هاي مدني و‪ ...‬بود‪ .‬در سال‬ ‫‪ ،1987‬آنها اقليت مس��يحي قبطي را به عنوان شهروندان‬ ‫كامل به رسميت شناختند‪‎‬؛ در كتاب «شورا و تعدد حزبي در‬ ‫جامعه مسلمان» كه در س��ال ‪ 1994‬منتشر شد‪ ،‬آمده است‬ ‫كه بنابه تصريح ق��رآن «امت منبع همه قدرت‌هاس��ت»؛‬ ‫همچنين بياني ه‌هايي در راستاي حقوق زنان و تعدد حزبي‬ ‫در همين سال صادر كردند‪.‬‬ ‫در س��ال ‪ ١٩٩٥‬فصل «بياني ه‌اي ب راي دموكراس��ي»‬ ‫چاپ ش��د كه برحقوق ب رابر غيرمس��لمان‌ها و مردم دوباره‬ ‫تاكي��د كرد و اعالم داش��ت كه م��ردم حق دارن��د نظام‌ها‪،‬‬ ‫فرمول‌ه��ا و تاكتيك‌ه��اي مختلفي را به وج��ود آورند كه‬ ‫مطابق با زمان و مكان و مناسب با شرايط زندگي آنهاست؛‬ ‫اين فصل به نفي خشونت نيز پرداخت‪)٢1(.‬‬ ‫از سال ‪ ٢٠٠٣‬نيز به بعد كه اخوان تحت رهبري محمد‬ ‫عكيف قرار گرفت ‪،‬در راستاي دموكراسي درون حزبي تالش‬ ‫نمود و طول رهبري س��ازمان را كاه��ش داد؛ طرح اصالح‬ ‫جنبش را نيز عكي��ف در ‪ ٣‬مارس ‪ ٢٠٠٤‬اعالم داش��ت‪ ،‬كه‬ ‫حاوي اصالحاتي در زمينه‌هاي سياسي‪ ،‬قضايي‪ ،‬اقتصادي و‌‬ ‫آموزشي بود و مواضع قبلي اخوان در مورد حق راي عمومي‪،‬‬ ‫آزادي بيان‪ ،‬احزاب و س��ازمان‌هاي سياسي‪ ،‬جدايي ارتش و‬ ‫سياست و قدرت محدود ب راي رئي س‌جمهور‪ ،‬تفكيك قوا و‪...‬‬ ‫بخشي از برنامه‌هاي آنها بود‪.)٢2( .‬‬ ‫پس در خالل اين چند دهه‪ ،‬مهمترين دغدغه اخوان و‬ ‫تئوريسي ن‌هاي برجسته‌اش تفسيري نوگرايانه از اسالم بود‬ ‫كه با دموكراسي و ساير ارزش‌هاي مدرن و انسان‌دوستانه‬ ‫سازگار باشد و از طرح مفاهيم انقالبي همچون جهاد‪ ،‬تكفير‪،‬‬ ‫الحاد و‪ ...‬پرهيز كرده‌اند‪ .‬به نفي خش��ونت نيز پرداخته و از‬ ‫راهكارهاي مدني حمايت نموده‌اند‪‎‬؛ اما بايد در نظر داش��ت‬ ‫مقبوليت اين مفاهيم درعمل ازسوي اخوان‪ ،‬تا زماني است‬ ‫كه در چارچوب قيود ديني باش��ند‪ .‬همين مس��اله منشاء‬ ‫ابهامات گسترده و مجادالت عمده‌اي درخصوص اخوان و‬ ‫غايات اصلي آنها در حيات سياسي مصر شده است‪.‬‬ ‫مواضع و رفتار سياسي طرفداران و برخي چهره‌هاي‬ ‫اخوان از جمله الش��اطر‪ ،‬در جريان انتخابات‌هاي اخير‪ ،‬كه‬ ‫گرايشات دگرس��تيزي آنها را نش��ان م ي‌داد‪ ،‬منشاء تداوم‬ ‫نگاه بدبينانه به اخوان در رس��انه‌هاي عرب و غربي ش��ده‬ ‫است‪)23( .‬‬ ‫اما عالوه بر اي��ن‪ ،‬بخش عمده‌اي از پژوهش��گران و‬ ‫نويس��ندگان نيز‪ ،‬چهره‌اي معتدل از اخوان ترس��يم و آن را‬ ‫جرياني پيشرو در مصر به‌شمار م ي‌آورند كه متعهد به اصول‬ ‫و موازين دموكراتيك است‪)24(.‬‬ ‫ديدگاه‌ها و رفتار سياسي اخوان در اين چند دهه‪ ،‬خشم‬ ‫بنيادگرايان افراطي و جهادگراي��ان را ب رانگيخت‪ ،‬چنان‌كه‬ ‫ايمن الظواهري آنها را مورد تمس��خر قرار داده و متهم به‬ ‫فريبكاري م ي‌كرد‪ ،‬آن ه��م به خاطر اينكه ه��زاران جوان‬ ‫مس��لمان را به جاي وارد نمودن به صف جه��اد‪ ،‬به صف‬ ‫انتخاب��ات وارد كرده‌اند‪ .‬ب��ه كرات در اي��ن دهه‌هاي اخير‪،‬‬ ‫اخوان با هجمه‌هاي وس��يع بنيادگرايان مواجه شده است؛‬ ‫آنها از رد نمودن جهاد جهاني از سوي اين جريان اسالمگرا‬ ‫و گرايش‌اش به دموكراس��ي و انتخابات و انتقاد از خشونت‬ ‫متنفرند‪)25(.‬‬ ‫‪53‬‬
‫اخوان امروز ماحصل‬ ‫تغييرات گفتماني و‬ ‫بازسازي افكار در دهه‬ ‫‪1990‬ميالدي است‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫اخوان المسلمين قاعده بازي را‬ ‫پذيرفته است‬ ‫‪5‬‬ ‫حسين ابراهيم‌نيا‪ ،‬پژوهشگر گروه‌هاي اسالمي درگفت‌وگو با مثلث؛‬ ‫حسین ابراهیم‌نیا‪ ،‬کارشناس و پژوهشگر گروه‪‎‬های اسالمی ش�مال آفریقا در گفت‌و‪‎‬گویی تفصیلی به بررسی‬ ‫قدرت گرفتن جریان‪‎‬های اسالمی در کش�ورهای عربی پس از جریان بیداری اسالمی پرداخت‪ .‬وی معتقد است كه‬ ‫پس از شکل گرفتن جریان‪‎‬های مردمی‌در کشورهای عربی‪ ،‬آمریکا با قرار گرفتن در مسیر تحوالت به نوعی مجبور‬ ‫به پذیرش این جنبش‪‎‬ها شد و این در حالی است که این جنبش‪‎‬ها نیز از آن جهت که به غرب نیاز دارند‪ ،‬رابطه‪‎‬شان را‬ ‫با غرب حفظ کرده‪‎‬اند و نمی‪‎‬خواهند تضادی با آن داشته باشند بلکه در پی آن هستند رابطه‌ای متوازن با غرب برقرار‬ ‫نمایند؛ بنابراین شاهدیم اخوان‪‎‬المس�لمین با غرب به ویژه آمریکا نوعی رابطه متوازن برقرارکرده است‪ .‬ابراهیم‌نیا‬ ‫پیرامون رویکرد س�لفی‪‎‬ها و بنیادگرایان و تفاوت نگاه‪‎‬ش�ان با اخوان‪‎‬المس�لمین نیز می‪‎‬گوید‪« :‬اخوانی‪‎‬ها از دهه ‪90‬‬ ‫آرام‌آرام به تغییرات گفتمانی درون خودشان روی‌آوردند و در افکارشان نوعی بازسازی انجام دادند؛ اما سلفی‪‎‬ها اکنون‬ ‫به این نتیجه رسیده‪‎‬اند‪ .‬این مساله نشان‌دهنده این است که آنها نیز قواعد بازی سیاسی را پذیرفته‪‎‬اند؛ قواعدی که‬ ‫در سال‪‎‬های گذشته حاضر نبودند درباره آن بحث نمایند؛ به‌نوعی با تاخیری تقریبا ‪ 20‬ساله به این نتیجه رسیده‪‎‬اند‬ ‫که جهت از بین نرفتن گفتمانشان باید با روح زمانه هماهنگ شوند‪».‬‬ ‫در ابتدا کم�ی پیرامون رابط�ه غرب ب ه‌خصوص‬ ‫آمری�کا ب�ا جنب ش‪‎‬ه�ای اسلامگرای منطقه از‬ ‫جمله اخوان‪‎‬المس�لمین که این روزها داعی ه‪‎‬دار‬ ‫حکومت�داری در برخی کش�ورهای عربی ش�ده‬ ‫‪54‬‬ ‫است‪ ،‬توضیح دهید؟‬ ‫‪ l‬در وهله نخست باید پذیرفت جنب ش‪‎‬ها همیشه‬ ‫در یک بستر فرهنگی‪ -‬تاریخی شکل م ی‪‎‬گی رند و محصول‬ ‫زمانه و اجتماع خودشان هس��تند؛ در این صورت نم ی‪‎‬توان‬ ‫گفت آمریکا در ش��کل گرفتن این جنب ش‪‎‬ها نقش داشته‬ ‫است‪ .‬بلکه این جنب ش‪‎‬ها در منطقه شکل گرفته‪‎‬اند و آمریکا‬ ‫مجبور به پذیرش آنها شده است‪ .‬ایاالت‌متحده حاضر نبود‬ ‫در روزهای نخس��ت رژیم مبارک را از دست بدهد‪ ،‬ولی بعد‬ ‫متوجه شد نم ی‪‎‬تواند در مقابل جنبش مردم مصر مقاومت‬ ‫نماید‪ .‬همچنین بعد از قدرت‪‎‬گیری اخوان مطمئن شد منافع‬ ‫آمریکا حفظ م ی‪‎‬شود‪ ،‬چرا‌که اخوان قصد مقابله نداشت و این‬ ‫نکته را در گفته‪‎‬های محمد المرسی‪ ،‬رئی س‪‎‬جمهوری مصر‬ ‫نیز شاهد هستیم که اعالم داشت‪ ،‬م ی‪‎‬خواهد دوست آمریکا‬ ‫باشد‪ .‬بناب راین المرسی به‌عنوان ش��خصی که برخاسته از‬ ‫جنبش اخوان‌المس��لمین اس��ت؛ م ی‪‎‬خواهد رابطه کشور‬ ‫مصر را با آمریکا تغییر دهد‪ .‬وی هدفش این است که رابطه‬ ‫عمودی یعنی از باال به پایین که می��ان آمریکا با مصر در‬ ‫دوره اقتدارگرایی برقرار بوده را به رابطه افقی تبدیل کند‪.‬‬ ‫اکن�ون به نوع�ی ش�اهد اخوانی ش�دن منطقه‬ ‫خاورمیانه هستیم؛ آیا م ی‪‎‬توان گفت که این امر‪،‬‬ ‫پروژه‪‎‬ای است که از جانب آمریکا هدایت م ی‪‎‬شود‬ ‫یا اینکه این کش�ور در س�یر تح�والت منطقه‪،‬‬ ‫مجبور به پذیرش این مساله شده است؟‬ ‫‪ l‬اکنون آمریکا به نوعی با قرار گرفتن در مس��یر‬ ‫تحوالت خاورمیانه مجبور به پذیرش چنین مساله‪‎‬ای شده‬ ‫است‪ .‬اگر به نوع برخورد دس��تگاه سیاست خارجی غرب و‬ ‫به‌طور شاخص آمریکا به تحوالت کشورهای عربی نگاهی‬ ‫بیندازی��م‪ ،‬در‌م ی‪‎‬یابیم زمانی که انقالب��ي در تونس اتفاق‬
‫م ی‪‎‬افتد در نخس��تین واکنش یک س��ردرگمی‌در دستگاه‬ ‫سیاست خارجی آمریکا وجود دارد؛ یعنی نم ی‪‎‬دانند انقالب‬ ‫یا همین جنب ش‪‎‬ها را تایید کنند یا همچنان پشت حکومت‬ ‫پیش��ین باقی بمانند‪ .‬وقتی این جنب ش‪‎‬ه��ا از درون مردم‬ ‫ش��کل م ی‪‎‬گیرد و باال م ی‪‎‬آید‪ ،‬آنها مجب��ور به پذیرش این‬ ‫جنب ش‪‎‬ها م ی‪‎‬ش��وند‪ .‬اگر بخواهیم یک تقسیم‌بندی کلی‬ ‫انجام دهیم در خاورمیانه دو محور از جریان‌های اس�لامی‬ ‫داریم؛ ی��ک محور احیاگران دینی را ش��امل م ی‌ش��ود که‬ ‫خودشان به بنیادگراها و سنت گراها تقسیم م ی‌شوند‪ .‬محور‬ ‫دیگر نیز نوسازی‌گرایان هس��تند که متجددین اسالمی و‬ ‫اعتدال‌گرایان اسالمی را شامل م ی‌شوند‪.‬‬ ‫جنب ش‪‎‬هایی ک�ه طی تحوالت بیداری‌اسلامی‬ ‫شکل گرفتند یا بر سر قدرت آمدند‪ ،‬در قبال غرب‬ ‫چه رویکردی را دنبال م ی‪‎‬کنند؟‬ ‫‪ l‬ای��ن جنب ش‪‎‬ها قص��د مقابله با غ��رب را ندارند‪،‬‬ ‫به همین جهت رابطه‪‎‬ش��ان را ب��ا غرب حف��ظ کرده‪‎‬اند و‬ ‫نم ی‪‎‬خواهند تضادی با آن داشته باش��ند‪ .‬بناب راین در حال‬ ‫حاضر شاهد هستیم نوعی رابطه ب ر‌اساس مصلحت‪‎‬گرایی‬ ‫و توازن‪‎‬گرایی میان جنبش اخوان‪‎‬المسلمین با غرب به ویژه‬ ‫آمریکا برقرار شده است‪.‬‬ ‫آیا در قب�ال تعام�ل جنبش اسلامگرایی چون‬ ‫اخوا‪‎‬ن‌المس�لمین با آمریکا‪ ،‬ای�ن جنبش نباید‬ ‫از یک سری اصول بنیادین خود فاصله بگیرد؟‬ ‫‪ l‬اخوان از دهه ‪ 1920‬ت��ا ‪ 1990‬گفتمان فکری‪‎‬اش‬ ‫در قالبی بود که آن فضا بر آن حاکم بود‪ .‬در آن زمان فضای‬ ‫جنگ جهانی دوم‪ ،‬فضای استعمار‪ ،‬فضای حاکمان اقتدارگرا‬ ‫و جنب ش‪‎‬های ناسیونالیستی و چریکی وجود داشت که تمام‬ ‫اینها با گفتمان اخوان آمیخته ش��ده بود‪ .‬اما از دهه ‪ 90‬که‬ ‫نظام تک‌قطبی بر جهان حاکم شد این گروه اسالمگرا نیز‬ ‫به این نتیجه رسید که دیگر با این‌گونه گفتمان نم ی‪‎‬تواند‬ ‫حرکت کند و اگر م ی‪‎‬خواهد در جامعه باقی بماند و حضور‬ ‫داشته باشد باید در یک‌سری از ریشه‪‎‬های فکری و گفتمانی‬ ‫خود تغییر ایجاد نماید‪.‬‬ ‫نمونه این رویکرد نیز سخنان راشد الغنوشی است که‬ ‫پیش از این تحوالت و زمانی که در تبعید به س��ر م ی‌برد‪،‬‬ ‫بیان داشت «نظام‌های اسالمی باید از لحاظ محتوا اسالمی‬ ‫باش��ند و این کار از طریق رابطه نهادهای مدنی با مذهب‬ ‫تقویت م ی‪‎‬ش��ود»‪ .‬بناب راین اخوان مصر از آن زمان به بعد‬ ‫به این س��مت حرکت کرد ک��ه با تقویت رابط��ه نهادهای‬ ‫مدنی مانن��د نهادهای خیری��ه‌ای ک��ه در دوران مبارک در‬ ‫اختیار داش��ت‪ ،‬عقیده‌اش را در میان مردم به صورت قوی‬ ‫پ ی‪‎‬ریزی نماید‪.‬‬ ‫در ترکیه نیز اغلب رهب ران حزب عدالت و توس��عه با‬ ‫ریشه‪‎‬های اخوانی‪ ،‬کسانی هس��تند که توانستند از طریق‬ ‫تقویت رابطه نهادهای مدنی با مردم قدرت پیدا کنند‪ .‬به‌طور‬ ‫مثال حزب عدالت و توسعه از انتخابات شهرداری‪‎‬ها و شوراها‬ ‫آغاز به حرکت سیاسی کرد‪ .‬در مجموع م ی‪‎‬توان بیان داشت‬ ‫که در حال حاضر گروه‪‎‬های اسالمی به این نتیجه رسیده‪‎‬اند‬ ‫خودشان را با واقعیت و بس��تر تاریخی‪ ،‬فرهنگی‪ ،‬سیاسی‪،‬‬ ‫در یک جم ع‪‎‬بندی کلی‪ ،‬اخوان‌المسلمین اکنون‬ ‫در برابر دیگر کشورها م ی‪‎‬خواهد چه روندی را در‬ ‫پیش بگیرد؟‬ ‫‪ l‬اگر به‌عنوان ش��اخص‪ ،‬مصر را الگو قرار دهیم‪،‬‬ ‫دولت اخوانی مصر در روابطش چهار س��تون تشکیل داده‬ ‫و در این چهار ستون یک رابطه مصلحت‌گرایانه توازن‌گرا‬ ‫در پیش گرفته است؛ یک رابطه مربوط به کشورهای حوزه‬ ‫ع ربی خلی ج‌فارس مانند ع ربستان سعودی و قطر است‪ ،‬یک‬ ‫رابطه با ترکیه است‪ ،‬یک رابطه با ای ران و در نهایت نیز یک‬ ‫رابطه با غرب‪ .‬این روابط کاملا متوازن است؛ یعنی محمد‬ ‫المرسی با کشورهای ع ربی خلی ج‌فارس طوری رفتار کرد که‬ ‫بتواند نظر آنها را جلب کند مانند روسای‌جمهور قبلی مصر‪.‬‬ ‫ولی باید توجه داشت که اخوان با کشورهای این حوزه یک‬ ‫مشکل عقیدتی دارد‪ ،‬ولی اکنون به صورت مصلحت‌گرایانه‬ ‫این مشکل را پنهان کرده است‪.‬‬ ‫مش��کل عقیدتی اخوان‌المس��لمین این اس��ت که‬ ‫این جریان به س��مت اعتدال‌گرایی حرکت کرده است‪ ،‬اما‬ ‫کش��ورهای عرب خلی ج‌فارس همچنان م ی‌خواهند نظام‬ ‫سنتی خودشان را حفظ کنند‪ .‬نمونه موردی آن نیز بازداشت‬ ‫اخوان ی‪‎‬ها در امارات متحده عربی اس��ت‪ .‬اما با این اوصاف‬ ‫باز ش��اهدیم زمانی که المرس��ی وارد عربس��تان سعودی‬ ‫م ی‪‎‬شود‪ ،‬طوری س��خن م ی‪‎‬گوید که نظر کشورهای عرب‬ ‫حوزه خلی ج‌فارس را تامین نماید؛ وی آنها را هم‪‎‬پیمان مصر‬ ‫قلمداد م ی‪‎‬کند و بیان م ی‪‎‬دارد که تعرض به کشورهای عرب‬ ‫حوزه خلی ج‌فارس تعرض به مصر است‪ .‬به این ترتیب وی‬ ‫به‌نوعی خودش را دوست و وفادار آنها نشان م ی‪‎‬دهد؛ دلیل‬ ‫این رفتار نیز این است که اخوان به کمک‪‎‬های این کشورها‬ ‫نیاز دارد‪ .‬این گروه اس�لامگرا با ترکیه نیز تعامل دارد و در‬ ‫نشست کنگره حزب عدالت و توسعه شرکت م ی‌نماید ولی‬ ‫زیاد به این کشور نزدیک نش��د چرا که از این واهمه داشت‬ ‫الگوی ترکیه الگوی غالبش شود‪.‬‬ ‫ای��ن در حال��ی اس��ت ک��ه رئی س‌جمه��وری مصر‬ ‫نم ی‪‎‬خواهد الگوی ترکیه را به‌عن��وان الگوی غالب بپذیرد‪،‬‬ ‫بلک��ه به‌دنبال این اس��ت که الگ��وی مص��ری را بازتولید‬ ‫کند‪ .‬در ای��ن میان اگر المرس��ی رابطه‪‎‬اش با غ��رب را نیز‬ ‫متوازن نگه داش��ته به این دلیل اس��ت که به کمک‪‎‬های‬ ‫مالی غرب نی��از دارد‪ .‬از جمله مواردی ک��ه م ی‌توان بیان‬ ‫داشت مصر به کمک‪‎‬های صندوق بی ن‪‎‬المللی پول‪ ،‬بانک‬ ‫جهانی و کمک ایاالت‌متحده که در زمان حس��نی مبارک‬ ‫انجام م ی‪‎‬گرفت‪ ،‬همچن��ان نی��از دارد‪ .‬همچنین از لحاظ‬ ‫اس��تراتژیک مصر ب رای ایجاد تعادل میان سیستم متوازن‬ ‫مصلحت‪‎‬گرایی که برگزیده اس��ت به قدرت استراتژیک و‬ ‫ژئوپلتیک جمهوری‌اس�لامی ای ران نیاز دارد‪ ،‬مثال بارز آن‬ ‫دعوت از وزیر امور خارجه ای ران به مصر است‪.‬‬ ‫اگ�ر بپذیریم می�ان آمریکا و اخوان‌المس�لمین‬ ‫نوعی تعامل برقرار شده‪ ،‬خطوط قرمزی که میان‬ ‫این دو وجود دارد‪ ،‬چیست؟‬ ‫‪ l‬مهمتری��ن خ��ط قرم��ز اخ��وان ب��رای غرب و‬ ‫پس از آغ�از بحران س�وریه یک�ی از مهمترین‬ ‫مخالفان دولت بشار اسد‪ ،‬اخوان‌المسلمین بود‪.‬‬ ‫چرا آمریکا از ای�ن موقعیت اس�تفاده نکرد تا با‬ ‫کمک اخوان سوریه به حکومت اسد ضربه بزند؟‬ ‫‪ l‬از دهه ‪ 90‬یعنی پس از فروپاشی نظام دوقطبی در‬ ‫جهان‪ ،‬اخوان‪‎‬المسلمین در منطقه خاورمیانه از حالت متمرکز‬ ‫خارج ش��د و حالت منطقه‪‎‬ای به خود گرفت‪ .‬بناب راین اکنون‬ ‫مشاهده م ی‪‎‬کنیم که اخوان س��وریه با اخوان ترکیه‪ ،‬تونس‪،‬‬ ‫مصر یا اردن بس��یار تفاوت دارند‪ .‬اخوان ترکیه‪ ،‬مصر‪ ،‬تونس‬ ‫و حتی اردن همگی به‌نوعی به س��مت اعتدال‌گرایی رفتند‬ ‫ولی اخوان سوریه جزو تندروترین شاخه‪‎‬های اخوان باقی ماند‪.‬‬ ‫اکنون نیز ایاالت‌متحده از این واهمه دارد که یک گروه اسالمی‬ ‫تندرو با قدرت گرفتن در س��وریه‪ ،‬امنیت رژیم صهیونیستی‬ ‫را به خطر بیندازد‪.‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫در ش�رایط کنونی اخوان‪‎‬المس�لمین تا چه حد‬ ‫از اصول و بنیادهای اولی�ه خودش فاصله گرفته‬ ‫است؟‬ ‫اجتماعی جامعه هماهنگ کنند و به نوعی واقعیت را الگو‬ ‫و آرمان خودشان قرار داده‪‎‬اند و نه آرمان‌های دست‌نیافتنی‪.‬‬ ‫آمریکا‪ ،‬مس��اله فلس��طین اس��ت؛ چراکه اخوان اکنون از‬ ‫جانب س��لف ی‪‎‬های داخل مصر تحت فش��ار است و حدود‬ ‫‪25‬درصد س��لف ی‪‎‬ها اکن��ون وارد دولت اخوان ش��ده‪‎‬اند و از‬ ‫آن حمایت کرده‪‎‬اند‪ .‬از دیگر س��و خط قرمز آمریکا نیز ب رای‬ ‫اخوان‪‎‬المسلمین‪ ،‬اس��رائیل اس��ت‪ .‬در این میان نه اخوان‬ ‫م ی‏تواند از مساله فلسطین عبور کند و نه آمریکا از مساله‬ ‫اسرائیل‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ l‬در ح��ال حاض��ر اخوان‌المس��لمین از تعه��د‬ ‫عقیدت ی‪‎‬اش فاصله گرفته است‪ .‬در گروه‪‎‬های اسالمی یک‬ ‫نظام عقیدتی داریم و یک تعه��د عقیدتی‪ .‬تعهد عقیدتی‬ ‫همان تعهد ایدئولوژیک است؛ یعنی این گروه پیش از این‬ ‫به جدای ی‌ناپذیری دین و دولت اعتقاد نداش��تند‪ ،‬سیاست را‬ ‫داخل در دیانت مي دانس��تند و تعهد عقیدتی داش��تند که‬ ‫این مس��اله را اجرا کنند‪ .‬ام��ا اکنون م ی‪‎‬ت��وان گفت تعهد‬ ‫عقیدت ی‪‎‬ش��ان را کنار گذاش��ته‪‎‬اند و فقط م ی‪‎‬خواهند نظام‬ ‫عقیدت ی‪‎‬شان اجرا شود‪.‬‬ ‫مشکل عقیدتی اخوان‌المسلمین این است که این جریان‬ ‫به سمت اعتدال‌گرایی حرکت کرده است‪ ،‬اما کشورهای‬ ‫عرب خلیج‌فارس همچنان می‌خواهند نظام سنتی‬ ‫خودشان را حفظ کنند‪ .‬نمونه موردی آن نیز بازداشت‬ ‫اخوانی‪‎‬ها در امارات متحده عربی است‬ ‫اکن�ون س�لف ی‌ها و بنیادگرای�ان در کش�ورهای‬ ‫منطقه چه وضعیتی دارند و تف�اوت رویکرد آنها‬ ‫با اخوان‏المسلمین چیست؟‬ ‫‪ l‬س��لف ی‏ها و گروه‪‎‬های رادیکال بعد از فروپاشی‬ ‫حکومت حاکمانی مانند بن‌علی و مبارک‪ ،‬فضای سیاسی‬ ‫جامعه را باز دیدند‪ .‬این در حالی اس��ت که ب��ه هر حال در‬ ‫جامعه یک خالئی به وج��ود آمده بود و برخ��ی از رهب ران‬ ‫این گروه‪‎‬های افراطی نیز از زندان‌ها آزاد ش��ده و به فعالیت‬ ‫سیاسی روی آورده بودند‪.‬‬ ‫ولی اکنون نکته‪‎‬ای که سلف ی‪‎‬ها نیز متوجه آن شده‪‎‬اند‪،‬‬ ‫این است که تغیی راتی که اخوان‌المسلمین انجام داد آنها نیز‬ ‫باید ب رای بقای خود انجام دهند؛ در واقع اخوان ی‪‎‬ها از دهه ‪90‬‬ ‫آرام آرام به تغیی رات گفتمانی درون خودش��ان روی آوردند و‬ ‫در افکارشان نوعی بازسازی انجام دادند؛ اما سلف ی‪‎‬ها تازه به‬ ‫این نتیجه رس��یده‪‎‬اند‪ .‬نمونه عینی آن نیز در تونس است‬ ‫که دو حزب س��لفی یعنی حزب اصالحات و حزب التحریر‬ ‫اقدام به گرفتن مجوز فعالیت حزبی کردند‪ .‬آنها با این اقدام‪،‬‬ ‫اساسنامه و حزب تش��کیل م ی‪‎‬دهند و درواقع شناسنامه‌دار‬ ‫م ی‌شوند و این در حالی اس��ت که در گذشته عقیده‪‎‬ای به‬ ‫آن نداشتند‪.‬‬ ‫بنابراین سلف ی‪‎‬ها یکی از اصول اعتقادی خودشان را‬ ‫زیر پا نهادند و مجوز درخواست حزب دادند‪ .‬در این شرایط‬ ‫آنها خودشان را وارد بازی سیاسی قدرت کردند‪ .‬این مساله‬ ‫نش��ان دهنده این اس��ت که آنها نیز قواعد بازی در عرصه‬ ‫سیاست را پذیرفته‪‎‬اند و به نوعی با تاخیری تقریبا دیرهنگام‬ ‫به این نتیجه رسیده‪‎‬اند که جهت از بین نرفتن گفتمانشان‬ ‫باید با روح زمانه هماهنگ ش��وند‪ .‬اکنون روح زمانه اقتضا‬ ‫م ی‪‎‬کند که گروه‪‎‬ها در قالب مجوزه��ای قانونی به فعالیت‬ ‫بپردازند و سلف ی‪‎‬ها نیز این نکته را درک کرده‪‎‬اند‪g .‬‬ ‫‪55‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫آسيا‬ ‫ناقوس مرگ در شبه‌قاره‬ ‫خشونت علیه شیعیان؛ بزرگ‌ترین چالش امنیتی پاکستان‬ ‫نویسنده‪ :‬عمر وریچ ‪ /‬مترجم‪ :‬آزاده کشوردوست‬ ‫بين‌الملل‬ ‫خانوده قربانیان ش��یعه انفجارهای کویت��ه ب رای چند‬ ‫روز از دفن کردن اجساد نزدیکان ش��ان خودداری م ی‌کردند‪.‬‬ ‫در یکی از جاده‌های اصلی شهر کویته واقع در جنوب غرب‬ ‫پاکستان صدها تن از عزاداران محلی هزاره که شیعه مذهب‬ ‫هستند‪ ،‬به‌رغم سرمای شدید هوا در کنار ‪ 90‬تابوت متعلق به‬ ‫عزیزانشان نشسته بودند‪ .‬آنها درصدد بودند تا مانع از آن شوند‬ ‫که جهان‪ ،‬قربانیان این حادثه خونین را فراموش کند‪.‬‬ ‫از جمله این قربانیان «عرفان عل��ی» یکی از جوانان‬ ‫فعال ش��جاع و محبوبی بود که به دلی��ل وضعیت امنیتی‬ ‫استان بلوچستان پاكستان ناچار به ترک تحصیل شده بود‪ .‬او‬ ‫در عین حال بخش عمده‌ای از وقت خود را صرف آگاه کردن‬ ‫جهان از درد و رنج مردم پاکس��تان م ی‌کرد‪ .‬در آن پنجشنبه‬ ‫خونین علی احس��اس کرد که ب رای نخس��تی ن‌بار مرگ را‬ ‫فریب داده است‪ .‬او در شبکه اجتماعی توئیتر اعالم کرد که‬ ‫از بمب‌گذاری کویته جان س��الم به در برده است ولی زمانی‬ ‫که ب رای کمک به آس��ی ب‌دیدگان رفته ب��ود‪ ،‬دومین انفجار‬ ‫ساختمان بیلیارد کویته را هدف قرار داد و به این ترتیب آمار‬ ‫قربانیان به نزدیک ‪ 100‬تن رسید‪ .‬این انفجارهای دوگانه یکی‬ ‫از دردناک‌ترین حوادث در این منطقه ب��ود‪ .‬این حادثه ب رای‬ ‫بس��یاری از مردم اس��تان تکان‌هنده بود و باعث شد هزاران‬ ‫تن از ش��هروندان به خیابان‌‌های س��رد بریزند‪ .‬علی یکی از‬ ‫چهره‌های شناخته شده در چنین تظاه رات‌‌‌هایی بود‪ .‬تصاویر‬ ‫جدید منتشر شده از علی او را در حالی نشان م ی‌داد که تصویر‬ ‫یکی از سیاستمداران پشتون را که ماه گذشته میالدی توسط‬ ‫طالبان ترور ش��د‪ ،‬در دس��ت دارد‪ .‬ولی این بار تصویر خندان‬ ‫علی در دستان تظاهرکنندگان بود‪ .‬عده‌ای نیز جمالتی که‬ ‫او در توئیتر نوشته بود را در دست داشتند‪« :‬من متولد شده‌ام‬ ‫تا ب رای حقوق بشر و صلح مبارزه کنم‪ .‬دین من احترام و عشق‬ ‫به تمامی‌ادیان است‪».‬‬ ‫در نهای��ت صدای معترضان ش��نیده ش��د‪ .‬تجمعات‬ ‫گس��ترده‌تری نیز در کراچی و در خارج از اقامتگاه خصوصی‬ ‫«آصف‌عل��ی زرداری» رئی س‌جمه��وری پاکس��تان صورت‬ ‫گرفت‪ .‬دوشنبه هفته بعد‪ ،‬دولت پاکستان «راجه پرویز اشرف»‬ ‫نخس ت‌وزیر این کش��ور را ب رای دیدار با خانواده قربانیان به‬ ‫کویته فرستاد‪ .‬در تحول بعدی‪ ،‬زمانی که «نواب اسلم ریزانی»‬ ‫وزیر بلوچستان از آخرین سفر خارجی خود بازگشت‪ ،‬به او گفته‬ ‫شد که از سمت خود برکنار شده است و دیگر جایی در دولت‬ ‫نخواهد داش��ت‪ .‬دولت محلی از کار برکنار شد و امور تحت‬ ‫حاکمیت فرماندار که رویکردهای سختگی رانه‌تری داشت‪ ،‬به‬ ‫نوعی حاکمیت اضط راری در این منطقه برقرار شد‪.‬‬ ‫قانع کردن خانواده قربانی��ان انفجارهای دوگانه کویته‬ ‫به دفن عزیزانش��ان م ی‌توانس��ت آتش اعتراض‌های جاری‬ ‫را بخواباند ول��ی ب رای جلوگیری از تکرار حوادث مش��ابه‪ ،‬به‬ ‫اقدام‌های��ی فراتر از آن نیاز بود‪ .‬در س��ال گذش��ته میالدی‬ ‫بیش از ‪ 400‬شهروند ش��یعه در سراسر پاکستان جان خود را‬ ‫از دس��ت دادند که این می زان دو‌ب رابر تعداد قربانیان در سال‬ ‫‪ 2011‬میالدی بود‪ .‬شیعیان یک اقلیت مهم در جامعه عمدتا‬ ‫سن ی‌مذهب پاکستان بوده و حدود یک‌ چهارم جمعیت این‬ ‫کشور را تشکیل م ی‌دهند‪ .‬حداقل یک‌چهارم قربانیان حادثه‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪56‬‬ ‫اخیر کویته از جمعیت هزاره بلوچستان بودند که طی یک قرن‬ ‫اخیر از افغانستان به این منطقه مهاجرت کرده بودند‪ .‬بسیاری‬ ‫از آنها در جس ت‌وجوی آرامش و امنیت رنج سفر و مهاجرت را‬ ‫به جان خریده بودند‪ .‬انفجارهای کویته که نسبت به حمالت‬ ‫قبل از آن بسیار مرگ‌‌بارتر بود‪ ،‬به‌طور تاسف‌باری آشنا به نظر‬ ‫م ی‌رسید‪ .‬طی سال‌های اخیر زائران شیعه گروه هزاره بارها‬ ‫در حالی که با اتوبوس عازم مکان‌ه��ای زیارتی ای ران بودند‪،‬‬ ‫هدف حمله قرار گرفته‌اند‪ .‬در سایر مناطق پاکستان از کراچی‬ ‫در جنوب گرفته تا الهور در شرق و تپ ه‌های شمالی گیلیت‪،‬‬ ‫پاراچنار در نزدیک مرز افغانس��تان و دره اسالم‌خان در شمال‬ ‫غرب‪ ،‬گروه‌ها و کاروان‌های ش��یعیان هم��واره هدف حمله‬ ‫قرار گرفته‌اند‪.‬در هر کدام از این موقعی ت‌ها‪ ،‬شیعیان مطابق‬ ‫س��نتی که از قرن‌ها پیش ب رای عزاداری و گرامی‌داشتن یاد‬ ‫شهدا و امامان انجام م ی‌شود‪ ،‬به خیابان‌ها م ی‌آیند‪ .‬بارزترین‬ ‫نمونه آن گرامی داشت شهادت امام حسین (ع) و پیروانش است‬ ‫که نه تنها نمودی از وفاداری به آنها‪ ،‬بلکه تمثیلی از وضعیت‬ ‫فعلی جامعه پاکستان است؛ یک گروه اقلیت به دلیل باورها و‬ ‫اعتقادهایشان به‌طور خشوت‌باری هدف حمله قرار م ی‌گی رند‪.‬‬ ‫مس��ئولیت بخش عم��ده‌ای از این حم�لات را گروه‬ ‫شب ه‌نظامی «لش��کر جنگوی» ب ر‌عهده گرفته است‪ .‬لشکر‬ ‫جنگوی و هم‌پیمانان شب ه‌نظامی آن احتماال خط رناک‌ترین‬ ‫گروهی هس��تند که در ح��ال حاضر در پاکس��تان فعالیت‬ ‫می‌‌کنند‪ .‬لش��کر جنگوی به‌عنوان یکی از زیرش��اخه‌های‬ ‫سازمان ممنوعه سپاه صحابه پاکستان فعالیت خود را آغاز‬ ‫کرد‪ .‬حدود یک دهه قبل‪ ،‬این گروه به این نتیجه رس��ید که‬ ‫زمینه‌های اعتقادی و فکری مشترکی با تازه‌واردهای القاعده‬ ‫دارد و بعد از آن شبکه خود را گسترش داده و فعالی ت‌هایش‬ ‫را تش��دید کرد‪ .‬از آن به بعد القاعده کنترل عملیات نظامی‬ ‫را ب ر‌عهده م ی‌گرفت و لش��کر جنگوی وظیفه تامین نیروها‬ ‫را ب ر‌عهده داشت‪ .‬القاعده و لش��کر جنگوی به‌طور مشترک‬ ‫مسئول عملیاتی مانند بمبگذاری س��ال ‪ 2008‬میالدی در‬ ‫اسالم‌آباد و حمله به تیم کریکت سریالنکا در الهور در سال‬ ‫‪ 2009‬میالدی به‌شمار م ی‌روند‪.‬‬ ‫مس��ئولیت شکس��ت در متوق��ف ک��ردن عملیات‬ ‫ش��ب ه‌نظامیان به‌طور مش��ترک ب ر‌عهده نخب��گان قدرت‬ ‫پاکستان است؛ سیاستمداران‪ ،‬ارتش و نهادهای قضایی‪ .‬کمتر‬ ‫از ‪ 24‬ساعت بعد از حمالت کویته «مالک اسحاق» یکی از‬ ‫رهب ران بدسابقه لشکر جنگوی در کراچی حمالت ضدشیعه‬ ‫جدیدی را آغاز کرده بود‪ .‬او در جمع هوادارانش گفت‪« :‬من به‬ ‫سخنرانی عالقه‌ای ندارم‪ .‬شما به خوبی م ی‌دانید که عالقه‬ ‫من چیست‪».‬‬ ‫اس��حاق در س��ال ‪ 2011‬میالدی و بعد از آنکه مراجع‬ ‫قضایی اعالم کردند که ب رای محاکمه وی شواهد کافی ندارند‪،‬‬ ‫به‌طور تعجب‌آوری از زندان آزاد ش��د‪ .‬مانند بسیاری دیگر از‬ ‫موارد‪ ،‬شاهدان عینی تحت حفاظت نبودند و در همین راستا یا‬ ‫مشمول حذف فی زیکی شدند یا به‌طور وحشتناکی تهدید شده‬ ‫و ناچار به سکوت شدند‪ .‬مسئوالن قضایی و نیروهای پلیس‬ ‫موفق نشدند شواهد الزم ب رای محکوم کردن او را پی دا کنند‪ .‬از‬ ‫طرف دیگر‪ ،‬برخی تحلیلگران پرسش‌هایی را درباره احتمال‬ ‫ارتباط آژان س‌های اطالعاتی پاکس��تان با گروه‌های فرقه‌ای‬ ‫مانند لشکر جنگوی و گروه بزرگ‌تر سپاه صحابه پاکستان‬ ‫مطرح کرده‌اند‪.‬‬ ‫اسحاق به‌طور آشکاری از رفت و آمد‌های آزادانه منع شده‬ ‫بود‪ .‬وی ب رای مدتی کوتاه بازداشت شده و بعد از آن مجددا آزاد‬ ‫شد‪ .‬او و همراهانش در معادالت کثیف با دولت ذینفع بودند‪.‬‬ ‫بر مبنای برخی گزارش‌ها‪ ،‬زمانی که مقرهای ارتش در سال‬ ‫‪ 2009‬میالدی هدف حمله قرار گرفت‪ ،‬اسحاق از زندان پای‬ ‫میز مذاکره رف��ت تا درباره وضعیت ایجاد ش��ده با مقام‌های‬ ‫مس��ئول رایزنی کند‪ .‬ناکامی‌مسئوالن پاکستان در حمایت‬ ‫از شیعیان‪ ،‬اعتماد به دولت و نهادهای کشوری را از بین برده‬ ‫است‪ .‬آن‌طور که دیده‌بان حقوق بشر گفته‌‪ ،‬شکست مسئوالن‬ ‫دولتی در مقابله با حمله به شیعیان از حد گذشته و حتی به‬ ‫درجه همدستی رسیده است‪ .‬این نهاد همچنین پرسش‌‌های‬ ‫چالش‌ب رانگیز هویتی را مطرح کرده است‪.‬‬ ‫در سال ‪ 1947‬میالدی پس از تقسیم شب ه‌قاره‪ ،‬پاکستان‬ ‫ظاه را به کشوری ب رای مسلمانان منطقه و اقلیتی که در آنجا‬ ‫زندگی م ی‌کردند‪ ،‬تبدیل ش��د‪« .‬محمد‌علی جناح» موسس‬ ‫این حکومت‪ ،‬خود فردی سکوالر با پیشینه مذهب شیعه بود‪.‬‬ ‫بعد از چند دهه‪ ،‬بسیاری از گروه‌های اقلیت تحت فشار و‬ ‫محاصره قرار گرفتند‪ .‬قوانین متعصبانه علیه فرقه مسلمانان‬ ‫احمدی باعث ش��د رهبری این فرقه به تبعید فرستاده شود‬ ‫و بس��یاری از هواداران آن در تنگنای بیش��تری قرار بگی رند‪.‬‬ ‫همچنین بسیاری از آنها عزیزانشان را در حمالت تروریستی‬ ‫از دست دادند‪ .‬این حمالت توس��ط همان گروه‌هایی انجام‬ ‫م ی‌شد که ش��یعیان را هدف قرار م ی‌دادند‪ .‬جامعه مسیحی‬ ‫نیز شرایط بهتری نداشت و از یک طرف توسط خشونت‌های‬ ‫شب ه‌نظامیان و از طرف دیگر توسط قوانینی که آنها را در ب رابر‬ ‫پیگرد و آزار آس��ی ب‌پذیر م ی‌کرد‪ ،‬تهدید م ی‌شد‪ .‬تعداد افراد‬ ‫جامعه پارسی نیز در پاکس��تان به‌شدت کاهش یافته است‪،‬‬ ‫به‌طوری که تعداد ساکنان این گروه در تورنتو حدود سه‌ب رابر‬ ‫افرادی است که در کراچی زندگی م ی‌کنند‪.‬‬ ‫انتظ��ار م ی‌رفت وضعیت ب رای ش��یعیان ت��ا حدودی‬ ‫متفاوت باشد‪ .‬آنها از گذشته‌های دور به‌طور مسالمت‌آمیز در‬ ‫کنار سن ی‌هایی که گرایش‌های صوفیانه دارند‪ ،‬زندگی کرده‬ ‫و در مراس��می‌مانند گرامیداشت س��االنه ماه محرم در کنار‬ ‫یکدیگر قرار گرفته‌اند‪ .‬با این همه همواره درجه‌ای از تعصب‬ ‫وجود داشته و برخی افراد متعصب ش��یعیان را با تندروهای‬ ‫دئوباند – پیروان یک گروه تندروی افراطی خش��ک مذهب‬ ‫در شرق آسیا‪ -‬مقایسه کرده و آنها را بدعت‌گزار م ی‌خوانند‪.‬‬ ‫با این وجود تفکر اصلی حاکم در پاکستان هرگز آنها را یک‬ ‫اقلیت مستقل در نظر نگرفته و به‌عنوان مثال به‌طور عمومی‬ ‫به مذهب سیاستمداران شیعه در پاکستان اشاره‌ای نم ی‌شود‪.‬‬ ‫در هر حال اگر ش��یعیان در پاکستان احساس امنیت‬ ‫نکنند‪ ،‬این مس��اله نه تنها روی این کشور بلکه روی تمامی‬ ‫‌منطقه تاثیر خواهد داش��ت‪ .‬پ راکندگی شیعیان در پاکستان‬ ‫تنها در مقایسه با کشور همس��ایه ای ران کمتر است‪ .‬تهدید‬ ‫شیعیان در درازمدت و در شرایطی که خش��ونت نه تنها در‬ ‫مرزهای دور‌دست بلکه در تارو‌‌پود کشور نفوذ کند‪ ،‬م ی‌تواند‬ ‫به اصل ی‌ترین چالش پاکستان تبدیل شود‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬
‫آفريقا‬ ‫پشتپردهبحرانگروگانگیری‬ ‫نمايش قدرت بنيادگرايان در شمال آفريقا‬ ‫بروس کراملی‪ 18 ،‬ژانویه ‪ / 2013‬ترجمه‪ :‬پوریا محمدی‬ ‫بين‌الملل‬ ‫اعتراض خود را به این عملیات اعالم و از دولت الجزایر خواست‬ ‫تا «جان انس��ان‌ها را در اولویت قرار بدهد»‪ .‬همچنین طبق‬ ‫گزارش‌ها‪ ،‬مقامات دولتی در توکیو با احضار س��فیر الجزایر‬ ‫در ژاپن نارضایتی خود را از مرگ گروگان‌های ژاپنی طی این‬ ‫حمله اعالم کردند‪ .‬اگرچه به نظر م ی‌رسید مقامات الجزایری‬ ‫به هیچ عنوان حاضر به تحمل هی چ‌گونه انتقادی درباره نحوه‬ ‫مواجهه خود با این بحران نیستند‪.‬‬ ‫افراط‌گرایان الجزایری به خوبی با رویکرد انعطاف‌ناپذیر‬ ‫دولت این کشور در مقابله با موقعی ت‌های گروگانگیری آشنا‬ ‫هستند‪ .‬به همین دلیل برخی از ناظ ران آگاه بر این باورند که‬ ‫حمله عی ن‌امیناس عمال یک ماموری��ت انتحاری بوده که‬ ‫ب رای رس��یدن به اهداف مختلف ط راحی و اجرا ش��ده است‪.‬‬ ‫اعتقاد بر این است که رهبری این گروگانگیری توسط مختار‬ ‫بلمختار‪ ،‬یکی از مبارزان اسالمگرای شناخته شده و رهبر گروه‬ ‫«الملثمین» انجام شده است‪ .‬سخنگوی این گروه حمله به‬ ‫تاسیس��ات گازی عی ن‌امیناس را حمله‌ای تالف ی‌جویانه به‬ ‫دلیل مداخله نظامی فرانسه در مالی دانست‪ .‬هنوز مشخص‬ ‫نیست که آیا بلمختار نیز در عملیات گروگانگیری حاضر بوده‬ ‫یا نه‪ .‬ولی یکی از مقامات ضدتروریسم فرانسه درباره اینکه‬ ‫دلیل این حمله واقعا اقدامی‌تالفی جویانه و در پاسخ به اقدام‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫یک روز پ��س از آنکه نیروهای الجزای��ری‪ ،‬ب رای پایان‬ ‫دادن به بحران گروگانگیری مرگبار در تاسیسات گاز طبیعی‬ ‫عی ن‌امیناس‪ ،‬به این مرکز حمله کردن��د‪ ،‬هنوز در خصوص‬ ‫سرنوشت گروگان‌ها و نیروهای اس�لامگرایی که این افراد‬ ‫را به گروگان گرفته بودند ابهام��ات زیادی وجود دارد‪ .‬رهب ران‬ ‫کش��ورهای غربی که برخی از اتباع آنها در میان گروگان‌ها‬ ‫بودند‪ ،‬از اینک��ه مقامات الجزایری در خص��وص این بحران‬ ‫اطالعات بسیار کمی در اختیار آنها قرار داده‌اند‪ ،‬اب راز نارضایتی‬ ‫کرده‌اند‪ .‬همچنین برخی از دولت‌های غ ربی‪ ،‬پس از عملیات‬ ‫‪ 17‬ژانوی��ه و اقرار مقامات الجزایری به کش��ته ش��دن تعداد‬ ‫نامعلوم��ی‌از گروگان‌ها طی ای��ن عملی��ات‪ ،‬نگرانی خود‬ ‫را نس��بت به وضعیت موجود اب راز کردن��د‪ .‬مقامات امنیتی‬ ‫اتحادیه اروپا نیز اعالم کردند که سازمان‌های امنیتی متبوع‬ ‫آنها نیز هی��چ اطالعاتی درباره این بح��ران در اختیار ندارند‪.‬‬ ‫یک مقام ارش��د ضدتروریس��تی فرانس��ه گفت‪« :‬وقتی با‬ ‫مقامات الجزایری ارتب��اط دارید که هرطور دوس��ت دارند و‬ ‫طبق منافع و خواسته‌های خود‪ ،‬بدون مشورت با‬ ‫هیچ کس‪ ،‬عمل م ی‌کنند‪ ،‬دیگر فقدان اطالعات و‬ ‫مخف ی‌کاری شما را شگفت‌زده نم ی‌کند‪ .‬آنها وقتی‬ ‫در موقعی ت‌هایی قرار م ی‌گیرن��د که با گروه‌های‬ ‫اس�لامگرا درگیر هستند‪ ،‬همیش��ه اول شلیک‬ ‫م ی‌کنند بعد سوال م ی‌پرسند‪ .‬ب رای ما سناریوهای‬ ‫گروگانگیری همیش��ه یک کابوس بوده اس��ت‪،‬‬ ‫زی را در چنین موقعی ت‌هایی شما بین یک مشت‬ ‫آدم‌رب��ای افراط‌گ��رای دیوانه و مقام��ات امنیتی‬ ‫الجزایری گی��ر افتاده‌اید که با خوش��حالی تمام‬ ‫به‌دنبال بهانه‌ای ب رای کش��یدن ماشه و شلیک‬ ‫م ی‌گردند‪ .‬در چنین شرایطی‪ ،‬احتمال زنده بیرون‬ ‫آمدن گروگان‌ها به‌شدت کمرنگ م ی‌شود‪».‬‬ ‫وضعی��ت در داخل و اط راف تاسیس��ات عی ن‌امیناس‪،‬‬ ‫بع دازظهر روز ‪ 18‬ژانویه تقریبا به همان اندازه ‪ 24‬ساعت پیش‬ ‫از آن و در زمان حمله نیروهای الجزایری ب رای پایان بخشیدن‬ ‫به گروگانگیری‪ ،‬آشفته و به‌هم ریخته بود‪ .‬خبرگزاری دولتی‬ ‫الجزایر از قول مقامات دولتی آگاه اعالم کرد که چهار گروگان‬ ‫ـ دو انگلیسی و دو فیلیپینی‪ -‬طی عملیات کشته شده و دو‬ ‫نفر از کارگران کارخانه نیز در زمان حمله اولیه اسالمگرایان در‬ ‫روز ‪ 16‬ژانویه‪ .‬همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که تع داد‬ ‫زیادی از گروگان‌های خارجی و شاید صدها نفر از گروگان‌های‬ ‫الجزایری نیز در جریان حمله نیروهای دولتی به این مرکز فرار‬ ‫کرده‌اند‪ .‬هرچند تعداد دقیق گروگان‌های آزاد ش��ده هنوز از‬ ‫سوی مقامات رسمی الجزایر اعالم نشده است‪.‬‬ ‫محمد سعید‪ ،‬وزیر ارتباطات الجزایر پس از این حمله‬ ‫اعالم کرد‪« :‬این عملیات منجر به کشته شدن تعداد زیادی‬ ‫از تروریس ت‌ها و آزادی شمار قابل توجهی از گروگان‌ها شد‪.‬‬ ‫متاسفانه‪ ،‬باید بگویم تعداد از گروگان‌ها کشته و برخی دیگر‬ ‫زخمی‌شده‌‌اند‪».‬‬ ‫دولت‌های انگلیس‪ ،‬فرانسه‪ ،‬نروژ‪ ،‬ژاپن‪ ،‬ایاالت متحده‬ ‫و کش��ورهای دیگر که احتمال م ی‌رفت اتب��اع آنها در میان‬ ‫گروگان‌ها باش��ند طی مدت این بحران ت�لاش م ی‌کردند‬ ‫اطالعاتی درباره آن به‌دست آورند‪ .‬مانوئل والس‪ ،‬وزیر کشور‬ ‫فرانس��ه‪ ،‬روز ‪ 18‬ژانویه اعالم کرد که دست‌کم دو فرانسوی‬ ‫توانس��ته‌اند از دس��ت گروگانگیرها جان به در ببرند‪ .‬دیوید‬ ‫کامرون‪ ،‬نخس ت‌وزیر انگلیس نیز روز ‪ 17‬ژانویه گفت که هنوز‬ ‫اطالعات روشن و کاملی درباره این بحران ندارد و اضافه کرد‬ ‫احتماال باید منتظر شنیدن «اخبار بد» درباره نتایج این حمله‬ ‫باشیم‪ .‬اگرچه کامرون اعالم کرد به گفته مقامات الجزایری‪،‬‬ ‫حمله نیروه��ای دولتی به دلیل احتمال صدمه رس��یدن به‬ ‫گروگان‌ها از سوی تروریس��ت‌ها انجام شده‪ ،‬ولی مشخص‬ ‫است که الجزایر حتی این اطالعات محدود را نیز پس از انجام‬ ‫حمله در اختیار دولت انگلیس قرار داده است‪ .‬سخنگوی دولت‬ ‫انگلیس در حالی که مراتب ناامیدی و نارضایتی دیوید کامرون‬ ‫از نحوه حل و فصل این بحران توس��ط مقام��ات الجزایری‬ ‫را اعالم م ی‌کرد‪ ،‬گفت‪« :‬دولت الجزایر به خوبی آگاه اس��ت‬ ‫که‌ترجیح م ی‌دادیم پیش از هرگونه اقدامی‌مورد مش��ورت‬ ‫قرار بگیریم‪».‬‬ ‫هرچند کامرون تنها کس��ی نبود که با تصمیم سریع‬ ‫و یکجانبه دولت الجزایر ب رای اس��تفاده از نیروهای نظامی‬ ‫و حمله به محل نگهداری گروگان‌ها غافلگیر شد‪ .‬ژاپن نیز‬ ‫فرانسه در مالی ـ که تنها یک هفته از آغاز آن م ی‌گذرد ـ بوده‬ ‫باش��د اب راز‌ تردید م ی‌کند‪ .‬به عقیده این مقام آگاه‪ ،‬بلمختار‬ ‫نم ی‌توانس��ته ظرف تنها چندروز حمله‌ای به این دشواری را‬ ‫ب رنامه‌ریزی کرده باشد‪ .‬این حمله به احتمال بسیار زیاد از قبل‬ ‫ب رنامه‌ریزی ش��ده و پس از اعالم مداخله فرانسه در مالی‪ ،‬به‬ ‫صورتی فرصت‌طلبانه به مرحله اجرا درآمده است‪ .‬وی در ادامه‬ ‫اشاره م ی‌کند طرح‌ریزی حمله به یکی از مراکز بخش اصلی‬ ‫اقتصاد الجزایر که همراه با گروگان گرفتن تع داد زیادی از اتباع‬ ‫خارجی است و با گستاخی رهب ران سیاسی و نیروهای امنیتی‬ ‫را به مبارزه م ی‌طلبد‪ ،‬بیشتر حمله‌ای نمادین به نظر م ی‌رسد‪.‬‬ ‫این مق��ام امنیتی ادامه م ی‌ده��د‪« :‬بلمختار به‌عنوان‬ ‫فردی که مقامات امنیتی سال‌هاس��ت در پی او هس��تند‪،‬‬ ‫به خوبی م ی‌داند که مقامات الجزایری به هیچ عنوان اجازه‬ ‫نم ی‌دهند اسالمگرایان از چنین شرایطی جان سالم به‌در بب رند‬ ‫یا با آنها حاضر به مذاکره شوند‪ ».‬وصل کردن چیزی که به‌طور‬ ‫مشخص یک ماموریت انتحاری بوده به وقایع کشور مالی‪،‬‬ ‫احتماال تالشی ب رای پیشبرد اهداف بلمختار در جو جهادی‬ ‫پیچیده منطقه است‪ .‬این اسالمگرای متولد الجزایر به‌رغم‬ ‫آنکه اسامه بن‌الدن و س��ازمان القاعده را که دوشادوش آنها‬ ‫در افغانستان جنگیده‪ ،‬م ی‌ستاید ولی اواخر سال گذشته پس‬ ‫از اختالف با اعضای گروه «القاعده کشور اسالمی مغرب» از‬ ‫این گروه جدا ش��د و تصمیم گرفت گروه شبه نظامی خود را‬ ‫با نام الملثمین پایه‌گذاری کند‪ .‬کارشناسان معتقدند بلمختار‬ ‫هرچند گروه خود را در بخش گسترده‌ای از منطقه ساحل‪ ،‬از‬ ‫جمله شمال مالی‪ ،‬هماهنگ با سایر ش��بکه‌های افراط‌گرا‬ ‫سازماندهی و هدایت م ی‌کند ولی بین او و رهب ران‬ ‫دیگر گروه‌های ش��ب ه‌نظامی بر س��ر نفوذ و اعتبار‬ ‫رقابت شدیدی وجود دارد‪.‬‬ ‫این رقابت به ویژه بین بلمختار و عبدالماکل‬ ‫دروکدال‪ ،‬رهبر اسمی‌گروه القاعده مغرب اسالمی‬ ‫جریان دارد‪ .‬دروک��دال‪ ،‬رهبری گروه اس�لامگرای‬ ‫الجزایری «موعظه و مبارزه» را برعهده داشت‪.‬‬ ‫این گروه در س��ال ‪ 2006‬به القاعده پیوست و‬ ‫نام خود را به «القاعده مغرب اس�لامی» تغییر داد‪.‬‬ ‫بلمختار همچنی��ن با عبدالحمی��د ابوزید‪ ،‬معاون‬ ‫دروک��دال در منطقه س��احل نیز رقاب��ت پنهان و‬ ‫تنگاتنگی دارد‪ .‬مقامات فرانس��وی‪ ،‬باتوجه به این‬ ‫اختالفات فرقه‌ای‪ ،‬ب��ر این اعتقادند ک��ه بلمختار‬ ‫با توجیه یک حمله از پی ش‌برنامه‌ریزی ش��ده به تاسیسات‬ ‫گازی عی ن‌امیناس و ارتباط دادن آن به حمله فرانسه به مالی‪،‬‬ ‫به‌دنبال افزایش احترام و تسلط س��ازمان خود در ب رابر دیگر‬ ‫گروه‌های جهادی در منطقه است‪.‬‬ ‫مارک ترویدیچ‪ ،‬قاضی برجس��ته فرانسوی و نویسنده‬ ‫کتاب «تروریست‪ :‬هفت س��تون دیوانگی» م ی‌گوید‪« :‬نوع‬ ‫حمالت هولناک و نمایشی اس��ت که گروه‌های افراط‌گرا را‬ ‫با حمله به یک دولت ع ربی‪ ،‬کش��تن اتباع خارجی و قربانی‬ ‫کردن تعداد زیادی از نیروهای به اصط�لاح جهادی خود به‬ ‫هیجان م ی‌آورد‪ .‬درست است که احتمال دارد بلمختار تعداد‬ ‫زیادی از نیروهایش و حتی جان خود را از دس��ت بدهد‪ ،‬ولی‬ ‫از نظر بس��یاری از گروه‌های افراطی در سراسر جهان که از‬ ‫این حرکت نیرو و انگیزه م ی‌گیرن��د‪ ،‬آنها حتی اگر به چنین‬ ‫سرنوشتی دچار شوند پیروز هستند‪ ».‬به عبارت دیگر «حمله‬ ‫عی ن‌امیناس م ی‌تواند موقعیت بلمخت��ار را تا حد هریک از‬ ‫فرماندهان اسالمگرای آن سوی پاکستان باال ببرد‪ .‬مهم‌تر از‬ ‫همه اینکه این عملیات م ی‌تواند به وی وجهه یک قهرمان را‬ ‫ببخشد؛ وجهه‌ای که گروه بلمختار‪ ،‬حتی اگر او جانش را در‬ ‫این راه از دست بدهد‪ ،‬از آن منتفع خواهد شد»‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫‪57‬‬
‫آفريقا‬ ‫آژير قرمز‬ ‫حمله تروریستی در الجزایر؛ معضل جدید شرکت‌های نفتی غربی‬ ‫ویوینا والت‪ 19 .‬ژانویه ‪/ 2013‬ترجمه‪ :‬رضا آقازاده‬ ‫بين‌الملل‬ ‫با بروز بح��ران گروگانگیری در الجزایر که با کش��ته‬ ‫ش��دن ‪ 23‬نفر از کارگران و ‪ 32‬نفر از گروگانگی ران در حمله‬ ‫خونین روز شنبه گذشته به پایان رسید‪ ،‬شرکت‌های انرژی‬ ‫بی ن‌المللی حاضر در منطقه با یک معضل اساس��ی روبه‌رو‬ ‫هستند‪ :‬آیا م ی‌توانند امنیت نیروها و نف رات خود را در میان‬ ‫آش��وب‌های سیاس��ی منطقه حفظ کنند؟ به وی��ژه اینکه‬ ‫این آش��وب‌ها به دلیل مناقش��ه در کش��ور مالی و دخالت‬ ‫نیروهای فرانسوی ب رای حمایت از نیروهای دولتی در مقابل‬ ‫شب ه‌نظامیان جهادی تشدید شده است‪.‬‬ ‫میلیاردها دالر س��رمایه‌گذاری ده‌ها شرکت غربی در‬ ‫منطقه غرب آفریقا و مغرب به خطر افتاده است‪ .‬این فرض‬ ‫که تاسیسات انرژی در منطقه‪ ،‬مصون از حمالت تروریستی‬ ‫اس��ت پیش از غروب روز چهارشنبه گذش��ته و زمانی که‬ ‫نیروهای شب ه‌نظامی به مناطق مس��کونی تاسیسات گاز‬ ‫طبیعی عی ن‌‌امیناس در بخش جنوب غربی الجزایر حمله‬ ‫کردند‪ ،‬رنگ باخت‪.‬‬ ‫طی این حمله‪ ،‬نیروهای شب ه‌نظامی صدها نفر شامل‬ ‫کارگران محلی و اتب��اع خارجی از جمله اتب��اع آمریکایی‪،‬‬ ‫نروژی‪ ،‬انگلیسی‪ ،‬فرانس��وی و ژاپنی را به گروگان گرفتند‪.‬‬ ‫تاثیر این حمله که گفته م ی‌ش��ود مختار بلمختار‪ ،‬فرمانده‬ ‫نیروهای جهادی الجزایر‪ ،‬مسئولیت آن را برعهده گرفته تا‬ ‫سال‌ها باقی خواهد ماند‪.‬‬ ‫فاضل ابوالغیط‪ ،‬تحلیلگر ارشد انرژی‬ ‫در بانک و شرکت سرمایه‌گذاری اوپنهایمر‬ ‫معتقد اس��ت‪« :‬ش��رکت‌های نفت��ی باید‬ ‫اقدامات امنیتی کام�لا متفاوتی را مدنظر‬ ‫قرار بدهند‪ .‬ای��ن تاسیس��ات و نیروگاه‌ها‬ ‫کاملا‌ب ی‌دفاع هستند‪».‬‬ ‫هرچن��د بیش��ترین تاثی��ر فاجع��ه‬ ‫گروگانگی��ری مس��تقیما متوج��ه الجزایر‬ ‫خواهد بود که تولید انرژی حدود ‪ 95‬درصد‬ ‫از حجم صادرات آن را تشکیل داده و بیش‬ ‫از ‪ 60‬درصد کل درآمدهایش متکی به این‬ ‫بخش است‪ .‬تاسیس��ات عی ن‌امیناس که‬ ‫یک سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت‌بیپی‬ ‫انگلیس و استات‌اویل نروژ است بیش از ‪10‬‬ ‫درصد کل تولید گاز طبیعی این کش��ور را‬ ‫دربرم ی‌گیرد‪.‬‬ ‫ش��رکت‌های نفتی بالفاصله پس از‬ ‫گروگانگیری شروع به خارج کردن کارکنان‬ ‫خ��ود از الجزای��ر کردند و دیوی��د کامرون‪،‬‬ ‫نخس ت‌وزیر انگلیس‪ ،‬روز جمعه گذشته خطاب به پارلمان‬ ‫این کشور گفت که تدابیر امنیتی در اط راف ساختمان‌های‬ ‫تجاری و دیپلماتی��ک در نقاط دیگر منطقه نیز تش��دید و‬ ‫تقویت شده است‪.‬‬ ‫مشخص نیس��ت که ش��رکت‌های نفتی چه زمانی‬ ‫ممکن اس��ت به این نتیجه برس��ند که ب��رای بازگرداندن‬ ‫کارکنان خارج ش��ده از الجزایر‪ ،‬امنیت کاف��ی وجود خواهد‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪58‬‬ ‫داشت؛ چه برسد به اینکه ریسک سرمایه‌گذاری میلیاردها‬ ‫دالر در پروژه‌های جدید انرژی را بپذیرن��د‪ .‬الجزایر مدت‌ها‬ ‫به‌دنبال جذب سرمایه‌گذاری ش��رکت‌های غربی‪ ،‬نه تنها‬ ‫در بخ��ش هیدروکربن که ب��رای تامین مال��ی طرح‌های‬ ‫انرژی تجدیدپذیر مانند نیروگاه‌های خورشیدی در صحرای‬ ‫الجزایر بوده است‪.‬‬ ‫در بهترین حال��ت‪ ،‬پ��س از این حمله تروریس��تی‪،‬‬ ‫س��رمایه‌گذاران بالقوه باتوجه به هزینه‌ه��ای اضافی ب رای‬ ‫تامین امنیت و توسعه زیرس��اخت‌ها در الجزایر‪ ،‬به سختی‬ ‫برس��ر میزه معامل��ه خواهند نشس��ت‪ .‬فیلی��پ دوپونته‪،‬‬ ‫مدی ر‌بخش آفریقای «گروه اوراس��یا» در یادداشتی که روز‬ ‫جمعه گذشته ب رای مشتریان فرستاده شد‪ ،‬م ی‌گوید‪« :‬هزینه‬ ‫فعالی��ت در الجزایر به یکب��اره افزایش یافته اس��ت‪ .‬ب رای‬ ‫دارای ی‌های فروخته شده در ‪ 12‬تا ‪ 18‬ماه آینده‪ ،‬تخفیف قابل‬ ‫توجهی اعمال م ی‌شود‪».‬‬ ‫این تهدید جدید ب رای شاه راه حیاتی اقتصاد الجزایر‬ ‫زندگی مردم عادی در این کشور را نیز تحت تاثیر قرار داده‬ ‫است‪ .‬هوکین المبریبن‪ ،‬گزارشگر روزنامه الوطن در الجزایر‬ ‫روز جمعه گذش��ته در گفت‌وگو با تایم گفت‪« :‬مردم بسیار‬ ‫نگران هستند‪ .‬این تاسیس��ات س��الیان متمادی برای ما‬ ‫همچون قلع ه‌های غیرقابل تس��خیری بوده‌اند که امنیت‬ ‫آنها تضمین شده است‪ .‬اگر دیگر تاسیس��ات نیز از سوی‬ ‫نیروهای جهادی مورد حمله قرار بگیرد م ی‌تواند فاجع ه‌بار‬ ‫باشد و باعث شود شرکت‌های نفتی غ ربی درباره حضور خود‬ ‫در الجزایر تجدیدنظر کنند‪».‬‬ ‫در حال حاضر‪ ،‬ش��رکت‌های نفتی برنامه‌های خود را‬ ‫اعالم نم ی‌کنند‪ .‬با این‌حال‪ ،‬نگاه گذرایی به نقش��ه شمال‬ ‫آفریقا ب رای نشان دادن عمق چالش‌های امنیتی پی ش‌روی‬ ‫این ش��رکت‌ها کفایت م ی‌کند‪ .‬ش��رکت‌های نفتی غربی‬ ‫حاضر در چاد و نیجریه در حال حاض��ر هرکدام صدها نفر‬ ‫از نیروهای نظامی خود را ب رای شرکت در جنگ به رهبری‬ ‫فرانس��ه به مالی اعزام کرده‌اند‪ ،‬جنگی که گروگانگی ران ـ‬ ‫احتماال به صورتی فرصت‌طلبانه ـ ادع��ا کرده‌اند حمله به‬ ‫تاسیسات عی ن‌امیناس اقدامی‌تالف ی‌جویانه در مقابل آن‬ ‫بوده است‪ .‬از سوی دیگر نیجریه درگیر جنگ داخلی با گروه‬ ‫اسالمگرای بوکوحرم است که همتای ایدئولوژیک شورشیان‬ ‫مالی محسوب م ی‌شود‪.‬‬ ‫با وجود ذخایر عظیم نفت در سرتاسر منطقه «ساحل»‬ ‫که ش��رکت‌های غربی را به خود ج��ذب م ی‌کند‪ ،‬خطر در‬ ‫مناطق دیگر نیز وج��ود دارد؛ جنوب الجزایر و مالی و نیجر‪.‬‬ ‫کش��وری بیابانی و فقیر که چهارمین کش��ور تولیدکننده‬ ‫اورانیوم در جهان است و منابع مورد نیاز شبکه ایستگاه‌های‬ ‫برق هسته‌ای فرانس��ه را تامین م ی‌کند‪ .‬الجزایر از شرق با‬ ‫لیبی همسایه اس��ت که شماری از ش��رکت‌های غربی در‬ ‫حال بهره‌برداری و اس��تخراج نفت از بزرگترین ذخایر نفتی‬ ‫آفریقا هستند‪.‬‬ ‫امنیت این منطقه نیز توس��ط گروه‌های شب ه‌نظامی‬ ‫تهدید م ی‌ش��ود‪ .‬گروه‌هایی مانند گروهی که در سپتامبر‬ ‫گذشته به کنس��ولگری ایاالت‌متحده در بنغازی حمله کرد‬ ‫و در جریان این حمله چهارنف��ر از دیپلمات‌های آمریکایی‬ ‫کشته شدند‪.‬‬ ‫با حضور بیشتر کش��ورهای منطقه در درگیری‌های‬ ‫مالی و پیوس��تن آنها به نیروهای فرانس��وی‪ ،‬احتمال بروز‬ ‫خطر ب رای ش��رکت‌های غربی در این کشورها نیز افزایش‬ ‫م ی‌یابد‪ .‬دوپونته هشدار م ی‌دهد‪« :‬خطر بروز گروگانگیری و‬ ‫اقدامات تالف ی‌جویانه علیه فرانسه و کشورهای هم‌پیمان‬ ‫آن در شمال آفریقا‪ ،‬منطقه ساحل و دیگر بخش‌های آفریقا‬ ‫به‌شدت افزایش خواهد یافت‪».‬‬ ‫گارد تاسیسات نفتی لیبی‪ ،‬روز جمعه نگذشته اعالم‬ ‫کرد که حض��ور نظامی خ��ود را در داخل و‬ ‫اط راف تاسیسات و نیروگاه‌های انرژی در این‬ ‫کشور افزایش داده اس��ت‪ .‬طبق این بیانیه‬ ‫اقدامات جدید ش��امل اح��داث «یک اتاق‬ ‫ویژه عملیات» ب رای کنترل تاسیسات نفت‬ ‫و گاز خواهد بود‪ .‬هرچند حتی در حال حاضر‬ ‫نیز ب رای چنین اقداماتی دیر ش��ده اس��ت‪.‬‬ ‫ابولغی��ط م ی‌گوید از مش��اهده عدم‌امنیت‬ ‫کافی در کشوری که غرق در سالح است و‬ ‫دولت مرکزی آن از زمان سقوط معمرقذافی‬ ‫متزلزل و ضعیف است‪ ،‬شوکه شده است‪.‬‬ ‫او س��اعت‌ها پی��ش از اع�لام لیبی‬ ‫مبنی بر افزای��ش اقدامات و تدابیر امنیتی‪،‬‬ ‫در گفت‌وگو با تایم گفت‪« :‬این س��ایت‌ها‬ ‫بسیار بسیار آس��ی ب‌‌پذیر هس��تند‪‌.‬تردید‬ ‫ندارم اگر فرد ی��ا گروهی این س��ایت‌ها را‬ ‫هدف قرار بگیرند‪ ،‬به راحتی آنها را تسخیر‬ ‫خواهند کرد»‪ .‬به نظر م ی‌رسد باید تعدادی از‬ ‫کارکنان و کارگران محلی و خارجی صنعت‬ ‫نفت الجزایر کشته م ی‌شدند تا دولت‌های‬ ‫منطقه به خود بیایند و شروع به اتخاذ اقدامات احتیاطی ‪-‬‬ ‫امنیتی کنند؛ اقداماتی که مدت‌ها پیش از این باید دست به‬ ‫انجام آنها م ی‌زدند‪ .‬ش��رکت‌های نفتی و دولت‌های منطقه‬ ‫امیدوارند با انجام این اقدام��ات بتوانند هم جان کارکنان و‬ ‫کارگران نفتی خود را حفظ کنند و هم مانع از خروج شرکای‬ ‫غربی خود شوند‪g .‬‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬
‫آسيا‬ ‫روحاني كاريزماتيك‬ ‫آیا طاهر القدري پایه‌های سیاست در پاکستان را به لرزه درآورده است؟‬ ‫رضا آقازاده‬ ‫بين‌الملل‬ ‫دیگر‪ ،‬چندان به مذاق ژنرال‌ها خوش��ایند نیست‪ .‬در همین‬ ‫حال‪ ،‬سیاستمداران پاکستانی از این ه راس دارند که ممکن‬ ‫است دستگاه قضایی و ارتش تصمیم به جایگزینی آنها با یک‬ ‫دولت موقت بگی رند و دولت موقت تصمیم بگیرد شرایط بازی‬ ‫را به نفع خود تغییر دهد‪ .‬ه راس بزرگتر این است که شاید این‬ ‫زمینه‌‌چینی به برگزاری انتخابات تازه منجر نشود‪.‬‬ ‫در حال حاضر‪ ،‬دولت پاکستان تمام تالش خود را ب رای‬ ‫پرهیز از دچار شدن به چنین سرنوشتی به کار بسته است‪ .‬آنها‬ ‫تاکنون به القدری و پیروانش سختگیری نکرده و اجازه داده‌اند‬ ‫تا به اعتراض خود ادامه دهند؛ با این امید که سرمای زمستان‬ ‫و باران‌های شدید بتواند جمعیت را از خیابان‌ها متفرق کند‪.‬‬ ‫رحمان مالک‪ ،‬وزیر کشور‪ ،‬در اقدام ی‌ غیرعاقالنه اعالم کرد‬ ‫که چندین تهدید بمب‌گذاری علیه القدری و دیگر معترضان‬ ‫وجود دارد‪ ،‬ولی دولت ب رای متفرق کردن معترضان به خشونت‬ ‫متوسل نشد‪ .‬پنج‌شنبه شب گذشته‪ ،‬دولت با القدری به توافق‬ ‫رسید و وی از هوادارانش خواس��ت پس از یک روز مذاکرات‬ ‫طوالنی ب��ا دولت‪ ،‬خیابان‌ه��ا را ترک کنند‪ .‬پرویز اش��رف با‬ ‫امضای توافقنامه‌ای متعهد شد که طاه رالقدری در هرگونه‬ ‫مذاکره درخصوص انتقال قدرت مشارکت داشته باشد‪.‬‬ ‫القدری‪ ،‬باتوج��ه به اینکه هیچ گ��روه دیگری حاضر به‬ ‫حمایت از وی نش��د‪ ،‬مجبور به‌سازش ش��د‪ .‬پیش از رسیدن‬ ‫ی متحده» تهدید کرده بود‬ ‫القدری به اسالم‌آباد‪« ،‬جنبش قوم ‌‬ ‫که به معترضان خواهد پیوست‪ ،‬ولی در نهایت عقب‌نشینی‬ ‫کرد‪ .‬احزاب دیگر نیز خود را از این ماجرا کنار کشیده‌اند‪ .‬حزب‬ ‫نواز شریف‪ ،‬نخس ت‌وزیر سابق‪ ،‬در تالش هماهنگ ب رای حمله‬ ‫به القدری به دولت پیوست تا رسانه‌ها القدری را همچون یک‬ ‫رهبر فرقه‌ای خط رناک به تصویر بکشند که مریدانش را قربانی‬ ‫غرور خود کرده است‪ .‬عمران خان‪ ،‬بازیکن سابق کریکت نیز‬ ‫هرچند‌ب ی‌کفایتی و فساد مقامات حاکم در پاکستان را محکوم‬ ‫کرد‪ ،‬ولی حاضر نشد به تجمع اعتراضی القدری و ه وادارانش در‬ ‫اسالمآبادبپیوندد؛موضوعیکهنشان‌دهندهبلوغسیاسیاست‪.‬‬ ‫در گذشته‪ ،‬سیاستمداران هرگز فرصت را ب رای سرنگون کردن‬ ‫مخالفانشان فارغ از اینکه چه کسی در نهایت از این سرنگونی‬ ‫سود م ی‌برد‪ ،‬از دس��ت نم ی‌دادند‪ .‬ولی در حال حاضر و به‌رغم‬ ‫اینکه اپوزیسیون مشتاقانه به‌دنبال برکنار کردن دولت فعلی‬ ‫یداند تنها در صورتی این فرصت را به‌دست خ واهد‬ ‫است ولی م ‌‬ ‫آورد که القدری و هوادارانش خیابان‌ها را ترک کرده و اجازه دهند‬ ‫انتخابات برگزار شود‪g.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫در هفته گذشته‪ ،‬طاهر القدری‪ ،‬روحانی صوف ی‌مسلک‬ ‫پاکس��تانی که عالقه ش��دیدی به نطق‌ها و سخنران ی‌های‬ ‫عجیب دارد‪ ،‬با رهبری اعتراض‌ه��ا و تدارک یک راهپیمایی‬ ‫در قلب پایتخت پاکستان‪ ،‬اس�لام آباد‪ ،‬خواستار کناره‌گیری‬ ‫مقام‌های حکومتی ش��د‪ .‬او هر روز صبح با ظاهر ش��دن در‬ ‫سخنران ی‌های زنده تلویزیونی‪ ،‬طبقه حاکم این کشور را متهم‬ ‫به‌ب ی‌کفایتی و طمع کرده است‪ .‬وی روز چهارشنبه گذشته در‬ ‫یک سخنرانی طوالنی و شدیداللحن که از نظر طوالنی بودن‬ ‫به سخنران ی‌های چاوز تنه م ی‌زد به هوادارانش گفت‪« :‬ب رای‬ ‫آنها این کشور مثل بزی است که آن را میان خود قسمت کرده‬ ‫و م ی‌بلعند‪».‬‬ ‫طاهر القدری که پیش از تعطیالت کریسمس و بعد از‬ ‫شش سال اقامت در کانادا به پاکستان بازگشته‪ ،‬به خودی خود‬ ‫تهدیدی ب رای نظام سیاسی این کشور محسوب نم ی‌شود‪.‬‬ ‫هرچند برخی از هواداران��ش او را به یک رهبر مذهبي مدرن‬ ‫تشبیه م ی‌کنند که از تبعید در غرب بازگشته تا انقالبی مردم ی‌‬ ‫را ب رای سرنگونی یک نظام فاسد و س��رکوبگر رهبری کند‪.‬‬ ‫ولی تعداد افرادی که وی توانسته در این مدت گردآورد بسیار‬ ‫کمتر از میلیون‌ها نفری است که وعده داده بود به خیابان‌ها‬ ‫بکش��اند‪ .‬القدری که در مقام یک سیاس��تمدار تنها یکبار‬ ‫توانسته بر کرسی پارلمان این کشور تکیه بزند‪ ،‬ب رای رسیدن‬ ‫به بلندپروازی‌های خود ابزار سیاسی الزم را در اختیار ندارد‪.‬‬ ‫هرچند درباره اینکه چه کسی پشت القدری و کمپینش‬ ‫پنهان شده‪ ،‬حدس و گمان‌های زیادی زده م ی‌شود؛ کمپینی‬ ‫که به طرز مشکوکی خوب و با درایت ب رنامه‌ریزی شده است‪.‬‬ ‫پیام اصلی این روحانی که «سیاستمداران را فراموش کنید‪،‬‬ ‫باید دولت را حفظ کرد»‪ ،‬ش��عار دیرین��ه و قدیمی‌نیروهای‬ ‫نظامی قدرتمند پاکس��تان بوده اس��ت‪ .‬این ادعا که اهمیت‬ ‫کشور بیش از آن اس��ت که به سیاستمداران و مردم ی‌که به‬ ‫آنها رای داده‌اند سپرده ش��ود‪ ،‬بن مایه اصلی سخنران ی‌های‬ ‫پس از کودت��ای تم��ام دیکتاتورهای نظامی در پاکس��تان‬ ‫بوده اس��ت‪ .‬زمانی که غی رنظامیان ـ از جمله دولت فعلی در‬ ‫پنج سال گذشته ـ قدرت را در دست داش��ته‌اند‪ ،‬ژنرال‌های‬ ‫ارتش از پ س‌پ��رده با اقداماتی از جمله تقل��ب در انتخابات و‬ ‫حمایت از نمایندگان در سیر رویدادها و وقایع دخالت کرده‌اند‪.‬‬ ‫روز سه‌‌شنبه و تنها چندین ساعت پس از ورود القدری‬ ‫به اسالم‌آباد‪ ،‬زمانی که دادگاه عالی این کشور حکم بازداشت‬ ‫راجه پرویز اشرف را به اتهام فس��اد صادر کرد‪ ،‬سوءظن‌ها در‬ ‫مورد دست‌های پشت پرده تش��دید شد‪ .‬به اعتقاد برخی این‬ ‫هم‌زمانی نم ی‌توانس��ت تصادفی باش��د‪ .‬پرونده اشرف که‬ ‫به دوران حضور او در وزارتخانه آب و برق مربوط م ی‌ش��ود‪،‬‬ ‫چندین ماه بود که در سیستم قضایی کند این کشور در حال‬ ‫طی مراحل قانونی خود بود‪ .‬تصمیم دادگاه ب رای صدور این‬ ‫حکم بازداشت‪ ،‬درست همزمان با راهپیمایی اعتراضی القدری‬ ‫و هوادارانش در پایتخت‪ ،‬موجب بروز ه راس و وحشت نسبت‬ ‫به تالش‌های هماهنگ و گسترده ب رای انجام یک «کودتای‬ ‫نرم» ش��د‪ .‬بازار س��هام همان عصر و با درز ای��ن اخبار دچار‬ ‫تالطم شد‪.‬‬ ‫پرویز اش��رف‪ ،‬از زمان به قدرت رسیدن همواره مراقب‬ ‫بوده توجه خصمانه دادگاه عالی این کش��ور را به خود جلب‬ ‫نکند‪ .‬اما یوسف‌رضا گیالنی‪ ،‬س��لف او‪ ،‬سال گذشته پس از‬ ‫نامه نگاری با مقامات سوئیسی ب رای بازگشایی پرونده‌های‬ ‫فساد علیه رئی س‌جمهور پاکستان از اين كار خودداري كرد‪.‬‬ ‫آصف‌علی زرداری هم از س��وی دادگاه عالی سلب صالحیت‬ ‫شد‪ .‬اشرف با پیروی از دس��تورات دادگاه‪ ،‬با ارسال نامه‌ای به‬ ‫سوئیس از مسئوالن قضایی این کشور خواست تا نامه قبلی‬ ‫دولت پاکستان مبنی بر متوقف کردن پیگرد قضایی علیه‬ ‫زرداری را منتفی بداند‪.‬‬ ‫به اعتقاد منتقدان دادگاه عالی پاکستان‪ ،‬حکم بازداشت‬ ‫اشرف و زمان صدور آن‪ ،‬نش��ان از عزم ب رای سرنگونی دولت‬ ‫دارد‪« .‬حزب مردم پاکستان» که قدرت را در این کشور در دست‬ ‫دارد‪ ،‬م ی‌توانس��ت با معرفی نخس ت‌وزیری که این چنین در‬ ‫مقابل تعقیب قضایی آسی ب‌پذیر نباشد از بروز این آشفتگی‬ ‫و نابسامانی جلوگیری کند‪ .‬هرچند انتظار نم ی‌رود دستگیری‬ ‫اشرف به زودی اتفاق بیفتد‪ .‬فصیح بخاری‪ ،‬رئیس اداره مبارزه‬ ‫با فساد دولت پاکستان در جریان جلسه استماعی به دادگاه‬ ‫عالی این کشور گفت که تحقیقات در خصوص پرونده فساد‬ ‫پرویز اشرف ناقص بوده و ب رای تعیین اینکه آیا نخس ت‌وزیر‬ ‫باید دستگیر شود‪ ،‬به زمان بیشتری نیاز است‪.‬‬ ‫اگر اش��رف در نهایت دستگیر هم ش��ود‪ ،‬این موضوع‬ ‫موجب سرنگونی دولت نخ واهد شد‪ .‬اتهامات مطرح شده علیه‬ ‫وی هنوز ثابت نشده اس��ت‪ .‬حتی اگر این اتهامات اثبات نیز‬ ‫شود‪ ،‬مجلس فعلی م ی‌تواند ب رای مدت کوتاهی فرد دیگری را‬ ‫به‌عنوان جانشین وی انتخاب کند‪ .‬با این حال‪ ،‬حکم بازداشت‬ ‫موجب تضعیف دولت شده و شانس آن را ب رای رسیدن مجدد‬ ‫به قدرت‪ ،‬پس از انتخابات‪ ،‬به‌شدت کاهش م ی‌دهد‪ .‬چنین‬ ‫اقداماتی ب رای بسیاری از مردم این سوال را مطرح م ی‌کند که‬ ‫آیا اقدام دادگاه عالی به صورتی مس��تقل و در راستای قانون‬ ‫است یا یک بازی قدرت در عرصه سیاسی و در راستای منافع‬ ‫و اهداف سیاسی ژنرال‌های ارتش‪.‬‬ ‫ژنرال اش��فق کیانی‪ ،‬فرمانده فعلی ارتش پاکستان‪ ،‬به‬ ‫صراحت اعالم کرده که عالقه‌ای به در اختیار گرفتن قدرت‬ ‫ن��دارد‪ .‬ژنرال‌ها تا زمانی که در زمینه امنیت ملی‪ ،‬سیاس��ت‬ ‫خارج��ی و ب رنامه‌های دفاع��ی اهرم‌های فش��ار را در اختیار‬ ‫داش��ته باش��ند و وضعیت اقتصادی مطابق میل آنها باشد‪،‬‬ ‫هیچ تمایلی ب رای در اختیار داش��تن کنترل مستقیم اوضاع‬ ‫ندارند‪ .‬ژنرال‌های پاکستان به‌طور سنتی و پیش از آنکه یکی‬ ‫از آنها تصمیم بگیرد بر جایگاه ریاست‌جمهوری تکیه بزند‪،‬‬ ‫یک دهه صبر کرده‌اند و در هرحال‪ ،‬ارتش تنها زمانی رهب ران‬ ‫سیاسی قدرتمند را کنار زده است که این رهب ران محبوبیت‬ ‫خود را از دست داده بودند‪ .‬بناب راین دولت غیرنظامی ضعیف‬ ‫در پاکستان‪ ،‬تهدید چندانی ب رای ارتش محسوب نم ی‌شود‪.‬‬ ‫ولی باتوجه به اینکه پاکستان در زمان کنونی به صورت‬ ‫همزمان درگیر گروه‌های شب ه‌نظامی اسالمگرا‪ ،‬اقتصاد بیمار‪،‬‬ ‫مناقش��ه با هند و انتقال دش��وار قدرت در افغانستان است؛‬ ‫چشم‌انداز به‌دست گرفتن قدرت توسط یک دولت غی رنظامی‬ ‫منبع‪ :‬تایم‬ ‫‪59‬‬
‫جهان جديد‌‬ ‫جنگ در بيابان‬ ‫جهان جديد‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫جدال با غرب در بيابان‬ ‫بنيادگرايان آفريقايي روايت متفاوتي از جنگ در صحرا دارند‬ ‫‪1‬‬ ‫محمد نجاری‬ ‫از زمان��ی که ش��مال مالی به‌دس��ت قوم ط��وارق و‬ ‫اسالمگرایان تندرو س��لفی انصارالدین افتاده است‪ ،‬یعنی‬ ‫طی شش ماه گذش��ته‪ ،‬حدود ‪ ۲۵۰‬هزار تن از کشور مالی‬ ‫گریخته‌اند‪ .‬بیشتر آنها به بورکینافاسو‪ ،‬نیجریه‪ ،‬موریتانی و‬ ‫تعدادی نیز به سنگال رفته‌اند‪ .‬یکی از افرادی که به داکار‪،‬‬ ‫پایتخت سنگال پناه برده است‪ ،‬م ی‌گوید‪« :‬وقتی م ی‌بینیم‬ ‫چگونه کشور مالی درگیر این بحران و با یک ضربه وی ران‬ ‫ش��د و ش��مال مالی هنوز تحت کنترل افراط‌گرایان بسیار‬ ‫خطرناک اس��ت‪ ،‬این خطر وجود دارد که بح��ران به دیگر‬ ‫کشورهای همسایه نیز سرایت کند‪ ،‬مانند نیجریه‪ ،‬الجزایر‪،‬‬ ‫بورکینافاس��و و س��نگال‪ .‬هی چ‌کدام از این کشور‌ها در امان‬ ‫نیست‪ ».‬چریک‌های اسالمگرا از پاکس��تان‪ ،‬افغانستان و‬ ‫الجزیره به مالی رفته و این منطق��ه از جهان را که مرزهای‬ ‫ناامن دارد‪ ،‬مورد تهدید قرار داده‌اند‪ .‬جامعه بی ن‌الملل موفق‬ ‫به یافتن راه‌حلی ب رای این بحران نم ی‌ش��ود‪ .‬سازمان ملل‬ ‫متحد قطعنامه‌ای را به تصویب رسانده و جامعه کشورهای‬ ‫‪60‬‬ ‫آفریقای غربی آماده مداخله اس��ت‪ .‬در بحران کشور مالی‪،‬‬ ‫پاکس��تان ی‌ها‪ ،‬افغان ی‌ها و الجزایری‌ها ش��رکت م ی‌کنند‪.‬‬ ‫این بحران��ی بی ن‌المللی اس��ت‪ .‬جامع��ه بی ن‌المللی باید‬ ‫در بحران ش��مال مالی دخالت و این‪ ،‬مش��کل را حل کند‪.‬‬ ‫اسالمگرایان افراطی شریعت را به اجرا گذاشته‌اند‪ .‬عواقب‬ ‫آن ب رای قاره آفریقا و از طریق ق��اره آفریقا ب رای تمام جهان‬ ‫بس��یار زیانبار خواهد ب��ود‪ .‬خطر دیگری نیز وج��ود دارد و‬ ‫آن سرایت افراط‌گرایی سلفی است‪ .‬ش��هروندان سنگالی‬ ‫در جنبش ب رای اتح��اد و جهاد در آفریقای غربی ش��رکت‬ ‫م ی‌کنند‪ .‬مقامات رس��می کاملا هوش��یارند‪ .‬چون به‌نظر‬ ‫برخ ی‌‪ ،‬برقراری ش��ریعت در کل آفریق��ای غربی جایی که‬ ‫تاکنون اسالم‪ ،‬مس��یحیت و روح باوری همزیستی داشت‪،‬‬ ‫امری طبیعی اس��ت‪ .‬خادم مباکه پژوهشگر م ی‌گوید‪« :‬در‬ ‫کل‪ ،‬مشکل کشورهای آفریقایی این است که خواست مردم‬ ‫در نظر گرفته نم ی‌ش��ود‪ .‬اگر مردم مسلمانند‪ ،‬شریعت باید‬ ‫حاکم شود‪».‬بناب راین یک فضای عجیب بر داکار پایتخت‬ ‫سنگال حاکم است‪ .‬چون با وجود اینکه مقامات م ی‌خواهند‬ ‫اطمینان‌‌بخش باشند‪ ،‬احساس غالب‌‪ ،‬ترسی است که کسی‬ ‫نم ی‌خواهد آن را قبول کند‪.‬‬ ‫از سوی دیگر سخنگوی رسمی جنبش انصار‌الدین که‬ ‫با جنبش طوارق‪ ،‬مالی و الجزایر را ناامن س��اخته‌اند‪ ،‬اعالم‬ ‫کرده که کلید راه‌حل بحران در شمال این کشور در اختیار‬ ‫الجزایر اس��ت‪ .‬س��نده ولد بو عمامه که به نظر م ی‌رسد از‬ ‫اسالمگرایان الجزایری است م ی‌گوید که برخی کشورهای‬ ‫منطقه تالش دارند‪ ،‬نقش برجس��ته الجزایر در پایان دادن‬ ‫به بحران مال��ی را کمرنگ جلوه دهن��د و آن را به نفع خود‬ ‫مصادره کنند‪ .‬هیاتی از این جنبش ب رای رایزنی با مسئوالن‬ ‫الجزایری ب رای بررس��ی و پیدا کردن راه‌حل مناس��ب ب رای‬ ‫برون‌رفت از بحران جاری در این کشور عازم الجزیره پایتخت‬ ‫الجزایر خواهد ش��د‪ .‬به گفته س��خنگوی رس��می جنبش‬ ‫انصار‌الدین مالی‪ ،‬به‌زودی راه‌حل‌های��ی ب رای پایان یافتن‬ ‫بحران در منطقه شمالی کشور مالی از سوی الجزایر ارائه‬ ‫خواهد شد که وی به چگونگی این راه‌حل‌ها اشاره‌ای نکرد‪.‬‬ ‫جنبش انصار‌الدین یکی از دو گروه اصلی مسلح در شمال‬ ‫مالی اس��ت که ضمن مس��تقل خواندن خود از گروه‌های‬ ‫تندرو آمادگی خ��ود را ب رای مذاکره با ه��دف ایجاد صلح با‬ ‫دولت باماکو اعالم کرده اس��ت‪ ،‬اما در عین حال خواس��تار‬ ‫برقراری احکام اسالمی در کشور مالی است‪.‬‬ ‫جنگ القاعده در آفریقا‬ ‫آفریقا محل مناس��بی ب رای جنب ش‌های بنيادگرايانه‬
‫جهان جديد‬ ‫اختالف آمریکا و فرانسه‬ ‫حمله فرانس��ه به مالی گرچه با چراغ س��بز شورای‬ ‫همکاری آفریقا و کش��ور مال��ی و نیجر مانع پیش��رفت‬ ‫شورشیان ش��ده اس��ت‪ ،‬اما به نوش��ته برخی رسانه‌های‬ ‫فرانس��وی و آمریکایی اختالفی میان این دو کش��ور در‬ ‫جریان اس��ت‪ .‬به‌صورتی که روزنامه ل س‌آنجلس تایمز در‬ ‫مطلبی با عنوان «خطر احتمالی ش��ب ه‌نظامیان اسالمگرا‬ ‫در غرب آفریقا‪ ،‬بین کاخ س��فید و پنتاگون اختالف وجود‬ ‫دارد‪ ،‬نوش��ت که اضطرابی میان سیاستمداران فرانسوی‬ ‫وجود دارد‪ »،‬چه آنکه این نگرانی وجود دارد که این کشور‬ ‫بدون دریافت حمایت اساس��ی از سوی هم‌پیمانان غربی‬ ‫خود و به ویژه واش��نگتن‪ ،‬در این بازی خونین شکس��ت‬ ‫بخورد‪ .‬به نظر م ی‌رسد لوران فبیوس‪ ،‬وزیر خارجه فرانسه‬ ‫که هفته گذشته مشتاقانه درباره «مبارزه با تروریس ت‌ها»‬ ‫سخن م ی‌گفت اکنون در کش��ورهای عضو اتحادیه اروپا‬ ‫درباره مس��اله مالی به‌دنبال کمک م ی‌گردد‪ .‬واش��نگتن‬ ‫در اقدام ی‌ که س��بب نگرانی فرانس��ه را فراه��م آورده از‬ ‫‌تردیده��ای قانونی درب��اره مداخله در مالی س��خن گفته‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫اس��ت که حریف جدیدی را بطلبد از دولت الجزایر تا مالی‬ ‫و حتی فرانسه‪ .‬نکته اینجاس��ت که حمد الظواهری‪ ،‬رهبر‬ ‫سازمان «سلفی جهادی» ب رادر جانشین بن‌الدن کاملا خود‬ ‫را مب را از خش��ونت م ی‌داند و تنها م ی‌گوید که بنابر وظیفه‬ ‫الهی حکم به جهاد با کفار داده است‪ .‬او که به نظر م ی‌رسد‬ ‫با س��ازمان‌های افراطی که در آفریقا حضور دارد‪ ،‬ارتباطی‬ ‫تنگاتن��گ دارد م ی‌گوید ک��ه باتوجه به حض��ور نظامیان‬ ‫فرانس��ه در جریان جنگ داخلی در مالی‪ ،‬مسئولیت مرگ‬ ‫گروگان‌ها در الجزایر به نیروهای ارتش این کشور ارتباط دارد‬ ‫و نه هیچ‌کس دیگری‪ .‬او در گفت‌وگویی با شبکه یورو نیوز‬ ‫شرکت کرد و در پاسخ به سوالی مبن ی‌بر اینکه در صورتی‬ ‫که فرانس��ه به حضور نظامی خود در مال��ی ادامه دهد‪ ،‬آیا‬ ‫تنها پاسخ جهاد‌ی‌ها محکوم‌کردن حضور آنها و نیز تالش‬ ‫ب رای برقراری صلح خواهد بود و ش��اهد پیام ی‌ محکم‌تر از‬ ‫سوی شما نخواهیم بود؟ م ی‌گوید که نه‪ ،‬این تنها نیست‪.‬‬ ‫تمام ی‌ مسلمانان و نه‌‌تنها جهادی‌های سلفی باید هرکاری‬ ‫م ی‌توانیم انجام دهیم‪ .‬کس��ی که وارد خانه من م ی‌شود و‬ ‫به زن و بچه‌ام حمله م ی‌کند و قصد کش��تار ما را دارد‪ ،‬یک‬ ‫متجاوز اس��ت؛ آیا من باید در ب رابر وی ساکت بایستم؟ این‬ ‫غی ر‌قابل قبول است‪ .‬فرانسوی‌ها بودند که آتش این جنگ‬ ‫را ب رافروختند و اگر به این کار ادامه دهند‪ ،‬غرب ی‌ها نخستین‬ ‫افرادی هستند که در این آتش خواهند سوخت‪.‬‬ ‫خبرنگار این ش��بکه به بحران عین امیناس اش��اره‬ ‫کرد و پرس��ید که گناه اف��راد خارجی ک��ه در میادین نفتی‬ ‫فعال هس��تند‪ ،‬چیس��ت؟ آنها هی چ‌گاه در عملیات نظامی‬ ‫در مالی مشارکت نداشتند‪ ،‬آنها تنها مهندسانی هستند که‬ ‫در تاسیسات نفتی فعال هستند‪ .‬شیخ در پاسخ گفته است‬ ‫پیش از هر چیز باید مش��خص کرد که چه کس��ی آغازگر‬ ‫این جنگ بوده اس��ت؟ چه کس��ی تجاوز را آغاز کرد؟ چه‬ ‫کسانی در پشت این کشتار‌ها مخفی شده‌اند؟ کشورهایی‬ ‫که جنگنده‌های هوایی و س��ربازان را به مالی اعزام کردند‪.‬‬ ‫دومین موضوع این است که گروگانگی ر‌ها آنها را نکشته‌اند‪،‬‬ ‫بلکه تنها خواستار تعویض آنها و پایان خشونت‌ها شدند‪ ،‬اما‬ ‫سران کشور‌ها نم ی‌خواهند واقعیت را به مردم نشان دهند‪،‬‬ ‫آنها تصمیم به بمباران و آغ��از جنگ گرفتند و این جنایات‬ ‫فجیع صورت گرفت‪ .‬چه کسی مسئول این کشتار‌هاست؟‬ ‫البته که نه گروگانگی ر‌ها اما س��ربازان الجزایری که از غرب‬ ‫دستور م ی‌گیرند‪ ،‬عامالن آن هستند‪.‬‬ ‫به نظر م ی‌رسد این رشته سر درازی دارد و القاعده در‬ ‫آفریقا حضور بلند‌مدتی خواهد داش��ت ت��ا جایی که دوباره‬ ‫غرب ی‌ها همانند آنچه بر سر افغانستان و ع راق آوردند بر سر‬ ‫آفریقا نیز بیاورند‪ .‬آیا این توطئه‌ای خطرناک است؟‬ ‫است‪ .‬هنگام ی‌ که درباره احتمال اعزام نیروهای آمریکایی‬ ‫برای کمک به فرانس��ه در مالی از ویکتوریا نوالند سوال‬ ‫شد‪ ،‬وی گفت‪« :‬ما طبق محدودیت‌های ضد کودتایی از‬ ‫حمایت مالی ارتشی که در یک کودتا درگیر شده است‪ ،‬تا‬ ‫زمان احیای دوباره دموکراسی منع شده‌ایم‪ ».‬سخن وی به‬ ‫کودتایی اشاره داشت که ارتش مالی در ماه مارس گذشته‬ ‫انجام داده بود که با ش��ورش طوالن ی‌مدت تجزیه‌طلبانه‬ ‫شورشیان طوارق و دو گروه اس�لامگرای دیگر در شمال‬ ‫این کشور‪ ،‬نتیجه عکس داش��ت‪ .‬گفته م ی‌شود دو گروه‬ ‫دیگر‪ ،‬یعنی انصار‌‌الدین و جنبش وحدت و جهاد در غرب‬ ‫آفریقا در مغرب با القاعده در ارتباط هس��تند‪ ،‬گروهی که‬ ‫گفته م ی‌شود در حمله به تاسیسات گازی در شرق الجزایر‬ ‫دست داشته است‪.‬‬ ‫اما این به‌ظاهر پاکدامنی آمریکایی باتوجه به سابقه‬ ‫بلندباالی واش��نگتن در مداخله‌های نظام��ی ب ی‌پروایانه‬ ‫و حمایت چند دهه‌ای از رژیم‌های مس��تبد در بس��یاری از‬ ‫کشورها از جمله قاره آفریقا‪ ،‬قانع‌کننده به نظر نم ی‌رسد‪.‬‬ ‫یک��ی دیگ��ر از جلوه‌ه��ای تغیی��ر تفک��ر مقامات‬ ‫آمریکایی در گزارش��ی با‌ عنوان «آمری��کا خطری مبهم‬ ‫را از جانب ش��ب ه‌نظامیان مالی احساس م ی‌کند» که این‬ ‫هفته در نیویورک تایمز منتشر شد‪ ،‬نمایان گشت‪ .‬در این‬ ‫گزارش آمده است‪« :‬مقامات واشنگتن هنوز از گروه‌های‬ ‫شب ه‌نظامی که برای خود بهش��تی امن را در مالی فراهم‬ ‫آورده‌اند‪ ،‬تنها یک درک امپرسیونیس��تی داش��ته و درباره‬ ‫اینکه آیا برخی از این گروه‌ها ب رای آمریکا تهدید محسوب‬ ‫م ی‌شوند یا نه‪ ،‬اختالف‌نظر دارند‪ ».‬این روزنامه همچنین‬ ‫سخن ژنرال کارتر‌هام‪ ،‬فرمانده نیروهای آمریکایی مستقر‬ ‫در آفریقا پس از مداخله فرانس��ه در مالی را نقل کرد‪ .‬پس‬ ‫از آنکه از‌ هام پرسیده شد آیا گروه‌های اسالمگرا در مالی‬ ‫برای آمریکا به منزله خطر محسوب م ی‌شوند‪ ،‬وی پاسخ‬ ‫داد‪« :‬احتماال نه‪».‬‬ ‫باید به‌‌خاطر داش��ت که پنتاگون در طول ‪ 10‬س��ال‬ ‫گذش��ته نزدیک به ‪ 600‬میلیون دالر ب رای پیش��برد روابط‬ ‫نزدیک با ارتش ملی در غرب و شمال آفریقا‪ ،‬از جمله مالی‪،‬‬ ‫نیجریه‪ ،‬بورکینا‌فاس��و و الجزایر هزینه کرده اس��ت‪ .‬گفته‬ ‫م ی‌شود یکی از بزرگترین پایگاه‌های سازمان سیا در آفریقا‪،‬‬ ‫در مرز الجزایر و شمال مالی واقع شده است‪ .‬آمریکا از سال‬ ‫‪ 2002‬اجرای طرح‌های ضد‌شورش در مالی را در دست داشته‬ ‫و با ارتش این کشور دارای رابطه‌ای نزدیک بوده است‪ .‬آمادو‬ ‫سانوگو‪ ،‬رهبر کودتای ماه مارس طی سال‌های ‪ 2004‬تا ‪2010‬‬ ‫در پایگاه تفنگداران نیروی دریایی آمریکا در ویرجینیا و دیگر‬ ‫تاسیسات نظامی آمریکا در آریزونا‪ ،‬جورجیا و تگزاس تحت‬ ‫تعلیم نظامی قرار گرفته است‪ .‬ش��اید واشنگتن در دنیای‬ ‫ب��ی‌روح و رقابت‌طلبانه امپریالیس��ت‌ها‪ ،‬به‌دنبال فرصتی‬ ‫ب رای گسترش حوزه نفوذ رو به رشد خود در یکی از مناطق‬ ‫ثروتمند آفریقایی م ی‌گردد‪ .‬به نظر م ی‌رس��د فرانسه‪ ،‬این‬ ‫استعمارگر قدیمی‌با قشون‌کش��ی به مالی بسیار ب ی‌پروا‬ ‫عمل کرده اس��ت‪ .‬عالوه بر این اقدام عجوالنه پاریس در‬ ‫هفته گذشته آمریکا را به واقع ش��گفت‌زده کرده است‪ .‬اما‬ ‫ش��اید آمریکای ی‌ها به این م ی‌اندیش��ند که اکنون اوضاع‬ ‫چندان هم بد نیس��ت‪ .‬اگر این جنگ به کام فرانسه پایان‬ ‫نیابد‪ ،‬آمریکا در جایگاهی قرار خواهد گرفت که بتواند ب رای‬ ‫دفاع از نفوذ خ��ود در منطقه‌ای که سرش��ار از ذخایر نفت‪،‬‬ ‫گاز‪ ،‬فلزات و سنگ معدن اس��ت‪ ،‬پای در میدان بگذارد‪ .‬از‬ ‫دیدگاهی منفعت‌طلبانه‪ ،‬ممکن است آمریکا بگذارد فرانسه‬ ‫در این صحرا دس��ت و پا بزند و در آخر نیز ضربه‌ای مهلک‬ ‫به نقش تاریخی این کشور در آفریقا وارد کند‪ .‬رنج فرانسه‪،‬‬ ‫گنج آمریکاست‪.‬‬ ‫منابع‪( :‬روزنامه الوطن چاپ کویت‪‌-‬ب ی‌ب ی‌س�ی‬ ‫عربی و الزمان چاپ اردن) ابعاد وس�یع حمله فرانسه‬ ‫به مالی و اقدامات گروه‌های سلفی در الجزایر ‪g‬‬ ‫‪61‬‬
‫مهاجرت بنيادگرايان به جنوب‬ ‫گفت‌وگو با جاوید قربان‌اوغلو درباره ريشه‌هاي گروگانگيري در عين اميناس‬ ‫‪2‬‬ ‫این روزها آفریقا ب ه‌خصوص کشور مالی و الجزایر دستخوش درگیری‌های شدیدی میان گروه‌های سلفی با دولت‬ ‫مرکزی خود اس�ت؛ در مالی جنبش طوارق که برگرفته از اقوام بیابانگرد جنوب الجزایر و شمال مالی هستند و گروه‬ ‫اسالمگ رایان تندروی سلفی انصارالدین در درگیری شدیدی با دولت مرکزی مالی پیشرفت‌هایی تا پایتخت داشتند که با‬ ‫حمله نظامی‌ف رانسه متوقف شدند‪ .‬در این میان حادثه گروگانگیری عی ن‌امیناس رخ داد که با حمله گروه مختار بلمختار‪،‬‬ ‫جنگجوی سابق جهادی الجزایر در افغانستان‪ 37‬خارجی در این مجتمع گازی کشته شدند‪ .‬این تحوالت را با نی م‌نگاهی‬ ‫به ریشه‌های گروه‌های اسالمی‌شمال آفریقا ب ه‌خصوص الجزایر که نقش زیادی در شکل‌گیری جریان جهادی گروه‌های‬ ‫سلفی از افغانستان تا عراق و شاخ آفریقا داشته است به بحث و گفت‌وگو با دکتر جاوید قربان‌اوغلو‪ ،‬سفیر سابق ایران‬ ‫در الجزایر و آفریقای جنوبی که از کارشناسان برجسته حوزه آفریقا هستند در میان گذاشتیم‪.‬‬ ‫واقعهعی ن‌امیناسدرالجزایرپسازکشمکش‌های‬ ‫میان اسلامگرایان و نظامیان در این کشور‪ ،‬یک‬ ‫نقطه‌عطف محس�وب م ی‌ش�ود‌؛ جریان اسلام‬ ‫سیاسی در الجزایر چه پیشینه و پایگاهی دارد؟‬ ‫جهان جديد‬ ‫‪ l‬اگر ما بخواهیم به تاریخ کل الجزایر و ریشه‌های‬ ‫اسالم در این کشور بپردازیم یک بحث گسترده را در پیش رو‬ ‫خواهیم داشت اما با نگاه به تاریخ معاصر این کشور مشاهده‬ ‫م ی‌کنیم که سازمان‌دهنده اصلی مبارزه علیه استعمار فرانسه‬ ‫یک س��ازمان اس�لامی‌بوده و عنوان آن «جمعیت علمای‬ ‫مس��لمین» بود که از س��ال ‪ 1830‬که الجزایر توسط فرانسه‬ ‫اشغال ش��د تا س��ال ‪ 1962‬بعد از یک دوره مبارزه ‪ 132‬ساله‬ ‫مسلحانه علیه نیروهای اش��غالگر فرانسوی که ژنرال دوگل‬ ‫وادار شد استقالل الجزایر را بپذیرد‪ ،‬در آنجا هم اگر شما توجه‬ ‫کنید م ی‌گویند الجزایر کشور یک و نیم میلیون شهید است‬ ‫و این باز برم ی‌گردد به اصل و ریشه ساختار مبارزاتی الجزایر‬ ‫که گروه‌های اسالمی‌در آن وجود دارند‪ .‬البته بخشی از آن به‬ ‫ساختار قبایلی که مبتنی‌بر اسالم هستند برم ی‌گردد‪.‬‬ ‫در کنار این ساختار و درونمایه جنبش مبارزاتی الجزایر‬ ‫که بر پایه اسالم است؛ گروه‌های ملی نیز که شاخ ص‌ترین آن‬ ‫«جبهه آزادی‌بخش الجزایر» است وجود دارد؛ البته ملی بودن‬ ‫جبهه آزادیبخش به آن معنا نیس��ت که این جبهه اسالمی‬ ‫‌نیس��ت‪ ،‬بلکه به دلیل فراگیری جبهه آزادیبخش گروه‌ها و‬ ‫نحله‌های دیگر فکری نیز در آن حضور داش��تند‪ .‬کسانی که‬ ‫بیانیه اعالم مبارزه مسلحانه را اول نوامبر ‪ 1953‬در کوه‌های‬ ‫اوراس امضا کردند‪ ،‬اکثرا مس��لمان بودند که علیه اس��تعمار‬ ‫فرانسه م ی‌جنگیدند تا به پیروزی رسیدند‪ .‬بعد از استقالل فضا‬ ‫در آن متفاوت م ی‌شود چه آنکه در درون «جبهه آزادیبخش‬ ‫الجزایر» گرایش‌های مختلف اس�لامی‪ ،‬ملی و چپ حضور‬ ‫دارند‪ .‬از سوی دیگر گروه دیگر در کنار این جبهه نظامیان نیز‬ ‫حضور چشمگیری داشتند‪ .‬نظامیانی که نه ارتش الجزایر بلکه‬ ‫افراد نظامی بودند که در قیام علیه فرانسه حضور چشمگیری‬ ‫داشتند‪ .‬افتراق میان آنها شرایط را به سویی برد که نظامیان به‬ ‫قدرت رس��یدند‪ .‬در ابتدا فردی به نام «بن خده» نخس ت‌وزیر‬ ‫شد و بعد «بن‌بال» او را کنار زد تا در کودتایی بدون خونریزی‬ ‫نیز بن بال سرنگون شود و حکومت در دست نظامیان بماند‬ ‫تا انتخابات ‪ 1991‬که این ساختار نظامی‌با قدرت فائقه «جبهه‬ ‫آزادیبخ��ش» در آنجا حاکم بود‪ .‬در انتخاب��ات ‪ 1991‬برخی از‬ ‫احزاب توانستند حرکاتی را انجام دهند که بعضا برخی از احزاب‬ ‫اسالمی‌مثل حرکه المجتمع السلم یا حمس یا حماس ب رای‬ ‫حضور در انتخابات اقداماتی را انجام دادند که در رأس یکی از‬ ‫چهره‌های معروف اخوانی بود به نام شیخ محفوظ نحناح‪ .‬در‬ ‫کنار آن جنبش دیگر اس�لامی‌بود که تندرو بودند و شیخی‬ ‫به‌نام جابر عبداهلل مسئولش بود‪.‬البته گروه بزرگی نیز به نام‬ ‫«جبهه نجات اسالمی‌الجزایر» که در درون خود گرایش‌های‬ ‫مختلف از اخوانی تا بلخی را جای داده بود‪ ،‬در انتخابات مهم‬ ‫‪ 1991‬به‌رغم اینکه حکومت برخی از س��ران آنها را دستگیر‬ ‫کرده بود‪‌.‬توانس��تند در رقابتی دموکراتیک در دسامبر ‪1991‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪62‬‬ ‫به پیروزی برس��ند‪ .‬یادم هست از ‪ 430‬کرس��ی پارلمان این‬ ‫گروه‌های اسالم ی‌‪ 231‬کرسی را توانستند از آن خود کنند و در‬ ‫مابقی کرس ی‌ها که قرار بود در دور دوم انتخابات در ‪ 11‬ژانویه‬ ‫برگزار شود‪ ،‬اگر دقیق به خاطر داشته باشم ‪ 167‬یا ‪ 168‬کرسی‬ ‫در رقابتی دوگانه که یک طرف آن نماینده اسالمگرایان بود‪،‬‬ ‫قرار بود به راي گذاشته شود‪ .‬البته این اتفاق رخ نداد و نظامیان‬ ‫کودتا کردند و نتیجه انتخابات را باطل اعالم کردند‪ .‬اگر کودتا‬ ‫رخ نم ی‌داد قطعا اس�لامگرایان ب رنده انتخابات بودند و دولت‬ ‫را تش��کیل م ی‌دادند‪.‬پس از آن بود که منازع��ه‌ای در الجزایر‬ ‫درگرفت و سال‌های ب ی‌سامانی و جنگ داخلی به‌وجود آمد تا‬ ‫زمان آقای بوتفلیقه که در زمان گذشته وزیر امور خارجه الجزایر‬ ‫بود و اتفاقا قرارداد مرزی ای ران و ع راق موس��وم به اروندرود یا‬ ‫شط‌العرب با میانجیگری او به امضا رسید‪.‬همانطور که گفتم‬ ‫پس از انحالل پارلمان تا روی‌کار آم��دن بوتفلیقه یک دهه‬ ‫خونین در الجزایر سپری ش��د که در آن جنگ‌های داخلی و‬ ‫تسویه‌های خونین از اسالمگرایان انجام شد‪ .‬همین عوامل‬ ‫باعث شد که جنب ش‌های اسالمی‌در الجزایر زیرزمینی شود‬ ‫و زمینه رشد گروه‌های س��لفی‪ ،‬وهابی و در یک کالم اسالم‬ ‫طالبانی را به وجود بیاورد‪ .‬در همان زمان موضوع افغانستان رخ‬ ‫داد که اگر یادتان باشد گروهی موسوم به «عرب‌های افغان» در‬ ‫آنجا شکل گرفت که از درون همین گروه‌ها به وجود آمده بود‬ ‫که اصالت را به حرکت‌های به‌اصطالح جهادی گذاشته بودند‪.‬‬ ‫ی در‬ ‫جنگ‌های داخلی الجزایر باعث ش��د که حرکت اسالم ‌‬ ‫الجزایر تغییر مسیر یابد و به سمت افراط‌گرایی رود‪ .‬این به آن‬ ‫معنا نبود که در ذات حرکت اسالمی‌الجزایر چنین موضوعاتی‬ ‫وجود داش��ت؛ اگر دقت کنید علمای مسلمین الجزایر علیه‬ ‫اشغالگري فرانسوی م ی‌جنگیدند نه علیه مردم خود‪ .‬جبهه‬ ‫نجات اس�لامی‌الجزایر با یک رویکرد انتخاباتی و مشارکت‬ ‫در امر دموکراسی و ب رنده ش��دن در آن وارد جریان مبارزه شد‪،‬‬ ‫سرکوب شدید باعث تغییر مسیر جنب ش‌های اسالمی‌شده و‬ ‫باعث شد تا جنب ش‌های سلفی‪ ،‬طالبانی و وهابی شکل گیرد‪.‬‬ ‫حرکتی که مختار بلمخت��ار در عي ن‌امیناس به‌وجود آورد نیز‬ ‫برگرفته از همان موج سلف ی‌ها و افراط ی‌هایی است که دوران‬ ‫سرکوب شدید به‌وجود آمده است‪.‬‬ ‫آیا م ی‌توان گفت که گروه‌های تندرو اسالمگرای‬ ‫الجزایری کش�ورهای همس�ایه را متاث�ر از خود‬ ‫کردند؟‬ ‫‪ l‬باید ب رای بررسی این مساله به ژئوپلتیک منطقه‬ ‫ش��مال آفریقا نگاهی بیندازیم‪ .‬کش��ورهای س��احلی که در‬ ‫جنوب مدیترانه هستند کشورهای عرب آفریقایی هستند‪ .‬از‬ ‫شرق ی‌ترین یعنی مصر تا غرب ی‌ترین آن یعنی موریتانی که‬ ‫آن‌هم اتفاقا خ��ود را حکومت اس�لامی‌موریتانی م ی‌خواند‪.‬‬ ‫در این کشورها یعنی مصر‪ ،‬لیبی‪ ،‬الجزایر‪ ،‬تونس‪ ،‬مراکش و‬ ‫موریتانی اسالم سیاسی و مبارزاتی در تاریخ معاصر جایگاهی‬ ‫واال دارد‪ .‬در همان ابتدا مصر با سابقه غنی مبارزاتی اسالمی‬ ‫‌که در اخوان‌المسلمین متشکل شده است که با عثمان ی‌ها‬ ‫جنگیده و بعد انگلیس��ی‌ها و در زمان کودتای افس��ران آزاد‬ ‫یعنی نجیب و جمال عب دالناصر حضور داشته‪ ،‬مبارزه کرده و از‬ ‫انور‌سادات تا مبارک همیشه در حال مبارزه بوده است‪ .‬در لیبی‬ ‫هم همینطور‪ ،‬گرچه ساختار قبایلی این کشور تاثیرگذار است‬ ‫مثال م ی‌بینیم که عمر‌مختار‪ ،‬رهبر اسالمگرای ضد‌استعمارگر‬ ‫ایتالیایی است‪ .‬در الجزایر که عرض کردم سابقه زیاد گروه‌های‬ ‫اسالمی‌در مبارزه علیه فرانسه و پس از آن حضور در انتخابات‬ ‫در تونس هم همینطور بود‪.‬در موریتانی اما موضوع متفاوت‬ ‫است‪ .‬این کش��ور دو‌وجهی اس��ت چون هم قبایل آفریقایی‬ ‫هستند‪ ،‬هم عرب‪ .‬با این مختصاتی که بنده عرض کردم در‬ ‫ژئوپلتیک کش��ورهای جنوب مدیترانه و شمال آفریقا اسالم‬ ‫سیاسی جریان دارد‪ ،‬اما در جنوب فضا متفاوت است و کشورها‬ ‫کاملا آفریقایی م ی‌شوند؛ مالی‪ ،‬نیجر‪ ،‬سنگال‪ ،‬سودان و چاد‪.‬‬ ‫شاخصه اسالم و احزاب اسالمی‌در اینجا با شمال متفاوت است‪.‬‬ ‫ما هی چ‌گاه در مالی گروه‌های اسالمی‌با گرایش سلف ی‌گری و‬ ‫افراط ی‌گری نداشته‌ایم کما اینکه االن هم نیست‪ .‬در نیجر یا‬ ‫سنگال نیز این گروه‌ها ریشه‌ای ندارند چون اسالم این کشورها‬ ‫آمیخته با تصوف و عرفان و به نوعی «اسالم اشراقی» است‪.‬‬ ‫تصوف در آنجا ریشه دارد؟‬ ‫‪ l‬اکثر فرق اس�لام ی‌ که در مالی وجود دارند ریشه‬ ‫شرقی دارند‪ .‬بناب راین شما نم ی‌بینید که گروه‌های افراطی و‬ ‫سلفی در آنجا ریشه داشته باشند‪.‬‬ ‫با ای�ن پیش‌‌ف�رض اگ�ر بخواهی�م برگردیم به‬ ‫س�وال اصلی این گروه‌ها که امروز در مالی‪ ،‬نیجر‬ ‫و کش�ورهای آفریقایی‪ -‬اسالمی‌هس�تند از کجا‬ ‫ناشی شده‌اند؟‬ ‫‪ l‬اگر بخواهیم به این سوال یک پاسخ روشن و دقیق‬ ‫بدهیم باید به سوال اصلی ش��ما بازگردیم که آیا این گروه‌ها‬ ‫توانسته‌اند روی کشورهای همسایه تاثیر بگذارند که پاسخ هم‬ ‫بله است و هم خی ر‪ .‬پاسخ منفی به این معنا که قبل از استقالل‬ ‫الجزای ر‪ ،‬تونس و مراکش با مبارزات گروه‌های اسالمی‌مستقل‬ ‫شده بودند و حتی در لیبی قذافی به هر حال کشور را مستقل‬ ‫م ی‌کند یا در مصر جمال عب دالناصر این کش��ور را از دس��ت‬ ‫استعمار خارج م ی‌کند‪ .‬پاسخ شما مثبت هم است به این دلیل‬ ‫که پس از تشکیل جبهه نجات اسالمی‌و پیروزی در انتخابات‬ ‫و به‌دنبال آن کودتا و س��رکوب واکنش گروه‌های اس�لامی‬ ‫حرکت‌های مسلحانه و تندروانه و به اصطالح جهادی بود‪ .‬البته‬ ‫چون نظام‌های آنها دیکتاتوری بود مبارزه‌ای ش��کل گرفت‪.‬‬ ‫النهضه زیرزمینی شد‪ .‬قذافی واقعا اخوان‌المسلمین لیبی را‬ ‫که عمدتا در شرق بود نابود کرد‪ .‬البته بعدها همین گروه دوباره‬ ‫به حرکت درآمد و جرقه نابودی حکومت از بنغازی در ش��رق‬ ‫توسط این گروه‌ها کلید خورد‪ .‬در مصر اخوان‌المسلمین را که‬ ‫گفتم سال‌ها مبارزه کرده است‪ .‬در همین الجزایر که موضوع‬ ‫صحبت ماس��ت گفته م ی‌ش��ود در یک دهه جنگ داخلی‬
‫‪150‬هزار نفر کشته ش��دند‪.‬در کنار این مسائل ما یک‌سری‬ ‫تحوالتی را نیز داشتیم که در افغانستان و ع راق شکل گرفت‪.‬‬ ‫بحث حضور مجاهدین عرب افغان در افغانستان که عمدتا از‬ ‫میان همین گروه‌های اسالمی‌مبارز مسلح که جهادی بودند‬ ‫ب رای جنگ با کفار شوروی و کمونیس ت‌ها بسیج شدند‪ .‬بعد از‬ ‫آن در ع راق م ی‌بینیم که همین گروه‌ها متشکل م ی‌شوند و‬ ‫باز هم با شعار جنگ علیه کفار اقدامات خشونت‌آمیز را انجام‬ ‫م ی‌دهند‪ .‬مبدأ آن در افغانس��تان با شکل‌گیری طالبان است‬ ‫که به نظر من یک انحراف اساسی در جنب ش‌های اسالمی‬ ‫‌اصالح‌طلب در ش��مال آفریقا را شکل م ی‌دهد؛ جنب ش‌هایی‬ ‫که ب رای اس��تقالل و تمامیت ارضی خود مبارزه م ی‌کردند و‬ ‫تنها با اس��تعمارگران به جنگ م ی‌پرداختند و در روند حرکتی‬ ‫خود قائل به شرکت در انتخابات ب رای رسیدن به اهداف خود‬ ‫بودند‪ ،‬نه اینکه با تغییر مسیر به سوی افراط ی‌گرایی و تندروی‬ ‫حرکت کنند‪.‬‬ ‫ریش�ه گروه‌های�ی ک�ه اخی�را در کش�ورهای‬ ‫ی خ�ود را به نوع�ی القاعده‬ ‫آفریقای�ی ‪‌-‬اسلام ‌‬ ‫م ی‌نامند و در پی اجرای احکام ش�ریعت اسالم ی‌‬ ‫هس�تند چیس�ت؟ آیا م ی‌توان گروه‌های شمال‬ ‫آفریقای غربی را الهام‌بخ�ش گروه‌های آفریقای‬ ‫ی دانست؟‬ ‫اسالم ‌‬ ‫‪ l‬همانطور ک��ه گفتم این بحران را بای��د در بقایای‬ ‫سرکوب شدن جنبش اس�لامی‪ -‬افراطی الجزایر دنبال کرد‬ ‫که از کشور مالی عضوگیری کرده و البته بقایای به اصطالح‬ ‫مجاهدینی ک��ه در افغانس��تان حضور داش��تند و ضد کفار‬ ‫جنگیده‌اند نیز که به کش��ورهای خود بازگشته‌اند در بحران‬ ‫کنونی مالی دخالت دارند‪g.‬‬ ‫حازم محمد ‪ /‬روزنامه‌نگار لبنانی‬ ‫‪3‬‬ ‫مختار بلمختار‪ ،‬جنگجوی ‪ 40‬ساله الجزایری این روزها‬ ‫بازیگر اول نمایش گروگانگیری در جنوب شرقی الجزایر است‪.‬‬ ‫او که چندی پیش با جدایی از شاخه القاعده در مغرب گروهک‬ ‫تازه‌ای ب رای خودش تاس��یس کرد حاال یک��ی از چهره‌های‬ ‫سرشناس القاعده در آفریقا محسوب م ی‌شود و البته در لیست‬ ‫تروریس ت‌های هدف سازمان جاسوسی آمریکا جایگاه ویژه‌ای‬ ‫به نام خودش ثبت کرده است‪.‬رس��انه‌های غ ربی جنگجوی‬ ‫یک چشم القاعده را یکی از خط رناک‌ترین اعضای این گروه‬ ‫م ی‌دانند و از تالش‌های س��ازمان‌های اطالعاتی کشورهای‬ ‫غ ربی ب رای شکار او خبر م ی‌دهند‪.‬‬ ‫نیروهای بلمختار در منطقه عن امیناس و در تاسیسات‬ ‫گازی ش��رکت بریتیش پترولیوم دس��ت به ی��ک عملیات‬ ‫گروگانگیری گس��ترده زدن��د و بلمختار با انتش��ار یک پیام‬ ‫تلویزیونی که عادت معمول اعضای القاعده است مسئولیت‬ ‫این عملیات را رس��ما ب ر‌عهده گرفت‪.‬او را به لقب ابوعباس‬ ‫یک چشم م ی‌شناس��ند؛ مردی که گفته م ی‌ش��ود به دلیل‬ ‫جاه‌طلبی و اختالف‌نظر با فرماندهان تندروی شاخه القاعده‬ ‫در آفریقا‪ ،‬به فکر تاسیس شاخه جدید افتاد و البته هنوز وفادار‬ ‫به آرمان‌های مدعیان افراطی اسالمگرایی است‪ .‬اختالفات‬ ‫اخیر هم او را از آرمان‌های القاع��ده و افراط‌گرایی در منطقه‬ ‫دور نساخته و این‌بار با چهره متفاوتی وارد میدان شده است‪.‬‬ ‫پس از مرگ بن‌الدن‪ ،‬حامیان القاعده در جهان به‌دنبال تولد‬ ‫قهرمان دیگ��ری به‌عنوان نماد این تفک��ر در جهان بودند و‬ ‫حاال فرمانده گروه امضا‌کنندگان خون نش��ان داده که گزینه‬ ‫مناسبی ب رای تکرار ژس��ت‌های بن‌الدن در ب رابر رسانه‌های‬ ‫جهان است‪.‬بلمختار بنا بر گزارش‌های رسانه‌های جهان از‬ ‫‪ 19‬سالگی به گروه‌های شب ه‌نظامی در افغانستان ملحق شد‪،‬‬ ‫چندی بعد چشم چپش را در یکی از عملیات‌ها از دست داد‬ ‫اما با هوش و ذکاوت مثال زدنی که از خود نشان داد در میان‬ ‫اعضای القاعده با لقب مجاهد یک‌چش��م شناخته م ی‌شود‪.‬‬ ‫او در عملیات اخی��ر گروگانگیری خواس��تار توقف حمالت‬ ‫فرانسوی‌ها به مالي شد و از دولت الجزایر خواست نیروهای‬ ‫دستگیر شده از شاخه‌های القاعده را در مقابل آزادی گروگان‌ها‬ ‫آزاد کند‪.‬بلمختار مدعی اس��ت که با یک گروه چند‌ملیتی‪،‬‬ ‫متشکل از مسلمانان کشورهای اسالمی و حتی غی راسالمی‬ ‫به مبارزه مقدس علیه اشغالگران و نظامیان کشورهای غ ربی‬ ‫ادامه م ی‌دهد‪.‬جنگ ب��ا دولت الجزایر یک��ی از اهداف ثابت‬ ‫نیروهای القاعده در س��ال‌های اخیر ب��وده که حاال به‬ ‫رهبری بلمختار دنبال م ی‌شود‪ .‬آنچه مسلم است‬ ‫عملیات اخیر گروگانگیری‪ ،‬غافلگیر‌‌کننده و‬ ‫تا حد زیادی موفقی ت‌آمیز بوده به حدی که‬ ‫نیروهای نظامی کش��ورهای اروپایی را در‬ ‫این منطقه از آفریقا نگران س��اخته است‪.‬‬ ‫در واقع هدف اصلی القاعده که نا‌امن‌سازی‬ ‫سرزمی ن‌های اسالمی ب رای نیروهای کشورهای غ ربی است‬ ‫در الجزایر تحقق یافته است‪.‬‬ ‫نیروهای تحت‌فرمان بلمختار در شمال مالی مستقر‬ ‫هستند‪ ،‬اما جایگاه آنها با تش��دید حمالت نظامی نیروهای‬ ‫فرانسوی به خطر افتاده و انجام عملیات اخی ر‪ ،‬اقدامی‌در جهت‬ ‫برون‌رفت از این بحران است‪.‬بلمختار و یارانش موفق شدند‬ ‫نیروهای نظامی مالی را از شمال این کشور خارج کنند و حاال‬ ‫مدعی اجرای حدود و احکام اسالمی در این منطقه هستند‪،‬‬ ‫همان اتفاقی که با به قدرت رس��یدن طالبان در افغانستان‬ ‫منجر به وقوع فاجعه انسانی و جنایاتی‌ب ی‌سابقه در این کشور‬ ‫شد‪.‬گروگانگیری در جهت آزاد‌سازی نیروهای القاعده که در‬ ‫زندان‌های الجزایر و مالی به سر م ی‌ب رند‪ ،‬یکی از اقدامات این‬ ‫گروهک ب رای بازیابی قدرت خود در منطقه است‪ .‬همچنین‬ ‫دریافت خون‌بهای تعدادی از گروگان‌های اروپایی م ی‌تواند‬ ‫منابع مالی الزم ب رای خرید سالح و تجهی زات را فراهم کند‪.‬‬ ‫این روش پیش از این هم توسط ش��اخه‌های القاعده‬ ‫در دیگر کشورهای اس�لامی خصوصا در شمال آفریقا مورد‬ ‫استفاده قرار گرفته بود‪.‬‬ ‫مبارزه با اشغالگران‬ ‫نیروه��ای القاعده و ش��اخه‌های این گروه در سراس��ر‬ ‫جهان اقدامات خود را تحت پوش��ش مبارزه با اش��غالگری‬ ‫صورت م ی‌دهند و البته در زمان مقتضی‪ ،‬در زمین اشغالگر و‬ ‫قدرت‌های غ ربی بازی م ی‌کنند‪.‬‬ ‫مبارزه با نیروهای غ ربی و جلوگیری از دخالت اروپای ی‌ها‬ ‫در منطقه باز هم اصل ی‌ترین ش��عار القاعده در عملیات‌های‬ ‫اخیر ب��وده اس��ت‪.‬بلمختار در فیلم ضبط ش��ده‪ ،‬خطاب به‬ ‫نیروهای اروپایی مستقر در شمال آفریقا م ی‌گوید‪« :‬ما منافع‬ ‫ش��ما را با تهدید مواجه م ی‌کنیم‪ ،‬مقابل شما ایستاده‌ایم و با‬ ‫شما م ی‌جنگیم‪ .‬هیچ دخالت خارجی را نخواهیم پذیرفت و‬ ‫نم ی‌گذاریم در اینجا بمانید‪ .‬هیچ کشور خارجی حق دخالت‬ ‫در امور داخلی مالی را ندارد‪».‬شعارهای همیشگی القاعده البته‬ ‫در شمال آفریقا طرفداران زیادی پی دا کرده‪ ،‬اما مردم در مناطقی‬ ‫که تحت تسلط گروه‌های تند‌رو قرار دارد با مشکالت زیادی‬ ‫مواجه هستند‪.‬نبود امنیت و آرامش‪ ،‬محدودیت‌های مالی و‬ ‫اقتصادی و در واقع حصر اقتصادی تنها مشکل موجود در این‬ ‫مناطق فقی ر‌نشین نبوده و نیست‪.‬نیروهای تند‌روی القاعده‬ ‫در مناطق تحت تصرف خود دس��ت به اصالح��ات اجباری‬ ‫یزنند و البته داعیه اجرای احکام اسالمی‬ ‫همراه با خشونت م ‌‬ ‫را نیز دارند‪ .‬اجرای قوانین خاص و محدودیت‌های‬ ‫ویژه زنان و اجرای نادرس��ت و غی ر‌اصولی‬ ‫حدود در مالعام تنها بخشی از اقدامات‬ ‫این گروه در شمال مالی است‪ .‬با این‬ ‫وجود آنچه موجب گرایش جوانان و‬ ‫حتی نوجوانان به گروه‌های تندروی‬ ‫اس�لامگرا در کش��ورهای اسالمی‬ ‫م ی‌شود‪ ،‬تهدیدی به نام اشغالگر است‪.‬‬ ‫تا زمانی که حض��ور و مداخله نظامی و‬ ‫حتی غی ر‌نظامی کش��ورهای غربی در‬ ‫س��رزمی ن‌های اس�لامی ادامه داشته‬ ‫باش��د‪ ،‬انگیزه مبارزه با دشمن غیر‬ ‫مسلمان‪ ،‬بهانه‌ای ب رای گسترش‬ ‫و تقوی��ت افراط‌گ��ری‬ ‫خواهد بود‪g .‬‬ ‫جهان جديد‬ ‫ریش�ه این مداخله نظامی‌در مالی چیست؛ چون‬ ‫انگار باز هم پای گروه‌های بنيادگرايي س�لفی در‬ ‫میان است؟‬ ‫مردی که آفریقا را برای اروپایی‌ها نا‌امن کرده است‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ l‬بعد از اینکه آمریکای ی‌ها در افغانس��تان توانستند‬ ‫طالبان را سرنگون کنند و تشکل گروه‌های القاعده را بر هم‬ ‫بزنند و در پی آن در ع راق که به هر حال این گروه‌ها نتوانستند‬ ‫کاری از پیش بب رند و س��رکوب ش��دند‪ ،‬اینها به‌طور طبیعی‬ ‫به‌دنبال پایگاه بودند‪ .‬این تحلیل را من از گذش��ته داشتم که‬ ‫کشورهای آفریقایی مستعد حضور گروه‌های سلفی‪ ،‬وهابی و‬ ‫افراطی است‪ .‬به هر حال این کشورها فقیر هستند و فقر زمینه‬ ‫مساعدی ب رای شکل‌گیری اینگونه حرکت‌ها‌است‪ .‬این گروه‌ها‬ ‫دو نقطه در آفریقا مد‌نظر داشتند؛ یکی در شاخ آفریقا و منطقه‬ ‫سومالی که مستقر هستند‪ ،‬یک زمانی در سودان کارهایی را‬ ‫انجام م ی‌دادند اما به دلیل اینکه سودان کشوری مسلمان بود‬ ‫و رهب ران آن مثل آقای حسن الترابی و عمر البشیر خود داعیه‬ ‫اسالمگرایی داشتند پس زمینه رشد ب رای آنها مهیا نبود‪ .‬یک‬ ‫راه دیگر در جنوب الجزایر که یک صحرای بکر و عالی در آنجا‬ ‫وجود دارد‪ .‬در جنوب الجزایر و شمال مالی قبایلی سکنی دارند‬ ‫به نام طوارق‪ ،‬این قبایل صحراگرد‪ ،‬اما مسلمان هستند‪ ،‬منتها‬ ‫ی برتری دارد‪ .‬یک‬ ‫سنت‌های قبیله‌ای بر سنت‌های اس�لام ‌‬ ‫سرزمین کاملا غیرقابل دسترسی‪ ،‬حتی ب رای دولت مرکزی‬ ‫مالی ک��ه از مدت‌ها قبل خبرهایی مبن ی‌ب��ر حضور پ ‌ررنگ‬ ‫جنب ش‌های سرکوب شده الجزایر در این مناطق وجود داشت‪.‬‬ ‫به هر حال این گروه‌ها نم ی‌توانس��تند در مناطق ساحلی که‬ ‫بیش��تر جمعیت الجزایر در آن حضور دارند امکان رشد پیدا‬ ‫کنند‪ .‬پس باید به سمت جنوب الجزایر و شمال مالی حرکت‬ ‫کرده و آنجا را پایگاه خود م ی‌کردن��د‪ .‬آن حرکت نقابداران که‬ ‫داستان گروگانگیری عی ن‌امیناس را رقم زد برخالف گفته‌هایی‬ ‫که انجام م ی‌شود اصال اهل مالی نیستند بلکه از گروه‌های‬ ‫الجزایری هستند‪ .‬ممکن است از مالی عضوگیری کرده باشند‪.‬‬ ‫اگر به بیانیه این گروه دقت کنید باز م ی‌بینید همانند گروه‌های‬ ‫افراطی که در افغانس��تان و ع راق بودند قائل به حرکتی ضد‬ ‫کفار بودند چون یک کش��ور اروپایی در مالی مداخله نظام ی‌‬ ‫کرده است‪.‬‬ ‫جنگجوی یک چشم‬ ‫‪63‬‬
‫فرهنگ‌‬ ‫جشنواره و قصه داوري‬ ‫داوران پرده نقره‌اي‬ ‫فرهنگ‬ ‫يو‌يكم چگونه انتخاب شدند؟‬ ‫داوران جشنواره س ‌‬ ‫مثلث شماره‪161‬‬ ‫سميرا جعفري‬ ‫‪1‬‬ ‫ت داوران بخش مسابقه سینمای‬ ‫انتخاب و معرفی هیا ‌‬ ‫ای ران‪ ،‬جش��نواره فیلم فجر در اکثر دوره‌های این جشنواره‬ ‫به‌خصوص در س��ال‌های اخیر به یکی از مسائل پیچیده‬ ‫در این بزرگ‌ترین پدیده فرهنگی‪ -‬هنری کشور تبدیل شده‬ ‫است‪ .‬چرا که در این سال‌ها به دالیل مختلف و بنا به تعابیر‬ ‫گوناگون این روند عادی به‌نوعی دس��تخوش چالش‌های‬ ‫بزرگ ش��ده اس��ت‪ .‬حاال در آس��تانه جش��نواره س ی‌و‌یکم‬ ‫چگونگی انتخاب داوران‪ ،‬سابقه داوران‪ ،‬حاشی ه‌های داوری‬ ‫و‪ ...‬مباحثی است که در این گزارش خواهید خواند‪.‬‬ ‫نحوه انتخاب هیات داوران‬ ‫تا به حال از خود پرس��یده‌اید داورانی که بر حس��ب‬ ‫سلیقه و مس��ائل دیگر بهترین‌های جش��نواره را انتخاب‬ ‫م ی‌کنند‪ ،‬چگون��ه انتخاب م ی‌ش��وند؟ روال اداری انتخاب‬ ‫داوران ای��ن گونه اس��ت که هر س��اله با نزدیک ش��دن به‬ ‫جش��نواره‪ ،‬کارمندان دفتر جش��نواره دو فهرس��ت به دبیر‬ ‫جشنواره ارائه م ی‌دهند؛ یکی فهرست هنرمندان سینمای‬ ‫ای ران ک��ه در آن دوره از جش��نواره فیلم ندارند و فهرس��ت‬ ‫دیگر ش��امل اس��امی‌برخی از مدی ران دولتی که در وزارت‬ ‫ارشاد‪ ،‬سازمان صدا‌و‌سیما‪ ،‬کانون پرورش‌ فکری کودکان و‬ ‫نوجوانان و دیگر نهادهای فرهنگی سمتی در حد معاونت‬ ‫یا مدیریت یا مشاورت ارش��د دارند‪ .‬دبیر جشنواره از این دو‬ ‫فهرست گزینشی انجام‌داده و فهرست کوچک‌تری تهیه و‬ ‫آن را به معاونت سینمایی پیشنهاد م ی‌دهد‪ .‬دبیر جشنواره با‬ ‫همراهی و همفکری معاون سینمايی و مشاوران‪ ،‬فهرست‬ ‫دبیر جش��نواره را از فیلتری گذرانده و آن را نزد وزیر ارش��اد‬ ‫م ی‌ب رند‪ .‬دبیر جشنواره و معاونت سینمايی چند نام به‌عنوان‬ ‫رزرو هم در نظر م ی‌گیرند ک��ه در صورت نظر مخالف وزیر‬ ‫نام‌های دیگری ب رای انتخاب داش��ته باش��ند‪ .‬در نهایت با‬ ‫‪64‬‬ ‫شور و مش��ورت وزیر و معاون و دبیر‪ ،‬ترکیب هیات داوران‬ ‫انتخاب م ی‌شود‪.‬‬ ‫قب��ل از اعالم ترکیب هی��ات داوران دفتر جش��نواره‬ ‫با افراد انتخاب ش��ده تماس گرفته و پ��س از هماهنگی با‬ ‫آنها فهرست نهایی به روابط‌عمومی اعالم م ی‌شود تا آنها‬ ‫فهرست هفت‌نفره داوران را رسما معرفی کنند‪ .‬پس از پایان‬ ‫جشنواره و انجام کار داوری نیز دستمزد و حق‌القضاوتی به‬ ‫داوران اهدا م ی‌شود‪ .‬البته این مرحله طی چند سال اخیر با‬ ‫برپايی مراسم ی‌ همراه بود‪.‬‬ ‫داوران سی‌و‌یکمین دوره‬ ‫به رس��م هر س��اله فیلم‌ه��ا در چهار بخ��ش داوری‬ ‫م ی‌ش��وند‪ .‬بخش اصلی مسابقه س��ینمای ای ران یا همان‬ ‫سودای س��یمرغ اس��ت که امس��ال رس��ول صدرعاملی‪،‬‬ ‫مهدی فخیم‌زاده‪ ،‬به��روز افخمی‪ ،‬س��یدداوود میرباقری‪،‬‬ ‫سی د‌ضیاءالدین دری‪ ،‬جمال ش��ورجه و مصطفی شایسته‬ ‫فیلم‌ها را در این بخش داوری م ی‌کنند‪ .‬بخش نگاه نو دیگر‬ ‫بخش جشنوار فیلم فجر است‪ .‬این بخش ب رای کارگردانانی‬ ‫اس��ت که اولین تجربه س��ینمایی خود را راهی جش��نواره‬ ‫کرده‌ان��د‪ .‬داوری بخش ن��گاه نو (مس��ابقه فیلم‌های اول)‬ ‫جشنواره برعهده حس��ین زندباف‪ ،‬اب راهیم فیاض‪ ،‬مسعود‬ ‫فراستی‪ ،‬مینو فرشچی‪ ،‬فریدون حس��ن‌پور‪ ،‬مانی حقیقی‬ ‫و محمدرضا عرب است‪.‬‬ ‫پرویز شیخ طادی‪ ،‬مجید شاه‌حسینی‪ ،‬سیدعلی اکبر‬ ‫محمودی مهریزی‪ ،‬محمدحسین معززی‌نیا و محمدمهدی‬ ‫ی��ادگاری اعض��ای هی��ات انتخ��اب بخ��ش بی ن‌الملل‬ ‫یو‌یکمین جشنواره بی ن‌المللی فیلم فجر هستند‪.‬‬ ‫س‌‬ ‫همچنین محمدرضا اصالنی‪ ،‬رضا پورحسین‪ ،‬مهرداد‬ ‫اس��کویی‪ ،‬حبی��ب احم��دزاده و مرتضی ش��عبانی داوری‬ ‫فیلم‌های بخش مستند (سینما حقیقت) را برعهده دارند‪.‬‬ ‫در کن��ار ای��ن بخش‌ه��ا‪ ،‬بخ��ش م��واد تبلیغاتی و‬ ‫اطالع‌رسانی هم به جشنواره اضافه ش��ده است که شامل‬ ‫عکس‪ ،‬پوس��تر‪ ،‬آنونس و تیزر اس��ت‪ .‬علیرضا زرین‌دست‪،‬‬ ‫علی وزیریان‪ ،‬محمد احمدی‪ ،‬س��یدعباس میرهاش��م ی‌ و‬ ‫به رام دهقانی این بخش را داوری م ی‌کنند‪.‬‬ ‫نگاه�ی ب�ه س�ابقه حرف�ه‌ای داوران جش�نواره‬ ‫سی‌ویکم‬ ‫‪ l‬رسول صدرعاملی (زاده آذرماه ‪ 1333‬در اصفهان)‬ ‫کارگردان و فیلمنامه‌نویس ای رانی است‪ .‬او از هفده سالگی‬ ‫با خبرن��گاری فعالیتش را آغ��از و تا س��ال ‪ 1359‬به‌عنوان‬ ‫گزارشگر‪ ،‬قصه‌نویس‪ ،‬دبی ر‌س��رویس حوادث و سپس دبیر‬ ‫س��رویس پارلمانی با روزنامه اطالعات همکاری داش��ت‪.‬‬ ‫فعالیت حرفه‌ای در س��ینما را با تهیه فیل��م «خونبارش»‬ ‫(‪ )1359‬اولین پروژه س��ینمایی پس از انق�لاب آغاز کرد و‬
‫فرهنگ‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫اولین فیلمش را به‌عنوان کارگردان به نام «رهایی» (‪)1361‬‬ ‫ساخت و س��پس میالد فیلم اولین ش��رکت تولید و توزیع‬ ‫فیلم سینمایی پس از انقالب را در سال ‪ 1358‬تاسیس کرد‪.‬‬ ‫«دختری با کفش‌های کتانی»‪« ،‬من‪‌،‬ترانه ‪15‬س��ال دارم»‪،‬‬ ‫«دیشب باباتو دیدم آیدا»‪« ،‬شب»‪« ،‬در انتظار معجزه» و‪...‬‬ ‫ازجمله فیلم‌های او در مقام کارگردان است‪.‬‬ ‫‪ l‬جم��ال ش��ورجه (‪ ،1333‬زنج��ان) نویس��نده‪،‬‬ ‫تهی ه‌کنن��ده و کارگردان ای ران��ی اس��ت‪ .‬او فارغ‌التحصیل‬ ‫کارگردانی از دانشکده س��ینما و تئاتر دانشگاه هنر ته ران‬ ‫است‪« .‬س ی‌وسه روز»‪« ،‬باشگاه سری» (‪« ،)1377‬خلبان»‬ ‫(‪« ،)1376‬دای��ره س��رخ» (‪« ،)1374‬عبور از خط س��رخ»‪،‬‬ ‫«حماس��ه مجنون»‪« ،‬لبه تیغ»‪« ،‬عملیات کرکوک»‪33 «،‬‬ ‫روز» و‪ ...‬از جمله فیلم‌های اوست‪.‬‬ ‫‪ l‬بهروز افخمی‪‌،‬کارگردان و نویس��نده س��ینمای‬ ‫ای��ران متول��د ‪ 1335‬اس��ت‪ .‬وی س��ازنده فیلم‌هایی چون‬ ‫«سن‌پترزبورگ»‪« ،‬فرزند صبح»‪« ،‬گاوخونی»‪« ،‬شوکران»‪،‬‬ ‫«عق��رب»‪« ،‬روز ش��یطان»‪« ،‬روز فرش��ته» و «عروس»‬ ‫است‪.‬‬ ‫‪ l‬س��ید داوود میرباقری فارغ‌التحصیل مهندسی‬ ‫مع��دن از دانش��گاه پل ی‌تکنیک ته ران اس��ت‪ .‬وی پس از‬ ‫گذراندن یک دوره سه‌ساله هنرآموزی تئاتر در «تئاتر‌شهر»‬ ‫در س��ال ‪ 1359‬فعالیتش را در تئاتر و همزمان در تلویزیون‬ ‫آغاز کرد‪ .‬وي اول بار س��ینما را با نویس��ندگی و کارگردانی‬ ‫فیلم «آدم‌برفی» تجربه ک��رد‪ .‬در ده��ه ‪ 1380‬اکثر دوران‬ ‫زندگی هنری او به تولید س��ریال مختارنامه س��پری ش��د‪.‬‬ ‫«مس��افرری»‪« ،‬س��احره»‪« ،‬آدم برف��ی» و س��ریال‌هاي‬ ‫«مختارنامه» و «امام علی(ع)» از جمله س��اخته او در مقام‬ ‫کارگردان است‪.‬‬ ‫‪ l‬س��یدضیاءالدین دری‪ ،‬کارگ��ردان‪ ،‬تهی ه‌کننده و‬ ‫نویسنده ای رانی است‪ .‬وی متولد ‪ 1332‬ته ران است و دارای‬ ‫تحصیالت در رش��ته عل��وم ارتباطات اس��ت‪ .‬وی فعالیت‬ ‫هنری را با تلویزیون آغاز کرده است‪« .‬من و دبورا»‪« ،‬عشق‬ ‫ممنوع»‪« ،‬لژیون»‪« ،‬باد و شقایق»‪« ،‬سینما سینماست» و‬ ‫سریال‌های «کاله پهلوی» و «کیف انگلیسی» ساخته این‬ ‫کارگردان است‪.‬‬ ‫‪ l‬مصطف��ی شایس��ته در س��ال ‪ 1337‬در ته ران‬ ‫متولد شد و فعالیت در سینما را از سال ‪ 1367‬با فیلم «روز‬ ‫باشکوه» (کیانوش عیاری) آغاز کرد و سپس با ساخت «فیلم‬ ‫مادر» (علی حاتمی) و ساخت و توزیع ده‌ها فیلم سینمایی‬ ‫‪65‬‬
‫ای رانی با کارگردان‌های مختلف س��ینمای ای ران به فعالیت‬ ‫خود ادامه داد‪« .‬من همسرش هستم» تنها ساخته وی در‬ ‫مقام کارگرداني است‪ .‬او فیلم‌های زیادی چون «ب ی‌پولی»‪،‬‬ ‫«کنعان»‪« ‌،‬کافه ستاره» و‪ ...‬را تهیه کرده است‪.‬‬ ‫‪ l‬مهدی فخیم‌زاده متول��د ‪ 1321‬در ته ران‪ ،‬دارای‬ ‫لیس��انس ادبیات و زبان فرانسه از دانش��گاه ته ران است‪.‬‬ ‫فخی��م‌زاده مجموعه‌ه��ای «تنهاترین س��ردار»‪« ،‬والیت‬ ‫عشق»‪« ،‬خواب و بیدار» و‪ ...‬را ساخته است‪« .‬تشریفات»‪‌،‬‬ ‫«خواستگاری»‪« ‌،‬شتابزده»‪« ،‬س��اده‌لوح»‪« ،‬همسر» و‪ ...‬از‬ ‫دیگر ساخته‌های این کارگردان پیشکسوت است‪.‬‬ ‫داوران بخش نگاه نو‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪ l‬حس��ین زندباف متولد ‪ 1325‬س��اری تدوینگر‪،‬‬ ‫کارگردان و تهی ه‌کننده سینماس��ت‪ .‬وی فعالیت در سینما‬ ‫را سال ‪ 1350‬با دستیاری کارگردان آغاز کرد‪ .‬وی فیلم‌های‬ ‫«ماموریت»‪« ،‬معما»‪« ،‬مرگ سفید» و «دست شیطان» را‬ ‫کارگردانی و بیش از ‪ 70‬فیلم تدوین کرده است‪.‬‬ ‫‪ l‬اب راهیم فیاض‪ ،‬جامع ه‌ش��ناس و انسان‌ش��ناس‬ ‫ای رانی و استادیار گروه انسان‌شناسی دانشگاه ته ران است‪ .‬او‬ ‫مدرک کارشناسی را در رشته پژوهشگری از دانشگاه ته ران‪،‬‬ ‫کارشناسی ارشد را در رشته مردم‌شناسی از همین دانشگاه و‬ ‫دکترا را در رشته فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام‌صادق‌(ع)‬ ‫اخذ کرده‌است‪.‬‬ ‫‪ l‬مس��عود فراس��تی متولد ‪ 1330‬از ته��ران دارای‬ ‫مدرک لیس��انس هنره��ای تجس��م ی‌ و فوق‌لیس��انس‬ ‫اقتصادسیاس��ی و جامع ه‌شناس��ی از فرانس��ه‌ اس��ت‪ .‬از‬ ‫فعالی ت‌های وی م ی‌توان به نگارش و تالیف آثار و مقاالت‬ ‫هنری و سینمایی‪ ،‬تدریس در دانشکده‌های مختلف‪ ،‬تالیف‬ ‫و ترجم��ه کتاب‌های گوناگون‪ ،‬مس��ئول بخش س��ینما و‬ ‫تلویزیون‪ ،‬عضو تحریریه مجالت سروش و سوره‪ ،‬سردبیری‬ ‫نقد سینما‪ ،‬دبیر هیات‌تحریریه نقد سینما دوره تازه‪ ،‬عضو‬ ‫هیات داوران سینمای دفاع مقدس‪ ،‬عضو هیات موسس و‬ ‫رئیس دوره دوم انجمن منتقدان و سینماگران ای ران‪ ،‬عضو‬ ‫هیات‌رئیسه کانون منتقدان فیلم اشاره کرد‪.‬وی هم‌اکنون‬ ‫منتقد ثابت برنامه تلویزیون «هفت» است‪.‬‬ ‫‪ l‬مینو فرشچی متولد ‪ 1327‬تبریز‪ ،‬فارغ‌التحصیل‬ ‫تئاتر عروسکی از دانش��کده هنرهای دراماتیک و گرافیک‬ ‫از کالج سانتامونیکا کالیفرنیاس��ت‪ .‬وی فعالیت حرفه‌ای‬ ‫را به‌عنوان فیلمنامه‌‌نویس همزمان با تحصیل در رش��ته‬ ‫فیلمنامه‌نویسی در مرکز اسالمی آموزش فیلمسازی آغاز‬ ‫و پس از فارغ‌التحصیلی به فعالی��ت در تلویزیون پرداخت‪.‬‬ ‫فرش��چی داور بخش فیلمنامه چندین جش��نواره نیز بوده‬ ‫است‪.‬‬ ‫‪l‬فری��دون حس��ن‌پور متول��د ‪ 1340‬کارگ��ردان و‬ ‫فیلمنامه‌نویس است‪« .‬من و زیبا»‪« ،‬پای پیاده»‪« ،‬نشانی»‪،‬‬ ‫«در مه بخ��وان»‪« ،‬وقت��ی همه خواب بودن��د»‪« ،‬مزرعه‬ ‫مثلث شماره‪161‬‬ ‫‪66‬‬ ‫آفتابگ��ردان»‪« ،‬دارا و ن��دار» و «تعطی�لات تابس��تانی»‬ ‫فیلم‌های او در مقام کارگردان است‪.‬‬ ‫‪ l‬مانی حقیقی (‪ ،1348‬ته ران) کارگردان‪ ،‬نویسنده‬ ‫و بازیگر سینمای ای ران است‪ .‬وی فارغ‌التحصیل کارشناسی‬ ‫فلسفه از دانشگاه مک‌گیل در سال ‪ ،1991‬کارشناس ی‌ارشد‬ ‫فلسفه از دانشگاه گولف در س��ال ‪ 1997‬و کارشناس ی‌ارشد‬ ‫مطالعات فرهنگی از دانش��گاه‌ترنت در س��ال ‪ 2000‬است‪.‬‬ ‫او نویس��نده و کارگ��ردان فیلم‌های «کنع��ان»‪« ،‬آبادان»‪،‬‬ ‫«کارگران مشغول کارند» و «پذی رایی ساده» است‪ .‬حقیقی‬ ‫در فیلم‌هایی چ��ون «درباره الی»‪« ،‬آس��مان محبوب» و‬ ‫«ورود آقایان ممنوع» نیز ایفای نقش کرده است‪.‬‬ ‫‪ l‬محمدرضا عرب متولد ‪ 1345‬در ته ران است‪ .‬وی‬ ‫فعالیت هنری خود را در سال ‪ 1371‬با ساخت فیلم مستند‬ ‫داس��تانی ‪ 16‬میلیمتری «چون کوه» آغاز کرد و سپس به‬ ‫کارگردانی آثاری چون «ایستاده در باد»‪« ،‬زمین سوخته»‪،‬‬ ‫«کندوان دیار آفت��اب»‪« ،‬صدای روش��نایی»‪« ،‬آئینه‌های‬ ‫روبه‌رو» پرداخت که در جش��نواره‌های مختل��ف داخلی و‬ ‫بی ن‌المللی نیز به نمایش درآمدند‪ .‬ضمن اینکه کارگردانی و‬ ‫تهی ه‌کنندگی چندین مجموعه مستند تلویزیونی نظیر «در‬ ‫امتداد ساوا»‪« ،‬بحران کوزوو»‪« ،‬گذری بر غارهای ای رانی»‪،‬‬ ‫«کاروانس راهای ای ران»‪« ،‬قش��م‪ ،‬نگین خلی ج‌فارس»‪« ،‬بر‬ ‫بلندای سهند»‪« ،‬یادگار دوست»‪« ،‬سینمای جوان سینمای‬ ‫آینده»‪« ،‬عکس و عکاس��ی در ای ران» و همینطور برپایی‬ ‫نمایش��گاه عکس در داخل و خارج از کش��ور را در کارنامه‬ ‫هنری وی به چشم م ی‌خورد‪.‬‬ ‫‪ l‬محمدرض��ا اصالن��ی نویس��نده‪ ،‬کارگ��ردان و‬ ‫مستندس��از پیشکس��وت ای رانی اس��ت‪ .‬اصالنی فعالیت‬ ‫حرفه‌ای خود در س��ینما را از س��ال ‪ 1346‬و با ساخت فیلم‬ ‫مستند «جام حس��نلو» آغاز م ی‌کند و س��پس آثاری نظیر‬ ‫«بدبده»‪« ،‬با‌اجازه»‪« ،‬چنین کنند حکایت»‪« ،‬تاری‌خانه»‪،‬‬ ‫«فهرج»‪« ،‬مش اسماعیل»‪« ،‬ابوریحان بیرونی»‪« ،‬می راث‬ ‫شیش��ه»‪ ،‬چیغ و دل جهان را جلوی دوربین م ی‌برد‪ .‬آتش‬ ‫سبز یکی از فیلم‌های سینمایی او در مقام کارگردان است‪.‬‬ ‫ساخت مجموعه‌های تلویزیونی «سمک‌عیار»‪« ،‬غبار نور»‪،‬‬ ‫«منطق‌الطیر» از جمله فعالی ت‌های وی در زمینه س��اخت‬ ‫سریال تلویزیونی است‪.‬‬ ‫‪ l‬دکتر‌رضا پورحسین‪ ،‬عضو هیات علمی‌دانشگاه‬ ‫ته��ران و دارای تحصی�لات دکترای تخصصی در رش��ته‬ ‫روانشناسی اس��ت‪ .‬وی دارای س��وابق مدیریتی متعدد در‬ ‫شبکه‌های مختلف صداوسیما بوده و در موضوعات متنوع‬ ‫فرهنگی‪ ،‬اجتماعی و تربیتی به‌ویژه ارتباطات و روانشناسی‬ ‫دارای مقاالت علمی‌و تحقیقی و تالیفات اس��ت‪ .‬مدیریت‬ ‫ش��بکه آموزش‪ ،‬چهار‪ ،‬دو و شبکه مستند س��یما از جمله‬ ‫سوابق مدیریتی وی به حساب م ی‌آید‪.‬‬ ‫‪ l‬مهرداد اس��کویی متولد ‪ 1348‬ته��ران‪ ،‬یکی از‬ ‫مستندسازان ای ران و فارغ‌التحصیل کارگردانی سینماست‪.‬‬ ‫مهرداد اس��کویی تاکنون ‪ 24‬فیلم مستند و کوتاه داستانی‬ ‫را کارگردانی کرده و با ‪ 130‬حضور بی ن‌المللی و ‪ 128‬حضور‬ ‫ملی و کسب بیش از ‪ 70‬جایزه معتبر ملی و بی ن‌المللی یکی‬ ‫از پ رافتخارترین مستندس��ازان ای رانی محس��وب م ی‌شود‪.‬‬ ‫فیلم‌های اس��کویی ت��ا به ح��ال در جش��نواره‌ها و مراکز‬ ‫دانشگاهی ‪ 45‬کشور جهان به نمایش درآمده و مورد نقد و‬ ‫بررسی قرار گرفته اس��ت‪« .‬از پس برقع»‪« ،‬دماغ به سبک‬ ‫ای رانی»‪« ،‬مریم جزیره هنگام»‪« ،‬پش��ت ب��ال پروانه‌ها»‪،‬‬ ‫«دانش‌آم��وز اس��ماعیل» و‪ ...‬از جمله فیلم‌های مس��تند‬ ‫اوست‪.‬‬ ‫‪ l‬حبیب احمدزاده داستان‌نویس‪ ،‬فیلمنامه‌نویس و‬ ‫مستندساز معاصر ای رانی است‪ .‬وی ‪ 27‬مهرماه سال ‪1343‬‬ ‫در آبادان متولد شد‪ .‬احمدزاده فارغ‌التحصیل کارشناس ی‌ارشد‬ ‫ادبیات نمایشی از دانشگاه هنر ته ران و دکترای پژوهش هنر‬ ‫در دانشگاه تربی ت‌مدرس است‪ .‬او از جمله فعاالن در عرصه‬ ‫ادبیات و هنر پایداری ب��وده و تاکنون دو کت��اب و چندین‬ ‫فیلمنامه در این زمینه نگاشته‌اس��ت‪« .‬آخرین تیر آرش»‪،‬‬ ‫«موج زنده» و «بهترین مجس��مه دنیا» از جمله فیلم‌های‬ ‫مستند اوست‪.‬‬ ‫‪ l‬مرتضی ش��عبانی مستندس��از ای رانی است‪ .‬وی‬ ‫پیش از اين مدیر مجموعه روایت فتح بود و پیش از شهادت‬ ‫سی د‌مرتضی آوینی با وی همکاری م ی‌کرد‪.‬‬ ‫رکوردداران‬ ‫در بین افرادی که در این س��ال‌ها داور جشنواره فیلم‬ ‫فجر بودند‪ ،‬اسامی‌به چش��م م ی‌خورد که در چندین دوره‬ ‫داور بودند‪.‬‬ ‫مجید مجیدی ب��ا پنج ب��ار حضور در جم��ع هیات‬ ‫داوران در دوره‌های ‪ ۲۴ ،۲۰ ،۱۶ ،۱۲‬و ‪ ۲۷‬رکورددار داوری در‬ ‫جشنواره فیلم‌فجر است‪.‬‬ ‫بع��د از آن رس��ول صدرعاملی‪ ،‬محمد‌عل��ی نجفی‪،‬‬ ‫منوچهر عسگری‌نس��ب‪ ،‬محمد خزاعی (از مدی ران سابق‬ ‫س��ینمایی)‪ ،‬منوچه��ر محمدی‪ ،‬س��ی د‌مهدی ش��جاعی‪،‬‬ ‫محمدباقر کریمیان و فرهاد صبا ب��ا داوری در چهار دوره‪،‬‬ ‫قرار گرفته‌اند‪ .‬از سینماگرانی هم که در سه دوره داور بوده‌اند‬ ‫م ی‌توان به زنده یاد سی ف‌اهلل داد‪ ،‬اب راهیم فروزش‪ ،‬اب راهیم‬ ‫حاتم ی‌کیا‪ ،‬زنده‌یاد رسول مالقل ی‌پور‪ ،‬جواد شمقدری‪،‬محمد‬ ‫رجبی‪ ،‬مسعود جعفری‌جوزانی‪ ،‬کیومرث پوراحمد‪ ،‬احمدرضا‬ ‫درویش‪ ،‬یداهلل صمدی‪ ،‬محمد بزرگ‌نیا‪ ،‬محمدرضا هنرمند‪،‬‬ ‫داوود میرباقری‪ ،‬خسرو سینایی‪ ،‬اسفندیار شهیدی‪ ،‬جمال‬ ‫شورجه و ابوالقاسم طالبی اشاره کرد‪.‬‬ ‫عزت‌اهلل انتظام��ی‪ ،‬مهدی حجت‪ ،‬محمد بهش��تی‪،‬‬ ‫اکبر عالمی‪ ،‬خس��رو س��ینایی‪ ،‬داوود رش��یدی‪ ،‬احمدرضا‬ ‫معتمدی‪ ،‬بهروز افخمی‪ ،‬جهانگیر الماسی‪ ،‬مجتبی راعی‪،‬‬ ‫جواد طوسی‪ ،‬زنده‌یاد نعمت حقیقی‪ ،‬نادر طالب‌زاده‪ ،‬فرامرز‬ ‫قریبیان‪ ،‬اکب��ر نبوی‪ ،‬محم��د داودی‪ ،‬امین ت��ارخ‪ ،‬مجید‬
‫ب رای ورود دیگر بانوان در این عرصه دانستند‪ ،‬ولی این اتفاق‬ ‫بسیار دیر و در دوره بیس��ت‌و‌یکم افتاد‪ .‬در این دوره گالب‬ ‫آدینه در کنار دیگران داوران حضور داشت‪ .‬همچنین سال‬ ‫بعد و در دوره بیس��ت‌ودوم مینو فرش��چی نویسنده‪ -‬جزو‬ ‫هیات داوران بخش مس��ابقه س��ینمای ای ران بود‪ .‬فاطمه‬ ‫گودرزی دیگر بانویی بود که در دوره بیس ت‌و هشتم نامش‬ ‫بین داوران دیده ش��د‪ ،‬البت��ه او از پذیرش این مس��ئولیت‬ ‫خودداری کرد‪.‬‬ ‫تو‌هشتم‪ ،‬هیچ کدام از بانوان نامشان‬ ‫بعد از دوره بیس ‌‬ ‫در بین داوران بخش مسابقه دیده نشد‪.‬‬ ‫اختالف نظر بین هیات داوران و منتقدان‬ ‫انتظامی‌و علی نصیری��ان هم تاکنون دو ب��ار داور بخش‬ ‫اصلی جشنواره بوده‌اند‪.‬‬ ‫جای خالی زنان سینماگر‬ ‫در س ی‌و یک دوره برپایی جشنواره فیلم فجر در بین‬ ‫داوران تنها نام چهار زن دیده م ی‌ش��ود‪ .‬در دوره ش��انزدهم‬ ‫فرشته طائرپور اولین زنی بود که به‌عنوان داور در جشنواره‬ ‫فیلم فجر حضور پیدا کرد‪ .‬بس��یاری ای��ن حضور را آغازی‬ ‫یک��ی از حواش��ی داوری جش��نوار فج��ر تف��اوت‬ ‫انتخاب‌ه��ای داوران با انتخ��اب منتقدان س��ینما و حتی‬ ‫مخاطبان آن بوده است؛ مس��اله‌ای که هر ساله بحث‌های‬ ‫زیادی را بعد از پایان جشنواره و معرفی برگزیدگان به وجود‬ ‫م ی‌آورد‪ .‬به همین دلیل انجمن منتقدان هرس��اله جشنی‬ ‫برپا م ی‌کنند و به انتخاب‌های خود در آن س��ال جوایزی را‬ ‫اهدا م ی‌کنند‪.‬‬ ‫یکی از همین تفاوت‌ها مربوط به دوره گذش��ته بود‪.‬‬ ‫سال گذشته فیلم س��ینمایی «برف روی کاج‌ها»ی پیمان‬ ‫معادی از طرف داوران به هیچ عنوان مورد توجه قرار نگرفت‪.‬‬ ‫در حالی که این فیلم به‌عنوان بهترین فیلم از نظر مخاطبان‬ ‫حاشیه‌های هیات داوران امسال‬ ‫هیات داوران بخش مسابقه سینمای ایران متشکل‬ ‫از رس��ول صدرعاملی‪ ،‬مهدی فخیم‌زاده‪ ،‬به��روز افخمی‪،‬‬ ‫سیدداوود میرباقری‪ ،‬سی د‌ضیاءالدین دری‪ ،‬جمال شورجه و‬ ‫مصطفی شایسته اس��ت‪ .‬اما ظاه را حضور برخی از اسامی‬ ‫‌مورد انتقاد قرار گرفته اس��ت‪ .‬چرا که ای��ن روزها نظرهای‬ ‫مخالفی درباره حضور برخی از افراد در بین داوران جشنواره‬ ‫شنیده م ی‌شود‪.‬‬ ‫یک��ی از اظهارنظره��ا مربوط به حض��ور مصطفی‬ ‫شایسته کارگردان فیلم «من همسرش هستم» در هیات‬ ‫داوران است‪ .‬برخی معتقدند چرا باید فیلمسازی که فیلمی‬ ‫‌با موضوع خیانت ساخته اس��ت و در اکران حواشی زیادی‬ ‫داش��ته در این هیات حضور داش��ته باش��د‪ .‬نام دیگری كه‬ ‫حساسی ت‌ب رانگیز بوده‪ ،‬مانی حقیقی است‪ .‬مخالفان با این‬ ‫سوال مخالفت خود را با حضور مانی حقیقی اب راز کردند‪« :‬‬ ‫آیا قرار است در دوره‌های دیگر شاهد کارگردانانی همسو با‬ ‫نگاه مانی حقیقی باشیم؛ کارگردانانی که تحقیر و توهین‬ ‫به مردم را در برنامه خود قرار دهند؟» ‪g‬‬ ‫از آنج�ا که اکث�ر داوران دوره‌ه�ای مختلف‬ ‫جشنواره از س�ینماگران مطرح بودند بد نیست‬ ‫نگاهی به اس�امی‌این داوران در دوره‌های قبلی‬ ‫جشنواره فیلم فجر داشته باشیم‪.‬‬ ‫فرهنگ‬ ‫ی دورهگذشته‬ ‫نگاهی به داوران س ‌‬ ‫و منتقدان شناخته شد‪.‬یکی دیگر از تفاوت‌های فاحش در‬ ‫دوره‌ای بود که داوران «روبان قرمز» حاتم ی‌کیا را به‌شدت‬ ‫بایکوت کردن��د‪ ،‬ولی نظ��ر منتقدان و مخاطبان درس��ت‬ ‫برخالف هیات داوران بود‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫دوره اول(سال ‪ :)1361‬اولین دوره جشنواره فیلم فجر در بخش اصلی رقابتی نبود‪.‬‬ ‫دوره‪ :۲‬مهدی کله ر‪ ،‬مهدی حجت‪ ،‬محمد بهشتی‪ ،‬سینا واحد‪ ،‬اکبر عالمی‪ ،‬محمدعلی نجفی و منوچهر عسگری‌نسب‬ ‫دوره‪ :۳‬مهدی حجت‪ ،‬محمد خزاعی‪ ،‬سی ف‌اهلل داد‪ ،‬اکبر عالمی‌و محمدعلی نجفی‬ ‫دوره‪ :۴‬مجید بهمن‌پور‪ ،‬کمال حاج‌سی د‌جوادی‪ ،‬ف رید حاج‌ک ری م‌خان‪ ،‬محمد خزاعی‪ ،‬جالل رفیع‪ ،‬مهدی ف ریدزاده و منوچهر محمدی‬ ‫دوره‪ :۵‬محمد خزاعی‪ ،‬منوچهر عسگری‌نسب‪ ،‬محمدباقر ک ریمیان‪ ،‬منوچهر محمدی‬ ‫دوره‪ :۶‬سیدمحمد بهشتی‪ ،‬محمد خزاعی‪ ،‬ک ریم زرگ ر‪ ،‬محمدباقر ک ریمیان و محمدعلی نجفی(عضو شورای عالی فرهنگی کشور)‬ ‫دوره‪ :۷‬محمدرضا بهزادیان‪ ،‬سی ف‌اهلل داد‪ ،‬فرهاد فخ رالدینی‪ ،‬اب راهیم فروزش و محمدباقر ک ریمیان‬ ‫دوره‪ :۸‬سی ف‌اهلل داد‪ ،‬فرهاد صبا‪ ،‬منوچهر عسگری‌نسب‪ ،‬هوشنگ کامکار و محمدباقر ک ریمیان‬ ‫دوره‪ :۹‬اب راهیم حاتم ی‌کیا‪ ،‬علیرضا شجاع‌نوری‪ ،‬فرهاد صبا‪ ،‬منوچهر عسگری‌نسب‬ ‫دوره‪ :۱۰‬بهروز افخمی‪ ،‬خسرو سینایی‪ ،‬فرهاد صبا‪ ،‬رسول مالقل ی‌پور و پرویز مقدم‬ ‫دوره‪ :۱۱‬سی د‌م رتضی آوینی‪ ،‬عزت‌اهلل انتظامی‪ ،‬عزیز‌‌اهلل حمیدنژاد‪ ،‬سی د‌مهدی شجاعی و اسفندیار شهیدی‬ ‫دوره‪ :۱۲‬سی د‌مهدی شجاعی‪ ،‬جواد شمقدری‪ ،‬عباس کیارستمی‪ ،‬مجید مجیدی و ف ریدون ناصری‬ ‫دوره‪ :۱۳‬محمد رجبی‪ ،‬اب راهیم حاتم ی‌کیا‪ ،‬خسرو سینایی‪ ،‬جواد شمقدری و اب راهیم فروزش‬ ‫دوره‪ :۱۴‬مسعود جعفری‌جوزانی‪ ،‬محمد رجبی‪ ،‬خسرو سینایی‪ ،‬جواد شمقدری و نادر طال ب‌زاده‬ ‫دوره‪:۱۵‬جهانگیر الماسی‪ ،‬محمد رجبی‪ ،‬نادر طال ب‌زاده‪ ،‬اب راهیم فروزش و رسول مالقل ی‌پور‬ ‫دوره‪ :۱۶‬عزت‌اهلل انتظامی‪ ،‬کیومرث پوراحمد‪ ،‬احمدرضا درویش‪ ،‬فرشته طائ رپور و مجید مجیدی‬ ‫دوره‪ :۱۷‬احمدرضا درویش‪ ،‬یداهلل صمدی‪ ،‬کیانوش عیاری‪ ،‬فرهاد مه رانفر و داوود می رباقری‬ ‫دوره‪ :۱۸‬شه رام اسدی‪ ،‬محمد بزرگ‌نیا‪ ،‬امین تارخ‪ ،‬کمال تب ریزی و نعمت حقیقی‬ ‫دوره‪ :۱۹‬مجتبی راعی‪ ،‬جواد طوسی‪ ،‬ف رامرز ق ریبیان‪ ،‬رسول مالقل ی‌پور‪ ،‬تورج منصوری‪ ،‬سی د‌ضیاء‌هاشمی و محمدرضا هنرمند‬ ‫دوره‪ :۲۰‬جمشید ارجمند‪ ،‬بابک بیات‪ ،‬پرویز پرستویی‪ ،‬کیومرث پوراحمد‪ ،‬نعمت حقیقی‪ ،‬مجید مجیدی و‌هارون یشایایی‬ ‫دوره‪ :۲۱‬گالب آدینه‪ ،‬محمدرضا بزرگ‌نیا‪ ،‬کامبوزیا پ رتوی‪ ،‬محمدرضا جعفری‌جلوه‪ ،‬رسول صدرعاملی‪ ،‬مهرداد ف رید و مهرداد فخیمی‬ ‫دوره‪ :۲۲‬محمد بزرگ‌نیا‪ ،‬ابوالحسن داوودی‪ ،‬محمد داوودی‪ ،‬مجتبی راعی‪ ،‬سی د‌مهدی شجاعی‪ ،‬مینو فرشچی و علی نصی ریان‬ ‫دوره‪ :۲۳‬حمید دهقانپور‪ ،‬عزیز ساعتی‪ ،‬ف رامرز ق ریبیان‪ ،‬حسین کرمی‪ ،‬منوچهر محمدی‪ ،‬داریوش مهرجویی و محمدعلی نجفی‬ ‫دوره‪ :۲۴‬پرویز پورحسینی‪ ،‬احمدرضا درویش‪ ،‬سی د‌مهدی شجاعی‪ ،‬فرهاد صبا‪ ،‬رسول صدرعاملی‪ ،‬مجید مجیدی و اکبر نبوی‬ ‫دوره‪ :۲۵‬شه ریار بح رانی‪ ،‬محمد داودی‪ ،‬جواد طوسی‪ ،‬عبدالحمید قدی ریان‪ ،‬محمدعلی نجفی‪ ،‬علی نصی ریان و محمدرضا هنرمند‬ ‫دوره‪ :۲۶‬کیومرث پوراحمد‪ ،‬امین تارخ‪ ،‬مسعود جعفری‌جوزانی‪ ،‬منوچهر محمدی‪ ،‬احمدرضا معتمدی‪ ،‬اکبر نبوی و محمدرضا هنرمند‬ ‫دوره‪ :۲۷‬حسن بلخاری‪ ،‬اب راهیم حاتم ی‌کیا‪ ،‬داوود رشیدی‪ ،‬محمد س ری ر‪ ،‬منوچهر شاهسواری‪ ،‬رسول صدرعاملی و مجید مجیدی‬ ‫دوره‪ :۲۸‬ابوالقاسم طالبی‪ ،‬فاطمه گودرزی‪ ،‬مسعود جعفری‌جوزانی‪ ،‬اسفندیار شهیدی‪ ،‬اب راهیم فیاض‪ ،‬محسن عل ی‌اکبری و سی د‌ناص ر‌هاش م‌زاده‬ ‫دوره‪ :۲۹‬جهانگیر الماسی‪ ،‬مجید انتظامی‪ ،‬ابوالقاسم طالبی‪ ،‬جابر قاسمعلی‪ ،‬علی معلم و حسن عباسی‬ ‫دوره‪ :۳۰‬یداهلل صمدی‪ ،‬مجید انتظامی‪ ،‬داوود می رباقری‪ ،‬ابوالقاسم طالبی‪ ،‬احمدرضا معتمدی‪ ،‬داوود رشیدی‪ ،‬علیرضا رئیسیان‪ ،‬اسفندیار شهیدی و جمال شورجه‬ ‫‪67‬‬
‫سودای سیمرغ برای این هفت فیلم‬ ‫بین فیلم‌هایی که به جشنواره و بخش سوادی سیمرغ راه یافتند به نظر می‌رسد این‬ ‫چند فیلم شانس بیشتری برای موفقیت داشته باشند‬ ‫محمد پارسا شریفی‬ ‫‪2‬‬ ‫ش��اید نام مطرح‪ ،‬معیار مطلقی ب��رای انتخاب اصلح‬ ‫نباش��د‪ ،‬ولی م ی‌تواند راهنمایی خوبی به حساب بیاید‪ .‬بین‬ ‫فیلم‌هایی که ب رای حضور در جشنواره خود را آماده م ی‌کنند‪،‬‬ ‫نام چند فیلم به چشم م ی‌خورد که به دلیل سابقه کارگردان‬ ‫و حضور بازیگرانشان م ی‌توان پی ش‌بینی کرد که مورد توجه‬ ‫مخاطبان و البته داوران جشنواره قرار بگیرد‪ .‬البته ناگفته نماند‬ ‫که این پرونده تنها یک حدس و گمان است چرا‌که پیش از‬ ‫این دیده‌ایم که فیلم‌هایی که اولین ساخته کارگردان است یا از‬ ‫حضور بازیگران نه‌چندان مطرح استفاده کردند‪ ،‬مورد استقبال‬ ‫عموم قرار گرفته و حتی سیمرغ را از آن خود کرده‌اند‪.‬‬ ‫چه خوبه برگشتی‬ ‫فرهنگ‬ ‫س��ال گذش��ته مهرجویی با فیلم «نارنج ی‌پوش» در‬ ‫جشنواره فیلم فجر حضور داشت؛ فیلمی‌که شاید از نکات‬ ‫آموزش��ی خوبی بهره‌مند بود‪ ،‬ولی چندان م��ورد توجه قرار‬ ‫نگرفت‪ .‬اما امسال مهرجویی با فیلم دیگری در حال و هوای‬ ‫«اجاره‌نشی ن‌ها» و «مهمان مامان» به جشنواره آمده و قرار‬ ‫است به اتفاق بازیگران مطرح س��ینما روایتگر قصه‌ای تازه‬ ‫باشد‪ .‬چه خوبه برگشتی» داس��تان جوانی به نام فرزاد است‪.‬‬ ‫فرزاد (جراح دندانپزشک) پس از سال‌ها به ای ران م ی‌آید‬ ‫تا دور از مسائل آشفته زندگ ی‌اش نفسی تازه کند‪،‬ولی‬ ‫ورود او همزمان است با پدیدار شدن یک شیء مرموز‬ ‫ش��ب ه‌فضایی و خانم دکتر یاس��مین و س��نگ‌های‬ ‫جادوی ی‌اش‪ ،‬که رفاقت دیرینه ف��رزاد و کامبیز را که‬ ‫سال‌هاست در همس��ایگی هم و در کنار دریا زندگی‬ ‫م ی‌کنند‪ ،‬به جدالی بیهوده م ی‌کشاند‪ .‬مانند دیگر آثار‬ ‫مهرجوبی‪ ،‬تهی ه‌کنندگی این کار را نیز خود مهرجویی‬ ‫به عهده دارد‪ .‬وحیده محمدی‌فر‪ ،‬همس��ر مهرجویی‬ ‫فیلمنامه آن را ب ر‌اساس طرحی از گلی‌ترقی برگرفته‬ ‫از داستانی نوشته نیکالی گوگول به نگارش در‌آورده‬ ‫است‪ .‬در این کار مانند دیگر آثار مهرجویی بازیگران‬ ‫مطرحی حضور دارند‪ .‬حامد بهداد‪ ،‬مهناز افشار‪ ،‬رضا‬ ‫عطاران‪ ،‬همایون ارش��ادی‪ ،‬علیرضا جعف��ری و‪ ...‬با‬ ‫حضور رویا تیموریان و حس��ن پورشی رازی م ی‌تواند‬ ‫لیس��ت قابل‌توجهی از بازیگران ب��رای موفقیت در‬ ‫جشنواره فیلم فجر باشد‪.‬داریوش مهرجویی بیش از ‪ 15‬دوره‬ ‫در جشنواره شرکت کرده‪ .‬او در این دوره‌ها جوایز زیادی را از آن‬ ‫خود کرده است‪ .‬سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و فیلمنامه‬ ‫ب رای فیلم «هامون»‪ ،‬سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه ب رای‬ ‫فیلم «سارا»‪ ،‬س��یمرغ بلورین بهترین کارگردانی ب رای فیلم‬ ‫«پری»‪ ،‬برنده س��یمرغ بلورین بهترین فیلم ب رای «مهمان‬ ‫مامان»‪ ،‬جایزه ویژه هیات داوران ب رای فیلم «نارنج ی‌پوش»‬ ‫جوایزی است که مهرجویی در این سال‌ها از جشنواره فیلم‬ ‫فجر دریافت کرده است‪ .‬باید دید امسال مهرجویی م ی‌تواند‬ ‫به اتفاق بازیگران مطرح فیلمش نظر هیات داوران را به «چه‬ ‫خوبه برگشتی» جلب کند؟‬ ‫مثلث شماره‪161‬‬ ‫حوض نقاشی‬ ‫حوض نقاش��ی م ی‌تواند فیلم خوبی باشد‪ ،‬نه‌فقط به‬ ‫دلیل حضور شهاب حس��ینی و نگار جواهریان و نه‌تنها به‬ ‫واسطه خوب بودن فیلم قبلی مازیار میری ـ سعادت‌آباد‪ -‬بلکه‬ ‫موضوعی که «حوض نقاش��ی» به آن پرداخته در سینمای‬ ‫‪68‬‬ ‫ای ران بکر و دست‌نخورده است‪ .‬مریم و رضا با آدم‌های دیگر‬ ‫فرق دارند‪ ،‬آن هم نه یک فرق ساده‪ ،‬بلکه بسیار بزرگ و آنها‬ ‫باید تالش کنند تا به دیگران ثابت کنند این تفاوت بزرگ را‬ ‫با معجزه عشق حل کرده‌اند‪ .‬کار جدید مازیار میری داستان‬ ‫زوج جوانی را روایت م ی‌کند که هر دو به لحاظ ضریب هوشی‬ ‫پایی ن‌تر از حد نرمال هستند و همین مساله ژنتیکی سب ب‌ساز‬ ‫آن م ی‌شود که ازدواج آنها با مش��کل دچار شود؛ ولی این دو‬ ‫کوتاه نم ی‌آیند و با هم ازدواج م ی‌کنند‪ .‬ه ر‌چند مش��کالت‬ ‫زیادی سر راهش��ان قرار گرفته‪ .‬به نظر م ی‌رسد این موضوع‬ ‫م ی‌تواند به ان��دازه کافی جذاب باش��د‪ ،‬به‌خصوص با گریم‬ ‫متفاوت شهاب حسینی و نگار جواهریان‪.‬نام فیلم برگرفته از‬ ‫شعر عامیانه و معروف «گنجشگک اش ی‌مشی» است و در‬ ‫داستان فیلم به شعر و مفهوم آن نیز اشاره شده است‪ .‬مازیار‬ ‫میری پیش از این با فیلم‌های سعادت‌آباد‪ ،‬کتاب قانون‪ ،‬پاداش‬ ‫سکوت‪ ،‬به آهستگی و قطعه ناتمام در پنج دوره جشنواره فیلم‬ ‫فجر حضور داشته‪ .‬نتیجه این حضور دریافت دیپلم افتخار‬ ‫بهترین کارگردانی از بخش بی ن‌المل��ل در نوزدهمین دوره‬ ‫جشنواره ب رای فیلم قطعه ناتمام است‪.‬‬ ‫هیس! دختر‌ها فریاد نمی‌زنند‬ ‫ظاه را جشنواره امسال ب رای شهاب حسینی جشنواره‬ ‫بهترین فیلم و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی از شش��مین‬ ‫دوره جش��نواره را ب رای فیلم «پرنده کوچک خوشبختی» از‬ ‫آن خود کند‪.‬‬ ‫کالس هنرپیشگی‬ ‫این روزها هنرپیش��گی دغدغه بس��یاری از جوان‌‌های‬ ‫ماست‪ .‬جو‌ان‌ها که ب رای رسیدن به این آرزو به آموزشگاه‌های‬ ‫یزنند تا شاید راهی ب رای ورود به عالم بازیگری‬ ‫مختلف سر م ‌‬ ‫پیدا کنن��د‪ .‬علیرض��ا داوودنژاد همین س��وژه را دس��تمایه‬ ‫جدیدترین اثر خود کرده اس��ت‪ .‬داستان فیلم در یک کالس‬ ‫هنرپیش��گی م ی‌گذرد که ضمن آموزش‪ ،‬داستانی با الهام از‬ ‫مسائل روز در آن روایت م ی‌ش��ود‪ .‬داوودنژاد در این فیلم نیز‬ ‫مانند دیگر آثار خود از اقوام خود در جایگاه بازیگر اس��تفاده‬ ‫نزاده‪،‬‬ ‫کرده اس��ت‪ .‬احترام‌الس��ادات حبیبیان‪ ،‬کبری حس�� ‌‬ ‫اقدس‌السادات رضایی‪ ،‬محمدرضا داوودنژاد‪ ،‬رضا داوودنژاد‪،‬‬ ‫زه را داوودن��ژاد‪ ،‬فاطم��ه داوودنژاد‪ ،‬علی داوودن��ژاد‪ ،‬پردیس‬ ‫احمدیه‪ ،‬عباس حبیبیان‪ ،‬زه��را حبیبیان‪ ،‬مه رانگیز عدالت‪،‬‬ ‫بهمن سپهری‌ش��کیب‪ ،‬یحی��ی سپهری‌ش��کیب‪ ،‬نیلوفر‬ ‫واجد‌سمیعی‪ ،‬کیارش داوودنژاد و‪ ...‬بازیگرانی هستند که در‬ ‫کالس هنرپیشگی ایفای نقش م ی‌کنند‪ .‬رضا داوودنژاد هم‬ ‫در این فیلم پدرش را به‌عنوان بازیگر و یکی از تهی ه‌کنندگان‬ ‫همراهی م ی‌کند‪ .‬ظاه را ام��ا بیماری رضا نتوانس��ت او را از‬ ‫دوربین زیاد دور نگ��ه دارد‪ .‬علیرضا داوود‌نژاد نیز با فیلم‌های‬ ‫مختلفی در جش��نواره حضور داش��ته و حاصل این حضور‬ ‫دریافت جایزه ویژه هیات‌داوران در هفدهمین دوره جشنواره‬ ‫فیلم فجر در بخش بهترین فیلم ب رای «مصائب دوشیزه» و‬ ‫سیمرغ بلورین در دهمین دوره جشنواره فیلم فجر در بخش‬ ‫بهترین فیلم ب رای فیم «نیاز» بوده است‪ .‬ناگفته نماند که در‬ ‫تو‌نهمین دوره از جش��نواره‪ ،‬داوودنژاد با فیلم‬ ‫بیس�� ‌‬ ‫ی موفق که ش��اید‬ ‫«مره��م» حضور داش��ت؛ فیلم ‌‬ ‫نظر داوران را جلب نک��رد‪ ،‬ولی مورد توجه مخاطبان‬ ‫قرار گرفت‪.‬‬ ‫رسوایی‬ ‫خوبی است چرا‌که فیلم‌های متعددی در این جشنواره دارد؛‬ ‫البته غیر از فیلم‌ه��ای که از حضور در جش��نواره بازماندند‪.‬‬ ‫یزنند» جدیدترین اثر پوران درخشنده‬ ‫هیس! دخترها فریاد نم ‌‬ ‫است که شهاب حسینی در آن نقش بازپرس جنایی را دارد‪،‬‬ ‫نقشی که شاید بارها بازی کرده باشد ولی با توجه به توانایی‬ ‫این بازیگر‪‌،‬ب ی‌ش��ک باید منتظر بازی متفاوتی از او باشیم‪.‬‬ ‫یزنند» مسائل دختران جوان را مطرح‬ ‫هیس! دخترها فریاد نم ‌‬ ‫م ی‌کند ‌و ترس از آبرو را در این دوره س��نی آسی ب‌شناس��ی‬ ‫م ی‌کند‪ .‬ش��هاب حس��ینی‪ ،‬مریال زارعی‪ ،‬طناز طباطبایی‪،‬‬ ‫جمشی ‌د هاشم‌پور‪ ،‬فرهاد آئیش‪ ،‬امیر آقایی‪ ،‬بابک حمیدیان‪،‬‬ ‫مهدی ماهانی‪ ،‬مجید مشیری‪ ،‬امیر دژاکام و‌هادی مرزبان در‬ ‫این فیلم به ایفای نقش م ی‌پردازند و ستاره اسکندری حضور‬ ‫افتخاری دارد‪ .‬نیده‌ها حاکی از آن اس��ت که فیلم «هیس!‬ ‫دخترها فریاد نم ی‌زنند» یکی از فیلم‌هایی است که از سوی‬ ‫دفتر جشنواره تقاضا ب رای اصالح آن وجود داشته‪ ،‬اما کارگردان‬ ‫فیلم این تغیی رات را نم ی‌پذیرد‪ .‬پوران درخشنده نیز در بیش‬ ‫از پنج دوره از جش��نواره حضور داشته و توانس��ته لوح زرین‬ ‫گرچ��ه آثار ده‌نمكي بيش��تر از منتق��دان نظر‬ ‫مخاطبان ع��ام را جلب م ي‌كن��د اما او هم��واره آثار‬ ‫پرحاشي ه‌اي توليد كرده‪ .‬البته حاشی ه‌های آثار ده‌نمکی‬ ‫بیشتر به واسطه حاشی ه‌س��ازی خود کارگردان بوده‪.‬‬ ‫ده‌نمکی بعد از غیبت دو ساله‌اش در جشنواره فیلم‬ ‫فجر امسال با اثری متفاوت از اخ راج ی‌ها به جشنواره‬ ‫آمده است‪ .‬داستان «رسوایی» درباره دختری است به‬ ‫نام افسانه‪ .‬افس��انه دختر جنوب شهری که به علت‬ ‫بده ی‌های مالی پدر تحت‌فشار طلبکاران قرار دارد‪ ،‬با‬ ‫دزدیدن سفته‌های پدرش حین فرار با روحانی زاهدی‬ ‫آشنا م ی‌شود که این روحانی در مسیر کمک به افسانه خود‬ ‫دچار مشکالتی م ی‌گردد‪ .‬افسانه قرار است یادآور شخصیت‬ ‫قیصر باش��د‪ .‬اکبر عبدی‪ ،‬الن��از شاکردوس��ت‪ ،‬محمد‌رضا‬ ‫ش��ریف ی‌نیا‪ ،‬کامران تفتی‪ ،‬مریم کاویانی‪ ،‬امیر دژاکام‪ ،‬امیر‬ ‫نوری‪ ،‬اسماعیل خلج‪ ،‬مجید مشیری‪ ،‬آرزو افشار‪ ،‬تینا آخوند‌تبار‪،‬‬ ‫ارسالن قاسمی‪ ،‬عباس محبوب‪ ،‬محبوبه بیات‪ ،‬اسداهلل یکتا‪،‬‬ ‫مختار س��ائقی و‪ ...‬بازیگرانی هستند که در این فیلم حضور‬ ‫دارند‪ .‬نکته جالب این فیلم حضور عبدی در نقش یک روحان ی‌‬ ‫اس��ت‪ .‬البته نباید از حضور متفاوت الناز شاکردوست در این‬ ‫فیلم غافل شد؛ او در نقش زنی که یادآور نقش قیصر است‪،‬‬ ‫ظاهر شده است‪ .‬شاید شاکر‌دوست بتواند با این نقش جایگاه‬ ‫خوبی را ب رای خود در سینما رقم بزند‪ .‬گفتني است اين فيلم در‬ ‫اكران خصوصي با انتقاد شديد برخي از حضار روبرو شده است‪.‬‬ ‫آسمان زرد کم‌عمق‬ ‫به نظر م ی‌رسید «آسمان زرد کم‌عمق» ساخته به رام‬ ‫توکلی مانند کارهای قبلی او اثر قابل‌توجهی باش��د و اینکه‬
‫حسین علی زاده آهنگس��ازی این فیلم را برعهده داشت‪ ،‬این‬ ‫نظر را که فیلمی‌باکیفیت و متفاوت از توکلی شاهد خواهیم‬ ‫بود‪ ،‬تقویت کرده بود‪.‬البته پیش از این شنیده شده بود فیلم‬ ‫«آسمان زرد کم‌عمق» تنها یک رای مثبت در هیات انتخاب‬ ‫داشته و مابقی اعضا با حضور آن مخالفت کردند‪ .‬به همین‬ ‫دلیل فیلم جدید به رام توکلی به دلیل کس ب‌نکردن حداکثر‬ ‫آرا به بخش مسابقه راه نیافته است‪ ،‬ولی در ادامه هیات داوران‬ ‫نام این فیلم را در بخش رزرو مسابقه سینمای ای ران قرار دادند‪.‬‬ ‫ترانه علیدوستی‪ ،‬صابر اب ر‪ ،‬سحر دولتشاهی‪ ،‬سعید چنگیزیان‬ ‫ی که‬ ‫و حمید آذرنگ بازیگران آسمان زرد‌کم‌عمق بودند؛ فیلم ‌‬ ‫روایتگر زندگی زوج جوانی است كه در مدتی کوتاه لحظات‬ ‫زندگی گذشته‌ش��ان را مرور م ی‌کنند و این م��رور خاط رات‬ ‫زندگ ی‌شان را تحت‌تاثیر قرار م ی‌دهد‪ .‬به رام توکلی کارگردان‬ ‫جوانی اس��ت که با اولین حض��ورش در جش��نواره با فیلم‬ ‫«پابرهنه در بهشت» توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم‬ ‫اول را از آن خود کند‪ .‬وی همچنین عالوه بر کسب سیمرغ‬ ‫بلورین بهترین فیلم معناگرا‪ ،‬ب رای فیلم «پرسه در مه» ب رنده‬ ‫بیستو‌نهم‬ ‫‌‌‬ ‫سیمرغ بلورین بهترین فیلم دوم شد‪ .‬در جشنواره‬ ‫توکلی با فیلم موفق «اینجا بدون من» حضور داشت که با‬ ‫ی که م ی‌توان آن را در کنار‬ ‫ب ی‌مهری داوران روبه‌رو شد؛ فیلم ‌‬ ‫فیلم‌های مطرح سینمای ای ران قرار داد‪.‬‬ ‫فرزند چهارم‬ ‫فرهنگ‬ ‫قاعده تصادف‬ ‫گاهی اوقات م ی‌توان روی ش��نیده‌ها هم تکیه کرد‪.‬‬ ‫این فیلم هم ب راس��اس ش��نیده‌ها فیلم متف��اوت و خوبی‬ ‫اس��ت؛ «قاعده تصادف» بهنام بهزادی‪ .‬کارگردانی كه سال‬ ‫‪ 86‬فیلم «تنها دوبار زندگی م ی‌کنیم» را روی پرده فرس��تاد‪.‬‬ ‫«تنها دوبار زندگی م ی‌کنیم» اولین فیلم بلند سینمایی بهنام‬ ‫بهزادی بود که در جشنواره فیلم فجر و اکران عمومی مورد‬ ‫توجه منتقدان و مخاطبان قرار گرفت‪ .‬این بار هم بهزادی با‬ ‫فیلم «قاعده تصادف» راهی س ی‌ویکمین جشنواره فیلم فجر‬ ‫شده است‪ .‬با توجه به شنیده‌ها و س��ابقه کارگردان م ی‌توان‬ ‫گفت قاعده تصادف یکی از فیلم‌های خوب جشنواره خواهد‬ ‫بود‪ .‬جدیدترین ساخته بهزادی با محوریت جوانان است‪ .‬این‬ ‫فیلم روایتی از زندگی یک گروه تئاتر است که در حال تمرین‬ ‫نمایشی هستند و درگیر آماده‌کردن این نمایش و رساندن آن‬ ‫به اجرا هس��تند‪ .‬بازیگران متعددی در این فیلم ایفای نقش‬ ‫م ی‌کنند‪ .‬از جمله‪ :‬امیر جعفری‪ ،‬مهرداد صدیقیان‪ ،‬اش��کان‬ ‫خطیبی‪ ،‬س��روش صحت‪ ،‬امید روحانی‪ ،‬محمدرضا غفاری‪،‬‬ ‫سروش مالمیر‪ ،‬مارتین ش��معون‌پور‪ ،‬بهاران بن ی‌احمد‪ ،‬الهه‬ ‫حصاری‪ ،‬ندا جب رائیلی‪ ،‬روشنک گرامی‪ .‬بهزادی ب رای ساخت‬ ‫این فیلم از بازیگران دختر و پسر جوان زیادی در رنج سنی ‪20‬‬ ‫تا ‪ 25‬سال‪ ،‬تست بازیگری گرفته است چراکه تصمیم داشته‬ ‫چهره جدیدی را معرفی کند‪g.‬‬ ‫هیچ‌کس را فریب نمی‌دهیم‬ ‫‪3‬‬ ‫نام ضیاءالدین دری برای همه مخاطبان سریال‌های تلویزیون آشناست‪ .‬سال‌ها پیش او با سریال «کیف انگلیسی»‬ ‫تماشاگران را پای تلویزیون می‌نشاند و حاال هم چند ماهی می‌شود که خیلی‌ها مخاطب سریال «کاله پهلوی» او شده‌اند‪.‬‬ ‫این کارگردان باسابقه که در سینما هم فیلم‌های «من و دبورا»‪« ،‬باد و شقایق» و‪ ...‬را هم کارگردانی کرده امسال به‌عنوان‬ ‫داور بخش ملی یا همان س�ینمای ایران در سی‌و‌یکمین جشنواره فیلم فجر انتخاب ش�ده و در کنار دیگر چهره‌های‬ ‫مطرح که امسال همه‌شان کارگردان هستند و همین مساله هم حرف و حدیث‌هایی را در پی داشته به انتخاب فیلم‌های‬ ‫برگزیده این بخش می‌پردازند‪ .‬در گفت‌وگو با دری به مساله داوری در جشنواره فجر و بحث‌های مختلفی که پیرامون‬ ‫این قضیه وجود دارد پرداختیم‪.‬‬ ‫گفت‌وگو ‪ :‬ن‍ژال پیکانیان‬ ‫معم�وال در داوری‌های جش�نواره بح�ث اعمال‬ ‫س�لیقه مدیریتی مطرح م ی‌ش�ود‪ ،‬این موضوع‬ ‫چقدر در داوری‌ها قابل دفاع است؟‬ ‫‪ l‬این‌گون��ه بحث‌ها همیش��ه و هر س��ال وجود‬ ‫دارد و به نظر برای برگزاری جش��نواره‌ای س��الم و به دور‬ ‫از حاش��یه نباید به این بحث‌ها توجه کرد‪ .‬در واقع سلیقه‬ ‫داوران و رای‌نهایی آنها بای��د در انتخاب‌های نهایی تاثیر‬ ‫داشته باشد و قطعا هم همین اتفاق م ی‌افتد‪ .‬ضمن اینکه‬ ‫هنرمند یا فیلمسازی که اثرش را ب رای شرکت در جشنواره‬ ‫م ی‌سازد‪ ،‬به اصول‌ کلی کش��ور خود آگاه است و ب ر‌اساس‬ ‫آن جلو م��ی‌رود‪ ،‬پس وقت��ی اصول را قب��ول دارد چیزی‬ ‫نم ی‌نویسد که به کارش آسیبی بزنند و از او ایراد بگیرند‪.‬‬ ‫از طرف دیگر هم مدیران فرهنگی ه��م نباید باتوجه زیاد‬ ‫به مس��ائلی که ش��اید آن‌قدرها هم حائز اهمیت نباشد‪،‬‬ ‫بین هنرمندان و خودشان فاصله بیندازند‪ .‬مدیران محترم‬ ‫فرهنگی هم به وظایف خود آشنا هستند و قطعا م ی‌دانند‬ ‫اصول خدشه‌ناپذیرند‪ .‬ب رای اینکه جشنواره‌ای سالم داشته‬ ‫باشیم باید تا جای ی‌که امکان دارد از بحث‌های حاشی ه‌ای‬ ‫پرهیز کنیم‪ ،‬س��ینما و س��ینماگران باید به راه خود ادامه‬ ‫دهند و تا آنج��ا که ممکن اس��ت اجازه ندهن��د این‌گونه‬ ‫مسائل به آنها آسیب بزند‪.‬‬ ‫اما ش�اید پیش بیاید فش�ار برای اعمال نظر و‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫حضور بازیگرانی چون حامد بهداد‪ ،‬مهدی هاش��می‬ ‫و مهتاب کرامتی در جدیدترین فیلم وحید موس��ائیان ب رای‬ ‫همه جالب بود‪ ،‬به‌خصوص اینکه اکثر صحنه‌های این فیلم‬ ‫در کشور س��ومالی فیلمبرداری شده است و همین م ی‌تواند‬ ‫کنجکاوی خیل ی‌ها را ب رانگیزد‪ .‬پیش از این شنیده‌ها حاکی‬ ‫از این بود که فیلم «فرزند چهارم» ساخته وحید موسائیان که‬ ‫از پروژه‌های فاخر بنیاد سینمایی فارابی است و با بودجه‌های‬ ‫میلیاردی ساخته ش��ده‪ ،‬به دلیل نداشتن کیفیت مناسب به‬ ‫لحاظ س��اختار و کارگردانی نتوانس��ته به بخش مسابقه راه‬ ‫پیدا کند‪ ،‬ولی در لحظات پایان��ی همه‌چیز تغییر کرد و این‬ ‫فیلم در لیست رزرو سودای سیمرغ جای گرفت؛ فیلمی‌که‬ ‫ساخت آن با هیاهوی زیادی آغاز شد و مسعود کیمیایی طی‬ ‫مراس��می‌فرمان فیلمبرداری اولین سکانس آن را داد‪ .‬وحید‬ ‫موسائیان پیش از این برنده سیمرغ بلورین بهترین مستند‬ ‫ب رای «حقیقت گمشده» شده است‪.‬‬ ‫یو‌یکمین جشنواره فیلم فجر‬ ‫گفت‌وگو با ضیاء‌الدین دری‪ ،‬یکی از داوران س ‌‬ ‫سلیقه آن‌قدر زیاد باشد که داوران هم ناخواسته‬ ‫به آن تن دهند‪...‬‬ ‫‪ l‬این اتفاق نخواه��د افتاد‪ ،‬حداقل در جش��نواره‬ ‫امسال که این داوران حضور دارند بعید است چنین اتفاقی‬ ‫بیفتد‪ .‬ترکیب هیات داوران جشنواره امسال نشان م ی‌دهد‬ ‫اگر فشاری هم باش��د آنها آدم‌هایی نیستند که به این‌گونه‬ ‫اعمال سلیقه‌ها تن دهند و امس��ال با اعمال سلیقه‌ای که‬ ‫از باال باشد روبه‌رو نخواهیم شد‪ .‬من همچنان معتقدم باید‬ ‫بیشتر وقتمان را صرف ش��ناخت و انتخاب آثار باکیفیت و‬ ‫بامحتوا کنیم و از این‌گونه آثار حاشی ه‌ای واقعا بپرهیزیم‪.‬‬ ‫ب ا‌توج�ه ب�ه تغییراتی که در جش�نواره امس�ال‬ ‫ب ه‌وجود آمده فکر م ی‌کنی�د داوری‌های این دوره‬ ‫چه تفاوت‌هایی با سال‌های گذشته داشته باشد؟‬ ‫‪ l‬من سال گذشته در بخش بی ن‌الملل جشنواره فیلم‬ ‫فجر داور بودم و به همین دلیل نم ی‌توانم به جزئیات مسائل‬ ‫داوری و مقایسه آن با بخش س��ینمای ای ران اشاره کنم‪ .‬اما‬ ‫بحثی که به‌طور کلی در موضوع داوری‌های جشنواره مطرح‬ ‫است همان س��لیقه‌ای بودن انتخاب‌هاست‪ .‬به‌‌ه ر‌حال چند‬ ‫فرد مختلف در این بخش به داوری م ی‌پردازند و قطعا سلیقه‬ ‫همه آنها با هم متفاوت است‪ .‬در نهایت اما آن چیزی که مهم‬ ‫است انتخاب فیلم با اکثریت آراست‪ .‬من همچنین معتقدم‬ ‫باید کمی صبر کنیم چون تا زمانی که همه ما به‌طور کامل‬ ‫فیلم‌ها را نبینیم نم ی‌توانیم ارزیابی دقیق��ی از روند کیفی‬ ‫و ساختاری فیلم‌ها داشته باش��یم‪ .‬اما همه امیدوار هستیم‬ ‫‪69‬‬
‫فیلم‌های خوب و ارزش��مندی که در شان س��ینمای ای ران و‬ ‫جشنواره باشد را به تماشا بنشینیم‪.‬‬ ‫ب ه‌عنوان یک کارگردان به چه شاخصه‌هایی برای‬ ‫انتخاب‌هایت�ان اهمیت م ی‌دهی�د و چه مواردی‬ ‫برایتان در درجه اول اولویت قرار دارند؟‬ ‫فرهنگ‬ ‫‪ l‬اثری که ساخته شده و در بخش مسابقه شرکت‬ ‫کرده از اس��تانداردهای معمول س��ینمایی برخوردار است‪،‬‬ ‫در واقع باید این‌طور باش��د چون در غیر این‌صورت هیات‬ ‫انتخاب آن را ب رای حضور در جشنواره انتخاب نم ی‌کردند‪،‬‬ ‫ب رای من هم به‌عنوان کارگردانی که داور جشنواره هست‪،‬‬ ‫این م��وارد حتما اهمی��ت دارد‪ .‬اما بحث کل��ی که به نظر‬ ‫من بايد در داوری‌ها م��ورد توجه قرار گیرد تا ش��اهد نتایج‬ ‫عادالنه‌تری باش��یم‪ ،‬حضور و داوری فیلم‌ها در بخش‌های‬ ‫مختلف با همخوانی اس��ت‪ .‬همه ما م ی‌دانیم که ش��رایط‬ ‫س��اخت و بودجه‌ای همه فیلم‌ها یکسان نیست و بناب راین‬ ‫وقتی ما م ی‌دانیم که چنین ش��رایطی وجود دارد نباید این‬ ‫فیلم‌ها را در یک بخش مورد ارزیابی و داوری قرار دهیم‪ .‬ما‬ ‫فیلم‌هایی داریم که با بودجه‌های کالن و غیرقابل مقایسه‬ ‫با سطح بودجه سینمای ایران ساخته م ی‌شود‪ .‬اتفاقا یکی‬ ‫از این فیلم‌ها هم قرار بود در جشنواره امسال حضور داشته‬ ‫باشد‪.‬‬ ‫من در مورد کیفیت این فیلم‌ها که با چنین هزینه‌های‬ ‫زیادی س��اخته م ی‌ش��وند هیچ اظهارنظ��ری نم ی‌کنم‪ ،‬اما‬ ‫نم ی‌توان با وجود پرهزینه بودن یک فیلم رای به خوب بودن‬ ‫آن داد‪ .‬فکر م ی‌کنم اینکه یک فیلم با هزینه و بودجه زیاد‬ ‫در کنار فیلمی‌دیگر که هیچ امکانات خاصی در اختیار قرار‬ ‫نداشته قرار بگیرد و داوری شود‪ ،‬ناعادالنه است و باید حتما‬ ‫شرایط مناسبی ب رای برطرف شدن این موضوع فراهم شود‪.‬‬ ‫البته من نم ی‌خواهم همه فیلم‌هایی که پرهزینه هس��تند‬ ‫را رد کنم‪ ،‬اتفاقا بین ای��ن فیلم‌ها آثار خوبی هم وجود دارند‬ ‫که مورد توجه قرار م ی‌گیرند‪ ،‬اما بحث من در نهایت درباره‬ ‫اصل داوری است که نباید یک فیلم با بودجه چند میلیاردی‬ ‫در کنار فیلمی‌با بودجه‌ای کمتر و غیرقابل مقایس��ه با آن‬ ‫فیلم‌های پرهزینه قرار بگیرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪161‬‬ ‫پس به همی�ن خاط�ر خیل�ی ه�م دور از ذهن‬ ‫نیست که بخش زیادی از جوایز به این فیل م‌ها‬ ‫تعلق بگیرد‪.‬‬ ‫‪ l‬ممکن اس��ت این اتفاق هم بیفتد‪ ،‬اما به نظرم‬ ‫درست نیس��ت چون عادالنه به نظر نم ی‌رسد‪ .‬اگر هم این‬ ‫اتفاق بیفتد اصوال رقابت ب ی‌معنی م ی‌شود و انگیزه‌ای ب رای‬ ‫رقابت ب رای سایر کارگردانان و سایر عوامل باقی نم ی‌ماند‪.‬‬ ‫این موضوع طبیعی اس��ت که فیلم ی‌ که ب��ا بودجه زیاد و‬ ‫امکاناتی فراتر از سطح استاندارد سینمای ای ران قطعا مورد‬ ‫توجه قرار بگیرد و جوایزی را کسب کند‪.‬‬ ‫با توجه ب�ه اینک�ه امس�ال از تع�داد فیل م‌های‬ ‫شرکت‌کننده کم شده و دبیر و مسئوالن برگزاری‬ ‫جشنواره هم تاکید زیادی روی کیفیت فیل م‌های‬ ‫انتخاب‌ش�ده دارن�د‪ ،‬فک�ر م ی‌کنی�د کار هیات‬ ‫داوران برای انتخاب برگزیدگان راح ت‌تر شده؟‬ ‫‪ l‬اتفاقا من فکر م ی‌کنم کار ما س��خت‌تر ش��ده‪،‬‬ ‫چون وقتی کیفیت آثار باال م ی‌رود شما به‌عنوان یک داور‬ ‫باید از بی��ن ‪ 10‬کار خیلی خوب بهتری��ن را انتخاب کنی و‬ ‫این در حالی اس��ت که همه آن کارها هم خوب هس��تند‪.‬‬ ‫البته من معتقدم این اتفاق م ی‌تواند مثبت باش��د و رقابت‬ ‫و هیجان را در جشنواره بیش��تر کند‪ .‬وقتی رقابت به وجود‬ ‫م ی‌آید در درازمدت م ی‌تواند آثار مثبت و قابل توجهی روی‬ ‫سینماگران داشته باشند‪ ،‬چراکه همه ب رای ارائه یک اثر بهتر‬ ‫تالش بیش��تری م ی‌کنند‪ .‬در این بحث هم هیات انتخاب‬ ‫با دقت‌نظر فیلم‌هایی که به لحاظ کیفی و محتوایی شان‬ ‫حضور در جشنواره و بخش مسابقه را داشتند انتخاب کردند‬ ‫‪70‬‬ ‫و ما هم ب��ا رایی که به آنه��ا م ی‌دهیم فیل��م برگزیده را در‬ ‫بخش‌های مختلف انتخاب م ي‌كنيم‪ .‬اما در عین حال من‬ ‫معتقدم در کنار کیفیت ساختاری که فیلم باید داشته باشد‬ ‫باید به محتوای آن هم اهمیت داد‪ .‬نم ی‌توان فقط به صرف‬ ‫اینکه کاری ساختار و ش��کلی قوی دارد آن را فیلمی‌قوی‬ ‫دانست و در زمره آثار برگزیده قرار داد‪ .‬به نظر من باید فضای‬ ‫رقابتی س��الم به وجود بیاید تا همه فیلمسازان‪ ،‬بازیگران و‬ ‫عوامل بتوانند داشته‌های خود را به نمایش بگذارند‪ .‬حتما‬ ‫هم در این مسیر ب رای رس��یدن به جایگاهی باال و آنچه در‬ ‫نظر دارند و ب رای اثبات لیاقت خود ت�لاش م ی‌کنند و این‬ ‫تالش باعث م ی‌شود حاصل کارشان بهتر شود و در نهایت‬ ‫این اتفاق به نفع جشنواره و سینماست‪.‬‬ ‫گاهی اوق�ات نام ی�ک کارگ�ردان ی�ا بازیگران‬ ‫یک فیل�م آن قدر بزرگ اس�ت که ش�اید داوران‬ ‫تحت‌تاثی�ر ق�رار بگیرن�د و ف�ارغ از ارزش‌های‬ ‫تکنیکی آن فیلم را مورد توجه قرار دهند‪ ،‬ش�ما‬ ‫خودتان با اين قضیه موافق هستید؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬ممکن است این اتفاق بیفتد و شاید هم در‬ ‫دوره‌های گذشته این اتفاق افتاده باش��د‪ .‬اما اگر این اتفاق‬ ‫بیفتد دیگر شاهد برگزاری جشنواره‌ای سالم نخواهیم بود و‬ ‫همه را مرعوب خود کرده‌ایم‪ .‬هدف ما برگزاری جشنواره‌ای‬ ‫سالم اس��ت که رقابت ایجاد ش��ود و نم ی‌خواهیم کسی را‬ ‫فریب بدهی��م‪ .‬البته هدف غایی و نهایی ما این اس��ت که‬ ‫جایزه‌گرفت��ن کارگردان یا بازیگر یا هرک��دام از عواملی که‬ ‫برگزیده م ی‌ش��ود بتواند در آینده س��ینمای ای ران هم تاثیر‬ ‫مثبتی داشته باشد‪.‬‬ ‫این اتفاق در س��ینمای جهان م ی‌افتد و ما م ی‌بینیم‬ ‫بازیگری که حت��ی کاندیدای دریافت اس��کار ش��ده ب رای‬ ‫فیلم‌هایی که در آین��ده بازی م ی‌کند ه��م اعتبار به‌وجود‬ ‫م ی‌آورد‪ ،‬اما در س��ینمای ما اصال چنین چیزی نیس��ت و‬ ‫اهمیتي ه��م ندارد‪ ،‬ضم��ن اینکه حتی ش��اید تصورات یا‬ ‫توهماتی هم ب رای برخی دوس��تان ایجاد کند که امیدوارم‬ ‫این اتفاق نیفتد‪ .‬در واقع برگزاری جشنواره یا جایزه‌دادن به‬ ‫هنرمندان حاضر در این فس��تیوال نباید باعث شود کسی‬ ‫تصور کنند که فیلمس��از درج��ه اول یا بازیگ��ر درجه یک‬ ‫کشور است‪.‬‬ ‫این اتفاق به نظ��رم نه‌تنها نم ی‌تواند کمکی به آینده‬ ‫سینمای ما بکند بلکه ما را از پیشرفت هم باز م ی‌دارد‪ .‬چون‬ ‫خیلی مواقع اتفاق افتاده که فیلم‌های بعدی فیلمسازان بنام‬ ‫کشور که حتی جایزه هم گرفته‌اند امیدوارکننده نیست و ما‬ ‫نم ی‌توانیم دلمان را به آنها خوش کنیم‪ .‬ما باید در وهله اول‬ ‫به فکر جایگاه سینما بین مخاطبان داخلی باشیم و آنها را با‬ ‫سینما آشتی دهیم و در قدم بعدی هم به فکر جهان ی‌شدن‬ ‫باش��یم‪ .‬ب رای رس��یدن به این هدف بای��د بتوانیم کیفیت‬ ‫س��اخته‌هایمان را باال ببریم و این کار مستلزم پخته‌شدن‬ ‫فیلمسازان است‪ .‬ما م ی‌خواهیم با جایزه‌دادن آنها را تشویق‬ ‫کنیم تا در این مسیر حرکت کنند‪.‬‬ ‫در واقع ش�ما م ی‌خواهی�د هنرمندی ک�ه جایزه‬ ‫م ی‌گی�رد آن جایزه در آین�ده عالوه ب�ر تاثیر در‬ ‫فعالی ت‌های هنری‌اش‪ ،‬به نفع سینما هم باشد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬دقیقا باید همین اتفاق بیفتد‪ .‬وقتی تعریف‬ ‫درستی از جش��نواره و اهداف آن صورت گرفته باشد‪ ،‬حتما‬ ‫همین اتفاق م ی‌افتد‪ .‬ما کمتر بازیگر یا کارگردانی را داشتیم‬ ‫که بعد از جایزه‌گرفتن دوباره درخشان یا حتی درخشان‌تر از‬ ‫قبل ظاهر شود‪ .‬اگر هم این اتفاق بیفتد باید دید مخاطب‬ ‫هم از این ماجرا استقبال م ی‌کند یا خیر‪ .‬زمانی م ی‌توانیم از‬ ‫جايزه‌گرفتن یک بازیگر به‌عنوان یک اتفاق مثبت یاد کنیم‬ ‫که حداقل هزار نفر ب رای دیدن فیلم آن بازیگر به س��ینما‬ ‫بیایند‌‪ ،‬اما متاسفانه کمتر شاهد این اتفاق هستیم‪.‬‬ ‫یکی از نکات دیگری که در داوری جشنواره وجود‬ ‫دارد سلیقه‌های متفاوت داوران و تنوع طی ف‌های‬ ‫مختلف فکری اس�ت‪ .‬ب�ه نظرتان ای�ن موضوع‬ ‫به انس�جام رای‌ها کم�ک م ی‌کند ی�ا برعکس‬ ‫باعث اختالف نظر م ی‌شود؟ چون همان‌طور كه‬ ‫م ي‌دانيد امسال هم کارگردان‌ بودن همه داوران‬ ‫بخش سینمای ایران حرف و حدیث‌های زیادی‬ ‫را به وجود آورده‪...‬‬ ‫‪ l‬متفاوت بودن س��لیقه‌ها که همیشه وجود دارد‪،‬‬ ‫اما به نظرم هم‌سو بودن نظ رات با استانداردهای مشخصی‬ ‫که در هر بخش وجود دارد مهم اس��ت و من فکر م ی‌کنم‬ ‫درباره داوران امسال این هم‌سویی وجود دارد‪ ،‬ضمن اینکه‬ ‫آیی ن‌نامه جشنواره هم مشخص است و داوران هم بر همان‬ ‫اساس انتخاب م ی‌کنند و رای م ی‌دهند‪ .‬از نظر من به نحوه‬ ‫انتخاب هی��ات داوران ای رادی وارد نیس��ت چون همه این‬ ‫کارگردان‌ها به بخش‌های مختلفی در سینما تسلط دارند‬ ‫و حتی تجربه‌هایی هم در این زمینه داشته‌اند‪ .‬مساله مهم‬ ‫شناخت سینما و احاطه به مسائل فنی و وجوه هنری است‬ ‫که همه کارگردان‌هایی که امسال جزو هیات داوران هستند‬ ‫این ویژگی را دارند‪.‬‬ ‫فیلم اول ی‌ها همیشه مورد بحث بوده‌اند و خیلی‬ ‫وقت‌ها هم م�ورد توجه ق�رار گرفته‌ان�د‪ .‬معیار‬ ‫ارزیابی این فیل م‌ها ب�ا فیل م‌هایی که کارگردانان‬ ‫سابقه‌داری آنها را ساخته‌اند چه تفاوتی دارد؟‬ ‫‪ l‬ممکن اس��ت کیفیت ی��ا محتوای ای��ن آثار با‬ ‫ساخته‌های کارگردان پیشکس��وت ما فرق داشته باشد‪ ،‬اما‬ ‫در داوری ما هیچ تاثیری نخواهد داشت‪ ،‬ضمن اینکه فیلم‬ ‫اول ی‌ها در صورت ی‌که به بخش س��ینمای ای��ران یا همان‬ ‫س��ودای س��یمرغ راه پیدا کنند زیر نظر ما ارزیابی و داوری‬ ‫م ی‌شوند‪ .‬به نظر من هیچ اش��کالی ندارد جشنواره در کنار‬ ‫حفظ استانداردهای کیفی و محتوایی به استع داد‌های جوان‬ ‫و جدید هم اجازه کار بدهد‪ .‬اتفاقا اگر این‌طور باشد جذابیت‬ ‫جشنواره بیشتر م ی‌شود چون همه‌چیز از قبل تعیین شده‬ ‫و قابل‌پی ش‌بینی نیست و این‌گونه باز هم بازار رقابت داغ‌تر‬ ‫م ی‌شود‪g .‬‬ ‫متفاوت بودن سلیقه‌ها که همیشه وجود دارد‪ ،‬اما به نظرم‬ ‫هم‌سو بودن نظرات با استانداردهای مشخصیکه در هر‬ ‫بخش وجود دارد مهم است و من فکر می‌کنم درباره داوران‬ ‫امسال این هم‌سویی وجود دارد‪ ،‬ضمن اینکه آیین‌نامه‬ ‫جشنواره هم مشخص است و داوران هم بر همان اساس‬ ‫انتخاب می‌کنند و رای می‌دهند‬
‫ورزش‌‬ ‫جنگ فوتبالي‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫اتحاد كاتاالن‪ -‬آلمان‬ ‫عليه اسپانيا‬ ‫چرا پپ گوارديوال به بايرن مونيخ رفت؟‬ ‫بابک سرانی‌آذر‬ ‫‪1‬‬ ‫فقط اسپانیا م ی‏توانس��ت به داد فوتبال سرمازده در‬ ‫مه غلیظ وین برس��د‪ .‬فینال یورو ‪ 2008‬بود‪ ،‬مردم اتریش‬ ‫دیگر مطمئن شده بودند که فوتبال مساله خاصی نیست‪،‬‬ ‫انگلیس نیام��ده بود و ایتالی��ا در بحران به س��ر م ی‏برد‪،‬‬ ‫‪72‬‬ ‫هلند و آلمان‪ ،‬دو س��رمازده س��رمایی‪ ،‬دو زیبای جدی‪ ،‬دو‬ ‫فوتبال ماشینی‪ ،‬دو دوست‌داش��تنی خسته‌کننده اما این‬ ‫اس��پانیا بود که به داد فوتبال رس��ید‪ ،‬بازیکنان بزرگش و‬ ‫فوتبال زیبای��ش‪ ،‬اما کدام فوتبال؟ هم��ان که در مکتب‬ ‫نارنجی الماس��یا متولد ش��د و با رگه‏ه��ای جدای ی‌طلبی‬ ‫مردمش برای رش��د‪ ،‬انگیزه گرفت‪ .‬تیم‌ملی اس��پانیا به‬ ‫جز ‪ 5‬ستاره غیرکاتالونیایی‪ ،‬خالصه م ی‏شد در بارسلونای‬ ‫بزرگ‪ ،‬فراتر از یک باش��گاه‪ ،‬فراتر از فوتبال‪ .‬بارسلونا بود‬ ‫که قهرمانی در جام ملت‌های اروپا را جشن گرفت‪ ،‬جامی‬ ‫‌که روی دستان کاس��یاس مادریدی س��نگینی م ی‏کرد و‬ ‫بر دس��تان پویول آرام م ی‏گرفت‪ .‬اندیشه‏های ناب ریکارد‬ ‫تصادفی خلق نش��ده بودند‪ ،‬او مدی��ون کاتالونیا بود و در‬
‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫شب قهرمانی بارسلونای اروپایی حتی اجازه نداشت پرچم‬ ‫هلند را روی دوش��ش بیندازد‪ ،‬او باید مقابل کاتالونیا س��ر‬ ‫خم م ی‏کرد‪ ،‬که اگر همه‌چیز در ریکارد خالصه م ی‏ش��د‪،‬‬ ‫پیش از آن فکری به حال آژاکس خس��ته م ی‏کرد‪ .‬مساله‬ ‫اصلی فوتبال بود و فوتبال مساله کاتالونیا؛ مردم بارسلونا‬ ‫را دوست داش��تند و این دوست‌داش��تن از جنسی بود که‬ ‫نه هولی��گان بریتانی��ا م ی‏فهمیدش و نه س��رمازده‏های‬ ‫باواریایی‪ .‬س��رمربی تیم جوانان بارس��لونا تحت نام تیم‬ ‫دوم باش��گاه‪ ،‬جوزپه گواردیوال ایس��اال جایگاه پراعتبار و‬ ‫ارزش��مند فرانک ری��کارد را گرفت و بر مس��ند مربیگری‬ ‫نشس��ت‪ .‬گواردیوال با س�لاح تیک��ی – تاکا وارد ش��د و‬ ‫همزمان با ورودش رونالدینی��و و دکو رفتند‪ ،‬اوضاع چندان‬ ‫بر وفق مراد نبود‪ ،‬اما بارس��ا ب��ر محور ژاوی‪ ،‬اینیس��تا و‬ ‫مس��ی چرخید‪ .‬پیروزی ‪ 4‬بر یک مقاب��ل اتلتی ک‌بیلبائو‬ ‫در فینال جام‌حذفی ‪ 2009‬و پیروزی رویایی ‪ 6‬بر ‪ 2‬مقابل‬ ‫رئال‌مادرید که متصل ش��د به قهرمانی بارسلونا در فصل‬ ‫‪ ،2009 – 2008‬گواردیوال سرمست از بازی زیبا و روانی که‬ ‫به نام خودش س��ند زده بود و پرغرور از تیمش که تحت‬ ‫فرمانش از مردم جهان دل م ی‏ب��رد‪ .‬خالق تیکی – تاکا‪،‬‬ ‫اگرچه این نام را از کلمنته در کنفرانس خبری‌اش در جام‬ ‫جهانی ش��نیده بود‪ ،‬حاال در میدان عمل تیکی – تاکا را‬ ‫به نمایش م ی‏گذاشت‪ .‬نمایشی که ریشه در تفكر کرایف‬ ‫‪ 1988‬داش��ت و پس از او آمده بود تا ونگال کبیر‪ ،‬ریکارد‬ ‫نارنجی و پپ دوست‌داشتنی‪ .‬در این میان اما ژرمن‌ها تنها‬ ‫ناراضیان معرکه بودند‪ ،‬سرما حریف گواردیوال نم ی‏شد‪ ،‬او‬ ‫در گرماگرم فوتبال ناب اسپانیایی یکه‌تازی م ی‏کرد و این‬ ‫برای کاخ تمام‌فلزی قیصر‪ ،‬اس��باب دلخ��وری و دلهره را‬ ‫فراهم م ی‏کرد‪ .‬گواردیوال‪ ،‬س��تاره نیمه‌جنجالی بارسلونا‪،‬‬ ‫برشا‪ ،‬رم‪ ،‬االهلی و دورادوس در مقام مربیگری بارسلونای‬ ‫‪ 2008‬را به اوج رساند و تا ‪ 2012‬در اوج نگاه داشت‪ .‬نوبت به‬ ‫ویالنووا رسید‪ ،‬بارسلونای تیتو قوت سابق را نداشت‪ ،‬ندارد‬ ‫اما هرچه باشد همچنان وارث اندیشه‏های مردی است که‬ ‫به‌رغم دوری و‌ب ی‌خبری‪ ،‬هنوز هم دوست‌داشتنی و بزرگ‬ ‫اس��ت‪ .‬گواردیوال مدتی بیکار بود و گهگاه به بهانه خرید‬ ‫منزل در لندن‪ ،‬فروش س��هام در مادرید یا تماشای فیلم و‬ ‫تئاتر در کاتالونیا ب��ه تیتر اول روزنامه‏ها بازم ی‏گش��ت و‬ ‫همه از هم م ی‏پرسیدند خانه بعدی پپ کجاست؟ چلسی‬ ‫با آب راموویچ‪ ،‬پاری‏س��ن‏ژرمن با مالک قطری خود‪ ،‬میالن‬ ‫با ب رلوس��کنی‪ ،‬اینتر با چاه نفتش‪ ،‬حتی ماجرای او به چند‬ ‫باشگاه عرب و ترک و چینی هم رسید‪ ،‬اما او که سکونت‬ ‫در منهتن را به جنج��ال کاتالونیا‌ترجیح داده بود‪ ،‬باالخره‬ ‫تصمیم خود را گرفت و به پیش��نهاد باشگاه بایرن‌مونیخ‬ ‫آلمان چراغ سبز نش��ان داد و قراردادی ‪ 3‬س��اله بس��ت‪.‬‬ ‫‪ 36‬صفح��ه‪ ،‬قان��ون و تبصره‪ 16 ،‬ش��رط حقوقی‬ ‫پیچیده برای بازخواس��ت از مربی به خاط��ر کوچکترین‬ ‫کم‌کاری‪ ،‬تنظیم ش��ده توس��ط چهار وکیل ارشد باشگاه‬ ‫بایرن‌مونیخ‪ ،‬مطالعه شده توسط برونزتی (کارمند رسمی‬ ‫باش��گاه رئال‌مادرید) اما چرا؟ آلمان به تکنیک و تاکتیک‬ ‫اسپانیا نیاز داشت یا پپ به آرامش وعده داده‌شده باواریا؟‬ ‫تیکی – تاکا‪ ،‬مرتکب خیانتی تاریخی م ی‏شد یا گواردیوال‬ ‫خود را در آس��تانه خلق معجزه‏ای دیگر ب��ار م ی‏دید؟ بیلد‬ ‫آلمان در اولین واکنش رس��انه‏ای خود سعی کرد پاسخی‬ ‫قاطعانه به س��واالت نپرس��یده مردم بدهد‪« :‬بایرن‌مونیخ‬ ‫نعمت بزرگی است که این بار نصیب اسپانیا و گواردیوالی‬ ‫آن شده است‪ ».‬اما آس اسپانیا س��وال خود را این‌گونه از‬ ‫آلمان ی‏ها پرسید‪« :‬گواردیوال هرگز بزرگتر از فوتبال اسپانیا‬ ‫نیس��ت‪ ،‬با تکه‏ای از فوریا روخا‪ ،‬به‌دنبال التیام کدام‌یک‬ ‫از زخم‌های خ��ود هس��تید؟» متهم ب��ه دوپینگ‪ ،‬مجرم‬ ‫برش��ا‪ ،‬محکوم چهار س��اله حاال محبوب باواریا‪ ،‬منجی‬ ‫تیمی ک��ه م ی‏گویند نیازی ب��ه منجی ن��دارد‪ ،‬همه‌چیز‬ ‫خوب اس��ت و در پیکره عظیم تاکتیک��ی آن‌جایی برای‬ ‫تیک ی‌–‌تاکای اس��پانیا نیس��ت‪ .‬انتقالی شاید عجیب که‬ ‫س��رآلکس فرگوسن را ش��گفت‌زده کرد‪ ،‬باالک را خنداند‪،‬‬ ‫یوپ‌ هاینکس را‌ ترس��اند و ویسنته دل‌بوس��که را ناامید‬ ‫کرد‪ ،‬حاال اس��پانیا امید زیادی به داشتن این منجی ندارد‪،‬‬ ‫دل‌بوسکه باید کاروان زخم ی‌ خود را تا قلب ب رازیلیا هدایت‬ ‫کند و پپ در کمال آرامش به خلق ی��ک معجزه دیگر در‬ ‫آلمان م ی‏اندیش��د‪ .‬دارنده افتخاری ش��گفت‌آور در جهان‬ ‫فوتبال حرف��ه‏ای‪ 14 ،‬قهرمانی بزرگ و ارزش��مند تنها در‬ ‫چهار سال‪ ،‬اکنون به تصاحب بوندسلیگا و لیگ قهرمانان‬ ‫اروپا با قرمزهای دس��ت‌نیافتنی بایرن م ی‏اندیشد و آلمان‬ ‫که به فاضالب ‪ 65‬سال دس��ت نخورده و مدیریت نمونه‬ ‫نیروی انسانی خود ش��هرت دارد‪ ،‬این بار بیهوده به سراغ‬ ‫گواردیوالی بزرگ نرفته اس��ت‪ ،‬برنامه بلندمدت آلمان ی‏ها‬ ‫نیازی به افش��اگری نداش��ته و واضح اس��ت که ژرمن‌ها‬ ‫نگران آینده هستند‪ .‬بایرن این روزها در اوج است و رکورد‬ ‫بهترین ش��روع فصل در بوندس��لیگا را باالی س��ر گرفته‬ ‫اس��ت؛ بازیکنان آماده‪ ،‬اوضاع مالی قابل قبول‪ ،‬کادرفنی‬ ‫و ت��دارکات پیش��رفته‪ ،‬عقد ق��رارداد با تیم روانشناس��ی‬ ‫بس��یار مجهز و بهتری��ن امکان��ات و هیات‌مدیره کاملا‬ ‫ورزش��ی و مس��تقل؛ اینها هم��ان فاکتورهایی هس��تند‬ ‫که گواردیوال برای داشتن‌ش��ان از چاه نف��ت آبراموویچ‪،‬‬ ‫دالرهای پولشوی ی‌شده قطری و کاخ منچستر گذشت‪ .‬به‬ ‫گذشت زمان نیاز جدی داریم تا بتوانیم بهترین قضاوت را‬ ‫داشته باشیم‪ ،‬بایرن مونیخ در آغاز فصل ‪ 2013 – 2014‬با‬ ‫گواردیوالی کبیر به آقایی در فوتبال قاره سبز م ی‏اندیشد‬ ‫و به کمتر از این قانع نیس��ت‪.‬‬ ‫آیا تیکی – ت��اکای پپ این بار توس��ط س��ربازان‬ ‫باواری��ا ب��ه نمایش درخواه��د آمد ی��ا بای��د منتظر خلق‬ ‫حادثه‏ای منحصر به فرد باش��یم؟ آیا در پایان این معامله‬ ‫هماهنگ‌نشده‪ ،‬اسپانیا متضرر خواهد شد و آلمان به سود‬ ‫تاریخی خود خواهد رسید؟ هرچند به‌سختي م ي‏شود ميان‬ ‫ديكتاتوري خون‌آلود فرانكو و نمونه ژرمن آن وجه تش��ابه‬ ‫پيدا كرد‪ ،‬به هر حال فاشيس��م فرانكو ني��ز تطابق قابل‬ ‫تاملي با موس��وليني داش��ته و از همين لحاظ گاه در دل‬ ‫تاريخ با انواع آلماني و ايتاليايي مقايس��ه م ي‏ش��ود‪ ،‬مردم‬ ‫آلمان حتي هنوز هم اسپانيا را تكه‏اي غريبه با خاك اروپا‬ ‫م ي‏دانند و معتقدند طبق يك افس��انه قديمي‌اين تكه از‬ ‫قاره سبز از آمريكاي جنوبي جدا شده و به اين ناحيه آمده‬ ‫است‪ .‬كشور اسپانيا و آلمان همواره از قطب‌هاي اجتماعي‬ ‫و سياسي قاره س��بز بوده و در صحنه اقتصادي نيز نقش‬ ‫غيرقابل انكاري را بازي م ي‏كنند‪ ،‬اما مش��خص است كه‬ ‫آلمان با توجه به رش��د صنعتي ب ي‌بديلش در عرصه‏هاي‬ ‫مختلف اس��پانيا را كنار زده اس��ت‪.‬‬ ‫نم ي‏شود تاريخ پر فراز و نشيب دو كشور اسپانيا و‬ ‫آلمان را در يك كلمه به نام «كينه» خالصه كرد چراكه‬ ‫گاه اش��تراك‌هاي اجتماعي خوبي ميان دو ملت برقرار‬ ‫ش��ده‪ ،‬اما در كل اين حكام دو منطق��ه بوده‏اند كه هرگز‬ ‫روي خوش به طرف مقابل نشان نداده و سعي در حذف‬ ‫رقيب داشته‏اند‪ .‬ارتباط خوب اس��پانيا با اكثر كشورهاي‬ ‫آمري��كاي جنوب��ي به‌خص��وص ماجراهاي پش��ت پرده‬ ‫خليج‌مكزيك هميش��ه يك برگ برن��ده بزرگ روي ميز‬ ‫بازي با آلمان بوده‪ ،‬اما اقتصاد آلمان نيز به‌تنهايي براي‬ ‫جبران همه نداش��ته‏ها كفايت م ي‏كند‪ .‬بس��ياري بر اين‬ ‫باورند ك��ه صنايع مختلف از جمله گردش��گري‪ ،‬فوتبال‪،‬‬ ‫خودروسازي و غذايي هميشه بين دو كشور دچار صعود‬ ‫و نزول ش��ده‪ ،‬اما اين آلمان بوده كه حداقل در اتحاديه‬ ‫اروپا باالتر از اسپانيا خودنمايي كرده است‪ ،‬هركدام از دو‬ ‫طرف به بهانه‏هاي مختلف سعي در حذف ديگري داشته‬ ‫و از لحاظ فرهنگي نيز هميش��ه شاهد رقابت عجيب دو‬ ‫كشور هستيم‪ .‬تنها كافي اس��ت در يك نمايشگاه ساده‬ ‫فرهنگي ب��ه غرفه‏هاي آلمان و اس��پانيا ن��گاه كنيم تا‬ ‫متوجه عمق اين رقابت تاريخي و فرهنگي شويم‪.‬‬ ‫آنچه در اين ميان اهميت دارد اينكه نسل جديد در هر‬ ‫دو كشور به اصل دهكده جهاني تن داده و چندان در قيد و‬ ‫بند تاريخ نيست‪ ،‬اما سياسيون و حكام اروپايي عالقه زيادي‬ ‫به سردي نسل جديد نداشته و دوست دارند همچنان شاهد‬ ‫اين رقابت‌هاي پنهان باشند‪g .‬‬ ‫‪73‬‬
‫نبرد پنهان آلمان و اسپانيا‬ ‫‪2‬‬ ‫گفت‌وگو با مجید جاللی درباره حضور پپ در بایرن‌مونیخ‬ ‫حضور پپ گواردیوال در فوتبال آلمان موضوع ساده‌ای نیس�ت‪ .‬به نظر می‌رسد آلمان‌ها از جذب سرمربی سابق‬ ‫بارسلونا هدف‌های بزرگی را دنبال می‌کنند؛ اهدافی که مجید جاللی اعتقاد دارد تنها یک تصمیم باشگاهی نبوده و یک‬ ‫اراده ملی برای جذب این مربی بزرگ در کار بوده است‪ .‬گفت‌وگوی اختصاصی مثلث با این کارشناس علم‌گرای فوتبال‬ ‫ایران را می‌خوانید‪.‬‬ ‫گفت و گو ‪ :‬مهدی ربوشه‬ ‫اگر بخواهیم درباره پپ گواردیوال صحبت کنیم‬ ‫باید از کجا شروع کنیم؟‬ ‫‪ l‬من اعتقاد دارم آن چیزی که پپ را از سایر مربیان‬ ‫در دنیای فوتبال متمایز م ی‌کند‪ ،‬روحیه ساختارش��کن این‬ ‫مربی اس��ت‪ .‬پپ در همه زمینه‌ها یک مربی ساختارشکن‬ ‫است؛ در ادبیاتی که به کار م ی‌برد‪ ،‬در روش‌های انضباطی‬ ‫اش‪ ،‬در تمریناتی که ب رای تیمش در نظر م ی‌گیرد‪ ،‬در روبه‌رو‬ ‫شدن با رسانه‌ها و همکارانش و به‌طور کلی در همه زمینه‌ها‬ ‫پپ شخصیتی ساختارشکن دارد‪.‬‬ ‫این روحیه چه کمکی به او کرده است؟‬ ‫ورزش‬ ‫‪ l‬خب ساختارشکنی همیشه مزایا و معایبی را ب رای‬ ‫فرد ساختارشکن به همراه دارد‪ ،‬اما ب رای پپ بیشتر تبعاتی‬ ‫مثبت همراه داشته‪ ،‬آنجا که او با همین روحیه موفق شده‬ ‫تولیدات جدیدی را به دنی��ای فوتبال عرضه کند؛ تولیداتی‬ ‫که هم خودش و هم دیگران را وادار به فکر کرد‪.‬‬ ‫منظور شما از دیگران چیست؟‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ l‬دیگ��ران یعنی مخالف��ان پ��پ‪ .‬خیل ی‌ها وقتی‬ ‫م ی‌خواس��تند درباره پپ صحبت کنند شکل بازی بارسلونا‬ ‫یعنی ایده پاسکاری‌های فراوان میان بازیکنان را موضوعی‬ ‫کم‌اهمیت جلوه م ی‌دادن��د‪ .‬آنها برای مخالف��ت خود نیز‬ ‫دالیلی ارائه م ی‌کردند‪ ،‬مث�لا م ی‌گفتند ‪ 80‬درصد گل‌هایی‬ ‫که در جام‌جهانی به ثمر رسیده است حاصل کمتر از ‪ 3‬پاس‬ ‫بوده اس��ت‪ .‬بناب راین چه دلیلی دارد که توپ ب ی‌مورد میان‬ ‫بازیکنان ردوبدل شود‪ .‬این اتفاق مهمی‌نیست و نباید خیلی‬ ‫به آن توجه کرد‪ .‬اینها مخالف‌خوان��ی منتقدان پپ بود‪ ،‬اما‬ ‫عده‌ای از مربیان هم درباره سبکی که مجری اصل ی‌اش پپ‬ ‫بود تامل کردند‪.‬‬ ‫مخالفان پپ بیشتر از کدام کشورها بودند؟‬ ‫‪ l‬از انگلیس و آلم��ان‪ .‬مربیان ش��اغل در این دو‬ ‫کش��ور بارها علیه س��بک پپ بدون آنکه ب��ه جزئیات آن‬ ‫بیندیش��ند موضع‌گیری کردن��د‪ ،‬اما خب گ��روه دیگری از‬ ‫مربیان فوتبال هم تصمی��م گرفتند به جای مخالفت‌های‬ ‫آنی تامل در شیوه بازی بارسا را در دستورکارشان قرار دهند‪.‬‬ ‫آیا تنها پپ بود که باعث شد این سبک از بازی‬ ‫«تیک ی‌تاکا» در بارسا جا بیفتد؟‬ ‫‪ l‬نه؛ پ��پ در این جریان تنها نبود‪ 15 .‬س��ال قبل‬ ‫کرایوف و بعد از آن لوئیز ونگال و البته رایکارد این سبک را‬ ‫در بارسا تجربه کردند‪ ،‬اما این پپ بود که مجری نهایی این‬ ‫سبک بود‪ .‬شاید جالب باشد که بدانیم آرسن ونگر هم این‬ ‫سبک را به خوبی درک کرد و قصد داش��ت در آرسنال این‬ ‫شیوه بازی را پیاده کند‪ ،‬اما خب آن چیزی که پپ را همه‌کاره‬ ‫تیک ی‌تاکا کرد این بود که وی این شیوه بازی را به بازدهی‬ ‫کامل رساند؛ هرچند ش��روع‌کننده‌های این راه بزرگ ونگال‬ ‫و رایکارد بودند‪.‬‬ ‫اما پپ مجری اصلی بود‪ ،‬نه؟‬ ‫‪ l‬دقیق��ا‪ .‬او مجری اصلی بود و ب��ه دنیای فوتبال‬ ‫نشان داد که این سبک از بازی سبک برتری است‪ .‬البته به‬ ‫‪74‬‬ ‫هی چ‌وجه نباید از روش‌هایی که پپ ب رای اجرای ی‌کردن این‬ ‫سبک در نظر گرفت‪ ،‬غافل شویم‪.‬‬ ‫راس�تی ش�ما در مورد روحیه پ�پ در مواجهه با‬ ‫بازیکنان‪ ،‬رس�انه‌ها و حتی همکارانش صحبت‬ ‫کردی�د‪ .‬در این باره ش�اید بهتر باش�د بیش�تر‬ ‫توضیح بدهید؛ چرا پپ در این زمینه هم متفاوت‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬قبل از اینکه پپ گواردیوال به بارس��ا بیاید امثال‬ ‫لوئیز ونگال و رای��کارد در ای��ن تیم کار کردن��د؛ مربیانی‬ ‫که اگرچه اصول خاص خودش��ان را داش��تند‪ ،‬ام��ا باالخره‬ ‫در مواقع��ی پی��ش م ی‌آمد ک��ه علی��ه داور‪ ،‬رس��انه‌ها و‬ ‫حتی هم��کاران خ��ود‪ ،‬یعن��ی مربی��ان تیم‌ه��ای رقیب‬ ‫موضع‌گی��ری و پرخاش��گری م ی‌کردند‪ .‬به عن��وان مثال‬ ‫یک بار در دوره مربیگری ونگال‪ ،‬نخس ت‌وزیر اسپانیا علیه‬ ‫برخی تصمیمات ونگال در بارسا دس��ت به انتقاد زد و این‬ ‫مربی بالفاصله و با تندترین شکل ممکن پاسخ نخس ت‌وزیر‬ ‫اسپانیا را داد و به او گوش��زد کرد که او همه‌کاره امور فنی‬ ‫بارساست و به کسی اجازه دخالت نم ی‌دهد‪ .‬در واقع پپ هم‬ ‫به اصول خود پایبند بود‪ ،‬اما ادبیاتی را به کار م ی‌گرفت که‬ ‫از او چهره‌ای قابل احترام س��اخت‪ ،‬نه چهره‌ای پرخاش��گر‪.‬‬ ‫خیل��ی از مربیان در دنیای فوتبال هس��تند که دس��ت به‬ ‫لجبازی م ی‌زنند‪ .‬مانچینی در منچسترس��یتی و فرگوسن‬ ‫در منچس��تریونایتد از جمله همین مربیان هستند‪ ،‬اما پپ‬ ‫هی چ‌وقت در مورد داور‪ ،‬بازیکن��ان و همکارانش تندخویی‬ ‫نکرده و همواره با احترام درباره دیگران س��خن گفته است‪.‬‬ ‫حتی وقتی مورینیو که مقابل پپ اکثرا چهره‌ای بازنده بود‪،‬‬ ‫درباره وی بارها دس��ت به بداخالقی زد و جنگ روانی به راه‬ ‫انداخت‪ ،‬پپ اصال درباره او و تیم��ش حرفی نزد‪ .‬خب یک‬ ‫مربی چطور باید بزرگ‌بودن خود را نشان دهد‪ .‬یا به عنوان‬ ‫مثال خیل ی‌ها هنوز فرام��وش نکرده‌اند ک��ه گواردیوال در‬ ‫آستانه فینال بزرگ اروپا میان بارسا و منچستریونایتد چگونه‬ ‫درباره فرگوسن س��خن گفت و او را معلمی‌بزرگ در دنیای‬ ‫مربیگری خواند‪ .‬او درباره رقیب خود این‌گونه سخن گفت و‬ ‫چند روز بعد فرگوسن را در مستطیل سبز شکست داد و جام‬ ‫قهرمانی را از آن بارسا کرد‪.‬‬ ‫در واقع م ی‌توان گفت پپ گواردیوال یک استثنا‬ ‫در دنیای مربیگری است؛ درست است؟‬ ‫‪ l‬او یک الگو اس��ت‪ ،‬یک الگوی جدید‪ .‬ما مربیان‬ ‫بااخالق و دانش��مند زی��ادی در دنیای فوتبال داش��ته‌ایم‬ ‫ک��ه اتفاقا روحی ه‌ش��ان ب��ه پپ نزدیک اس��ت‪ ،‬ام��ا چون‬ ‫مربی��ان برن��ده‌ای نبوده‌اند ناخ��ودآگاه از گردون��ه مربیان‬ ‫جریان‌ساز در دنیای فوتبال خارج شده‌اند‪ ،‬اما پپ هم روحیه‬ ‫بزرگ‌منش��انه‌ای دارد و اخالق خوب او قابل تحسین است‬ ‫و هم اینکه موفق ش��ده نتایج خیره‌کننده‌ای کسب کند و‬ ‫جام‌های متعددی را به دست بیاورد‪.‬‬ ‫آق�ای جالل�ی! ع�ده‌ای معتقدند اگ�ر تی م‌ملی‬ ‫اسپانیا حاال چند س�الی است که همه جام‌های‬ ‫ب�زرگ در فوتب�ال را از آن خود م ی‌کن�د‪ ،‬یکی از‬ ‫عوام�ل موث�ر ای�ن افتخ�ارات ش�خص پ�پ‬ ‫گواردیوالس�ت‪ ،‬چون در واقع فوتبال اسپانیا از‬ ‫سبک بازی بارس�ا الهام گرفته است‪ .‬نظر شما‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬در این مورد نم ی‌توان تا این حد با قاطعیت سخن‬ ‫گفت‪ .‬پپ قطعا تاثیر ویژه‌ای داش��ته اس��ت‪ ،‬اما تیک ی‌تاکا‬ ‫البته نه با ش��یوه‌ای که بارس��ا آن را ارائه م ی‌کند‪ ،‬بلکه در‬ ‫طبقه‌ای متفاوت در رئال‌مادرید هم ارائه ش��ده اس��ت‪ .‬در‬ ‫دوره مربیگری دل‌بوسکه این سبک از بازی در رئال‌مادرید‬ ‫چش��مگیر بود‪ .‬البته باز هم باید تاکید کنم که پپ س��هم‬ ‫عمده‌ای در موفقی ت‌های فوتبال ملی اسپانیا داشته است‪،‬‬ ‫اما جالب است بدانید که تئوری تیک ی‌تاکا در دوره مربیگری‬ ‫دل‌بوسکه نیز مطرح ش��ده بود و کم‌کم در فوتبال اسپانیا‬ ‫جا افتاد‪ .‬وقتی آراگونس در یورو ‪ 2008‬تیم‌ملی اس��پانیا را‬ ‫به عنوان قهرمانی رس��اند‪ ،‬در واق��ع دوران طالیی فوتبال‬ ‫اسپانیا آغاز شد و کم‌کم تیم‌های بزرگ فوتبال اسپانیا یعنی‬ ‫رئال‌مادرید و بارسلونا به این شیوه بازی روی آوردند که البته‬ ‫بارسا در این زمینه چند گام باالتر از رئال حرکت کرد‪.‬‬ ‫ب ه‌نظر شما چرا پپ با همه موفقی ت‌هایی که در‬ ‫بارسا به دست آورد و با محبوبیت ب ی‌نظیری که‬ ‫نزد هواداران این تیم به دست آورده بود‪ ،‬در اوج‪،‬‬ ‫تصمیم به خداحافظی از کاتاالن‌ها گرفت؟‬ ‫‪ l‬او بهترین تصمیم ممکن را گرفت‪ .‬پپ به خوبی‬ ‫م ی‌دانس��ت که یک مربی نم ی‌تواند آهنگ کارش را ب رای‬ ‫س��ال‌های متمادی با یک تیم در يك س��طح حفظ كند‪.‬‬ ‫او به خوبی م ی‌دانس��ت که روی دیگر موفقیت در دنیای‬ ‫مربیگ��ری‪ ،‬دوران افت و ناکامی‌اس��ت‪ ،‬ب��ه همین دلیل‬ ‫ی را در یکی از بزرگترین باشگاه‌های‬ ‫نم ی‌خواست این ناکام ‌‬ ‫دنیا یعنی بارسلونا تجربه کند‪ .‬اگر اراده م ی‌کرد م ی‌توانست‬ ‫تا ‪ 10‬سال دیگر هم در بارسا بماند‪ ،‬اما او عالقه‌ای نداشت‬ ‫که در بارسا دوران افت را تجربه کند‪ .‬در واقع پپ م ی‌توانست‬ ‫فرگوسن بارسلونا ش��ود‪ ،‬اما تصمیم گرفت گواردیوال باشد‪.‬‬ ‫رازهایی را ب رای خ��ودش نگه دارد و تا مدت��ی به خودش و‬ ‫افکارش استراحت بدهد‪.‬‬ ‫این کار چه فایده‌ای برای او داشت؟‬ ‫‪ l‬این تصمیم باعث شد تا او همچنان مورد توجه‬ ‫خیلی از باش��گاه‌های بزرگ دنیا قرار بگی��رد‪ .‬پپ رازهای‬ ‫بزرگی را هنوز در ذهن خودش نگه داش��ته است‪ ،‬رازهایی‬ ‫که خیل ی‌ها به‌دنبال رمزگش��ایی آن هس��تند‪ .‬اگر شما به‬ ‫تاریخچه فوتبال نگاه کنید متوجه‌ م ي‌ش��وید‪ ،‬مربیانی که‬ ‫حرف‌هایی ب رای گفتن داشته‌اند سرنوشت کاری‌شان نیز پر‬ ‫از اتفاق بوده است‪ .‬درواقع این نوع مربیان ناخواسته فکرهای‬ ‫مخالف فراوانی را باعث م ی‌شوند‪ .‬مربیان مخالف شبانه‌روز‬ ‫تالش م ی‌کنند تا از طریق فکرهایی عليه‌امثال گواردیوال‬ ‫خودشان و ایده‌شان را مطرح کنند‪.‬‬ ‫اما پپ م ی‌توانس�ت به بارس�ا برگ�ردد‪ .‬چندی‬ ‫پیش شایعه بازگش�ت وی به بارسا سروصدای‬ ‫زیادی ب ه‌راه‌انداخت اما او به مالقات تیتو رفت و‬ ‫همه شایعات را تکذیب کرد‪ ،‬چرا؟‬ ‫‪ l‬روش��ن اس��ت‪ .‬همین روحیه از پپ یک مربی‬ ‫ب ی‌نظیر ساخته است‪ .‬تصمیمات او مانور تبلیغاتی نیست‪.‬‬ ‫ما مربیان زیادی را م ی‌شناسیم که همواره به‌دنبال هیاهوی‬ ‫رسانه‌ای هس��تند و از هیچ کوشش��ی ب رای تخریب دیگر‬ ‫مربیان دریغ نم ی‌کنند‪ ،‬اما وقتی پپ از بارسا جدا م ی‌شود‪،‬‬ ‫به‌دنبال اهداف تازه‌ای در زندگی حرفه‌ای‌اش م ی‌گردد‪ .‬همه‬ ‫ما م ی‌دانیم که وقتی پپ از بارسا جدا شد باشگاه‌های زیادی‬ ‫به‌دنبال جذب او بودند‪ .‬قطری‌ها س��خت در اندیشه جذب‬ ‫پپ بودند و با کمال میل مبلغی را به او م ی‌پرداختند که در‬ ‫تاریخ فوتبال باورنکردنی بود‪ ،‬اما پپ به قطر نرفت‪ .‬او این‬ ‫فرصت را به خودش داد که بیشتر به بازسازی روحی و فکری‬ ‫خودش بپردازد‪.‬‬ ‫او آن قدر صبر کرد که باالخره بهترین پیشنهاد‬ ‫ممکن از راه رسید‪ ،‬اینطور نیست؟‬
‫پپ گوارديوال‬ ‫پس از جدايي‬ ‫از بارسلونا با‬ ‫پيشنهادهاي‬ ‫ف راواني روب ه‌رو شد‪،‬‬ ‫اما اين م ربي بزرگ‬ ‫مونيخ را ب ه‌عنوان‬ ‫مقصد بعدي خود‬ ‫انتخاب كرد‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬همینطور اس��ت‪ .‬اما آلمان‌ها روحیه خاصی‬ ‫دارند؛ آنها عالقه‌ای به کپی ندارند‪ .‬وقتی م ی‌توانند مرب ی‌اي‬ ‫که در این زمینه امتحانش را ب��ه خوبی پس داده‪ ‌،‬به بایرن‬ ‫ببرند چرا باید سراغ دیگر مربیانی بروند که تضمین باالیی‬ ‫درباره موفق شدنشان وجود ندارد‪ .‬در واقع آلمان‌ها به‌دنبال‬ ‫معمار اصلی سبک تیک ی‌تاکا بودند و این معمار را به بای رنی‬ ‫بردند که تیمی بسیار تاثیرگذار در فوتبال آلمان محسوب‬ ‫م ی‌شود‪.‬‬ ‫آی�ا آلمان‌ه�ا قص�د دارن�د از حض�ور پ�پ در‬ ‫بایرن‌مونیخ به نوعی در مع�ادالت فوتبال ملی‬ ‫خود نیز بهره ببرند؟‬ ‫‪ l‬ش��ک نکنید همی ن‌طور اس��ت‪ .‬چن��دی پیش‬ ‫مدیرفنی تیم‌ملی آلمان مصاحب ه‌ای انجام داد که م ی‌تواند‬ ‫به خوبی پاسخ این سوال را بدهد‪ .‬او در مصاحب ه‌اش تاکید‬ ‫کرد که م��ا قصد داری��م از طریق تیک ی‌تاکای اس��پانیایی‬ ‫جام‌جهان��ی ‪ 2014‬را باالی س��ر ببریم‪ .‬گمش��ده فوتبال‬ ‫آلمان همین ج��ام قهرمانی اس��ت و حاال آنه��ا با حضور‬ ‫پپ م ی‌خواهند راه‌های میانبر را ب رای رس��یدن به این جام‬ ‫پیگیری کنن��د‪ .‬البته هم��ه اینها یک تحلیل به حس��اب‬ ‫‪ l‬آنها حاال مجری اصلی سبک برتر دنیای فوتبال‬ ‫را در اختیار دارند‪ .‬آلمان‌ه��ا م ی‌خواهند ضریب موفقیت در‬ ‫جام‌جهانی ‪ 2014‬برزی��ل را باال ببرند‪ .‬خیلی از کش��ورها با‬ ‫برنامه‌های بلندمدت س��عی م ی‌کنند ضریب موفقیتشان‬ ‫در جام‌‌جهانی را حتی ب��رای دودرصد باال ببرند‪ ،‬حال آنکه‬ ‫حضور پپ در فوتبال آلمان م ی‌تواند موفقیت آنها در برزیل‬ ‫را حداقل ‪ 20‬درصد باال ببرد‪.‬‬ ‫آیا آلمان‌ها م ی‌خواهند سبک فوتبال خودشان را‬ ‫تغییر بدهند؟ این کار به سادگی انجام نخواهد‬ ‫شد‪ ،‬درست است؟‬ ‫‪ l‬دقیقا همین طور اس��ت‪ .‬آنها چنین تصمیمی‬ ‫‌دارند و ب��رای ایجاد تغییر در س��بک فوتب��ال ملی خود از‬ ‫تیم‌های بزرگ خود ش��روع م ی‌کنند‪ .‬آنها ب رای پیش��رفت‬ ‫خود را از تعصبات ب ی‌مورد رها کرده‌اند‪ ،‬مثال آنها نم ی‌گویند‬ ‫بایرن‌مونیخ را تنها یک پیشکس��وت بایرن��ی باید هدایت‬ ‫کند؛ اتفاقی که در فوتبال ما رخ م ی‌دهد‪ .‬در پرس��پولیس و‬ ‫استقالل این شرایط بارها پیش آمده است‪ .‬آنها این تعصب‬ ‫ب ی‌مورد را کنار گذاش��ته‌اند‪ ،‬چون فقط به‌دنبال پیش��رفت‬ ‫هستند‪ .‬به همین دلیل اس��ت که ماگات را از وولفسبورگ‬ ‫به بایرن آوردند‪ .‬همین طور اوتمار هیتس��فلد را به مونیخ‬ ‫ورزش‬ ‫خ�ب ش�اید مربی�ان دیگ�ری ه�م بودن�د ک�ه‬ ‫م ی‌توانس�تند ای�ن ش�یوه از ب�ازی را در بایرن‬ ‫مونیخ پیاده کنند‪ ،‬اینطور نیست؟‬ ‫آلمان‌ها دقیقا به چه دلیلی سراغ پپ رفته‌اند؟‬ ‫حاال س�وال دیگ�ری مطرح م ی‌ش�ود؛ چ�را پپ‬ ‫بایرن‌مونیخ را انتخاب کرد؟‬ ‫‪ l‬ما در سال ‪ 2001‬ب رای گذراندن دوره‌ای حرفه‌ای به‬ ‫انگلیس رفتیم و از آکادمی‌باشگاه لیورپول دیدن کردیم‪ .‬قبل‬ ‫ی بازديد كرده بودیم‪ .‬اندی راکسبورگ‪،‬‬ ‫از آن هم از چند آکادم ‌‬ ‫مدیر آموزش مربی��ان یوفا بود‪ .‬او درباره اس��تانداردهای یک‬ ‫باش��گاه از ما پرس��ید‪ .‬ما که به‌وجد آمده بودی��م به آکادمی‬ ‫‌لیورپول اشاره کردیم‪ .‬اندی راکس��بورگ به ما گفت اگر شما‬ ‫آکادمی‌باش��گاه بایرن‌مونیخ را ببینید‪ ،‬متوجه م ی‌شوید که‬ ‫لیورپول و آکادمی‌آن مقابل بایرن‌مونیخ چیزی نیست جز یک‬ ‫روستا‪ .‬خب با این مقدمه م ی‌خواهم به دو باشگاه بزرگ دنیا‬ ‫اشاره کنم؛ بایرن‌مونیخ و رئال‌مادرید‪ .‬این دو باشگاه از لحاظ‬ ‫امکانات و ساختار در دنیا ب ی‌نظیر هستند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪ l‬قبل از اینکه به موضوع پیوس��تن پ��پ به بایرن‬ ‫بپردازیم باید نکات��ی را درباره فوتبال آلمان بررس��ی کنیم‪.‬‬ ‫آلمان‌ها از س��ال ‪ 2001‬به بع��د دوره جدی��دی را در فوتبال‬ ‫کشورشان آغاز کردند؛ دست به استع دادیابی زدند‪ ،‬ب رنامه‌های‬ ‫توسعه فوتبال مل ی‌ش��ان را پیگیری کردند و به این ترتیب‬ ‫نسل جدیدی در تیم‌ملی آلمان ش��کل گرفت که توانست‬ ‫تحسین خیل ی‌ها را همراه داش��ته باشد‪ .‬در یورو ‪ 2012‬خیلی‬ ‫از کارشناس��ان تاکید داش��تند که تیم‌ملی آلمان قطعا جام‬ ‫قهرمانی را باالی س��ر م ی‌برد‪ ،‬اما وقتی به آن شکل مقابل‬ ‫تیم‌ملی ایتالیا ب��ازی را واگذار کردند و از رس��یدن به فینال‬ ‫محروم ماندند‪ ،‬از خودشان سواالتی را پرسیدند‪ .‬اینکه ما چه‬ ‫چیزی کم داریم که با این نسل طالیی و با این فوتبال زیبا نیز‬ ‫نم ی‌توانیم به جام قهرمانی برسیم؟ کم‌کم سوال مهم‌تری‬ ‫هم شکل گرفت؛ فوتبال فردا چه فاکتوری دارد که ما نداریم؟‬ ‫بعد به این نتیجه رس��یدند که موضوع مالکیت توپ بسیار‬ ‫اهمیت دارد‪ .‬ب رای دستیابی به این فن آنها چه باید م ی‌کردند‪،‬‬ ‫جز اینکه مجری اصلی این طرح بزرگ را به مونیخ بب رند‪.‬‬ ‫م ی‌آید‪ .‬ممکن است پپ دوره‌ای را در بایرن کار کند و حتی‬ ‫نتواند آنطور که انتظ��ار م ی‌رود موفق ش��ود‪ ،‬اما مهم این‬ ‫اس��ت که او همین حاال تصمیم درستی گرفته است‪ .‬همه‬ ‫این موضوعاتی که مطرح م ی‌کنیم در واقع به فوتبال فردا‬ ‫برم ی‌گردد‪ .‬من زمانی در مورد این مس��اله صحبت کردم‪.‬‬ ‫فکر م ی‌کنم در جام‌جهانی آفریقای‌جنوبی بود که به عنوان‬ ‫کارشناس در یکی از بازی‌های تیم‌ملی اسپانیا حضور پیدا‬ ‫کردم و موضوع فوتبال فردا را مطرح کردم‪ .‬روز بعد کارشناس‬ ‫دیگری به ب رنامه رفت و به نوعی با تمسخر درباره حرف‌های‬ ‫من صحبت کرد‪ .‬البته مجری برنامه نیز با آن کارش��ناس‬ ‫همراهی کرد‪ ،‬اما اهمیتی نداشت چون خیل ی‌ها در این مورد‬ ‫تحمل فکرکردن به ایده دیگران را ندارند‪ .‬این همان حلقه‬ ‫مفقوده فوتبال ماس��ت‪ ،‬یعنی به جای فکر کردن و تحمل‬ ‫ایده‌های یکدیگر ب��ه تخریب و تمس��خر روی م ی‌آوریم‪.‬‬ ‫مربیان فردا همواره به سالح تحمل ایده‌های دیگران مجهز‬ ‫هس��تند‪ .‬حاال اگر بخواهیم به بحث خودمان برگردیم باید‬ ‫بگویم هی چ‌کس جزئیات موضوع مهم مالکیت توپ را بهتر‬ ‫از سرمربی بارسلونا نم ی‌داند‪.‬‬ ‫بردند‪ .‬آنها اسیر سنت‌پرستی نم ی‌شوند‪ ،‬چون به‌طور مرتب‬ ‫در باشگاه بایرن‌مونیخ همه افراد از خودشان م ی‌پرسند که‬ ‫منابع پیشرفت کجاست؟ در واقع م ی‌خواهم بگویم آوردن‬ ‫پپ به بای��رن مونیخ یک تصمیم ملی بوده اس��ت نه یک‬ ‫تصمیم باشگاهی‪.‬‬ ‫آيا پپ نم ی‌توانست رئال‌مادرید را انتخاب کند؟‬ ‫‪ l‬او قطعا به رئال نم ی‌رفت‪ .‬تنها گزینه او بایرن‌مونیخ‬ ‫بود‪ .‬از این گذشته پپ حتما درباره این تصمیم خیلی فکر کرده‬ ‫است‪ .‬او اگر به منچسترسیتی م ی‌رفت‪ ،‬با مولتی تيلیاردرهای‬ ‫عرب س��ر و کار داشت‪ .‬اگر به چلس��ی م ی‌رفت صحبت او‬ ‫آب راموویچ بود اما او در بایرن همنشین بکن‌باوئر م ی‌شود و با‬ ‫این چهره بزرگ تاریخ فوتبال طرف خواهد بود‪ .‬ب رای پپ پول‬ ‫در اولویت نخست نیست‪ ،‬بلکه این ب رایش مهم است که با‬ ‫چه کسی یا چه مجموعه‌ای طرف است‪.‬‬ ‫آیا او موفق خواهد شد؟‬ ‫‪ l‬اگ��ر او به س��رمربیگری تیم‌ملی آلمان رس��ید‬ ‫نباید تعجب کنی��م‪ .‬آلمان‌ها به‌دنبال اس��تفاده حداکثری‬ ‫از گواردیوال هستند‪ .‬اما کار پپ بس��یار سخت خواهد بود‪.‬‬ ‫ماموریت پپ تغییر مکتب فوتبال آلمان است و استارت این‬ ‫کار باید در بزرگترین باشگاه آلمانی‪ ،‬یعنی بایرن‌مونیخ کلید‬ ‫بخورد‪ .‬پروسه‌ای حداقل سه ساله که به نظرم پپ م ی‌تواند‬ ‫از عهده‌اش به خوبی برآید‪ .‬آلمان‌ه��ا تصمیم گرفته‌اند با‬ ‫تغيير روش در فوتبال خود اس��پانیا را به زیر بکش��ند‪ .‬آنها‬ ‫م ی‌خواهن��د به حکومت اس��پانیا بر فوتب��ال جهان پایان‬ ‫بدهند و به همین منظور فرمانده بزرگ و اصلي رقیب را به‬ ‫جبهه خود آورده‌اند‪g .‬‬ ‫‪75‬‬
‫ورزش‌‬ ‫معماي اساسنامه‬ ‫حمله وزير‬ ‫آيا كميته‌ملي‌المپيك اساسنامه را‬ ‫براي ‪ IOC‬ارسال كرد؟‬ ‫‪1‬‬ ‫ورزش‬ ‫«وزارت ورزش ناظر بر تمام ارکان است‪ .‬طبق اساسنامه‬ ‫کمیته و توصی ه‌هایی که منشور المپیک دارند تمام کشورها‬ ‫دو ماه پس از المپیک باید مجمع برگ��زار کنند تا انتخابات‬ ‫برگزار شود‪ .‬متاسفانه مجمع ای ران به تعویق افتاد و معترضان‬ ‫زیادی هم داشت؛ علت را جویا شدم و دیدم که اساسنامه باید‬ ‫اصالح شود و این اصالح هم باید قبل از المپیک انجام م ی‌شد‪،‬‬ ‫چون موضوع جدیدی نبود‪ .‬نامه‌ای که از مجامع بی ن‌المللی‬ ‫به ای ران رس��یده بود‪ ،‬به این معنی نبود که حتما اساس��نامه‬ ‫باید عوض ش��ود‪ .‬به نظر من نیازی به تغییر نبود و اگر هم‬ ‫بود باید قبال انجام م ی‌ش��د نه در آس��تانه انتخابات کمیته‬ ‫ملی المپیک‪ .‬در نامه مس��ئوالن بی ن‌المللی آمده بود که آیا‬ ‫م ی‌خواهید اساس��نامه خود را به روز کنید یا خیر و زمان آن‬ ‫را مشخص کنید‪ .‬گاهی از صحب ت‌هایی که مطرح م ی‌شود‬ ‫نگران م ی‌شوم‪ ،‬چرا که برخی از اختالفات صحبت م ی‌کنند‪.‬‬ ‫به هر حال امیدوارم مجمع زودتر برگزار شود‪ ».‬اين بخشي از‬ ‫صحب ت‌هاي اعتراض آميز محمد عباسي وزير ورزش است‬ ‫كه از اختالف او با مدي ران كميته المپيك حكايت م ي‌كند‪.‬‬ ‫او در ادامه م ي‌گويد‪« :‬برخی از مسئوالن بی ن‌المللی به‬ ‫من گفتند که در رسانه‌های ای ران صحب ت‌هایی از قول برخی‬ ‫مسئوالن مطرح م ی‌شود که ب رای ما کمی عجیب است‪ .‬این‬ ‫موضوع یعنی اینکه سیگنال‌هایی از داخل کشور به مسئوالن‬ ‫بی ن‌المللی ارسال م ی‌شود‪ .‬اما الزم م ی‌دانم در مورد لغو سفر‬ ‫شیخ احمد به ای ران و اینکه نیامدنش به شیطنت‌های داخلی‬ ‫ربط دارد نیز بگویم واقعا نم ی‌دانم‪ .‬آمدن وی به ای ران ربطی به‬ ‫اساسنامه نداشت‪ .‬زمانی که در لندن بودم چندین بار از ورزش‬ ‫ای ران ب رای وی تعریف و تمجید کردم و شیخ احمد هم قول داد‬ ‫شهریورماه به ای ران بیاید‪ .‬با این شرایط باید بگویم وی را من‬ ‫به ای ران دعوت کردم و موضوع شیطنت‌ها را هم نم ی‌دانم‪».‬‬ ‫این حرف‌ها را وزیر ورزش به زبان آورد‪ .‬محمد عباسی‬ ‫در یک ب رنامه تلویزیونی تلویحا انتقاداتی را متوجه مسئوالن‬ ‫کمیته ملی المپیک کرد‪ .‬گالیه‌های وزیر ورزش از این حیث‬ ‫حساسی ت‌هایی را ب رانگیخت که گویی پشت پرده اراده‌ای‬ ‫ب رای به تاخیر انداختن انتخابات ریاست کمیته ملی المپیک‬ ‫در کار بوده اس��ت‪ .‬این گالیه‌ها البته از سوی برخی اهالی‬ ‫ورزش نیز مورد تایید قرار گرفت و برخی مقامات که پی ش‌تر‬ ‫از اینها در پس ت‌های کمیته ملی المپیک و سازمان ورزش‬ ‫فعالیت داشتند گالیه‌های محمد عباسی را تایید کردند‪.‬‬ ‫با این هم��ه اما مس��ئوالن کمیته مل��ی المپیک به‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫‪76‬‬ ‫گالیه‌ها و طعنه‌های وزیر ورزش پاس��خی ندادند‪ .‬چند روز‬ ‫بعد از این انتقادات بود که اساسنامه کمیته ملی المپیک به‬ ‫کمیته بی ن‌المللی ارسال شد‪.‬‬ ‫اساسنامه اصالح شده کمیته ملی المپیک که قرار بود‬ ‫زودتر از اینها به ‪ IOC‬ارسال ش��ود با یک هفته تاخیر ب رای‬ ‫‪ IOC‬ارسال شد‪ .‬ضمن اینکه قرار بر این شد که ‪ ۳۰‬بهمن در‬ ‫مجمع عمومی کمیته ملی المپیک در خصوص مصوبات‬ ‫اصالحات اساسنامه بحث و گفت‌وگو شود‪ .‬اما برخی معتقدند‬ ‫اساس��نامه جدید کمیته ملی المپیک هم به تایید شورای‬ ‫المپیک آسیا و کمیته بی ن‌المللی المپیک نخواهد رسید‪.‬‬ ‫اگرچه اساس��نامه کمیته ملی المپیک اصالح و ب رای‬ ‫بررسی و تایید به شورای المپیک آسیا و کمیته بی ن‌المللی‬ ‫المپیک ارسال شده‪ ،‬اما برخی م ی‌گویند اساسنامه اصالحی‬ ‫مورد تایید مجامع بی ن‌المللی ق��رار نخواهد گرفت‪ ،‬زی را بند‬ ‫‪ 10‬این اساسنامه که مورد ای راد کمیته بی ن‌المللی المپیک‬ ‫است هیچ تغییری نداشته است‪ .‬این مهمترین بند اساسنامه‬ ‫اس��ت که در آن باید دخال��ت دولت در کمیت��ه المپیک و‬ ‫فدراسیون‌های ورزشی منع شود‪ ،‬اما در اساسنامه جدید این‬ ‫بند تغییر اساسی نداشته است‪ .‬بناب راین بعید است اساسنامه‬ ‫جدید هم به تایی��د مراجع بی ن‌المللی برس��د‪ .‬این در حالی‬ ‫است که گفته م ی‌ش��ود اصل ی‌ترین موضوعی که مناقشه‬ ‫میان وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک را باعث شده این‬ ‫است که دست‌اندرکاران ورزش کشور تاکید م ی‌کنند مجمع‬ ‫کمیته ملی المپی��ک ب رای برگزاری انتخابات و مس��ئوالن‬ ‫جدید این کمیته که دوران مسئولیت آنان طبق اساسنامه به‬ ‫پایان رسیده است‪ ،‬باید هر چه زودتر برگزار شود‪ ،‬در حال ی‌که‬ ‫مس��ئوالن کمیته ملی المپیک بر برگزاری این مجمع بعد‬ ‫از تایید اساس��نامه آن در ش��ورای المپیک آس��یا و کمیته‬ ‫بی ن‌المللی المپیک تاكيد دارند‪.‬‬ ‫برخی جریان‌های همس��و با کمیته ملی المپیک نیز‬ ‫با طرح شایعه جداسازی حوزه جوانان از وزارت ورزش سعی‬ ‫داش��تند به نوعی کم‌کاری‌ها در خصوص به تعویق افتادن‬ ‫انتخابات کمیته ملی المپیک را به حاشیه ببرند‪ ،‬موضوعی‬ ‫که خیلی زود از سوی برخی نمایندگان مجلس رد شد؛ عضو‬ ‫فراکس��یون ورزش مجلس گفت‪« :‬احتم��ال جدایی حوزه‬ ‫جوان��ان از وزارت ورزش وجود ندارد و ای��ن وزارتخانه بدون‬ ‫تغییر به کار خود ادامه خواهد داد‪ .‬با تشکیل وزارت ورزش و‬ ‫جوانان‪ ،‬قانون اجرا شده و در صورتی که قرار باشد امور جوانان‬ ‫از وزارت ورزش جدا شود باید مصوبه دیگری صادر شود‪».‬‬ ‫گروسی همچنین با اشاره به برگزاری انتخابات کمیته‬ ‫ملی المپیک گفت‪« :‬مقرر ش��ده بعد از اصالح اساس��نامه‬ ‫فدراسیون‌های ورزش��ی انتخابات کمیته ملی المپیک نیز‬ ‫برگزار شود و در این خصوص مشکل خاصی وجود نخواهد‬ ‫داش��ت‪ .‬اما بهتر اس��ت اعضای کمیته ملی المپیک ب رای‬ ‫موفقیت در انتخابات مجدد این کمیته به‌دنبال یارکش��ی‬ ‫نباشند و اجازه دهند انتخابات در صحت کامل برگزار شود‪».‬‬ ‫عضو فراکس��یون ورزش مجلس در خصوص مباحث‬ ‫مطرح شده از سوی محمد عباسی مبن ی‌بر‌ب ی‌اشکال بودن‬ ‫اساس��نامه کمیته ملی المپیک نیز تاکید کرد‪« :‬اساسنامه‬ ‫کمیته ملی المپیک بعد از اصالحات اولیه هم‌اکنون عاری‬ ‫از اشکال اس��ت و تغیی راتی در این اساس��نامه ایجاد شده و‬ ‫این اساسنامه از ابتدا‌ب ی‌اشکال نبوده اس��ت‪ ».‬اما اظهارات‬ ‫سی د‌مهدی هاش��می هفته گذش��ته خبرس��از بود‪ .‬وی که‬ ‫نمایندگی مردم ته ران در مجلس ش��ورای اس�لامی را نیز‬ ‫برعهده دارد‪ ،‬گفت‪« :‬فکر نم ی‌کنم اساس��نامه اصالح شده‬ ‫ارسال شده باشد‪ .‬این در حالی بود که اواخر هفته گذشته به رام‬
‫مهندس سعید فائقی‪/‬معاون سابق سازمان ورزش‬ ‫‪2‬‬ ‫ورزش‬ ‫کمیته ملی المپیک س��ازمانی اس��ت غی ر‌انتفاعی‪،‬‬ ‫دارای استقالل مالی و به دور از ه ر‌گونه گرایش‌های نژادی‪،‬‬ ‫مذهبی و سیاسی‪ .‬همچنین در س��ال ‪ 73‬مجلس شورای‬ ‫اس�لامی مصوب کرد که کمیته ملی المپی��ک به‌عنوان‬ ‫موسس ه‌ای غی ر‌دولتی شناخته ش��ود‪.‬کمیته ملی المپیک‬ ‫در معادالت ورزش هر کش��ور نق��ش راب��ط بی ن‌المللی را‬ ‫ایفا م ی‌کند‪ .‬کمیته ملی المپیک نهادی بس��یار معتبر نزد‬ ‫مجامع بی ن‌المللی است‪.‬‬ ‫دو اتفاق بزرگ یعنی بازی‌های المپیک آسیا و المپیک‬ ‫جهانی به خوبی اهمیت این کمیته را نش��ان م ی‌دهد‪ .‬اما‬ ‫همین موسس��ه پ ر‌اهمیت م ی‌تواند قط��ب دعوا در داخل‬ ‫هم تلقی ش��ود‪ .‬م��ا در دوران جنگ اساس��ا کار خاصی با‬ ‫ورزش نداش��تیم‪ ،‬اما پس از اینکه جنگ تحمیلی تمام شد‬ ‫رفته‌رفته خیل ی‌ها متوجه شدند که کمیته ملی المپیک چه‬ ‫جایگاهی دارد و به همین دلیل بود که حساسی ت‌ها درباره‬ ‫این موسسه نزد مقامات کشوری تش��دید شد‪ .‬من در سال‬ ‫‪ 67‬رئیس فدراس��یون وزنه‌برداری ب��ودم و ب رای انجام یک‬ ‫ماموریت صنعتی به شوروی رفته بودم‪.‬‬ ‫آن موقع ش��وروی هن��وز تجزیه نش��ده ب��ود‪ .‬آقای‬ ‫صفای ی‌فراهان��ی به‌عنوان قائم‌مق��ام وزارت صنایع همراه‬ ‫ما بود و به لحاظ سیستماتیک من رتبه پایی ن‌تری نسبت‬ ‫به وی داش��تم‪ .‬ما قرار بود با وزارت راه‌آه��ن آنجا مذاکراتی‬ ‫داشته باشیم‪.‬‬ ‫در یکی از ای��ن مالقات‌ها ب��ه صفای ی‌فراهانی که‬ ‫رئیس این هیات بود گفتم که به وزیر راه‌آهن آنجا بگوید‬ ‫اجازه دهند که من از باش��گاه لوکوموتیو آنجا بازدید کنم‪.‬‬ ‫وقتی آقای صفایی این موضوع را مطرح کرد‪ ،‬وزیر راه‌آهن‬ ‫آنها با تعج��ب و البته کمی دلخوری گفته بود‪ ،‬چرا ش��ما‬ ‫به ما نگفتید که رئیس فدراس��یون وزنه‌برداری کشورتان‬ ‫همراه شماس��ت! چون آنها ش��أن باالیی برای روس��ای‬ ‫فدراسیون‌ها قائل بودند‪.‬‬ ‫در همه جای دنیا همین اس��ت‪ .‬حاال تصور کنید که‬ ‫یک رئیس فدراسیون در هیات اجرایی فدراسیون جهانی آن‬ ‫رشته نیز عضویت داشته باشد‪ ،‬آن وقت دیگر اعتبار آن فرد‬ ‫باالتر هم خواهد بود‪ .‬مثال دیگری م ی‌زنم؛ من در المپیک‬ ‫س��یدنی به‌عنوان معاون امور ورزش فدراس��یون‌ها همراه‬ ‫کاروان ورزش ای ران بودم‪.‬‬ ‫در واقع در معادالت داخلی نفر دوم محسوب م ی‌شدم‬ ‫اما در آنجا کسی من را نم ی‌ش��ناخت و من به همراه آقای‬ ‫قلم‌سیاه در آنجا شرایط ویژه‌ای را تجربه کردم چون وی در‬ ‫فدراسیون جهانی نایب‌رئیس بود‪.‬‬ ‫خب کمیته مل��ی المپیک جاذبه‌ه��ای باالیی دارد‪.‬‬ ‫حضور در همایش‌ه��ا‪ ،‬کنگره‌ها و مس��افرت‌های خارجی‬ ‫در فصول مختلف سال باعث شده تا بعضی از ما اسیر این‬ ‫مسائل ش��ویم و دلمان نیاید که این فضا را رها کنیم‪ .‬این‬ ‫روزها بحث برگزاری مجمع انتخابات کمیته ملی المپیک‬ ‫داغ اس��ت‪ .‬در این بین نقش رش��ته‌های المپیکی بس��یار‬ ‫اهمیت دارد‪ .‬در واقع رئیس کمیته ملی المپیک که رئیس‬ ‫مجمع هم محسوب م ی‌شود و البته وزیر ورزش‪ ،‬در چنین‬ ‫شرایطی سعی م ی‌کنند که روسای فدراسیون‌ها را به دلخواه‬ ‫خود سازماندهی کنند‪.‬‬ ‫چون این یک واقعیت است که برخی فدراسیون‌ها در‬ ‫مجمع نفوذ و قدرت وی��ژه‌ای دارند‪ .‬اما وزارت ورزش چندی‬ ‫پیش با عزل چند وزیر ش��رایط را کمی تغییر داد‪ ،‬در حالی‬ ‫که تغیی رات بای��د از طریق برگزاری مجمع انجام م ی‌ش��د‪.‬‬ ‫به همی��ن دلیل روس��ای مجامع بی ن‌الملل��ی نیز واکنش‬ ‫نش��ان دادند‪ .‬من صحب ت‌های وزی��ر ورزش در یک برنامه‬ ‫تلویزیونی را که م ی‌دیدم به خوبی متوجه شدم که به نکات‬ ‫درس��تی اش��اره م ی‌کند‪ .‬نگران ی‌های وزیر ورزش را کاملا‬ ‫منطقی دیدم‪.‬‬ ‫اساس��نامه به صراحت تاکید م ی‌کند ک��ه نهایتا دو‬ ‫ماه بع��د از پایان بازی‌ه��ای المپیک در هر کش��وری باید‬ ‫انتخابات کمیته ملی المپیک آن کش��ور برگزار ش��ود؛ در‬ ‫صورتی که به بهانه تغییر اساسنامه‪ ،‬آقایان در کمیته ملی‬ ‫المپیک وقت‌کشی کردند‪ .‬چه آنکه طبق ماده قانونی که‬ ‫در منش��ور کمیته بی ن‌المللی المپیک هم وجود دارد ایجاد‬ ‫تغیی��رات در اساس��نامه‌های داخلی و همچنی��ن برگزاری‬ ‫مجمع م ی‌تواند به‌طور همزمان در دستور کار کمیته ملی‬ ‫المپیک قرار بگیرد‪.‬‬ ‫اما نم ی‌دانم چرا دوس��تان ما تعلل کردند‪.‬مسئوالن‬ ‫کمیته ملی المپی��ک م ی‌گویند ما مصوب��ات اجرایی را به‬ ‫‪ IOC‬فرس��تاده‌ایم در صورت��ی که این تغیی��رات را ‪IOC‬‬ ‫نخواهد پذیرفت‪ .‬چرا؟ چون این تغیی رات به تصویب مجمع‬ ‫نرسیده است‪.‬‬ ‫حاال با این حس��اب واقعا نم ی‌دانم آقایان که خیلی‬ ‫بهتر از من این موضوع را م ی‌دانستند چرا با این کار دست به‬ ‫وقت‌کشی زده‌اند؟ من واقعا نم ی‌دانم پشت‌پرده این ماجرا‬ ‫چیست‪ ،‬اما باتوجه به اینکه اظهارات عل ی‌آبادی‪ ،‬افشارزاده‬ ‫و دکتر‌عباس��ی را دنبال کرده‌ام باید بگویم به نظرم حق با‬ ‫وزیر است‪ .‬گالیه‌های صریح وزیر ورزش نسبت به کوتاهی‬ ‫کمیته ملی المپی��ک در برگزاری انتخاب��ات کاملا بجا و‬ ‫منطقی است‪.‬‬ ‫انتقادات وزیر ورزش کاملا شفاف است‪ ،‬در حالی که‬ ‫من در اظهارات آقای عل ی‌آبادی شفافیتی ندیده‌ام‪ .‬کمیته‬ ‫ملی المپیک م ی‌گوید ما نس��بت به ع��زل و نصب‌هایی‬ ‫که وزارت ورزش چندی پیش در چند فدراس��یون صورت‬ ‫داد اعتراض داریم و این موض��وع را برنم ی‌تابیم‪ .‬پس چرا‬ ‫دوس��تان در همان موقع اعتراض نکردن��د؟ چرا اعتراض‬ ‫خودش��ان را به تاخیر انداختند؟ در حالی که طبق منشور‬ ‫کمیت��ه بی ن‌المللی المپی��ک‪ ،‬کمیته مل��ی المپیک هر‬ ‫کشور وظیفه دارد بر حس��ن اجرای قوانین ورزش نظارت‬ ‫کند و هیچ گاه با هیچ نه��ادی در خصوص نقض قوانین‬ ‫تعارف نداشته باشد‪ ،‬اما در پایان باید بگویم خیل ی‌ها درباره‬ ‫زورآزمایی احتمالی کمیته مل��ی المپیک با وزارت ورزش‬ ‫س��خنم ی‌گویند‪.‬‬ ‫اگر وزارت ورزش بخواهد نماینده خود را ب رنده انتخابات‬ ‫کمیته ملی المپیک کند ش��ک نکنید که برن��ده این نزاع‬ ‫وزارت ورزش خواهد بود نه مقام��ات کمیته ملی المپیک‪.‬‬ ‫چون فدراسیون‌ها به‌طور کلی خود را طرف حساب وزارت‬ ‫ورزش م ی‌دانند تا کمیت��ه ملی المپی��ک‪ .‬بناب راین در روز‬ ‫مجمع نماینده وزارت ورزش بدون هیچ دردس��ری کرسی‬ ‫ریاست کمیته ملی المپیک را تصاحب خواهد کرد که البته‬ ‫طبق قانون این فرد قطعا خود دکتر عباس��ی نیس��ت‪ ،‬اما‬ ‫م ی‌تواند فرد مورد تایید وی باشد‪.‬‬ ‫با این حال من خودم به‌عنوان فردی که س��ال‌ها در‬ ‫عرصه مدیریت ورزش کشور کار کرده‌ام واقعا دچار سرگیجه‬ ‫شده‌ام‪ ،‬چون نم ی‌دانم پشت‌پرده چه اتفاقاتی در حال وقوع‬ ‫است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫افشارزاده‪ ،‬دبیرکل کمیته ملی المپیک در جمع خبرنگاران‬ ‫از ارسال اساس��نامه به ‪ IOC‬خبر داد‪ ».‬جالب اینجاست که‬ ‫طبق اعالم یکی از اعضای هیات اجرایی دوباره تغیی راتی در‬ ‫اساسنامه داده شده و با این حساب تا (سه‌شنبه هفته گذشته)‬ ‫نباید اساسنامه ارسال شده باش��د‪ .‬این صحب ت‌ها در حالی‬ ‫مطرح شده که مشخص نیس��ت چرا اعضای هیات اجرایی‬ ‫و در راس آنها به رام افشارزاده به صورت شفاف با خبرنگاران‬ ‫صحبت نم ی‌کنند؟ چرا هنگامی‌که سوال م ی‌شود تغیی رات در‬ ‫کدام بندهای اساسنامه بوده هی چ‌کس پاسخی نم ی‌دهد؟ چرا‬ ‫به صورت مداوم فدراسیون‌هایی به مجمع اضافه م ی‌شوند و‬ ‫خط م ی‌خورند‪ ،‬اما گفته م ی‌شود اساسنامه ارسال شده است؟‬ ‫چرا اساسنامه جدید و قدیم در اختیار رسانه‌ها قرار نم ی‌گیرد تا‬ ‫شفاف‌سازی صورت بگیرد؟ و پرسش‌هایی دیگر که پاسخی‬ ‫ب رای آنها وجود ندارد‪.‬این در حالی است که در جلسه هیات‬ ‫اجرایی‪ ،‬چند فدراس��یون از مجمع عمومی خط خوردند‪ .‬در‬ ‫ادامه تغیی راتی که در اضافه یا حذف برخی رشته‌ها به مجمع‬ ‫عمومی وجود داشت‪ ،‬فدراسیون انجمن‌های ورزشی اضافه‬ ‫شد و در مقابل فدراسیون‌های ناشنوایان‪ ،‬جانبازان و معلولین‬ ‫و البته تعدادی دیگر از مجمع عمومی حذف شدند‪.‬‬ ‫با این حال سی د‌مهدی هاشمی در مصاحب ه‌ای تاکید‬ ‫کرد که مشکلی درباره برگزاری مجمع کمیته ملی المپیک‬ ‫وجود ندارد‪ .‬عضو هی��ات اجرایی کمیته مل��ی المپیک با‬ ‫اعالم این خبر در پاسخ به این پرس��ش که وقتی گزینه‌ای‬ ‫ب رای کرس��ی‌های کمیت��ه المپیک کاندیدا نش��ده‪ ،‬چطور‬ ‫م ی‌خواهید انتخابات را برگ��زار کنید‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬تالش ما‬ ‫بر این است که ‪ 30‬بهمن هم انتخابات را برگزار کنیم و هم‬ ‫اینکه اساسنامه پیشنهادی تایید شود‪ .‬در همه مجامع کمیته‬ ‫المپیک از نمایندگان ‪ IOC‬هم ب رای حض��ور در انتخابات‬ ‫دعوت م ی‌ش��ود‪ .‬پی ش‌بینی م ی‌کنیم در ای��ن دوره باتوجه‬ ‫به شرایط موجود نمايندگان اين كميته حضور پیدا کنند‪».‬‬ ‫وی اضافه کرد‪« :‬حضور نمایندگان ‪ IOC‬باعث تقویت کار‬ ‫م ی‌شود و چنانچه مساله‌ای مطرح شود رودررو به مشکالت‬ ‫و خواس��ته‌های اعضای مجمع پاس��خ داده م ی‌شود‪ ».‬وی‬ ‫اضافه کرد‪« :‬ما تالش داریم که هم تایید اساس��نامه و هم‬ ‫برگزاری انتخابات کمیته به‌طور همزمان انجام ش��ود‪ .‬تا ‪30‬‬ ‫بهمن زمان زیادی باقی مانده و نامزدهای احتمالی م ی‌توانند‬ ‫کارهای انتخاباتی کنند‪ .‬درست اس��ت که دستورکار اصلی‬ ‫مجمع تایید اساسنامه است‪ ،‬ولی اگر بتوانیم شرایط را فراهم‬ ‫کنیم که انتخابات کمیته هم همزمان برگزار شود نور علی‬ ‫نور اس��ت‪ ».‬رئیس فدراس��یون تی راندازی در پاسخ به این‬ ‫پرسش که چه شد تاریخ مجمع کمیته ‪ 30‬بهمن انتخاب شد؟‬ ‫خاطرنشان کرد‪« :‬در جلسه قبل هیات اجرایی این تاریخ را‬ ‫انتخاب کردیم‪ ،‬اما قرار گذاشتیم که پس از ارسال اساسنامه‬ ‫ب رای ‪ IOC‬زمان مجمع را رس��ما اعالم کنیم‪ .‬پس از ارسال‬ ‫اساسنامه تاریخ برگزاری مجمع هم اعالم شد‪».‬‬ ‫ی با بیان اینکه دعوتنامه بايد ب رای اعضای مجمع‬ ‫هاشم ‌‬ ‫کمیته المپیک ارسال شود‪ ،‬تاکید کرد‪ IOC« :‬پاسخ اساسنامه‬ ‫ما را خواهد داد ولی اگر به هر دلیلی آنها ای راداتی داشته باشند‬ ‫ناچار هس��تیم تاریخ مجمع را تغییر دهیم‪ .‬ما ب رای استفاده‬ ‫حداکثری از وقت دعوتنامه‌ها را ب رای اعضای مجمع آماده و‬ ‫ارسال کردیم‪».‬عضو هیات اجرایی کمیته المپیک در پاسخ‬ ‫به این پرسش که آیا تعیین وقت مجمع به دلیل درخواست‬ ‫روسای فدراسیون‌ها بوده است‪ ،‬به ایسنا گفت‪« :‬درخواست‬ ‫روس��ای فدراس��یون‌ها ب ی‌تاثیر نبوده‪ ،‬اما تصمیم برگزاری‬ ‫مجمع موضوعی بود که از قبل گرفته شده بود‪ .‬تاکید روسای‬ ‫فدراسیون‌ها هم تعیین زمان برگزاری مجمع در اسرع وقت‬ ‫بوده است‪ ».‬وی در واکنش به این اظهارنظر که تعیین زمان‬ ‫برگزاری مجمع به درخواست وزیر ورزش و جوانان بوده تصریح‬ ‫کرد‪‌« :‬وزیر درخواست داشت که مجمع کمیته المپیک زودتر‬ ‫برگزار شود‪ .‬البته این موضوع جزو مواردی بود که اتفاق نظر‬ ‫عمومی روی آن وجود داشت‪g ».‬‬ ‫گزینه دلخواه وزیر ورزش‬ ‫برنده می‌شود‬ ‫‪77‬‬
‫سرطان النس را‬ ‫اشتباه گرفت‬ ‫ما او را‬ ‫اعترافات آرمسترانگ تیر خالص‬ ‫به یک اسطوره بود‬ ‫سقوط النس‬ ‫آژانس مبارزه با دوپینگ آمریکا در گزارش��ی یک هزار‬ ‫صفحه‌ای النس آرمسترانگ را متهم کرد که پیچیده‌ترین و‬ ‫حرفه‌ای‌ترین دوپینگ تاریخ ورزش را انجام داده است‪ .‬گزارش‬ ‫آژانس ضد‌دوپینگ آمریکا شامل شهادت با قید سوگند بیست‬ ‫و شش نفر ‪ -‬از جمله پانزده نفر از هم‌تیم ی‌های سابق او ‪-‬‬ ‫ی این اتهام فدراسیون بی ن‌المللی دوچرخه‌سواری‪ ،‬با‬ ‫بود‪ .‬در پ ‌‬ ‫تایید محرومی ت‌های آژانس ضد دوپینگ آمریکا‪ ،‬آرامسترانگ‬ ‫را تا آخر عمر از فعالی ت‌های مرتبط با دوچرخه‌سواری محروم‬ ‫کرد و تمام عنوان‌های او را پ س‌گرفت و اعالم کرد که تمامی‬ ‫‌عنوان‌هايي که این اس��طوره بزرگ دوچرخه‌سواری از ژانویه‬ ‫س��ال ‪ ۱۹۹۸‬میالدی به بعد کس��ب کرده‪ ،‬به‌خاطر استفاده‬ ‫یزا از درجه اعتبار ساقط است‪ ...‬و اینجا بود‬ ‫پیگیر از مواد انرژ ‌‬ ‫که باید م ی‌گفتیم که اگر سرطان آدم اشتباهی انتخاب کرده‬ ‫بود‪ ،‬ما هم در انتخاب اسطوره اشتباه کرده بودیم و الگوی ما‬ ‫یک آدم اشتباهی بود‪.‬‬ ‫آنچه النس اعتراف کرد‬ ‫آیا تا به‌حال ب رای بهبود دوچرخه‌س��واری از مواد نیروزا‬ ‫استفاده کرده‌اید؟ بله‬ ‫آیا یکی از آنها ‪( EPO‬اریتروپوئتین) بوده است؟ بله‬ ‫آیا از سایر مواد ممنوعه استفاده کرده‌اید؟ بله‬ ‫ديـــدار‬ ‫تیر را خودش زد‪ ،‬قهرمانی که سمبل اراده‬ ‫بود و الگوی توانستن و جنگیدن‪ ،‬حاال حتی رو‬ ‫ندارد به صورت پس��ری نگاه کند که در تمام‬ ‫روزهایی که تیر از هر طرف به س��مت پدرش‬ ‫شلیک م ی‌شد‪ ،‬دوست نداش��ت اتهاماتی که‬ ‫به پدرش وارد م ی‌ش��د را باور کند‪ ،‬اما تیر آخر‬ ‫را خود النس آرمسترانگ زد تا افسانه به نقطه‬ ‫پایانی برسد‪ ،‬نقطه‌ای که در باور‌ها نم ی‌گنجید‪،‬‬ ‫پایانی که به س��قوط م ی‌مانست و چه سقوط‬ ‫وحشتناکی‪ ...‬هرچه باالتر باشی و باالتر روی‪،‬‬ ‫سقوط بسیار وحشتناک خ واهد بود و این سقوط‬ ‫ب رای آرمسترانگ سخت‌تر بود‪ ،‬باید کتاب‌ها را‬ ‫خط بزنید‪ ،‬آن حلقه‌های رنگی بر مچ دست‌ها‬ ‫اگر روزگاری نماد اراده بود‪ ،‬حاال ش��اید مفهوم‬ ‫دیگری پی دا م ی‌کند‪ ،‬شاید دروغ!‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫اوج النس‬ ‫الن��س آرمس��ترانگ‪ ،‬قهرم��ان‬ ‫دوچرخه‌سواری وقتی که متوجه شد به سرطان‬ ‫پروستات مبتال شده‪ ،‬تصمیم گرفت که تسلیم‬ ‫بیماری‌اش نش��ود‪ .‬النس در زندگینامه خود‬ ‫نوشته‪« :‬به بیماری سرطانم گفتم آدم اشتباهی‬ ‫را انتخاب کرده‌ای‪ .‬ب��ه او گفتم وقتی به‌دنبال‬ ‫کالبدی م ی‌گشتی تا در آن خانه کنی‪ ،‬راه را به‬ ‫خطا رفته‌ای‪ ».‬النس آرمسترانگ سرطان را با‬ ‫نیروی اراده و صبر پشت‌سر گذاشت تا با قدرت‬ ‫هرچه تمام‌تر‪ ،‬دوباره به عرصه رقابت‌ها بازگردد‪.‬‬ ‫النس آرمسترانگ پس از اینکه موفق شد سرطان را پشت‌سر‬ ‫بگذارد‪ ،‬در س��ال ‪ 1997‬اقدام به تاسیس بنیادی ب رای کمک‬ ‫به بیماران سرطانی کرد‪ .‬او م ی‌خواست به بیماران سرطانی‬ ‫بياموزد تا بدون‌ترس و نگرانی ب��ر بیماری خود غلبه کنند‪.‬‬ ‫النس دستبند زرد رنگی را با این ش��عار به دست م ی‌بست‪:‬‬ ‫«‪ ، Live Strong‬یعنی قوی زندگی کنید‪ ».‬این دستبندها‬ ‫در تولید انبوه ب��ه فروش رفت تا درآمد حاص��ل از آن صرف‬ ‫بیماران سرطانی شود‪ .‬النس آرمسترانگ با اراده‌ای که داشت‬ ‫با سرطان مبارزه کرد و خود را به اسطوره مبارزه با کشنده‌ترین‬ ‫بیماری بشر در قرن اخیر بدل ساخت‪.‬‬ ‫‪78‬‬ ‫آرمس��ترانگ تا مدت‌ها موض��وع دوپین��گ را انکار‬ ‫م ی‌کرد‪ ،‬حتی اقرار هم‌تیم ی‌های س��ابقش هم فقط باعث‬ ‫شد که او سیاست سکوت پیش��ه کند‪ ،‬سکوتی که عاقبت‬ ‫شکسته شد‪ .‬همین چند س��وال و جواب باال باعث شد که‬ ‫النس خیلی زود دس��ت‌هایش را باال ببرد و به یک معمای‬ ‫تاریخی اعتراف کند‪ .‬چند ثانیه پس از آغاز مصاحبه جنجالی‬ ‫با اپرا وینفری همه‌چیز عوض ش��د‪ .‬این مجری مش��هور‬ ‫آمریکایی از او خواست که به سوال‌هایش فقط با «بله» یا‬ ‫«خیر» پاسخ دهد‪ ،‬نتیجه همان است که دیدید‪ ،‬یک اعتراف‬ ‫بسیار تلخ‪ ،‬اما این اعترافات به همی ن‌جا محدود نشد و با چند‬ ‫بله‪ ،‬به اتمام نرسید‪ .‬النس آرمسترانگ حرف‌های دیگری‬ ‫هم ب رای گفتن دارد‪« :‬من مقصرم و همه مسئولیت بر گردن‬ ‫من است‪ .‬من جو گیر شدم و خودم را گم کردم‪ ،‬نم ی‌توانستم‬ ‫در ب رابر فشار‌ها بایستم‪ .‬ماجرا بس��یار بد است و بیشترش‬ ‫حقیقت دارد‪ ».‬او در پاس��خ به این س��وال که آیا دوپینگ‬ ‫الزمه پیروزی در تور دو فرانس بود‪ ،‬گفت‪« :‬مثل این است‬ ‫که بگویید حتما باید چرخ‌ها پر باد باشد و یا بطری‌هایمان‬ ‫پر آب باشد‪ .‬من نم ی‌خواهم چیزی را توجیه کنم‪ ،‬اما به نظر‬ ‫من این‌طور بود و تصمیمات من ب ر‌اس��اس این باور بود‪».‬‬ ‫وینفری در یک سوال اساسی از آرمسترانگ پرسید‪« :‬آیا از‬ ‫کار خود احساس بدی داشتید؟» آرمسترانگ پاسخ داد‪« :‬نه‪،‬‬ ‫س ترس داشتم‪ ».‬وینفری‪« :‬آیا احساس م ی‌کردید‬ ‫ولی احسا ‌‬ ‫که تقلب م ی‌کنید؟» آرمسترانگ جمله‌ای عجیب را بر زبان‬ ‫آورد‪« :‬از آن‌ترسناک‌تر این است که نه‪ ،‬احساس نم ی‌کردم‬ ‫تقلب م ی‌کنم‪ .‬تعریف تقلب این است که به منظور برتری‬ ‫از رقیب خود دس��ت به چنین کاری بزنی��د‪ .‬ولی من فکر‬ ‫م ی‌کردم عملکرد من منصفانه و مشابه سایر رقباست‪ .‬من‬ ‫به ابعاد آن پی نبرده بودم‪ ،‬اما حاال دارم متوجه م ی‌شوم من‬ ‫متوجه خشم مردم هستم‪ ،‬آنها احساس م ی‌کنند که به آنها‬ ‫خیانت شده است‪ .‬آنهایی که به من ایمان داشتند و از من‬ ‫حمایت کردند حق دارند حس کنند به آنها خیانت شده‪ .‬این‬ ‫تقصیر خود من است و من باید تا آخر عمرم تالش کنم تا‬ ‫اطمینان از دس��ت رفته را کسب کنم و از‬ ‫مردم عذرخواهی کنم‪».‬‬ ‫آرمسترانگ ب رای این اعترافات دليل‬ ‫داشته؛ او که صاحب پنج فرزند است‪ ،‬گفت‬ ‫به خاطر فرزندانش اعتراف به دوپینگ کرده‬ ‫اس��ت‪ .‬او واکنش‌های پس��رش را بهترین‬ ‫حجت ب رای اعتراف دانست‪« :‬دیدم پسرم‬ ‫از من دفاع م ی‌کند و م ی‌گوید‪« :‬آنچه شما‬ ‫درباره پدر من م ی‌گویی��د واقعیت ندارد‪».‬‬ ‫لوک (پس��ر ‪ 13‬س��اله النس آرمسترانگ)‬ ‫هرگز از من نپرس��ید که «پدر آیا راس��ت‬ ‫است که تو از مواد نیروزا استفاده کرده‌ای؟»‬ ‫چون او به من اعتماد داشت‪ ».‬آرمسترانگ‬ ‫سرانجام واقعیت را به پس��رش گفت و از‬ ‫او خواست که از حمایتش دست بردارد‪ .‬او‬ ‫همچنین گفت که این جنجال‌ها مادرش‬ ‫را هم از پا انداخته است‪ .‬در ادامه اپ را وینفری‬ ‫از آرمس��ترانگ پرس��ید آیا ممکن اس��ت‬ ‫اس��تفاده از مواد نیروزا باعث س��رطان وی‬ ‫شده باش��د؟ آرمس��ترانگ در پاسخ گفت‪:‬‬ ‫«فکر نم ی‌کنم چنین باش��د‪ .‬من پزشک‬ ‫نیس��تم و هیچ پزش��کی هم هرگز چنین‬ ‫چیزی را به من نگفته است‪ .‬اعتقادی به این‬ ‫موضوع ندارم‪ ».‬النس روزهای بدی را پشت‬ ‫سر م ی‌گذارد‪ ،‬اما همیشه یک بدترین وجود‬ ‫دارد‪ ،‬بدترین لحظه ب رای او پاییز سال گذشته‬ ‫روی داد‪ ،‬وقتی که مجبور ش��د از موسسه‬ ‫مورد عالقه‌اش تحت عنوان الیو استرانگ‬ ‫استعفا کند؛ موسس��ه‌ای که ب رای حمایت‬ ‫از بازماندگان س��رطان بنیان نهاده ش��ده است‪ .‬آرمسترانگ‬ ‫همچنین گفت همسر سابقش کریستین از استفاده وی از‬ ‫مواد نیروزا آگاه بوده و قول داده بود چنانچه او از استفاده از مواد‬ ‫نیروزا دس��ت بردارد‪ ،‬این موضوع را رسانه‪‎‬ای نكند‪« :‬همسرم‬ ‫معتقد به راستی و صداقت بود‪ .‬او معتقد بود که وقتی صداقت‬ ‫داشته باشید آزاد خواهید بود‪».‬‬ ‫افس��انه النس مثبت به پایان رس��یده‪ ،‬او که روزگاری‬ ‫کتابش منش��ا انگیزه ب رای مبتالیان به سرطان بود‪ ،‬حاال به‬ ‫افسانه النس منفی تبدیل م ی‌شود و قرار است در مورد چهره‬ ‫تازه او هم فیلم و کتابی تهیه شود‪g .‬‬
‫ببخشيد ‌‪ ،‬بگذاريد زندگي كنم‬ ‫مشهورترين اعترافات در مقابل دوربين‬ ‫ریچارد نیکسون‬ ‫در جریان انتخاب��ات ریاس��ت‌جمهوری ایاالت‌متحده‬ ‫آمری��کا تعدادی از مام��وران اف‌ب ی‌آی وارد س��اختمان هتل‬ ‫واترگیت محل اس��تق رار س��تاد انتخاباتی ح��زب دموکرات‬ ‫ایاالت‌متحده آمریکا شدند و دستگاه‌های شنود کار گذاشتند‬ ‫و سپس اس��ناد و مدارکی را ب رای اهداف مختلف به سرقت‬ ‫بردند‪ .‬این اقدام غی ر‌قانونی با پیدا ش��دن یک نوار کاس��ت‬ ‫توسط یک مامور حراس��ت هتل به‌طور تصادفی لو رفت و‬ ‫روزنامه واشنگتن‌پست از طریق دو تن از روزنامه‌نگاران خود به‬ ‫نام‌های باب وودوارد و ب رنشتاین آن را به اطالع افکار عمومی‬ ‫رساندند‪ .‬رسوایی واترگیت باعث شد نیکسون در تلویزیون از‬ ‫مردم عذرخواهی کند و تنها رئی س‌جمهوری باشد که از سمت‬ ‫خود استعفا داده است‪.‬‬ ‫پرنسس دایانا‬ ‫دایاناهمسر پ رنس چارلز ولیعهد انگلستان در سال ‪1995‬‬ ‫میالدی دریک مصاحبه جنجالی با تلویزیون‌ب ی‌ب ی‌س��ی به‬ ‫ماجراهای عجیبی اعتراف کرد‪ .‬او گفت که با جیمزهیوویت‬ ‫رئیس عمومی گارد س��لطنتی رابطه‌ای پنهایی داشت‪ ،‬این‬ ‫مصاحبه که پی چاپ کتاب جیمز به نام پ رنسس عاشق انجام‬ ‫ش��د‪،‬باعث ش��د که دایانا از چارلز طالق بگیرد‪ ،‬دایانا در یک‬ ‫تصادف درگذشت‪.‬‬ ‫بیل کلینتون‬ ‫رس��وایی جنس��ی بیل کلینت��ون را هم��ه م ی‌دانند‪،‬‬ ‫واقع ه‌ای اس��ت که در جریان آن مونیکا لوینسکی‪ ،‬کارآموز‬ ‫بن‌جانسون‬ ‫اندام نیرومند و استارت عجیب بن‌جانسون‪ ،‬رقبای وی‬ ‫را تحقیر م ی‌کرد‪ .‬زی را پیش از شلیک گلوله آغاز‪ ،‬هی چ‌کس‬ ‫روی پیس��ت همچون او ج��ذاب و دیدنی نب��ود و پس از‬ ‫شلیک گلوله نیز‪ ،‬جانسون به علت استارت فوق‌العاده‌اش‪،‬‬ ‫به‌گونه‌ای برق‌آس��ا از س��ایرین پیش م ی‌افتاد و از آن پس‪،‬‬ ‫مس��ابقه تبدیل م ی‌ش��د به پروژه تعقیب بن‌جانس��ون از‬ ‫سوی رقبایش‪ .‬رکورد جانسون در تاریخ‌ب ی‌نظیر بود زی را تا‬ ‫آن روز هی چ‌کس صد متر را زیر ‪ 9/92‬ثانیه ندویده بود ولی‬ ‫بن‌جانس��ون رکورد ‪9/83‬ثانیه خود را به ‪ 9/79‬ثانیه تبدیل‬ ‫کرده بود‪ .‬بدبختانه آزمایش دوپینگ بن‌جانسون مثبت از‬ ‫آب درآمد‪ .‬جانسون ابتدا با اشک‪ ،‬همه‌چیز را انکار کرد‪ .‬جو‬ ‫د ‌وو‌میدانی جهان سنگی ن‌تر از آن بود که بن‌جانسون بتواند‬ ‫به حقیقت اعتراف کند‪ ،‬اما او پس از مدتی حقیقت را بازگو‬ ‫کرد‪ .‬بن‌جانس��ون به همه گفت که دوپین��گ م ی‌کرده و‬ ‫رکوردهایش محصول مواد نیروزا بوده است‪ .‬او پس از آن در‬ ‫مدارس کانادا علیه دوپینگ سخنرانی م ی‌کرد و کودکان و‬ ‫نوجوانان را به ورزش پاک فرام ی‌خواند‪.‬‬ ‫ديـــدار‬ ‫تایگر وودز‬ ‫تایگر وود‪ ،‬قهرمان گلف جهان به‌دنبال بر مال ش��دن‬ ‫خیانت به همسرش‪ ،‬به سوژه جنجالی افکار عمومی آمریکا‬ ‫تبدیل ش��ده بود‪ .‬او پس از رسوایی اخالقی در انظار عمومي‬ ‫ظاهر شد و از همه به‌ویژه هوادارانش عذر‌خواهی کرد‪ .‬وی با‬ ‫غی ر‌اخالقی دانس��تن کارش آن را مخالف با تمامی‌آنچه از‬ ‫کودکی به او آموخته بودند دانس��ت‪ .‬او تصمیم گرفت ب رای‬ ‫مدت «نا‌مح��دودی» از دنیای گلف کناره‌گی��ری کند‪ .‬او در‬ ‫بیانی ه‌ای در وبالگ شخص ی‌اش نوشت‪« :‬م ی‌خواهم از همه‪،‬‬ ‫از همه طرفدارانم‪ ،‬کارکنان بنیادم‪ ،‬شرکای تجاری‪ ،‬اعضای تور‬ ‫مسابقات حرفه‌ای گلف و رقیبان ورزش ی‌ام بخواهم موقعیت‬ ‫من را درک کنند‪ .‬آنچه مهم اس��ت این است که در موقعیت‬ ‫کنونی خانواده‌ام از زمان‪ ،‬حریم خصوصی و امنیت الزم ب رای‬ ‫التیام ضایعه ایجاد‌شده برخوردار باش��د‪ .‬بناب راین ب رای مدت‬ ‫نامعلوم از دنیای گلف خداحافظی م ی‌کنم تا به وظیفه خود‬ ‫به‌عنوان یک همسر و یک پدر عمل کنم‪».‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫در طول تاریخ فقط النس آرمسترانگ نبوده که مقابل‬ ‫دوربین تلویزیونی ظاهر شده و به عملی که مخفی م ی‌کرده‬ ‫اعتراف کرده‪ ،‬نام‌های آش��نای زیادی بودند که فاصله میان‬ ‫محبوبیت تا تنفر را در مدت زمان کمی طی کردند‪ ،‬ستاره‌هایی‬ ‫که نمونه‌های آن را م ی‌توان در تمام شاخه‌ها پیدا کرد‪ ،‬چند‬ ‫نمونه از مش��هورترین س��تاره‌ها که اعتراف کرده‌اند را با هم‬ ‫مرور م ی‌کنیم‪.‬‬ ‫جوان کاخ‌سفید که از س��ال ‪ ۱۹۹۴‬به تدریج با بیل کلینتون‬ ‫رئی س‌جمهور ایاالت‌متح��ده آمریکا رابط��ه نزدیکی برقرار‬ ‫کرده بود‪ ،‬اق��دام به برقراری رابطه جنس��ی پنهانی م ی‌کند‪.‬‬ ‫جمهوریخواهان از طریق کنت اس��تار دادس��تان ویژه‪ ،‬بیل‬ ‫کلینتون را تحت تعقیب قرار دادند‪ .‬وی در ابتدا منکر هرگونه‬ ‫رابطه نامش��روع با لوینسکی ش��د‪ ،‬اما در پی افشای مدارک‬ ‫غی ر‌قابل انکار‪ ،‬س��رانجام در مقابل دوربی ن‌های تلویزیون به‬ ‫گناه خود اعتراف و از مردم ایاالت‌متحده آمریکا عذرخواهی‬ ‫کرد‪.‬‬ ‫مارادونا‬ ‫در فیلم مارادونا س��اخته امیر کاس��تاریکا با قهرمانی‬ ‫بد‌دهن مواجهیم که راحت و صری��ح از اعتیاد به کوکائین و‬ ‫روزهای ترک م ی‌گوید‪ .‬ظلم ی‌ که به خانواده‌اش کرده و قدر‬ ‫ی که ندانس��ته و دیگر باز‌نم ی‌گردد‪ ...‬مارادونا در نمایش‬ ‫ایام ‌‬ ‫فیلم در کن‪ ،‬باز به مصرف مواد‌مخ��در اعتراف کرد و گفت‪:‬‬ ‫«ب رای من صحبت از مواد‌مخدر س��خت نیس��ت‪ ،‬اما آنچه‬ ‫موجب امیدواری اس��ت این اس��ت که من زنده مانده‌ام تا در‬ ‫اینجا بتوانم صحبت کنم‪ .‬من تمام آن عادت‌های غلط را ترک‬ ‫کرده‌ام‪ .‬اکنون زندگی متفاوت��ی دارم و از هر لحظه زندگ ی‌ام‬ ‫لذت م ی‌برم‪».‬‬ ‫ماریون جونز‬ ‫قهرمان س��ابق «دو»های ‪ ۱۰۰‬و ‪ ۲۰۰‬متر زنان جهان و‬ ‫المپیک آنقدر اتهامات دوپینگ خود را تکذیب کرد که همگان‬ ‫باور کرده و با او کاری نداشتند اما اعتراف تکان‌دهنده وی به‬ ‫خطاهایش و سپس مجازات زندان‪ ،‬ماجراها را به کلی عوض‬ ‫کرد‪ .‬جونز در یک مصاحبه مطبوعاتی و در حالتی گریان به‬ ‫حاضران گفت‪« :‬م ی‌خ واهم بدانید که من ناصادق و اهل تقلب‬ ‫بوده‌ام و در نتیجه حق دارید که مرا بکوبید و محکوم کنید‪.‬‬ ‫به خاطر خطاهایی که کرده‌ام‪ ،‬از رش��ته دوومیدانی و ورزش‬ ‫قهرمانی ب رای همیش��ه خداحافظی و اعالم بازنشس��تگی‬ ‫م ی‌کنم‪ .‬من از ورزشی دوری م ی‌جویم که آن را واقعا دوست‬ ‫‌داشته‌ام‪ ».‬جونز که توان روح ی‌اش در زمان ادای این کلمات‬ ‫به حداقل رس��یده ب��ود‪ ،‬در ادامه گفت‪« :‬از ورزشدوس��تان و‬ ‫هواداران��م طلب بخش��ش م ی‌کنم و همین ح��اال هم که‬ ‫مقابل‌تان ایس��تاده‌ام‪ ،‬با نهایت شرمساری است‪ .‬آنچه ب رای‬ ‫من مهم است‪ ،‬روشن کردن و تشریح موضوع و بخشیده‌شدن‬ ‫بابت خطاهایم است‪».‬‬ ‫شرکت تویوتا‬ ‫آکایو تویودا‪ ،‬مدیرعامل ش��رکت خودروس��ازی تویوتا‬ ‫با برگزاری نشس��ت مطبوعاتی‪ ،‬از مش��تریان و سهامداران‬ ‫این ش��رکت به دلیل نقص فن��ی خودروهای این ش��رکت‬ ‫عذرخواهی کرد‪ .‬او در پایان این جلسه در مقابل دوربی ن‌های‬ ‫رس��انه تعظیم کرد و به این روش مرسوم در فرهنگ ژاپن‪ ،‬از‬ ‫مشتریان و س��رمایه‌گذاران بابت‌ب ی‌اعتمادی به وجود آمده‬ ‫پوزش خواست‪g .‬‬ ‫‪79‬‬
‫نازدردسرساز‬ ‫مهدی رحمتی چرا خداحافظیکرد؟‬ ‫ديـــدار‬ ‫رسانه‌ای بوده‪ ،‬تقریبا در همه مسابقات بزرگ‪ ،‬قبل از بازی‬ ‫تیتر یک یک��ی از روزنامه‌های پایتخت ب��ه مصدومیت و‬ ‫احتمال بازی نکردن او اختصاص دارد‪ .‬او همچنین هی چ‌گاه‬ ‫از حضور رقیب احس��اس آرامش نک��رده و تقریبا همواره‬ ‫م ی‌خواهد ذخیره‌ای جدی نداشته باشد‪ ،‬ب رای همین است‬ ‫که در اس��تقالل روی نیمکت او کس��انی م ی‌نشینند که‬ ‫هی چ‌گاه تهدید جدیدی ب رایش نباشند‪ ...‬هفته گذشته خبر‬ ‫حضور دانیال داوری در تیم‌ملی جدی‌تر از همیش��ه مطرح‬ ‫ش��د‪ ،‬خیل ی‌ها از این جمع‌بندی ناگزی��ر نبودند که حضور‬ ‫داوری که در آلمان بازی م ی‌کنند‪ ،‬سبب شده رحمتی با یک‬ ‫بازی رسانه‌ای‪ ،‬تلویحا اعالم کند که داوری بیاید من نیستم‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫بهان��ه‌اش این بود ک��ه نم ی‌خواهد چی��زی بگوید تا‬ ‫آرام��ش تیم‌ملی و تیم اس��تقالل در آس��تانه دربی به هم‬ ‫بخورد‪ ،‬اما در همان چند دقیق��ه‌ای که روی خط برنامه نود‬ ‫حاضر شد تقریبا همه حرف‌هایش را زد‪ ،‬فقط این حرف‌ها را‬ ‫به شکل مستقیم نزد و حرف‌هایش شکل کد داشت‪ ،‬اما در‬ ‫واقع او گام به گام تم��ام دالیلش ب رای خبر خداحافظ ی‌اش‬ ‫در تیم‌ملی را در برنامه نود گفت‪ .‬س��ید مهدی رحمتی در‬ ‫هفته گذشته به یکباره اعالم کرد که نم ی‌خواهد در تیم‌ملی‬ ‫فعالیت کند‪ ،‬خبری که با واکنش تن��د کارلوس ک ی‌روش‬ ‫مواجه ش��د‪ ،‬ک ی‌روش در مصاحب ه‌ای گ��ف‪« :‬تا وقتی من‬ ‫در تیم‌ملی هستم رحمتی جایی در تیم‌ملی ندارد‪ ،‬همین‬ ‫مس��اله باعث ش��د دروازه‌‌بان شماره یک س��ال‌های اخیر‬ ‫تیم‌ملی بالفاصله روی خ��ط بیاید و در همان روز مصاحبه‬ ‫کی‌‌روش بخواهد که جواب س��رمربی را بدهد‪ .‬حرف‌های‬ ‫مهدی رحمت��ی دارای کلی د‌واژه‌هایی اس��ت که به واکاوی‬ ‫آنها م ی‌پردازیم‪...‬‬ ‫فنی و منصفانه‬ ‫هرچند رحمتی در ب رنامه نود بارها و بارها اعالم کرد که‬ ‫از رقابت نم ی‌ترسد‪ ،‬اما پشت واژه‌هایی که انتخاب م ی‌کرد‬ ‫حرف‌هایی خوابیده بود که نش��ان م��ی‌داد آمدن احتمالی‬ ‫داوری در خداحافظ��ی احتمالی رحمتی‌ب ی‌تاثیر نیس��ت‪.‬‬ ‫رحمتی چند بار از صفات فنی و منصفانه ب رای رقابت استفاده‬ ‫کرد که نش��ان م ی‌دهد به زعم او در صورت حضور دانیال‬ ‫داوری در تیم‌ملی رقابت با او فنی و منصفانه نخواهد بود‪.‬‬ ‫ناز‬ ‫مهدی رحمتی در همه این سال‌ها یک چهره کاملا‬ ‫زبان اسپانیایی‬ ‫چرا ای��ن رقابت منصفانه نیس��ت؟ رحمت��ی تلویحا‬ ‫نمایش‬ ‫باغدلگشا‬ ‫نمایشنامه ««باغ دلگشا» نوشته پری صابری منتشر شد‪ .‬این نمایشنامه که ابتدا‬ ‫قرار بود ب رای ساخت یک س��ریال تلویزیونی نوشته ش��ود‪ ،‬درباره زندگی و آثار سعدی‬ ‫شی رازی است‪ .‬پروژه «باغ دلگشا» در ابتدا قرار بود در قالب یک سریال تلویزیونی درباره‬ ‫شیخ اجل سعدی ش��ی رازی به کارگردانی پری صابری ساخته شود‪ ،‬اما بعدها به دالیلی‬ ‫این‌ کار منتفی شد و صابری این پروژه را تبدیل به نمایشنامه کرد‪.‬‬ ‫صابری در مقدمه خود بر این نمایشنامه ضمن روایت گوشه‌ای از اتفاقات دوران‬ ‫زندگی س��عدی‪ ،‬درباره اهمیت این چهره بزرگ تاریخ ادبیات ای ران گفته است‪« :‬نام و‬ ‫آوازه سعدی و شهرت آثار گرانقدر او دیری است از مرزهای ای ران و قلمرو زبان فارسی‬ ‫فراتر رفته و سرزمین دیگر کشورهای جهان را درنوردیده است و امروز پس از گذشت‬ ‫چند صد‌سال‪ ،‬سر در س��ازمان ملل را با کالم جواه ر‌نش��ان خود مزین فرموده است‪.‬‬ ‫بن ی‌آدم اعضا یکدیگرند‪/‬که در آفرینش ز یک گوهرند‪ ».‬نمایش��نامه «باغ دلگشا» با‬ ‫عنوان دوم «نگاهی بر احواالت‪ ،‬حکایات و شعر و شاعری شیخ سعدی» نوشته پری‬ ‫صابری‪ ،‬در ‪ 74‬صفحه و بهای س��ه هزار و ‪ 500‬تومان از سوی نشر قطره منتشر شده‬ ‫است‪ .‬پری صابری از معدود نویسندگانی است که تمام ایده‌‌ها‌ و موضوعات نگارشی‬ ‫خود را از فرهنگ و ادبیات ایرانی گرفته اس��ت‪ .‬او نمایش��نامه‌هایی را نیز ب ر‌اساس‬ ‫زندگی ش��اع ران معاصری چون سه راب س��پهری و فروغ فرخزاد به روی صحنه برده‬ ‫است‪g .‬‬ ‫‪80‬‬ ‫نمایش‬ ‫م ی‌گوید که با پاس��خ ک ی‌روش به احتمال خداحافظ ی‌اش‬ ‫جایگاه او پیش س��رمربی تیم‌ملی متزلزل ش��ده است‪ ،‬آن‬ ‫هم با رفت و آمدهای مش��کوک‪« :‬اوال م��ن در حرف‌هایم‬ ‫گفتم احتماال‪ .‬تازه آقایک ی‌روش اینجا همسایه ما هستند‪.‬‬ ‫ما فقط ‪ 5‬طبقه فاصل��ه داریم با هم‪ .‬ه��ر اتفاقی بیفتد ما‬ ‫اینجا م ی‌توانیم از هم بپرس��یم یا با‌خبر باشیم‪ ،‬مثال خود‬ ‫شما هم که چند ش��ب پیش خانه‌اش بودید‪ ،‬خبرش به ما‬ ‫رسیده! خیل ی‌های دیگر هم م ی‌آیند اینجا و م ی‌روند و من‬ ‫م ی‌بینم چه کسی م ی‌آید و م ی‌رود‪ .‬به هر حال ایشان هم‬ ‫م ی‌توانس��تند اصال از من بپرس��ند چه خبر است‪ .‬حتی او‬ ‫راه رس��یدن به آنهایی که پیش ک ی‌روش م ی‌روند را نشان‬ ‫م ی‌دهد‪« :‬مشکل ما این است که نم ی‌توانیم بدون واسطه‬ ‫حرف بزنیم‪ .‬راستش اگر من هم انگلیس��ی‪ ،‬اسپانیایی یا‬ ‫پرتغالی حرف م ی‌زدم‪ ،‬خیلی از مشکالت حل م ی‌شد!» چه‬ ‫کسی اسپانیایی بلد است‪ :‬جواد نکونام‪.‬‬ ‫سرباز‬ ‫بعضی هم بر این باورند که واکنش ک ی‌روش همان‬ ‫چیزی است که به آن مقابله با بازیکن‌ساالری م ی‌گویند‪ ،‬او‬ ‫که به بازیکنانی مثل رونالدو باج ن��داده بود‪ ،‬چنان قاطعانه‬ ‫مقابل رحمتی ایستاد که او مجبور شد در برنامه تلویزیونی‬ ‫حاضر شود و بگوید‪« :‬من سرباز تیم‌ملی هستم و هر وقت‬ ‫تیم‌ملی مرا بخواهد‪ ،‬در خدمتم‪g ».‬‬ ‫آهنگ‌های شکالتی‬ ‫آهنگ‌های شکالتی نمایشی از زنده‌یاد اکبر رادی است که به تفاوت بین نس ل‌ها‬ ‫م ی‌پردازد؛ نس��لی که بر مبنای س��نت به انزوا کشیده و نس��لی که بر مبنای مدرنیته‬ ‫منزوی شده است‪ ...‬پیرمردی در پارک با جوانی معترض و تحصیلکرده برخورد م ی‌کند‪،‬‬ ‫ط ی‌صحب ت‌هایی که بین او و جوان ردو بدل می شود‪ ،‬حرف ها واعتراض های جوان‬ ‫بی پایه خوانده می شود و پیر مرد‪ ،‬جوان را متقاعد می کند تا راه درستی ب رای زندگی و‬ ‫ارتباط با دیگران برگزیند و در انتها متوجه می شویم که این پیرمرد بی خانه مان است‬ ‫و حتی محلی ب رای خواب و پولی ب رای ارتزاق ن��دارد‪ ،‬ولی به جوان پول می دهد و او را‬ ‫شیفته و مجذوب رفتار و کردار خود می کند‪.‬‬ ‫داس��تان درباره درگیری همیش��گی و تاریخی دو نسل اس��ت‪ :‬فرزندان و پدر و‬ ‫مادرش��ان‪ ،‬چرا که هر کدام به تبع گذش��ت زمان‪ ،‬توس��عه تکنولوژی و تغییر شرایط‬ ‫اقتصادی‪ ،‬اجتماعی و‪ ...‬درک متفاوتی از محیط پی رامون خ��ود دارند‪ .‬در این اثر تقابل‬ ‫پسر جوان و مرد جا‌افتادی میانس��الی را در پارک م ی‌بینیم که پس��ر بر اثر فشارها از‬ ‫خانه بیرون زده و زندگی تنها را ب رای خود برگزیده اس��ت‪ .‬گفت‌وگ��وي ميان اين دو به‬ ‫بررس��ی ویژگ ی‌های هر دو نس��ل م ی‌پردازد و در نهایت هر دوی آنها مسیر جدیدی را‬ ‫طی م ی‌کنند‪« .‬آهنگ‌های شکالتی» اثر اکبر رادی به کارگردانی مسعود طیبی از روز‬ ‫یکش��نبه ‪ 24‬دی ماه در تاالر مولوی به روی صحنه رفته است‪ .‬بهروز کاظمی‪ ،‬مسعود‬ ‫طیبی و صالح لواسانی در این نمایش ایفای نقش م ی‌کنند‪g .‬‬
‫ساز خاموش شد‬ ‫سمفونيآخر‬ ‫وقتی م��ادرش‪ ،‬نام همای��ون را ب رای او‬ ‫برگزید‪ ،‬ش��اید تنها دلیلش یک عالقه قلبی‬ ‫به موس��یقی بود و نم ی‌دانس��ت این نام روی‬ ‫سرنوشت فرزندش تا جایی تاثیر م ی‌گذارد که‬ ‫روزی تبدیل به یکی از بزرگترین موسیقیدانان‬ ‫ای ران م ی‌شود‪ ...‬همایون خرم در سال ‪ 1309‬در‬ ‫بوشهر متولد شد‪ .‬او در سن ‪ 10-11‬سالگی به‬ ‫مکتب استاد صبا راه یافت و به علت استعداد‬ ‫شگرف در ‪14-15‬سالگی یک شبه ره صدساله‬ ‫را پیمود و به‌عنوان نوازنده‌اي نوجوان‪ ،‬در رادیو‌‬ ‫به تنهایی اجرا کرد‪ .‬بعدها در بسیاری از برنامه‌های موس��یقی رادیو‪ ،‬خصوصا در برنامه‬ ‫گل‌‌ها‪ ،‬به‌عنوان آهنگساز‪ ،‬سولیست ویلن و رهبر ارکستر آثاری با‌‌ارزش ارائه داد‪ .‬همایون‬ ‫به موازات فعالیت عاشقانه و در عین حال محققانه در موسیقی ای رانی‪ ،‬از کسب علم نیز‬ ‫غافل نبود و در اکثر مراحل تحصیل از ش��اگردان ممتاز بود و تحصیالت عالیه خود را تا‬ ‫اخذ دانشنامه در رشته مهندسی برق ادامه داد‪ .‬سمت‌های ایشان در زمینه هنر و موسیقی؛‬ ‫عضویت در شورای‌عالی موسیقی رادیو‪ ،‬رهبری ارکستر س��ازهای ملی‪ ،‬استاد دانشکده‬ ‫موسیقی ملی و هنرس��تان شبانه‪ ،‬آهنگساز در برنامه‌های موس��یقی ای رانی و خصوصا‬ ‫برنامه گل‌ها‪ ،‬رهبری ارکستر گل‌ها و سولیس��ت ویلن بوده است‪ .‬تعدادی از آهنگ‌های‬ ‫ایشان مانند‪ :‬تو ای پری کجایی(سرگشته)‪ ،‬امشب در سر شوری دارم (غوغای ستارگان)‪،‬‬ ‫ساغرم شکست ای ساقی (طاقتم ده)‪ ،‬رسوای زمانه منم‪ ،‬آیا همه شما‌ب ی‌گناهید‪ ،‬اشک‬ ‫من هویدا شد‪ ،‬پیک س��حری‪ ،‬بعد از تو هم در بستر غم م ی‌توان خفت‪ ،‬ساقی ببین‪ ،‬دل‬ ‫پریشانم زغم گرفته‪ ،‬آوای خسته دالن و ده‌ها آهنگ دیگر‪ ،‬همگی بیانگر نبوغ همایون‬ ‫خرم در کار آهنگ‌سازی است‪ .‬خرم از مدت‌ها قبل با بیماری سرطان روده دست و پنجه نرم‬ ‫م ی‌کرد و مشغول شیمی‌درمانی بود که توان جسمی‌ایشان تحمل این فشار را نداشت‪.‬‬ ‫متاسفانه معالجات ثمری نبخشید و ساعت ‪ 11‬شب روز ‪ 28‬دی‌ماه دار فانی را در بیمارستان‬ ‫دی وداع گفت‪g ...‬‬ ‫شد جمهوری اسالمی به پا‬ ‫که هم دین دهد هم دنیا به ما‬ ‫این اولین سرود ملی جمهوری اسالمی‬ ‫بود؛ سرودی که کودکان یک نسل آن را هر روز‬ ‫صبح زمزمه م ی‌کردند و همه آن را از بر داشتند؛‬ ‫کودکان��ی که نه م ی‌دانس��تند که ش��اعر این‬ ‫سرود ابوالقاسم حالت اس��ت و نه م ی‌دانستند‬ ‫که آهنگس��از آن محمد بیگلری‌پور‪ ،‬اما شاید‬ ‫حاال بدانند که هر دو از میان ما رفته‌اند‪ .‬محمد‬ ‫بیگلری‌پور در شامگاه ‪ ۲۷‬دی ‪ ۱۳۹۱‬در پی ابتال‬ ‫به سرطان در بیمارستان ای ران‌مهر درگذشت‪ .‬محمد بیگلری‌پور در سال ‪ 1324‬در شهر ته ران‬ ‫به دنیا آمد‪ .‬او از چهره‌های برجسته موسیقی کشورمان بود‪ .‬بیگلری‌پورکه عالقه‌مند به‬ ‫هنر موسیقی بود‪ ،‬در دانشگاه ته ران تحصیل کرد و در همان‌جا نیز به آموزش م ی‌پرداخت‪.‬‬ ‫وی آهنگساز و رهبر ارکستر سمفونیک صدا و سیما بود و موسیقی سرود پاینده بادا ای ران‪،‬‬ ‫اولین سرود ملی ای ران بعد از انقالب‪ ،‬از آثار او اس��ت‪ .‬بیگلری‌پور در سال ‪ ۱۳۵۷‬موسیقی‬ ‫سرود پاینده بادا ای ران‪ ،‬اولین سرود ملی ای ران پس از انقالب را ساخت و تا سال ‪ ۱۳۷۱‬سرود‬ ‫ملی رسمی ای ران بود‪ .‬این هنرمند فقید را باید از پرتالش‌ترین آهنگسازان کشور به‌شمار‬ ‫آورد‪ .‬وی پس از انقالب‪ ،‬بیش از ‪ ۱۲۴۰‬قطعه موسیقی ساخته است‪ .‬او همچنین در زمینه‬ ‫دفاع مقدس نیز فعالی ت‌های بسیاری انجام داد و حتی ب رای اجرای بسیاری از آثار بارها به‬ ‫جبهه‌های جنگ نیز رفت‪ .‬در جایی گفته است که در آن دوران یک بار به مدت یک هفته‬ ‫تمام شب و روز را در اس��تودیو گذراند تا آثاری را در زمینه دفاع مقدس ضبط کند‪ .‬زنده‌یاد‬ ‫بیگلری‌پور یک موسیقی دان بزرگ‪ ،‬آکادمیک و نوازنده‌ای چیره دست در سازهای آلتو‪ ،‬هل‬ ‫و‌ترمپت بود‪ .‬بیگلری‌پور پس از آنکه موجوز تاس��یس هنرستان موسیقی صداو سیما را‬ ‫اخذ کرد‪ ،‬شاگردان زیادی را پرورش داد و یک گروه موسیقی از میان دانشجویان دانشکده‬ ‫صداو سیما تشکیل داد‪ .‬ساخت سمفون ی‌های انقالب‪ ،‬ای ران‪ ،‬حضرت محمد‌(ص)‪ ،‬کوه و‬ ‫اجرای سمفونی در ازل از دیگر فعالی ت‌های اوست‪g .‬‬ ‫قاریبرجستهقرآن در‌گذشت‬ ‫مبانی زندگینام ‌ه داستانی‬ ‫محمدعلی اوح��دی از بنیانگذاران هنر‬ ‫تالوت قرآن کریم در س��ال ‪ 1315‬در ش��هر‬ ‫مقدس کربال دیده به جهان گشود‪ .‬وی فرزند‬ ‫شیخ علی خراس��انی است و ش��یخ نماینده‬ ‫آی��ت‌اهلل می��رزا محمدحس��ین اصفهانی و‬ ‫آیت‌اهلل بروجردی در استان خ راسان بوده است‪.‬‬ ‫اوحدی آموزش روخوانی و روان‌خوانی قرآن را‬ ‫حدود ‪ 11‬سالگی نزد استاد شیخ عبدالرحمن‬ ‫دروی گذراند‪ ،‬سپس در محضر استادانی چون‬ ‫عبدالفتاح شعش��اعی و ابوالعینین شعیشع در کربال به ویژه اس��تاد شعشاعی به تلمذ‬ ‫پرداخت‪ .‬زمانی که وی به همراه خانواده در کشور ع راق زندگی م ی‌کرد صدای دو تن از‬ ‫اساتید مصری به نام‌های «عبدالفتاح شعشاعی» و «ابوالعینین شعیشع» باعث شد تا‬ ‫او شیفته قرآن کریم شود‪ .‬وی پس از س��ال‌ها اقامت در کشور ع راق در اثر تغییر قطب‬ ‫مرجعیت شیعه و حضور حضرت آیت‌اهلل بروجردی در شهر مقدس قم تصمیم به بازگشت‬ ‫به وطن گرفت و پس از اندک مدتی اقامت در شهر مقدس قم به شهر مقدس مشهد رفت‬ ‫و در آنجا اقامت گزید‪ .‬محمدعلی اوحدی از داوران و اساتید برجسته تالوت قرآن کریم‬ ‫و جزو نخستین بانیان رواج سبک تالوت‌های مصری در ای ران بود‪.‬‬ ‫وی که پدر ش��هید و خادم بارگاه ملکوتی امام‌رضا(ع) نیز بوده است‪ ،‬در طول عمر‬ ‫خود شاگردان بس��یاری را تربیت کرده و تعداد زیادی از قاریان ممتاز کشور از شاگردان‬ ‫وی به شمار م ی‌آیند‪ .‬مرحوم اوحدی از همان زمان به پیشنهاد مقام معظم رهبری مامور‬ ‫شد تا به همراه جمعی از قاریان مشهد به شهرهای مختلف کشور سفر کند و به اجرای‬ ‫قرائت قرآن بپردازد؛ محمدعلی اوحدی حدود ‪ ۸۰‬سالگی به علت بیماری درگذشت و به‬ ‫فرزند شهیدش پیوست‪g .‬‬ ‫«مبانی زندگینام ‌ه داستانی‪ :‬بررسی لوازم‬ ‫و عناص��ر زندگینامه داس��تانی دفاع مقدس»‬ ‫عنوان کتابی از مهدی کاموس اس��ت که از‬ ‫سوی انتش��ارات ش��اهد روانه بازار نشر شده‌‬ ‫اس��ت‪ .‬کاموس در اين باره از کمبود منابع و‬ ‫تئوری در زمینه زندگینامه داستانی ب رای انجام‬ ‫این پژوهش گفت و این کتاب را نخستین اثر‬ ‫پژوهشی در زمینه زندگینامه داستانی دانست‪.‬‬ ‫مهدی کاموس در کتابی با عن��وان «مبانی‬ ‫زندگینامه‌ داستانی» به بررس��ی لوازم و عناصر زندگینامه‌ داستانی دفاع مقدس پرداخته‬ ‫است‪ .‬این اثر پژوهشی در چهار بخش «درآمدی بر زندگینامه داستانی»‪« ،‬مبانی نظری‬ ‫زندگینامه داس��تانی»‪« ،‬لوازم و عناصر زندگینامه داس��تانی» و «بررسی لوازم و عناصر‬ ‫زندگینامه داستانی دفاع مقدس» تدوین شده است‪.‬‬ ‫«مبانی زندگینام ‌ه داستانی» در هر بخش‪ ،‬فصل‌های متعددی را شامل م ی‌شود که‬ ‫بیانگر دامنه پژوهش‌های کاموس در زمینه زندگینامه داستانی است‪.‬همچنین فهرست‬ ‫پژوهش خود در زمینه زندگینامه داستانی دفاع‬ ‫‌‌‬ ‫این کتاب نشان م ی‌دهد که نویسنده ب رای‬ ‫مقدس‪ ،‬آثاری از مشاهیر زندگینامه‌نویس دنیا مانند رومن روالن‪ ،‬آنتونی برجس‪‌،‬مارک‬ ‫نژاک روسو را جس ت‌وجو کرده است‪.‬‬ ‫تواین و ژا ‌‬ ‫دومین فص��ل بخش «مبانی نظ��ری زندگینامه داس��تانی» در کت��اب «مبانی‬ ‫زندگینام ‌ه داستانی» ‪ 17‬نمونه از مفاهیم اصطالحی نزدیک به معنای زندگینامه داستانی‬ ‫را با توضیحاتی کوتاه درباره آن مفهوم آورده است‪« .‬زندگینامه ادبی»‪« ،‬رمان تاریخی»‪،‬‬ ‫ی هستند که در این بخش‬ ‫«رمان مستند ساختگی» و «رمان اعترافی» برخی از مفاهیم ‌‬ ‫بررسی شده‌اند‪g .‬‬ ‫همایون خرم درگذشت‬ ‫ديـــدار‬ ‫مثلث شماره ‪161‬‬ ‫محمدعلي اوحدي بنيانگذار تالوت قرآن‬ ‫درگذشت سازنده اولين سرود ملي جمهوري اسالمي ايران‬ ‫بررسي لوازم و عناصر زندگینامه داستانی دفاع مقدس‬ ‫‪81‬‬
‫بازا ر‬ ‫دفاع مدیرعامل بانک انصار از عملکرد سیستم بانکی‪:‬‬ ‫دلیل کاهش ارائه تسهیالت بانکی نبود منابع است‬ ‫مدیرعام��ل بان��ک انص��ار عل��ت کاه��ش پرداخت‬ ‫تس��هیالت بانک‌ها را عدم مناب��ع بانکی دانس��ت و گفت‪:‬‬ ‫«سیس��تم بانک��ی از حداکث��ر ظرفیت خود ب��رای پرداخت‬ ‫تسهیالت اس��تفاده کرده اس��ت‪ ».‬آیت‌اله ابراهیمی‌اظهار‬ ‫کرد‪« :‬سیستم بانکی کشور ظرفیت محدودي دارد و بانک‌ها‬ ‫تنها می‌توانند ‪ 80‬درصد از منابع خ��ود را مصرف کنند‪ .‬این‬ ‫درحالی اس��ت که برخی از بانک‌ها حتی بیش از صد‌درصد‬ ‫از منابع خود را اس��تفاده کرده و بعضا از خط اعتباری بانک‬ ‫مرکزی و س��رمایه‌ خود نیز برای پرداخت تسهیالت هزینه‌‬ ‫کرده‌اند‪ ».‬وی خاطرنش��ان کرد‪« :‬یک بخ��ش از این منابع‬ ‫نیز مطالبات تسهیالت معوق شده و حتی به صورت رسمی‬ ‫هم اعالم ش��ده که بیش از ‪ 70‬هزار میلیارد تومان بانک‌ها‬ ‫مطالبات معوق دارند‪ ».‬مدیرعامل بانک انصار خاطر نش��ان‬ ‫کرد‪« :‬البته این را هم باید در نظ��ر گرفت که یکی از دالیل‬ ‫عدم پرداخت تس��هیالت خرد به مردم پایین‌بودن نرخ سود‬ ‫معاون همراه اول‪:‬‬ ‫مشترکان همراه اول از ‪ ۵۵‬میلیون گذشت‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪161‬‬ ‫معاون همراه اول گفت‪« :‬تعداد مش��ترکان همراه‬ ‫اول از ‪ ۵۵‬میلیون مش��ترک عبور کرده‌ ک��ه ‪ ۴۰‬میلیون‬ ‫مشترک در لحظه فعال هستند‪ ».‬محمدمهدی عطوفی‬ ‫اظهار داشت‪« :‬تعداد مشترکان همراه اول از ‪ 55‬میلیون‬ ‫مش��ترک عبور کرده‌اس��ت‪ ».‬معاون بازاریاب��ی و امور‬ ‫مشترکان ش��رکت ارتباطات س��یار افزود‪« :‬همراه اول‬ ‫در لحظه ‪ 40‬میلیون مش��ترک فع��ال دارد‪ ».‬وی ادامه‬ ‫داد‪« :‬این اپراتور در ‪ 6‬ماه نخست سال ‪ 91‬به اندازه تمام س��ال ‪ 90‬مشترک جذب کرده که‬ ‫حدود ‪ 8‬میلیون مش��ترک اس��ت‪ ».‬عطوفی خاطرنش��ان کرد‪« :‬از ‪ 8‬میلیون مشترک جدید‬ ‫نیمه نخست س��ال ‪ 91‬نیم درصد مش��ترکان دائمی‌ و مابقی مش��ترکان اعتباری هستند‪».‬‬ ‫معاون همراه اول یادآور شد‪« :‬در طول سال ‪ 90‬حدود ‪ 7‬میلیون مشترک به تعداد مشترکان‬ ‫همراه اول اضافه شده بود‪g».‬‬ ‫بانکداری مجازی پاسارگاد رتبه برتر را گرفت‬ ‫محصول بانکداری مجازی بانک پاسارگاد رتبه برتر‬ ‫جشنواره دکتر «نوربخش» را از دومین همایش بانکداری‬ ‫الکترونیک و نظام‌ه��ای پرداخت به دس��ت آورد‪ .‬بانک‬ ‫پاسارگاد موفق شد با معرفی خدمت «محصول بانکداری‬ ‫مجازی بانک پاسارگاد» به جشنواره دکتر نوربخش لوح‬ ‫تقدیر هیات داوران را در مراسم اختتامیه دومین همایش‬ ‫بانکداری الکترونیک به خود اختصاص دهد‪ .‬گفتنی است؛‬ ‫بانکداری مجازی بانک پاسارگاد‪ ،‬طیف وسیعی از خدمات بانکی را در هر زمان و هر مکان در‬ ‫اختیار شما قرار می‌دهد‪ .‬این خدمت به مشتری امکان می‌دهد از طریق برقراری ارتباط توسط‬ ‫اینترنت بتواند پاره‌ای از امور بانکی خود را انجام دهد‪g.‬‬ ‫‪ 205‬میلیون کارت بانکی در دستان ‪ 70‬میلیون ایرانی‬ ‫رئیس سازمان فناوری اطالعات از ارائه بیش از ‪ 205‬میلیون کارت بانکی در سال‌های‬ ‫اخیر خبر داد‪.‬علی حکیم‌جوادی اظهار کرد‪« :‬خوش��بختانه در کشور ما به دلیل سطح سواد و‬ ‫آمادگی مردم فناوری‌های جدید خیلی سریع مورد استقبال عموم مردم قرار می‌گیرد و جامعه‬ ‫در بهره‌مندی از تکنولوژی‌های جدید عالقه خاصی نشان می‌دهد‪ ».‬وی به تعداد کارت‌های‬ ‫بانکی موجود در دست مردم اشاره کرد و با بیان اینکه در حال حاضر بیش از ‪ ۲۰۵‬میلیون کارت‬ ‫بانکی برای بهره‌مندی از خدمات بانکی مورد اس��تفاده قرار می‌گیرد‪ ،‬اظهار کرد‪« :‬نکته قابل‬ ‫توجه این است که در شرایطی این تعداد کارت الکترونیکی بانکی ارائه شده که جمعیت ایران‬ ‫‪ ۷۰‬و چند میلیون نفر است‪ ».‬حکیم جوادی در ادامه این نکته را شاهدی بر این ادعا دانست که‬ ‫آمادگی و قابلیت الزم برای استقبال از تکنولوژی‌های نوین نزد مردم وجود دارد و الزم است با‬ ‫برنامه‌ریزی‌های متعدد میزان بهره‌گیری از تکنولوژی گسترش پیدا کند‪g.‬‬ ‫‪82‬‬ ‫این وام‌هاس��ت‪ ،‬بنابراین بانک‌ه��ا انگیزه‌ای ب��رای دادن‬ ‫این نوع وام‌ه��ا ندارند و ش��اید بتوان گف��ت در طول زمان‬ ‫س��هم وام‌های درش��ت و واحد‌های اقتص��ادی و وام‌های‬ ‫خرد غالب شده اس��ت‪ ».‬ابراهیمی‌درباره‌ وضعیت معوقات‬ ‫بانک متبوعش نیز گفت‪« :‬مطالب��ات غیرجاری ما مجموعا‬ ‫چهاردرصد اس��ت و بانک مرکزی از روند کاری ما بس��یار‬ ‫راضی اس��ت و ما توانس��ته‌ایم رتبه اول را در سیستم بانکی‬ ‫کسب کنیم‪ ».‬وی علت کم‌بودن مطالبات معوق بانک انصار‬ ‫را اعتبار‌سنجی و اقدامات همه‌جانبه عنوان کرد و گفت‪« :‬در‬ ‫برنامه ما حتی کاهش چهاردرصد هم وجود دارد‪ ،‬ضمن آنکه‬ ‫ما هیچ معوقه بانکی به بان��ک مرکزی نداریم و حتی از خط‬ ‫اعتباری نیز استفاده نکرده‌ایم‪g ».‬‬ ‫در بانک‌های خصوصی و دولتی‬ ‫کد‌ملی‪ ،‬شماره حساب بانکی افراد می‌شود‬ ‫بانک مرکزی از ماه‌های گذش��ته در حال بررس��ی‬ ‫طرح ایجاد حس��اب بانکی واح��د با کد ملی اس��ت تا از‬ ‫این طریق حس��اب‌های بانکی افراد را تجمیع و عملیات‬ ‫بانکی را ارتقا دهد‪ .‬این طرح قرار است به منظور تسهیل و‬ ‫استانداردسازی مبادالت بین‌بانکی در نظام بانکی کشور‬ ‫اجرایی شود‪ .‬بر‌اس��اس این طرح ش��ماره کد‌ملی افراد‪،‬‬ ‫حس��اب بانکی واحد آنها در بانک‌های کش��ور می‌شود‪.‬‬ ‫محمود بهمن��ی‪ ،‬رئیس کل بانک مرکزی ب��ا تاکید براینکه طرح ایجاد حس��اب بانکی واحد‬ ‫با کدملی افراد در آینده اجرایی خواهد ش��د‪ ،‬گفته که بانک مرکزی در حال بررسی این طرح‬ ‫است و زمانی که به جمع‌بندی برسد‪ ،‬اطالع‌رسانی الزم را خواهد کرد‪ .‬وی درباره اعالم برخی‬ ‫بانک‌ها مبنی بر اینکه مردم از این پس تنها می‌توانند یک حس��اب آن هم با کدملی در تمام‬ ‫بانک‌های دولتی و خصوصی داشته باشند‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬این طرح به معنای جمع‌آوری تمام‬ ‫حساب‌های بانکی نیست‪ ».‬بهمنی تاکید کرد‪« :‬این طرح در حال بررسی کارشناسی در بانک‬ ‫مرکزی است‪ ».‬وی ادامه داد‪« :‬به‌طور حتم وقتی با یک حساب تمام امور بانکی را بتوانیم انجام‬ ‫دهیم‪ ،‬دیگر نیازی به تعدد حساب‌ها نخواهیم داشت‪g».‬‬ ‫هشدار به مردم؛‬ ‫از خودپردازهای دارای قطعه مشکوک استفاده نکنید‬ ‫مدیرکل فن��اوری اطالعات بانک مرک��زی با تاکید‬ ‫بر ضرورت نصب حفاظ امنیتی کارت «آنتی‌اس��کیمر» در‬ ‫خودپردازها به مردم هشدار داد‪« :‬مشتریان هنگام استفاده‬ ‫از خودپردازها اگر ش��ئ یا قطعه مش��کوکی را در قسمت‬ ‫کارتخوان مشاهده کردند نباید از آن استفاده کنند‪ ».‬ناصر‬ ‫حکیمی ‪ ،‬مدیرکل فن��اوری اطالعات بان��ک مرکزی در‬ ‫پاسخ به این سوال که اخیرا دوباره مواردی مشاهده شده که‬ ‫از طریق کارت مشتریان از حساب آنها پول برداشت شده گفت‪« :‬از حدود یک سال و نیم گذشته‬ ‫از طرف بانک مرکزی ب��ه تمامی‌بانک‌ها اعالم کردیم که موظف به نصب آنتی‌اس��کیمر روی‬ ‫دستگاه‌های عابر بانک خود هستند که با این کار از سوءاستفاده از کارت‌ها جلوگیری می‌شود‪ ».‬وی‬ ‫با بیان اینکه با نصب آنتی‌اسکیمر توسط بانک‌ها از نصب دستگاهی برای خواندن رمز یا برداشت‬ ‫از حساب دارنده کارت جلوگیری می‌شود‪ ،‬گفت‪« :‬متاسفانه برخی بانک‌ها هنوز آنتی‌‌اسکیمر ندارند‬ ‫بنابراین اگر مشتری بابت استفاد ‌ه از دستگاه عابربانک به دلیل نداشتن آنتی‌اسکیمر متضرر شده‬ ‫بانک مکلف است آن را جبران کند‪ ».‬مدیرکل فناوری اطالعات بانک مرکزی با بیان اینکه اینگونه‬ ‫موارد همیشه و در همه جاي دنیا وجود دارد و حتی برخی مواقع شاهدیم که به آنتی‌اسکیمرها هم‬ ‫آسیب می‌زنند‪ ،‬تاکید کرد‪« :‬دستگاه عابربانک یک شکل واضحی دارد و مشتری اگر احساس‌کند‬ ‫قطعه اضافه‌ای روی آن وجود دارد نباید به هیچ عنوان از دستگاه استفاده کند‪ ».‬وی توضیح داد‪:‬‬ ‫«دستگاه‌هایی برای خواندن کارت‌های بانکی وجود دارد که توسط عده‌ای از مجرمان از پیش در‬ ‫دستگاه‌های خودپرداز بانک‌ها نصب شده و داده‌های نوار مغناطیسی کارت را کپی می‌کند‪g».‬‬
‫مزایای استفاده‬ ‫از قطارهای‬ ‫حمل خودرو رجاء‬ ‫بهروز سلطان‌وند‪/‬کارشناس حمل ونقل‬ ‫مدیرعامل مخابرات ایران خبر داد‬ ‫محدودیت حجم پهنای باند اینترنت برداشته می‌شود‬ ‫مدیر عامل مخابرات ایران گفت‪« :‬به‌زودی محدودیت‬ ‫در ارائه حجم پهنای باند اینترنت برای متقاضیان برداشته‬ ‫می‌ش��ود‪ ».‬مظفر پوررنجبر با بیان اینکه تالش می‌شود‬ ‫با حداقل قیمت ممکن امکان برخ��ورداری از پهنای باند‬ ‫بدون محدودیت برای متقاضیان فراهم ش��ود‪ ،‬افزود‪« :‬ما‬ ‫محدودیتی برای هیچ شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی‬ ‫ایجاد نکرده‌ایم تا موجب ایجاد انحصار برای شرکتی خاص‬ ‫شود؛ هر شرکتی هر نوع خدماتی را درخواست کند‪ ،‬با انعقاد قرارداد و براساس ضوابط‪ ،‬ارائه خواهیم‬ ‫داد‪ ».‬پوررنجبر درخصوص ارائه خدمات ارتباط تصویری توس��ط همراه اول‪ ،‬گفت‪« :‬ش��رکت‬ ‫مخابرات ایران به تمدید قرارداد اپراتور سوم در خصوص امکان ارتباط تصویری مشترکان تلفن‬ ‫همراه‪ ،‬اعتراض دارد و به دنبال احقاق حق هستیم‪ ،‬تازمانی که انحصار خدمات در اختیار این شرکت‬ ‫باشد‪ ،‬ما نمی‌توانیم ورود کنیم‪ ».‬وی با یادآوری اینکه قرارداد اپراتور سوم تلفن همراه تا شهریور ‪93‬‬ ‫تمدید شده است‪ ،‬گفت‪« :‬برای ارائه خدمات کیفی و مطلوب باید زمینه رقابت فراهم شود كه تمدید‬ ‫قرارداد اپراتور سوم این امکان را از بین برده است‪ ».‬مدیرعامل شرکت مخابرات ایران همچنین‬ ‫در خصوص وضعیت مخابرات استان فارس در مقایسه با کشور‪ ،‬آماری ارائه نداد‪ ،‬اما مدعی شد که‬ ‫این استان همچنان بین سه استان اول کشور قرار دارد و به همراه استان‌های آذربایجان شرقی‬ ‫و خراسان رضوی اقدام به تامین تجهیزات آی ام آر و ام‌جی‌ام کرده است که به زودی راه‌اندازی‬ ‫خواهد شد‪ .‬وی که در جمع خبرنگاران س��خن می‌گفت‪ ،‬وجود اختالل در سیستم تلفن همراه را‬ ‫نپذیرفت و تاکید کرد‪« :‬اختالل ایجاد شده در س��رعت و ارائه خدمات اینترنت هم به دلیل ایجاد‬ ‫قطعی ارتباط با یکی از ارائه‌دهندگان سرویس در خارج کشور بوده که قطعی رفع شده‪ ،‬اما کیفیت به‬ ‫حد مطلوب نرسیده است و به‌زودی مشکل کاملا حل خواهد شد‪ ».‬پوررنجبر گفت‪« :‬هیچ افزایش‬ ‫تعرفه‌ای بدون طی مراحل قانونی امکان‌پذیر نبوده و نیست و هیچ‌گاه قیمت‌ها را به‌صورت چراغ‬ ‫خاموش و بدون اطالع‌رسانی افزایش نداده‌ایم‪ ».‬وی در خصوص تبدیل تهدیدها به فرصت در‬ ‫شرکت مخابرات ایران گفت‪« :‬برای تبدیل تهدید به فرصت باید کار مدیریت بشود‪ ،‬ما نیز تالش‬ ‫می‌کنیم مدیریت کنیم‪ ،‬اما در این مسیر به کمک بانک و سایرین هم احتیاج داریم که البته کمک‬ ‫هم می‌شود‪ ».‬مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در عین حال گفت‪« :‬موضوع تامین سخت‌افزارها‬ ‫موضوع ثانوی در ایجاد فرصت به ش��مار می‌رود‪ .‬ما باید موضوع نرم‌افزار ب��رای بهره‌برداری از‬ ‫سخت‌افزارها و ارائه خدمات که موضوع اولیه است را مدیریت کنیم‪g».‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪161‬‬ ‫س��فر با قطار بدون ش��ک یکی از ایمن‌ترین انواع سفر‬ ‫در ایران محسوب می‌شود‪ .‬س��فری که کم‌ترین آمار سوانح‬ ‫لو‌نقل مسافر را به خود اختصاص داده است‪ .‬عالوه بر این‬ ‫حم ‌‬ ‫سفر با قطار مزایای زیاد دیگری نیز دارد؛ در قطار نوع جایگیری‬ ‫مسافران به خودی خود یک مزیت به حساب می‌آید‪ .‬در قطار‬ ‫نیازی نیست ده‌ها مسافر تا مقصد تنگاتنگ هم بنشینند‪ ،‬غذا‬ ‫بخورند یا حتی بخوابند‪ .‬ش��ما در قطار نه تنها فضای خواب‬ ‫کافی دارید‪ ،‬بلکه امکان غذا خوردن راحت‌تر‪ ،‬تماش��ای فیلم‬ ‫و تلویزیون‪ ،‬کار با لپ‌تاپ‪ ،‬ش��طرنج بازی کردن و به‌طور کل‬ ‫سرگرم شدن برایتان فراهم اس��ت‪ .‬شما در هیچ وسیله نقلیه‬ ‫دیگری این آزادی را ندارید که هر وقت خواس��تید بخوابید و‬ ‫هر وقت خواس��تید قدم بزنید‪ .‬در صورتی که در قطار نه تنها‬ ‫آزادی وقت دارید‪ ،‬بلکه می‌توانید برای عوض ش��دن حال و‬ ‫هوایتان سری هم به رستوران و کافی‌شاپ بزنید و با دوستان‬ ‫و خانواده چای بنوشید‪ .‬با این حال اگر برای سفر کردن با قطار‬ ‫به انگیزه‌ای بیش��تر از اینها نیاز دارید بهتر اس��ت مطلب زیر‬ ‫را بخوانید‪.‬اگ��ر عالقه‌مند به رانندگی در جاده نیس��تید‪ ،‬ولی‬ ‫مایلید خودروی خود را در مقصد همراه داشته باشید‪ ،‬می‌توانید‬ ‫هنگام مراجعه به مراکز فروش بلیت‪ ،‬ضمن تهیه بلیت خود‬ ‫و همراهان‪ ،‬برای تهی��ه بلیت حمل خودرو نی��ز اقدام کنید‪.‬‬ ‫شرکت قطارهای مسافری رجاء در تداوم روند خدمات‌رسانی‬ ‫مطلوب به هموطنان عزیز در سال ‪ 1381‬اقدام به راه‌اندازی و‬ ‫بهره‌برداری از واگن‌های حمل خودرو با قطار کرده و هم‌اکنون‬ ‫در ‪ 16‬مسیر ریلی این امکان را فراهم آورده تا با انتقال و استفاده‬ ‫از خودرو برای مسافرانی که به خوردو خود در مقصد نیاز دارند‬ ‫بتوانند از این مزیت اس��تفاده کنند‪ .‬واگن‌ه��ای حمل خودرو‬ ‫در اکثر محورهای راه‌آهن قابل س��یر و بهره‌برداری است و با‬ ‫ظرفیت ‪ 10‬الی ‪ 12‬خودرو در مس��یرهای مختلف راه‌اندازی‬ ‫ی که هم‌اکنون واگن‌های‬ ‫ش��ده اس��ت‪ .‬از مس��یرهای مهم ‌‬ ‫حمل‌خودرو فعالیت می‌کنند می‌توان به مس��یرهای تهران‬ ‫به مشهد‪ ،‬اندیمشک‪ ،‬کرمان‪ ،‬تبریز‪ ،‬بندرعباس‪ ،‬یزد‪ ،‬شیراز‪،‬‬ ‫زاهدان همچنین اصفهان به بندرعباس‪ -‬یزد به مشهد‪ ،‬یزد‬ ‫به بندرعباس‪ ،‬یزد به مش��هد‪ ،‬بندرعباس به مشهد‪ ،‬شیراز به‬ ‫مشهد‪ ،‬کرمان به مش��هد و اراک به مشهد اش��اره کرد‪ .‬برای‬ ‫کسب اطالعات بیشتر در این مورد از جمله بهای بلیت‪ ،‬قوانین‬ ‫و مقررات و‪ ...‬با شماره تلفن ‪ 1539‬تماس بگیرید یا به سایت‬ ‫اینترنتی شرکت رجاء به آدرس‪ www.raja.ir‬مراجعه کرده‬ ‫و با قطارهای حمل خودرو رجاء بیشتر آشنا شوید‪.‬از مزایای دیگر‬ ‫این سیستم این است که عالوه بر تجربه متفاوتی که در سفر‬ ‫با قطار به دست می‌آورید این امکان برای شما فراهم می‌شود‬ ‫تا بدون اینکه مجبور به طی مس��افرت طوالنی با اتومبیل در‬ ‫جاده‌ها و اتوبان‌ها شوید و از خطرات و تهدیدهای احتمالی در‬ ‫امان باشید با خیال آسوده به مسافرت بپردازيد‪ .‬ضمن اینکه‬ ‫خودروی خود را نیز در مقصد به همراه دارید و می‌توانید برای‬ ‫استفاده از آن در مقصد بهره‌مند شوید‪ .‬همچنین عالوه بر صرفه‬ ‫اقتصادی به دلیل افزایش قیمت‌حامل‌های انرژی‪ ،‬خستگی‬ ‫مسیرهای طوالنی سفر با ماشین‪ ،‬موارد دیگری نظیر ایمنی‬ ‫باالی سفر با قطار‪ ،‬کاهش خطرات احتمالی سفرهای جاده‌ای‬ ‫کش��ور‪ ،‬دریافت عوارضی در اتوبان‌ها و بزرگراه‌ها‪ ،‬استفاده از‬ ‫امکانات رفاهی خاص قطارها و‪ ...‬به نظر می‌رسد استفاده از این‬ ‫مزیت برای هموطنان به مراتب مطلوب‌تر و با صرفه‌تر از دیگر‬ ‫شقوق حمل و نقل خواهد بود‪g.‬‬ ‫«بانکسای» سامان برترین سرویس خریدوفروش اینترنتی سهام شد‬ ‫در دومین دوره جشنواره انتخاب بانک‌های نوآور در حوزه بانکداری الکترونیک‪ ،‬محصول‬ ‫«بانکسا»ی بانک سامان به‌عنوان محصول برتر شناخته شد‪ .‬در لوح تقدیر این جشنواره که به‬ ‫امضای محمود بهمنی‪ ،‬رئیس‌کل بانک مرکزی رسیده‪ ،‬آمده است‪« :‬موفقیت ارزشمند آن بانک‬ ‫در کسب رتبه سوم جشنواره دکتر نوربخش در ارائه طرح بانکسا که به مناسبت دومین همایش‬ ‫ساالنه بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت براساس ارزیابی کمیته داوران پژوهشکده پولی و‬ ‫بانکی احراز شد را تبریک عرض کرده؛ بدین بهانه پرقدر‪ ،‬مراتب سپاس و قدردانی خود را از تالش‬ ‫خالقانه مجموعه مدیران و کارکنان آن بانک ابراز می‌دارم‪« ».‬بانکسا» به‌عنوان خدمات ویژه‬ ‫بانک سامان برای فعاالن بازار بورس و اوراق بهادار‪ ،‬از زمان راه‌اندازی باتوجه به سهولت‪ ،‬سرعت‬ ‫و ایمنی آن‪ ،‬با استقبال فعاالن بازار سرمایه روبه‌رو شده است‪ .‬درصورت استفاده مشتری از سامانه‬ ‫بانکسا‪ ،‬هنگام خرید سهام از طریق صفحه معامالت آنالین کارگزاری‌ها‪ ،‬با انتخاب گزینه برداشت‬ ‫از حساب بانک سامان‪ ،‬سامانه به‌طور لحظه‌ای به حساب بانکی مشتری متصل و مبلغ موردنظر‬ ‫برای خرید را بلوکه می‌کند و سفارش مشتری به هسته مرکزی معامالت ارسال می‌شود‪g.‬‬ ‫چگونه می‌توان از بانک قرض‌الحسنه رسالت وام نگرفت!‬ ‫وام گرفتن برای مردم عادی که دستشان به جایی بند نیست و پارتی جز خدا ندارند از یک‬ ‫واقعیت به رویا و آرزو تبدیل شده است‪ .‬گرفتن وام چهار میلیون تومانی با تورم ‪ 28‬درصدی رسمی‬ ‫بانک مرکزی جواب خرید یک یخچال را هم نمی‌دهد‪ ،‬اما برای همین وام نیز پوس��ت متقاضی‬ ‫بیچاره کنده می‌شود‪ .‬متن زیر واقعیت روز بانک‌ها و موسسات مالی برای پرداخت وام است‪ .‬بانک‌ها‬ ‫و موسساتی که با پول همین مردم بزرگ شده و حاال دیگر برای مردم نیازمند‌تره هم خرد نمی‌کنند‪.‬‬ ‫بانک قرض‌الحسنه رسالت که پیش از این صندوق قرض‌الحسنه بود و حاال بانک شده مانند سایر‬ ‫موسسات مالی و اعتباری و موسسات قرض‌الحسنه برای پرداخت وام و تسهیالت شرایط جالبی‬ ‫دارد‪ .‬این بانک برای پرداخت وام به‌عنوان مثال چهار میلیون توماني مدارکی چون ضامن رسمی‬ ‫همراه با چک و پرینت حساب جاری‪ ،‬چک از متقاضی وام و غیره نیاز دارد‪ .‬ضامن رسمی در این‬ ‫شرایط بیشتر به رویا تبدیل شده‪ ،‬چرا که ضامن رسمی اکنون پیدا نمی‌شود‪ .‬از سوی دیگر متقاضی‬ ‫نیز مجبور است دسته‌چک داشته باشد و به بانک معرفی کند‪ .‬اگر فرد متقاضی دسته‌چک داشته‬ ‫باشد که باید حسابش نیز کار کند چه نیازی دارد که برای چهار میلیون تومان ناقابل درخواست وام‬ ‫بدهد! از سوی دیگر این بانک نیز مانند همکاران بانکی خود وام در قبال مسدودی حساب می‌پردازد؛‬ ‫موضوعی که از نظر بانک مرکزی غیرقانونی و از لحاظ شرعی دارای اشکال است‪g.‬‬ ‫‪83‬‬
‫مهندس نجم‌الدین خبرداد‬ ‫الزام قطعه‌سازان به تضمین کیفیت‬ ‫گروه صنعتی ایران خودرو در راستای تامین خواست‬ ‫و ارتقای رضایت مش��تریان‪ ،‬قطعه س��ازان زنجیره تامین‬ ‫خود را ملزم کرده تا کیفیت قطعات را در فرآیندهای تولید‪،‬‬ ‫فروش و خدمات پس از فروش مطابق با تعهدات خودروساز‬ ‫به مش��تریان تضمی��ن کنند‪.‬مهن��دس ج��واد نجم‌الدین‪،‬‬ ‫مدیرعامل گروه صنعتی ایران خودرو ب��ا بیان این مطلب‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬ضمانت دو‌ساله قطعات از سوی سازندگان از الزامات‬ ‫تعیین شده در این زمینه است‪ ».‬وی افزود‪« :‬تامین‌کنندگان‬ ‫قطعات و مجموعه‌های خودرو موظف به تضمین قطعات‬ ‫تعویضی در ش��بکه خدمات پس از فروش‌خ��ودرو در دوره‬ ‫گارانتی هس��تند و ایران‌خودرو سیستم ردیابی محصوالت‬ ‫خود را به‌گون��ه‌ای به کار می‌ب��رد که شناس��ایی و ردیابی‬ ‫قطعه و س��ازنده ممکن و از ورود قطعه یا مجموعه معیوب‬ ‫به خطوط تولید خودرو جلوگیری ش��ود‪ ».‬مدیرعامل گروه‬ ‫صنعتی ایران خودرو تصریح کرد‪« :‬رس��ید قطعی قطعه یا‬ ‫مجموعه در خودروس��از پس از تایید نهایی روی خودروی‬ ‫تجاری شده انجام می‌گیرد‪ ».‬نجم‌الدین با تاکید بر اهمیت‬ ‫رتبه سیستمی‌و فرآیندی قطعه‌س��از و مجموعه‌ساز اظهار‬ ‫مدیرعامل شرکت خدمات پس از فروش ایران خودرو؛‬ ‫مقابله ایساکو با هرگونه جعل و تقلب‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪161‬‬ ‫شرکت خدمات پس از فروش ایران‌خودرو – ایساکو‬ ‫به منظ��ور عرضه قطع��ات و خدمات مطل��وب و مقابله با‬ ‫قطعات جعلی و تقلبی‪ ،‬بازرسی ویژه و نظارت نامحسوس بر‬ ‫نمایندگی‌ها و فروشگاه‌های مجاز را با جدیت بیشتر نسبت‬ ‫به گذش��ته ادامه می‌دهد‪ .‬علی نمکین‪ ،‬مدیرعامل شرکت‬ ‫خدمات پس از فروش ایران خودرو (ایس��اکو ) با اش��اره به‬ ‫کسب مقام اول خدمات پس از فروش توسط ایساکو برای‬ ‫سومین سال متوالی در سال گذشته‪ ،‬تامین قطعات استاندارد و با‌کیفیت و ارائه بهترین خدمات را‬ ‫اولین هدف ایساکو عنوان کرد‪ .‬نمکین اظهار کرد‪« :‬به دلیل گستردگی شبکه خدمات پس از فروش‬ ‫ایران‌خودرو و آگاهی جاعالن از اعتماد مشتریان به برند ایساکو‪ ،‬جعل برند و مشابه‌سازی برخی‬ ‫قطعات و بسته‌بندی بسیاری از محصوالت موجود در بازار‪ ،‬متداول شده و ایساکو به‌عنوان مدعی‬ ‫کنترل و نظارت‌‪ ،‬با همراهی مراجع قضایی‪ ،‬س��ازمات تعزیرات حکومتی و واحد بازرسی وزارت‬ ‫صنعت‪ ،‬سودجویان را شناسایی و تحویل مراجع قانونی داده است‪ ».‬مدیرعامل ایساکو گفت‪« :‬از‬ ‫ابتدای س��ال جاری ‪ 16‬پرونده جعل‪ ،‬تقلب و مشابه‌سازی قطعات ایساکو و بسته‌بندی داشته‌ایم‬ ‫که سه مورد آن به دستگیری جاعلین و چهار مورد نیز به پلمب مکان ساخت‪ ،‬توزیع و فروش این‬ ‫اقالم منجر و بالغ بر یک میلیارد ریال از این اقالم از سطح بازار کشف و جمع‌‌آوری شده است‪ ».‬وی‬ ‫افزود‪« :‬شرکت ایساکو با کسانی که با فروش اجناس تقلبی مانند لنت‌ترمز‪ ،‬تسمه‌تایم و سایر اقالم‬ ‫مصرفی که جان و مال مردم را به بازی می‌گیرند و اعتبار و خوشنامی‌شرکت را زیر سوال می‌برند‪،‬‬ ‫از طریق مراجع قضایی برخورد قاطع خواهد داش��ت‪ ».‬مدیرعامل ایس��اکو از مشتریان خواست‬ ‫قطعات و خدمات مورد نیاز خود را از نمایندگی‌ها و فروشگاه‌های مجاز ایساکو و با دقت به هولوگرام‬ ‫و بسته‌بندی در قبال دریافت فاکتور دریافت کنند و در صورت بروز هر نوع مشکل با نمایندگان‬ ‫یا فروش��ندگان مجاز‪ ،‬به ش��ماره تماس ‪ ،096440‬یا بخش ثبت ش��کایات در سایت ایساکو به‬ ‫آدرس‪ www.isaco.ir :‬مراجعه و طرح موضوع کنند‪g .‬‬ ‫اجرای طرح پاسخگویی مدیران ارشد ایران‌خودرو به مشتریان‬ ‫به منظور تکریم مشتریان و پاسخگویی سریع‪ ،‬مهندس نجم‌الدین‪ ،‬مدیرعامل گروه صنعتی‬ ‫ایران خودرو‪‌،‬معاونان خود را مکلف به برقراری ارتباط مستقیم با مشتریان و رفع مشکالت آنان کرد‪.‬‬ ‫غالمرضا حاجی‌خانی‪ ،‬مدیر ارتباط با مشتریان گروه صنعتی ایران‌خودرو با بیان این مطلب گفت‪:‬‬ ‫«طبق دستور مدیرعامل گروه صنعتی ایران خودرو‪‌،‬معاونین مدیرعامل این شرکت در حوزه‌های‬ ‫مختلفتولید‪،‬کیفیت‪‌،‬فروشوخدماتپسازفروشدرفرصت‌هایمناسبدرمرکزتماسمدیریت‬ ‫ارتباط با مشتریان حضور خواهند یافت و پاسخگوی مشتریان خواهند بود‪ ».‬وی افزود‪« :‬از اهداف‬ ‫پیش‌بینی شده این طرح که با عنوان «طرح پاسخگو» شناخته می‌شود می‌توان به بهبود فرآیند‌های‬ ‫بازخورد (‪ )Feed Back‬از مش��تریان و افزایش رضایتمندی آنان اشاره کرد‪ ».‬گفتنی است؛ طرح‬ ‫پاسخگو از طرح‌های گسترش ارتباط با مشتریان است که در مرکز ارتباط با مشتری ایران‌خودرو‬ ‫برنامه‌ریزی شده و به صورت هفتگی با حضور مدیران ارشد این گروه صنعتی اجرا می‌شود‪g.‬‬ ‫‪84‬‬ ‫داشت‪« :‬بر‌اس��اس ارزیابی‌ها و در چارچوب الزامات ‪ISO‬‬ ‫‪ TS16949‬و الزامات خاص هر خودروساز‪ ،‬امتیاز سیستم ‌‬ ‫ی‬ ‫و فرآیندی سازندگان رتبه آ‪‌.‬بی‪ .‬و سی‪ .‬به ترتیب بیش از ‪،90‬‬ ‫‪ 75‬تا ‪ 90‬و ‪ 50‬تا‪ 75‬تعیین شده است‪ ».‬وی افزود‪« :‬ارتقای‬ ‫یک مرتبه‌ای کیفیت تمامی‌ محص��والت ایران‌خودرو در‬ ‫سال ‪ 90‬اتفاق افتاد و امسال نیز تمامی‌خودروهای سواری‬ ‫در رده کیفیتی خوب و خیلی خوب قرار دارند‪ ».‬مدیرعامل‬ ‫گروه صنعتی ایران‌خودرو حد مجاز شاخص کیفیت خودروها‬ ‫س��ه ماه پس از تحوی��ل ب��ه مش��تری (‪ )100/C‬را برای‬ ‫خودروهای جدید با نش��ان تجاری داخلی که یک سال از‬ ‫عرضه آنها گذش��ته‪ 20 ،‬ذکر کرد و گف��ت‪« :‬این میزان در‬ ‫ایران‌خودرو نیز برای سال ‪ 92‬هدف‌گذاری شده که نشان‬ ‫دهنده دستیابی به استاندارد مربوط به آن است‪ ».‬نجم‌الدین‬ ‫با اش��اره به نظرس��نجی وزارت صنعت‪ ،‬معدن و تجارت از‬ ‫کیفیت اولیه پیمایش تا چهار هزار کیلومتر یا گذش��ت سه‬ ‫ماه از تاریخ تحویل خودرو و کیفیت دوام ‪ 15‬ماه بعد از دوره‬ ‫کیفیت اولیه و انتش��ار نتایج مربوطه گفت‪« ‌:‬ایران خودرو‬ ‫به‌گونه‌ای عمل می‌کند ک��ه میزان رضایت مش��تریان از‬ ‫کیفیت دوام نسبت به کیفیت اولیه هر محصول بیش از پنج‬ ‫درصد کاهش نیابد‪g».‬‬ ‫‪ 55‬میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی« تام»‬ ‫در نتیجه اجرای پروژه‌های مختلف توس��ط شرکت‬ ‫تام ایران‌خودرو‪ ،‬در مجموع ‪ 55‬میلی��ون و ‪ 200‬هزار یورو‬ ‫صرفه‌جویی ارزی و ‪ 35‬میلیارد و ‪ 550‬میلیون تومان ارزش‬ ‫افزوده ایجاد شده است‪ .‬علی شیخ‌زاده‪ ،‬مدیرعامل شرکت تام‬ ‫ایران خودرو با بیان این مطلب‪ ،‬گفت‪« :‬پروژه خط تولید بدنه‬ ‫دنا سومین خودروی ملی ایران‌خودرو با ظرفیت ‪ 25‬دستگاه‬ ‫در ساعت‪ ،‬در حدود ش��ش میلیون یورو صرفه‌‌جویی ارزی‬ ‫ایجاد کرد‪ ».‬وی صرفه‌جویی ناشی از اجرای پروژه افزایش ظرفیت خط بدنه رانا از‪ 15‬به‪ 20‬دستگاه‬ ‫در ساعت را حدود یک‌میلیون و خط تولید بدنه وانت تندر با ظرفیت شش دستگاه در ساعت را حدود‬ ‫دو و نیم میلیون یورو عنوان کرد و گفت‪« :‬به همین ترتیب پروژه‌های خط تزئینات ایران‌خودرو‬ ‫سمنان با ظرفیت ‪ 25‬دستگاه در س��اعت‪ ،‬حدود س��ه میلیون یورو‪ ،‬کارگ ‌و ترمینال فرودگاه امام‬ ‫خمینی(ره) حدود ‪ 15‬میلیون یورو و خط تولید بدنه رانا با ظرفیت ‪ 15‬دستگاه در ساعت‪ ،‬حدود چهار‬ ‫و نیم میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی در پی داشته است‪ ».‬مدیرعامل تام‪ ،‬خط تزئینات ایران خودرو‬ ‫آذربایجان با ظرفیت ‪ 20‬دستگاه در س��اعت را که نزدیک به دو و نیم میلیون یورو و خط تزئینات‬ ‫ایران خودرو فارس با ظرفیت پنج دستگاه در س��اعت را که حدود یک میلیون یورو صرفه‌جویی‬ ‫ارزی در پی داشت‪ ،‬از دیگر پروژه‌های اجرا شده توسط شرکت تام عنوان کرد و گفت‪« :‬این درآمد‬ ‫یا صرفه‌جویی ارزی‪ ،‬تنها در حیطه گروه صنعتی ایران‌خودرو نیست‪ ،‬بلکه به صورت ملی در نظر‬ ‫گرفته شده و سایر گروه‌های کسب و کار را نیز در بر دارد‪ ».‬شیخ‌زاده با تاکید بر اهمیت پروژه‌های‬ ‫نفت و گاز‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬احداث تاسیسات ذخیره‌سازی و ایستگاه‌های اندازه‌گیری میعانات گازی‬ ‫در عسلویه به روش‪ EPC‬حدود‪ 25‬میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی و حدود‪ 10‬میلیارد تومان ارزش‬ ‫افزوده به واسطه استفاده از توانمندی‌های داخلی در بر‌داشته است‪ ».‬وی طراحی‪ ،‬تامین‪ ،‬تجهیز‪،‬‬ ‫نصب و راه‌اندازی ‪ 115‬جایگاه دومنظوره و صد جایگاه تک‌منظوره سی‪‌.‬ان‪‌.‬جی‪ .‬در سراسر کشور‪،‬‬ ‫پکیج آب آشامیدنی فازهای ‪ 17‬و ‪ 18‬پارس جنوبی که حدود ‪ 200‬هزار یورو صرفه‌جویی ارزی و‬ ‫بالغ بر ‪ 150‬میلیون تومان ارزش افزوده در بر داشته و طراحی‪ ،‬تامین‪ ،‬نصب و راه اندازی سیستم‬ ‫پیجینگ پاالیشگاه بندرعباس با ارزش افزوده بالغ بر ‪ 400‬میلیون تومان را از دیگر پروژه‌های اجرا‬ ‫شده توسط تام ذکر کرد و گفت‪« :‬در مجموع ‪ 55‬میلیون و ‪ 200‬هزار یورو صرفه‌جویی ارزی و ‪35‬‬ ‫میلیارد و ‪ 550‬میلیون تومان ارزش افزوده وارد اقتصاد ملی شده است‪g ».‬‬ ‫معرفی ایران‌خودرو خراسان به‌عنوان صنعت سبز‬ ‫کارخانه ایران خودرو خراسان برای دومین سال متوالی به‌عنوان صنعت سبز معرفی و لوح‬ ‫تقدیر از سازمان محیط‌زیست دریافت کرد‪ .‬محمد‌جواد محمدی‌زاده‪ ،‬رئیس سازمان حفاظت‬ ‫محیط‌‌زیس��ت در همایش معرفی صنایع و واحد‌های خدماتی سبز گفت‪« :‬ما به اندیشه‌های‬ ‫تازه قبل از ورود تکنولوژی سبز نیازمندیم تا تقابل محیط به تعامل مفید تبدیل شود‪ ».‬وی در‬ ‫پایان از‪ ،‬از رده خارج شدن یک میلیون و ‪ 300‬هزار خودروی فرسوده خبر داد و افزود‪« :‬هنوز‬ ‫یک میلیون خودرو فرس��وده وجود دارد‪ ».‬گفتنی اس��ت در این همایش که با حضور معاون‬ ‫رئیس‌جمهور و رئیس س��ازمان حفاظت محیط‌زیس��ت و معاون وزیر نفت و رئیس سازمان‬ ‫بهینه‌سازی مصرف سوخت برگزار شد از ‪ 120‬واحد خدماتی و صنعتی سبز تجلیل شد‪g .‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!