صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۵۵

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 155

هفته نامه مثلث شماره 155

‫تحرک در اردوگاه دکتر‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوپنجاه‌وپنجم‪ 25/‬آذر‌ماه‪ 88/1391‬صفحه‪2000/‬تومان‬ ‫علی‌اکبر والیتی به نامزدی در انتخابات‪92‬‬ ‫نزدیک می‌شود‬ ‫گفت‌وگو با مهدی چمران درباره انتخابات ‪84‬‬ ‫و نامزدی در انتخابات ‪92‬‬ ‫آبادگران را‬ ‫خودمان‬ ‫بهوجودآوردیم‬ ‫در شرایط فعلی به وحدت اصولگرایان زیاد امیدوار نیستم‬ ‫اصالح‌طلبان با گزینه واحد در انتخابات شرکت می‌کنند‬ ‫احمدی‌نژاد برای انتخابات ‪ 84‬با من مشورت کرد‬ ‫نمی‌دانم شایعه نامزدی‌ام در انتخابات ریاست جمهوی از کجا آمده است‬ ‫اميدواريم‌الریجانی‬ ‫نامزد شود‬ ‫گفت‌وگو با عضو ارشد فراکسیون‬ ‫رهروان والیت‬ ‫مخالفت با اصالح قانون انتخابات‬ ‫حق رئیس جمهور است‬ ‫گفت‌وگو با معاون سیاسی وزیر کشور‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫انقالب بولیواری و دشمنانش‬ ‫بررسی جمهوری پنجم ونزوئال به بهانه خداحافظی چاوز‬ ‫سبک زندگی؛ سیاست‪ ،‬فرهنگ و اقتصاد‬ ‫پرونده‌ای درباره سبک زندگی در گفت‌وگو با عبدالحسین خسروپناه‪ ،‬محمدرضا زائری‬ ‫امیر خوراکیان‪ ،‬ابراهیم فیاض‪ ،‬سیدمحمد قائم مقامی و مهدی لبیبی‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫اهميت انگيزه و محتوا در انقالب‌ها‬ ‫در انقالباتي كه در عالم واقع مي‌شود يا در شورش‌ها يا‬ ‫در كودتاها‪ ،‬يكي اصل اين شورش و انقالب و كودتا‪ ،‬يكي‬ ‫انگيزه‌اش‪ ،‬يكي محتوايش؛ اينها س��ه امري است كه بايد‬ ‫در آن توجه كرد‪ .‬خودش��ان‪ ،‬خود انقالب��ات يا خود اينها‬ ‫ش��بيه به هم‌اند‪ ،‬يا شورش اس��ت يا كودتاست يا انقالب‪،‬‬ ‫صورتا مثل انس��ان‌ها مي‌ماند كه همه صورتشان مثل هم‬ ‫هست اما معناش��ان فرق با هم دارد‪ .‬انگيزه‌ها مهم است و‬ ‫محتواها‪ .‬گاهي وقت‌ها انگيزه خوب اس��ت‪ ،‬محتوا خوب‬ ‫نيس��ت‪ ،‬گاهي وقت‌ها محتوا خوب است‪ ،‬انگيزه درست‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪14 - 21‬‬ ‫كارت زرد براي آقاي وزير‬ ‫فرجام قانون جنجالي‬ ‫مخالفت حق رئيس‌جمهور است‬ ‫انتخابات بعد از دی‌ماه‬ ‫نقد و نظر‬ ‫‪22 - 27‬‬ ‫غم و شادي شريف‬ ‫نسل چهارم جنگ‌های آمریکا علیه جهانیان‬ ‫روياهاي نئو عثمانيست در داخل و خارج‬ ‫بازي‌هاي پيچيده و غير‌قابل پيش‌بيني‬ ‫سبكزندگي‬ ‫‪56-73‬‬ ‫تقلیدغيرعقالني‪،‬بزرگ‌ترينتهديد‬ ‫خطرات شيوع فردگرايي و لذت‌طلبي‬ ‫سنت‌گرايي و خردمندي‬ ‫رابطه سياست و اقتصاد با سبک‌زندگی‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫عكس‪ :‬امير‌طاليي‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫شماره پيامك‪3000411711 :‬‬
‫نيست‪ .‬ممكن است يك نفر حاال ‪ -‬حاال نسبت به يك نفر‬ ‫عرض مي‌كن��م ‪ -‬يك نفر آدم با يك انگيزه خوبي بخواهد‬ ‫يك كار خوبي به نظر خودش انجام بدهد و او بد باشد‪ ،‬اين‬ ‫آدم مصاب اس��ت لكن كارش خالف است‪ .‬يك اشخاصي‬ ‫مي‌ش��ود كه يك كارهاي خوبي انجام مي‌دهند با انگيزه‬ ‫بد‪ .‬مثال يك كسي كشف يك چيزي مي‌كند و انگيزه‌اش‬ ‫بد اس��ت براي اين كار و كارش خوب است‪ ،‬يك وقت هم‬ ‫هر دويش خوب هستند‪ .‬انقالب فرهنگي هم همين جور‬ ‫اس��ت كه يك انقالب است كه تحول است از يك حالي به‬ ‫حالي ديگر‪ ،‬نه پيش��برد همان چيزي كه هست‪ .‬چنانچه‬ ‫انقالب جمهوري اس�لامي‌ در كل هم همين طور است‪،‬‬ ‫يك انقالب شد توسط مردم‪ ،‬يك انگيزه انقالب بود و يك‬ ‫محتواي انقالب‪ .‬اميدوارم كه انگيزه انقالب در مردم الهي‬ ‫باشد‪ .‬اما در انقالبات ممكن است كه ما انقالب بكنيم‪ ،‬يك‬ ‫حكومت��ي را برداريم‪ ،‬يك حكوم��ت ديگر براي خودمان‬ ‫درست كنيم‪ ،‬خودمان مي‌خواهيم به يك نوايي برسيم‪،‬‬ ‫كار نداريم ببينيم چه بشود‪ .‬اين چه محتوايش خوب باشد‪،‬‬ ‫چه محتوايش بد باش��د براي ما فاي��ده ندارد‪ ،‬براي اينكه‬ ‫مي‌خواهد تشكيل بدهد وقتي انگيزه‌اش اين است كه فقط‬ ‫به دستش بيايد يك قدرتي‪ ،‬بخواهند قدرتمند باشند‪ ،‬او‬ ‫سابقي بوده‪ ،‬ما آن قدرت را از او بگيريم‪ ،‬خودمان بگيريم‪.‬‬ ‫اين با او نسبت به اصل مس��اله انگيزه فرقي ندارد؛ يعني‪،‬‬ ‫يك حكومتي رفته اس��ت‪ ،‬يك حكومت ديگري هم آمده‬ ‫است‪ ،‬هر دويشان هم مثل هم هستند‪ ،‬مثل ساير كودتاها‬ ‫مي‌ماند كه در دنيا واقع مي‌شود‪ ،‬اين فرقي با هم ندارد‪ .‬يك‬ ‫وقت اين است كه يك قيام مي‌شود‪ ،‬يك نهضتي مي‌شود‬ ‫براي يك كار خوبي اما الهي نيست‪ .‬از باب اينكه كار خوب‬ ‫است براي ملتمان خدمت بكنيم‪ ،‬كار خوب است‪ ،‬فالن‪ ،‬به‬ ‫اين ممكن است ارج بدهد‪ ،‬اما آن كه مقصود است‪ ،‬نيست‪.‬‬ ‫آن كه مقصود اس��ت اين است كه انسان در كارهايش‬ ‫چه در تشكيل حكومتش‪ ،‬چه در انقالب فرهنگيش‪ ،‬چه‬ ‫در انقالبات ديگرش نظرش اين باشد كه يك كار الهي كرده‬ ‫باشد‪ ،‬آن پيش خدا ارزش دارد مثل انبيا‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪28 -41‬‬ ‫تحركات جديد در اردوي دكتر‬ ‫اميدوارم الريجاني نامزد شود‬ ‫احتمال احياي جبهه متحد‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪41-55‬‬ ‫فتنهعليهاسالمگرايان‬ ‫محاكمه در خيابان‬ ‫اجتماع پراكنده‬ ‫انقالب اخوان‬ ‫ورزش‬ ‫‪74 -77‬‬ ‫طبق زمان‌بندي مي‌روم‬ ‫تغييرات در فدراسيون پرحاشيه‬ ‫من برای جنگ ساخته نشده‌ام‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي ‪ -‬ش��اهين فتحيان ‪ -‬شاهده‌يوسفي‬ ‫ياس��ين سيف‌االس�لام ‪ -‬امي��د كرماني‌ه��ا ‪ -‬زه��ره ديان��ي ‪ -‬فاطمه‌ميرزايي‬ ‫ش��يما غفاري ‪ -‬فاطمه كريم خان ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪ -‬محمد تاجيك‬ ‫حسين غالمي‪ -‬فاطمه سيف‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪ -‬مسعود نجفي‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫مدير فني و هنري‪ :‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‪ -‬مهدي ابراهيمي‬ ‫و نيوشا ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬امير عزيزي‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد سرخ‌خواه ‪ -‬محمد شكرالهي‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام زحمتي‬ ‫ناظر چاپ‪ :‬بابك اسكندرنيا‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي‪ -‬حسين مجاهدي ‪ -‬حاج‌آقاتوکلي ‪ -‬هادي انباردار‬ ‫سيد عارف علوي ‪ -‬رضا راستي ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‬ ‫عليرضا حسن‌زاده ‪ -‬محسن صاحبي‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمين سبز‬ ‫توزيع‪ :‬نامه امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫خبرنامه‬ ‫درخبرنامهاينهفتهسخنانحضرتآیت‌اهللخامنه‌ای‪ ،‬رهبر معظم انقالب اسالمیدردیدار صدهاتنازاستادان‪،‬‬ ‫نخبگانواندیشمندانشرکت‌کنندهدراجالسجهانی«اساتیددانشگاه‌هایجهاناسالموبیداریاسالمی» درج‬ ‫شده است‪.‬گزارش‌هايي درباره اصالح قانون انتخابات و كارت زرد مجلس به وزير آموزش و پروش از بخش‌هاي‬ ‫خبرنامهاينهفتهاست‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫كارت زرد براي آقاي وزير‬ ‫فرجام قانون جنجالي‬ ‫مخالفت حق رئيس‌جمهور است‬ ‫‪14‬‬
‫گزارش‬ ‫خبرنامه‬ ‫رهبر معظم انقالب در دیدار میهمانان اجالس اساتید و بیداری اسالمی‪:‬‬ ‫رهبر معظم انقالب با بیان اینکه دشمنان از کلمه بیداری‬ ‫اسالمی می‌ترس��ند و س��عی می‌کنند این کلمه به کار نرود‪‌،‬‬ ‫فرمودند‪« :‬آنها از اسالمی که در توده مردم امتداد عملی دارد در‬ ‫هراس هستند‪ ».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای‪ ،‬رهبر معظم انقالب‬ ‫اسالمی در دیدار صدها تن از استادان‪ ،‬نخبگان و اندیشمندان‬ ‫شرکت‌کننده در اجالس جهانی «اساتید دانشگاه‌های جهان‬ ‫اسالم و بیداری اسالمی» ضمن تبیین اهمیت عنوان «بیداری‬ ‫اسالمی»‪ ،‬تحلیلی جامع در خصوص جایگاه اسالم‪ ،‬شریعت‬ ‫اسالمی‪ ،‬مردم در کشورهای انقالب كرده و آسیب‌ها و خطرات‬ ‫پیش روی آنها ارائه کردند‪.‬ایشان با اش��اره به نقش خواص و‬ ‫اندیشمندان جامعه در س��عادت و نجات ملت‌ها تاکید کردند‪:‬‬ ‫«از این منظر‪ ،‬اجالس «اس��اتید دانشگاه‌های جهان اسالم و‬ ‫بیداری اس�لامی» از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است‪».‬رهبر‬ ‫انقالب اسالمی ش��رط اصلی نقش‌آفرینی اساتید‪ ،‬نخبگان‬ ‫و فرزانگان برای حرکت جامعه به سمت س��عادت و نجات را‬ ‫اخالص‪ ،‬شجاعت‪ ،‬هوشیاری‪ ،‬کار و تالش و نبود طمع دانستند‬ ‫و خاطرنشان کردند‪« :‬بیداری اسالمی و رسوخ این بیداری در‬ ‫امت اسالمی‪ ،‬حادثه بزرگی است که امروز دنیا با آن مواجه و‬ ‫در برخی کشورها نیز منجر به انقالب و تغییر رژیم‌های فاسد‬ ‫ش��ده اس��ت‪».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای بیداری اسالمی را‬ ‫عمیق و گسترده خواندند و با اشاره به هراس دشمنان از عبارت‬ ‫«بیداری اسالمی» افزودند‪« :‬آنها تالش بسیاری می‌کنند تا‬ ‫عنوان «بیداری اسالمی» برای حرکت عظیم کنونی در منطقه‬ ‫به‌کار نرود‪ ،‬زیرا دشمنان از بروز اسالم حقیقی و واقعی به‌شدت‬ ‫وحشت دارند‪».‬ایشان تاکید کردند‪« :‬آنها از اسالم برده دالر‪،‬‬ ‫اسال ِم غرق در فساد و اشرافی‌گری و اسالمی که در توده مردم‬ ‫امتداد ندارد‪ ،‬نگران نیستند ولی از اسالم عمل و اقدام‪ ،‬اسالم‬ ‫توده مردم‪ ،‬اسالم توکل بر خدا و اسالم ُحسن‌ظن به وعده الهی‬ ‫به لرزه می‌افتند‪ ».‬رهبر انقالب اسالمی خاطرنشان کردند‪« :‬ما‬ ‫معتقدیم حرکت عظیم کنونی یک بیداری حقیقی اسالمی و‬ ‫دارای امتداد است که به این آسانی‌ها هم منحرف نخواهد شد‪».‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای در تبیین علت «اسالمی» نامیدن‬ ‫این بیداری افزودند‪« :‬شعارهای اسالمی مردم در انقالب‌های‬ ‫منطقه و نقش معتقدان به اس�لام در شکل‌گیری اجتماعات‬ ‫گسترده و س��اقط کردن رژیم‌های فاسد‪ ،‬همه موید این است‬ ‫که این حرکت‪ ،‬اسالمی است‪».‬ایشان دلیل دیگر بر اسالمی‬ ‫بودن این حرکت را‪ ،‬رای مردم به اسالمگراها در انتخابات این‬ ‫کشورها دانس��تند و تاکید کردند‪« :‬امروز اگر در بیشتر مناطق‬ ‫دنیای اسالم‪ ،‬یک انتخابات آزاد و خوب برگزار شود و رهبران و‬ ‫سیاسیون اسالمی در وسط میدان باشند‪ ،‬مردم به اسالمگراها‬ ‫رای خواهند داد‪».‬‬ ‫رهبر انقالب اسالمی در ادامه‪ ،‬برخی نکات را در خصوص‬ ‫حرکت‌ها و انقالب‌های منطقه متذکر شدند‪.‬آسیب‌شناسی این‬ ‫حرکت‌ها و انقالب‌ها به‌خصوص در مصر‪ ،‬تونس و لیبی اولین‬ ‫نکته‌ای بود که حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای به آن اشاره کردند و‬ ‫گفتند‪« :‬در کنار آسیب‌شناسی باید هدف‌های این انقالب‌ها‬ ‫نیز تبیین شوند زیرا اگر هدف‌ها مشخص نباشند‪ ،‬سردرگمی‬ ‫‌به‌وجود خواهد آمد‪».‬ایشان‪« ،‬رهایی از شر سلطه جهانی» را‬ ‫یکی از هدف‌های بیداری اسالمی برشمردند و تاکید کردند‪:‬‬ ‫«این موضوع باید با صراحت اعالم شود‪ ،‬زیرا هرگونه تصوری‬ ‫مبنی‌بر اینکه استکبار جهانی به سردمداری آمریکا ممکن است‬ ‫با حرکت‌های اس�لامی کنار بیاید‪ ،‬خطا است‪».‬رهبر انقالب‬ ‫اسالمی افزودند‪« :‬هرجا که اسالم و اسالمگراها باشند‪ ،‬آمریکا‬ ‫با همه وجود تالش خواهد کرد تا آنه��ا را از بین ببرد و البته در‬ ‫ظاهر هم لبخند خواهد زد‪».‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای با تاکید بر اینکه انقالب‌های‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫دشمنانازکلمه«بیداریاسالمی»می‌ترسند‬ ‫منطقه باید حد‌فاصل خود را با استکبار جهانی مشخص کنند‪،‬‬ ‫خاطرنشان کردند‪« :‬ما نمی‌گوییم آنان به جنگ استکبار بروند‪،‬‬ ‫اما اگر حد‌فاصل خود را نیز مش��خص نکنن��د‪ ،‬فریب خواهند‬ ‫خورد‪».‬ایشان با اشاره به استفاده استکبار جهانی از ابزار پول‪،‬‬ ‫سالح و علم برای تسلط بر جهان افزودند‪« :‬با وجود این ابزارها‪،‬‬ ‫یکی از مش��کالت بزرگ کنونی دنیای غرب‪ ،‬نداشتن فکر و‬ ‫اندیشه نو برای ارائه به بشریت است در حالی که دنیای اسالم‪،‬‬ ‫دارای ایده نو و نقشه راه است‪».‬رهبر انقالب اسالمی‪‌،‬اسالم را‬ ‫دارای نقشه راه و اندیشه‌های جدید دانستند و خاطرنشان کردند‪:‬‬ ‫«این موضوع‪ ،‬نقطه قوت دنیای اس�لام اس��ت که ب‌ا ترسیم‬ ‫هدف‌ها بر پایه این اندیشه‌ها‪ ،‬دیگر سالح‪ ،‬پول و علم غرب‪،‬‬ ‫همچون گذشته تاثیرگذاری نخواهند داشت‪».‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای یکی دیگر از هدف‌های مهم‬ ‫بیداری اسالمی را محوریت اسالم و شریعت اسالمی برشمردند‬ ‫و افزودند‪« :‬تالش گسترده‌ای در جریان است تا اینگونه وانمود‬ ‫شود که شریعت اسالمی با پیشرفت‪ ،‬تحول و تمدن سازگاری‬ ‫ندارد‪ ،‬در حالی که اس�لام جوابگوی همه نیازهای انسان‌ها و‬ ‫برای همه قرن‌ها و همه دورا ‌ن پیشرفت بشریت است‪».‬ایشان با‬ ‫اظهار تاسف فراوان از برخی جریان‌های متحجر که با سخنان و‬ ‫اقدامات خود زمینه‌ساز شکل‌گیری تصور سازگار نبودن اسالم با‬ ‫پیشرفتمی‌شوند‪،‬خاطرنشانکردند‪«:‬آنچهمهماست‪،‬تفکری‬ ‫است که جوابگویی اس�لام به نیازهای بشریت را قبول داشته‬ ‫باشد‪».‬رهبر انقالب اسالمی‪ ،‬نظام‌سازی را یکی دیگر از اهداف‬ ‫بیداری اسالمی دانستند و با اشاره به برخی تجربه‌های تاریخی‬ ‫منطقهشمالآفریقاکهبهدلیلنبودنظام‌سازیباشکستمواجه‬ ‫شدند‪ ،‬افزودند‪« :‬اگر در کش��ورهای انقالب کرده‌‪ ،‬نظام‌سازی‬ ‫نشود و مبنای مس��تحکمی‌به‌وجود نیاید‪ ،‬خطر آنها را تهدید‬ ‫خواهد کرد‪».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای یکی از مس��ائل مهم‬ ‫‪15‬‬
‫خبرنامه‬ ‫در انقالب‌های منطقه را حفظ پشتیبانی‌های مردم برشمردند و‬ ‫تاکیدکردند‪«:‬قدرتحقیقیدردستمردماستوهرجاکهمردم‬ ‫همدلویکصدا‪،‬پشتیبانرهبرانومسئوالنخودباشند‪،‬آمریکا‬ ‫وبزرگترازآمریکاهیچغلطینمی‌توانندبکنند‪».‬ایشانباتاکیدبر‬ ‫لزوم حفظ مردم در صحنه افزودند‪« :‬روشنفکران‪ ،‬نویسندگان‪،‬‬ ‫شاعران و به‌ویژه علمای دین نقش مهم و برجسته‌ای دارند و‬ ‫باید با تشریح اهداف انقالب‌ها و موانع و دشمنان آنها‪ ،‬مردم را‬ ‫آگاه و با بصیرت نگاه دارند‪».‬رهبر انقالب اسالمی تربیت علمی‬ ‫ی و فناوری‪ ،‬برای قدرتمند شدن را از‬ ‫‌جوانان و پیش��رفت علم ‌‬ ‫جمله مسائل بسیار ضروری برای کشورهای اسالمی به‌ویژه‬ ‫کشورهای انقالب‌کرده دانستند و خاطرنشان کردند‪« :‬این کار‪،‬‬ ‫امکان‌پذیر است و تجربه عملی و موفق آن‪ ،‬جمهوری اسالمی‬ ‫ایران اس��ت‪».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای افزودند‪« :‬ایران‪ ،‬قبل‬ ‫ی قرار‬ ‫از پیروزی انقالب اسالمی در رده‌های بسیار پایین علم ‌‬ ‫داشت‪ ،‬اما اکنون به برکت اسالم و انقالب در رتبه‌های علمی‬ ‫‌باالی دنیا قرار دارد و آمار مراکز علمی‌و معتبر بین‌المللی‪ ،‬این‬ ‫ی را تایید می‌کند‪».‬ایش��ان تاکید کردند‪:‬‬ ‫حرکت شتابان علم ‌‬ ‫«باید این تجربه موفق‪ ،‬در کشورهای اسالمی ادامه پیدا کند‬ ‫و دنیای اسالم به مرحله‌ای برس��د که در جایگاه مرجع علمی‬ ‫‌دنیا ق��رار گیرد‪».‬رهبر انقالب اس�لامی خاطرنش��ان کردند‪:‬‬ ‫«نظام اسالمی در ایران اثبات کرد که می‌توان براساس اسالم‬ ‫و ش��ریعت اس�لامی‪ ،‬به ش��تاب و جایگاه علمی‌باال رسید‪».‬‬ ‫حضرت آیت‌اهلل خامنه ای‌‪ ،‬وحدت را یکی از مسائل اساسی و‬ ‫مورد نیاز دنیای اسالم دانستند و افزودند‪« :‬غرب و آمریکا تالش‬ ‫دارندتاتحتعناوین«شیعهوسنی»‪«،‬قومیت‌ها»و«ملیت‌ها»‬ ‫میان مسلمانان ایجاد اختالف کنند‪ ،‬بنابراین همه باید هوشیار‬ ‫باشند و مسائل را با این دید‪ ،‬مورد بررسی قرار دهند و نسبت به‬ ‫آنها موضع‌گیریکنند‪».‬ایشانباتاکیدبراینکهباوجودتالش‌ها‬ ‫و توطئه‌های جبهه استکبار‪ ،‬دنیای اس�لام در حال پیشروی‬ ‫است‪ ،‬خاطرنشان کردند‪« :‬یکی از نش��انه‌های این پیشروی‪،‬‬ ‫جنگ هش��ت روزه اس��ت که یک طرف آن فلسطینی‌های‬ ‫ساکن در یک منطقه بسیار کوچک جغرافیایی به نام غزه قرار‬ ‫داشتند و در طرف دیگر‪ ،‬دولت صهیونیستی مدعی قوی‌ترین‬ ‫ارتش جهان که هنگام آتش‌بس‪ ،‬طرفی که ش��رط گذاشت‪،‬‬ ‫فلسطینی‌های غزه بودند‪».‬رهبر انقالب اسالمی افزودند‪« :‬آیا‬ ‫‪ 10‬سال پیش چنین اتفاقی باورکردنی بود؟»حضرت آیت‌اهلل‬ ‫خامنه‌ای گفتند‪« :‬آفرین بر فلس��طینی‌ها‪ ،‬آفرین بر حماس و‬ ‫جهاد اسالمی و گردان‌های مبارز فلسطینی در غزه که از خود‬ ‫اینگونه شجاعت نشان دادند‪».‬ایش��ان افزودند‪« :‬من به سهم‬ ‫خود از همه مبارزان فلسطینی به‌خاطر این فداکاری‪ ،‬تالش و‬ ‫صبر تشکر می‌کنم‪».‬رهبر انقالب اسالمی جنگ هشت روزه‬ ‫غزه را یک درس مهم برای مردم فلس��طین و همچنین همه‬ ‫مسلمانان دانستند و تاکید کردند‪« :‬جنگ غزه نشان داد که اگر‬ ‫همه با هم متحد باشند و در س��ختی‌ها صبر کنند‪ ،‬وعده الهی‬ ‫مبنیبرفرجوآسانی‪،‬بعدازسختی‪،‬محققخواهدشد‪».‬حضرت‬ ‫آیت‌اهلل خامنه‌ای به موضوع بحرین نیز اشاره کردند و افزودند‪:‬‬ ‫«متاسفانه در قضیه بحرین‪ ،‬شاهد سکوت دنیای اسالم هستیم‬ ‫که ناشی از نگاه غلط به این موضوع است‪».‬ایشان خاطر‌نشان‬ ‫کردند‪« :‬نگاه برخی به قضیه بحرین‪ ،‬از دریچه مسائل مذهبی‬ ‫اس��ت و بر همین اس��اس دفاع از ملتی که ضد یک حکومت‬ ‫فاسد قیام کرده‪ ،‬جایز شمرده می‌شود‪ ،‬مگر آنکه همچون مردم‬ ‫بحرین‪‌،‬شیعه باشند!» رهبر انقالب اسالمی تاکید کردند‪« :‬نگاه‬ ‫صحیحبهقضایایمنطقه‪،‬نگاهبراساسطراحیدشمنوابزارها‬ ‫و حیله‌های اوست‪».‬حضرت آیت‌اهلل خامنه‌ای با تاکید بر اینکه‬ ‫موضع ایران در قضیه سوریه‪ ،‬از همین دیدگاه ناشی می‌شود‪،‬‬ ‫افزودند‪« :‬جمهوری اس�لامی ایران با ریخته شدن یک قطره‬ ‫خون از هر مسلمانی‪ ،‬مخالف است‪ ،‬اما مقصران وضعیت کنونی‬ ‫در سوریه‪ ،‬کسانی هستند که آن را به جنگ داخلی و تخریب و‬ ‫برادرکشی کشانده‌اند‪».‬ایشان در پایان خاطرنشان کردند‪« :‬همه‬ ‫خواسته‌های ملت‌ها بایداز روش‌های متعارفو به‌دوراز خشونت‬ ‫برآورده شوند‪g».‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪16‬‬ ‫كارت زرد براي آقاي وزير‬ ‫جنبش عدالتخواه دانشجويي يك دستگاه بخاري نفتي به صورت نمادين‬ ‫تقديم حاجي بابايي‌كرد‬ ‫داوود حشمتي‬ ‫این هفته مجلس شورای اسالمی وزیر آموزش و پرورش و‬ ‫مسئوالن آموزشی را ب رای پاسخگویی درباره حادثه آتش‌سوزی‬ ‫در مدرسه دخترانه شی ن‌آباد از توابع پی رانشهر در استان آذربایجان‬ ‫غ ربی به صحن علن��ی فراخواند‪ .‬مرتض��ی حاج ی‌بابایی که‬ ‫به‌دنبال این ماجرا به خاطر سوال سه نماینده اصفهان و ته ران‬ ‫بزاده) به صحن علنی‬ ‫(حسن کامران‪ ،‬فاطمه آلیا و زهره طبی ‌‬ ‫یکشنبه گذشته مجلس رفته بود‪ ،‬نتوانست نمایندگان را قانع‬ ‫کند و با اولین کارت زرد نمایندگان روبه رو شد‪.‬این سه نماینده‬ ‫از وزیر آم��وزش و پرورش در خصوص علت عدم اس��تخدام و‬ ‫ی سال ‪ 89‬سوال‬ ‫جذب معلوالن قبول شده در آزمون استخدام ‌‬ ‫کرده بودند‪.‬با کشته شدن یکی از مصدومان حادثه آتش‌سوزی‬ ‫روستای شی ن‌آباد‪ ،‬جنبش عدالتخواه دانشجویی اعالم کرد در‬ ‫حرکتی نمادین یک عدد بخاری نفتی به وزیر آموزش و پرورش‬ ‫اهدا م ی‌کند تا اتاق خود را با این بخاری گرم کند‪ .‬این جنبش‬ ‫اقدامش را «اعتراض به این واقعه که ناش��ی از ب ی‌عدالتی در‬ ‫بهره‌مندی از امکانات آموزشی» است اعالم کرد‪.‬‬ ‫نمی‌توان هر معلولی را استخدام کرد‬ ‫وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه ش��رایط اس��تخدام‬ ‫معلمان به‌طور کامل مش��خص شده اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬ب رای‬ ‫استخدام معلوالن باید از دولت مجوز گرفت‪ ،‬از این رو اقدامات‬ ‫من از سر غفلت نیست بلکه ب راساس قانون عمل م ی‌کنم‪».‬‬ ‫وی با بیان اینک��ه وزارتخانه آموزش و پ��رورش اقدام به‬ ‫استخدام کارمند نکرده‪ ،‬بلکه اقدام به استخدام معلم و نیروی‬ ‫متخصص کرده اس��ت‪ ،‬افزود‪« :‬بنده وزیر آم��وزش و پرورش‬ ‫هس��تم‪ ،‬از این رو باید ب ر‌اساس قانون و ش��رایط موجود نیرو‬ ‫استخدام کنم‪ .‬به همين دليل در رابطه با جذب نیروی معلول‬ ‫در وزارتخانه هیچ قانونی به وزارتخانه آموزش و پرورش ابالغ‬ ‫نشده است‪».‬‬ ‫حاج ی‌بابایی با بیان اینکه وزارت آموزش و پرورش با تمام‬ ‫توان و قدرت اقدام به استخدام معلوالن کرده است‪ ،‬یادآور شد‪:‬‬ ‫«من ب رای استخدام معلوالن باید از دولت مجوز بگیرم‪ ،‬از این‬ ‫رو اقدامات من از سر غفلت نبوده است‪ ،‬بلکه من و وزارتخانه‌ام‬ ‫ب راساس قانون عمل کرده‌ایم‪ ».‬این عضو هیات دولت دهم با‬ ‫اعالم اینکه یکی از معلمان استخدامی‌در آزمون اخیر همان‬ ‫معلمی‌بوده که در مدرسه حادثه‌دیده پی رانشهر مشغول به کار‬ ‫است‪ ،‬گفت‪« :‬به‌طور حتم نم ی‌توان هر فردی را که معلول است‬ ‫ب رای آموزش کودکان و دانش‌آموزان استخدام کرد‪ ،‬از این رو باید‬ ‫ب رای استخدام تخصص اولویت داشته باشد‪».‬‬ ‫کارت زرد مجلس‬ ‫پس از ارائه گزارش حاج ی‌بابایی‪ ،‬فاطمه آلیا که سوال را‬ ‫قرائت کرده بود‪ ،‬اعالم کرد از توضیحات وزیر آموزش و پرورش‬ ‫قانع نشده و به همین جهت رئیس مجلس از نمایندگان جهت‬ ‫روشن ش��دن اقناع یا عدم‌اقناع نمایندگان رای‌گیری کرد که‬ ‫نمایندگان با ‪ 98‬رای موافق‪ 87 ،‬رای مخالف و ‪ 21‬رای ممتنع از‬ ‫مجموع ‪ 227‬نماینده حاضر اعالم کردند که از توضیحات وزیر‬ ‫شو‌پرورش قانع نشدند‪.‬‬ ‫آموز ‌‬ ‫بناب راین طبق قانون وزیر آموزش اولین کارت زرد خود را از‬ ‫مجلس دریافت کرد و در صورتی که تع داد کارت زردهای وزیر به‬ ‫سه عدد برسد وی توسط مجلس استیضاح خ واهد شد‪.‬‬ ‫البته فاطمه آلیا در این خصوص افزوده بود‪« :‬دو س��ال‬ ‫است که پیگیر این موضوع هستم ولی وزیر آموزش و پرورش‬ ‫به شوخی گرفته و با جدیت با این موضوع برخورد نم ی‌کند‪».‬‬ ‫حاجی‌بابایی‪ :‬مطالب رسان ‌ه را تکذیب می‌کنم‬ ‫وزیر آموزش و پرورش با اش��اره به اینکه برخی مسائل‬ ‫نسبت داده شده به وی در رسانه‌ها صحت ندارد‪ ،‬گفت‪« :‬همان‬ ‫موقع در محل مدرسه آتش گرفته حاضر شدم و امروز نیز آموزش‬ ‫و پرورش آماده ه ر‌گونه کمک به دانش‌آموزان ب رای بهبود آنها‬ ‫و بازگشت به جامعه اس��ت‪».‬وزیر آموزش و پرورش در تشریح‬ ‫این موارد افزود‪« :‬در رسانه‌ها عنوان شد که من با تاخیر زیاد به‬ ‫محل حادثه رفتم‪ ،‬در حالی که من در تبریز به خدمت تک‌تک‬ ‫بیماران رسیدم و به جمع‌بندی کالن در این خصوص با حضور‬ ‫کارشناسان در شب حادثه پرداختم‪».‬‬ ‫وی همچنین درخصوص مطالب نس��بت داده شده در‬
‫رسانه‌ها به وی افزود‪« :‬برخی دوستان از من نقل‌‌قول کرده بودند‬ ‫که ش��خص من در روز حادثه در پاسخ به سواالت خب رنگاران‬ ‫درخصوص علل وقوع این حادثه گفته‌ام که شما خب رنگاران باید‬ ‫یدادید‪ ،‬در حالی که من تنها درپاسخ به یک‬ ‫زودتر به من اطالع م ‌‬ ‫خب رنگار خانم که اصرار به گرفتن پاسخ داشت با مزاح گفتم که‬ ‫یدادید و مسائلی که در‬ ‫شما با این اصرار باید پیش از اینها خبر م ‌‬ ‫این خصوص به من نسبت داده شده است را تکذیب م ی‌کنم‪».‬‬ ‫اش��اره حاج ی‌بابایی به نقل‌قولی است که از وی منتشر‬ ‫شده بود‪ .‬او به خب رنگاری که از او در مورد آتش‌سوزی و برکناری‬ ‫مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجان غ ربی س��وال کرده بود‪،‬‬ ‫م ی‌گوید‌‪« :‬شما چی؟ شما را برکنار کنیم یا نه؟ اگر به‌موقع خبر‬ ‫م ی‌دادید‪ ،‬مواظب مدرسه شی ن‌آباد پی رانشهر باشید‪ ،‬این اتفاق‬ ‫روی نم ی‌داد؟!»‬ ‫معلم کالس اشتباه کرد‬ ‫با این وجود ی��ک روز بع��د از حضور وزی��ر در مجلس‬ ‫موس ی‌الرضا ثروتی‪ ،‬نماینده مردم بجنورد اعالم کرد‪ ۱۵« :‬نفر‬ ‫از نمایندگان خواستار اس��تیضاح وزیر آموزش‌وپرورش بوده و‬ ‫طبق هماهنگ ی‌های انجام شده قسم یاد کردند تا آخرین گام‬ ‫پای استیضاح وزیر بمانند‪».‬ثروتی گفت‪« :‬قرار است نشستی‬ ‫با حضور ‪ ۱۵‬نفر از نمایندگان که ب رای استیضاح وزیر قسم یاد‬ ‫کردند‪ ،‬برگزار شود تا با مرور دوباره متن استیضاح وزیر آموزش‬ ‫وپرورش‪ ،‬آن را نهایی کرده و به هیات‌رئیسه مجلس تحویل‬ ‫دهند‪ ».‬ثروتی با تاکید بر شش ماهه پایان عمر دولت گفت‪:‬‬ ‫«وزیر آموزش‌وپرورش گمان م ی‌کند چون به پایان عمر دولت‬ ‫دهم زمان زیادی باقی نمانده‪ ،‬بناب راین پای هیچ استیضاحی در‬ ‫میان نخ واهد بود‪».‬او با بیان اینکه‪ ۱۵‬نفر از نمایندگان مجلس‬ ‫تصمیم به استیضاح وزیر آموزش‌وپرورش دارند‪ ،‬یادآور شد‪« :‬این‬ ‫تع داد از نمایندگان قسم یاد کردند به هیچ عنوان امضاهای خود‬ ‫را پس نگی رند‪ ،‬البته برخی از نمایندگان درخ واست کردند تا زمان‬ ‫بیشتری ب رای بررسی بیشتر استیضاح به آنها داده شود‪».‬‬ ‫یک کشته و سه مصدوم‬ ‫به دنبال آتش‌س��وزی بخاری نفت��ی در کالس چهارم‬ ‫مدرسه دخترانه انقالب اسالمی روستای شی ن‌آباد پی رانشهر‪،‬‬ ‫‪ 30‬نفر مصدوم و از این تع داد‪ ۲۸ ،‬تن آنان راهی بیمارس��تانی‬ ‫در ارومیه شدند‪ .‬اما عصر روزی که وزیر به مجلس رفت یکی‬ ‫از دانش‌آموزان حادثه‌‌دیده بر اثر ش��دت جراحات در ناحیه ریه‬ ‫فوت کرد‪.‬وزیر آموزش و پرورش در پی درگذشت سیالن یگانه‪،‬‬ ‫دانش‌آموز سانحه‌دیده پی رانشهری نیز پیام تسلیت صادر کرد‪.‬‬ ‫در متن پیام حمیدرضا حاج ی‌بابایی‪ ،‬وزیر آموزش و پرورش آمده‬ ‫است‪« :‬با کمال تاسف اطالع یافتم‪ ،‬دختر دلبندم سیالن یگانه‪،‬‬ ‫این گل نوشکفته از میان ما پر کشید و به دیار معبود شتافت‪.‬‬ ‫فقدان این فرزند عزیزم‪ ،‬داغی ب��زرگ بر دلم نهاد و باعث اندوه‬ ‫فراوان و حزن عمیق اینجانب شد‪ .‬انشاءاهلل این نوگل معصوم‬ ‫در ج وار رحمت واسعه الهی آرام گیرد‪ ،‬گرچه او با رفتنش تمامی‬ ‫‌معلمان‪ ،‬دانش‌آموزان و ملت عزیز ای ران را عزادار کرد‪».‬‬ ‫چندی پیش نیز هفده دانش‌آموز مدرس��ه‌ای در خوی‬ ‫بر اثر گاز‌گرفتگی راهی بیمارستان ش��دند‪ .‬آتش‌سوزی سال‬ ‫گذشته در دبیرستان شبانه‌روزی چابهار‪ ،‬مرگ چهار دانش‌آموز‬ ‫تیزهوش سیستانی را به همراه داشت‪ .‬آبان‌ماه دو سال پیش‬ ‫بود که آتش‌سوزی مدرس ‌ه شبانه‌روزی در چاه‌رحمان نصرت‌آباد‪،‬‬ ‫موجب مرگ یک دانش‌آموز و مصدومیت چهارده تن دیگر شد‪.‬‬ ‫اما این تنها بخشی از آمار سوانحی است که در مدارس‬ ‫کشورمان در یکی‪ ،‬دو سال اخیر رخ داده و این در حالی است که‬ ‫هنوز افکار عمومی‪ ،‬ماجرای تصادف اتوبوس اردوی راهیان‌‌نور‬ ‫دانش‌آموزان بروجن��ی را فراموش نکرده اس��ت؛ رخدادهایی‬ ‫که همه انگش��ت‌ها را به س��وی مدیریت موج��ود در عرصه‬ ‫شو‌پرورش نشانه م ی‌برد‪ .‬این درحالی است که چندی است‬ ‫آموز ‌‬ ‫عملیات گاز‌رسانی به این منطقه به پایان رسیده بود و شرایط‬ ‫رسم عذرخواهي اين نيست‬ ‫خبرنامه‬ ‫عامل آتش‌سوزی بخاری «ارج»‬ ‫همچنین رئیس س��ازمان نوسازی‪ ،‬توس��عه و تجهیز‬ ‫مدارس کشور در مجلس و در توضیح این ماجرا گفت‪« :‬معلم‬ ‫کالس مجاور که ‪ 33‬دانش‌آموز داش��ت به کمک خدمتگزار‬ ‫مدرس��ه ب رای کمک به دانش‌آموزان محل حادث��ه م ی‌آید و‬ ‫بخاری را به جل��وی در کالس منتقل م ی‌کنن��د ولی بخاری‬ ‫به دلیل سوختگی دست‪ ،‬از دست‌ش��ان م ی‌افتد و نفت کف‬ ‫کالس پخش م ی‌ش��ود و دانش‌آم��وزان در کالس محبوس‬ ‫به دنبال استیضاح‬ ‫آتش در دبستان‬ ‫صب��ح ‪ 24‬دی‌م��اه ‪ 1383‬بخاری یک��ی از کالس‌های‬ ‫مدرس��ه‌ای در لردگان آتش م ی‌گی��رد و از آنجایی که بخاری‬ ‫در ورودی کالس قرار داشت ‪ ۱۳‬دانش‌آموز معصوم در مقابل‬ ‫چشمان بهت‌زده سایر هم‌مدرسه‌ای‌های خود که از داخل حیاط‬ ‫مدرسه و از پشت پنجره‌ها نظاره‌گر فاجعه داخل کالس بودند‪،‬‬ ‫زنده زنده در آتش س��وختند‪.‬بعدها معلم کالس که بین ‪ 85‬تا‬ ‫‪ 90‬درصد دچار سوختگی شده بود‪ ،‬ب رای معالجه به آلمان اعزام‬ ‫شد و پرونده مقصران حادثه به دستور رئیس وقت قوه‌قضائیه‪،‬‬ ‫آیت‌اهلل‌شاهرودی در جریان رسیدگی قرار گرفت‪.‬‬ ‫زمستان ‪ 86‬نیز استان فارس ش��اهد دو آتش‌سوزی در‬ ‫مدارس بود؛ اولین مورد در شهرستان سروستان رخ داد و حادثه‬ ‫دوم در دبستان ش��هید رحیمی‌درودزن از توابع مرودشت که‬ ‫هشت دانش‌آموز در آن دچار سانح ‌ه سوختگی شدید شدند‪.‬‬ ‫این حادث��ه زمانی رخ داد که دانش‌‏آموزان دختر و پس��ر‬ ‫هشت ساله مدرسه‌‏ای در روس��تای «درودزن» دور تنها چراغ‬ ‫عالءالدین کالسشان حلقه زده بودند تا گرم شوند که به دلیل‬ ‫ت یکی از آنها‪ ،‬چراغ واژگون و کالس دچار حریق شد‪.‬‬ ‫شیطن ‌‬ ‫تالش دانش‌‏آموزان ب رای خاموش کردن آتش بی‌‏نتیجه‬ ‫مانده و حتی موجب شعله‌‏ورتر شدن آتش شد‪ .‬در این حادثه دو‬ ‫پسروششدخترکالسدچارسوختگیشدندوباگذشتبیش‬ ‫از دو هفته‪ ،‬هنوز تع دادی از آنان در بیمارستان بستری بودند‪.‬‬ ‫خبر آتش‌‏سوزی این مدرسه‪ 15 ،‬روز بعد از وقوع‪ ،‬توسط‬ ‫«نیازی»‪ ،‬رئیس سازمان بازرسی کل کشور اعالم شده بود‪.‬‬ ‫حامد قادرم��رزی‪ ،‬نماینده ق��روه به‌دنبال ای��ن واقعه با‬ ‫نوشتن نامه‌ای به وزیر آموزش پرورش گفت‪« :‬آقای وزی ر! رسم‬ ‫عذرخواهی اینگونه نیس��ت‪ .‬مگر نم ی‌دانی ک��ه «ادب آداب‬ ‫دارد»‪ .‬من به‌عنوان یک مس��ئول قانونگذاری به جای شما و‬ ‫همه مدی ران و مسئوالن اجرایی ذی ربط «شرمنده‌ام»‪ .‬شرمند‌ه از‬ ‫اینکه مدارس ما هر سال با شروع فصل سرما قربانی م ی‌گی رند‪،‬‬ ‫هر سال در یک استان! اما گویا جان انسان در برخی استان‌ها‬ ‫گرانبهاتر از برخی دیگر از استان‌هاست که در مقابل ح وادثی این‬ ‫یربط متفاوت است‪.‬‬ ‫چنین تلخ و مشابه برخوردهای مسئوالن ذ ‌‬ ‫از رئی س‌جمهور و وزی ران و صدا و س��یما و‪ ...‬نسبت به‬ ‫حوادث مش��ابه برخورد مش��ابهی صورت نگرفت‪ .‬واقعا من‬ ‫اگر جای شما بودم اس��تعفا م ی‌دادم‪ .‬شاید استعفای شما آغاز‬ ‫و تلنگری باش��د که بخواهیم پایان دهیم بر تکرار حوادث و‬ ‫هزینه‌های انسانی از این قبی ل‪.‬‬ ‫نم ی‌دانم آیا با عذرخواهی شما زیبایی و لطافت دختران‬ ‫معصوم در آتش‌سوخته ش��ی ن‌آباد به آنها برگردانده م ی‌شود‬ ‫یا نه؟ به این فکرم که آیا این دخت��ران در آینده چه خاطره‌ای از‬ ‫مدرسه‪ ،‬مکان مقدس آموختن در ذهن‌شان خطور خ واهد کرد؟‬ ‫به نظر شما با این صدمات جسمی‌اعتماد به نفس آن دختران‬ ‫در آینده چقدر خ واهد بود؟ آیا به این فکر کرده‌اید که شما و سایر‬ ‫مدی ران ذی ربط چقدر مزاحم زندگی این دختران و خانواده‌های‬ ‫آنها ش��ده‌اید؟جناب آقای وزی ر! آیا فکر نم ی‌کنید که آموزش و‬ ‫پرورش ما عالوه بر ضعف در مدی ریت‪ ،‬ضعف در محتوا هم دارد؟‬ ‫آیا به نظر شما نباید در مدارس ما هدف‪ ،‬تربیت انسان سالم با‬ ‫مهارت‌های الزم ب رای زندگی باشد؟ عالوه بر خواندن و نوشتن‬ ‫مهارت‌هایی از قبیل بهداشت ش��خصی‪ ،‬محیط و خانواده‪،‬‬ ‫شیوه‌های مناسب دفاع و مقابله با حوادث و بالیای انسانی و‬ ‫طبیعی از قبیل آتش‌سوزی‪ ،‬سیل‪ ،‬زلزله‪ ،‬تصادف‪ ،‬جراحت و‪...‬‬ ‫حرف آخ��ر اینکه آق��ای حاج ی‌بابایی مطمئن باش��ید‬ ‫استعفای شما به صالح کشور و نظام تعلیم و تربیت و خودتان‬ ‫است‪ .‬استعفای شما شاید تلنگری باشد ب رای اصالح امور آموزش‬ ‫و پرورش و هشداری باشد ب رای مدی ران دیگر که با تدبیر سعی‬ ‫کنند دیگران را در آتش ب ی‌تدبیری خود نسوزانند‪g».‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫وزیر آموزش و پرورش در تشریح مسائل روز حادثه گفت‪:‬‬ ‫«اشکالی که وجود داشته است‪ ،‬نفتی که سرایدار به داخل بخاری‬ ‫ارج م ی‌ریزد از کن��ار به بیرون ریخته و از ابتدای روش��ن کردن‬ ‫بخاری‪ ،‬آتشی در کنار بخاری به وجود م ی‌آید‪».‬‬ ‫وزیر آموزش‌و‌‌پرورش تصریح ک��رد‪ 150« :‬هزار کالس‬ ‫درس به اضافه‪ 50‬هزار اتاق جانبی دیگر از بخاری نفتی شرکت‬ ‫«ارج» اس��تفاده م ی‌کنند‪ ».‬وی افزود‪« :‬معلم کالس که خانم‬ ‫بوده ب رای کم��ک گرفتن به کالس روبه‌رو م��ی‌رود و از معلم‬ ‫کالس روبه رو که آقا بوده طلب کمک ب رای خاموش‌کردن آتش‬ ‫م ی‌نماید‪».‬حاج ی‌بابایی تصریح کرد‪« :‬معلم که دانش‌آموزان‬ ‫را مانند بچه خ��ود م ی‌داند‪ ،‬ب رای کمک ب��ه کالس که در آن‬ ‫بخاری آتش گرفته م ی‌آید‪ .‬این معلم با جانفشانی سعی بر بردن‬ ‫بخاری به بیرون از کالس م ی‌کند تا وق��ت و زمان بچه‌های‬ ‫شو‌پرورش با اشاره به اینکه باید از‬ ‫کالس هدر نرود‪».‬وزیر آموز ‌‬ ‫همان ابتدا کالس تخلیه م ی‌شد‪ ،‬گفت‪« :‬این آقا ب رای برداشتن‬ ‫بخاری به کالس آمده اس��ت اما حین بیرون ب��ردن بخاری‪،‬‬ ‫دست معلم آقا س��وخته و بخاری جلوی در از دست وی افتاده‬ ‫و آتش در جل��وی در ورودی کالس به‌وجود آمده اس��ت‪».‬وی‬ ‫ادامه داد‪« :‬این دانش‌آموزان صورت و دستش��ان آسیب دیده‪،‬‬ ‫اما این آسی ب‌دیدگی ناشی از آتش مستقیم نبوده است‪ .‬بلکه‬ ‫در اثر تجم��ع گاز و دود داغ در داخل کالس بوده که صدماتی‬ ‫به‌دس��ت و صورت آنها وارد کرده است‪».‬حاج ی‌بابایی با تاکید‬ ‫بر اینکه کالس دچار آتش‌سوزی نش��ده‪ ،‬افزود‪« :‬تابلو آسیب‬ ‫ندیده است و در کاملا سالم است‪ ،‬یعنی کالس در آتش‌سوزی‬ ‫از بین نرفته اس��ت‪».‬وی تصریح کرد‪« :‬اگ��ر دانش‌آموزان از‬ ‫کالس بیرون م ی‌رفتند مش��کل پیش نم ی‌آمد و معلم باید‬ ‫از همان ابتدا بچه‌ها را از کالس بیرون م ی‌ب��رد‪ ،‬در حالی که‬ ‫با جانفشانی س��عی بر خاموش کردن آتش کرده است‪».‬وزیر‬ ‫آموزش و پرورش همچنین افزود‪« :‬فضل الهی بود که خطری‬ ‫که پزشکان پی ش‌بینی م ی‌کردند که ناشی از ورود دود به ریه‬ ‫بوده است‪ ،‬رفع ش��ده اس��ت‪».‬حاج ی‌بابایی تصریح کرد‪« :‬از‬ ‫شو‌پرورش اعالم کرد ه ر‌گونه هزینه بازگشت‬ ‫لحظه اول آموز ‌‬ ‫این دانش‌‌آموزان به زندگی و اجتماع در هر جای دنیا که باشد را‬ ‫پرداخت م ی‌کند‪.‬وی ضمن اب راز همدردی با خانواده‌های این‬ ‫دانش‌آموزان گفت‪« :‬من تحسین م ی‌کنم مادران و پدران این‬ ‫بچه‌ها در بیمارستان را که در همان ابتدا با کمال احترام و توجه‬ ‫برخورد کردند که این مساله مسئولیت ما را هزار ب رابر م ی‌کند‪».‬‬ ‫م ی‌شوند‪ .‬نفت‪ ،‬کف کالس و آتش م ی‌گیرد اما دانش‌آموزان با‬ ‫کمک اهالی از کالس خارج م ی‌شوند‪ ».‬در گزارش آتش‌نشانی‪،‬‬ ‫عامل آتش‌سوزی بخاری نفتی شرکت ارج گزارش شده است‪.‬‬ ‫الریجانی در این هنگام با قطع سخنان رئیسی‪ ،‬گفت‪« :‬اینکه‬ ‫مشخص است که هنگام آتش‌س��وزی عامل «بخاری» بوده‬ ‫است‪ .‬صحبت از این است که چرا چنین اتفاقی افتاد؟ رئیسی در‬ ‫ادامه افزود‪« :‬اینکه کالس درس دستگیره نداشته‪ ،‬صحت ندارد‪،‬‬ ‫ضمنا سقف کالس درس ترکیبی از تیرچه فوالدی و آجر است‪».‬‬ ‫رئیس سازمان نوسازی‪ ،‬توسعه و تجهیز مدارس کشور تصریح‬ ‫کرد‪« :‬گازرسانی و استفاده مستقیم از آن در کالس‌های درس‬ ‫در کل دنیا ب ر‌اساس مقررات ملی ساختمان انجام م ی‌شود‪ .‬ب رای‬ ‫استق رار سیستم حرارت مرکزی در ‪ 150‬هزار کالس درس و ‪50‬‬ ‫هزار اتاق جانبی در آموزش و پرورش نیازمند یک هزار میلیارد‬ ‫تومان بودجه هستیم‪».‬‬ ‫ب رای تعویض بخاری‌های نفتی با گازی وجود داشت‪.‬‬ ‫‪17‬‬
‫در ادامه نمایندگان با ‪ 162‬رای موافق‪ 19 ،‬رای مخالف‬ ‫و ‪15‬رأی ممتنع از ‪ 223‬نماینده حاضر در جلسه‪ ،‬با این اخطار‬ ‫موافقت کردند‪ .‬سپس رئیس مجلس با استفاده از اختیارات‬ ‫آئی ن‌نام��ه‌ای خود م��اده ‪ 7‬طرح اص�لاح قان��ون انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری را حذف کرد‪.‬‬ ‫بر اس��اس طرحی که کلیات آن ‪22‬آذر ماه به تصویب‬ ‫نمایندگان مجلس رسید‪ ،‬احراز شرط «رجل مذهبی بودن»‬ ‫کاندیداهای ریاس��ت‌جمهوری را مس��تلزم تایی��د ‪ ۲۵‬نفر از‬ ‫اعضای مجلس خبرگان رهبری و حصول شرط رجل سیاسی‬ ‫بودن را مستلزم تایید ‪ ۱۰۰‬تن از نمایندگان مجلس شورای‬ ‫اسالمی دانسته است‪.‬‬ ‫مطابق ماده ‪ 7‬این طرح‪« ،‬مدیر و مدبر» بودن کاندیداها‬ ‫در صورتی تایید م ی‌ش��ود که یا سابقه ‪ ۸‬س��ال نمایندگی‬ ‫مجلس را داشته باش��ند یا در س��مت‌های وزارت‪ ،‬معاونت‬ ‫رئی س‌جمهوری یا سمت‌های هم‌تراز اجرایی مانند فرماندهی‬ ‫نیروهای مسلح خدمت کرده باش��ند و عالوه بر همه اینها‪،‬‬ ‫«‪ ۱۰۰‬تن از مقامات موضوع ماده ‪ ۷۱‬قانون مدیریت خدمات‬ ‫کشوری» هم مدیر و مدبر بودن فرد را تایید کرده باشند‪.‬‬ ‫مقامات موض��وع م��اده ‪ ۷۱‬قانون مدیری��ت خدمات‬ ‫کش��وری عبارتن��د از‪« :‬روس��ای س��ه ق��وه‪ ،‬مع��اون اول‬ ‫رئی س‌جمهور‪ ،‬نواب رئیس مجلس شورای اسالمی و اعضای‬ ‫شورای نگهبان‪ ،‬وزرا‪ ،‬نمایندگان مجلس شورای اسالمی و‬ ‫معاونین رئی س‌جمهور‪ ،‬استانداران‪ ،‬سف را و معاونین وزرا‪».‬‬ ‫مخالفت دولت با طرح‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫فرجام قانون جنجالي‬ ‫نمايندگان مجلس بند‌هايي از اصالح قانون انتخابات را حذف كردند‬ ‫پس از بررس��ی‌های طوالنی س��رانجام هفته گذشته‬ ‫مجلس شورای اسالمی با تصویب ماده ‪ 4‬طرح اصالح قانون‬ ‫انتخابات‪ ،‬برگ��زاری انتخابات را بر عهده وزارت کش��ور قرار‬ ‫داد که زیر نظر هیات اجرایی مرکزی انتخابات عمل خواهد‬ ‫کرد‪ .‬از طرف دیگر مجلس ماده جنجالی طرح اصالح قانون‬ ‫انتخابات را که انتقادات زیادی داشت‪ ،‬حذف کرد‪.‬‬ ‫نمایندگان مجلس شورای اس�لامی در ادامه بررسی‬ ‫طرح اصالح قانون انتخابات ریاس��ت‌جمهوری در جلس��ه‬ ‫علنی روز یکشنبه مجلس‪ ،‬ماده ‪ 4‬این طرح را که بررسی آن ‪4‬‬ ‫جلسه وقت مجلس را گرفت‪ ،‬به تصویب رساندند و در‌نهایت‬ ‫با ‪ 138‬رای موافق و ‪ 13‬رای ممتنع از ‪ 226‬نماینده حاضر‪ ،‬با‬ ‫ماده ‪ 4‬این ط��رح مبن ی‌بر اصالح م��اده ‪ 31‬قانون انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری موافقت کردند‪.‬‬ ‫این در حالی است که این ماده پی ش‌تر مورد اعتراض‬ ‫ش��دید وزارت کش��ور قرار گرفته ب��ود‪ .‬به اعتق��اد دولت و‬ ‫وزارت‌کشور برگزاری انتخابات بر عهده این وزارتخانه است‬ ‫و نظارت بر آن نیز بر عهده شورای نگهبان قرار دارد‪ .‬برخی‬ ‫مخالفان این طرح معتقدند تشکیل هیات اجرایی اقدامی‌در‬ ‫جهت موازی‌کاری با ش��ورای نگهبان است و تشکیل این‬ ‫هیات ورود به حوزه وظایف نظارتی اين شوراست‪.‬‬ ‫ماده جنجالی حذف شد‬ ‫در کنار تصویب ماده ‪ 4‬ط��رح اصالح قانون انتخابات‪،‬‬ ‫ماده‪ 7‬این طرح به کلی حذف ش��د ت��ا جنجال ی‌ترین ماده‬ ‫باعث رد طرح در شورای نگهبان نشود‪ .‬نمایندگان مجلس‬ ‫‪18‬‬ ‫در جلس��ه علنی سه‌ش��نبه در ادامه رس��یدگی به جزئیات‬ ‫طرح اصالح قانون انتخابات ریاس��ت‌جمهوری وارد بررسی‬ ‫ماده ‪ 7‬این طرح که اصالح ماده ‪ 35‬قان��ون فعلی انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری است‪ ،‬شدند‪.‬‬ ‫بعد از ورود به بررسی این ماده‪ ،‬حجت‌االسالم علیرضا‬ ‫سلیمی‪‌،‬نماینده محالت و دلیجان در اخطاری با استناد به‬ ‫اصل ‪ 115‬قانون اساس��ی‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬این اصل در مقام‬ ‫ویژگ ی‌ه��ا و خصوصیات رئی س‌جمهور ش��رایطی را مطرح‬ ‫کرده است‪».‬وی افزود‪« :‬در ماده ‪ 7‬این طرح اصالحاتی انجام‬ ‫شده و یک‌سری مطالب به شرایط ذکر‌شده ب رای کاندیداهای‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری در اصل ‪ 115‬قانون اساس��ی‪ ،‬مواردی را‬ ‫اضافه کرده اس��ت که به نظر م ی‌رس��د این ماده باتوجه به‬ ‫تصریح اصل ‪ 115‬قانون اساس��ی که شرایط حصری دارد‪ ،‬با‬ ‫این اصل قانون اساسی مغایر است‪».‬در ادامه علی الریجانی‪،‬‬ ‫رئیس مجلس در پاسخ به اخطار سلیمی‪ ،‬گفت‪« :‬نظر شورای‬ ‫نگهبان در تفسیر قانون اساسی مطرح است‪».‬‬ ‫وی افزود‪« :‬با توجه ب��ه اینکه نظر ش��ورای نگهبان‬ ‫این اس��ت که شرایط ذکر‌ش��ده در اصل ‪ 115‬قانون اساسی‬ ‫ب رای کاندیداهای ریاس��ت‌جمهوری حصری است‪ ،‬معتقدند‬ ‫ش��رایطی که در این اصل آمده فقط همین موارد باید ب رای‬ ‫کاندیداها مطرح باش��د‪ ،‬از آنجایی که در ماده ‪ 7‬طرح اصالح‬ ‫قانون انتخابات ریاست‌جمهوری یک‌س��ری شرایط اضافه‬ ‫شده‪ ،‬ش��ورای نگهبان معتقد اس��ت این ماده خالف قانون‬ ‫اساسی اس��ت‪ .‬باتوجه به اینکه باید نظر شورای نگهبان را‬ ‫تامین کنیم‪ ،‬بناب راین اخطار وارد است‪».‬‬ ‫در شرایطی که طرح اصالح قانون انتخابات با حمایت‬ ‫جدی علی الریجانی و نمایندگان عضو فراکسیون «رهروان‬ ‫والیت» در مجلس در حال بررس��ی اس��ت‪ ،‬اما این طرح با‬ ‫مخالفت‌های گس��ترده‌ای در خارج از مجلس روبه رو شده‬ ‫است‪ .‬بس��یاری از فعاالن سیاس��ی و کارشناسان نسبت به‬ ‫اجرای این طرح انتقاد دارند‪.‬‬ ‫یک��ی از انتق��ادات وارده ب��ه ط��رح مجل��س تعیین‬ ‫محدودیت سنی و ش��رط مدرک تحصیلی است که با نظر‬ ‫مخالف کارشناس��ان روبه رو شده اس��ت‪ .‬ماده ‪ 7‬نیز از مواد‬ ‫جنجالی ب��ود که با تصمیم مجلس باع��ث فروکش کردن‬ ‫بخشی از اعتراض‌ها‌شد‪.‬‬ ‫اما بزرگتری��ن منتقد ط��رح اصالح قان��ون انتخابات‪،‬‬ ‫محمود احمدی‌نژاد اس��ت‪ .‬وی ‪ 12‬آذر ماه در یک همایش‬ ‫دولتی درباره قانون اساسی کش��ور این طرح را مغایر قانون‬ ‫اساسی دانست و گفت‪« :‬برخی دوستان شوخی م ی‌کردند‬ ‫و م ی‌گفتن��د ک��ه در طرح‪ ،‬اس��م ف��ردی ک��ه م ی‌خواهند‬ ‫رئی س‌جمهور ش��ود را هم بگذارند‪».‬احمدی‌نژاد نسبت به‬ ‫محدود کردن رئیس‌‌جمهور نسبت به کس��انی انتقاد کرد‬ ‫که به گفته او«خیال م ی‌کنند که زمان قاجار است و استبداد‬ ‫حاکم است‪ ».‬رئی س‌جمهور‪ ،‬همچنین قانونگذاری مجلس‬ ‫به شیوه‌ای که ناقض قانون اساسی باشد را مردود دانسته و‬ ‫گفته است‪« :‬نم ی‌توان با تفسیر یا تکیه بر قوانین عادی یا‬ ‫با مصلحت‪ ،‬اصول قانون اساسی را تغییر داد؛ در این صورت‬ ‫دیگر قانون اساس��ی الزم نیس��ت‪».‬احمدی‌نژاد افزوده بود‪:‬‬ ‫«اینکه با قوانین عادی‪ ،‬نماینده مجلس را به نماینده اقلیت‬ ‫مردم تبدیل کرده و سپس با نماینده اقلیت بخواهیم نماینده‬ ‫اکثریت مردم را کنترل کنیم‪ ،‬این شدنی نیست‪ .‬نباید احراز‬ ‫صالحیت و شرایط ریاست‌جمهوری را در دست عده‌ای قرار‬ ‫داد که مردم و قانون اساسی چنین اختیاری به آنها نداده‌اند‪».‬‬ ‫بر این اس��اس و در نهایت با مصوبه مجلس ماده ‪31‬‬ ‫قانون انتخابات ریاست‌جمهوری به شرح زیر اصالح شد‪:‬‬ ‫م��اده ‪ -31‬وزارت کش��ور مجری برگ��زاری انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری اس��ت و زیر نظر هی��ات اجرایی مرکزی‬ ‫انتخابات با ترکیب اعضای ذیل اقدام م ی‌نماید‪:‬‬ ‫‪ -1‬وزیر کش��ور (به‌عنوان رئیس هی��ات) ‪ -2‬یکی از‬ ‫اعضای هیات‌رئیس��ه مجلس شورای اس�لامی با انتخاب‬
‫مجلس (بدون حق رای) ‪ -3‬دادس��تان کل کش��ور ‪ -4‬وزیر‬ ‫اطالعات ‪ -5‬تعداد ‪ 7‬نفر از شخصی ت‌های دینی‪ ،‬سیاسی‪،‬‬ ‫فرهنگی و اجتماعی به‌عنوان معتم��دان مردمی‌به ترتیب‬ ‫مقرر در تبصره ‪ 1‬و ‪ 2‬این ماده‪.‬‬ ‫تبصره ‪ - 1‬وزیر کش��ور حداقل چهار م��اه قبل از روز‬ ‫برگزاری انتخابات ‪ 30‬نفر از شخصی ت‌های مذهبی‪ ،‬سیاسی‪،‬‬ ‫فرهنگی و اجتماعی کش��ور را به هی��ات مرکزی نظارت بر‬ ‫انتخابات معرف��ی م ی‌نماید و با رعایت تبص��ره ‪ 2‬این ماده‬ ‫پس از تایید هیات مرکزی نظارت حداکثر ظرف یک هفته‬ ‫جلس ه‌ای با حضور حداقل دو‌سوم معتمدان مذکور تشکیل‬ ‫م ی‌دهد که ضمن آن ‪ 7‬نفر از معتمدان موضوع بند ‪ 5‬با رای‬ ‫مخفی و اکثریت نسبی به‌عنوان عضو اصلی و ‪ 4‬نفر عضو‬ ‫علی‌‌البدل به ترتیب آرا انتخاب م ي‌شوند‪.‬‬ ‫تبصره ‪ -2‬چنانچه هیات مرکزی نظارت به هر دلیلی‬ ‫کل یا تعدادی از معتمدان پیش��نهادی را تایی��د نکرد‪ ،‬وزیر‬ ‫کش��ور موظف اس��ت به تعداد دو ب رابر مورد نیاز افراد واجد‬ ‫شرایط دیگری را به هیات مرکزی نظارت پیشنهاد کند‪ .‬هیات‬ ‫مرکزی نظارت حداکثر ظرف ‪‌24‬ساعت نظر خود را کتبا اعالم‬ ‫م ی‌نماید‪ .‬در هر صورت نظر هیات مرکزی نظارت ب رای وزیر‬ ‫کشور الزم‌االتباع است‪.‬‬ ‫تبصره ‪ -3‬هیچ یک از اعضای هیات اجرایی مرکزی‬ ‫انتخابات نباید کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری باشند‪.‬‬ ‫تبصره ‪ -4‬اولین جلس��ه هیات اجرایی با دعوت وزیر‬ ‫کشور تش��کیل م ی‌ش��ود و دبیر س��تاد انتخابات کشور با‬ ‫پیشنهاد وزیر کش��ور و تایید هیات اجرایی مرکزی انتخاب‬ ‫م ی‌گردد‪ .‬مس��ئولیت دبیری هیات اجرایی مرکزی بر عهده‬ ‫دبیر ستاد انتخابات است‪.‬‬ ‫تبصره ‪ -5‬نایب‌رئیس هیات اجرایی انتخابات با رای‬ ‫اکثریت و از بین اعضای هیات اجرای��ی مرکزی انتخابات‪،‬‬ ‫انتخاب م ی‌شود‪.‬‬ ‫تبصره ‪ -6‬تصمیمات هیات اجرایی مرکزی انتخابات‬ ‫نباید موجب تداخل در وظایف و اختیارات نظارتی ش��ورای‬ ‫نگهبان در ارتباط با انتخابات ریاست‌جمهوری شود‪ .‬در غیر‬ ‫این صورت باطل و هرگونه اقدامی‌در این جهت ممنوع است‪.‬‬ ‫مخالفت حق رئيس‌جمهور است‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با معاون سياسي وزير كشور درباره اصالح قانون انتخابات‬ ‫‪2‬‬ ‫آقای مرتضوی! لطفا نظ�ر خودتان را درباره قانون‬ ‫جدید انتخابات مجلس بفرمایی د‍؟‬ ‫‪ l‬ببینید قبل از اینکه ماده ‪35‬قانون انتخابات حذف‬ ‫شود ما معتقد بودیم این طرح اصالح قانون انتخابات نیست‪،‬‬ ‫بلکه اصالح قانون اساس��ی اس��ت‪ .‬اصالح قانون اساس��ی‬ ‫سازوکار خودش را دارد‪ ،‬بناب راین اگر آقایان احساس م ی‌کنند‬ ‫قانون‌اساسی نیاز به بازنگری دارد باید س��از و کار خودش را‬ ‫پیش بب رند و به بازنگری قانون اساسی اقدام کنند‪ .‬اینکه ماده‬ ‫‪35‬حذف ش��د بازهم معتقدیم این مصوبه مجلس با اصول‬ ‫قانون اساس��ی مغایرت دارد‪ .‬در واقع نظر دولت کارشناسانه‬ ‫است و به‌دنبال استبداد رای نیست‪ .‬اساس کار این طرح روی‬ ‫مواد ‪ 31‬و ‪ 35‬است‪.‬‬ ‫این مغایرت با چه اصولی از قانون اساس�ی دیده‬ ‫م ی‌شود؟‬ ‫‪ l‬رئی س‌جمهور منتخب بال‌واسطه ملت است که‬ ‫با پش��تیبانی ‪25‬میلیون رای مردم انتخاب شده است‪ .‬ب رای‬ ‫مگر نمایندگان مجلس منتخب مردم نیستند؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬نمایندگان مجلس هم منتخب مردم هستند‪.‬‬ ‫درواقع نبای��د از اظهارنظرهای یکدیگر ناراحت ش��ویم‪ ،‬زی را‬ ‫اظهارنظر نه تنها حق رئی س‌جمه��ور و نمایندگان مجلس‬ ‫است بلکه حق هر ای رانی است و هر کسی م ی‌تواند اظهارنظر‬ ‫کند‪ .‬رئی س‌جمهور یک شخص حقیقی و حقوقی است که‬ ‫قانون اساس��ی تکالیفی را ب ر‌عهده وی گذاشته است که در‬ ‫اجرای قانون اساس��ی وظیفه دارد تذکر قانون اساسی بدهد‬ ‫و اظهار کند این حق رئی س‌جمهوراس��ت‪ ،‬البته مجلس هم‬ ‫حق دارد قانون تصویب کند و اظهارنظر دیگری داشته باشد‬ ‫بناب راین ما باید در یک فضای آرام به اظهارنظر یکدیگر احترام‬ ‫بگذاریم نه اینکه ب ر‌آشفته شویم و نسبت به اظهارات یکدیگر‬ ‫خرده بگیریم‪.‬‬ ‫دقیقا در خصوص موضع‌گیری آقای احمدی‌نژاد‬ ‫همین موضوع مطرح شد که ایش�ان از تصویب‬ ‫این قانون ناراحت شده است؟‬ ‫‪ l‬همانط��ور که ع��رض ک��ردم این حق مس��لم‬ ‫آقای‌دکتر‌احمدی‌نژاد اس��ت که اظهارنظر کند و اخطار قانون‬ ‫اساسی بدهد‪ .‬بخش اعظمی‌از مخالفت‌های ما با این قانون‬ ‫جدید هم نشات گرفته از دغدغه‌های آقای رئی س‌جمهور است‪.‬‬ ‫برخی م ی‌گفتند از آنجایی که دولت ب رای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری کاندیداهای خاصی را درنظر دارد‪،‬‬ ‫بنابراین با تصویب این قانون مخالف است‪ ،‬شما‬ ‫این موضوع را قبول دارید؟‬ ‫‪ l‬مغایرت‌هایی ب��ا اص��ول ‪110 ،99 ،60 ،57‬و ‪118‬‬ ‫قانون اساسی دارد که دولت با اس��تناد به این دالیل با قانون‬ ‫جدید انتخابات مخالف است‪.‬‬ ‫‪ l‬برخی هم این اتهامات را به مجلس وارد م ی‌کردند‪،‬‬ ‫از نظر شما به‌عنوان یک خب رنگار صحت داشت؟‬ ‫‪ l‬طبق قانون مجلس مکلف نیس��ت نظر دولت را‬ ‫جلب کند‪ .‬ما هم قبول داریم مجلس قانونگذار است و در مقام‬ ‫قانونگذاری در حدود وظایف قانونگذاری م ی‌کند‪ .‬ما به عنوان‬ ‫نماینده دولت نقطه‌نظ رات مشورتی خود را به نمایندگان انتقال‬ ‫م ی‌دهیم‪ ،‬اما وقتی یک طرح یا الیحه‌ای به تصویب مجلس‬ ‫رسید باید به ش��ورای نگهبان برود‪ .‬اگر شورای نگهبان آن‬ ‫قانون را تایید کرد در آن‌زمان ب رای اجرا آن قانون ابالغ م ی‌شود‪،‬‬ ‫بناب راین باید منتظر باشیم و ببینیم نظر شورای نگهبان در‬ ‫‪ l‬این اتهامات به هیچ وجه صحت ندارد‪ .‬گاهی اوقات‬ ‫ب رای اینکه شأن یکسری از مبانی مطلوب و اظهارنظرهای‬ ‫کارشناس��انه را تنازل دهند با حرف حق مقابله و آن را سبک‬ ‫م ی‌کنند تا با انگیزه‌های سیاس��ی مخل��وط کنند درحالی‬ ‫که به هیچ وجه اینگونه نیس��ت‪ .‬البته بنده هم نباید چنین‬ ‫اظهارنظری را مطرح کنم که مجل��س از تصویب این طرح‬ ‫انگیزه سیاس��ی دارد‪ ،‬زی را مجلس و رئی س‌جمهور هر کدام‬ ‫جایگاه ویژه‌ای دارند که جایگاه هر دو با‌ارزش است‪ ،‬بناب راین‬ ‫نباید به هیچ وجه وارد این مباحث شود‪g .‬‬ ‫فکر م ی‌کنی�د مجل�س در اصالح قان�ون جدید‬ ‫انتخابات نظر دولت را تامین خواهد کرد؟‬ ‫خبرنامه‬ ‫زهره دياني‬ ‫خصوص این قانون چیست‪.‬‬ ‫رئی س‌جمهور نس�بت به اصالح قانون انتخابات‬ ‫واکن�ش تن�دی نش�ان دادند ک�ه موج�ب انتقاد‬ ‫بس�یاری از نمایندگان مجلس شد‪ .‬نظر شما در‬ ‫خصوص این واکنش رئی س‌جمهور چیست؟‬ ‫رئی س‌جمهور بودن یک ش��رط الزم وجود دارد و یک شرط‬ ‫کافی‪ .‬التزام به قانون اساسی و سوگند یادکردن ب رای پاسداری‬ ‫از قانون‌اساسی از این شروط است‪ ،‬بناب راین هر جا احساس‬ ‫کند قانون اساسی نادیده گرفته م ی‌شود حق دارد تذکر بدهد‬ ‫و اظهارنظر کند‪ .‬مگر م ی‌شود گفت رئی س‌جمهور اظهارنظر‬ ‫نکند‪ .‬آقای رئی س‌جمهور منتخب مردم است‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫سید‌صولت مرتضوی‪ ،‬معاون سیاسی وزیر کشور در گفت‌وگو با مثلث تاکید می‌کند‪« :‬مصوبه مجلس اصالح قانون‬ ‫انتخابات نیست بلکه اصالح قانون اساسی است‪ ».‬وی می‌گوید‪« :‬به دلیل مغایرت‌هایی که طرح جدید با اصول ‪،57‬‬ ‫‪ 110 ،99 ،60‬و ‪ 118‬قانون اساسی دارد دولت مخالف قانون جدید انتخابات است‪ ».‬مرتضوی با رد نگرانی دولت از‬ ‫تصویب قانون جدید انتخابات به دلیل داشتن کاندیدای خاص تاکید می‌کند‪« :‬این اتهامات به هیچ‌وجه صحت ندارد‪،‬‬ ‫گاهی اوقات برای اینکه شأن یک‌سری از مبانی مطلوب و اظهارنظرهای کارشناسانه را تنازل دهند با حرف حق مقابله‬ ‫و آن را سبک می‌کنند تا با انگیزه‌های سیاسی مخلوط کنند‪ ،‬درحالی که به هیچ‌وجه اینگونه نیست‪».‬‬ ‫تبصره ‪ -7‬جلسه هیات اجرایی مرکزی انتخابات با ‪9‬‬ ‫نفر رسمی است و مصوبات آن با رعایت تبصره ‪ 6‬این ماده با‬ ‫رای حداقل ‪‌7‬نفر از اعضا قابل اجراست‪.‬‬ ‫تبص��ره ‪ -8‬نتیج��ه ش��مارش آرای انتخاب��ات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری پس از تایید این هیات به وس��یله وزیر‬ ‫کشور اعالم م ی‌شود و تایید نهایی صحت انتخابات ب ر‌عهده‬ ‫ش��ورای نگهبان اس��ت‪.‬تبصره ‪ -9‬هی��ات اجرایی مرکزی‬ ‫انتخابات وظایف ستاد انتخابات کشور را در چارچوب قوانین‬ ‫و مقررات مش��خص م ی‌کند‪.‬تبصره ‪ -10‬وزارت کش��ور با‬ ‫تصویب هیات اجرایی مرکزی انتخابات‪ ،‬م ی‌تواند مامورانی‬ ‫ب رای بازرس��ی و کنترل جری��ان انتخابات به‌ط��ور ثابت یا‬ ‫سیار به شهرستان‌ها‪ ،‬بخش‌ها و ش��عب ثب ت‌نام و اخذ رای‬ ‫اعزام کند‪.‬‬ ‫به نظر م ي‌رس��د با حذف م��اده ‪ 35‬و برخي اصالحات‬ ‫در م��اده ‪ 31‬تا ح��دود زيادي خواس��ته‌هاي دول��ت برآورده‬ ‫ش��ده و ش��وراي نگهبان ه��م طبيعتا ب��ا اي��ن تغيي رات‬ ‫موافق است‪g .‬‬ ‫لطفا شما به این سوال پاسخ بدهید‪.‬‬ ‫‪19‬‬
‫چهره ها‬ ‫عكس‌هاي خبري‬ ‫حضور احمدي نژاد در جلسه‬ ‫مجمع پس از انتقادات اخيرش‬ ‫مورد توجه رسانه ها قرار گرفت‬ ‫انتخابات بعد از دی‌ماه‬ ‫منوچهر متكي‬ ‫منوچهر متکی از جمل��ه چهره‌هایی اس��ت که اخبار‬ ‫ضدو نقیض درباره حضورش در انتخابات ریاست‌جمهوری‪،‬‬ ‫در هفته گذشته‪ ،‬باعث ش��د مورد توجه رسانه‌ها قرار گیرد‪.‬‬ ‫رسانه‌ها از او نقل کرده بودند که سخنرانی‌های انتخاباتی‌اش‬ ‫را به بعد از دی‌ماه موکول کرده است‪ .‬این در حالی است که‬ ‫دفتر او در اطالعیه‌ای تصریح کرده است‪ ،‬متکی در خصوص‬ ‫محمود احمدي نژاد به‬ ‫آيت اهلل جنتي نامه داد‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫رايزني محمد رضا عارف‬ ‫و علي اكبر ناطق نوري‬ ‫مرتضيآقاتهرانيوعليمطهري‬ ‫درصحنعلنيمجلس‬ ‫تكذيب نامزدی سید‌حسن‬ ‫سید‌حسن خمینی‬ ‫سید‌حس��ن خمین��ی ح��د اق��ل در دو انتخاب��ات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری گذش��ته از جمله چهره‌هایی بوده که در‬ ‫کاندیداتوری‌اش گمانه‌زنی‌هایی ص��ورت گرفته و در‌واقع‬ ‫پتانس��یل حضور در انتخابات آتی را داراست‪ .‬نام او از ماه‌ها‬ ‫پیش به‌عنوان یک گزینه مه��م و تاثیرگ��ذار در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم مطرح ب��وده و برخی چهره‌های‬ ‫سیاس��ی نیز نس��بت به حضور او ابراز تمایل کرده‌اند‪ .‬اما در‬ ‫این میان طی هفته گذشته دو تن از چهره‌های اصالح‌طلب‬ ‫فایل صوتی‬ ‫مهدي هاشمي‬ ‫مهدی هاش��می فرزند هاشمی‌رفس��نجانی‪ ،‬رئیس‬ ‫مجمع تش��خیص مصلحت اس��ت که پس از بازگشت به‬ ‫کشور مدتی است در بازداشت به س��ر می‌برد‪ .‬اتهام اصلي‬ ‫او اين است كه در فتنه سال ‪ 88‬دارای نقشی‌محوری بوده‬ ‫است‪ .‬در هفته گذش��ته فایلی صوتی در اینترنت منتشر شد‬ ‫که به گفته برخی رس��انه‌ها می‌تواند این اتهام را نسبت به‬ ‫هاشمی اثبات کند‪ .‬در این فایل صوتی ‪ 20‬دقیقه‌ای فردی‬ ‫که گفته می‌ش��ود مهدی هاش��می اس��ت در گفت‌وگو با‬ ‫نیک‌آهنگ‌‌کوثر‪ ،‬کاریکاتوریست موضوعاتی را بیان می‌کند‬ ‫که مبین فعالیت جدی او علیه نظام جمهوری اسالمی بوده‬ ‫سابقه واژه اصولگرا‬ ‫مهدی‌کلهر‬ ‫مهدی کلهر‪ ،‬مشاور مطبوعاتی سابق رئی س‌جمهور‬ ‫است‪ .‬او دو سال پیش از س��مت خود کنار گذاشته شد و با‬ ‫ی که تصور م ی‌شد با احمدی‌نژاد دارد‪ ،‬پست‬ ‫وجود رابطه گرم ‌‬ ‫دیگری در اختیار نگرفت‪ .‬کلهر در هفته گذش��ته و پس از‬ ‫مدها دوری از فضای رسانه‌ای گفت‌وگویی را با روزنامه آرمان‬ ‫انجام داده و بار دیگر در صفحه مطبوعات ظاهر شده است‪.‬‬ ‫او در این گفت‌وگو اظهار داشته‪« :‬من قدیم ی‌ترین اصولگرا‬ ‫هستم‪ .‬قدیم ی‌ترین روزنامه‌نگار که به نفع انقالب اسالمی‬ ‫با محوریت امام خمین ی‌(ره) فعالیت م ی‌کرد‪ .‬اولین بار هم‬ ‫‪20‬‬
‫است‪ .‬اين فايل صوتي با واكنش‌هاي گسترده‌اي در محافل‬ ‫خبري و رس��انه‌اي مواجه شد‪ .‬رس��انه‌ها و افراد نزديك به‬ ‫خانواده هاش��مي صحت اين فايل ضبط شده را زير سوال‬ ‫برده و البته بس��ياري ديگر نيز هم در محافل سياسي و هم‬ ‫در محافل رسانه‌اي خواستار اعالم موضع رسمي هاشمي‬ ‫رفسنجاني در اين مورد شدند‪.‬‬ ‫يك��ي از س��يات‌ها نق��ل ك��رده اس��ت ك��ه اکب��ر‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی به این فایل صوتی واکنش نشان داده‬ ‫و آن را ساختگی خوانده اس��ت‪ .‬پیش از او محسن هاشمی‬ ‫درباره ای��ن موضوع تصریح کرده اس��ت‪« :‬م��ن به‌عنوان‬ ‫برادر بزرگ مهدی می‌گویم که او عالقه زیادی به نظام و‬ ‫کشورش دارد؛ بنابراین می‌توانم پاسخ شما را این‌گونه بدهم‬ ‫که نوار ساخته‌شده و مشکوک است‪.‬‬ ‫س��ازندگان این ن��وار‪ ،‬احتماال صداه��ای پراکنده از‬ ‫مهدی داش��تند و در بخش��ی هم به تقلید ص��دای مهدی‬ ‫پرداخته‌اند و در‌نهایت معجونی را به‌عنوان صدای ضبط‌شده‬ ‫مهدی تحویل این سایت‌ها داده‌اند‪».‬‬ ‫وی ادامه داده‪« :‬احتماال ساخت این نوار به اهدافی در‬ ‫پرونده‌ای بازمی‌گردد که به غلط در کانادا از سوی شخصی‬ ‫به نام بوذری برای مهدی ساخته شده بود که البته تنها برادر‬ ‫من در آن مطرح نبود و برخی مسئوالن دیگر هم بودند‪ .‬با‬ ‫پیگیری‌های مهدی‪ ،‬مشخص می‌شود ادعاهایی که علیه‬ ‫او مطرح شده‪ ،‬صحت نداشته و پرونده‌سازان به‌دنبال اهداف‬ ‫دیگری بوده‌اند‪g ».‬‬ ‫واژه اصولگرا توسط من مطرح شد‪ .‬اینکه یک عده بیایند و‬ ‫بگوید اصولگرا هستیم که نم ی‌شود پذیرفت‪ .‬اصولگرایی‬ ‫اعتقاد به عمل است‪ ،‬عمل به اصولی که مشخص است‪».‬‬ ‫وی همچنین تصریح کرده‪« :‬دو س��ال و خرده‌ای است که‬ ‫آقای احمدی‌نژاد را ندیده‌ام و اطالعی از مواضعش��ان ندارم‪،‬‬ ‫اما در مدت��ی که در دول��ت حضور داش��تم‪ ،‬برخی مواضع‬ ‫دولت را تحس��ین م ی‌کردم و به برخی مواضع دیگر انتقاد‬ ‫وارد م ی‌دانس��تم و آنها را بیان م ی‌کردم که به مذاق برخی‬ ‫خوش نم ی‌آمد‪ ».‬کلهر در مورد جریانات سیاس��ی کش��ور‬ ‫اضافه کرده‪« :‬هیچ اس��م متداولي مي��ان اصولگراهای ما‬ ‫و اصالح‌طلب ما‪ ،‬پاس��خگوی نی��از امروز نیس��تند‪ .‬آنچه‬ ‫م ی‌گویم این است که رودربایس��تی نکنید‪ .‬کاری که آقای‬ ‫حبی ب‌اهلل عسگراوالدی در سال‌های ‪ 41 – 40‬کردند که ما‬ ‫هنوز وامدار ایشان هس��تیم‪ ،‬اما اینکه اکنون‪ ،‬همان تفکر‬ ‫موثر است‪ ،‬جای سوال دارد‪».‬‬ ‫مهدی کلهر ته رانی فرزند می��رزا عبدالعلی ته رانی و‬ ‫ب رادر آقا مرتضی ته رانی و آقا مجتبی ته رانی از علمای تراز‬ ‫اول ته ران است‪ .‬کلهر در سال ‪ 84‬در مناظره تلویزیونی در‬ ‫ب رابر مرعشی حضور یافت و از محمود احمدی‌نژاد حمایت‬ ‫کرد‪ .‬بس��یاری او را برنده آن مناظره م ی‌دانند که در انتخاب‬ ‫احمدی‌نژاد موثر بوده است‪ .‬او درس��ال ‪ ۱۳۸۶‬کتابی به نام‬ ‫«نامه‌هایی به فرزندم درباره آزادی» منتشر کرد‪g .‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫حض��ور وی را به‌عنوان نام��زد ریاس��ت‌جمهوری تکذیب‬ ‫کرده‌اند‪ .‬در این رابطه موس��وی بجنوردی در مراسم چهلم‬ ‫آیت‌اهلل انواری در پاس��خ به س��وال خبرنگاری ک��ه درباره‬ ‫سید‌حسن خمینی پرسید آیا او کاندیدای ریاست‌جمهوری‬ ‫می‌ش��ود‪ ،‬گفته اس��ت‪« :‬سید‌حس��ن خمین��ی کاندیدای‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری نمی‌ش��ود‪ ».‬ع�لاوه بر ای��ن مصطفی‬ ‫کواکبیان‪ ،‬دبیرکل حزب مردم‌س��االری در جلسه پرسش‬ ‫و پاسخ دانشجویان دانش��گاه علوم پزشکی شهید بهشتی‬ ‫نیز حض��ور وی در انتخابات را تکذیب کرده و گفته اس��ت‪:‬‬ ‫«دیداری خصوصی درباره نامزدی سید‌حسن داشتیم که وی‬ ‫نامزدی در انتخابات آتی را نپذیرفت و به‌شدت حضور خود‬ ‫را به‌عنوان داوطلب کاندیداتوری دولت یازدهم رد کرد‪».‬‬ ‫چند ماه پیش ش��ایعاتی مبنی‌بر دی��دار احمدی‌نژاد با‬ ‫سید‌حسن خمینی منتش��ر ش��د و برخی این دیدار را دارای‬ ‫شائبه‌های انتخاباتی دانستند‪ .‬تحلیل آنها این بود که دولت‬ ‫به فکر بهبود روابطش با چهره‌هایی نظیر سید‌حسن است و او‬ ‫را برای نامزدی در انتخابات تشویق می‌کند‪ .‬برخی گروه‌های‬ ‫اصالح‌طلب نیز باتوجه به تحلیل‌هایی که در تایید محبوبیت‬ ‫وی در جامعه وجود دارد‪ ،‬او را گزینه مناسبی برای بازگشت‬ ‫اصالح‌طلبان به قدرت می‌دانند‪g .‬‬ ‫لپوئن به‬ ‫سكوت سياسي‬ ‫در فرانسه‬ ‫اشاره كرده‬ ‫است‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫کاندیداتوری خود س��خنی نگفته و تنها باتوجه به ش��رایط‬ ‫کشور‪ ،‬پاسخ به سواالت در مورد انتخابات را به بعد از دی‌ماه‬ ‫موکول کرده اس��ت‪ .‬در ای��ن اطالعیه آمده اس��ت‪« :‬بدین‌‬ ‫وسیله به اطالع می‌رساند همان‌طور که پیش از این نیز بارها‬ ‫در س��خنرانی‌های مختلف از جانب متکی مطرح شده بود‪،‬‬ ‫وی ورود زودهنگام به بحث تبلیغات انتخاباتی را مفید برای‬ ‫شرایط کنونی کشور نمی‌داند‪.‬‬ ‫متکی س��وم فروردین ‪‬۱۳۳۲‬در روستای گزشرقی از‬ ‫توابع شهرستان بندر گز زاده ش��ده و در سال ‪‬۱۳۵۵‬مدرک‬ ‫کارشناسی علوم اجتماعی خود را از دانشگاه ال امین بنگلور‬ ‫هندوس��تان دریافت کرده و دوره کارشناسی‌ارش��د روابط‬ ‫بین‌الملل را در سال ‪ ۱۳۷۱‬در دانشگاه تهران گذرانده است‪.‬‬ ‫منوچهر متکی وزیر خارجه دولت احمدی‌نژاد بود که به‌طور‬ ‫جنجال‌بر‌انگیزی از این پست عزل ش��د‪ .‬وی با پنج سال و‬ ‫چهار ماه طوالنی‌ترین سابقه وزارت در دو دولت احمدی‌نژاد‬ ‫را داراست‪ .‬متکی در بیست و دوم آذر ماه ‪ ۱۳۸۹‬در حالی که‬ ‫به منظور ابالغ پیام محمود احمدی‌نژاد در س��نگال به سر‬ ‫می‌برد‪ ،‬از سمت خود برکنار شد‪.‬‬ ‫در آن روزها گفته ش��د ک��ه متک��ی از رئیس‌جمهور‬ ‫سنگال و در دیداری رس��می خبر عزل خود را شنیده است‪.‬‬ ‫او در اعتراض به این رخداد‪ ،‬در مراسم تودیع وزارت‌خارجه‬ ‫ش��رکت نکرد و این اقدام رئیس‌جمهور را «غیر‌اسالمی و‬ ‫توهین‌آمیز» خواند‪ .‬شیوه برکناری وی انتقادات گسترده‌ای‬ ‫را در سطح مسئوالن نظام باعث شد‪g .‬‬ ‫تايم يك‬ ‫سوژه ورزشي‬ ‫را بر روي‬ ‫جلد خود‬ ‫برده است‬ ‫روزنامه‬ ‫كيهان به‬ ‫تغييرات‬ ‫سياسي‬ ‫در عربستان‬ ‫پرداخته‬ ‫است‬ ‫سايت الف‬ ‫در مطلبي به‬ ‫ماجراي‬ ‫آتش سوزي‬ ‫مدرسه‬ ‫دخترانه‬ ‫پرداخته است‬ ‫‪21‬‬
‫نقد و نظر‬ ‫غم و شادي شريف‬ ‫نـقدونظر‬ ‫در پاسخ به برخی شبهات – قسمت سوم‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫زهیر توکلی‪ /‬نويسنده و شاعر‬ ‫در ادامه دو یادداش��ت پیش‪ ،‬ش��بهاتی دیگر را مطرح‬ ‫می‌کنم که ای��ن روزها زیاد می‌ش��نوم‪ .‬گفته می‌ش��ود که‬ ‫فرهنگ گذش��ته ایران یعنی ایران باستان‪ ،‬فرهنگ شادی‬ ‫بوده و پس از اسالم و به‌طور خاص‪ ،‬پس از صفویه‪ ،‬به خاطر‬ ‫غلبه تشیع‪ ،‬این همه عزاداری در کشور ما رواج یافته است‪.‬‬ ‫آنهایی که دلسوزند‪ ،‬عنوان می‌کنند که ما فقط برای مراسم‬ ‫و آیین‌های سوگ اهل‌بیت‪ ،‬مایه می‌گذاریم ولی جشن‌های‬ ‫شاد ما مثل اعیاد فطر‪ ،‬قربان‪ ،‬غدیر‪ ،‬مبعث و نیز زادروزهای‬ ‫چهارده معصوم‪ ،‬به پرمایگی و تنوع آیین‌های سوگ نیست‬ ‫و باید فکری به حال این ش��رايط کرد‪ .‬در پاس��خ باید چند‬ ‫مقدمه طرح شود‪ .‬به نظر می‌رسد که در اینجا چند نکته با هم‬ ‫درآمیخته‌اند و به اصطالح «خلط مبحث» شده است‪ .‬در این‬ ‫گفتار‪ ،‬یکی از این نکته‌های مغفول را مطرح می‌کنم که یکی‬ ‫از چند مقدمه الزم برای پاسخ به این شبهه خواهد بود و به‬ ‫علت قلت مجال‪ ،‬پاسخ به این شبهه در چند قسمت و پس از‬ ‫چند مقدمه‪ ،‬پی افکنده خواهد شد‪.‬‬ ‫فرض کنیم که همه این ادعاها درست باشد‪ ،‬یعنی‪:‬‬ ‫‪ -1‬فرهنگ ایران پیش از اس�لام‪ ،‬فرهنگ ش��ادی‬ ‫بوده است‪.‬‬ ‫‪ -2‬فرهنگ اس�لامی و به‌طور خاص‪ ،‬فرهنگ شیعه‪،‬‬ ‫غمزاست و با شادی میان ‌ه چندانی ندارد‪.‬‬ ‫‪ -3‬آیین‌های سوگ در شیعه و به‌ویژه عزاداری بر امام‬ ‫حسین – علیه السالم – نقش اصلی را در اندوه‌محور بودن‬ ‫فرهنگ شیعی دارد‪.‬‬ ‫به فرض که این سه ادعا هر سه درست باشد‪ ،‬پیش از‬ ‫همه این ادعاها که در قس��مت‌های بعدی این مقاله آنها را‬ ‫بررسی خواهیم کرد‪ ،‬باید به یک سوال کلیدی بپردازیم‪ :‬آیا‬ ‫خود غم و شادی‪ ،‬بالذات و فی‌نفسه ارزشمند هستند؟‬ ‫‪22‬‬ ‫در پاسخ باید گفت که غم و شادی‪ ،‬دو حال از حاالت‬ ‫بشری اس��ت و هیچ‌یک به خودی خود‪ ،‬ارزش ذاتی ندارد‪.‬‬ ‫ارزش یا بی‌ارزش��ی غم و ش��ادی به عوامل و مولفه‌هایی‬ ‫وابسته است‪:‬‬ ‫الف ‪ -‬بس��تگی دارد به اینکه از چ��ه چیزی غمگین‬ ‫یا ش��ادید؟ اتفاقا یکی از مالک‌های ارزیاب��ی افراد‪ ،‬همین‬ ‫اس��ت‪ .‬هرقدر آدمی‌بزرگتر باش��د‪ ،‬غم‌ها و شادی‌هایش‪،‬‬ ‫بامعناتر است‪ .‬آب حوض با نرمه‌نسیمی‪ ،‬آشفته می‌شود ولی‬ ‫دریا با تندباد‪ .‬دانش��مندی که چند سال بر سر یک پژوهش‬ ‫وقت گذاش��ته و اکنون پس از تالش��ی طاقت‌سوز توانسته‬ ‫پرتويی بر یک��ی از حیطه‌های تاکنون مبهم مانده مس��اله‬ ‫مورد بحث بیفکند‪ ،‬ش��اد و شورمند اس��ت و سرمایه‌گذاری‬ ‫نو‌آبدار‪ ،‬برنده ش��ده نیز از ش��ادی در‬ ‫که در ی��ک مزایده نا ‌‬ ‫پوس��ت نمی‌گنجد ولی تصدیق می‌کنید چقدر ش��ادی آن‬ ‫دانشمند‪ ،‬شریف‌تر است‪ .‬یک مثال دیگر‪ :‬در ادبیات فارسی‪،‬‬ ‫شادتر از فرخی سیستانی و غمگین‌تر از خیام کمتر شاعری‬ ‫پیدا می‌کنید‪ ،‬اما ب��از هم تصدیق بفرمایید که تا باش��د غم‬ ‫خیام اس��ت و تا باشد‪ ،‬ش��ادی فرخی‌وار نباش��د زیرا اولی‪،‬‬ ‫درد درک معمای هس��تی دارد که غمگین اس��ت و دومی‪،‬‬ ‫بابت مدح س��لطان غزنوی‪ ،‬در ش��اهدبازی و غالمبارگی و‬ ‫نوشخواری شاد است‪ .‬اساس��ا غم و شادی به سرشت آدمی‌‬ ‫وابسته اس��ت؛ از روی غم‌ها و شادی‌های یک فرد می‌شود‬ ‫پی برد که آدم خوبی اس��ت یا آدم بدی اس��ت‪ .‬غم و شادی‬ ‫بین بدان و نیکان مش��ترک اس��ت ولی موض��وع آن فرق‬ ‫می‌کند‪.‬‬ ‫ب – دیگر اینکه ارزش غم یا شادی‪ ،‬بستگی دارد به‬ ‫میزان خودآگاهی‪ .‬هرقدر شخص‪ ،‬رشدیافته‌تر باشد‪ ،‬اشراف‬ ‫و وقوف بیشتری بر حاالت خود دارد و به خاطر همین حاالت‬ ‫خود را آگاهانه‌تر می‌پذیرد و به همین سبب‪ ،‬غم یا شادی او‬ ‫را اسیر خود نمی‌کند و «یکپارچگی شخصیت» او را بر هم‬ ‫نمی‌زند‪ .‬چنین ش��خصی‪ ،‬ممکن است غمگین یا شاد شود‪،‬‬ ‫ممکن اس��ت او به غم یا ش��ادی خود دانا باشد ولی تالش‬ ‫دارد که این حال خود را هرچه شفافتر و واضح‌تر درون خود‬ ‫ادراک کند و ربط و نسبت آن را با سایر ادراکات و احساسات‬ ‫خود دریابد‪ ،‬مثال پسر عزیزی داشته و او را ناگهان در مرگی‬ ‫نامنتظر و فاجعه‌بار از دست داده؛ او هرگز پس از این داغ‪ ،‬آن‬ ‫شخص سابق نمی‌شود و از این پس‪ ،‬غم‪ ،‬میهمان همیشگی‬ ‫قلب اوست‪ ،‬ولی نکته آن اس��ت که او از همان ابتدا به‌رغم‬ ‫سنگینی کمرشکن مصیبتش‪ ،‬آن را پذیرفته است و اگرچه‬ ‫شدیدا با آن درگیر است‪ ،‬گریه خود را فرو نمی‌خورد و سعی‬ ‫نمی‌کند به زور آن را در نظر خود کم‌اهمیت جلوه دهد‪ ،‬بر خود‬ ‫تکلیف نمی‌کند که غمش را ندید بگیرد و خود را هرچه زودتر‬ ‫به فراموشی بزند و از طرف دیگر‪ ،‬سیرداغ و پیازداغ آن را هم‬ ‫زیاد نمی‌کند و به آن دامن نمی‌زند و مدام نیشتر برنمی‌دارد‬ ‫و سر زخمش را از نو باز نمی‌کند؛ برای او مهم این است که‬ ‫این غمی‌ که به آن دچار آمده اس��ت‪ ،‬او را اسیر خود نکند؛ او‬ ‫با غم می‌زید و آرام‌آرام آن را بازتعریف می‌کند؛ پیش از این‬ ‫مصیبت‪ ،‬او از غم درک و دریافتی داش��ت‪ ،‬ول��ی به‌ناگاه با‬ ‫رخداد ناگوار با چیزی روبه‌رو‌ش��ده است که اگرچه می‌داند‬ ‫اسمش غم اس��ت اما تاکنون در این ابعاد عظیم تجربه‌اش‬ ‫نکرده است‪ ،‬پس در این تجربه تازه و بس��یار دردناک‪ ،‬او از‬ ‫همان قدم اول‪ ،‬س��عی کرده «خودآگاهی» خود را از دست‬ ‫نده��د و در پرتو این خودآگاهی که از آن پاس��داری ش��ده‪،‬‬ ‫رفته‌رفته آن غم ناگهانی و آن پرس��ش دردآل��ود فقدان‪ ،‬از‬ ‫ش��کل یک تجربه بیگانه و از هیات یک میهمان ناخوانده‪،‬‬ ‫به تجربه‌ای آشنا بدل می‌شود و او «داغ» را در خانه قلبش‪،‬‬ ‫در کنار سایر تجربه‌های زندگی و ادراکات و احساسات متاثر‬ ‫از آنها‪ ،‬به‌عنوان یک��ی از اهل خانه می‌پذی��رد و روابط این‬ ‫عضو جدید خانه قلبش را با س��ایر اعضای خانه‪ ،‬سامان‌مند‬ ‫و سازوار می‌کند‪.‬‬
‫تدوين استراتژي جديد غرب‬ ‫هيفا زنگنه‪ /‬تحليلگر عراقي‬ ‫نـقدونظر‬ ‫به‌دنب��ال انتخ��اب پرزیدن��ت اوبام��ا ب��رای دور دوم‬ ‫ریاست‌جمهوری آمریکا‪ ،‬وی قول داد که به سیاست صلح‌جویانه‬ ‫خود در سراسر جهان ادامه دهد و خطاب به ملت آمریکا گفت‪:‬‬ ‫«یک دهه جنگ پایان یاف��ت»‪ .‬رویدادهای دهه اخیر نش��ان‬ ‫م ی‌دهد که دولت آمریکا به‌دنبال حمله نظامی به افغانس��تان‬ ‫و ع راق و ادامه پش��تیبانی از جنگ رژیم‌صهیونیس��تی علیه‬ ‫فلسطینیان‪ ،‬درس عبرت خوبی آموخته اس��ت که آن را وادار‬ ‫کرده است از حمله علیه دیگران به‌طور مستقیم دست بکشد‪،‬‬ ‫اما آیا این بدان معنی است که آمریکا از به‌کارگیری جنگ علیه‬ ‫دیگر حکومت‌ه��ا و ملت‌های مخالف سیاس��ت‌های آمریکا‪،‬‬ ‫دست خواهد کش��ید و کوش��ش‌هایش ب رای به‌دست گرفتن‬ ‫تصمیم‌گیری‌های سیاس��ی و اقتصادی در سراس��ر جهان را‬ ‫کنار گذارده است؟ شاید روند سیاست آمریکا در دوری جستن از‬ ‫جنگ در حکومت اوباما درباره ع راق و فلسطین این‌چنین باشد‬ ‫چون دولت اوباما در اقدام ی‌ ب رای اج��رای قرارداد امنیتی میان‬ ‫ع راق و آمریکا در آس��تانه بیرون آوردن نیروهای اشغالگر خود‬ ‫است‪ ،‬همچنین در کاهش حمله اخیر نیروهای اشغالگر علیه‬ ‫غزه نقش عمده‌اي بر عهده داش��ت؛ اگرچه این بهانه‌ای بود در‬ ‫جهت کوشش ب رای بازگش��ت به مذاکرات‪ .‬علت‌های درپیش‬ ‫گرفتن این روند که با رویکرد سیاسی آمریکا که همواره خواستار‬ ‫و پیگیر گسترش امپریالیسم ب ر‌اساس دیدگاه‌ها و برنامه‌های‬ ‫نو‌محافظ��ه‌کاران اس��ت‪ ،‬همان��ا افزایش رویاروی��ی مقاومت‬ ‫ملت‌های ع راق‪ ،‬افغانس��تان و فلس��طین در ب رابر تجاوزگران‬ ‫آمریکایی و صهیونیستی اس��ت که به افزایش هزینه‌های این‬ ‫جنگ‌ها انجامید‪ ،‬به‌گونه‌ای که واشنگتن پیش از این آن را باور‬ ‫نم ی‌کرد و در نتیجه به پیدایش بحران اقتصادی دش��وار برای‬ ‫مردم آمریکا انجامید‪.‬‬ ‫در عین حال مسیر سیاست خارجی آمریکا طی دهه اخیر‬ ‫و راهبرد آمریکا در زمینه امنیت ملی که هر دو ب ر‌اساس «جنگ‬ ‫علیه تروریسم» استوار است‪ ،‬نشان م ی‌دهد که معنای واقعی‬ ‫«پایان جنگ» هم��ان «پایان جنگ‌های مس��تقیم نظامی»‬ ‫است که آمریکا همس��و با آن باید ب رای خود جانشی ن‌هایی را‬ ‫فراهم آورد تا بتواند به‌روش تکنولوژی مدرن بر تس��لط خود بر‬ ‫مستعمره‌های قدیمی‌و جدیدش‪ ،‬ادامه دهد‪.‬‬ ‫شاید به‌کارگیری پهپادهای آمریکایی در کنترل آسمان‬ ‫بعضی کش��ورها به‌خصوص ای ران‪ ،‬پاکس��تان‪ ،‬افغانس��تان و‬ ‫پیشرفته کردن آنها ب رای به‌کارگیری آن در ترور افراد و نیز حمل‬ ‫موش��ک‪ ،‬یکی دیگر از پدیده‌های تحول در رویکرد آمریکا در‬ ‫مورد جنگ نظامی است‪ .‬اما در عین حال واکنش سریع ایران‬ ‫در فرود آوردن این پهپادها‪ ،‬ماموریت‌های این جنگ افزار را دچار‬ ‫سردرگمی شدیدی کرده است‪ ،‬به‌خصوص که دیگر نم ی‌توان‬ ‫از آنها در ماموریت‌های آس��مان‌های پی رامون ای ران اس��تفاده‬ ‫کرد‪ .‬یاد‌آور م ی‌ش��ود که تهیه این پهپاده��ا در اصل با هدف‬ ‫ترور شخصی ت‌ها و تفرقه‌انگیزی و زمینه‌سازی ب رای تحوالت‬ ‫سیاسی است‪ .‬ضمن اینکه در حال حاضر آمریکاییان کوشش‬ ‫دارند بعضی گروه‌های مزدور را تحت عنوان «گروه‌های ورزیده و‬ ‫زبده» در کشورهای ع راق‪ ،‬افغانستان‪ ،‬پاکستان و‪ ...‬به‌کارگی رند‪.‬‬ ‫در این میان باید اش��اره کرد که پهپاد «ایوب» که به‌وس��یله‬ ‫حزب‌اهلل لبنان در آسمان فلسطین اش��غالی به پرواز در‌آمد و از‬ ‫مواضع نظامی و اس��تراتژیک رژیم‌صهیونیستی عسکبرداری‬ ‫کرد‪ ،‬به آمریکاییان هش��دار داد که نباید توانمندی‌های دیگر‬ ‫ملت‌ها را که زمانی تحت تس��لط اس��تعمار‌گران بودند‪ ،‬نادیده‬ ‫گرفت یا ب��دان اهمیت ن��داد‪ .‬قابل توجه اینکه‪ ،‬ای��ران نه‌تنها‬ ‫توانس��ته خود نمونه‌هایی از ای��ن پهپادها (ایوب) را بس��ازد‪،‬‬ ‫بلکه تاکنون پهپاده��ای آمریکایی را به کنت��رل خود درآورده‬ ‫و از تکنول��وژی آن بهره‌ب��رداری کرده اس��ت‪ ،‬درحالی که خود‬ ‫آمریکاییان تاکن��ون نتوانس��ته‌اند به تکنول��وژی کنترل این‬ ‫پهپادها دست یابند‪.‬‬ ‫ی به‌کارگیری نیروهایش‬ ‫دولت آمریکا کوشش دارد به آرام ‌‬ ‫را به‌طور گس��ترده کاهش دهد و به‌جای آن بعضی گروه‌های‬ ‫مزدور را جانشین سازد و ادعا نماید که این گروه‌ها داخلی هستند‬ ‫و واشنگتن در این ماجراها دخالتی ندارد و تنها در حال نظارت‬ ‫بر اوضاع اس��ت‪ .‬بهترین نمونه و مثال برای این رویکرد اوضاع‬ ‫کنونی سوریه است که بسیاری از اعضای گروه‌های القاعده به‬ ‫گمان اینکه در حال نبرد با نیروهای صهیونیستی در فلسطین‬ ‫اشغالی هستند‪ ،‬در سوریه حضور دارند و مطابق طرح‌های آمریکا‬ ‫و اسرائیل عمل م ی‌کنند‪.‬‬ ‫این تحول ب��ا امضای قراردادهای امنیت��ی و راهبردی با‬ ‫دولت‌های هم‌پیم��ان و مزدور صورت م ی‌گی��رد تا به‌اصطالح‬ ‫هدف‌های امنیت ملی استراتژیک راس��تگرا «مارک هلز» که‬ ‫‪‌10‬س��ال پیش آن را مطرح کرد‪ ،‬تحقق یابد؛ یعنی یک‌س��ال‬ ‫پس از رویداد ‪ 11‬س��پتامبر‪ .‬وی گفت‪« :‬چ��ه در داخل و چه در‬ ‫خارج آمریکا اوض��اع را این‌گونه پایان خواهی��م داد؛ آنها علیه‬ ‫تکنولوژی ما»‪ .‬و اگر «قدرت نرم» را نیز بر آن بیفزاییم و باتوجه‬ ‫به رویکردهای سیاس��ی جامعه و نیز جامعه مدنی و آموزش و‬ ‫اقتصاد‪ ،‬خواهیم دید که باید بس��یاری از تحوالت جهان عرب‬ ‫را مورد بررس��ی دقیق قرار دهیم‪.‬ع راق خود نمونه‌ای است که‬ ‫در این زمینه شایسته بررسی اس��ت تا به روند تحول استراتژی‬ ‫آمریکا و توانمندی نظامی آن و تکیه بر فعالی ت‌های دس��تگاه‬ ‫اطالعاتی آن‪ ،‬دس��ت یابیم‪ .‬نخس��تین موضوع در اینجا وجود‬ ‫یک پایگاه یا به‌اصطالح دژی به‌نام سفارت آمریکاست که بیش‬ ‫از ‪ 2000‬دیپلمات در آن مش��غول فعالیت هستند و ارتباط‌های‬ ‫گسترده‌ای با بیگانگان غیر دیپلمات دارند‪ ،‬از جمله نگهبانان‪،‬‬ ‫محافظان‪ ،‬خب ر‌چینان و‪ ...‬و در عین ح��ال بیش از ‪ 300‬خودرو‬ ‫زره‌پوش ویژه عهده‌دار حفاظت از آن هستند و کارکنان سفارت‬ ‫را جابه‌جا م ی‌کنند‪ .‬هزینه ساالنه س��فارت آمریکا در بغداد بالغ‬ ‫بر ش��ش میلیارد دالر اس��ت که یکدهم هزینه ساالنه جنگ‬ ‫افغانستان اس��ت که صرف تس��لیحات نم ی‌گردد‪ ،‬بلکه برای‬ ‫جنب ه‌های دیگری به‌کار گرفته م ی‌ش��ود‪« .‬اس��تیون گراهام»‬ ‫نویسنده برجسته انگلیس��ی در کتاب خود «شهرهایی تحت‬ ‫محاصره‪ :‬حضور نظامی جدید در شهرها» م ی‌گوید که حمله‬ ‫به ع راق و محاصره غزه ثابت کرد که حضور نظامی در شهرها‬ ‫یا «تمدن نظامی نوین» بر روش‌های و تکنولوژی هدفگیری‬ ‫اشخاص و ساختمان‌ها در مناطق جنگی استعمار‌گرایانه‪ ،‬تکیه‬ ‫دارد‪ ،‬بدین معنی که با به‌کار‌گیری س�لاح‌های کشتار جمعی‪،‬‬ ‫ش��هرهای پر‌جمعیت تبدیل به صحنه جنگ م ی‌شوند و این‬ ‫وضعیت بر‌خالف روش‌های گذشته به‌کار گرفته شده در جنگ‬ ‫ویتنام است که در آن هنگام شهرها به‌ندرت مورد حمله هوای‬ ‫یا زمینی قرار م ی‌گرفتند‪ ،‬در حال ی‌که اکنون نخس��تین هدف‬ ‫همین شهرهای بزرگ و پر‌جمعیت م ی‌باش��ند تا مردم آن‌که‬ ‫«دشمن» هستند‪ ،‬پراکنده گردند و حضور نظامی در آن آسانتر‬ ‫شود‪ .‬در اینجا مفهوم «دش��من» همان ملت‌هایی هستند که‬ ‫علیه سیاست‌های سلطه‌گری امپریالیستی باشند و نه آنگونه که‬ ‫دولت آمریکا بعضی سازمان‌های دست‌نشانده خود را به‌عنوان‬ ‫تروریست عنوان م ی‌نماید‪ .‬شاید بتوان این اندیشه‌های نظامی‬ ‫نوین را با واژه‌ه��ای نوینی مطرح کرد از جمله «نس��ل چهارم‬ ‫جنگ‌ها» یا «درگیری‌هایی با شدت کم» که آن را هم‌اکنون در‬ ‫ع راق شاهد هستیم‪ .‬ما از تحلیلگران خود و منطقه خواستاریم‬ ‫این روند را بر‌اس��اس پیامدهای تحوالت «بهار عربی» یا شاید‬ ‫بگفته بعضی صاحب‌نظ ران «بهار غ ربی» مورد بررسی و تحلیل‬ ‫قرار دهند تا بدین نتیجه دست یابیم كه اوباما از تبلیغ برای این‬ ‫روند به‌اصطالح «پایان جنگ» چه منظوری دارد؟‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫ج – سوم اینکه ارزش ش��ادی یا غم‪ ،‬بستگی دارد به‬ ‫اینکه در گذار از آن‪ ،‬چه رفتاری پیش��ه می‌کنی؟ چگونه غم‬ ‫یا شادی را ابراز می‌کنی؟ مس��اله این است که نوع واکنش‬ ‫نشان دادن ما در برابر غم یا شادی‪ ،‬تعیین‌کننده است؛ مثال‬ ‫گاهی یک نوع خاصی از ابراز شادی‪ ،‬در آن ساعت‪ ،‬شادی را‬ ‫شدیدا لذت بخش‌تر می‌کند ولی سپس بالفاصله پس از این‬ ‫فرآیند‪ ،‬نوعی خالء و مالل شدید جای آن را می‌گیرد؛ مثال در‬ ‫دانشگاه قبول شده‌ای و یک میهمانی برگزار می‌کنی و در آن‬ ‫میهمانی س��خت عيش و طرب مي كني و مي گويي‪« :‬این‬ ‫هم از عمر شبی بود که حالی کردیم» ولی بنده به مشاهده‬ ‫حال کسانی که فردای آن بزم شبانه دیده‌ام‌شان‪ ،‬دریافته‌ام‬ ‫که حال فردای اینان خوب نیست‪ ،‬نه‌فقط به خاطر سردرد و‬ ‫خماری بلکه حس من این بوده که اینها پس از چنین بزم‌‌های‬ ‫ش��بانه‌ای‪ ،‬به‌گونه‌ای از کرختی و مالل و در‌نهایت به یک‬ ‫جور غیظ شدید آماده انفجار دچار می‌شوند زیرا در آن بزم‪ ،‬با‬ ‫انواع روش‌های غافل شدن از زمان و رهایی از فکر کردن‪،‬‬ ‫به شادی خود دامن زده بودند یا از غم خود گریخته بودند و‬ ‫حال که به جریان طبیعی زندگی بازگشته‌اند و مجبورند در‬ ‫زمان حال به سر برند و با واقعیت مواجه شوند‪ ،‬درد شدیدی‬ ‫می‌کشند‪ .‬مثالی دیگر؛ زیاد دیده‌ام کسانی را که «غم‌بازی»‬ ‫می‌کنند؛ ای��ن عب��ارت را از روی اصط�لاح «خون‌بازی»‬ ‫ساختم و در این کار تعمدی داشتم‪ .‬برخی از معتادان تزریقی‪،‬‬ ‫سرنگ حاوی ماده مخدر در رگشان فرو می‌برند ولی آن را‬ ‫یکباره خالی نمی‌کنند بلکه به دفعات خونش��ان را به داخل‬ ‫س��رنگ می‌کش��انند و دوباره آرام آن را به داخل رگش��ان‬ ‫پمپاژ می‌کنند و از این کار‪ ،‬لذتی چن��د برابر می‌برند‪ ،‬به این‬ ‫نوع از عمل می‌گویند «خون‌بازی»‪ .‬مبتالیان و معتادان به‬ ‫«غم‌بازی» زیاد دیده‌ام و به‌خصوص در میان کس��انی که‬ ‫با متون ادبی یا عرفانی س��ر و کار دارند‪ ،‬این غم‌بازی شایع‬ ‫است‪ .‬در پدیده غم‌بازی‪ ،‬فرد به مفهوم بالینی کلمه افسرده‬ ‫اس��ت ولی به جای پذیرفتن این عارضه‪ ،‬این اختالل و این‬ ‫بیماری (هرچه می‌خواهید اسمش را بگذارید) چون ذهنش‬ ‫از توجیهات زیبای ادبی و فلس��فی و عرفانی برای غمگین‬ ‫بودن‪ ،‬انباشته اس��ت‪ ،‬با ربط دادن افسردگی‌اش با ذهنیات‬ ‫زیبا‪ ،‬پرمعنی و شکوهمندش‪ ،‬خود یک جور خلسه تخدیرآور‬ ‫دست می‌یابد و در نتیجه هرگز به‌دنبال درمان افسردگی‌اش‬ ‫نمی‌رود‪ ،‬حتی شاید متوجه نشود که افسرده‌ است‪ .‬اگر عرفا‬ ‫در متون عرفان��ی اصیل از درد دم می‌زنن��د‪ ،‬اصال این درد‪،‬‬ ‫یکجور مشترک لفظی اس��ت با دردی که ما در عرف زبان‬ ‫به کار می‌بریم‪ .‬دکتر شفیعی‌کدکنی در شرح آثار عطار‪ ،‬درد‬ ‫را در متون عطار‪ ،‬عبارت از تمام نش��دن حوصله و ظرفیت‬ ‫س��الک و قابلیت دائما نو ش��ونده او ب��رای پذیرش حقایق‬ ‫الهی می‌داند‪ .‬می‌بینیم که این درد اصال ربطی به استعمال‬ ‫روزمره درد ندارد اگرچه ممکن است در برخی منازل سیر و‬ ‫سلوک‪ ،‬نمود این درد طلب‪ ،‬نمی‌باشد که حال سالک در آن‬ ‫منزل است نه مقام او‪ ،‬ولی در منازل واالتر‪ ،‬چه‌بسا درد‌طلب‪،‬‬ ‫نیرومندتر باشد ولی اصال هیچ نمودی از غم در سالک نبینی‪.‬‬ ‫نشان به آن نشان که عرفا عموما افرادی آزاد‪ ،‬رها‪ ،‬بی‌خیال‬ ‫و بی‌باکند‪ .‬پس بروز غم و شادی و شیوه تخلیه آن‪ ،‬در تعالی‬ ‫بخش��یدن به آن یا در انحطاط آن تاثیر مستقیم دارد و نکته‬ ‫آن است که از روی شکل و شیوه ابراز غم و شادی‪ ،‬می‌شود‬ ‫به جنس آن پی برد‪ ،‬یعنی غم و ش��ادی هرچه ش��ریف‌تر و‬ ‫انسانی‌تر و فرهیخته‌تر باشد‪ ،‬خود به خود نمودی متمایز از‬ ‫خود به جا می‌گذارد‪.‬‬ ‫خالصه آنکه غم و ش��ادی ذاتا ارزشمند نیستند که ما‬ ‫بتوانیم با اس��تناد به آنها یک فرهنگ را بکوبیم و فرهنگی‬ ‫دیگر را بستاییم‪ .‬باید دید جوهره غم و شادی در هر فرهنگی‬ ‫چیس��ت و کارکردهای آن در آن فرهنگ چیس��ت تا بشود‬ ‫قضاوتی منصفانه ارائه کرد‪ .‬در قس��مت‌های بعدی‪ ،‬س��ایر‬ ‫ادعاهایی که پیکره این ش��بهه را س��اخته بررس��ی خواهد‬ ‫شد‪g .‬‬ ‫نسل چهارم جنگ‌های آمریکا علیه جهانیان‬ ‫‪23‬‬
‫روياهاي نئو عثمانيست در داخل و خارج‬ ‫همسايگان تركيه منتقد سياست هاي خاورميانه دولت اردوغان‬ ‫شاپور سليمي ‪ /‬دانشجوي دكتراي علوم سياسي‬ ‫نـقدونظر‬ ‫کمالیس��م ایدئولوژی مس��لط بر جامعه ترکیه‪ ،‬از زمان‬ ‫شکل‌گیری جمهوری ترکیه در سال ‪ 1923‬تا همین چند دهه‬ ‫پیشبودهاست‪ .‬اصولمحوریآنریشهدرافکاروسیاست‌های‬ ‫عملی مصطفی کم��ال (‪ )1881 – 1938‬به عنوان بنیانگذار و‬ ‫رئیس‌جمهور این کشور تا سال ‪ 1983‬دارد؛ این اصول شامل‬ ‫‪ – 1‬جمهوریخواهی ‪ -2‬ناسیونالیسم ترکی ‪ – 3‬سکوالریسم‬ ‫‪ – 4‬دولت‌محوری ‪ – 5‬انقالبی‌گری (تاکید بر اصالحاتی که‬ ‫هدفش تغییر بنیادین و سریع بود) و‪ – 6‬پوپولیسم می‌شد که در‬ ‫قانون اساسی این کشور نیز درج و تاثیراتش تا به امروز ملموس‬ ‫است(‪.)1‬اصولراهنماوکلیدیفوق‪،‬نقشمهمیدرساماندهی‬ ‫اوضاع ترکیه در حوزه‌های مختلف از لحاظ داخلی و خارجی تا‬ ‫همین اواخر داشته است‪.‬‬ ‫کمالیسم از لحاظ داخلی به‌دنبال ساخت دولت – ملتی‬ ‫همگونباهویتقومیترکیوادغامهویت‌هایمتکثراقلیت‌ها‬ ‫در آن با اتخاذ سیاس��ت‌های افراطی و توجیهات پوپولیستی‪،‬‬ ‫مدرنیزاسیون چندگانه کشور و تبدیل آن به یک ملت مدرن و‬ ‫غربی‪ ،‬به حاشیه راندن اسالم و كشاندن آن به حوزه خصوصی و‬ ‫نادیده گرفتن وجه اسالمی هویت ترکیه بود و از لحاظ سیاست‬ ‫خارجینیز‪،‬اولویترابهبرقراریروابطحسنهباکشورهایغربی‬ ‫می‌داد و بر هویت غربی (اروپایی) ترکیه پای می‌فشرد؛ بر همین‬ ‫اساس پیوستناینکشوربهاتحادیهاروپا‪،‬براینخبگانسیاسی‬ ‫کمالیست از اولویت‌های سیاست خارجی‌شان بود‪ .‬اما جایگاه‬ ‫برجسته اسالم در ترکیه و تاریخ این کشور و نضج گرفتن بیش‬ ‫از پیش اسالمگرایی در دهه‪ ،90‬بین‌المللی شدن مساله کردها و‬ ‫تعمیق شکاف فوق در داخل‪ ،‬مساله علوی‌ها‪ ،‬گرایش به سمت‬ ‫اقتصاد بازار و گفتمان دموکراسی‪ ،‬کمالیس��م را در دهه ‪ 90‬با‬ ‫چالش‌های جدی مواجه ساخت و زمینه‌های افول ایدئولوژی‬ ‫فوق که حامل عناصر غیردموکراتیک بود و در جامعه ترکی نیز‬ ‫رخنه ریشه‌داری کرده بود‪ ،‬فراهم گشت‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫ظهورگفتماننئوعثمانیسم‬ ‫بعد از پیروزی حزب عدالت و توسعه (‪ )AKP‬در انتخابات‬ ‫‪ ،2002‬نخبگان سیاسی این جریان به رهبری اردوغان و مشاور‬ ‫ارشدشداووداوغلوکهبعدهابهوزارتامورخارجهنیزرسید‪،‬مبدع‬ ‫یک گفتمان سیاسی جدیدی در سیاست داخلی و خارجی ترکیه‬ ‫گشتندکهبرخیازصاحبنظرانومحافلآکادمیکعمدتاازآن‬ ‫تحت عنوان «نئوعثمانیسم» یاد می‌کنند‪ .‬البته برخی دیگر نیز‬ ‫از اصطالح «پست‌کمالیست‌ها» جهت تعریف جریان سیاسی‬ ‫فوقاستفادهمی‌کنند؛ازدیدآنهاتفاوتاینجریانباکمالیست‌ها‬ ‫‪24‬‬ ‫به اصول بر‌نمی‌گردد‪ ،‬بلکه اینها فقط دست به انطباق کمالیسم‬ ‫با شرایط جدید داخلی و بین‌المللی زده‌اند و در این راستا جرح و‬ ‫تعدیل‌هاییدرکمالیسمایجادکرده‌اند‪.‬‬ ‫اگرچهاشتراکاتقابل‌توجهیبیندوگفتمانسیاسیفوق‬ ‫وجوددارد‪،‬امانبایدمنکرتفاوت‌هاینئوعثمانیسمکهمنتقدجدی‬ ‫برخیسننکمالیستیوتابوهایآنودرپیش‌گیرندهسیاست‌ها‬ ‫و رویه‌های نوینی در عرصه داخلی و خارجی بوده است‪ ،‬شد‪ .‬این‬ ‫تفاوت‌ها چنان برجسته است که تمایزات را به سادگی آشکار‬ ‫می‌سازند؛ از جمله می‌توان به تمایل و اشتیاق نئوعثمانیست‌ها‬ ‫در حزب عدالت و توسعه به گذشته و میراث اسالمی در دوران‬ ‫امپراتوری عثمانی اش��اره کرد؛ این عالقه خودش را در قالب‬ ‫اقدامات متعددی در خالل یک دهه اخیر نشان داده است و به‬ ‫احیایگرایشوعالقهبیشازپیشمردمترکیهنسبتبهگذشته‬ ‫ومیراثامپراتوریعثمانیمنجرگشتهاست؛مثالفیلم‌هاییکه‬ ‫یادآور شکوه آن امپراتوری بوده‌‪ ،‬با استقبال بی‌نظیری از سوی‬ ‫افکار‌عمومی ترکیه مواجه شده است(‪.)2‬‬ ‫ازسویدیگرهمزیستیمسالمت‌آمیزهویت‌هایمذهبی‬ ‫– قومی متعدد در امپراتوری عثمانی را‪ ،‬نئوعثمانیست‌ها الگوی‬ ‫مناسبیبرایحلوفصلمسائلمرتبطباتکثرقومی–مذهبی‬ ‫که ترکیه با آن مواجه بوده و هست می‌دانند؛ به همین دلیل آنها‬ ‫برعکس کمالیس��ت‌ها هویت کردی را کمتر به مثابه تهدید‬ ‫می‌نگرند و در خالل یک دهه اخیر تالش‌هایی برای حل مساله‬ ‫کردها نموده و تساهل بیشتری نسبت به ناسیونالیسم کردی‬ ‫داشته‌اند‪ .‬همچنین تاکید بر بعد اسالمی هویت ترکیه‪ ،‬تفسیری‬ ‫ملایم‌تر از سکوالریسم‪ ،‬کاستن از غلظت ملی‌‌گرایی ترکی و‬ ‫تالش‌هایی در جهت تعمیق و نهادینه کردن دموکراسی را در‬ ‫کارنامه خود دارند‪.‬‬ ‫تفاوت‌های این دو گفتمان سیاس��ی در حوزه سیاس��ت‬ ‫خارجی عیان‌تر اس��ت؛ نئوعثمانیس��ت‌ها و تئوریسين‌های‬ ‫این جریان‪ ،‬به ویژه داوود اوغلو که اس��تاد روابط بین‌الملل در‬ ‫دانشگاه‌های ترکیه و مالزی بوده و هست‪ ،‬به نقد رویکرد غالب‬ ‫در سیاست‌خارجی ترکیه در ادوار پیشین پرداخته و آن را فاقد‬ ‫توازن بر‌شمرد ‌ه است که تاکیدش بیش از حد بر اروپای غربی‬ ‫و ایاالت متحده آمریکا ب��وده و از توجه به منافع ملی ترکیه در‬ ‫کشورهای دیگر به ویژه خاورمیانه غافل بوده است؛ او بر این نظر‬ ‫است که برخالف قدرت‌های بزرگ دیگر‪ ،‬در ‪ 80‬سال اخیر بعد‬ ‫از بنیانگذاری جمهوی ترکیه در ‪ ،1923‬رابطه با دولت‌هایی که‬ ‫قبال از ایاالت سابق عثمانی در شمال آفریقا و خاورمیانه بوده‌اند‬ ‫نادیده گرفته شده است؛ نیازهای ترکیه امروز ایجاب می‌کند که‬ ‫به ایفای نقش بیشتری در این مناطق مبادرت ورزد (‪.)3‬‬ ‫انعطاف‌پذی��ری و اعتماد به نفس در سیاس��ت خارجی‬ ‫و تاکید همزمان بر مناس��بات حس��نه با غرب و جهان اسالم‬ ‫از دیگر ویژگی‌های گفتمان نئوعثمانیس��م اس��ت‪ .‬به همین‬ ‫خاطر ما ش��اهد در پیش گرفتن یک دیپلماسی فعال از سوی‬ ‫رهب��ران این جری��ان در رابطه با غ��رب و به‌وی��ژه در پیوند با‬ ‫کش��ورهای ع��رب و مس��لمان بوده‌ایم که هدف��ش تبدیل‬ ‫ترکیه به بازیگری تاثیرگ��ذار در عرصه سیاس��ت بین‌الملل‬ ‫و قدرتی مح��وری در خاورمیانه و جهان اس�لام بوده اس��ت‪.‬‬ ‫در راس��تای سیاست «صفر کردن مش��کالت با همسایگان‪،‬‬ ‫« ‪ » Zero Problems With Neighbours‬تا قبل از انقالبات‬ ‫عربی‪ ،‬این کشور سعی کرد به حل و فصل مسائلی که با دول‬ ‫همسایه داشت مبادرت ورزد و به عادی‌سازی و تعمیق روابط‬ ‫با آنها بپردازد که می‌توان به ارمنستان‪ ،‬روسیه‪ ،‬سوریه‪ ،‬عراق‪،‬‬ ‫ایران و کشورهای دیگر مسلمان اشاره کرد؛ همچنین سعی کرد‬ ‫با میانجی‌گری در مناقشات مختلف در منطقه به نقش‌آفرینی‬ ‫در معادالت سیاس��ی بپردازد که نمونه آن در مساله هسته‌ای‬ ‫ایران‪ ،‬گفت‌وگوهای صلح اسرائیل با سوریه و فلسطینی‌ها و‪...‬‬ ‫بوده است‪.‬‬ ‫نئوعثمانیست‌هایترک‪،‬روابطدوستانه‌ایدرابعادمختلف‬ ‫باکشورهایعربوشمالآفریقابرقرارکرده‌اند‪.‬سیاستجدیدی‬ ‫نیز در خصوص مساله فلس��طین اتخاذ نمودند که متفاوت از‬ ‫رویکرد کمالیس��ت‌ها به این مس��اله بود‪ .‬در این راستا پس از‬ ‫انتخابات‪ 2004‬و پیروزی حماس‪ ،‬رابطه حسنه و نزدیکی با این‬ ‫جنبش برقرار کردند که مورد انتقاد شدید آمریکایی‌ها و اسرائیل‬ ‫قرار گرفت‪ .‬در سال‪ 2007‬نیز آنکارا میزبان گفت‌وگوهای صلح‬ ‫مابین محمود عباس و شیمون پرز بود‪ .‬اهمیت مساله فلسطین‬ ‫جدا از حلقه‌های اسالمگرایانه نئوعثمانیست‌ها‪ ،‬بیشتر با تثبیت‬ ‫جایگاه این کشور در جهان اسالم ارتباط دارد‪ .‬به‌دنبال انتقادات‬ ‫شدید اردوغان از اسرائیل در جنگ غزه در سال‪ 2008‬و اجالس‬ ‫داووس در س��ال ‪ 2009‬که اردوغان به حمایت از فلسطیني‌ها‬ ‫پرداخت‪ ،‬رابطه ترکیه با اسرائیل تیره شد و با رویداد کشته شدن‬ ‫‪ 9‬تبعه ترکیه از سوی اسرائیل در حمله به کشتی‌های کاروان‬ ‫آزادی‪ ،‬این روابط وارد مرحله تنش‌آمیزی شد‪ .‬با امتناع اسرائیل‬ ‫از پوزش و پرداخت غرامت به قربانیان‪ ،‬ترکیه مجبور به کاهش‬ ‫روابط سیاسی و نظامی‌اش با این کشور شده‪ ،‬اما به طور کامل‬ ‫مراوداتش را نگسسته است‪ .‬در جریان انقالبات در کشورهای‬ ‫عربی نیز ترکیه سعی کرد به نقش‌آفرینی در تحوالت بپردازد و‬ ‫چنانچه از سخنان اردوغان در مصر پدیدار شد‪ ،‬ترکیه را به مثابه‬ ‫مدلیبرایکشورهایعربیمطرحکردکهاینمسالهتامدت‌ها‪،‬‬ ‫مجادالتوسیعیرادرمطبوعاتغربیوجهانعرببرانگیخت‪.‬‬ ‫نقشفعالوهمه‌جانبهترکیهدرتحوالتجاریوسیاست‌هایش‬ ‫درمنطقههماهنگباغربوبه‌ویژهباایاالتمتحدهآمریکابوده‬ ‫است؛بههمینخاطرآمریکایی‌هانیزازایفایچنیننقشفعالیاز‬ ‫سویترکیهبه‌عنوانیکمتحدمنطقه‌ایاستقبالکردهوعمدتا‬ ‫به حمایت از آن پرداخته‌اند‪.‬‬ ‫دس�تاوردها و ناکامی‌های نئوعثمانیس�ت‌ها در داخل‬ ‫و خارج‬ ‫از لحاظ داخلی‪ ،‬نئوعثمانیست‌ها در سه انتخابات پی‌در‌پی‬ ‫توانستند از سال ‪ 2002‬تا به امروز قدرت سیاسی را به انحصار‬ ‫خود در‌آورند؛ رجب طیب اردوغان بعد از آتاتورک‪ ،‬تنها شخصی‬ ‫است که سه دوره متوالی در این کشور رئیس‌جمهور بوده است‪.‬‬ ‫این موفقیت در صحنه سیاسی ترکیه با توجه به اینکه همواره از‬ ‫ناحیه احزاب اپوزیسیون مورد چالش جدی قرار گرفته‌اند‪ ،‬حاکی‬ ‫از پایگاه مردمی این جریان در میان مردم ترکیه دارد‪.‬‬ ‫موفقیت‌های اقتصادی در خالل یک دهه اخیر و تالش‬ ‫برای نهادینه کردن دموکراسی از طریق کاهش قدرت نظامیان‬ ‫در سیاست‪ ،‬روایت‌ملایم از سکوالریسم‪ ،‬تالش برای تدوین‬ ‫و تصویب یک قانون اساسی جدید‪ ،‬تساهل قابل توجه نسبت‬ ‫به هویت و ناسیونالیس��م ک��ردی در ترکیه و طرح گش��ایش‬ ‫کردی برای حل این مساله‪ ،‬تعامل و مشاوره با نهادهای جامعه‬ ‫مدنی و‪ ...‬در زمره تالش‌های نئوعثمانیست‌ها از لحاظ داخلی‬
‫حاميان دولت چگونه به آينده پيش رو مي نگرند؟‬ ‫فرشاد مهدی‌پور‪/‬دانشجوي دكتراي سياست گذاري فرهنگي‬ ‫رئیس‌جمهوری ایران را نه به اعتبار سمت حقوقی‌اش‪ ،‬بلکه براساس شخصیت حقیقی‌اش می‌توان دارای خصایصی‬ ‫دانست که شناخت آن ویژگی‌ها‪ ،‬ممکن اس��ت کار تحلیل رفتارهای غیرمنتظره او را آسان‌تر کند‪ .‬به‌ویژه آنکه این شناخت‬ ‫پیشینی‪ ،‬رفته‌رفته تکمیل‌شده و روز اولی که او بر سر کار آمده‪ ،‬تنها نشان‌ها و نش��انه‌هایی در این‌باب وجود داشت و نه این‬ ‫همه اماره و قرینه‪.‬‬ ‫اولین و مهم‌ترین زیرساخت نظری وی را باید در فرآیندهای تحصیلی‌ايشان جست‌وجو کرد و آنچه بعضا به‌عنوان نگاه‬ ‫مهندسی‌وار به قضایا و مسائل خوانده می‌شود‪ .‬توصیف این نگاه را می‌توان در این مثال درخشان دریافت که اگر درختی با مثال‬ ‫ل آنکه در چنان شرایطی‪،‬‬ ‫‪ A‬واحد کود‪ 10A ،‬محصول می‌دهد‪ ،‬با ‪ 10‬برابر کردن کود‪ ،‬محصول نیز ‪ 10‬در ‪ 10A‬خواهد شد‪ ،‬حا ‌‬ ‫اصال درختی برجا نخواهد ماند که محصولی بدهد‪ .‬این پیش‌فرض درونی‌شده‪ ،‬نمونه‌های عملی خود را در ماجراهایی نظیر‬ ‫سیاستگذاری‌های کالن طرح تحول اقتصادی نشان می‌دهد؛ جایی که مکرر تصریح می‌شود توزیع پول میان مردم‪ ،‬هدفی‬ ‫اصلی است و مردم آنقدر پول خواهند داشت که نمی‌توانند درباره خرید آن برنامه‌ریزی کنند! و البته اقتصاد حوزه روشنی برای‬ ‫بررسی این انگاره ذهنی است‪ ،‬چرا که با عدد و رقم می‌شود به‌خوبی صحت و سقم داعیه‌ها را به داوری نشست‪ ،‬اما تداوم این‬ ‫نگاه را در حوزه فرهنگ و سیاست‪ ،‬کمی سخت‌تر می‌توان پی‌گرفت؛ چرا‌که آثار تاخیری این بخش‌ها مانند حلقه‌هایی است‬ ‫که گرداگرد یک شيء به آب افتاده ایجاد می‌شود و شاید تا زمانی بس طوالنی هم تداوم یابد؛ مانند پیامدهای مناظره انتخاباتی‬ ‫‪ 13‬خرداد ‪ 88‬یا مخالفت با گشت‌های ارشاد یا فراخوانی ورود زنان به ورزشگاه‌ها‪ .‬سینما و آنچه این روزها در آن می‌گذرد و‬ ‫فاصله میان شعارها و پندارها نیز‪ ،‬باز موید چنین جهت‌گیری‌هایی است و روشن است که تصور اولیه این نبوده که سهل‌گیری‬ ‫و آسان‌روشی‪ ،‬به بی‌بند و باری و آشوب و نزاع منتهی می‌شود ‪ -‬کما اینکه شده است‪.‬‬ ‫این مقدمه نسبتا طوالنی از برای آن بود که اگر دولت در چند ماهه آخر حیات خود‪ ،‬دست به کار موج گسترده‌ای از تغییرات‬ ‫در ستاد اصلی‌اش می‌ش��ود‪ ،‬این جابه‌جایی‌ها را هم می‌توان در شکلی جزئی و موردی بررس��ی کرد و از آن نتایجی مرتبط با‬ ‫برنامه‌ریزی برای انتخابات و امثالهم اس��تخراج کرد و هم در نمایی کلی‌تر‪ ،‬آنها را به همین خصلت اولیه مهندسی ربط داد و‬ ‫در آن وجود نوعی نگاه برای پیچیده‌سازی محیط‌سیاسی را پی گرفت‪ .‬چرا؟ چون جریانات منتقد دولت (در میان اصولگرایان‬ ‫و دوم‌خردادی‌ها)‪ ،‬مدت‌هاس��ت که ذهن‌ش��ان درگیر آینده دولت کنونی است و اینکه چه نقش��ی در آتیه جمهوری اسالمی‬ ‫ایفا خواهند کرد‪ :‬طیفی را که (در قبال دولت) می‌توان آنها‌را تندرو نامید‪ ،‬چند سالی است که پروژه بنی‌صدریزاسیون را کلید‬ ‫زده‌اند و در میان همه حرف‌ها و اقدامات‪ ،‬تحقق همین پیش‌فرض را جست‌وجو می‌کنند‪ ،‬گروهی را که می‌شود منتقد میانه نام‬ ‫داد و در حدس و گمان میان اشکال و انحرافند و گروه‌هایی مدافع و توجیه‌گر که درصدد تئوریزه کردن خستگی‌اند و فشارهای‬ ‫ناشی از منتقدان را دلیل ناکارآمدی می‌دانند‪ .‬این جریان‌ها‪ ،‬تحلیل روند عملکرد انتخاباتی دولت را با اما و اگر به پیش می‌برند و‬ ‫عمدتا بر این باورند که دال مرکزی همه این تغییرات بازسازی ایده مدودف ‪ -‬پوتین است و براین اساس برنامه انتخاباتی‌شان‬ ‫سازمان داد ‌ه شده‪ ،‬حال آنکه به نظر می‌رسد رئیس دولت نشان داده است که همواره آمادگی درهم‌ریختن پیش‌بینی‌ها را داشته‬ ‫و دارد‪ .‬نمونه اخیر این بحث‪ ،‬گفت‌وگویی است که در باب تعریف نظری بیداری اسالمی در اجالسیه دوشنبه گذشته تهران‬ ‫رخ داد و اگر چه کلیدواژه مذکور به کار گرفته شد‪ ،‬اما محتوای تبيین‌شده به‌شکلی قابل توجه ذیل همان عنوان بیداری انسانی‬ ‫جای می‌گرفت‪ .‬در این‌جا از سویی دهان منتقدان دوخته شد که چرا این واژه به کار گرفته نمی‌شود و از سوی دیگر‪ ،‬حرف‌هایی‬ ‫به‌عنوان بیداری اسالمی گفته شد که چندان ارتباطی با گفتمان رسمی جمهوری اسالمی نداشت و موضوع حتما پیچیده‌تر شد‪.‬‬ ‫این پیچیدگی را می‌توان راهبردی میان‌مدت تلقی کرد که ضمن سرگرم‌سازی رقبا و حریفان‪ ،‬کار برنامه‌ریزی را آسان‌تر‬ ‫کرده و هدف را دست‌یافتنی‌تر می‌سازد‪ .‬از این روست که حرکتی مانند طرح سوال از رئیس‌جمهور می‌بایست متوقف شود تا‬ ‫امکان ایجاد زمین تازه‌ای برای منازعه و مجادله را محدود سازد و شرایط را غیرقابل کنترل نکند؛ شرایطی سخت و دشوار که‬ ‫عبور از آنها نیازمند تدبیر و تامل افزون‌تری است‪g .‬‬ ‫نـقدونظر‬ ‫یادداشت‌ها‪:‬‬ ‫‪1 –Six arrows: The tenets of Kemalism, Los Angeles‬‬ ‫‪times, sanuary 15, 1991.‬‬ ‫همچنیندرموردکمالیسمنگاهکنیدبه‪:‬‬ ‫‪Omer taspinar, Turkeys Middle East politicies.‬‬ ‫‪Between Neo-ottmanism and Kemalism, Carnegie‬‬ ‫‪Endowment For international Peace, number 10,‬‬ ‫‪September 2008. P.4-9‬‬ ‫‪2- suna cagaptay and soner cagaptay, ottomania all‬‬ ‫‪the rage in turkey, Todays zaman, Aprill, 2012.‬‬ ‫‪3 – omer taspinar,Ibid, p.14‬‬ ‫– ‪4 – Michael Rubin, Turkey and Democracy, Euro‬‬ ‫‪atlantic quarterly, march 2008.‬‬ ‫‪5 – A muslim Democracy in action , the Economist,‬‬ ‫‪feb 17, 2011.‬‬ ‫بازي‌هاي پيچيده و غير‌قابل پيش‌بيني‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫محس��وب می‌ش��ود‪ .‬اما همچنان فرآیند دموکراتیزاسیون در‬ ‫ترکیه با چالش‌های جدی مواجه اس��ت که می‌توان به موانع‬ ‫حقوقی (قانون اساسی کنونی)‪ ،‬مساله کردها‪ ،‬علوی‌ها و نقض‬ ‫گس��ترده حقوق و آزادی‌های فردی‪ ،‬آینده مبهم رابطه دین و‬ ‫دولت‪ ،‬ضعف فرهنگ سیاس��ی دموکراتیک‪ ،‬حضور ملموس‬ ‫ناسیونالیسم افراطی ترکی در صحنه سیاس��ی این کشور و‪...‬‬ ‫اشاره کرد‪ .‬حل و فصل مسائل فوق‪ ،‬نیاز به زمان و نهادینه شدن‬ ‫مبانی دموکراتیک در این کشور دارد‪ ،‬برای همین است که در‬ ‫اين س��ال‌ها برخی از ناظران در غرب‪ ،‬رویکرد خوشبینانه‌ای‬ ‫نسبت به آینده دموکراسی در این کشور نداش��ته‌اند(‪ .)4‬البته‬ ‫برخی از صاحبنظ��ران و مطبوعات غربي‪ ،‬به پیش��برد فرآیند‬ ‫دموکراتیزاسیون از سوی حزب عدالت و توسعه و سیاست‌هایی‬ ‫که در خالل این یک ده��ه در پیش گرفته اش��اره می‌کنند و‬ ‫نگرش بدبینانه منتقدان را واقعگرایانه نمی‌دانند و حتی طرح‬ ‫«مدل ترکیه» برای کشورهای منطقه را چندان شگفت‌انگیز‬ ‫نمی‌دانند(‪.)5‬‬ ‫نئوعثمانیست‌ها در عرصه سیاس��ت خارجی مانند روال‬ ‫گذشته‪ ،‬روابط با غرب بهویژه ایاالت‌متحدهو پیوستن به اتحادیه‬ ‫اروپا را در زمره اولویت‌های سیاست خارجی خود قرار دادند و در‬ ‫اینراستاگام‌هایبیشترینيزبرداشته‌اند‪.‬اماشایدمهمترین گام‬ ‫آنها تبدیل ترکیه به یک بازیگر برجسته در خاورمیانه و جهان‬ ‫اسالم بود؛ بازیگری که همه‌جا حضور و نقش‌آفرینی می‌کند‬ ‫و دارای ظرفیت باالی قدرت چانه‌زنی اس��ت‪ .‬این دیپلماسی‬ ‫فعال نه تنها دستاوردهای زیادی به‌لحاظ تجاری و اقتصادی‬ ‫و افزایش پرستیژ این کشور در منطقه داشته است و حوزه منافع‬ ‫ملی آن را بسیط کرده بلكه اهمیت این کشور را نزد کشورهای‬ ‫اروپایی و ایاالت‌متحده نيز افزایش داده است‪ .‬اما سیاست‌های‬ ‫جاه‌طلبانه نئوعثمانیست‌ها در راس��تای گسترش حوزه نفوذ و‬ ‫رویکرد قیم‌مآبانه آنها در جهان اس�لام و خاورمیانه همواره از‬ ‫ناحیه رقبای این کش��ور مورد چالش و با واکنش تندی مواجه‬ ‫شده است؛ به عنوان مثال سیاست خارجی تهاجمی این کشور‬ ‫و متحدان منطقه‌ای و بین‌المللی‌اش از سوی ایران و متحدان‬ ‫فرامنطقه‌ای اين كشور از قبیل چین و روسیه به چالش کشیده‬ ‫شده یا سیاس��ت‌های اتخاذ شده در قبال اس��رائیل به قیمت‬ ‫تحقیر این کشور (جریان س��فیر ترکیه در اسرائیل و تهاجم به‬ ‫کشتی‌های کاروان آزادی و کشتن‪9‬تبعه ترکیه و امتناع اسرائیل‬ ‫از پوزش) تمام شد و در جنگ‪ 8‬روزه اخیر نیز به رغم تالش‌های‬ ‫زیاد‪ ،‬این کشور نتوانس��ت به میانجی‌گری طرفین و برقراری‬ ‫آتش‌بس موفق گردد و این نق��ش را مصر و ایاالت‌‌متحده ایفا‬ ‫کردند‪ .‬بنابراي��ن در منطقه‌ای که بازیگ��ران عمده‌ای حضور‬ ‫دارند و درگیر رقابت ش��دیدی جهت گسترش حوزه نفوذ خود‬ ‫می‌باشند‪ ،‬ادعاهای جاه‌طلبانه نئوعثمانیست‌ها‪ ،‬همانطور که‬ ‫پیش‌بینی می‌شد با مخالفت‌ها و چالش‌های عمده‌ای از سوی‬ ‫رقبای این کش��ور در خاورمیانه و جهان اس�لام مواجه شده و‬ ‫خواهد شد‪g.‬‬ ‫‪25‬‬
‫افزایش قدرت حوثی‌ها‬ ‫تحلیلی درباره افزايش نفوذ گروه «انصاراهلل» در يمن‬ ‫دکتر مضاوی رشید ‪ /‬تحلیلگر عربستانی مقیم لندن‬ ‫نـقدونظر‬ ‫حوثی‌های یمن (شیعیان) در حال حاضر صنعا پایتخت‬ ‫این کشور را پر از پوسترها و شعارهای ضد آمريكايي کرده‌اند‪.‬‬ ‫دیپلمات‌های غربی و اسالمی س��نی مذهب از این حضور‬ ‫گسترده شیعیان در پایتخت شگفت‌زده شده‌اند‪ ،‬در حالی که‬ ‫در دوران علی‌عبد‌اهلل صالح‪ ،‬رئیس‌جمهوری سابق‪ ،‬شیعیان‬ ‫فقط حق داش��تند در مناطق دور‌افتاده زندگ��ی کنند‪ .‬یک‬ ‫دیپلمات عالیرتبه غربی می‌گوید‪« :‬اینان از یک استراتژی‬ ‫گسترده‌ برای گسترش قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردار‬ ‫هستند‪ ».‬تحلیلگران و دیپلمات‌ها عقیده دارند که پیدایش‬ ‫حوثی‌ها (شیعیان) یمن را به صورت یک صحنه کشمکش‬ ‫ایران از یکسو و از سوی دیگر غربی‌ها و رژیم‌های عربی که‬ ‫از پشتیبانی غرب برخوردار هس��تند‪ ،‬درآورده است و مورد‬ ‫کش��مکش‪ ،‬همان ادعای رژیم‌صهیونیستی و غرب درباره‬ ‫برنامه هسته‌ای ایران اس��ت که ایران همواره این ادعاها را‬ ‫رد کرده است‪.‬‬ ‫حکومت‌های ع��رب خلیج‌‌فارس و روحانیون س��نی‬ ‫مذهب‪ ،‬ایران را متهم می‌کنند که از شیعیان در کشورهای‬ ‫خلیج‌فارس پش��تیبانی می‌کند و در عین ح��ال دولت یمن‬ ‫ادعا کرد که یک ش��بکه جاسوس��ی ایرانی را در این کشور‬ ‫کشف کرده‪ ،‬اما به نظر می‌رسد که این موضوع در چارچوب‬ ‫موضع‌گی��ری حکومت‌های منطقه در برابر تهران اس��ت و‬ ‫فقط مصرف سياس��ي دارد چون کش��ورهای سنی‌مذهب‬ ‫خلیج‌ف��ارس‪ ،‬هم��واره همه ش��یعیان را جاسوس��ان ایران‬ ‫می‌نامند‪.‬‬ ‫شیعیان زیدی بخش بزرگی از ساکنان صنعا‪ ،‬پایتخت‬ ‫ی آن‬ ‫یمن را تش��کیل می‌دهند‪ ،‬به‌خصوص در بخش قدیم ‌‬ ‫و این مکان‪ ،‬پایگاه مهمی‌برای حوثی‌های ش��یعه به‌شمار‬ ‫می‌آید و این ش��یعیان همان واژه‌های «شیطان بزرگ» و‬ ‫«استکبار جهانی» را درباره آمریکا به‌کار می‌برند و در عین‬ ‫حال خواستار تحریم کاالهای آمریکایی و اسرائیلی هستند‬ ‫که در بازارهای صنعا یافت می‌گردد‪ .‬سه ماه پیش و به‌دنبال‬ ‫حمله تظاهر‌کنندگان به سفارت آمریکا در صنعا‪ ،‬شعارهای‬ ‫ضد‌آمریکایی در خیابان‌های صنعا افزایش یافت و در عین‬ ‫حال نیروهای امنیتی اجازه دادند تظاه��رات اعتراض‌آمیز‬ ‫در خیابان‌ها برگزار ش��ود‪ .‬البته گروهی از مردم که س��اکن‬ ‫بخش قدیمی‌صنعا هستند‪ ،‬خواس��تار گسترش آزادی‌ها و‬ ‫مطرح شدن احساسات مردم هس��تند‪ ،‬بدون آنکه درگیری‬ ‫یا زد‌وخورد روی دهد‪ .‬در عین حال‪ ،‬حکومت کنونی یمن در‬ ‫نظر دارد حوثی‌ها را در گفت‌وگوهای ملی ش��رکت دهد که‬ ‫هدف از آن دستیابی به نظام حکومتی گسترده است‪.‬‬ ‫از سوی دیگر بعضی از اهل تسنن از آن بیم دارند که‬ ‫حوثی‌ها نظام حکومتی امامت زیدی‌ها (گروهی از شیعیان)‬ ‫را دوباره در این کشور زنده کنند‪ .‬زیدی‌هایک‌هزار سال در‬ ‫یمن حکومت کردند تا آنکه بر اثر ی��ک کودتای نظامی در‬ ‫سال ‪ 1962‬سرنگون شدند‪ .‬در این میان بعضی از اهل تسنن‬ ‫که خود نیز مدعی هس��تند از نوادگان پیامبر اسالم هستند‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫آیا مرسی مصدق دوم خواهد شد؟‬ ‫زمينه‌هاي قدرت گرفتن نظاميان در مصر فراهم مي‌شود‬ ‫نزار حسین راشد ‪ /‬تحلیلگر اردنی‬ ‫اگر اوضاع سیاس��ی کنونی مصر را با دقت مورد‬ ‫بررسی قرار دهیم‪ ،‬خواهیم دید بعضی صحنه‌های آن‬ ‫معمولی نیست و دارای نشانه‌هایی از رویدادهای دهه‬ ‫‪ 1950‬است که در آن هنگام تظاهراتی همانند همین‬ ‫به‌اصطالح تظاهرات مردم��ی‌در مصر‪ ،‬محمد مصدق‬ ‫نخست‌وزیر ایران را سرنگون ساخت‪.‬‬ ‫مصدق‪ ،‬همان کسی بود که ش��اه ایران را تحت‬ ‫فشار گذاش��ت و نفت ایران را ملی اعالم کرد‪ .‬سال‌ها‬ ‫پیش یکی از افس��ران ض��د اطالع��ات انگلیس فاش‬ ‫س��اخت که عامل تظاهرات تهران که به س��رنگونی‬ ‫مصدق انجامید کس��ی نبود جز ش��عبان جعفری یکی‬ ‫از الت‌های تهران كه با همکاری و پشتیبانی سازمان‬ ‫ضد اطالعات انگلیس آن تظاهرات را به‌راه انداخت که‬ ‫به دخالت یکی از افس��ران ارتش به‌نام زاهدی انجامید‬ ‫و همی��ن نظامی کودتاچ��ی‪ ،‬نخس��ت‌وزیری ایران را‬ ‫برعهده گرفت‪.‬‬ ‫اس��تعمارگران تغیی��ر عم��ده‌ای در راه و روش و‬ ‫عملکرد خود نمی‌دهن��د‪ ،‬درصورتی که ناوهای جنگی‬ ‫ناکام بمانند‪ ،‬همواره «اسب‌تروایی» وجود دارد‪ ،‬اما آنها‬ ‫این‌بار برای گمراه کردن دیگران‪ ،‬دس��ت به‌کار شدند‬ ‫‪26‬‬ ‫و مابقی ماجرا آماده انجام اس��ت‪ .‬یکی از افس��ران ارتش را‬ ‫به‌عنوان نجات‌دهنده به جلو خواهند فرس��تاد و بقیه ماجرا‬ ‫هم روشن است‪.‬‬ ‫به نظر نمی‌رسد پیامدهای جنگ غزه‪ ،‬به‌عنوان انگیزه‬ ‫واقعی این رویدادهای مصر باشد چون غرب از رویکرد مصر‬ ‫به‌طور کل��ی اظهار رضایت نکرد و در ای��ن زمینه اظهاراتی‬ ‫مبنی‌بر نگرانی همزمان از س��وی مقامات آلمان وانگلیس‬ ‫و آمریکا مطرح گردید‪ ،‬اما آنچه بر نگرانی‌ها بیش��تر افزود‪،‬‬ ‫دوری پرزیدنت المرسی از خواسته‌های مردم بود و گویی او‬ ‫در یک‌سو و مردم در سوی دیگر قرار گرفته‌اند‪.‬‬ ‫نمی‌ت��وان پیش‌بینی کرد پرزیدنت المرس��ی چگونه‬ ‫اوضاع را در اختیار خواهد گرفت‪ ،‬اگر‌چه هر اقدامی‌ که وی‬ ‫بدان دست خواهد زد‪ ،‬به‌عنوان نماد خودکامی‌و دیکتاتوری‬ ‫شناخته خواهد ش��د‪ ،‬چون پیرامون وی‪ ،‬دشمنان بسیاری‬ ‫هس��تند و به‌نظر می‌رس��د که اینان از نهادهای قدرتمند و‬ ‫هم‌پیمان برخوردار هستند که می‌توانند صحنه را در اختیار‬ ‫بگیرند و علیه اخوان‌المسلمین دست به عملیات بزنند‪.‬‬ ‫پیام درباره حمله به نهادهای دولتی و به آتش کشیدن‬ ‫آنها بسیار روشن است‪ ،‬اما در این میان هیچ‌یک از مخالفان‬ ‫در برابر این تهدید اظه��ار نارضایتی نکردن��د و گویی این‬ ‫تصمیم از سوی آنان اتخاذ ش��ده و در این‌باره اختالف‌نظر‬ ‫وجود ندارد‪ .‬همین س��کوت نش��انه همدس��تی آنان است‪.‬‬ ‫به‌نظر می‌رس��د اقدامات نابخردانه «گروه‌های کور»‪ ،‬مصر‬ ‫ازحوثی‌ها طرفداری می‌کنند و اینان با تقس��یم جامعه این‬ ‫کشور به دو گروه شیعه و سنی مخالفند‪.‬‬ ‫ام��ا زیدی‌ها که علی‌عب��د‌اهلل صال��ح و قبیله االحمر‬ ‫جزو آنان اس��ت با این روش مخالف هس��تند‪« .‬احمد عز»‬ ‫امام‌جماعت یک مس��جد در بخش قدیمی‌صنعا می‌گوید‬ ‫که حدود ‪ 30‬ت��ا ‪ 40‬درصد از م��ردم پایتخ��ت از حوثی‌ها‬ ‫ه��واداری می‌کنند چون اندیش��ه‌های آن��ان افراط‌گرایانه‬ ‫نیست‪ .‬تحلیلگران عقیده دارند که حوثی‌ها دارای انگیزه‌های‬ ‫به‌دس��ت گرفتن قدرت سیاس��ی و اقتصادی در شمال این‬ ‫کشورند‪ .‬اینان پس از جنگ داخلی ‪ 1994‬در عرصه سیاسی‬ ‫این کشور ظاهر شدند و به‌س��رعت همانند حزب‌اهلل لبنان‬ ‫قدرت یافتند‪ .‬حوثی‌ها در گذشته بیشتر در استان «صعده»‬ ‫نزدیک مرز عربستان س��عودی زندگی می‌کردند‪ .‬در حال‬ ‫حاضر حوثی‌ها خود را «انصاراهلل» می‌نامند و گویی این نام را‬ ‫از نام «حزب‌اهلل»‌ فراگرفته‌اند و یک شبکه تلویزیونی به‌نام‬ ‫«مسیره» از بیروت برنامه‌های آنان را پخش می‌کند‪.‬‬ ‫در عی��ن ح��ال حوثی‌ها دش��منان خود را م��زدوران‬ ‫عربستان سعودی می‌دانند‪« .‬علی عمادی» یکی از رهبران‬ ‫«انصار‌اهلل» در صنعا می‌گوید‪« :‬اندیش��ه وهابیت ‪ 50‬سال‬ ‫پیش از عربستان وارد یمن ش��د‪ ،‬در حالی‌که حوثی‌ها بیش‬ ‫از یکهزار س��ال اس��ت که در یمن زندگ��ی می‌کنند‪ ».‬وی‬ ‫می‌افزاید‪« :‬جنبش حوثی‌ها یک جنبش مقاومت اس��ت و‬ ‫شعار آن روشن است که همانا مبارزه با سلطه‌‌گری و استکبار‬ ‫جهانی است که ایاالت متحده‌آمریکا‪ ،‬سردمدار آن است‪».‬‬ ‫در عین حال «عل��ی عمادی» ب��ا بازگرداندن قدرت‬ ‫زیدیه در یمن اظهار مخالفت می‌کند و می‌گوید که حوثی‌ها‬ ‫در قیام علیه علی‌‌عب��د‌اهلل صالح مش��ارکت کردند و دارای‬ ‫دیدگاه‌های سیاسی ویژه‌ای برای یک حکومت غیر‌نظامی‬ ‫هستند که حقوق و آزاد‌ی‌ها و برابری را برای همه تضمین‬ ‫و رعایت کند‪.‬‬ ‫را به‌س��وی صحنه‌های خونی��ن خواهد کش��اند و قربانیان‬ ‫افزایش خواهند یافت‪ ،‬این همان چیزی است که بعضی از‬ ‫گروه‌ها خواستار آن هستند تا نشان دهند پرزیدنت المرسی‬ ‫شکست‌خورده و ناتوان اس��ت و در نتیجه آشوب گسترش‬ ‫خواهد یافت و این دروازه‌ای خواهد بود تا یک نجات‌دهنده از‬ ‫میان نظامیان ظهور کند و ادعا نماید که برای نجات مردم و‬ ‫کشور اقدام کرده است‪.‬‬ ‫اکنون بعضی دعوت به دوری از یک جنگ خانگی را‬ ‫عنوان می‌کنند‪ .‬این دعوت به‌گونه‌ای است که نشان می‌دهد‬ ‫اکثریت همین دیدگاه را دارند‪ ،‬در حالی که باید همه از چنین‬ ‫احتمالی اظهار تنف��ر و دوری کنند‪ .‬در عی��ن حال گروهی‬ ‫نیز از طریق وس��ایل ارتباط‌جمعی و به‌خصوص شبکه‌های‬ ‫ماهواره‌ای‪ ،‬در حال پیام‌‌رسانی برای ارتش هستند که بیایید‬ ‫و ما را نجات دهید‪ .‬تمامی‌این عملکردها همانند پاش��یدن‬ ‫بنزین بر آتش است‪.‬‬ ‫در این میان احمد شفیق (معاون مبارک) به‌گونه‌ای با‬ ‫به‌کارگیری دالر و نفت سخن گفت که آب دهان بعضی‌ها را‬ ‫راه انداخت! تمامی‌این تحوالت و اقدامات همانند وضعیتی‬ ‫است که در دوران حکومت مصدق در ایران به‌وقوع پیوست‪.‬‬ ‫اخوان‌المسلمین در کوشش��ی برای برقراری خردمندی بر‬ ‫جامعه در حال وقت‌گذرانی هستند تا ش��اید گذشت زمان‪،‬‬ ‫اوضاع را بهبود بخشد‪ .‬آنها گمان می‌کنند این تظاهرات چند‬ ‫روزی بیشتر دوام نخواهد یافت و به‌اصطالح تظاهر‌کنندگان‬ ‫خسته خواهند شد‪ ،‬به‌خصوص که جیب‌ها خالی است‪ ...‬اما‬ ‫گویی که بعضی در حال پول‌رسانی هستند‪.‬‬ ‫البت��ه تاریخ مص��ر فاقد چنین کس��انی نیس��ت و در‬ ‫ده��ه ‪« 1920‬محم��د محم��ود» سیاس��تمدار مصری که‬ ‫نخست‌وزیری این کش��ور را برعهده داشت قانون اساسی‬ ‫را لغو ک��رد و پارلمان را منح��ل کرد‪ ،‬حال آی��ا مردم مصر‬
‫عبد‌الباری عطوان‪ /‬سردبیر القدس العربی‬ ‫باالخره و پس از انتظاري طوالنی‪ ،‬محمد المرسی‬ ‫به درخواست بسیاری‪ ،‬در برابر مردم قرار گرفت و با آنان‬ ‫به صراحت سخن گفت و سعی کرد راه‌حل‌هایی برای‬ ‫پایان‌دادن به بحران کنونی که مصر را در برگرفته است‬ ‫ارائه دهد‪ ،‬اما ش��اید بتوان گفت او در سخنانش بنزین‬ ‫بیشتری بر آتش ریخت و بهانه را به دست مخالفانش‬ ‫داد تا به حضور خود در خیابان‌ها و تظاهرات علیه وی و‬ ‫حکومتش ادامه دهند‪ .‬گویی مردم مصر در انتظار یک‬ ‫سخن از المرسی بودند که همانا لغو یا به تعویق انداختن‬ ‫بیانیه قانون اساسی بود؛ همان بیانیه‌اي که این بحران‬ ‫را به وجود آورده اس��ت‪ .‬مردم مص��ر همچنین منتظر‬ ‫دعوت المرس��ی برای برقراری گفت‌وگوی گس��ترده‬ ‫میان گروه‌های عمده سیاس��ی و جوانان انقالبی برای‬ ‫دستیابی به آشتی‌ملی و تهیه نقش��ه راه آینده بر‌اساس‬ ‫توافق وهمزیس��تی بودند‪ .‬پرزیدنت المرس��ی آن واژه‬ ‫سحر‌آمیز را که می‌توانس��ت علت پیدایش بحران را از‬ ‫میان بردارد‪ ،‬بر زبان نیاورد و از یک عقب‌نشینی کوچک‬ ‫در زمینه لغو ماده ششم این بیانیه که تصمیم‌گیری‌های‬ ‫رئیس‌جمهور را مورد مصونیت قرار می‌دهد و از مخالفت‬ ‫با آن جلوگیری می‌نماید‪ ،‬خ��ودداری کرد‪ .‬این موضع‬ ‫المرسی باعث شد بسیاری از نخبگان سیاسی مخالف یا‬ ‫حتى بعضی از‌بی‌طرفان یا هواداران رئیس‌جمهور دچار‬ ‫نا‌امیدی شوند‪ .‬مجمع پژوهش‌های اسالمی وابسته به‬ ‫االزهر و نیز مفتی مصر و گروه بس��یاری از روحانیون‬ ‫غیر‌‌عضو در جنبش اخوان‌المسلمین یک تقاضای رسمی‬ ‫را تقدیم المرسی کردند و طی آن خواستار عقب‌نشینی‬ ‫وی از بیانیه قانون اساسی شدند تا شرافتمندانه به این‬ ‫بحران پایان دهد‪.‬‬ ‫آنها از وی خواس��تند این بیانیه را برای مدتی به‬ ‫تعویق بیندازد تا از روند خونری��زی جلوگیری نمایند و‬ ‫مصر را از بحران نجات دهد و ش��کاف عمیق به‌وجود‬ ‫آمده در وحدت ملی را بازسازی کند‪ ،‬اما رئیس‌جمهور با‬ ‫اصرار بر موضع خود‪ ،‬این فرصت را برباد داد‪.‬‬ ‫***‬ ‫بله‪ ،‬بیانیه موقت قانون‌اساس��ی بالفاصله با انجام‬ ‫همه‌پرسی درباره قانون‌اساس��ی از میان خواهد رفت‪ ،‬اما‬ ‫بحران اصلی در اینجا نیست‪ ،‬بلکه علت اصلی این است که‬ ‫وی به مبارزه در برابر مخالفان غیر‌نظامی لیبرال خود اصرار‬ ‫دارد‪ ،‬درحالی‌که همین بیانیه قانون اساس��ی او‪ ،‬به وحدت‬ ‫و همبستگی مخالفانش انجامید‪ ،‬درحالی‌که در گذشته‪،‬‬ ‫آنها از یکدیگر بیشتر تنفر داش��تند تا از اخوان‌المسلمین‪.‬‬ ‫ما با پرزیدنت المرس��ی درباره گروه سوم موافق هستیم‬ ‫که هم‌اینک میان تظاهر‌کنندگان رخنه کرده و دست به‬ ‫خرابکاری و تحریک مردم زده‌اند و پشت درهای بسته اقدام‬ ‫بهتوطئهمی‌نمایند‪.‬بله!مااقرارمی‌کنیمکهبعضینیروهای‬ ‫داخلی و بیگانه با هزینه‌های میلیونی برای از میان برداشتن‬ ‫انقالب مردمی‌مصر و برقراری آش��وب کوشش کرده و‬ ‫می‌کنند و می‌خواهند رژیم س��رکوب و فساد و موروثی را‬ ‫دوباره روی کار آورند‪ ،‬اما در عین حال درباره فراهم کردن‬ ‫فرصت‌ها و بهانه‌ها برای این توطئه‌گران هدف‌های خود و‬ ‫نههمهآن‪،‬موافقنیستیم‪.‬‬ ‫دعوت برای گفت‌وگو که پرزیدنت المرسی آن را‬ ‫به‌عنوان همسویی با درخواست مخالفان وبه‌خصوص‬ ‫عمرو موس��ى‪ ،‬عنوان کرد‪ ،‬امیدواریم از سوی مخالفان‬ ‫با وجود تمامی‌موضعگیری‌های گذشته مورد قبول قرار‬ ‫گیرد و با ش��رکت در این گفت‌وگو دیدگاه‌های خود را با‬ ‫ش��جاعت بیان کنند تا به یک توافق مناسب که نجات‬ ‫کشور را از حمام خون باعث می‌ش��ود‪ ،‬برسد‪ .‬تظاهرات‬ ‫مسالمت‌آمیز حق مش��روع و قانونی است‪ ،‬اما هیچ‌کس‬ ‫نمی‌تواند مان��ع رخنه توطئه‌گ��ران رژیم س��ابق میان‬ ‫تظاهر‌کنندگان و تحریف این خواسته‌های مسالمت‌آمیز‬ ‫و نیز بحرانی‌کردن اوضاع و روی‌آوردن به سمت درگیری‬ ‫و حمام خون که تاکنون هفت شهید و بیش از یک‌هزار‬ ‫زخمی‌ برجای گذاشته است‪ ،‬گردد‪.‬‬ ‫پرزیدنت المرسی ش��اخه زیتون را به‌سوی قضات‬ ‫مصر دراز کرد و روحیه صلح‌جویی را از خود نشان داد و‬ ‫تاکید کرد که پشتیبان آزادی‌ها و حقوق ملت و نهادهای‬ ‫دولتی است اما نمی‌دانیم این سخنان میان قضات مصر‬ ‫واکنش مثبت خواهد داش��ت یا نه؟ به‌خصوص که این‬ ‫قضات دچار اختالف هس��تند‪ .‬از یک‌س��و شورای‌عالی‬ ‫قضات با نظارت بر همه پرسی درباره پیش‌نویس قانون‬ ‫اساس��ی‪ ،‬موافقت کرده و از س��وی دیگر باشگاه قضات‬ ‫(سندیکای قضات) با آن مخالفت کرده و همچنان در برابر‬ ‫رئیس‌جمهور و بیانیه قانون اساس��ی وی‪ ،‬موضع‌گیری‬ ‫مخالف اتخاذ کرده اس��ت‪ .‬ما از سرنوشت دردناک مصر‬ ‫و انقالب قدرتمند ملت آن‪ ،‬بی��م داریم‪ ،‬به‌خصوص که‬ ‫رویدادهای کنونی نشان می‌دهد که خون مردم شرافتمند‬ ‫این کشور مورد تهدید قرار گرفته و همه و همه اینها تنها‬ ‫به علت رقابت برای دستیابی به قدرت است‪.‬‬ ‫***‬ ‫پرزیدنت المرس��ی با خشونت و تخریب نهادهای‬ ‫دولتی و عمومی و به آتش کشیدن ساختمان‌های احزاب‬ ‫مخالفت کرد‪ .‬خشونت اگر آغاز شود که نشانه‌هایی از آن‬ ‫را در برابر کاخ ریاس��ت‌جمهوری و دیگر اماکن دیدیم‪،‬‬ ‫می‌تواند همگان را بدون استثنا به آتش و نابودی بکشد‪.‬‬ ‫مخالفان وهرچند خواسته‌هایشان بر حق باشد و در عین‬ ‫حال هرچند موضع‌گیری‌های آنان مشروع باشد‪ ،‬باید با‬ ‫خردمندی و تفکر گام بردارند و از تنش و خش��ونت دور‬ ‫بمانند چون نتایج بس��یار وحش��تناکی را در پی خواهد‬ ‫داشت‪.‬‬ ‫کس��ی با حق درخواس��ت لغو بیانیه قانون اساسی‬ ‫و کوش��ش برای دس��تیابی به یک قانون اساسی مورد‬ ‫توافق همه مخالفتی ندارد‪ ،‬همچنین کسی با درخواست‬ ‫کناره‌گیری رئیس‌جمهور انتخابی که در نتیجه انتخابات‬ ‫بسیار س��الم برگزیده ش��د‪ ،‬موافق نیس��ت چون این به‬ ‫س��ود مخالفان نیز نخواهد بود‬ ‫و ش��اید بخش گسترده‌ای‬ ‫از ملت مصر را علیه آنان‬ ‫بشوراند‪ .‬چه درست گفت‬ ‫دکتر عبد‌المنعم ابو‌الفتوح‬ ‫و در حقیقت چه خردمندانه‬ ‫بود ک��ه وی بعضی پیام‌ها و‬ ‫ش��عارهای جبهه نجات ملی‬ ‫را که مخالف پرزیدنت‬ ‫المرس��ی است‪،‬‬ ‫مورد انتقاد قرار‬ ‫داد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫آماده هس��تند کشورش��ان را تحویل دیگران بدهند و‬ ‫ستیزه‌جویی میان خود را بر س��تیزه‌جویی با بیگانگان‬ ‫‌ترجیح داده‌اند؟ اگر چنین باش��د بدین معنی خواهد بود‬ ‫که این مردم سند بردگی خود را در برابر بیگانگان امضا‬ ‫کرده‌اند‪ ،‬درحالی که انقالب این مردم با هدف نجات از‬ ‫چنین وضعیتی بود‪g .‬‬ ‫واژه سحرآمیز بحران مصر‬ ‫نـقدونظر‬ ‫گفتنی است که دولت یمن توانست در سال‌های اخیر‬ ‫و به‌ویژه در سال ‪ 2009‬و با کمک عربستان سعودی جنبش‬ ‫حوثی‌ها را در صعده س��رکوب کند‪ .‬در ای��ن میان حوثی‌ها‬ ‫برای به‌دس��ت گرفتن امامت مساجد دو اس��تان عمران و‬ ‫حجه در شمال صنعا در ماه سپتامبر با سلفی‌ها درگیر شدند و‬ ‫بسیاری از آن بیم دارند که این روند به صنعا برسد‪« .‬محمد‬ ‫بامطرف» از هواداران حزب سوسیالیست یمن و از مخالفان‬ ‫علی‌عبد‌اهلل صالح می‌گوی��د‪« :‬اینچنین س��خنانی را ما در‬ ‫دوران رئیس‌جمهور سابق نمی‌توانس��تیم بر زبان بیاوریم‪.‬‬ ‫حوثی‌ها اکن��ون از آزادی عمل بیش��تری برخوردارند و در‬ ‫نمایشگاه کتاب صنعا که سال جاری در پایتخت برگزار شد‪،‬‬ ‫کتاب‌ها و سی دی‌های خود را عرضه کردند و در عین حال‬ ‫نقش برجسته‌ای در قیام سال گذشته علیه علی‌عبد‌اهلل صالح‬ ‫برعهده داشتند‪».‬‬ ‫از س��ویی حزب اصالح که در حکومت انتقالی کنونی‬ ‫ش��رکت دارد از آن بی��م دارد که هدف حوثی‌ها تس��لط بر‬ ‫تمام��ی‌اس��تان‌های ش��مالی یمن ت��ا پی��ش از برقراری‬ ‫گفت‌وگوهای ملی اس��ت‪« .‬محمد قحطان» س��خنگوی‬ ‫حزب اص�لاح می‌گوید‪« :‬حوثی‌ها در ح��ال عرض‌اندام در‬ ‫خیابان‌ه��ای پایتخت هس��تند و در عین حال با س��لفی‌ها‬ ‫درگیر می‌ش��وند‪ .‬ما خواهان تش��کیل یک حزب سیاس��ی‬ ‫ب��رای حوثی‌ه��ا هس��تیم‪ ،‬ام��ا نمی‌خواهیم نس��خه دوم‬ ‫حزب‌اهلل باشند‪».‬‬ ‫این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران عقیده دارند‬ ‫که این روندی که قحطان از آن بیم دارد در حقیقت در حال‬ ‫پیدایش است‪ .‬یک تحلیلگر سیاسی به‌نام «عبدالغنی اریانی»‬ ‫می‌گوید‪« :‬اوضاع کنونی باعث شد حوثی‌ها از مناطق خود به‬ ‫دیگر مناطق و از جمله پایتخت راه یابند‪ .‬اینان پایبند به اصل‬ ‫امامت هستند اما گمان نمی‌رود که بخواهند اینچنین نظامی‬ ‫را در کشور برقرار سازند‪g ».‬‬ ‫کاش علت بحران را از میان بر‌می‌داشت‬ ‫‪27‬‬
‫سياست‬ ‫گفت‌وگو‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪1‬‬ ‫مهدي چمران كه در سال‌هاي آغازين دهه هفتم زندگي اش قرار دارد به شدت مراقب است تا گفته هايش مقابل‬ ‫خبرنگاران يك مجله سياسي براي او و فضاي سياست جنجال درست نكند‪ .‬در مقابل اين سوال كه آيا نامزد انتخابات‬ ‫رياست جمهوري مي شود هم خونسردي اش را از دس�ت نمي‌دهد و بسنده مي‌كند به اينكه مايل نيستم در اين باره‬ ‫سخن بگويم و سخن هم نگفت و اين سوال همچنان باقي است كه آيا او نامزد انتخابات ‪ 92‬مي‌شود؟ گرچه رد نكردن‬ ‫اين موضوع و موكول كردن به آينده خودش اماره‌اي است براي شايعه هاي بعدي‪ .‬با او درباره نقش‌اش در شوراي شهر‪،‬‬ ‫نوع مديريت احمدي نژاد و قاليباف ‪ ،‬تكثر آرا در شوراي شهر و مسائل روز سياست گفت و گو كرديم‪.‬‬ ‫‪28‬‬
‫گفت‌‌وگو با مهندس‌مهدی‌چمران‪ ،‬رئیس‌شورای‌شهر‌تهران‬ ‫آبادگران را خودمان به وجود‌آوردیم‬ ‫آبادگران را خودمان به وجود آوردیم و این طور نبوده که حمایت آنها موجب پیروزی ما شود‬ ‫نمی‌دانم شایعه نامزدی‌ام در انتخابات ریاست جمهوی از کجا آمده و نمی‌خواهم در این باره اظهارنظر‌کنم‬ ‫در شرایط فعلی به وحدت اصولگرایان زیاد امیدوار نیستم‬ ‫اصالح‌طلبان با گزینه واحد در انتخابات شرکت می‌کنند‬ ‫احمدی‌نژاد برای انتخابات ‪ 84‬با من مشورت کرد‬ ‫اگر ش�ورای ش�هر را پارلمان مدیریت شهری‬ ‫بدانیم و شورای ش�هر تهران را مهم‌ترین شورا‬ ‫در میان ش�وراهای کش�ور بشناس�یم‪ ،‬نس�بت‬ ‫ش�ما با ش�هردار ته�ران به‌عنوان ف�رد منتخب‬ ‫شورای شهر چگونه است؟ از س�ال ‪ 82‬تاکنون‬ ‫چه رابطه‌ای میان شما و ش�هردار منتخب وجود‬ ‫داشته است؛ تعاملی بوده يا نظارتی یا انتقادی؟‬ ‫‪ l‬همان‌طور ک��ه خودتان هم می‌گویید‪ ،‬ش��هردار‬ ‫منتخب شورای شهر است؛ یعنی قوه مجریه چنین پارلمانی‬ ‫است و قاعدتا باید روابط نزدیک و صمیمانه‌ای برقرار باشد تا‬ ‫شهر به خوبی اداره شود‪ .‬این روابط‪ ،‬روابط خانوادگی نیست‪،‬‬ ‫بلکه یک رابطه بر مبناي ضرورت اجتماعی است‪ .‬الزمه اداره‬ ‫اجتماع و مدیریت شهری این است که بتوانیم با یکدیگر به‬ ‫خوبی کار کنیم‪ .‬ای��ن جریان باید دوطرفه باش��د؛ بنابراین‬ ‫تدوین‪ ،‬تصویب و نظارت بر اجرای قوانین و همچنین نظارت‬ ‫بر عملکرد شهرداری‌ها اصلی‌ترین وظيفه ماست و باید آنها‬ ‫را دنبال کنیم‪ .‬تمام سعی و تالش خود را به کار گرفته‌ایم تا‬ ‫این نظارت‪ ،‬قانونگذاری و نگرش به کار شهری و شهرداری‬ ‫به خوبی اجرا شود‪ ،‬اغماض نداش��ته باشیم و کوچک‌ترین‬ ‫مسائل را دنبال کنیم؛ منتها با روش صحیح‪ ،‬عاقالنه و بدون‬ ‫اگر بخواهیم میان شهردار قبلی و شهردار فعلی‬ ‫مقایس�ه کنیم‪ ،‬آیا می‌توان گفت که این رابطه با‬ ‫شوراي شهر دچار دگرگونی شده است؟‬ ‫‪ l‬دچار دگرگونی نش��ده و بر همان سبک و سیاق‬ ‫سابق است؛ اما هر فردی دارای شخصیت‪ ،‬منش و رفتارهای‬ ‫خاصی اس��ت که قاعدتا با تغیی��ر افراد روش‌ه��ا نیز دچار‬ ‫دگرگونی‌هایی شده است‪.‬‬ ‫آیا می‌توانیم این‌طور نتیجه‌گیری کنیم که رابطه‬ ‫آقای احمدی‌نژاد با شورای شهر در زمان حضور‬ ‫ایشان در شهرداری با ش�وراي شهر نزدیک‌تر‬ ‫بود؟‬ ‫‪ l‬قاعدتا همین‌طور است؛ اما در عین حال اگر امروز‬ ‫بخواهیم بگوییم چنین رابطه‌ای وجود ندارد‪ ،‬حرف درستی‬ ‫نیس��ت‪ .‬در هر صورت من نمی‌توانم در این زمینه قضاوت‬ ‫چندانی داشته باشم‪.‬‬ ‫با نزدیک ش�دن به ایام انتخابات‪ ،‬شورای شهر‬ ‫هم اهمیت بیش�تری پیدا می‌کند‪ .‬با وجود اینکه‬ ‫کارکرد شورا چندان سیاس�ی نبوده‪ ،‬اما حمایت‬ ‫آبادگ�ران از آق�ای احمدی‌ن�ژاد در انتخاب�ات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری نهم ‪ -‬جمعیتی که برخاس�ته‬ ‫از انتخابات ش�ورای ش�هر دوم و مجلس هفتم‬ ‫بود ‪ -‬اهمی�ت فوق‌العاده این جری�ان را به ذهن‬ ‫متبادر می‌کند‪ .‬شاید بخش عمده‌ای از آن مربوط‬ ‫به مقبولیت شما در میان جریانات مختلف سیاسی‬ ‫و مردم باش�د؛ اما مهم این اس�ت ک�ه ببینیم در‬ ‫انتخابات آینده‪ ،‬شورای شهر به چه نحوی عمل‬ ‫می‌کند‪ .‬آیا شما موافق هستید که باز هم با عنوان‬ ‫جمعیت آبادگران ‪ -‬که شاید نزدیک‌ترین جبهه‬ ‫سیاسی به ش�ورای شهر اس�ت ‪ -‬از فرد خاصی‬ ‫حمایت کنید؟‬ ‫‪ l‬ما آبادگران را خودمان به وجود آوردیم؛ نه اینکه‬ ‫آبادگران بیاید و از ما حمایت کند‪ .‬ما آبادگران را پایه‌گذاری‬ ‫کردیم و هنوز هم همان افراد و نیروهایی که در شورای شهر‬ ‫‪ l‬نمی‌دانم؛ در این برهه زمانی هنوز خیلی زود است‬ ‫که در این‌باره صحبت کنیم‪.‬‬ ‫در شورای ش�هر باتوجه به اینکه قرار است ‪31‬‬ ‫نفر انتخاب شوند آیا بنای ش�ما بر این است که‬ ‫با اصولگرای�ان ائتالف کنی�د یا م�دل دیگری را‬ ‫مدنظر دارید؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬انتخ��اب اعض��ای ش��ورای ش��هر ب��ر مبنای‬ ‫برداشت‌های سیاسی بوده؛ منتها س��عی ما و کمک خداوند‬ ‫بزرگ بر این بوده که در مس��ائل تخصصی شهری مسائل‬ ‫سیاسی را دخالت ندهیم‪ .‬خوشبختانه تاکنون هم در این مسیر‬ ‫توفیق بسیار زیادی داش��ته‌ایم‪ .‬نه‌تنها در مسائل تخصصی‬ ‫بلکه در اداره شهر و اداره شورا جایگاهی برای مسائل سیاسی‬ ‫قائل نبوده‌ایم؛ اگرچه مس��ائل سیاسی جای خود را دارد‪ ،‬اما‬ ‫آنچه در ش��ورا برنامه‌ریزی و دنبال می‌شود‪ ،‬نیازمندی‌های‬ ‫واقعی شهر به دور از هرگونه مسائل سیاسی است‪.‬‬ ‫‪ l‬تعامل هم هست‪ ،‬اما اگر تعامل به اجرا منجر نشده‬ ‫باشد‪ ،‬تذکر داده‌ایم و سوال کرده‌ایم؛ حتی برخی مدیران در‬ ‫صحن شورا حاضر شده‌اند‪ ،‬عملکردشان به‌شدت زیرسوال‬ ‫رفته و درخواست کرده‌ایم که تغییر کنند‪ .‬در هر مساله‌ای هم‬ ‫انتقاد داشته‌ایم مطرح کرده‌ایم؛ منتها با سند و مدرک تا برای‬ ‫دوستان‌‌مان در شهرداری قابل قبول باشد‪.‬‬ ‫در انتخابات ریاس�ت‌جمهوری چطور؟ آیا در آن‬ ‫عرصه ه�م وارد مصداق‌ها خواهید ش�د و از فرد‬ ‫خاصی حمایت خواهید کرد؟‬ ‫‪ l‬م��ا فکر می‌کنیم در ش��ورای ش��هری که وجود‬ ‫دارد‪ ،‬هس��ته مرکزی‪ ،‬مرکزیت تشکل ش��ورا هستند‪ ،‬اما‬ ‫قاعدتا دیگ��ران را به همکاری صمیمان��ه دعوت می‌کنیم‪.‬‬ ‫البته بحث در‌خصوص ائتالف در این انتخابات با انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری و مجلس تفاوت دارد و من نیاز چندانی به‬ ‫حرکت‌ها و بحث‌های سیاس��ی در انتخابات ش��ورای شهر‬ ‫نمی‌بینم؛ چراکه م��ردم در انتخابات ش��وراها کاندیداهای‬ ‫موردنظر خود را راحت‌تر انتخاب می‌کنند و س��عی می‌کنند‬ ‫به اف��رادی رای بدهند که در مس��ائل ش��هری و مدیریت‬ ‫شهری توانمند و شناخته‌شده باش��ند‪ .‬حتی ما می‌بینیم که‬ ‫برخی هنرمندان و ورزشکاران هم در این عرصه وارد میدان‬ ‫می‌شوند‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫شورای ش�هر س�وم از لحاظ تنوع در گرایش‌ها‬ ‫و سلایق سیاس�ی ب�ا مجل�س هفتم و هش�تم‬ ‫تفاوت‌های بسیاری دارد؛ اصالح‌طلب‪ ،‬اصولگرای‬ ‫منتق�د و اصولگ�رای حامی‌دول�ت در این ش�ورا‬ ‫حضور دارند و شما هم از س�ال ‪ 82‬تاکنون شورا‬ ‫را اداره می‌کنید‪ .‬اداره ش�ورای شهر سوم با این‬ ‫سالیق چه دشواری‌هایی دارد؟ اگرچه این شورا‬ ‫به‌عنوان سیاس�ی‌ترین شورای کش�ور شناخته‬ ‫می‌ش�ود‪ ،‬اما در عم�ل کارکرد سیاس�ی چندانی‬ ‫نداشته و در خارج از شورا چنین برداشتی بسیار‬ ‫کمرنگ است‪ .‬در واقع آنچه از این شورا برداشت‬ ‫می‌شود بيش�تر صبغه مدیریت ش�هری داشته‬ ‫است‪.‬‬ ‫ایجاد تنش‪ ،‬یعنی خیلی دوستانه و در عین حال محکم‪.‬‬ ‫یعنی می‌توانیم بگوییم که بیشتر به‌دنبال تعامل‬ ‫هستید؟‬ ‫هستند‪ ،‬قاعدتا در انتخابات ش��وراهای چهارم نیز به میدان‬ ‫خواهند آمد؛ در عین حال فعالیت‌هایی همچون گزینش افراد‪،‬‬ ‫برنامه‌ریزی و چینش افراد را هم تا حدودی شروع کرده‌ایم‪.‬‬ ‫اصولگرایان پس از شکس�ت‌های پی در پی که‬ ‫از سال ‪ 76‬برای آنها آغاز شد برای نخستین بار‬ ‫در انتخابات شوراهای دوم به پیروزی رسیدند و‬ ‫در شرایط فعلی هم اگر اصالح‌طلبان در‌خصوص‬ ‫انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری ب�ه جمع‌بن�دی‬ ‫نرس�یده‌اند‪ ،‬اما قطعا به این نتیجه رسیده‌اند که‬ ‫باید از طریق شوراها به قدرت بازگردند‪ .‬نمی‌توان‬ ‫همچون دوره‌های گذش�ته نگاهی ساده‌انگارانه‬ ‫نسبت به اصالح‌طلبان داشت و قطعا آنها با قدرت‬ ‫و جدیت بیشتری وارد انتخابات شوراها خواهند‬ ‫شد‪ .‬از این زاویه با‌توجه به افزایش تعداد اعضای‬ ‫شورای شهر ائتالف با س�ایر جریانات اصولگرا‬ ‫اهمیت می‌یابد‪.‬‬ ‫‪ l‬سعی ما بر این اس��ت که از حمایت تمام مجامع‪،‬‬ ‫جمعیت‌ها و احزابی که تفکر آنها تش��کیل شورایی کارآمد‬ ‫است‪ ،‬اس��تفاده کنیم‪ .‬من روی اینکه دیگران چه می‌کنند‬ ‫حس��اب باز نکرده‌ام و چندان هم درب��اره آن فکر نمی‌کنم‪.‬‬ ‫به هرحال دیگران هم سیاس��ت‌ها و خط‌مش��ی‌ای دارند و‬ ‫‪29‬‬
‫بر همین اساس حرکت می‌کنند؛ اما مساله موردنظر ما این‬ ‫است که یک ش��ورای معتقد‪ ،‬حرفه‌ای‪ ،‬مستقل‪ ،‬آینده‌نگر‬ ‫و توانمن��د روی کار بیاید و بتواند مش��کالت عظیمی‌را که‬ ‫تهران با آنها رو‌به‌روست‪ ،‬رفع کند‪ .‬ما تجربه ناموفق شورای‬ ‫ش��هر اول را داریم و معتقدیم که شورای ش��هر نباید وارد‬ ‫جنجال‌های سیاسی شود‪.‬‬ ‫پس همچنان ش�عار ش�ما براي ش�وراي شهر‬ ‫«افراد سیاسی منهای سیاست» است‪.‬‬ ‫‪ l‬همه افراد سیاسی هس��تند و باید در سیاست کار‬ ‫کنند‪ .‬به قول مرحوم مدرس‪ ،‬سیاس��ت م��ا عین دیانت ما و‬ ‫دیانت ما عین سیاس��ت ماس��ت‪ .‬ما در این موضوع بحثی‬ ‫نداریم اما شما باید شورای ش��هر را با یک پزشک مقایسه‬ ‫کنید‪ .‬زمانی که یک بیمار به پزشک مراجعه و مشکل خود‬ ‫را مطرح می‌کند‪ ،‬پزشک هرگز از عقاید و تفکرات سیاسی او‬ ‫سوال نمی‌کند؛ بلکه مشکالت او را جویا می‌شود و برای رفع‬ ‫مش��کل بیمار‪ ،‬علم خود را به کار می‌گیرد‪ .‬شورای شهر هم‬ ‫باید همین‌طور عمل کند؛ اگر شورا بخواهد بر‌اساس تفکرات‬ ‫و مسائل سیاس��ی کار کند‪ ،‬تجربه ناموفق شورای شهر اول‬ ‫تکرار خواهد شد‪.‬‬ ‫ش�ما س�ال‌ها در حوزه‌ه�ای مختل�ف همچ�ون‬ ‫سیاس�ت‪ ،‬جن�گ و انقلاب اسلامی‌فعالیت‬ ‫داشته‌اید‪ .‬تحلیل کلی شما از فضای این روزهای‬ ‫سیاست چیست؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬من فک��ر می‌کنم که ما می‌توانس��تیم در فضای‬ ‫سیاس��ت داخلی بهتر از این باشیم‪ .‬متاس��فانه ما در فضای‬ ‫سیاسی کش��ور به جای تعامل‪ ،‬اصرار بر پاسخگویی و تقابل‬ ‫داریم‪ .‬این روند به ما آس��یب رسانده و آسیب می‌رساند‪ .‬شما‬ ‫می‌بینید كه در اين شرايط رهنمودهای مقام معظم رهبری‬ ‫می‌تواند حرکت‌س��از باش��د و برنامه‌ها را تعدیل و آرام کند‪.‬‬ ‫با‌توجه به محاصره اقتصادی و فشارهایی که از هر سو بر ما‬ ‫وارد می‌شود و تنگ‌تر شدن حلقه محاصره‪ ،‬آنچه بیش از هر‬ ‫مساله دیگری اهمیت دارد‪ ،‬اتحاد و اتفاق است؛ یعنی همان‬ ‫اتحاد ملی و انس��جام ملی که رهبر معظم انقالب چند سال‬ ‫پیش به‌عنوان شعار سال مطرح فرمودند‪ .‬واقعا باید همین‌گونه‬ ‫باشد؛ اگر ما در درون اتحاد و انسجام داشته باشیم‪ ،‬می‌توانیم‬ ‫به خوبی به فشارهای سیاسی پاسخ دهیم و آنها را دفع کنیم‪.‬‬ ‫اما آنها به همین راه‌های نفوذ به درون ما و همچنین انشقاق‌ها‬ ‫و افتراق‌هایی که ممکن اس��ت ایجاد شود‪ ،‬چشم دوخته‌اند‪.‬‬ ‫البته راهی که آنها برای نفوذ تدارک دیده‌اند بس��یار درست‬ ‫است‪ .‬من اخیرا به محله سابق خودمان در چهار راه سیروس و‬ ‫حسینیه سادات‌اخوی رفته بودم‪ .‬یادم آمد که در روز ‪ 27‬مرداد‬ ‫دومنوستروس��یونی در خیابان بود که از خیابان سیروس رد‬ ‫می‌شد‪ .‬این دومنوستروس��یون را حزب توده را انداخته بود؛‬ ‫درست ش��ب ‪ 28‬مرداد و به قدری قدرت نمایی می‌کرد که‬ ‫همه مردم بهت‌زده و هراس��ان بودند که اگر شاه برود‪ ،‬ایران‬ ‫کمونیستی خواهد شد‪ .‬مردم نگران کمونیستی شدن ایران‬ ‫بودند؛ در چنین دلهره‪ ،‬هراس و دغدغه‌ای بود که کودتای ‪28‬‬ ‫مرداد اتفاق افتاد و ب‌ا سکوت مردم به راحتی و مانند آب‌خوردن‬ ‫کودتا کردند‪ .‬من همانجا نحوه ش��کل گرفت��ن آن را از کنار‬ ‫میدان‪ ،‬باال آمدن و رفتنش را به‌خوبی شاهد بودم؛ اینکه چه‬ ‫کسانی بودند‪ ،‬چند نفر بودند و چگونه کودتا اتفاق افتاد‪ .‬چنین‬ ‫حرکتی شکل گرفت؛ به دلیل انشقاق و انفکاکی که آن روز‬ ‫هم در سران ما ‪ -‬یعنی مصدق و آیت‌اهلل کاشانی ‪ -‬به وجود‬ ‫آمد و هم در میان مردم جامعه نفوذ کرد‪ .‬ما از این تجربه‌های‬ ‫سخت و تلخ باید درس عبرت بگیریم‪ .‬ممکن است جوان‌های‬ ‫امروز از این مسائل آگاهی نداشته باشند‪ ،‬اما ما که این ماجراها‬ ‫را به خاطر داریم‪ ،‬باید این مس��اله را به خوبی یادآوری کنیم‬ ‫که دشمن نشسته است تا راه نفوذی پیدا کند؛ مثل یک تیم‬ ‫فوتبال كه باید از هر مسیری راه نفوذ به تیم مقابل را پیدا کند‪.‬‬ ‫این برای کشور ما بسیار مهم است که در شرایط فعلی صبر و‬ ‫تحمل خود را باالتر ببریم و بتوانیم با تفاهم و تعامل مشکالت‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪30‬‬ ‫خود را حل کنیم‪ .‬مش��کالت ما قابل‌حل است و حل‌‌ناشدنی‬ ‫نیست؛ ما به لطف الهی از شرایطی سخت‌تر از اینها هم عبور‬ ‫کرده و مش��کالت‌مان را حل کرده‌ایم‪ .‬ام��روز هم به لطف‬ ‫خداوند می‌توانیم این مش��کالت را حل کنیم؛ منتها به این‬ ‫شرط که با یکدیگر متحد و متفق باش��یم‪ .‬باید خودمان هم‬ ‫آمادگی داشته باش��یم‪ ،‬وگرنه خداوند از کسی حمایت بیجا‬ ‫نمی‌کند؛ «والذین جاهدوا فینا لنهدینهم س��بلنا‪ ».‬اگر ما در‬ ‫مسیر الهی جهاد و کوشش نداشته باشیم‪ ،‬معلوم نیست خداوند‬ ‫طرق و سبل هدایت را در برابر ما قرار دهد‪ .‬ما این مساله را به‬ ‫وضوح می‌بینیم و در کشورهای دیگر هم شاهد آن هستیم‪.‬‬ ‫بنابراین فضای سیاس��ی را باید به فضایی آرام ‪ ،‬فضایی که‬ ‫منیت‌ها‪ ،‬دوئیت‌ها و کشمکش‌ها در آن کنار برود و به فضای‬ ‫خدمتگزاری تبدیل کنیم‪ .‬البته من معتقدم که همه به‌دنبال‬ ‫خدمت هستند و در این مساله شکی ندارم؛ اما مسیرهایی که‬ ‫برخی برگزیده‌اند ممکن است با راه اصلی تفاوت داشته باشد‪.‬‬ ‫ما با س�ه ش�خصیت متفاوت از مهندس چمران‬ ‫مواجه بوده‌ایم؛ مهندس چم�ران به‌عنوان برادر‬ ‫دکتر چمران‪...‬‬ ‫‪ l‬آن که همیشه هست و تنها افتخار من است‪...‬‬ ‫مهندس چمران در لباس بسیج‪...‬‬ ‫‪ l‬آن هم هنوز هست‪ .‬ما هنوز هم بسیجی هستیم‪.‬‬ ‫من به س��ربازی هم که رفتم ما را به‌عنوان س��رباز صفر به‬ ‫سربازی بردند‪ .‬در حالی که هشت س��ال در دانشگاه درس‬ ‫خوانده بودیم‪ ،‬اما با شرایط زندان و تبعید ما را به‌عنوان سرباز‬ ‫صفر به خدمت اعزام کردند‪ .‬آن زمان سرباز «صفر» بودیم و‬ ‫امروز بسیجی «صرف» هستیم‪.‬‬ ‫در دانشگاه چه رشته‌ای خواندید؟‬ ‫‪ l‬معماری دانشگاه تهران‪.‬‬ ‫جنبه سوم شخصیت شما ریاست شورای شهر‬ ‫تهران است‪ .‬شما خودتان کدام مهندس چمران‬ ‫را بیشتر می‌پس�ندید و آیا ما با مهندس چمران‬ ‫چهارم به‌عنوان نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫مواجه خواهیم بود؟‬ ‫‪ l‬هم��ه اینها یکی اس��ت و ف��رق زیادی ن��دارد؛‬ ‫همان‌طور که عرض کردم آنچ��ه می‌تواند برای من دارای‬ ‫ارزش و اعتباری باش��د‪ ،‬برادر ش��هید بودن اس��ت؛ آن هم‬ ‫ش��هید بزرگواری مثل ش��هید چمران‪ .‬نظیر ایشان کم پیدا‬ ‫می‌شود و شاید هم پیدا نشود‪ .‬ممکن است شما این حرف‌ها‬ ‫را غلو بدانید؛ اما به دلیل اینکه من محو در دست‌نگاشته‌ها‬ ‫و صحبت‌های او بودم و هستم و زندگی‌ام با تفکر و زندگی‬ ‫او عجین ش��ده‪ ،‬نمی‌توانم از آنها جدا شوم‪ .‬این بزرگ‌ترین‬ ‫ارزش برای من اس��ت و بقیه مس��ائل ارزش چندانی ندارد؛‬ ‫فقط اگر در مسیر خدمت باشد ارزش دارد‪ .‬البته من از همان‬ ‫سال ‪ 62‬در دانشگاه تهران تدریس می‌کردم و هنوز هم ادامه‬ ‫دارد؛ این هم برای من ارزش است که انسان بتواند در مسیر‬ ‫آموزش کشور خود تاثیرگذار باشد‪ .‬همه اینها خدمت است؛‬ ‫خدمتی که اگر درست باش��د و مورد قبول الهی واقع شود‪،‬‬ ‫خدمت است اما اگر درست نباشد خدا می‌داند که عاقبت ما‬ ‫چه خواهد بود‪ .‬اما در زمینه حضور در انتخابات همان‌طور که‬ ‫عرض کردم هنوز زود است که بخواهیم اظهارنظر کنیم‪.‬‬ ‫البته ش�ایعه احتمال حض�ور ش�ما در انتخابات‬ ‫مدتی است که مطرح می‌شود‪.‬‬ ‫‪ l‬من نمی‌دانم این شایعه از کجا آمده و نمی‌خواهم‬ ‫در این‌باره اظهارنظر کنم؛ به هر حال این مس��اله دنباله‌دار‬ ‫است‪.‬‬ ‫آیا گروه خاصی از شما دعوت کرده است؟‬ ‫‪ l‬اجازه دهید این صحبت‌ها پیش خودم بماند‪.‬‬ ‫در‌خصوص انتخابات شورای شهر چطور؟ آیا باز‬ ‫هم کاندیدا خواهید شد؟‬ ‫‪ l‬بحث و رایزنی در این‌باره را شروع کرده‌ایم‪ .‬من‬ ‫حضور در این عرصه را مس��ئولیت و وظیفه خود می‌دانم و‬ ‫باری است که باید به دوش بکشیم‪ .‬البته چند سال به دوش‬ ‫کشیده‌ایم و ان‌شاءاهلل هم خداوند و هم مردم از تحوالتی که‬ ‫در شهر به وجود آمده‪ ،‬راضی باشند‪ .‬امیدوارم این تحوالت‬ ‫مثبت باشد و خداوند و مردم کمبودها‪ ،‬کاستی‌ها و اشتباهات‬ ‫را بر ما ببخشند‪ .‬خودمان هم بیکار ننشسته‌ایم؛ بلکه در جهت‬ ‫اصالح این اشتباهات و کمبودها تالش می‌کنیم‪.‬‬ ‫چه تصمیمی‌برای حضور در انتخابات ش�وراها‬ ‫دارید؟‬ ‫‪ l‬به‌عنوان نامزد ش��ورای ش��هر برنامه‌های‌مان را‬ ‫ش��روع کرده‌ایم‪ ،‬اما بای��د ببینیم در آینده چ��ه اتفاقاتی رخ‬ ‫خواهد داد‪.‬‬ ‫شما به‌عنوان رئیس شورای شهر‪ ،‬هم از جزئیات‬ ‫اختالفات میان دولت و شهرداری مطلع هستید و‬ ‫هم نقش تنظیم‌کننده و باالن�س کننده را در این‬ ‫اختالفات ایفا کرده‌اید‪ .‬مواضع ش�ما در مسائلی‬ ‫مانند استقالل شهر ری به نفع شهرداری بوده‪ ،‬اما‬ ‫در مساله تونل توحید با گروهی از اعضای شورا که‬ ‫به‌دنبال سوال از آقای قالیباف بودند همراه بودید‬ ‫یا حداقل موضع حمایت از ش�هرداری نداشتید‪.‬‬ ‫عموما تنظیم این‌گونه مسائل چه دشواری‌هایی‬ ‫دارد؟‬ ‫‪ l‬همان‌طور که اش��اره کردید من همیش��ه سعی‬ ‫کرده‌ام که نه‌‌فقط میان دولت و ش��هرداری‪ ،‬بلکه میان همه‬ ‫طرف‌های اختالف نقش هماهنگ‌کننده و انس��جامبخش‬ ‫داشته باشم‪ .‬اعتقادم بر این است که باید از تفرق بپرهیزیم‪.‬‬ ‫در این مورد هم تمام س��عی و تالش من بر این بود که پس‬ ‫از رس��یدن آق��ای احمدی‌نژاد ب��ه مقام ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫چنین نقش��ی را ایفا کنم‪ .‬بعد از اینکه آق��ای احمدی‌نژاد به‬ ‫ریاست‌جمهوری رفتند‪ ،‬ما در اولین دیداری که با مقام معظم‬ ‫رهبری داشتیم ایشان روی این مس��اله تاکید کردند که تو‬ ‫ی را ب��ر دوش بگیری تا‬ ‫می‌توانی در ای��ن زمینه نقش مهم ‌‬ ‫برنامه‌ها به یکدیگر نزدیک شوند‪ .‬این برای من یک رهنمود‬ ‫غیرقابل انکار است و باید به آن عمل کنم‪ .‬همیشه تمام تالش‬ ‫خود را به کار گرفته‌ام که این وظیفه را به نحو احس��ن انجام‬ ‫دهم؛ همیشه س��عی کرده‌ام که از حق دفاع کنم‪ .‬برای من‬ ‫دولت یا شهرداری مطرح نیست؛ بلکه بحث همیشگی من‬ ‫حق و واقعیت بوده است‪ .‬جدا شدن یا نشدن شهر ری از تهران‬ ‫نفعی برای شهرداری ندارد؛ بلکه به نفع مردم است که چون‬ ‫این دو شهر به هم چسبیده‌اند با هم باشند‪ .‬حتی شاید از لحاظ‬
‫‪ l‬من فکر می‌کنم که باید به یکدیگر نزدیک شوند‪.‬‬ ‫البته تکثر از این لحاظ که افراد زیادی خود را برای این کار‬ ‫آماده ببینند‪ ،‬ارزش دارد و بیانگر این اس��ت که در کشور ما‬ ‫شخصیت‌های فراوانی هستند که توانمندی اداره کشور را‬ ‫دارند‪ .‬از همین منظر ممکن است برخی معتقد باشند که تکثر‬ ‫خوب اس��ت‪ .‬اما زمانی که بحث انتخابات مطرح می‌شود‪،‬‬ ‫قاعدتا برای مردم س��هل‌تر و قابل دسترس��ی‌تر خواهد بود‬ ‫که ببینند این افراد توانس��ته‌اند با یکدیگر کن��ار بیایند و به‬ ‫افراد کمتری برسند تا کاندیداهای متعدد‪ .‬البته باز هم تکرار‬ ‫می‌کنم ما باید این مساله را مدنظر داشته باشیم که دشمنان‬ ‫ما ‪ -‬خصوصا صهیونیس��ت‌ها ‪ -‬همیش��ه در انتظار یافتن‬ ‫مسیرهای نفوذ به درون ما هستند و این راه نفوذ را باید بست‪.‬‬ ‫اگر بستن راه نفوذ این‌گونه باشد که ما بیاییم و سعی کنیم که‬ ‫این افراد متکثر هرچه بیشتر با یکدیگر متحد شوند‪ ،‬حتما باید‬ ‫این کار را انجام دهیم‪.‬‬ ‫پیش‌بینی شما چیست؟ آیا واقعا چنین وضعیتی‬ ‫در جریان اصولگرایان شکل خواهد گرفت؟‬ ‫‪ l‬در این ش��رایط من زیاد امیدوار نیستم‪ ،‬اما واقعا‬ ‫از خدا می‌خواه��م چنین امیدواری‌ای به وج��ود بیاید و این‬ ‫اتفاق بیفتد‪.‬‬ ‫در مورد اصالح‌طلبان و گرایش‌های مختلفی که‬ ‫میان آنها وجود دارد‪ ،‬چگونه فکر می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬ب��ه هر ح��ال آنها ه��م ب��رای خ��ود روش‌ها و‬ ‫‪ l‬بله‪.‬‬ ‫با گزینه حداکثری؟‬ ‫‪ l‬من فکر می‌کنم به یک گزینه واحد برسند‪.‬‬ ‫طی�ف حامی�ان دول�ت چگون�ه وارد انتخاب�ات‬ ‫ریاست‌جمهوری خواهند شد؟‬ ‫‪ l‬به عقیده من آنها هم در طیف اصولگرایان هستند‬ ‫و نمی‌توانند خود را از این طیف جدا کنند‪.‬‬ ‫اما نه آقای احمدی‌نژاد اصولگراها را قبول دارد و‬ ‫نه اصولگراها ایشان را‪...‬‬ ‫‪ l‬ما بحث لفظی نمی‌کنیم‪ .‬واقعیت این اس��ت که‬ ‫مردم چنین نگاهی دارند‪.‬‬ ‫ش�ما فکر می‌کنید آرای مردم تهران به س�مت‬ ‫کدام گفتمان خواهد رفت؟ آیا گفتمان اصولگرایی‬ ‫می‌تواند همچنان به آرای م�ردم تهران امیدوار‬ ‫باشد؟‬ ‫‪ l‬این مساله بستگی دارد به ش��رایط روز و افرادی‬ ‫که کاندیدا می‌شوند‪ .‬شرایط اقتصادی هم بسیار اهمیت دارد‪.‬‬ ‫بسیاری امید بسته‌اند که با سخت‌تر شدن شرایط اقتصادی‬ ‫و بردن بهره تبلیغاتی از این ش��رایط بتوانند راه نفوذی پیدا‬ ‫کنند‪ .‬اینها مهم است و باید دید تا آن زمان به توفیقی دست‬ ‫خواهند یافت یا نه‪.‬‬ ‫ش�اید چهره‌ها بیش�تر از گفتمان‌ه�ا تاثیرگذار‬ ‫باشند‪.‬‬ ‫‪ l‬نه؛ من زیاد به این مس��اله معتقد نیستم‪ .‬مردم به‬ ‫چهره‌ها اعتماد دارند‪ ،‬ولی گفتمان‌ها هم خیلی مهم است‪.‬‬ ‫به‌هرحال اعتماد به چهره‌ها بر‌اس��اس اعتقادات و عملکرد‬ ‫آنهاست‪.‬‬ ‫با‌توجه به اتفاقاتی که بعد از انتخابات ‪ 88‬رخ داد‪،‬‬ ‫برخی افراد در درون حاکمی�ت معتقدند که باید‬ ‫برای حضور اصالح‌طلبان در انتخابات شرایطی‬ ‫را تعیین کرد‪ ،‬اما گروهی هم در حاکمیت هستند‬ ‫که نظ�ر دیگری دارند‪ .‬ش�ما در این‌ب�اره چگونه‬ ‫فکر می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬من فکر می‌کنم که باید بر‌اساس قانون رفتار شود‪.‬‬ ‫سلیقه‌ای نیست؛ باید آن‌گونه که قانون می‌گوید عمل کنیم‪.‬‬ ‫در انتخابات ‪ 84‬ش�ما از نزدیک‌تری�ن افراد به‬ ‫شما هم طرف مشورت ایشان قرار گرفتید؟‬ ‫‪ l‬بله؛ ایشان عموما با ما مشورت می‌کرد‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫فک�ر می‌کنی�د اصولگرای�ان در انتخاب�ات‬ ‫ریاست‌جمهوری ‪ 92‬چه استراتژی‌‌ای را در پیش‬ ‫خواهند گرفت ت�ا بتوانند در عرص�ه قدرت باقی‬ ‫بمانند؟ به هر حال نمی‌توانیم این مساله را نادیده‬ ‫بگیریم که با چند گرایش در می�ان اصولگرایان‬ ‫مواجه هستیم‪.‬‬ ‫یعنی از نظر شما در انتخابات شرکت می‌کنند؟‬ ‫‪ l‬آقای احمدی‌نژاد از مدت‌ها قبل خودش را آماده‬ ‫کرده بود و مشورت هم زیاد می‌کرد‪ .‬ولی پیشنهاد من نبود‪.‬‬ ‫آقای قالیباف برای حضور در انتخابات ‪ 92‬با شما‬ ‫مشورت کرده است؟‬ ‫‪ l‬خیر‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫مالی نفع شهرداری در این باشد که شهر‌ری جزو تهران نباشد‪،‬‬ ‫منتها ما منافع مالی را درنظر نمی‌گیریم؛ بلکه منافع عمومی‌‬ ‫مردم ‪ -‬هم مردم شهر ری و هم مردم تهران ‪ -‬در این است که‬ ‫این دو یک شهر یکی باشند‪ .‬البته مردم تهران و مردم شهر‌ری‬ ‫یکی هستند و ما نباید میان مردمی‌که قابل تفکیک نیستند‬ ‫خط تفرق و انشقاق بکشیم‪ .‬بنابراین همیشه سعی کرده‌ام با‬ ‫رعایت اصول و ادبیات انسانی‪ ،‬منطقی و قابل پذیرش صحبت‬ ‫کنم و هیچ‌گاه فراتر از این نبوده است‪ .‬در مالقات‌های دوستانه‬ ‫و حضوری هم همین‌گونه بوده و همین بحث‌ها را با همین‬ ‫طرق مطرح کردم‪.‬‬ ‫برنامه‌هایی دارند و راه‌هایی را دنب��ال می‌کنند که من فکر‬ ‫می‌کنم در‌نهایت به یک نتیجه واحد خواهند رسید‪.‬‬ ‫آقای احمدی‌نژاد بودید‪ .‬آیا ایشان شخصا به این‬ ‫تصمیم رس�ید که در انتخابات ش�رکت کند یا با‬ ‫شما هم مشورت کرد؟‬ ‫گویا هنوز در بر همان پاش�نه می‌چرخد و بعد از‬ ‫حدود ‪ 8‬سال همچنان شوراي شهر و شهرداري‬ ‫تهران در قلب سياست ايران قرار دارند‪.‬‬ ‫‪ l‬ما چ��ه در زمان آق��ای دکتر احمدی‌ن��ژاد و چه‬ ‫در زم��ان آقای دکتر قالیباف س��عی کردیم ب��رای پرهیز از‬ ‫سیاسی‌شدن شورا مساله انتخابات ریاست‌جمهوری را درون‬ ‫ش��ورا نیاوریم‪ .‬به همین دلیل تاکنون با آقای قالیباف هیچ‬ ‫صحبتی در این زمینه نداش��ته‌ایم‪ .‬ممکن است من نظرات‬ ‫رسانه‌ای را در این خصوص جمع‌آوری کنم‪ ،‬اما چه در شورا و‬ ‫چه به صورت خصوصی در این‌باره صحبتی با آقای قالیباف‬ ‫نداشته‌ایم تا شورا از این قضیه دور باشد‪.‬‬ ‫آقای احمدی‌نژاد شما را به‌عنوان رئیس شورای‬ ‫ش�هر مورد مش�ورت قرار م�ی‌داد ی�ا به‌عنوان‬ ‫شخص مهندس چمران؟‬ ‫‪ l‬به‌عنوان یک دوست؛ این مساله هیچ‌گاه به شورا‬ ‫کشیده نشد‪.‬‬ ‫در انتخابات آينده چطور؛ فضاي سياسي شورا و‬ ‫شهرداري را عرض مي كنم؟‬ ‫‪ l‬بله؛ فضای ش��ورا نباید سیاسی ش��ود‪ .‬زمانی که‬ ‫آقای احمدی‌نژاد از شهرداری مرخصی گرفت و فعالیت‌های‬ ‫تبلیغاتی خود را برای انتخابات ریاس��ت‌جمهوری آغاز کرد‪،‬‬ ‫ما همه مسئوالن ش��هرداری را در مس��جد شیخ فضل‌اهلل‬ ‫نوری جمع کردیم و به آنها گفتیم که هر‌کس می‌خواهد کار‬ ‫سیاس��ی انجام دهد نباید آن را با مسائل شهرداری مخلوط‬ ‫کند‪ .‬اعالم کردیم که امکانات ش��هرداری و مسائل شهری‬ ‫از مسائل سیاسی کاملا جداست و باید وظایف خود را دنبال‬ ‫کنند‪ .‬یعنی چنین جلس��ه‌ای در مس��جد برگزار کردیم و با‬ ‫مسئوالن وقت شهرداری اتمام‌حجت کردیم؛ سعی‌مان هم‬ ‫بر این بود که چنین باشد‪.‬‬ ‫‪31‬‬
‫نظر شما درباره اصالح قانون انتخابات چیست؟‬ ‫‪ l‬اجازه دهید نمایندگان این قانون را بررسی کنند‬ ‫و بعد ما درباره آن اظهارنظر کنیم‪ .‬ام��ا اصوال با این کار که‬ ‫نامزدها از نمایندگان مجلس امض��ا بگیرند‪ ،‬چندان موافق‬ ‫نیستم‪ .‬اگرچه این کار در برخی کشورها انجام می‌شود‪ ،‬اما‬ ‫مردم حس تشخیص دارند و می‌دانند از میان کاندیداها به چه‬ ‫کسی رای بدهند‪ .‬افرادی که وارد عرصه انتخابات می‌شوند‬ ‫طبیعتا شناخته‌شده‌تر از آن هستند که صد امضا جمع کنند‬ ‫تا بتوانند تایید شوند‪ .‬این مس��اله برای من چندان دلچسب‬ ‫نیست‪ .‬اگرچه رجل سیاسی و مذهبی تعریف خاصی ندارد‪،‬‬ ‫اما بعضی چیزها تعریفی ندارد و ما می‌دانیم یعنی چه‪ .‬چراکه‬ ‫به قدری واضح است که ما به دلیل همان وضوح نمی‌توانیم‬ ‫برای آن تعری��ف یا چارچوبی قائل ش��ویم‪ .‬اگ��ر بخواهیم‬ ‫مشخصات رجل مذهبی را برشماریم باید بگوییم الزم است‬ ‫درس خارج فقه و اصول خوانده باشد و برای مشخص شدن‬ ‫آن ‪ -‬مانند انتخابات مجلس خبرگان ‪ -‬امتحانی برگزار کنیم‪.‬‬ ‫یا رجل سیاسی باید در دانشکده حقوق و علوم سیاسی درس‬ ‫خوانده باشد؛ اما قاعدتا چنین کاری ممکن نیست‪ .‬اما اینکه‬ ‫افراد و نمایندگان بخواهند تایید کنند‪ ،‬مردم هم می‌توانند این‬ ‫کار را انجام دهند‪ .‬البته درباره مسائل دیگر‪ ،‬خود نمایندگان‬ ‫باید بنشینند‪ ،‬بحث کنند و به نتیجه‌ای قابل قبول برسند‪.‬‬ ‫از هف�ت س�ال پیش ک�ه آق�ای احمدی‌ن�ژاد به‬ ‫ریاست‌جمهوری رس�ید تا امروز تصویر شما از‬ ‫رابطه با دولت چقدر تغییر کرده است؟‬ ‫‪ l‬اینها به شخص خودم بستگی دارد‪.‬‬ ‫به‌عنوان رئیس شورای شهر چطور؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬در مورد شورای شهر تفاوت زیادی نکرده است؛‬ ‫همان رابط��ه‌ای که در آن زم��ان وجود داش��ت‪ ،‬امروز هم‬ ‫هست‪ .‬اگر مش��کلی پیش بیاید یا نیازی احساس کنیم این‬ ‫ارتباط برقرار می‌شود و برای حل مشکالت اقدام می‌کنیم‪ .‬ما‬ ‫بسیاری از مشکالت را همین‌طور حل می‌کنیم؛ به‌خصوص‬ ‫مسائل مالی‪ .‬البته نیازی به بازگو کردن این مسائل نیست و‬ ‫من نمی‌خواهم آنها را بازگو کنم‪ .‬به هر صورت برخی گره‌ها‬ ‫گشوده می‌شود‪ ،‬مشکالت حل می‌شود و خداوند به ما کمک‬ ‫می‌کند که در این مسیر جلو برویم‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫نظرتان درباره دولت وحدت ملی که آقای هاشمی‬ ‫‌آن را مطرح کردند‪ ،‬چیست؟‬ ‫‪ l‬من نمی‌دانم طرح وحدت ملی یعنی چه‪ .‬من خودم‬ ‫از وحدت صحبت می‌کردم‪ ،‬اما نمی‌دانم منظور از وحدت ملی‬ ‫ت آش ش��له‌قلمکار درست شود وحدت‬ ‫چیست‪ .‬اگر قرار اس ‌‬ ‫ایجاد نمی‌شود و کس��انی که می‌خواهند با یکدیگر وحدت‬ ‫کنند باید نقاط و نکات مشترکی داشته باشند‪.‬‬ ‫به عملکرد شورای شهر و شهرداری چه نمره‌ای‬ ‫می‌دهید؟‬ ‫‪ l‬من اصوال خوب نمره نمی‌دهم‪ .‬اجازه بدهید چون‬ ‫بد نمره می‌دهم نمره ندهم (خنده)‪ .‬نمره دادن کار مشکلی‬ ‫است‪ ،‬خصوصا اینکه چون خودم در شورا و شهرداری حضور‬ ‫دارم‪ ،‬اگر نمره کم بدهم شاید ناحق باشد و اگر نمره زیاد بدهم‬ ‫شاید به دلیل گرایش حضور در شورای شهر باشد‪ .‬یاد آن فقیه‬ ‫بزرگواری می‌افتم که می‌خواست درباره چاه آب فتوا بدهد‪،‬‬ ‫اما به محض اینکه می‌خواس��ت فتوا بدهد یاد چاه خودش‬ ‫می‌افتد‪ .‬چاه خودش را پر می‌کند و بعد فتوا می‌دهد تا داشتن‬ ‫چاه آب خودش را به جهت خاصی نکش��اند‪ .‬ما هم به دلیل‬ ‫حضور در مدیریت شهری نمی‌توانیم به خودمان نمره بدهیم‪.‬‬ ‫اگر نمره بدهیم یا کم می‌دهیم که بگوییم عدالت را رعایت‬ ‫کرده‌ایم یا اگر رهایمان کنید نمره زیاد می‌دهیم‪ .‬قاعدتا این‬ ‫مردم هستند که باید در این‌باره قضاوت کنند‪.‬‬ ‫ارزیابی کلی ش�ما از عملکرد مدیریت ش�هری‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬من برای ارزیابی دو معیار دارم؛ یکی مقایسه است‬ ‫و دیگری میزان رضایت مردمی‪ .‬مردم هم رودربایستی ندارند و‬ ‫‪32‬‬ ‫مهدي چمران مي‌گويد‪« :‬آقای محمد‌باقر قاليباف‬ ‫تاکنون درباره نام��زدی در انتخابات ب��ا من صحبت و‬ ‫مشورتی نداشته است‪».‬‬ ‫وقتی به ما می‌رسند ‪ -‬که البته برخورد زیادی با مردم داریم ‪ -‬اگر‬ ‫ناراحت باشند‪ ،‬ممکن است با داد و فریاد برخورد کنند‪.‬‬ ‫مالحظه‌ای ندارند‪...‬‬ ‫‪ l‬مالحظه ریش‌س��فیدی ما را دارند‪ .‬منظور از داد‬ ‫و فریاد‪ ،‬پرخاش نیس��ت؛ بلکه بیان احساس��ات و تاکید بر‬ ‫مشکالت‌شان اس��ت‪ .‬چه آنهایی که بخواهند تمجید کنند‬ ‫ که عموما این‌گونه اس��ت ‪ -‬می‌آیند دعا می‌کنند‪ ،‬تشکر‬‫می‌کنند و همه حرف‌های‌شان را می‌زنند‪ ،‬اما انتقاداتی هم‬ ‫دارند؛ حق هم دارند‪ .‬باید به مردم ح��ق داد که انتقاد کنند‪.‬‬ ‫البته من عموما از آنها خواهش می‌کنم که انتقادات‌شان را‬ ‫یادداش��ت کنند و به ما بدهند تا فراموش نشود‪ .‬البته ما هم‬ ‫به این انتقادات رسیدگی می‌کنیم‪ .‬این‌گونه برخوردها نشان‬ ‫می‌دهد مردم رضایت نسبی دارند؛ البته هیچ‌گاه همه راضی‬ ‫نخواهند بود‪ ،‬مثل کسانی که منزل آنها در مسیر اتوبان قرار‬ ‫می‌گیرد و باید تخریب شود‪ .‬البته از این جهت که راهی در‬ ‫شهر ایجاد شده راضی هستند اما می‌گویند از آن جهت دیگر‬ ‫به ما ظلم ش��د‪ .‬یک مقیاس من این اس��ت که برخوردها‪،‬‬ ‫برخوردهای قهرآمیز نیست‪ ،‬بلکه از سر رضایتمندی است‪.‬‬ ‫مقیاس دیگر هم مقایس��ه اس��ت؛ مقایس��ه با دیگر‬ ‫شهرهای بزرگ کشور که البته نباید این کار را انجام دهیم؛ ما‬ ‫باید در تهران از لحاظ امکانات و رسیدگی پیش برویم و تهران‬ ‫را فراتر از آنها ببینیم‪ .‬البته شهرهای دیگر مانند تبریز‪ ،‬مشهد‪،‬‬ ‫اصفهان و شیراز بسیار بیشتر از گذشته رشد کرده‌اند که من‬ ‫این مساله را نتیجه کار شورایی می‌دانم‪ .‬ما قبال هم این شهرها‬ ‫را دیده بودیم و من از سال دوم دانشگاه به شهرهای مختلف‬ ‫تو‌آمد کرده‌ام‪ .‬حتی در شهرهایی مثل اهواز ‪ -‬که می‌گویند‬ ‫رف ‌‬ ‫کمتر از سایر شهرها پیشرفت کرده‌اند ‪ -‬تفاوت را می‌بینیم‪ ،‬اما‬ ‫در تهران این پیشرفت بیشتر است؛ البته باتوجه به گسترش‬ ‫شهر این مساله برای مردم کمتر ملموس است‪ .‬ممکن است‬ ‫فردی در منطقه‌ای از ش��هر زندگی کند که هیچ‌گاه پل‌های‬ ‫غرب شهر و اتوبان شهید باکری را ندیده باشد‪ .‬شاید از زمان‬ ‫افتتاح اتوبان شهید باکری من فقط یک بار از آن عبور کرده‬ ‫باشم‪ .‬البته پیش از افتتاح برای بازدید‪ ،‬نظارت و کار بارها به‬ ‫این اتوبان سر زده بودم اما بعد از افتتاح ضرورتی ایجاب نکرده‬ ‫است که از آن عبور کنم‪ .‬ممکن است بسیاری از مردم تهران از‬ ‫این اتوبان یا اتوبان‌ها و پل‌های شرق و جنوب رد نشده باشند‬ ‫و اینها را کمتر ببینند‪ .‬وقتی من عملکرد خودمان را با شهرهای‬ ‫بزرگ در کشورهای خارجی مقایسه می‌کنم‪ ،‬می‌بینم که در‬ ‫این زمینه‌ها عملکرد ضعیفی نداشته‌ایم‪ .‬نمی‌خواهم بگویم‬ ‫قوی و توانمند عمل کرده‌ایم‪ ،‬اما ضعیف نبوده‌ایم؛ آن مسائلی‬ ‫که در شهرداری درباره آنها فکر‪ ،‬برنامه‌ریزی و پیش‌بینی شده‬ ‫تا حد امکان به مرحله اجرا رسیده است‪.‬‬ ‫در دوره‌های گذشته شهرداری‪ ،‬سنگ روی سنگ بند‬ ‫نمی‌شد و زمانی که خواستند حسابرسی کنند اعالم کردند‬ ‫که قابل حسابرسی نیس��ت‪ .‬ما از س��ال ‪ 82‬کار خود را آغاز‬ ‫کردیم‪ ،‬اما امروز به حس��اب‌های مالی شهرداری رسیده‌ایم‬ ‫و واقعا این مس��اله قابل قیاس با گذش��ته نیس��ت‪ .‬مسائل‬ ‫شهرسازی قانونمند شده اما هنوز برای ما کامل نیست و من‬ ‫انتقادات زیادی در حوزه‌های مختلف دارم؛ منتها می‌دانم این‬ ‫مسائل یک‌شبه رفع نمی‌شود‪.‬‬ ‫مساله فس�اد در ش�هرداری از دوره‌های گذشته‬ ‫وجود داشته اس�ت‪ .‬آیا این مس�اله رفع شده یا‬ ‫حداقل حرکتی در جه�ت اصالح آن انجام گرفته‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬مدتی حرکت‌های خوبی انجام دادیم‪ ،‬اما متاسفانه‬ ‫این حرکت کند شد و با همان سرعت ادامه پیدا نکرد‪ .‬امروز‬ ‫هم شورا و شهرداری در این زمینه تالش می‌کنند و اگر در‬ ‫این زمینه با مساله خاصی برخورد کنیم‪ ،‬نمی‌گذریم و تمام‬ ‫توان خود را برای اصالح آن به کار می‌بنديم‪ .‬هیچ اغماضی‬ ‫در این زمینه نداریم‪ ،‬اما متاس��فانه گاهی شاهد هستیم که‬ ‫چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد‪.‬‬ ‫مردم از این موضوع راضی هستند؟‬ ‫‪ l‬مردم راضی نیس��تند و ما هم از مردم اطالعات‬ ‫کس��ب می‌کنیم‪ .‬باید راه‌های دیگری را پیش‌بینی کرد که‬ ‫البته برخی از این راه‌ه��ا را دنبال کرده‌ای��م‪ .‬یکی از دالیل‬ ‫الکترونیک کردن این بود که چنین ارتباطاتی را قطع کنیم‪.‬‬ ‫پیش‌بینی ش�ما از آرایش ش�ورای شهر چهارم‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬هیچ پیش‌بین��ی در این‌باره ندارم‪ ،‬ام��ا امیدوارم‬ ‫شورایی باش��د که دنبال‌کننده کارهای شورای شهر دوم و‬ ‫سوم باشد‪.‬‬ ‫آی�ا می‌ت�وان گف�ت ک�ه راه سیاس�ت در ایران‬ ‫همچنان از خیابان بهشت می‌گذرد؟‬ ‫‪ l‬نه؛ هیچ دلیلی برای این اظهارنظر وجود ندارد‪.‬‬ ‫درباره رابطه ایران و آمریکا چه نظری دارید؟‬ ‫‪ l‬به نظرم این مساله هم از سوی حضرت امام(ره)‬ ‫و هم از سوی رهبر معظم انقالب‌ترس��یم شده است‪ .‬البته‬ ‫آمریکا یک بح��ث تبلیغات��ی دارد و می‌گوید ک��ه ما آماده‬ ‫مذاکره‌ایم‪.‬‬ ‫چرا؟‬ ‫‪ l‬آمریکا می‌خواهد از این مساله بهره تبلیغاتی ببرد‬ ‫و بگوید که ما آماده مذاکره هس��تیم‪ .‬اما ایران از گفت‌وگو‬ ‫امتناع می‌ورزد‪ .‬در واقع روی این مو ‌ج سوار می‌شوند و از آن‬ ‫استفاده می‌کنند‪ .‬البته ایران یک بحث اصولی دارد و می‌گوید‬ ‫که الزمه مذاکره و نزدیک‌تر شدن‪ ،‬فراهم شدن یک بستر‬ ‫مناسب و مشاهده سیگنال‌های مثبت است‪ .‬بحث چماق و‬ ‫هویج نوعی سیاس��ت‌بازی و بازی صرف است‪ .‬دلیلی ندارد‬ ‫که ما بازی بخوریم‪.‬‬ ‫در خصوص س�وریه‪ ،‬غزه و فلسطین چه تحلیلی‬ ‫دارید؟‬ ‫‪ l‬من عالقه دارم که در یک فرصت مناسب‌تر بر سر‬ ‫این موضوع که چرا غزه و حزب‌اهلل پیروز شدند‪ ،‬بحث کنم‪.‬‬ ‫حتی می‌توانم مستنداتی از شهید چمران بیاورم که او چگونه‬ ‫در لبنان حرکت کرد؛ حرکتی که خ�لاف حرکت عرفات و‬ ‫فلسطینی‌های آن زمان بود‪ .‬آنها س��ال‌ها مبارزه کردند‪ ،‬اما‬ ‫در‌نهایت با خانم «بگین» رقصیدند! خالصه مساله این است‬ ‫که پیروزی‌های امروز‪ ،‬استمرار راه شهادت حسینی و انقالب‬ ‫اسالمی‌است‪g .‬‬
‫سياست‬ ‫سنتي‌ها چه خواهند كرد؟‬ ‫تحركات جديد در اردوي دكتر‬ ‫علي اكبر واليتي به نامزدي در انتخابات ‪ 92‬نزديك مي‌شود‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪33‬‬
‫مصطفي صادقي‪ /‬دبير تحريريه‬ ‫‪1‬‬ ‫سياست‬ ‫گویا هر چه زمان می‌گذرد تحلیل شرایط موجود میان‬ ‫اصولگرایان سنتی نیز س��هل‌تر و امکان‌پذیرتر می‌شود‪ .‬اگر‬ ‫در آغاز نیمه دوم س��ال جاری نام‌های متعددی از میان آنان‬ ‫از جمله علی‌اکب��ر ناطق‌نوری‪ ،‬عل��ی الریجانی‪ ،‬مصطفی‬ ‫پورمحمدی‪ ،‬علی‌اکب��ر والیتی‪ ،‬منوچهر متک��ی و‪ ...‬برای‬ ‫کاندیدات��وری مطرح ب��ود‪ ،‬ح��اال و در حالی که در آس��تانه‬ ‫ورود به نخس��تین ماه زمستان هس��تیم گویا نیامدن برخی‬ ‫از این افراد مس��جل ش��ده و بر احتمال نامزدی برخی دیگر‬ ‫افزوده ش��ده اس��ت‪ .‬آنچنان که در محافل سیاس��ی شایع‬ ‫ش��ده فردي که تا پیش از این از او به‌عنوان یک کاندیدای‬ ‫احتمالی نام برده می‌ش��د در جایی گفته ک��ه کاندیداتوری‬ ‫علی الریجانی قطعی شده و به همین جهت او از تصمیمش‬ ‫برای کاندیداتوری منصرف شده اس��ت‪ .‬مثلث پیش از این‬ ‫هم در گزارش��ی نوش��ته بود براس��اس تصمیمی‌سه نفره‪،‬‬ ‫مصطفي پورمحم��دي‪ ،‬منوچهر متکی و عل��ی الریجانی‬ ‫بنایشان این است که اگر هر کدام به تصمیم جدی رسیدند‬ ‫آن دو نفر دیگر به نفع او کنار بکش��ند‪ .‬حاال به باور برخی از‬ ‫رفتار‌‌شناس��ی و حرکات این روزهای علی الریجانی دیگر‬ ‫به س��ادگی می‌توان فهمید ک��ه رئیس مجل��س نهم عزم‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم کرده اس��ت‪ .‬از زاوی��ه‌ای دیگر‬ ‫می‌توان این ماج��را را تا اینجای کار این گونه تفس��یر کرد؛‬ ‫علی‌اکب��ر ناطق‌نوری که در ماه‌های پیش��ین از ش��واهدی‬ ‫می‌ش��د حدس زد که بنای حضور در انتخاب��ات را دارد پس‬ ‫از حاشیه‌هایی که پیرامونش پدیدار شد هر جا از او پرسیدند‬ ‫که آیا «حاضر» انتخابات یازده��م خواهد بود به همه گفت‬ ‫که اگر تصمیمی‌هم داش��ته دیگر از آن منصرف شده است‪.‬‬ ‫گویا او حتی در جایی هم گفته بود‪«:‬آن زمان که در سال ‪76‬‬ ‫با آن همه حمایت طیف راست راهی انتخابات شدم نتوانستم‬ ‫رای خوبی به‌دس��ت آورم‪ ،‬حاال که این همه مخالف حتی در‬ ‫جناح خودمان دارم چه شانسی برای پیروزی دارم» این البته‬ ‫یک بخش ماجرا بود و روای��ت می‌کنند که رایزنی‌های وی‬ ‫برای حضور نتیجه‌ای نداش��ته است‪ .‬نیامدن شیخ البته فقط‬ ‫به معنای كنار كش��يدن یک کاندیدای احتمالی س��نتی‌ها‬ ‫محسوب نمی‌شود‪ ،‬بلکه در مقیاس��ی بزرگتر می‌توان گفت‬ ‫یک گزینه مطلوب براي دولت وحدت ملی یعنی آنچه اکبر‬ ‫هاشمی‌رفس��نجانی در پی آن اس��ت حاال دیگر بنایی برای‬ ‫حضور ندارد‪ .‬اما منوچهر متکی نیز که روزگاری وزیر خارجه‬ ‫محمود احمدی‌نژاد بود و حکایت خروجش از آن کابینه هنوز‬ ‫نقل محافل است از دیگر نامزدهای احتمالی سنتی‌ها به‌شمار‬ ‫می‌رفت‪ .‬از روزی که متکی دیگر وزیر خارجه نبود‪ ،‬خیلی‌ها‬ ‫می‌گفتند که او بنا دارد قبای وزارت را تبدیل به قبای ریاست‬ ‫کند و این آن چیزی است که ذهن او را مشغول کرده است‪ .‬او‬ ‫نیز البته هیچ‌گاه احتمال کاندیداتوری‌اش را تکذیب نکرد و‬ ‫همین مساله بود که موجب شد در تمام تحلیل‌های انتخاباتی‬ ‫نامش را در کنار افراد محتمل برای کاندیداتوری قرار دهند‪.‬‬ ‫اگر‌چه در هفته گذشته سخنانی از او منتشر شد که بنا دارد از‬ ‫دی‌ماه سخنرانی‌های انتخاباتی خود را آغاز کند‪ ،‬اما تکذیب‬ ‫فوری او و البته اخباری که از محافل سیاسی به گوش می‌رسد‪،‬‬ ‫همه و همه گویای یک رخداد است ؛« متکی هم نمی‌آید»‪.‬‬ ‫اگر اين نقل قول كه «علی الریجانی دیگر‌تردیدی در آمدن‬ ‫ندارد» درست باشد‪ ،‬می‌توان اینگونه تفسیر کرد که کمپین‬ ‫علی الریجانی برای حضور در انتخابات از چهره‌های شاخصی‬ ‫تشکیل شده است‪ .‬چهره‌هایی که می‌توان در میانشان یک‬ ‫رئیس مجلس سابق‪ ،‬چند وزیر س��ابق و البته حامیانی چون‬ ‫برخي اعضاي جامعه روحانیت مبارز‪ ،‬موتلفه اسالمی و طبعا‬ ‫جبهه پیروان و شخصیت‌های اصلی آن را دید‪ .‬اگر مولفه‌های‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪34‬‬ ‫این تحلیل همگی درس��ت باش��د حاال باید پرسید چرا علی‬ ‫الریجانی نباید کاندیدا شود؟ چرا‌که همه شرایط گویا برای‬ ‫آمدنش مهیا شده اس��ت‪ .‬اما اگر قرار باش��د علی الریجانی‬ ‫را از کاندیداهای انتخابات ‪ 92‬بدانیم باید به تحلیل ش��رایط‬ ‫سیاسی پیرامون او و اینکه او را باید نامزد چه کسانی به‌شمار‬ ‫آوریم بپردازیم‪ .‬در سطح اول تحلیل باید اینگونه تفسیر کرد‬ ‫که «او‌بی‌شک نامزد سنتی‌هاس��ت»‪ .‬الریجانی مخالفان‬ ‫متعددی هم در پیش دارد‪ .‬از اصولگرای��ان تحولخواه مانند‬ ‫ایثارگران و رهپویان تا اصولگرایان حامي گفتمان ‪ 3‬تير مثل‬ ‫پایداری‌ها و طیف‌های همسو‪ .‬این اما همه شرایط پیش روی‬ ‫علی الریجانی نیست؛ اویک مخالف مهم هم دارد؛«حاميان‬ ‫دولت»‪ .‬در اینکه این دو شخصیت سیاسی تفاوت دیدگاه‌های‬ ‫فراوانی دارن��د دیگر هیچ ش��کی وجود ندارد‪ ،‬ام��ا رقابت و‬ ‫مخالفت این بار جنسش خیلی متفاوت از قبل است‪.‬‬ ‫اگر تا پیش از این‪ ،‬مجادالت کالمی‌بر سر طرح و الیحه‬ ‫بود‪ ،‬حاال این بار بر سر یک صندلی مهم خواهد بود‪.‬‬ ‫می‌توان به‌راحتی گفت که محم��ود احمدی‌نژاد قطعا‬ ‫هیچ تمایلی ندارد جانشینش در پاستور علی الریجانی شود‪.‬‬ ‫او نیک می‌داند که بیشتر طرح‌ها‪ ،‬اهداف و آنچه برای‬ ‫او مهم است طبعا توسط علی الریجانی در صورت حضورش‬ ‫در پاستور دنبال نخواهد ش��د‪ .‬چنین است که اگر الریجانی‬ ‫کاندیدا شود‪ ،‬باید در انتظار واکنش‌های محمود احمدی‌نژاد‬ ‫بود‪ .‬ساده‌تر اینکه حامیان دولت یکی از منتقدان سر‌سخت‬ ‫علی الریجانی خواهند بود‪.‬‬ ‫الریجانی و اصالح‌طلبان‬ ‫اگ��ر در آذرم��اه س��ال ‪ 91‬نیروه��ای سیاس��ی را که‬ ‫احتمال حضورش��ان در انتخابات وجود دارد را به چهار ضلع‬ ‫اصولگرای��ان‪ ،‬اصالح‌طلب��ان حامیان دولت و مس��تقل‌ها‬ ‫تقسیم کنیم‪ ،‬حاال س��وال مهم این است که علی الریجانی‬ ‫چه نس��بتی با اصالح‌طلبان خواهد داشت‪ .‬در آن سال‌ها که‬ ‫علی الریجانی جوان در مسند ریاست صدا و سیما از منتقدان‬ ‫و مخالفان اصالح‌طلبان به شمار می‌رفت و البته در خط‌مقدم‬ ‫حمله اصالح‌طلبان به مخالفانشان حضور داشت‪ ،‬شاید کسی‬ ‫تصور نمی‌کرد در دهه ‪ 90‬علی الریجانی در چنان پوزیشن‬ ‫سیاس��ی قرار گیرد که یک��ی از اتهامات رقبای��ش به او این‬ ‫باشد‪«:‬الریجانی مدافع و حامی‌اصالح‌طلبان شده است»‪.‬‬ ‫اما این انتقادات به او از کجا نشات می‌گیرد؟‬ ‫علی الریجانی هم در مجلس هشتم و هم در مجلس‬ ‫نهم حامیانی از میان اصالح‌طلبان داش��ت؛ حامیانی که در‬ ‫یک ائتالف تاکتیکی تمام تالششان را کردند که غالمعلی‬ ‫حدادعادل رئیس مجلس نش��ود‪ .‬حامیانی که موجب شدند‬ ‫علی الریجانی در آستانه تش��کیل مجلس نهم فراکسیونی‬ ‫جدید پدید آورد تا جایگزین فراکس��یون اصولگرایان شود؛‬ ‫فراکس��یونی که در میان اعضایش می‌ت��وان چهره‌هایی از‬ ‫اصالح‌طلبان را هم دید‪.‬‬ ‫اما آیا این ائتالف تاکتیکی در انتخابات س��ال ‪ 92‬هم‬ ‫تکرار خواهد شد؟‬ ‫پر واضح است که اگر اصالح‌طلبان نامزدی در انتخابات‬ ‫داشته باشند‪ ،‬البته نامزدی که از مستقل‌ها به شمار نیاید‪ ،‬علی‬ ‫الریجانی دیگر نمی‌تواند روی سبد رای آنها حساب کند‪ .‬اما‬ ‫اگر آنها نامزدی نداشته باشند چه خواهد شد؟ جواب این سوال‬ ‫را می‌توان ساده‌تر و البته در سطح دیگری از تحلیل یافت‪.‬‬ ‫تحلیلی که بر مبن��ای آن بای��د به این فک��ر کرد که‬ ‫آیا ممکن اس��ت علی الریجان��ی کاندیدای م��ورد حمایت‬ ‫هاشمی‌رفسنجانی برای دولت وحدت ملی باشد؟‬ ‫الریجانی و دولت وحدت‌ملی؟‬ ‫این روزها خیلی راحت می‌توان بر این نکته تاکید کرد‬ ‫که علی الریجانی بیش از همیشه به اکبر هاشمی‌رفسنجانی‬ ‫نزدیک شده است‪.‬‬ ‫دلیل این قرابت‪ ،‬مخالفت با احمدی‌نژاد باشد یا شرایط‬ ‫سیاس��ی موجود‪ ،‬نتیجه‌اش این ش��ده که بس��یاری به این‬ ‫تحلیل برس��ند که علی الریجانی کاندیدای مطلوب برای‬ ‫اکبر هاشمی‌رفسنجانی است تا طرحش را برای دولت وحدت‬ ‫ملی اجرا کند‪ .‬شاید مختصات این گمانه نیز بر این مبنا استوار‬ ‫باشد که الریجانی می‌تواند طیف‌های موثری از اصولگرایان‬ ‫را در کمپینش داش��ته باش��د و هم اگر اصالح‌طلبان غایب‬ ‫رسمی انتخابات باشند با عدم مخالفت آنها مواجه شود‪.‬‬ ‫او البته یک فاکتور مهم دیگر هم دارد؛ فاکتوری که به‬ ‫باور برخی می‌تواند کلید راهیابی به پاستور باشد‪.‬آن کلید گویا‬ ‫این است‪« :‬مخالفت شدید با سیاس��ت‌های دوران محمود‬ ‫احمدی‌نژاد»‪ .‬صاحبان این تفکر معتقدند ش��رایط سیاسی‬ ‫پیش آمده پیرامون اطرافیان احمدی‌نژاد و مشکالت اقتصادی‬ ‫ماه‌های اخیر صف منتقدان احمدی‌نژاد را طویل‌تر کرده و حاال‬ ‫هر‌کس به او خرده بگیرد‪ ،‬شانس بیشتری خواهد داشت‪ .‬همه‬ ‫آنچه درباره علی الریجانی آمد با یک جمله کامل می‌شود؛‬ ‫جمله‌ای که علی الریجانی راوی آن است‪« :‬خیلی‌ها از من‬ ‫خواسته‌اند کاندیدای انتخابات شوم»‪.‬‬ ‫تحرك در اردوگاه دكتر واليتي‬ ‫تحلیل ش��رایط س��نتی‌ها البته با این نتیجه که علی‬ ‫الریجانی کاندیداتوری‌اش مسجل شده به پایان نمی‌رسد‪.‬‬ ‫واقعیت این است که به اجماع رسیدن سنتی‌ها به این‬ ‫سادگی‌ها هم نیس��ت‪ .‬آنها یک نامزد مهم دیگر هم دارند‪،‬‬ ‫نامزدی که مثل علی الریجانی کاندیداتوری‌اش محتمل‌تر‬ ‫از قبل شده‪ ،‬حتی جلوتر از او گویا س��تادهای انتخاباتی‌اش‬ ‫را هم س��ازماندهی کرده‪ ،‬از رایزنی‌ها و جلس��اتش هم که‬ ‫بگذریم می‌گویند حتی ش��عارش را هم انتخاب کرده است‪:‬‬ ‫«طبیب سیاست»‪ .‬آری‪ ،‬می‌گویند دیگر نباید شکی داشت‬ ‫که دکتر‌علی‌اکبر والیتی کاندیدای انتخابات ‪ 92‬است‪ .‬شاید‬ ‫او هم مثل علی الریجانی متوجه شده که خیلی از چهره‌های‬ ‫اصولگرای سنتی قرار نیست وارد انتخابات شوند‪.‬‬ ‫گفته می‌شود او در دیدارهایی درباره کاندیداتوری‌اش‬ ‫صحبت کرده و حتی درباره نسبتش با هاشمی‌رفسنجانی و‬ ‫دیدگاه‌هایش درباره احمدی‌نژاد هم توضیحاتی داده است‪.‬‬ ‫حاال هر چه هست این دیپلمات با‌سابقه گویا عزم رفتن‬ ‫به پاستور کرده اس��ت‪ .‬علی‌اکبر والیتی نس��بت نزدیکی با‬ ‫اصولگرایان سنتی دارد و البته از شمار آنان به حساب می‌آید‪.‬‬ ‫اما در عين حال منحصر به اصولگرايان سنتي نمي شود‬ ‫و در ميان مجموعه اصولگرايان مورد احترام است و شخصيت‬ ‫مورد وثوقي دارد‪ .‬سال‌ها وزیر خارجه بوده و اکنون نیز مشاور‬ ‫مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل است‪.‬‬ ‫این البته اولین بار نیس��ت که قصد ریاست‌جمهوری‬ ‫کرده اس��ت والیتی در س��ال ‪ 84‬نیز در کن��ار ‪ 4‬نامزد دیگر‬ ‫اصولگریان نشست تا ش��اید منتخب آنان شود برای رقابت‬ ‫نهایی با کاندیداهای دیگر‪ .‬او اگر چه از میانه راه با مس��جل‬ ‫شدن کاندیداتوری هاشمی‌رفسنجانی از تصمیمش منصرف‬ ‫شد‪ ،‬اما گویا این تصمیم برای همیشه نبوده است‪.‬‬ ‫بس��ياري معتقدند علي‌اكبر واليتي سال ‪ 91‬با واليتي‬ ‫سال ‪ 84‬تفاوت‌هاي زيادي دارد و گرچه هاشمي‌رفسنجاني‬ ‫همچنان او را به عن��وان نامزد وحدت مل��ي مطرح مي‌كند‬ ‫اما واليتي پس از وقايع سال ‪ 88‬به واسطه مواضع‌اش فاصله‬ ‫معنا داري با هاشمي‌رفسنجاني پيدا كرده؛ فاصله‌اي كه هنوز‬ ‫تبديل به شكاف نشده است‪.‬‬ ‫از زاويه ديگر اگر در س��ال ‪ 84‬برخی می‌گفتند والیتی‬ ‫نماینده هاشمی‌رفس��نجانی در شورای هماهنگی نیروهای‬ ‫انقالب بوده‪ ،‬حاال هم برخی می‌گویند والیتی از سوی هاشمی‬ ‫می‌آید‪ .‬از زمانی که طرح دولت وحدت‌ملی بار دیگر توس��ط‬ ‫هاشمی رفسنجانی کلید خورده است خیلی از شخصیت‌های‬ ‫اصولگرایان آن را رد کرده یا تعریف متفاوت خود را از آن ارائه‬ ‫داده‌اند‪ ،‬اما این علی‌اکبر والیتی است که همچنان‌ترجیح داده‬
‫در این مورد مهر سکوت را بر لبانش نگه دارد تا به قول معروف‬ ‫مشتش را به این زودی‌ها برای کسی باز نکند؛ «نه مخالفتی‬ ‫نه موافقتی‪».‬‬ ‫حاال که عزم حضور آقای دکتر والیتی بر‌اساس برخی‬ ‫ش��نیده‌ها جدی ش��ده باید به این پرداخت که او چه شرایط‬ ‫سیاس��ی پیرامون خود دارد‪ .‬نکته اول در این مورد این است‬ ‫که کاندیداتوری همزم��ان الریجانی و والیتی ش��رایط را‬ ‫برای هردوی آنها سخت می‌کند‪ .‬ش��اید چنین شود که هر‬ ‫دو کاندیدا در آزمونی از سوی س��نتی‌ها قرار گیرد؛ تا یکی از‬ ‫آنها مورد حمایت قرار گیرند‪ .‬آزمونی که ممکن است رجوع‬ ‫به نظر‌سنجی‌ها یا هر امکان دیگری باشد‪ ،‬چرا که هر دو نفر‬ ‫سبد رای مشترک و البته حامیان تقریبا یکسانی دارند‪ .‬نکته‬ ‫دوم این است که علی‌اکبر والیتی برخالف علی الریجانی در‬ ‫تمام دوران خدمتش در جمهوری اسالمی هرگز در انتخاباتی‬ ‫از جنس مجلس و ریاست‌جمهوری حضور نداشته و به بیان‬ ‫دیگر خود را در چنین آزمونی نسنجیده است‪ .‬حال آنکه علی‬ ‫الریجانی یک بار کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری شده و‬ ‫دو بار کاندیدای انتخابات مجلس؛ یک شکست و دو پیروزی‪.‬‬ ‫نکته سوم هم این است که اگر علی الریجانی در دهه‬ ‫هفتاد مخالف اصلی اصالح‌طلبان به شمار می‌آمد و در دهه ‪90‬‬ ‫اميدوارم الريجاني نامزد شود‬ ‫‪2‬‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با عضو ارشد فراكسيون رهروان واليت‬ ‫تو‌گو با مثلث با رد خبر قطعی شدن‬ ‫سید‌رمضان شجاعی‌کیاسری‪ ،‬سخنگوی فراکسیون رهروان والیت در گف ‌‬ ‫کاندیداتوری علی الریجانی می‌گوید‪« :‬ما در فراکس�یون رهروان والیت چندین بار از آقای الریجانی درخواس�ت‬ ‫کردیم تا در انتخابات کاندیدا شوند‪ ،‬اما ایشان پاسخ مثبتی به ما نداده‌اند‪ ».‬شجاعی‌کیاسری در ابتدای این گفت‌وگو‬ ‫تاکید می‌کند‪« :‬س�خنان من در این گفت‌وگو مواضع شخصی است و ارتباطی با س�مت من در فراکسیون رهروان‬ ‫والیت ندارد‪».‬‬ ‫پس این احتمال وجود دارد که پیشنهاد رهروان‬ ‫والیت را بپذیرند؟‬ ‫‪ l‬فعال جواب مثبت ندادند و مجاب نشده‌اند‪ ،‬یعنی‬ ‫فعال حرفشان این است‪.‬‬ ‫با‌توجه به شناختی که شما از رئیس مجلس دارید‬ ‫فکر می‌کنید کدام جایگاه برای ایشان مناسب‌تر‬ ‫است یعنی ریاست بر قوه مجریه یا قوه‌مقننه؟‬ ‫‪ l‬من به چند دلیل می‌گویم آقای الریجانی می‌تواند‬ ‫رئیس‌جمهور خوبی باشد؛ اوال اینکه آینده مملکت ما نیاز به‬ ‫یک شخصیت مطلوب ازنظر شخصیتی و سیاسی دارد‪ ،‬دوم‬ ‫اینکه رئیس‌جمهور آینده باید فردی اجرایی و با تجرب ‌ه باشد‬ ‫که آقای الریجانی مسئولیت اجرایی فراوانی داشته و در حال‬ ‫حاضر نیز رئیس مجلس اس��ت‪ .‬س��وم اینکه آینده سیاسی‬ ‫کشور ما به یک دیپلماس��ی قوی نیاز دارد؛ آقای الریجانی‬ ‫مرد دیپلمات‌منشی است که هم در عرصه بین‌الملل خوش‬ ‫درخش��یدند و هم در اين حوزه صاحب‌نظر است و نسبت به‬ ‫گذشته به دلیل اشراف ایشان در مسائل و موضوعات مختلف‬ ‫کشور شرایط متفاوتی دارد‪.‬‬ ‫‪ l‬این سواالت شما برای بنده مشکل‌ساز خواهد بود‪.‬‬ ‫ش�نیده‌ها حاک�ی از آن اس�ت ک�ه کاندیداتوری‬ ‫منوچهر متکی مس�جل شده اس�ت‪ ،‬نظر شما در‬ ‫این خصوص چیست؟‬ ‫‪ l‬بنده هم شنیده‌ام‪ .‬خوش��بختانه در کشور ما رجل‬ ‫سیاس��ی زیاد داریم‪ ،‬بنابراین با کاندیدات��وری اکثریت این‬ ‫چهره‌ها شاهد داغ‌تر شدن تنور انتخابات خواهیم بود‪ ،‬بنابراین‬ ‫خوب است افرادی چون آقایان حدادعادل‪ ،‬والیتی‪ ،‬قالیباف‪،‬‬ ‫محسن رضایی و الریجانی در انتخابات نامزد شوند‪.‬‬ ‫فکر نمی‌کنید این تعدد کاندیداها موجب شکسته‬ ‫شدن آرای اصولگرایان شود؟‬ ‫‪ l‬قطعا اینگونه خواهد شد‪ ،‬اما تعدد کاندیداها فضای‬ ‫انتخابات را باش��کوه‌تر می‌کند و انتخاب برای مردم آسان‌تر‬ ‫صورت می‌گیرد‪ .‬در واقع بنده معتقدم این دوره رقابت میان‬ ‫اصولگرایان خواهد بود‪.‬‬ ‫اما برخی از آمدن سید‌محمد خاتمی به انتخابات‬ ‫ش�ما از بی�ن اصولگرای�ان کاندیدات�وری کدام‬ ‫گزینه‌ها را قطعی‌تر می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬کسانی که مطرح هس��تند چون آقایان قالیباف‪،‬‬ ‫متکی‪ ،‬والیتی و حدادعادل البته امیدوارم آقای الریجانی هم‬ ‫به کاندیدا شدن رضایت بدهد‪.‬‬ ‫درب�اره کاندیدات�وری آق�ای والیتی چ�ه نظری‬ ‫دارید؟‬ ‫‪ l‬آق��ای والیت��ی ی��ک ش��خصیت فرهیخت��ه و‬ ‫دوست‌داشتنی است که از ظرفیت‌های خوبی برخوردار است‪،‬‬ ‫خصوصا ایشان در عرصه بین‌الملل و تاريخ اسالم صاحب‌نظر‬ ‫است‪ .‬پزشک متخصص هم که هستند بنابراین گزینه خوبی‬ ‫برای کاندیداتوری محسوب می‌شوند‪.‬‬ ‫فکر نمی‌کنید حضور همی�ن چهره‌های متفاوت‬ ‫ب�ا ظرفیت‌ه�ای ب�اال موج�ب شکس�ته ش�دن آرای‬ ‫اصولگرایان می‌شود؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اگر اصولگرایان در نهایت به یک اشتراک‌نظر‬ ‫نرسند سرشان کاله خواهد رفت و زیان خواهند کرد‪ .‬بنابراین‬ ‫باید در نهایت به توافق نهایی برسد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬بنده از چنی��ن موضوعی خبر ن��دارم‪ .‬ما در‬ ‫فراکس��یون رهروان والیت چندین بار از آق��ای الریجانی‬ ‫درخواست کردیم تا در انتخابات کاندیدا شوند‪ ،‬اما ایشان پاسخ‬ ‫مثبتی به ما نداده‌اند‪.‬‬ ‫امکان دارد آقای حدادعادل رئیس مجلس آینده‬ ‫شود؟‬ ‫سخن می‌گویند‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬ش��نیده‌ام اما عمده رقابت بی��ن اصولگرایان‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫آقای ش�جاعی! ش�نیده‌ها حاکی از آن اس�ت که‬ ‫کاندیداتوری آقای علی الریجانی‪ ،‬رئیس مجلس‬ ‫در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم مسجل شده‬ ‫است‪ .‬آیا شما این خبر را تایید می‌کنید؟‬ ‫بگیرد‪ ،‬برای ریاست مجلس چه برنامه‌ای دارید؟‬ ‫مجلس یک اکثریت��ی دارد‪ ،‬بنابراین ای��ن اکثریت به‬ ‫هر کس برسد آن فرد انتخاب می‌شود‪.‬‬ ‫انتقاد اصالح طلبان كمتر به او متوجه مي شود‪ ،‬اما درباره دکتر‬ ‫والیتی اوضاع به‌گونه‌ای دیگر است‪ .‬والیتی از سال ‪ 88‬به این‬ ‫سو سخنان تند‪ ،‬شفاف و صریحی درباره اصالح‌طلبان بیان‬ ‫کرده اس��ت؛ پس نمی‌تواند روی رای آنها در انتخابات پیش‬ ‫رو حس��اب کند‪.‬اما می‌گویند او ممکن است کاندیدای مورد‬ ‫نظر هاش��می برای دولت وحدت ملی باشد‪ .‬به نظر می‌رسد‬ ‫این گمانه ش��اید از جه��ت انتقاد اصالح طلب��ان به مواضع‬ ‫دكتر واليتي در انتخابات سال ‪ 88‬با موانعي روبه‌رو باشد‪ ،‬در‬ ‫حالي كه وضعيت براي دكتر الريجاني براي قرار گرفتن در‬ ‫موقعيت طرح دولت وحدت ملي شايد مساعدتر باشد‪g .‬‬ ‫یعنی ره�روان والی�ت رضای�ت می‌ده�د برای‬ ‫شکس�ته نش�دن آرای اصولگرایان به نفع دیگر‬ ‫اصولگرایان از کاندیدای خود صرف نظر کند؟‬ ‫‪ l‬رهروان والیت کاندیدا ندارد‪.‬‬ ‫اما شما گفتید کاندیدای خود را تا دی‌ماه معرفی‬ ‫خواهید کرد؟‬ ‫‪ l‬بنده گفتم کاندیدای خ��ود را معرفی می‌کنیم‪ .‬در‬ ‫واقع اول باید ببینیم بزرگان اصولگرا بر س��ر کدام گزینه به‬ ‫اجماع می‌رسند‪ .‬ما هم در فراکسیون رهروان برنامه کاندیداها‬ ‫را بررسی می‌کنیم و س��پس کاندیدای خود را تا آخر دی‌‌ماه‬ ‫معرفی خواهیم کرد‪g .‬‬ ‫تا چه زمانی وضعیت کاندیداتوری آقای الریجانی‬ ‫مشخص می‌شود؟‬ ‫‪ l‬ما زم��ان کافی داریم‪ .‬س��ه‌ماه دیگر ت��ا ثبت‌نام‬ ‫کاندیداها فرصت داریم‪.‬‬ ‫یعنی تا دو ماه آینده وضعیت کاندیداتوری آقای‬ ‫الریجانی مشخص می‌شود؟‬ ‫‪ l‬ما تا آخر دی‌ماه کاندیدای مورد‌نظر فراکس��یون‬ ‫رهروان والیت را معرفی می‌کنیم‪.‬‬ ‫احتماال خود آقای الریجانی کاندیدای شماست؟‬ ‫مشخص نیست‪.‬‬ ‫اگر آقای الریجانی ریاست قوه‌مجریه را برعهده‬ ‫‪35‬‬
‫احتمال احياي جبهه متحد‬ ‫گفت و گو با حميد رضا ترقي درباره فعاليت‌هاي انتخاباتي اصولگرايان سنتي‬ ‫‪3‬‬ ‫حمیدرضا‌ترقی‪ ،‬عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسالمی انتخابات ریاست‌جمهوری را چهار قطبی و میان‬ ‫جبهه متحد‪ ،‬پایداری‪ ،‬طرفداران دول�ت و اصالح‌طلبان معتدل توصیف می‌کند و می‌گوی�د‪« :‬تا دو ماه آینده جبهه‬ ‫پیروان‪ ،‬نامزد خود را مش�خص می‌کند‪ ،‬البته در این مس�یر ب�ا جامعه روحانیت مبارز به ص�ورت هماهنگ تصمیم‬ ‫می‌گیرد‪».‬‬ ‫فضای سیاس�ی کش�ور ب�ه تدریج رن�گ و بوی‬ ‫انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری به خ�ود می‌گیرد و‬ ‫طیف‌ها و جریان‌ه�ای مختلف اصولگ�را در حال‬ ‫رایزنی با یکدیگر برای شکل‌دهی ائتالف هستند‪.‬‬ ‫نشست شورای مرکزی جبهه پایداری روز ‪ 16‬آذر‬ ‫تشکیل و اعالم شد که اساسنامه آنها آماده است‬ ‫تا به تایید آیت‌اهلل مصباح‌یزدی برسد‪ .‬رهپویان‬ ‫هم که اخیرا در مشهد جلسه داشت‪ ،‬چندی پیش‬ ‫به دیدار آیت‌اهلل مصباح‌یزدی رفت‪ ،‬از طرفی جبهه‬ ‫پیروان نیز با آیت‌اهلل مهدوی‌کنی دیدار کرد‪ ،‬این‬ ‫آرایش سیاسی چه شکل و قالبی به خود می‌گیرد؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬اصولگرای��ان هم‌اکن��ون در دو جبه��ه متح��د‬ ‫اصولگرایی و جبهه پایداری در حال ش��کل‌دهی و س��امان‬ ‫نیروهای خ��ود برای فعالی��ت انتخابات ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫یازدهم هستند و به نظر می‌رس��د همچنان به‌عنوان رقبای‬ ‫اصلی در رقابت سیاس��ی آینده به صورت مجزا پا به عرصه‬ ‫بگذارند‪ ،‬بنابرای��ن اردوگاه اصولگرایان فعال دو قطب اصلی‬ ‫دارد‪ ،‬یکی قطب جبهه متحد و دیگ��ری قطب پایداری که‬ ‫طی زمان باقی‌مانده تا انتخابات معموال تش��کل‌ها و احزاب‬ ‫سیاس��ی به یکی از آنها می‌پیوندند و طیف نزدیک به خود را‬ ‫گسترش خواهند داد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫یعنی شما می‌گویید که طیف تحولخواه (جمعیت‬ ‫ایثارگران و جمیعت تحولخواه) به طیف پایداری‬ ‫نزدیک می‌شود؟‬ ‫‪ l‬ن��ه‪ ،‬هم‌اکنون چنین‬ ‫چیزی ب��ه نظر نمی‌رس��د‪ ،‬البته‬ ‫تبادل‌نظر بین آن دو طیف وجود‬ ‫دارد‪ ،‬ام��ا اینکه اتخ��اذ تصمیم‬ ‫چگونه باش��د و به چه مصداقی‬ ‫برس��ند و بر س��ر چه تیم کاری‬ ‫توافق کنند؛ از االن مش��خص‬ ‫نیس��ت‪ ،‬بنابرای��ن نمی‌ت��وان‬ ‫گف��ت جمعی��ت ایثارگ��ران و‬ ‫جمعی��ت رهپوی��ان انق�لاب‬ ‫اسالمی برای ورود به انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری یازدهم به کدام‬ ‫طیف می‌پیوندد‪.‬‬ ‫آق�ای دکت�ر حدادعادل‬ ‫در نشس�ت مش�هد‬ ‫رهپوی�ان حاض�ر ب�ود‬ ‫و همان‌ط�ور ک�ه گفت�ه‬ ‫ش�د‪ ،‬رهپوی�ان چندی‬ ‫پیش به دی�دار آیت‌اهلل‬ ‫مصبا ح‌ی�زدی رف�ت‪،‬‬ ‫آی�ا اینه�ا رایزنی‌هایی‬ ‫اس�ت تا تحولخواهان‬ ‫و پاي�داري ب�ه گزين�ه‬ ‫مشترك برسند؟‬ ‫االن جبه�ه پی�روان خط‌ام�ام و رهب�ری در چ�ه‬ ‫وضعیت تصمیم‌گیری به سر می‌برد؟‬ ‫‪ l‬فعال مذاکرات خ��ود را با روحانیت ش��روع کرده‬ ‫و در درون مجموعه ه��م کار روی تدوی��ن برنامه و تعریف‬ ‫شاخص‌های رئیس‌جمهور آینده متمرکز است‪.‬‬ ‫ام�ا آقای محس�ن کوهک�ن‪ ،‬نایب‌رئی�س جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهب�ری گفته برنامه این جبهه‬ ‫برای انتخابات ریاس�ت‌جمهوری یازدهم ‪ 2‬یا ‪3‬‬ ‫ماه پیش نهایی شده است‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬برنامه فرآیندی دارد؛ براساس آن باید گفتمان‬ ‫را تهیه کنند و براساس گفتمان شاخص برای تعیین مصداق‬ ‫ریاست‌جمهوری تعریف می‌ش��ود؛ البته فرآیند مطالعاتی در‬ ‫کنار گسترش هماهنگی و کار برای حصول یک ائتالف قوی‬ ‫در حال انجام است‪.‬‬ ‫جبهه پیروان خط‌امام و رهبری از ‪ 14‬حزب و گروه‬ ‫تشکیل می‌شود‪ ،‬آیا آنها بین خود به وحدت درونی‬ ‫رسیده‌اند؟‬ ‫‪ l‬االن موضوع خاصی نیست که جنبه اختالفی پیدا‬ ‫آقای باهنر گفتند که نوع ورود دولت به انتخابات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری یازدهم تعیین‌کننده است؛ آیا‬ ‫جبهه پیروان خط‌امام و رهبری روی این مس�اله‬ ‫دقت دارد؟‬ ‫‪ l‬به‌عنوان رقیب باید روی تحرکات جریان حام ‌‬ ‫ی‬ ‫دولت حساب باز کرد‪ ،‬اما اینکه چه تاثیری در گفتمان و روند‬ ‫فعالیت‌های انتخاباتی جبهه پیروان خط‌امام و رهبری ایجاد‬ ‫می‌کند‪ ،‬بستگی به خط مشی جریان هوادار دولت دارد‪.‬‬ ‫جبهه پیروان خط‌امام و رهبری با جامعه روحانیت‬ ‫مب�ارز و جامع�ه مدرس�ین ح�وزه علمیه ق�م در‬ ‫انتخابات سال ‪ 92‬هماهنگ خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬طبیعت جبهه پیروان و اصولگرایانی که در جبهه‬ ‫متحد هستند همیش��ه این بوده که س��عی کنند با روحانیت‬ ‫هماهنگ باشند و از آهنگ آنها اقتباس کنند‪ ،‬اما این بستگی‬ ‫دارد که روحانیت چقدر بخواهد در عرصه ریاست‌جمهوری‬ ‫وارد شود و میزان ورود آن چقدر باشد‪ .‬گاهی روحانیت از نامزد‬ ‫جبهه متحد اصولگرایان حمای��ت می‌کند‪ ،‬اما یک وقت هم‬ ‫می‌شود که روی معیارها و مالک‌هایی تاکید دارد‪ ،‬بنابراین‬ ‫بستگی دارد که روحانیت چگونه می‌خواهد در عرصه سیاسی‬ ‫ریاست‌جمهوری ورود کند‪.‬‬ ‫با‌‌توجه به صحبت‌های آیت‌اهلل مهدوی‌کنی فکر‬ ‫می‌کنی�د جامعه روحانی�ت مبارز ته�ران همانند‬ ‫انتخابات مجلس نهم بخواهد محوریت کار را در‬ ‫جبهه متحد اصولگرایان حفظ کند؟‬ ‫‪ l‬از بعد توان سیاس��ی قطعا می‌توان��د‪ ،‬اما باید دید‬ ‫که می‌خواهد این کار را انجام دهد یا خیر‪ ،‬بر همین اس��اس‬ ‫منتظریم تا خواسته روحانیت در مذاکرات مشخص شود‪.‬‬ ‫پس هنوز نحوه نقش‌آفرینی خود را اعالم نکرده‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬این کار را انجام نداده است‪.‬‬ ‫ش�ما گفتید جبهه پیروان خط‌امام و رهبری وارد‬ ‫تعری�ف گفتم�ان براس�اس‬ ‫برنام�ه ش�ده اس�ت‪ ،‬یعنی‬ ‫می‌خواه�د ش�عار انتخاباتی‬ ‫خود را مشخص کند؟‬ ‫‪ l‬طبیعتا وقتی که برنامه‬ ‫دولت آینده براساس اولویت‌ها‪،‬‬ ‫چارچوب‌ه��ا و گزاره‌های اصلی‬ ‫مشخص شد‪ ،‬بعد باید گفتمانی‬ ‫را ارائه کرد که آن گفتمان بتواند‬ ‫مجموعه مواضع‪ ،‬خواس��ت‌ها و‬ ‫دیدگاه‌های اصولگرایان را نشان‬ ‫دهد‪ .‬به عبارت دیگر بتواند نماد‬ ‫اصولگرایی و تداوم حرکت آن را‬ ‫در کشور به تصویر بکشد‪ ،‬ضمن‬ ‫آنکه از جاذبه الزم برای کس��ب‬ ‫آرای مردم برخوردار باشد‪.‬‬ ‫در مجموع گفتمان انتخاباتی‬ ‫جبههپیروانخط‌امامورهبری‬ ‫سیاسیاستیااقتصادی؟‬ ‫چهار قطب جبهه متحد‪ ،‬پایداری‪ ،‬طرفداران دولت و اصالح‌طلبان معتدل برای انتخابات قابل پیش‌بینی است‪.‬‬ ‫‪ l‬ممکن است چنین دیدگاهی باش��د‪ ،‬اما هنوز در‬ ‫حال ارزیابی اولیه هستند و این دو طیف به جمع‌بندی نهایی‬ ‫‪36‬‬ ‫نرسیدند‪ .‬آنچه مسلم اس��ت مجموعه دو هسته اصولگرایی‬ ‫یعنی جبهه پیروان خط‌امام‌ورهبری به‌عنوان هس��ته جبهه‬ ‫متحد و جبهه پایداری به‌عنوان طی��ف قبلی حامیان دولت‪،‬‬ ‫مقدمات حرکت جبهه‌ای خود را آغاز کردند و در آینده باید دید‬ ‫در مذاکرات بین اینها ب��ا طیف‌های دیگر اصولگرا‪ ،‬روی چه‬ ‫مصداق و تیمی توافق حاصل می‌شود‪.‬‬ ‫معرفی شود‪ ،‬اینها توافقاتی است که تشکل‌های عضو جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری به آن رس��یدند‪ ،‬ام��ا بحث درباره‬ ‫مصداق و تیم همراه وی هنوز باز نش��ده ک��ه ببینیم میزان‬ ‫هماهنگی بین اعضا چقدر است‪.‬‬ ‫کند‪ ،‬االن بیشتر بحث این است که حتما رئیس‌جمهور باید‬ ‫برنامه داشته باشد و اولویت‌های برنامه‌اش مشخصا اقتصادی‬ ‫باشد و حتما نامزد ریاست‌جمهوری باید در كنار برنامه‌هايش‬ ‫در حال انجام هستند‪.‬‬ ‫‪ l‬اینکه اقتصادی است‬ ‫یا تلفیق��ی از اقتص��اد و جوانب‬ ‫دیگر بس��تگی به بررس��ی‌های‬ ‫کارشناسی دارد که این بررسی‌ها‬ ‫سمت‌ ‌و سوی بررسی‌های کارشناسی تاکنون به‬ ‫کجا رفته‌اند؟‬
‫‪ l‬مبتنی بر آسیب‌شناسی شرایط کنونی و کارهای‬ ‫مانده اصولگرایی طی این دو دوره و نکاتی که در چشم‌انداز‬ ‫بیست ساله است باید برای تقویت دولت یازدهم مورد توجه‬ ‫قرار گیرد‪.‬‬ ‫ی�ک زمان�ی از س�وی مقام�ات جبهه پی�روان‬ ‫خط‌ام�ام و رهبری اعالم می‌ش�د که نام�زد این‬ ‫جبهه فردی اقتصادی خواهد ب�ود‪ ،‬بعد هم اينكه‬ ‫او يك چهره سرشناس سیاسی است‪ ،‬حاال شما‬ ‫می‌گویید گفتمان هنوز مشخص نش�ده‪ ،‬از آنجا‬ ‫که تا انتخابات ریاست‌جمهوری شش ماه زمان‬ ‫باقی‌مانده‪ ،‬چگونه به این ابهام پاسخ می‌دهید؟‬ ‫‪ l‬ممکن است رسانه‌ها در روشن شدن مساله عجله‬ ‫داشته باشند‪ ،‬ولی کار مهم این اس��ت كه عجوالنه تصمیم‬ ‫نگیریم چون رسیدن به اینکه مصداق باید چه نمادی داشته‬ ‫باشد خود نیازمند دقت و توجه به شرایط کشور است‪ .‬شرایط‬ ‫کشور به لحاظ اقتصادی‪ ،‬اجتماعی و سیاسی مرتب در حال‬ ‫تحول است و نباید خیلی زود و عجوالنه در این‌باره تصمیم‬ ‫گرفت؛ به عالوه اینکه اگر بخواهیم صرفا یک چهره اقتصادی‬ ‫را مطرح کنیم بعد اگر ابعاد دیگر او ضعیف باشد‪ ،‬ممکن است‬ ‫مشکالتی را برای اداره و مدیریت کشور پدید آورد؛ بنابراین‬ ‫باید جامع فکر کرد تا چه��ره تیمی که باید ب��ا وی کار کند‬ ‫مشخص شود‪ ،‬این تیم باید یک مجموعه جامع و کامل برای‬ ‫معرفی به مردم باشد‪.‬‬ ‫شما می‌خواهید همراه کاندیدای منتخب خود‪ ،‬تیم‬ ‫کاری وی را نیز معرفی کنید؟‬ ‫‪ l‬بحث کابینه نیست‪ ،‬چون وزیران نیاز به رای اعتماد‬ ‫مجلس دارند؛ بنابراین تیم کاری در حد معاون اول یا مشاوری‬ ‫خواهد بود که به نامزد جبهه کمک می‌کند‪ .‬نباید االن انتظار‬ ‫داشت در مذاکرات انتخاباتی کل دولت احتمالی چینش شود‪.‬‬ ‫موض�ع جبهه پی�روان خط‌ام�ام و رهب�ری ‪ -‬که‬ ‫می‌گویید هسته اصلی جبهه متحد است‪ -‬در قبال‬ ‫دولت وحدت ملی چیست؟‬ ‫‪ l‬آقای عس��گر اوالدی به‌عنوان رئی��س قبال این‬ ‫موضوع را در اجالس سراسری جبهه پیروان اعالم و تاکید‬ ‫کردند که این ایده را پوچ می‌دانند که مناس��ب حال کش��ور‬ ‫نیست‪.‬‬ ‫اما آقای باهنر گفته که اگر با فتنه‪ ،‬انحراف و سایر‬ ‫جریانات خاص متمایز باشد قابل‌پذیرش است‪.‬‬ ‫‪ l‬این تعریف ی��ک بحث تبیینی اس��ت‪ ،‬اما در کل‬ ‫موضع رسمی براساس همان مفهوم کلی که از دولت وحدت‬ ‫ملی برداشت می‌شود قرار دارد‪.‬‬ ‫اما آقای باهنر گفته ک�ه دولت وحدت ملی منهای‬ ‫فتنه و انحراف و جریانات ضد‌انقالب قابل پذیرش‬ ‫اس�ت‪ ،‬موضع جبهه پی�روان خط‌ام�ام و رهبری‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬براس��اس این تعریف دیگر نمی‌توان ن��ام آن را‬ ‫دولت وحدت ملی گذاشت ‪ ،‬بلکه این دولت وفاق اصولگرایان‬ ‫می‌شود چون وقتی واژه وحدت ملی به کار برده می‌شود خارج‬ ‫از اصولگرایان را نیز در بر می‌گیرد اما اگر در بین اصولگرایان و‬ ‫ظرفیت اصولگرایان باشد این همان دولت وفاق اصولگرایان‬ ‫است که نه‌‌تنها مشکلی ندارد‪ ،‬بلکه جزو استراتژی‌های جبهه‬ ‫پیروان اس��ت که از همه ظرفیت‌های اصولگرایی در کشور‬ ‫استفاده شود‪.‬‬ ‫در گام بع�دی برای انتخابات ریاس�ت‌جمهوری‬ ‫منظور جبهه متحد اصولگرایی است؟‬ ‫‪ l‬بله‪.‬‬ ‫اگر قرار است جبهه متحد اصولگرایی احیا شود‪،‬‬ ‫چه طیف‌هایی در آن حضور دارند؟‬ ‫‪ l‬سه ضلع جبهه پیروان خط‌امام و رهبری‪ ،‬ایثارگران‬ ‫و آقای قالیباف در جبهه متحد بودند؛ حاال طبیعتا باید با هم‬ ‫مذاکره کنند که آیا می‌توانند با همان ترکیب خود را سامان‬ ‫دهند یا تغییراتی در آن رخ می‌دهد‪.‬‬ ‫آقای قالیباف قبول می‌کند؟‬ ‫‪ l‬باالخره ایشان در زمان انتخابات مجلس نهم در‬ ‫جبهه متحد تعریف شد‪.‬‬ ‫با وی مذاکره می‌شود؟‬ ‫‪ l‬قطعا با همه نیروهای طیف اصولگرا از جمله آقای‬ ‫قالیباف رایزنی‪ ،‬مذاکره و تبادل‌نظر انجام می‌شود‪.‬‬ ‫شما گفتید آیت‌اهلل مهدوی‌کنی هنوز درباره نحوه‬ ‫نقش‌آفرینی خ�ود در جبهه متح�د اصولگرایان‬ ‫اعالم نظر نکردن�د‪ ،‬اما می‌گویید نظر ایش�ان بر‬ ‫ادامه فعالیت اصولگرای�ان در قالب جبهه متحد‬ ‫اصولگرایان اس�ت‪ ،‬این دو صحبت شما چطور با‬ ‫هم قابل جمع است؟‬ ‫‪ l‬اینکه روحانیت مبارز در چه سطحی با جبهه پیروان‬ ‫خط‌امام و رهبری همکاری خواهد کرد‪ ،‬مکانیزمش را باید خود‬ ‫روحانیت معرفی کند که نیاز به زمان است‪ .‬االن درباره این‬ ‫شکل همکاری هنوز به تصمیمی‌نرسیدند‪ ،‬اما مشورت‌هایی‬ ‫که جبهه پیروان با جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرس��ین‬ ‫می‌کند برای رس��یدن به س��امان جدیدی ب��رای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری است که پس از مذاکره مشخص می‌شود‬ ‫که سطح همکاری چه کم و کیفی دارد‪.‬‬ ‫نامزدی آقای ناطق‌نوری به کجا رسید؟‬ ‫‪ l‬ما از اینکه ایشان می‌آید یا خیر‪ ،‬اطالعی نداریم‪،‬‬ ‫بحثی هم درباره افراد و مصداق‌ها به صورت شخصی نشده‬ ‫است‪.‬‬ ‫از قول مقامات جبهه پیروان مثل آقای غفوری‌فرد‬ ‫اعالم شد که آقایان ناطق‌نوری و والیتی دو گزینه‬ ‫اصلی این جبهه هستند‪ ،‬آیا نظر آنها را گرفتید؟‬ ‫‪ l‬هنوز با هیچ شخصیتی که نام وی برای نامزدی‬ ‫در انتخابات پیش‌رو مطرح است‪ ،‬بحث و مذاکره نشده که ما‬ ‫راجع به نفی و اثبات حضور آنها صحبت کنیم‪ .‬االن تقسیم کار‬ ‫شده که در واقع همان تداوم ارتباط با روحانیت و مذاکره با آنها‬ ‫برای رسیدن به شاخص‌هاست تا براساس شاخص‌ها بتوان‬ ‫با تمام افرادی که برای نامزدی مطرح هستند مذاکره کرد‪.‬‬ ‫آقای باهنر گفتند نامزدی آقای ناطق منتفی است‪،‬‬ ‫اما شما می‌گویید امکان دارد که نامزد جبهه متحد‬ ‫اصولگرایی باشد‪ ،‬بیشتر توضیح می‌دهید؟‬ ‫‪ l‬طبیعتا وقتی راجع به افراد تصمیم می‌گیرند‪ ،‬مالک‬ ‫آمادگی خود فرد است که می‌خواهد وارد عرصه شود یا خیر‪،‬‬ ‫اگر فرد اعالم کند آمادگی ندارد و وارد نمی‌شود‪ ،‬طبیعتا جبهه‬ ‫دنبال او نخواهد رفت‪.‬‬ ‫شايع شده آقای والیتی گفته اگر نامزد انتخابات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری یازدهم شود‪ ،‬با عنوان «طبیب‬ ‫سیاست» می‌آیم‪ ،‬چقدر حضور ایشان با این شعار‬ ‫موثر خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬ما این صحبت‌ها را نشنیدیم؛ اینها شایعاتی است‬ ‫که به ایشان منتس��ب می‌کنند و تاییدی هم از طرف ایشان‬ ‫نیست‪.‬‬ ‫از صحبت‌ه�ای ش�ما برمی‌آی�د جبه�ه پیروان‬ ‫خط‌امام و رهبری و جامع�ه روحانیت مبارز برای‬ ‫انتخابات پیش‌رو هماهنگ عمل خواهند کرد‪ .‬اگر‬ ‫آنها روی یک کاندیدا توافق کنند شخصیت‌هایی‬ ‫مثل آقایان متکی‪ ،‬الریجانی‪ ،‬پورمحمدی و والیتی‬ ‫به نفع وی کنار می‌روند؟‬ ‫‪ l‬اصول کار عقالنی این است که اگر مجموعه مورد‬ ‫اعتقاد و اعتماد آنها باش��د‪ ،‬به نفع فردی که امتیاز بیش��تری‬ ‫آورده کنار روند‪ .‬این روند صحیح و عقالنی اس��ت‪ ،‬اما اینکه‬ ‫قطعا تحقق یابد یا خیر‪ ،‬ممکن است مثل سال ‪ 84‬مشکالتی‬ ‫داشته باشیم و بعضی‌ها حاضر به کنار رفتن نباشند‪ ،‬بگویند کار‬ ‫و فعالیت کردند و نمی‌خواهند فرصت را از دست بدهند‪ ،‬ولی به‬ ‫نظر می‌رسد روند صحیح‪ ،‬درست و مورد انتظار از اصولگرایان‬ ‫این باشد که وقتی جمع به یک مصداقی رسید بقیه به نفع او‬ ‫کنار روند‪.‬‬ ‫‪ 5‬نفری که ن�ام برده ش�د‪ -‬آقای�ان ناطق‌نوری‪،‬‬ ‫الریجان�ی‪ ،‬والیت�ی‪ ،‬متک�ی و پورمحم�دی‪-‬‬ ‫گزینه‌های م�ورد نظر جبه�ه پی�روان خط‌امام و‬ ‫رهبری و جامعه روحانیت مبارز هستند؛ اینها چقدر‬ ‫با هم هماهنگ هستند؟‬ ‫‪ l‬اسامی‌یادشده نه از طرف جامعه روحانیت مبارز و‬ ‫نه از طرف جبهه پیروان اعالم نشده‌اند‪.‬‬ ‫وقتی عقبه سیاس�ی آن افراد بررس�ی می‌ش�ود‬ ‫می‌توان به ج�رأت گفت که اگر آنه�ا بخواهند از‬ ‫درون یک تشکیالت سیاس�ی نامزد شوند‪ ،‬قطعا‬ ‫آن تشکیالت طیف پیشکسوت جریان اصولگرا‬ ‫خواهد بود‪ ،‬غیر از این است؟‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫در رایزنی با نامزدهای مدنظر‪ ،‬تیم کاری و کابینه‬ ‫یازدهم را شما پیش�نهاد می‌دهید یا وی باید این‬ ‫کار را انجام دهد؟‬ ‫‪ l‬از س��خنان آی��ت‌اهلل مهدوی‌کن��ی برمی‌آید که‬ ‫پیشنهاد ایشان شبیه همان سازوکار قبلی است‪ ،‬اما اینکه قطعا‬ ‫به آن می‌رسیم یا خیر‪ ،‬باید در مذاکرات آینده روشن شود‪.‬‬ ‫‪ l‬ایش��ان تا ب��ه ح��ال نفی‌ش��ان بیش��تر از تایید‬ ‫نامزدی‌شان در رقابت سیاسی پیش‌رو بوده است‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬این جزو مواردی است که مجموعه جبهه پیروان‬ ‫خط‌امام و رهبری به آن رس��یده که اگر همراه نامزد منتخب‬ ‫خود‪ ،‬تیم معرفی کند جاذبه بیش��تری دارد ت��ا اینکه وی به‬ ‫تنهایی مطرح شود‪.‬‬ ‫یازدهم مکانی�زم ورود چه خواهد ب�ود؟ در قالب‬ ‫جبهه متحد اصولگرایی عمل می‌کنید یا ش�ورای‬ ‫هماهنگی نیروهای انقالب را احیا خواهید کرد؟‬ ‫صحبت‌هایی درباره حضور جدی آقای الریجانی‬ ‫در انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری مط�رح اس�ت‪،‬‬ ‫احتمال نامزدی ایشان را چقدر می‌دانید؟‬ ‫‪ l‬به هر حال یک ظن و گمان اس��ت‪ ،‬ولی واقعیت‬ ‫معلوم نیست چه باشد‪.‬‬ ‫آقای باهن�ر گفته جبهه پی�روان ورود ب�ه تعیین‬ ‫مصادیق را از دو ماه دیگر شروع می‌کند‪ ،‬شروع را‬ ‫ایشان گفتند‪ ،‬شما بفرمایید زمان بررسی مصادیق‬ ‫چه زمانی خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬االن فرآین��د همین اس��ت و در مراح��ل ابتدایی‬ ‫هستیم‪ .‬پس از رس��یدن به ش��اخص‌ها‪ ،‬آنها را با مصداق‌ها‬ ‫تطبیق می‌دهیم که این یک تا دو ماه دیگر طول می‌کشد‪.‬‬ ‫یعنی مصداق را دو ماه دیگر نهایی می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬روند طبیع��ی کار تقریبا دو ماه دیگر اس��ت‪ ،‬البته‬ ‫شاید کم و زیاد ش��ود‪ ،‬یعنی نمی‌توان قس��م خورد که حتما‬ ‫در این مقطع انجام می‌شود‪ .‬بس��تگی دارد در این مدت چه‬ ‫بحث‌هایی صورت بگیرد و چه مسائل جدیدی به‌وجود آید؛‬ ‫باالخره تحوالت سیاسی کشور به‌گونه‌ای است که نمی‌شود‬ ‫پیش‌بینی دقیقي کرد‪.‬‬ ‫جبهه پیروان س�ه نفر را انتخاب کرد که بروند با‬ ‫روحانیت و علما دیدار کنند؛ با آیت‌اهلل مهدوی‌کنی‬ ‫دیدار ش�د چه زمان�ی به دی�دار آی�ت‌اهلل یزدی‬ ‫می‌روند؟‬ ‫‪ l‬این هفته قرار است دیدار انجام‌شود‪.‬‬ ‫با سایر علما چه زمانی دیدار می‌کنند؟‬ ‫‪ l‬من نشنیدم برنامه دیگری داشته باشند‪.‬‬ ‫یعنی با آی�ت‌اهلل مصباح‌ی�زدی دی�داری انجام‬ ‫نمی‌شود؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬بحثی نشده است‪.‬‬ ‫انتخاباتچندقطبیوبینچهطیف‌هاییخواهدبود؟‬ ‫‪ l‬فعال چهار قطب جبهه متحد‪ ،‬پایداری‪ ،‬طرفداران‬ ‫دولت و اصالح‌طلبان معتدل برای آن قابل پیش‌بینی است‪g.‬‬ ‫‪37‬‬
‫سياست‬ ‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪38‬‬ ‫همنشيني انتخاباتي‬
‫رايزني در مشهد‬ ‫در همايش جمعيت رهپويان چه گذشت؟‬ ‫‪1‬‬ ‫توصیه انتخاباتی زاکانی به اصولگرایان‬ ‫دبیرکل جمعی��ت رهپویان انقالب اس�لامی در این‬ ‫همایش به اصولگرای��ان توصیه کرد که از تع��دد کاندیدا‬ ‫دوری کنند و البته درباره انتقادات��ی که درباره اصولگرایان‬ ‫نیز مطرح است چنین گفت‪« :‬اشکاالت پیش آمده در داخل‬ ‫جبهه اصولگرایان ناشی از گفتمان اصولگرایی نیست‪ ،‬بلکه‬ ‫برآمده از عدول از اصولگرایی است‪ ».‬زاکانی موفق نبودن‬ ‫کار حزبی در ایران را ناش��ی از تجربه و خاطره ناخوشایند‬ ‫مردم از احزاب برش��مرده و می‌گوید‪« :‬احزاب باید با ارائه‬ ‫یک الگوی عملی و درست بر مدار مصلحت نظام و انقالب‬ ‫خود را به مردم تحمیل کنند‪ ».‬وی فعالیت بیش از سه ساله‬ ‫حدادعادل چه گفت؟‬ ‫غالمعل��ی حدادع��ادل در ای��ن همای��ش گفت که‬ ‫انتخابات آینده دو‌قطبی است که در یک طرف اصولگرایان‬ ‫و در طرف دیگر اصالح‌طلبان و جریان انحرافی قرار دارد‪.‬‬ ‫او البته هش��دارهایی ه��م داد و گف��ت‪« :‬انتخابات‬ ‫پنجره‌ای است که دشمن طمع می‌کند تا از آن وارد شود و با‬ ‫دخالت و توطئه به نتیجه مطلوب خود برسد‪ .‬فتنه و انحراف‬ ‫روز به روز خود را نش��ان می‌دهد و این وظیفه اصولگرایان‬ ‫است که صحنه را بشناسند و بدانند دشمن چشم دوخته تا‬ ‫جریانی را به راه بیندازد تا در برابر رهبری نظام بایستد‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫در مشهد چه گذشت؟‬ ‫این همایش سراسری جمعیت رهپویان در روزهای‬ ‫‪ 16 ،15‬و ‪ 17‬آذرماه در اردوگاه شهید بهشتی گلمکان برگزار‬ ‫و در آن ب��ه مباحث س��اختاری و تش��کیالتی‪ ،‬موضوعات‬ ‫سیاسی‪ ،‬مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی و داخلی پرداخته شد‪.‬‬ ‫پرویز سروری درباره جزئیات این همایش گفت‪« :‬دو‬ ‫مبحث انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراها به صورت جدی‬ ‫مورد بحث قرار گرفته و سیاس��ت کالن جمعیت رهپویان‬ ‫مطرح شده است‪».‬‬ ‫س��روری پیش از همایش نی��ز گفته ب��ود‪« :‬در این‬ ‫همایش در زمینه شکل‌گیری ستادهای انتخاباتی در زمانی‬ ‫که فعالیت مجاز انتخاباتی آغاز می‌ش��ود توس��ط جمعیت‬ ‫تصمیم‌گیری می‌شود‪».‬‬ ‫میهمان وی‍ژه‬ ‫اگرچه همای��ش انتخاباتی رهپویان در مش��هد بنای‬ ‫رس��یدن به مصداق انتخاباتی را نداش��ت اما بس��یاری بر‬ ‫این باورند که نزدیکترین گزینه به این تش��کل سیاسی و‬ ‫البته طیف‌های همس��و به آن کسی نیس��ت جز غالمعلی‬ ‫حدادعادل؛ گزینه‌ای که البته حامیان متعددی هم در طیف‬ ‫راس��ت اصولگرایان دارد؛ چنانکه می‌شد این حمایت را در‬ ‫حضور حدادعادل در دو فهرست انتخاباتی اصولگرایان در‬ ‫انتخابات مجلس نهم مشاهده کرد‪.‬‬ ‫حمایت رهپویان‪ ،‬ایثارگ��ران و جبهه پایداری از او در‬ ‫ماجرای انتخابات هیات‌رئیسه مجلس نهم هم البته گویای‬ ‫این می‌تواند باشد که گزینه‌ای است که احتماال مورد توافق‬ ‫طیف چپ اصولگرایان در انتخابات ریاست‌جمهوری قرار‬ ‫گیرد‪.‬‬ ‫اگرچه غالمعل��ی حدادع��ادل به خبرن��گاران گفته‬ ‫که هنوز تصمیمی‌ ب��رای حضور در انتخاب��ات نگرفته اما‬ ‫چهره‌هایی از طیف‌های اصولگرایان تاکنون تمایلش��ان را‬ ‫برای حمایت از او در صورت کاندیداتوری در انتخابات ‪92‬‬ ‫اعالم کرده‌اند‪.‬‬ ‫ه��ر چ��ه هس��ت حض��ور او در همای��ش انتخاباتی‬ ‫جمعیت رهپویان در مشهد بر قوت گمانه‌پردازی‌ها درباره‬ ‫کاندیداتوری احتمالی رئیس مجلس هفتم و حمایت طیف‬ ‫چپ اصولگرایان از او افزوده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫در حال��ی که با پای��ان آذرم��اه تح��رکات انتخاباتی‬ ‫گروه‌ه��ای سیاس��ی مختل��ف از ه��ر دو جن��اح افزایش‬ ‫یافته‪ ،‬طیف��ي ديگ��ر از اصولگرایان وارد ف��از جدیدی از‬ ‫تصمیم‌گیری‌های انتخاباتی خود شده‌اند‪.‬‬ ‫در تازه‌ترین تحول در این طی��ف‪ ،‬جمعیت رهپویان‬ ‫انقالب اسالمی که تش��کل همس��و با جمعیت ایثارگران‬ ‫است و البته جوانگرا‌تر و عملیاتی‌تر‪ ،‬یک همایش انتخاباتی‬ ‫در مشهد برگزار کرده است؛ همایش��ی که هم‌میهمانان و‬ ‫حاضرانی مهم داشت و هم سخنان و مواضع قابل‌توجهی‬ ‫در آن بیان شد‪.‬‬ ‫رهپویان که در این همنش��ینی سیاس��ی البته بنایی‬ ‫برای رسیدن به مصداق نداشت‪ ،‬توانست با یک جمع‌بندی‬ ‫تشکیالتی برای ورود به انتخابات تصمیمات مهمی‌‌بگیرد‪.‬‬ ‫این همایش البته تنها اقدام رهپویان در آذرماه نبود‪.‬‬ ‫آنها چند هفته قبل در سفری به قم با آیت‌اهلل مصباح‌یزدی‬ ‫دیدار کردند؛ دیداری که بسیاری آن را تالش برای وحدت‬ ‫کامل در اين طیف اصولگرایان قلمداد کردند‪ .‬یعنی تمایل‬ ‫جمعیت رهپویان برای ائتالف با جبهه پایداری که نزدیکی‬ ‫عقیده بس��یاری با آی��ت‌اهلل مصباح‌ی��زدی دارد‪ .‬آن دیدار‬ ‫ب��ا واکنش‌ه��ا و بازتاب‌های فراوان��ی مواجه ش��د و البته‬ ‫س��خنان دبیرکل این جمعیت یعنی علیرضا زاکانی درباره‬ ‫روس��ای‌جمهور پیش��ین و مولفه‌های رئیس‌جمهور آینده‬ ‫به مانیفست این جمعیت برای انتخابات آینده تفسیر شد‪.‬‬ ‫حاال از آن زمان ت��ا کنون فعالیت‌های تش��کیالتی‬ ‫رهپویان با برنامه‌ریزی خاصی دنبال می‌شود‪.‬‬ ‫همایش مش��هد با میهمان ویژه‌اش یعنی غالمعلی‬ ‫حدادع��ادل جدیدترین اق��دام انتخاباتی آنان اس��ت که با‬ ‫تحلیل‌های متفاوتی مواجه شده است‪.‬‬ ‫جمعیت رهپویان انقالب اس�لامی را افتخار‌آمیز دانست و‬ ‫اظهار کرد‪« :‬گام برداشتن در مسیر اسالم‪ ،‬نظام و رهبری و‬ ‫ملت علت این افتخار است‪ ».‬نماینده مردم تهران در مجلس‬ ‫شورای اسالمی زاویه نگاه انتخاباتی جمعیت رهپویان را از‬ ‫زاویه تکلیف دانسته و بیان کرده است‪« :‬شایسته‌ساالری و‬ ‫پیشرفت گفتمان اصولگرایی از دغدغه‌های ما در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری است‪».‬‬ ‫غالمعلی حدادعادل البته خواس��تار رس��یدن به یک‬ ‫گزینه واحد در میان اصولگرایان شد و چنین گفت‪« :‬زنجیره‬ ‫پیروزی اصولگرایان از سال ‪ 81‬شروع ش��ده و نباید از هم‬ ‫گسیخته شود‪ .‬مس��لما تعدد نامزدها در انتخابات آینده در‬ ‫جبهه اصولگرایان کار نادرستی اس��ت‪ ،‬بنابراین انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری امتحانی دیگر برای احزاب اصولگراست‬ ‫تا خ��ود را در برابر این س��وال قرار دهند و بس��نجند که آیا‬ ‫انقالب را برای خ��ود می‌خواهند یا خود را ب��رای انقالب‪.‬‬ ‫انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم با سایر انتخابات فرق‬ ‫دارد‪ .‬ما تجربه انتخابات سال ‪ 88‬را پیش چشمانمان داریم و‬ ‫افرادی که به‌عنوان نامزد از این انتخابات بیرون می‌آیند باید‬ ‫شخصیتشان مورد بررسی بیشتری قرار گیرد‪ .‬انتخابات ‪88‬‬ ‫برای نظام افتخار بود‪ ،‬زیرا ‪ 85‬درصد مردم پای صندوق رای‬ ‫حضور یافتند‪ ،‬در حالی که غربی‌ها مش��ارکت ‪ 20‬درصدی‬ ‫مردم را فریاد می‌زدند‪».‬‬ ‫مشاور عالی رهبر انقالب عنوان کرد‪« :‬اما عده‌ای با‬ ‫همکاری دش��من به دروغ انگ تقلب را به نظام دینی زدند‬ ‫و از این حیث لطمه‌ای بزرگ به نظام وارد شد‪ .‬اگر‌‌چه ما با‬ ‫کسانی که مدعی تقلب بودند صحبت کردیم و حتی حاضر‬ ‫شدیم سر صندوق‌های رای باز ش��ود و آنان حاضر نشدند‬ ‫چون می‌دانستند ادعایشان دروغ است‪».‬‬ ‫حدادعادل گفت‪« :‬من در مجلس جریان اصالح‌طلب‬ ‫را رصد می‌کردم؛ بسیاری از آنها سکوالر بودند که با قدرت‬ ‫گرفتن اصولگرایان ناکام ماندند و در سال ‪ 88‬فتنه‌ای به راه‬ ‫انداختند که البته با شکست مواجه شد‪».‬‬ ‫رئی��س کمیس��یون فرهنگی مجل��س با اش��اره به‬ ‫فش��ارهای غرب نیز گفت‪« :‬غرب با تحریم و فش��ار به ما‬ ‫حمله کرده و با ادعای انرژی هسته‌ای می‌خواهد کشور را‬ ‫فلج کند و با فش��ار مردم را در برابر نظام قرار دهد‪ .‬غرب با‬ ‫حربه فشار اقتصادی درصدد ایجاد بحران سیاسی در داخل‬ ‫کشور است و موضع‌گیری رسانه‌هایی همچون‌بی‌بی‌سی‬ ‫در همین چارچوب عملیاتی شده است‪».‬‬ ‫وی در پای��ان گفت‪« :‬ب��ه فرموده رهب��ری هر‌کس‬ ‫در ش��رایط کنونی به بهانه‌های مختلف خواس��ته باشد با‬ ‫احساسات مردم بازی کند به کش��ور خیانت کرده و باتوجه‬ ‫به این واقعیت باید مراقب باش��یم در زمین دش��من بازی‬ ‫نکنیم‪».‬‬ ‫دقت در اطرافیان رئیس‌جمهور دور بعد‬ ‫اما س��خنران دیگر این همای��ش انتخابات��ی پرویز‬ ‫سروری بود‪.‬‬ ‫پرویز س��روری در این کنگره تصریح‌کرد‪ « :‬افرادی‬ ‫که در فتنه سال ‪ 88‬با رفتار خود ضربات مهلکی را به نظام‬ ‫وارد کردند و شانه به شانه دشمنان گام برداشتند امروز باید‬ ‫با توبه مسیر خود را از دشمنان نظام جدا کنند‪».‬‬ ‫عضو ش��ورای مرکزی جمعیت رهپویان تاکید کرد‌‪:‬‬ ‫«توبه این افراد ب��دان معنا نیس��ت که دوب��اره می‌توانند‬ ‫فرماندهی امور کشور را به دس��ت گیرند‪ ،‬بلکه می‌توانند با‬ ‫برائت خود در جریانات سیاس��ی و اجتماعی کشور فعالیت‬ ‫رهپویان در حالی به صورت جدی کار انتخاباتی را دنبال‬ ‫می‌کند که طیف راست اصولگرایان هنوز نتوانسته به مدلی‬ ‫برای رسیدن به وحدت دست یابد‪ ،‬حال آنکه دیدارها و‬ ‫رایزنی‌های انتخاباتی طیف چپ به صورت برنامه‌ریزی‬ ‫شده در حال انجام است‬ ‫‪39‬‬
‫کنند‪ .‬کاندیدایی که جمعیت رهپویان از آن حمایت خواهد‬ ‫کرد با شایسته‌ساالری انتخاب خواهد شد‪».‬‬ ‫سروری البته یک نکته دیگر هم مطرح کرد؛ نکته‌ای‬ ‫که حاش��یه‌ای به وقایع دولت دهم داشت و البته توصیه‌ای‬ ‫برای دول��ت یازدهم ب��ود‪ .‬او گفت‪« :‬در ای��ن دوره باید به‬ ‫اطرافی��ان کاندیداها هم دقت کنیم زی��را در برخی دوره‌ها‬ ‫از جانب اطرافیان رئیس‌جمهور کش��ور دچار چالش ش��ده‬ ‫است‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫سیاست مبتنی بر اسالم‪ ،‬تهمت و افترا ندارد‬ ‫سخنران دیگر این همایش حسین مظفر بود که هم‬ ‫عضو ش��ورای مرکزی جمعیت رهپویان است و هم عضو‬ ‫مجمع تش��خیص مصلحت نظام‪ .‬او گفت‪« :‬ما در سیاست‬ ‫مبتنی بر اس�لام حق نداریم تهمت و افترا بزنیم و باید خدا‬ ‫را ش��اهد در کارهایمان بدانیم و برای پیروز شدن بر رقیب‬ ‫سیاسی‌مان متوسل به این امور نشویم‪».‬‬ ‫حس��ین مظفر اظهار کرد‪« :‬اگر نگاهم��ان به حزب‬ ‫به‌عنوان یک هدف باش��د طبیعی اس��ت که دس��ت به هر‬ ‫بداخالقی خواهیم زد و مطمئنا نباید اینگونه باش��د‪ .‬پرهیز‬ ‫از جنجال در برابر نقطه‌نظرهای مختلف در جامعه نیز باید‬ ‫در عرصه سیاست‌ورزی رعایت شود‪ .‬تشکیالت جایی است‬ ‫که باید جذب حداکثری و دفع حداقلی صورت گیرد‪ ».‬مظفر‬ ‫تصریح کرد‪« :‬کس��انی که می‌گویند م��ا نظام‪ ،‬ارزش‌های‬ ‫اسالمی‪ ،‬والیت‪ ،‬قانون و چارچوب‌ها را قبول داریم و اهل‬ ‫نماز و عبادت هس��تند را نباید طرد کنیم فقط به این دلیل‬ ‫که ممکن است از دیدگاه سیاس��ی با ما اختالف‌نظر داشته‬ ‫باشند‪ ».‬وی تاکید کرد‪« :‬باید در مباحث سیاسی انصاف در‬ ‫صحبت را رعایت کنیم‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫یک میهمان ویژه دیگر‬ ‫همای��ش رهپویان انقالب اس�لامی ی��ک میهمان‬ ‫ویژه دیگر هم داشت؛ حجت‌االسالم حس��ن ابوترابی‌فرد‬ ‫که نایب‌رئیس‌مجلس ش��ورای اسالمی اس��ت‪ .‬او در این‬ ‫همایش گفت‪« :‬ایران اس�لامی امروز ی��ک قدرت بزرگ‬ ‫دفاعی‪ ،‬علمی‌ و یک قدرت تعیین‌کننده امنیتی است و این‬ ‫کشور باید به یک قدرت اقتصادی تبدیل شود و الزمه این‬ ‫امر کاهش وابستگی به نفت است‪ .‬برای ایجاد یک تحول‬ ‫بنیادین فکری و فرهنگی در کش��ور باید اقتصاد کش��ور را‬ ‫متحول کرد و این همان سخنی است که رهبر می‌فرمایند‬ ‫و می‌گویند امروز مهمترین مساله رسیدن به یک توسعه و‬ ‫پیشرفت همه‌جانبه در عرصه اقتصاد است‪ ».‬حجت‌االسالم‬ ‫ابوترابی‌فرد ادامه داد‪« :‬ما امروز یک قدرت سیاسی بزرگ‬ ‫ش��ده‌ایم به‌طوری ک��ه دو کاندی��دای ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫آمریکایی حین گفت‌وگویی که داش��تند ‪‌40‬بار نام کش��ور‬ ‫ایران را در بحث‌هایشان تکرار کردند‪».‬‬ ‫نایب‌رئیس مجلس ش��ورای اس�لامی تاکی��د کرد‪:‬‬ ‫«رس��یدن به قدرت اقتصادی نس��بت به ق��درت دفاعی و‬ ‫سیاسی سخت‌تر است‪ ،‬ما برای رسیدن به این جایگاه باید‬ ‫وابستگی خود را از نفت جدا کنیم‪».‬‬ ‫زمانی برای ورود به انتخابات‬ ‫به هر روی به نظر می‌رس��د این همای��ش انتخاباتی‬ ‫رهپویان را می‌توان حرکت جدی طیف چپ برای انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری ‪ 92‬قلمداد کرد‪.‬‬ ‫رهپویان در حالی به صورت ج��دی کار انتخاباتی را‬ ‫دنبال می‌کند که طیف راست اصولگرایان هنوز نتوانسته به‬ ‫مدلی برای رسیدن به وحدت دست یابد‪ ،‬حال آنکه دیدارها‬ ‫و رایزنی‌های انتخابات��ی طیف چپ به صورت برنامه‌ریزی‬ ‫شده در حال انجام است و می‌توان این گمانه را مطرح کرد‬ ‫که مصداق مورد نظر این طیف برای انتخابات ‪ 92‬به زودی‬ ‫به همه معرفی شود‪g .‬‬ ‫‪40‬‬ ‫ي وارد‬ ‫به زود ‌‬ ‫بحثمصاديق‬ ‫مي‌شويم‬ ‫گفت‌وگو با پرويز سروري‬ ‫درباره نشست جمعيت رهپويان‬ ‫‪2‬‬ ‫پرویز سروری‪ ،‬قائم‌مقام جمعیت رهپویان انقالب‬ ‫اسلامی ش�رط حمایت از یک نامزد را توافق برس�ر‬ ‫نامه دولت آین�ده اعالم می‌کند و می‌گوی�د‪« :‬ائتالف و‬ ‫تفاهم با سایر گروه‌های اصولگرا در قالب جبهه متحد‬ ‫اصولگرایان ممکن نیس�ت و باید سازوکار جدیدی را‬ ‫براساس واقعیت‌های صحنه امروز طراحی کرد‪.‬‬ ‫امید کرمانی‌ها‬ ‫فضای سیاسی کش�ور به تدریج برای انتخابات‬ ‫ریاس�ت‌جمهوری یازده�م آم�اده می‌ش�ود و‬ ‫گروه‌های مختلف برگزاری نشس�ت‌های خود را‬ ‫در این زمینه پیگیری می‌کنند؛ یکی از تش�کل‌ها‬ ‫رهپوی�ان بود ک�ه چندی پی�ش همایش�ی را در‬ ‫مشهد ترتیب داد و اخبار آن رسانه‌ای شد‪ ،‬بیشتر‬ ‫از جزئیات این همایش بفرمایید؟‬ ‫‪ l‬گردهمایی مش��هد با دو هدف انجام ش��د؛ یک‬ ‫سلسله مباحث مربوط به مسائل تشکیالتی که باید دبیران‬ ‫شهرستان در جریان تحوالت ساختاری و توجیه تشکیالتی‬ ‫قرار می‌گرفتند که این اطالع‌رسانی انجام شد‪ ،‬دوم باتوجه‬ ‫به نزدیکی انتخابات ریاس��ت‌جمهوری یازدهم و انتخابات‬ ‫شوراهای شهر و روس��تا این ضرورت وجود داشت که یک‬ ‫نشست سراسری برگزار شود تا سیاست‌ها و مواضع جمعیت‬ ‫رهپویان انقالب اسالمی برای رقابت‌های سیاسی پیش‌رو‬ ‫تبیین شود و وظایفی که الزم است دبیران شهرستان‌ها در آن‬ ‫راستا قدم بردارند بیان شود که این کار انجام شد‪ .‬به عبارت‬ ‫دیگر هم‌درب��اره توضیحات تش��کیالتی و هم تحلیل‌های‬ ‫سیاسی جمعیت درباره منطقه‪ ،‬مس��ائل داخلی و تحوالت‬ ‫بین‌المللی به‌طور مفصل بحث شد‪.‬‬ ‫درباره انتخابات سال ‪ 92‬چه مطالبی بیان شد؟‬ ‫‪ l‬در این همایش چند‌وجهی بیان ش��د که باید به‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری و انتخابات شوراهای شهر و روستا‬ ‫نگاه کاملا مستقلی داشت که یکی از وجوه طرح تحلیل‌های‬ ‫موجود در رابطه با آرایش‌های سیاس��ی موجود در انتخابات‬ ‫ت محوری این‬ ‫ریاست‌جمهوری بود‪ ،‬ضمن آنکه یکی از نکا ‌‬ ‫اس��ت که نگرانی جدی وجود دارد که از انتخابات ش��وراها‬ ‫غفلت شود‪ .‬به همین دلیل ما دو مسیر را پیش‌بینی کردیم؛‬ ‫یکی مجموعه‌ای که صرفا به انتخابات ش��وراها رسیدگی‬ ‫می‌کند و یک مح��ور و خط تالش دیگ��ر صرفا به موضوع‬ ‫انتخابات ریاست‌جمهوری می‌پردازد که این دو موضوع به‬ ‫صورت جدی در آن همایش مورد بحث قرار گرفت‪.‬‬ ‫آق�ای دکت�ر حدادع�ادل در آن همای�ش حضور‬ ‫داش�ت‪ ،‬علت چه بود؟ آیا مطرح ش�دن ایش�ان‬ ‫به‌عنوان گزینه جمعیت رهپویان انقالب اسالمی‬ ‫مدنظر بود؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬در همایش‌ها و کنگره‌هایی که داریم‌ترجیحا‬ ‫از آقای حدادعادل دع��وت می‌کنیم چراکه ایش��ان از نظر‬ ‫فکری با مجموعه رهپویان قرابت دارد‪ ،‬بنابراین این حضور‪،‬‬ ‫یک حضور انتخاباتی نبود‪ ،‬ضمن آنکه ایشان با حضور خود‬ ‫تحلیل‌های بسیار جامع و مناس��بی را بیان می‌کند و دبیران‬ ‫شهرس��تان جمعیت رهپویان انقالب اس�لامی همیشه از‬ ‫حضور آقای دکت��ر حدادعادل و تحلیل‌های وی به‌ش��دت‬ ‫استقبال می‌کنند‪ ،‬اما باز تاکید می‌کنم که این حضور مبتنی‬ ‫بر یک نگاه انتخاباتی نبود‪.‬‬ ‫آیا برنامه‌ریزی برای نشست‌های بعدی دارید؟‬
‫هنوز به مصادیق ورود نکردیم که بخواهیم درباره آن‬ ‫اظهارنظر کنیم‪ .‬باید دید گزینه‌ای که می‌خواهیم درباره آن‬ ‫بحث کنیم چه کسی است بعد با او وارد رایزنی شویم‪.‬‬ ‫شما با آیت‌اهلل‌مصباح دیدار کردید‪ ،‬آیا برنامه‌ای‬ ‫هم برای دیدار با آیت‌اهلل مهدوی‌کنی دارید؟‬ ‫‪ l‬در ح��ال پیگیری هس��تیم تا ان‌ش��ا‌اهلل بتوانیم‬ ‫خدمت آیت‌اهلل مهدوی‌کنی برس��یم و عرض ادب کنیم و‬ ‫از رهکردهای ایش��ان بهره ببریم تا بتوان در این راس��تا به‬ ‫نقطه‌نظر مشترک رسید‪.‬‬ ‫این دیدار چه زمانی خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬درخواست داش��تیم به محض اینکه اعالم شود‬ ‫انشااهلل این نشست برگزار خواهد شد‪.‬‬ ‫جبه�ه پی�روان خط‌ام�ام و رهب�ری ب�ا نظ�ر‬ ‫آیت‌اهلل مهدوی‌کن�ی دنبال احی�ای جبهه متحد‬ ‫اصولگرایان است‪ ،‬آیا طیف تحولخواه (جمعیت‬ ‫ایثارگران و جمعیت رهپویان) حاضر می‌شود در‬ ‫همان قالب به انتخابات ریاس�ت‌جمهوری سال‬ ‫‪ 92‬ورود کند؟‬ ‫‪ l‬جبهه متحد اصولگرایان با س��ازوکار ‪ 7+8‬برای‬ ‫نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسالمی طراحی شد‪،‬‬ ‫اما االن تمام کس��انی که آن روز کنار هم بودند‪ ،‬مقابل هم‬ ‫برای پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری رقابت می‌کنند‪.‬‬ ‫االن بحث نام��زدی آقایان قالیباف‪ ،‬حدادع��ادل‪ ،‬والیتی‪،‬‬ ‫الریجان��ی‪ ،‬پورمحمدی و متکی اس��ت‪ ،‬هم��ه اینها وقتی‬ ‫می‌خواهند با هم رقابت کنند‪ ،‬چگونه می‌توانند جبهه متحد‬ ‫را تشکیل دهند‪ ،‬امکان شکل‌گیری جبهه متحد را در شرایط‬ ‫کنونی برای انتخابات امکان‌پذیر نمی‌دانم‪.‬‬ ‫سياست‬ ‫پس چه مکانیزم‌ وحدت�ی را می‌خواهید طراحی‬ ‫کنید؟‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪ l‬باید س��ازوکار دیگری مبتنی بر عرصه و صحنه‬ ‫کنونی تنظیم ش��ود که طبیعتا برای تنظیم آن باید بنشینیم‬ ‫و یک سازوکاری که بتواند این ظرفیت‌سازی را ایجاد کند‬ ‫به‌وجود آوریم‪ ،‬وگرنه براساس مدل سابق امکان‌پذیر نیست‪.‬‬ ‫وقتی نمی‌شود‪ ،‬کاری نمی‌توان کرد‪.‬‬ ‫با تفاس�یری که گفتید رقابت سیاسی پیش رو را‬ ‫چند‌قطبی می‌بینید؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬نشست‌های دیگری هم خواهیم داشت‪ ،‬اما‬ ‫اینها بیشتر درون‌گروهی است‪ ،‬از این نظر که نمی‌خواهیم‬ ‫به التهابات سیاس��ی در جامعه دامن‌زده و به نوعی تحرک‬ ‫زودهنگام انتخاباتی تلقی شود‪ ،‬چون تشکل سیاسی است‬ ‫بنابراین دبیران اس��تان‌ها و شهرس��تان‌ها را دائما در مسیر‬ ‫مواضع و تحلیلی‌های خود قرار می‌دهی��م‪ .‬به همین دلیل‬ ‫نشست گس��ترده‌ای بود که بیش از ‪ 300‬شهرستان در آن‬ ‫حضور داشتند و از سیاس��ت‌های حاکم بر حوزه انتخابات‪،‬‬ ‫مسائل ساختاری و تشکیالتی و تحلیل‌های موجود سیاسی‬ ‫و بین‌المللی بهره‌مند شدند‪ .‬البته در آینده نیز به‌طور مستمر به‬ ‫استان‌ها می‌رویم تا جلسات منطقه‌ای را برگزار کنیم یا اینکه‬ ‫هر از گاهی دبیران شهرستان‌ها را فراخوان می‌کنیم تا آنها را‬ ‫در جریان آخرین دیدگاه‌ها و رویکردهای جمعیت قرار دهیم‪.‬‬ ‫آیا برنامه جمعیت رهپویان انقالب اسالمی برای‬ ‫انتخاب�ات ریاس�ت‌جمهوری نهایی ش�ده؟ چه‬ ‫زمانی می‌خواهید وارد رایزنی با مصدایق شوید؟‬ ‫‪ l‬ما رویکردمان را اعالم کردیم و االن برنامه‌محوری‬ ‫در انتخابات در اولویت است‪ ،‬برهمین اساس برنامه دولت آینده‬ ‫از منظر جمعیت رهپویان در ابعاد مختلف تنظیم ش��د که این‬ ‫دس��تمایه‌ای برای رایزنی با گروه‌های مختلف است تا بر این‬ ‫مبنا ائتالف حاصل شود‪ ،‬یعنی ائتالف قبل از اینکه با افراد باشد‬ ‫با برنامه است و گزینه‌ای مورد حمایت ما قرار می‌گیرد که روی‬ ‫برنامه با وی به توافق برسیم‪ .‬برنامه جمعیت آماده است؛ دفتر‬ ‫سیاس��ی از این به بعد وارد بحث بررسی مصادیق خواهد شد و‬ ‫رفته‌رفته مصادیق را مبتنی بر این برنامه بررسی می‌کند‪ ،‬البته‬ ‫تالش می‌کنیم که این رایزنی‌ها رسانه‌ای نشود چون تداعی‌گر‬ ‫ورود زودهنگام به انتخابات اس��ت که االن این مس��اله جزو‬ ‫سیاست‌هایجمعیتنیست‪.‬‬ ‫گزینه حمایت از آقای دکتر قالیباف همچنان روی‬ ‫میز جمعیت رهپویان است؟‬ ‫‪ l‬هم��ه گزینه‌ه��ا در جریان اصولگرایی بررس��ی‬ ‫می‌شوند‪ ،‬یعنی همه کسانی که ابراز تمایل کردند در انتخابات‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری یازدهم نامزد ش��وند‪ ،‬با آنه��ا وارد بحث‬ ‫خواهیم ش��د و مبتنی‌بر همان برنامه و م��واردی که داریم‬ ‫با یک فرد به نتیجه خواهیم رس��ید‪ ،‬اما همه گزینه‌های ما‬ ‫گزینه‌های اصولگرا هستند‪.‬‬ ‫نزدیکی طیف تحولخواه به جبهه پایداری چقدر‬ ‫جلو رفته است؟‬ ‫‪ l‬منتظر برنام��ه بودیم و حاال ای��ن برنامه تکمیل‬ ‫شد‪ ،‬انش��ا‌اهلل رایزنی با طیف‌های مختلف از جمله پایداری‬ ‫را شروع خواهیم کرد‪.‬‬ ‫نقطه مشترکتان با پایداری بیشتر است یا جبهه‬ ‫پیروان خط‌امام و رهبری؟‬ ‫‪ l‬در این مقطع به‌ط��ور قطعی با پایداری بیش��تر‬ ‫است‪ ،‬اما نمی‌خواهم بیش��تر به این بحث وارد شوم چراکه‬ ‫اختالف‌برانگیز است‪.‬‬ ‫‪ l‬آیا پایداری حاضر می‌شود روی گزینه آقای‬ ‫آقاي حدادعادل با شما به ائتالف برسد؟‬ ‫‪ l‬باید جلو‌تر رفت‪ ،‬االن اظهارنظر زود است‪ .‬صحبت‬ ‫درباره این مس��اله یک تحلیل جداگانه را می‌طلبد که االن‬ ‫امکان بیانش نیست‪ ،‬اما در کل عرصه‌ای که در آن هستیم‬ ‫یک عرصه بس��یار جدی اس��ت که به نظرم یک دو‌قطبی‬ ‫خاص نه مثل گذشته ش��کل بگیرد که آن دو قطبی سازش‬ ‫و مقاومت خواهد بود‪ ،‬یعنی در کشور ما این دو خط کم کم‬ ‫شکل می‌گیرد‪ .‬به عبارت دیگر آرایش‌های سیاسی کنونی‬ ‫شکسته می‌شود و آن ادبیات گذشته اصولگرا‪ -‬اصالح‌طلب‪،‬‬ ‫چپ‪ -‬راست و سنتی‪ -‬تحولخواه رنگ می‌بازد و در قالب دو‬ ‫ادبیات جدید به‌عنوان گفتمان مقاومت و سازش یعنی عده‌ای‬ ‫سازش‪ ،‬ارتباط‌گیری‪ ،‬مذاکره و عقب‌نشینی را دنبال می‌کنند‬ ‫و یک عده به‌دنبال پیشروی‪ ،‬مقاومت و تجمیع ظرفیت‌های‬ ‫انقالبی می‌روند که البته این دو خط هم در کش��ور و هم در‬ ‫منطقه به خوبی مشهود است‪ .‬اینکه امروز می‌بینیم پیشانی‬ ‫مقاومت در سوریه به‌ش��دت مورد تعرض است به‌خاطر این‬ ‫است که خط س��ازش بتواند فضای بیداری اس�لامی را با‬ ‫شکستن خط پیشانی مقاومت دور بزند‪ ،‬در کل در داخل و در‬ ‫منطقه به یک شکلی این ادبیات جدید مقاومت و سازش در‬ ‫حال شکل‌گیری است‪.‬‬ ‫در انتخاب�ات آین�ده گزینه دولت چق�در جدی و‬ ‫تعیین‌کننده خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬خیلی جدی اس��ت اما باید دید ک��ه می‌توانند از‬ ‫فیلتر شورای نگهبان رد ش��وند یا خیر؟ که این بحث قابل‬ ‫تاملی است اما اطالع دقیق دارم که این طیف بسیار جدی و‬ ‫انرژیک وارد عرصه شدند‪g .‬‬ ‫‪41‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫فتنه سكوالرهاي مصري‬ ‫فتنه عليه اسالمگرايان‬ ‫بين‌الملل‬ ‫صف‌آرايي سكوالرها و اسالمگرايان‪ ،‬مصر را به كجا مي‌برد؟‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫مردم مصر در آستانه برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی‬ ‫مصر که در ‪ 15‬دسامبر (‪ 25‬آذر) انجام می‌گیرد‪ ،‬نفس‌های‬ ‫خود را در س��ینه حبس می‌کنند‪ .‬تقابل دو طیف اسالمگرا و‬ ‫سکوالر در آستانه روز تاریخی ‪ 15‬دسامبر شرایط خاصی بر‬ ‫جامعه ‪ 85‬میلیون نفری مصر حاکم کرده اس��ت‪ .‬از یک سو‬ ‫جبهه نجات ملی که از احزاب سکوالر‪ ،‬لیبرال و عوامل رژیم‬ ‫سابق «حسنی مبارک» تشکیل شده از «محمد المرسی»‪،‬‬ ‫رئیس‌جمهوری مصر خواسته‌اند تا تاریخ همه‌پرسی قانون‬ ‫اساس��ی را به تعویق بیندازد‪ .‬رهبری این جبهه قدرتمند را‬ ‫«محمد البرادعی» مدیرکل سابق آژانس بین‌المللی انرژی‬ ‫هسته‌ای‪« ،‬عمرو موس��ی» دبیرکل سابق اتحادیه عرب و‬ ‫«حمدین صباحی» نامزد سابق انتخابات ریاست‌جمهوری‬ ‫مصر به عهده دارند‪ .‬رهبران این جبهه لیبرال و سکوالر در‬ ‫اعتراض به مواد ‪ 2‬و ‪ 3‬قانون اساسی مصر‪ ،‬نیروهای خود را‬ ‫به میدان التحریر قاهره فرا خواندند‪ .‬متقابال اس�لامگرایان‬ ‫متشکل از اخوان‌المس��لمین‪ ،‬حزب عدالت و آزادی «شاخه‬ ‫سیاسی اخوان‌المس��لمین» و سلفی‌ها برای پش��تیبانی از‬ ‫قانون‌اساسی و اقدامات المرسی از نیروهای خود خواستند تا‬ ‫اطراف کاخ ریاست‌جمهوری االتحادیه اجتماع کنند‪ .‬تقابل‬ ‫هواداران دو طیف به زدوخورد خونین میان اس�لامگرایان‬ ‫و س��کوالرها منجر ش��د که طی آن ‪ 7‬تن کش��ته و حدود‬ ‫‪ 800‬نفر دیگر مجروح ش��دند‪ .‬عوامل رژیم حسنی مبارک‬ ‫نیز با اس��تفاده از ش��رایط موجود برای بر ه��م زدن اوضاع‬ ‫امنیت��ی مصر با جبهه نجات ملی مصر همس��و ش��ده و در‬ ‫جریان این تحرکات‪ ،‬عناصر مش��کوک رژی��م مبارک به‬ ‫دفاتر اخوان‌المس��لمین در ش��هرهای مختلف مصر حمله‬ ‫کردند‪ .‬با بحرانی‌شدن اوضاع مصر‪ ،‬محمد المرسی در یک‬ ‫نشست ‪ 11‬ساعته با رهبران احزاب اسالمگرا‪ ،‬راهکارهای‬ ‫برون‌رفت از بحران قانون اساسی را با آنان مورد بحث قرار‬ ‫داد‪ .‬نتیجه این رایزنی‌ها موجب ش��د تا م��واد ‪ 2‬و‪ 3‬قانون‬ ‫اساس��ی مصر مورد بازنگری قرار گیرد زی��را این دو ماده‬ ‫قانون اساسی‪ ،‬بهانه‌ای به دست احزاب لیبرال داد تا دست‬ ‫‪42‬‬ ‫به آشوب بزنند‪ .‬ماده ‪ 2‬از فصل دوم قانون اساسی صراحت‬ ‫دارد که اس�لام منبع اصلی قانونگذاری مصر خواهد بود و‬ ‫ماده ‪ 3‬نیز اختیارات گس��ترده‌ای به رئیس‌جمهوری مصر‬ ‫برای عزل و نصب قضات می‌دهد‪ .‬از نظر احزاب سکوالر و‬ ‫لیبرال‪ ،‬قانون اساسی مصر برآیند تفکرات اعضای برجسته‬ ‫اخوان‌المسلمین مصر است زیرا ‪ 70‬درصد از اعضای مجلس‬ ‫موسس��ان را اخوان‌المسلمین تش��کیل می‌دهند‪« .‬حسام‬ ‫الغریانی»‪ ،‬رئیس مجلس موسس��ان نیز با صدور بیانیه‌ای‬ ‫تاکید کرد که در تهیه پیش‌نویس قانون اساسی مصر همه‬ ‫طیف‌ها و جریان‌های دینی مصر ش��رکت داشته‌اند‪ .‬با این‬ ‫حال در جریان تدوین قانون اساسی متاسفانه به دلیل حضور‬ ‫س��لفی‌ها و اخوان‌المس��لمین که اکثریت اعضای مجلس‬ ‫موسسان را تشکیل می‌دهند‪ ،‬هیچ گونه حقی برای اقلیت‬ ‫ش��یعه و پيروان اهل البیت «علیهم‌السالم» در نظر گرفته‬ ‫نشده است‪ .‬شیعیان بیش از ‪ 2‬میلیون از جمعیت ‪ 85‬میلیونی‬ ‫مصر را تشکیل می‌دهند و از برگزاری مراسم مذهبی خاص‬ ‫خود در مناس��بت‌های مختلف محروم هس��تند‪ .‬بنابراین‬ ‫پیش‌نویس قانون اساس��ی که باید نخستین مرحله ثبات و‬ ‫استقرار سیاسی مصر تلقی شود‪ ،‬به یک بحران اجتماعی و‬ ‫سیاسی برای ملت مصر تبدیل شد‪ .‬در عین حال مسیحیان‬ ‫قبطی نیز از «اسالمیزه» کردن قانون اساسی مصر نگران‬ ‫هس��تند و به همین دلیل در کنار احزاب س��کوالر و لیبرال‬ ‫قرار گرفته‌اند‪ .‬مس��یحیان قبطی ‪ 12‬درصد از جمعیت ‪85‬‬ ‫میلیون نفری مصر را تشکیل می‌دهند و از نفوذ اقتصادی و‬ ‫مالی چه در داخل و چه در خارج مصر برخوردارند‪ .‬هم‌زمان‬ ‫با اوج‌گیری درگیری‌های داخلی مصر‪ ،‬رئیس‌جمهوری این‬ ‫کشور از نیروهای مسلح خواس��ت تا امنیت سراسر مصر را‬ ‫به عهده گیرند‪ .‬بر‌اساس این دستور‌العمل «طلعت ابراهیم‬ ‫عبداهلل»‪ ،‬دادستان کل مصر که از س��وی محمد المرسی‬ ‫تعیین شده‪ ،‬اختیارات خود را به نیروهای مسلح مصر داد تا‬ ‫در روز برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی هر فرد مشکوک‬ ‫را بدون مراجعه به نهادهای قضايی دس��تگیر و بازداش��ت‬ ‫کنند‪ .‬این امر به تش��دید ش��کاف میان طیف‌های لیبرال و‬ ‫اسالمگرایان منجر شد زیرا س��کوالرها و لیبرال‪‎‬ها اعتقاد‬ ‫دارند که المرسی فراتر از اختیارات قانونی خود عمل می‌کند‬ ‫و راه را برای آغاز ی��ک دیکتاتوری جدی��د در مصر هموار‬ ‫می‌کند‪ .‬در عین حال عوامل منطق��ه‌ای و فرامنطقه‌ای نیز‬ ‫در تش��دید بحران اجتماعی و سیاس��ی مصر نقشي کاملا‬ ‫متفاوت و تخریبی ایفا می‌کنند‪.‬عربس��تان و امارات‌متحده‬ ‫که از نفوذ اخوان‌المس��لمین مصر به‌شدت نگران هستند‪،‬‬ ‫از رهگذر عوامل خود در احزاب سیاس��ی و با هزینه مبالغ‬ ‫کالنی پول درص��دد تقویت طیف‌های س��کوالر و ملی و‬ ‫سرنگونی دولت محمد المرسی هستند‪ .‬همچنین قطر که‬ ‫قرار است در دولت المرسی بیش از هشت میلیارد دالر در‬ ‫مصر سرمایه‌گذاری کند‪ ،‬با بس��یج تمامی‌امکانات مالی و‬ ‫رس��انه‌ای خود از طیف اسالمگرایان پش��تیبانی می‌کند‪.‬‬ ‫از س��وی دیگر آمریکا و غرب که از تس��لط اسالمگرایان‬
‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫مصری بر اهرم‌های قدرت نگران هستند در تشدید بحران‬ ‫داخلی مصر‌بی‌تاثیر نیستند‪ .‬از نظر آمریکا‪ ،‬افزایش اقتدار‬ ‫سیاس��ی اخوان‌المس��لمین مصر به افزایش توان سیاسی‬ ‫و نظامی جنبش‌های جهادی فلس��طین‪ ،‬از جمله حماس‬ ‫منجر خواهد ش��د‪ .‬در شکس��ت ارتش رژیم‌صهیونیستی‬ ‫در جنگ ‪ 8‬روزه غزه همس��ويي و همكاري ميان حماس‬ ‫و اخوان‌المس��لمين بي‌تاثير نبوده اس��ت‪ .‬از س��وی دیگر‬ ‫پرواز ش��ماری از هواپیماهای جنگی نی��روی هوايی مصر‬ ‫بر فراز قاهره نش��انه مناس��بی برای آینده سیاس��ی مصر‬ ‫تلقی نمی‌ش��ود‪ ،‬زیرا این احتمال وجود دارد که آمریکا‪ ،‬در‬ ‫صورت بحرانی‌تر شدن مصر‪ ،‬ارتش این کشور را به ایفای‬ ‫یک نقش تعادل‌کننده تشویق کند‪ .‬بنابراین آمریکا و غرب‬ ‫برای سرنگونی دولت اسالمگرای محمد المرسی و سپردن‬ ‫قدرت به دس��ت نیروهای مس��لح حداقل در ی��ک فرآیند‬ ‫زمانی کوتاه‪ ،‬طیف‌های سکوالر و لیبرال را به سازماندهی‬ ‫انقالبی مخملی علیه محمد المرس��ی تش��ویق کرده‌اند‪.‬‬ ‫المرس��ی که تاریخ ‪ 25‬آذرماه را به‌عنوان تاریخ همه‌پرسی‬ ‫قانون اساس��ی مصر تعیین کرده‪ ،‬در س��خنرانی اخیر خود‬ ‫اعالم کرد که تح��ت هیچ ش��رایطی از تصمیم خود برای‬ ‫برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی در روز تعیین‌شده عدول‬ ‫نخواهد کرد‪ .‬در عین ح��ال رهبران جبهه نجات ملی مصر‬ ‫نیز خواهان به تعویق انداختن تاریخ همه‌پرسی و گفت‌وگو‬ ‫پیرامون پیش‌نویس قانون اساس��ی مصر شده‌اند‪ ،‬اما این‬ ‫پیشنهاد با مخالفت دولت اس�لامگرای مصر مواجه شده‬ ‫اس��ت‪ .‬اوضاع میدانی مصر به‌گونه‌ای است که هر تصمیم‬ ‫احساسی و خارج از عقل و منطق ممکن است به درگیری‬ ‫خونینی میان موافقان و مخالفان قانون اساسی مصر منجر‬ ‫شود؛ هرچند به نظر می‌رس��د رئیس‌جمهور منتخب مصر‬ ‫با داشتن یک پشتوانه گس��ترده مردمی‌ و تکیه بر حمایت‬ ‫اخوان‌المسلمین خواهد توانس��ت از این بحران عبور کند‪،‬‬ ‫اما وی در آینده نه‌چن��دان دور با چالش‌ه��ای جدید‌تری‬ ‫مواجه خواهد شد‪ .‬قطع کمک‌های اقتصادی غرب به مصر‪،‬‬ ‫تحریم‌های اقتصادی‪ ،‬شورش‌های خیابانی و ناامنی‌های‬ ‫مرزی‪ ،‬بخشی از چالش‌هایی است که دولت اخواني محمد‬ ‫المرسی را در آینده تهدید خواهد کرد‪ .‬بنابراین اکنون مصر‬ ‫با شرایط کاملا دش��واری مواجه اس��ت و حتی اگر قانون‬ ‫اساسی این کشور نیز با حضور گسترده مردم تصویب شود‪،‬‬ ‫بحران سیاس��ی و اجتماعی پایان نخواهد گرفت‪ .‬دشمنان‬ ‫داخلی‪ ،‬منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای اخواني‌هاي مصر درصدد‬ ‫بحران‌سازی‌های جدیدی هستند که یکی از این بحران‪‎‬ها‪،‬‬ ‫سازماندهی انقالبی مخملی و رنگین علیه محمد المرسی‬ ‫است‪ .‬گس��ترش ناامنی‌ها و تقابل طیف‌های سیاسی مصر‬ ‫ممکن است درنهایت به بازگشت نظامیان به عرصه‌های‬ ‫سیاسی مصر منجر شود و این کشور برای مدتی طوالنی به‬ ‫س��متیکدیکتاتورینظامیس��وقدادهش��ود‪g.‬‬ ‫‪43‬‬
‫محمد المرسي ب راي‬ ‫پشت سر گذاشتن‬ ‫مخالفت‌هاي سكوالرها‬ ‫ناچار شده دست به اج راي‬ ‫سياست‌هاي پوپوليستي‬ ‫بزند‬ ‫محاكمه در خيابان‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مصر از مرحله گذار عبور مي‌كند‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫احمد بخشی‪ /‬کارشناس مسائل آفریقا‬ ‫‪1‬‬ ‫ش��اید در ن��گاه اول‪ ،‬رقابت‌ه��ای اخی��ر و‬ ‫قشون‌کش��ی‌های گروه‪‎‬های سیاس��ی در مص��ر را به‬ ‫تصمی��م اخیر «محم��د المرس��ی»‪ ،‬رئیس‌جمهوری‬ ‫منتخ��ب ای��ن کش��ور مبنی‌ب��ر افزای��ش اختیارات‬ ‫رئیس‌جمهور و رفراندوم قانون اساسی مرتبط دانست‪،‬‬ ‫اما حقیقت امر ناش��ی از وضعیت اجتماعی‪ ،‬سیاسی و‬ ‫فرهنگی مصر است که هرکدام برای خود راه‌حل‌هایی‬ ‫را برای مشکالت می‌طلبد‪.‬‬ ‫اگر بر این نکته‪ ،‬توافق داشته باشیم که تحوالت‬ ‫مربوط به مص��ر‪ ،‬از نوع انقالب نبوده و تنها در س��طح‬ ‫رفورم و اصالحات ساختاری آنهم از نوع روبنایی بوده‪،‬‬ ‫می‌توان موضوعات پیش‌آمده در مصر را تحلیل کرد و‬ ‫برای آن راه‌حل‌هایی نیز ارائه داد‪ .‬در بعد سیاسی‪ ،‬تنها‬ ‫تغییرات صوری و جابه‌جایی افراد و بعضی از اندیشه‌ها‬ ‫را در این کشور در نتیجه اعتراضات شاهد بودیم که تنها‬ ‫سران رژیم س��ابق از قدرت کنار رفتند‪ ،‬اما میراث آنها‬ ‫مانند شورای نظامی بالفاصله خالء جانشینی و عصر‬ ‫پس��ا مبارکی را پر کرد؛ به‌طوری که آنها بیش از یک‬ ‫سال سکان حکومت را در اختیار داش��تند‪ ،‬حتی برای‬ ‫ش��رایط کاندیداها نیز معیارهای خود را اعمال کردند‪،‬‬ ‫نامزد اصلی اخوان‌المسلمین و چندین رقیب را از عرصه‬ ‫خارج کردند و خودشان با کاندیداتوری «احمد شفیق»‬ ‫تا لحظه آخر در عرصه حضور داشتند‪.‬‬ ‫در بعد اجتماعی نیز در ابت��دا‪ ،‬جوانان با فراخوان‬ ‫دادن از طریق دس��تاوردهای تم��دن دیجیتالی مانند‬ ‫‪44‬‬ ‫بلوت��وث‪ ،‬توئیتر‪ ،‬ایمیل و‪ ...‬بقیه گروه‪‎‬های کش��ور از جمله‬ ‫اسالمگراها را در عرصه سیاس��ی وارد کرده و تنها بخشی‬ ‫از مطالباتشان بعد مذهبی داشت‪ .‬در واقع آنها می‌خواستند‬ ‫هویت دینی‌ش��ان را بازیابند‪ ،‬اما بخش دیگر از دردش��ان‬ ‫مربوط ب��ه بحران‪‎‬های��ی مانند توزی��ع مناب��ع‪ ،‬کارآمدی‪،‬‬ ‫مش��روعیت و در یک کلم��ه انباش��تی از بحران‌ه��ا بود‪.‬‬ ‫مطالباتشان آن قدر متنوع بود که بعضی از تحلیلگران غربی‬ ‫(مانند فرید زکریا و الویه روا) اع�لام کردند که این جنبش‬ ‫تنها رویه و ظاهر ايدئولوژيك را می‌خواهد و پساايدئولوژيك‬ ‫است‪ .‬در بعد اقتصادی نیز نگاهشان به بحران توزیع منابع‬ ‫در کنار پاس��خ به یک‌س��ری مطالبات اقتص��ادی بود که‬ ‫به‌عنوان میراث مبارک باید در عصر پسامبارک‪ ،‬دولتمردان‬ ‫به آن پاسخ گویند‪ .‬در کنار این عوامل آنچه باعث شد یک‬ ‫گروه نتواند به‌عنوان نیروی مسلط یا هژمون بر اوضاع مصر‬ ‫غلبه کند‪ ،‬نبود رهب��ری کاریزما در کنار ایدئولوژی انقالبی‬ ‫بود که خود باعث همان دس��تاوردهایی شد که تا امروز در‬ ‫این کشور شاهد هستیم‪ .‬اخوان‌المسلمین‪ ،‬تنها حین مبارزه‬ ‫به فکرتاس��یس حزب‪ ،‬آنهم مانند همتای خ��ود در ترکیه‬ ‫افتاد‪ .‬این در حالی بود ک��ه دیگر احزاب ملی‌گرا‪ ،‬لیبرال و‪...‬‬ ‫نیز خود را برای ورود به عرصه سیاسی آماده کردند‪ .‬به هر‬ ‫حال تحت این گونه ش��رایط محمد المرس��ی آنهم با رای‬ ‫شکننده به ریاست‌جمهوری رسید که اولین تبعات آن اعالم‬ ‫دیرهنگام پیروز انتخابات بود‪ .‬این شرایط خود نشان‌دهنده‬ ‫محدودیت‌ه��ای داخلی رئیس‌جمهور جدی��د بود که حتما‬ ‫بايد به آن توجه می‌کرد‪ .‬از س��وی دیگر شرایط منطقه‌ای‬ ‫و بین‌المللی‪ ،‬خود ش��رایطی را بر منتخ��ب جدید تحمیل‬ ‫کرد که بايد برای برون‌رفت از آن‪ ،‬سیاست گام به گام را در‬ ‫پیش می‌گرفت‪ .‬اما رویکرد تکروانه محمد المرسی در کنار‬ ‫عدم توجه به شرایط مصر پس��ا مبارک به همراه یک‌سری‬ ‫از فعالیت‌ه��ا‪ ،‬عرصه را برای تولید بح��ران به جای کنترل‬ ‫بحران‪ ،‬آماده کرد؛ اگرچه عده‌ای حرکاتی مانند بازنشسته‬ ‫کردن فرماندهان ارتش و برکناری دادس��تان کل در کنار‬ ‫محاکمه عوامل رژیم قبلی را تکمی��ل پازل ناتمام انقالب‬ ‫تفس��یر می‌کنند‪ ،‬اما همان عده نیز در مورد قانون اساسی‬ ‫اختیارات وسیع رئیس‌جمهور را برنمی‌تابند و آن را مصادره‬ ‫انقالب می‌نامند‪ .‬این در حالی اس��ت که رقبای المرسی از‬ ‫همان ابتدا با وی بر سر بسیاری از موضوعات مشکل داشتند‬ ‫از جمله در مورد قانون‌اساسی معتقدند که مجلس موسسان‬ ‫از سویی عوامل دست‌نشانده المرسی آنهم در غیاب مجلس‬ ‫شورای ملی است که خود‪ ،‬نمایندگان مجلس موسسان را‬ ‫انتخاب کرده و عمال مش��روعیت ندارند و از س��وی دیگر‬ ‫یک‌چهارم اعضای مجلس موسس��ان قانون اساس��ی در‬ ‫اعتراض به عملکرد اسالمگرایان استعفا داده‌اند و معتقدند‬ ‫باید مجلس دیگری ش��کل گیرد که برآیند خواس��ته‌ها و‬ ‫نظرات همه گروه‌های سیاس��ی باشد‪ ،‬چه برس��د به بیانیه‬ ‫شش ماده‌ای که کل آن از نظر مخالفان دارای اشکال است‪.‬‬ ‫با مشخص شدن زمان رفراندوم‪ ،‬قشون‌کشی در این‬ ‫کشور شروع شد؛ اکنون طرفین قدرتشان را به رخ یکدیگر‬ ‫می‌کشند و هرچند جلساتی را برای تعدیل مواضع یکدیگر‬ ‫داشته‌اند‪ ،‬اما به نظر می‌رس��د باتوجه به عوامل ذکرشده و‬ ‫همچنین حساس��یت قانون اساس��ی که بايد در آن نظرات‬ ‫سایر گروه‌ها و بس��یاری از ملاحظات را در نظر گرفت‪ ،‬به‬ ‫سختي بتوان آینده روشنی را برای تحوالت مصر از جمله‬ ‫اجرای قانون اساسی متصور ش��د و تنها احتمال قوی ادامه‬ ‫بحران و تولی��د بحران‌های جدید از س��وی دولت حاکم و‬ ‫مخالفان خواهد بود که هیچ ثمره‌ای برای مردم این کشور‬ ‫و به وی��ژه تحقق آرمان‌های��ی که برای آنها ب��ه خیابان‌ها‬ ‫آمده‌اند‪ ،‬نخواهد داشت؛ بلکه این دعواهای درون‌گفتمانی‪،‬‬ ‫در روزه��ای اخیر‪ ،‬نیروهایی را که قب�لا در یک جبهه قرار‬ ‫داشته‌اند‪ ،‬پراکنده کرده اس��ت و امروز نیز در مصر عده‌ای‬ ‫علیه گروه دیگر ش��عار «الشعب یرید االس��قاط النظام» را‬ ‫سر می‌دهند‪ .‬اگرچه در روزهای اخیر صحبت از کوتاه آمدن‬ ‫طرفین از مطالباتشان اس��ت‪ ،‬اما عده‌ای از مخالفان‪ ،‬بحث‬ ‫اصلی‌شان توقف رفراندوم و اعتراض بر مفاد قانون اساسی‬ ‫است و معتقدند این وعده‌ها تنها رضایت اندک و دور زدن‬ ‫مطالبات اس��ت و بحران اصلی همان رفران��دوم و قانون‬ ‫اساسی کنونی است که محل اختالف است‪ .‬از سوی دیگر‪،‬‬ ‫باید توجه داش��ت دخالت ارتش در سیاست و امنیتی‌کردن‬ ‫عرصه‪ ،‬خود تبعاتی کالن (با‌توجه به نقش آنان در ساختار‬ ‫سیاست و حکومت) برای کشور در پی خواهد داشت که از‬
‫اجتماع پراكنده‬ ‫آمريكا از مخالفان المرسي حمايت مي‌كند‬ ‫انتخاب المرسي‬ ‫محمد المرسي براي عبور از‬ ‫شرايط كنوني چاره‌اي جز پيشبرد‬ ‫سياست گام به گام ندارد‬ ‫بين‌الملل‬ ‫اتفاقی که در مصر شاهدش هستیم‪ ،‬این است که در این‬ ‫کشور قیامی‌پیش آمد که ظرف ‪ 18‬روز «حسنی مبارک»‪،‬‬ ‫رئیس‪‎‬جمهور مستبد مصر را وادار به استعفا کرد‪ .‬تقریبا می‪‎‬توان‬ ‫ی هویدی»‪،‬‬ ‫گفت این قیام یک نیم انقالب بود و آقای «فهم ‌‬ ‫نویس��نده معروف مصری‪ ،‬نیز از این قیام هم��واره به‌عنوان‬ ‫نیم انقالب یاد می‌کند‪ .‬زیرا انق�لاب یعنی تغییر بنیادی‪ ،‬اما‬ ‫تحوالت مصر یک رفورم بود نه یک انقالب‪ .‬به هر حال این‬ ‫نیم‌انقالب اکنون در یک نقطه‌ای متوقف شده است؛ المرسی‬ ‫پیش‌نویس قانون‌اساسی را نوش��ت و به رفراندوم گذاشت‪،‬‬ ‫اما قوه قضائیه آن را لغو کرد‪ .‬وی مجلس��ي انتخاب کرد که‬ ‫منحل شد؛ اکنون رئیس‌جمهور مصر احساس می‌کند برخی‬ ‫طرف‌ها در ساختار گذشته نظام و‬ ‫قوه قضائیه‪ ،‬نقش منفی در فرآیند‬ ‫انقالب ایف��ا می‌کنند‪ .‬به همین‬ ‫دلیل محمد المرسی‪ ،‬اختیارات‬ ‫قوه‌‌مقننه و اختیارات وتویی قوه‬ ‫قضائیه را به دس��ت گرفت و با‬ ‫انحص��ار تمام این اختی��ارات از‬ ‫مجلس موسس��ان درخواس��ت‬ ‫کرد که به‌رغم استعفای چند نفر‪،‬‬ ‫قانون‌اساسی را بنویسند و تحویل‬ ‫المرسی دهند‪ .‬المرسی نیز این‬ ‫پیش نویس را تصویب و تاریخی‬ ‫را برای رفراندوم در رابطه با آن‬ ‫تعیین کرد‪ .‬این مساله بیانگر آن‬ ‫است که در این داستان‪ ،‬المرسی‬ ‫دنبال حفظ نهاده��ای انقالب‬ ‫اس��ت و می‌خواهد به‌س��رعت‬ ‫قان��ون اساس��ی مش��خص و‬ ‫اختیارات نهادها روشن ش��ود‪ .‬المرسی هدفش این است که‬ ‫در آینده اختیاراتی که در دس��ت گرفته اس��ت را نیز واگذار‬ ‫کند تا ش��رایط نرمال تکمیل نهادهای انقالب فراهم شود‪.‬‬ ‫اکنون در جامعه مصر شاهد نوعی ش��کاف میان جریانات و‬ ‫طیف‌های مختلف هستیم؛ ش��کافی که در مصر پدید آمده‪،‬‬ ‫میان جریان انقالب و تا حدودی جریان ضدانقالب اس��ت‪.‬‬ ‫به عبارتی‪ ،‬طرفداران انقالب احساس می‌کنند که طرفداران‬ ‫ضدانقالب روند و حرک��ت انقالب را کن��د کرده‌اند‪ ،‬چراکه‬ ‫آنها مجلس انتخاب کردند‪ ،‬منحل ش��د؛ قانون اساسی را به‬ ‫رفراندوم گذاش��تند‪ ،‬مردم تایید کردند‪ ،‬اما آنها لغو کردند؛ به‬ ‫همین دلیل «محمد المرس��ی»‪ ،‬رئیس‌جمه��وری مصر‪ ،‬با‬ ‫گرفتن اختیارات س��عی کرد به‌گونه‌ای از این مش��کل عبور‬ ‫کند‪ .‬اما در این وضعیت بخشی از جریان انقالب هم به سمت‬ ‫جریان ضدانقالب متمایل ش��دند؛ یعن��ی نیروهای ملی‌گرا‬ ‫و جوانان اکن��ون در کنار نیروهایی که طرفدار رژیم س��ابق‬ ‫هستند‪ ،‬قرار گرفته‌اند‪ .‬این مساله بازمی‌گردد به نوع نگرانی که‬ ‫از استبدادزدگی و تمرکز اختیارات اجرایی‪ ،‬مقننه و تا حدودی‬ ‫قضائیه وجود دارد‪ .‬چون این نگرانی نزد برخی مردم جدی و‬ ‫سنگین بود‪ ،‬به همین خاطر واکنش سیاسی از جانب آنها به‬ ‫صورت گسترده ظهور و بروز پیدا کرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫سویی فضا را به سمت خشونت سوق می‌دهد و از سوی‬ ‫دیگر فعاالن حقوق بشر نیز در این بین ساکت نخواهند‬ ‫نشست و به بحران‪ ،‬جنبه فراملی خواهد بخشید‪.‬‬ ‫محمد المرس��ی بای��د توجه داش��ته باش��د که‬ ‫سیاس��ت‌هایش اگرچه انقالبی اس��ت‪ ،‬ام��ا در درون‬ ‫مصر‪ ،‬اصالح��ات با اغم��اض انقالبی ناتم��ام انجام‬ ‫ش��ده اس��ت‪ ،‬در نتیجه راه‌حل��ش نمی‌توان��د چندان‬ ‫کارآی��ی داش��ته باش��د و ممک��ن اس��ت تغیی��رات‬ ‫دموکراتیک را ب��ا تاخیر از ن��وع دیگر مواج��ه کند و‬ ‫خطرات��ی را متوجه کش��ور و منافع مل��ی مصر نماید‬ ‫که می‌ت��وان به تئوری پخ��ش و س��رایت بحران به‬ ‫کل کش��ور و جلوه‌دادن عدم کارآم��دی دولت جدید‬ ‫به ویژه در بخش اقتصادی اشاره کرد که خود احتمال‬ ‫کودتا باتوجه به نقش ارتش یا مطرح ش��دن گفتمان‬ ‫دولت وحدت مل��ی که از س��وی البرادع��ی و عمرو‬ ‫موس��ی و دیگر مخالفان مطرح شده اس��ت را در پی‬ ‫خواهد داش��ت‪ .‬این نوع رفتارها‪ ،‬به سیاس��ت محمد‬ ‫المرسی جنبه پوپولیستی بخشیده است؛ ممکن است‬ ‫این سیاست چند صباحی پاسخگو باشد‪ ،‬اما باید توجه‬ ‫داش��ت که هزینه‌هایی را ب��ه مصر تحمی��ل کرده و‬ ‫خواهد کرد که مهمترین هزینه آن‪ ،‬گفتمان المرس��ی‬ ‫به مثابه مبارک جدید اس��ت‪ .‬محمد المرس��ی و دولت‬ ‫جدید باید به واقعیت‌هایی مانند نوع تحوالت در مصر‪،‬‬ ‫ساختار جامعه‌شناسی و سیاس��ی‪ ،‬ترتیبات منطقه‌ای‬ ‫و بین‌المللی‪ ،‬نقش ارتش در س��اختار حکومت‪ ،‬سابقه‬ ‫فعالیت اس�لامگرایان‪ ،‬بافت اس�لامی مص��ر و جبر‬ ‫جغرافیایی کش��ور توجه نمای��د و با سیاس��ت گام به‬ ‫گام و دموکراتی��ک بتواند منافع مل��ی مصر را به پیش‬ ‫بب��رد‪ .‬در غیراین ص��ورت‪ ،‬نه‌تنها نخواهد توانس��ت‬ ‫از بح��ران عبور کن��د‪ ،‬بلکه ب��ه بحران‌های کش��ور‬ ‫خواهد اف��زود و تولید بح��ران آن هم توس��ط دولت‪،‬‬ ‫به مثاب��ه فرصت‌س��وزی در عرصه امنی��ت و اقتصاد‬ ‫خواهد بود‪.‬‬ ‫آن چی��زی که مصر ام��روز نیازمند آن اس��ت‪،‬‬ ‫مشروعیت کارکردی در کنار اجماع است و از طریق‬ ‫این دس��تاورد می‌توان از بحران‌ها عبور کرد و سابقه‬ ‫خوبی را برای جریان اس�لامگرا باقی گذاش��ت‪ .‬هر‬ ‫امری غی��ر از این‪ ،‬به معن��ای فرار از پاس��خگویی و‬ ‫مطالبات مردمی‌اس��ت که حدود دو س��ال‪( ،‬به‌رغم‬ ‫تف��اوت دیدگاه‌ها) در عرصه‌ها حضور داش��ته‌اند و از‬ ‫طرف دیگر ایجاد فضا برای رقبا و دشمنان منطقه‌ای‬ ‫و بین‌المللی خواهد بود‪g .‬‬ ‫حسین رویوران ‪ /‬کارشناس مسائل خاورمیانه‬ ‫آمریکا نیز ب��ا اعالم موضع خ��ود‪ ،‬از فرآین��د آزادی و‬ ‫اعتراض و مس��ائلی از ای��ن قبیل به‌گون��ه‌ای از این حرکت‬ ‫حمایت کرده است‪ .‬س��ابق بر این‪ ،‬ایاالت متحده آمریکا به‬ ‫صورت کاملا آشکار از مبارک و امثال وی‪ ،‬حمایت می‌کرد‬ ‫و اکنون نیز همچنان همان موضع را دارد اما به‌گونه دیگری‬ ‫بروز کرده است؛ درواقع در برنامه‌ریزی این حرکت‪ ،‬شواهدی‬ ‫هنوز به چشم نخورده که بگوییم آمریکا در این اتفاقات نقش‬ ‫جدی داشته است‪.‬‬ ‫در رابط��ه با قدرت گرفت��ن دوباره نظامی��ان می‌توان‬ ‫گفت این گزینه همیش��ه در مصر وجود خواهد داشت‪ ،‬ولی‬ ‫اکنون شرایط به‌گونه‌ای نیس��ت که نظامیان بتوانند بیایند و‬ ‫قدرت را در دس��ت بگیرند‪ ،‬یعنی همین مردمی‌که برخی از‬ ‫آنها تا حدی دچار شکاف ش��ده‌اند و در تقابل با یکدیگر قرار‬ ‫گرفته‌اند همچنان در برابر ارتش ایس��تاده‌اند؛ با این اوصاف‬ ‫اکنون زمینه ب��رای آمدن ارتش‪ ،‬به دس��ت گرفتن قدرت و‬ ‫نقش‌آفرینی نظامیان مهیا نیس��ت‪ .‬در حال حاضر نظامیان‬ ‫مصر س��کوت کرده و اعالم کرده‌اند که از نهادهای قانونی‬ ‫حمایت می‌کنند‪ ،‬اما این بدان معنا نیست که ارتش طرفدار‬ ‫نظام است و از المرسی حمایت‬ ‫می‌کند‪ ،‬بلکه نظامی��ان اکنون‬ ‫س��کوت کرده‌اند و تصورش��ان‬ ‫بر این اس��ت که اگ��ر نیروهای‬ ‫انق�لاب در تقاب��ل ب��ا یکدیگر‬ ‫ق��رار بگیرن��د‪ ،‬ش��اید در آینده‬ ‫فرصتی نی��ز برای حض��ور آنها‬ ‫فراهم شود‪.‬‬ ‫در قیامی‌که در مصر اتفاق‬ ‫افتاد یک اشکال دیگر نیز وجود‬ ‫دارد و آن‪ ،‬این است که نیروهای‬ ‫انقالب به هر دلیلی در کنار هم‬ ‫قرار نگرفتند و این عدم وحدت‬ ‫در میان نیروها خود یک آسیب‬ ‫جدی است‪.‬‬ ‫ای��ن پراکندگ��ی دالیل‬ ‫بس��یاری دارد ک��ه از جمل��ه‬ ‫آن می‌ت��وان ب��ه اختالف��ات‬ ‫ایدئولوژیک و منافع گروه‌ها اش��اره کرد‪ .‬ای��ن موارد باعث‬ ‫شد نیروهای انقالب‪ ،‬انقالب را به اتمام نرسانده دچار شکاف‬ ‫ش��وند‪ .‬برخی گمان می‌کنند اتفاقات اخیر درنهایت موجب‬ ‫خواهد ش��د که المرسی و اس�لامگرایان با عدم مشروعیت‬ ‫در مصر مواجه ش��وند‪ .‬باید توجه داش��ت‪ ،‬نیروی اسالم در‬ ‫جامعه مصر یک نیروی اصیل اس��ت‪ .‬به همین دلیل از بین‬ ‫رفتن مشروعیت المرس��ی در این جامعه مساله قابل قبولی‬ ‫نیست‪ .‬اما اگر اسالمگرایان به س��مت انحصار قدرت بروند‬ ‫تضادهای زیادی با نیروهای سکوالر و ملی‌گرا پیدا خواهند‬ ‫کرد‪ .‬مشکلی که در حال حاضر در مصر وجود دارد این است‬ ‫که برخی نیروها بر برخی بخش‌های قانون‌اساس��ی تنظیم‬ ‫شده‪ ،‬ایراد می‌گیرند و درخواست‌شان به تعویق‌انداختن زمان‬ ‫همه‌پرسی است‪ .‬مساله اینجاس��ت که آیا المرسی در برابر‬ ‫مخالفان مقاومت می‌کند و تاریخ همه‌پرسی را تغییر نمی‌دهد‬ ‫یا اینکه ممکن است با آنها کنار بیاید و با یک تاخیر این کار‬ ‫را انجام دهد؟ هنوز نمی‌توان به اين س��وال‪ ،‬پاس��خ روشنی‬ ‫داد چراکه المرس��ی پیش از این اعالم کرده بود اگر شخص‬ ‫یا گروهی‪ ،‬نس��بت به پیش‌نویس قانون‌اساس��ی اعتراض‬ ‫دارد‪ ،‬اعالم کند تا بر‌اس��اس توافق طرفین این همه‌پرس��ی‬ ‫انجام شود‪g .‬‬ ‫‪45‬‬
‫پی��روز انتخابات مصر ش��ود‪ .‬اكن��ون نقطه‌ای اس��ت كه‬ ‫اخوان‌المس��لمین می‌خواهد تصمیم تاریخ��ی خودش را‬ ‫بگیرد و می‌خواهد به هر قیمتی كه هست حكومت را حفظ‬ ‫و رقبا را كنار بزن��د‪ .‬اكنون مصر در حال حركت به س��مت‬ ‫اسالمی‌شدن است و این نشان می‌دهد كه در آینده شاهد‬ ‫یك مصر جدید خواهیم بود‪ .‬اگرچه مخالفت‌ها علیه محمد‬ ‫المرس��ی به نظر جدی می‪‎‬آید‪ ،‬ولی باالخره این المرسی و‬ ‫دولت هستند كه احتماال در این كشاكش پیروز خواهند شد‪،‬‬ ‫چراكه از حمایت بسیاری برخوردارند و سازماندهی خوبی‬ ‫نیز در سرتاسر مصر دارند‪.‬‬ ‫اكن�ون نگاه غ�رب به تح�والت مص�ر نیز جای‬ ‫بررس�ی دارد‪ ،‬آی�ا غ�رب به‌خص�وص آمریكا با‬ ‫تصمیمات مصر كنار خواهد آمد؟‬ ‫ماكان عیدی‌پور در گفت‌وگو با مثلث؛‬ ‫بين‌الملل‬ ‫انقالب اخوان‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫جامعه مصر این روزها شاهد دودستگی میان طیف‌های حامی‌محمد المرسی و مخالفان رئیس‌جمهور‬ ‫است‪ .‬اختالفات در مصر اكنون به مرحله‌ای رسیده كه نه المرسی قصد كوتاه آمدن دارد و نه مردم قصد عقب‬ ‫كشیدن؛ مهمترین عامل بروز تنش در عرصه فعلی یعنی پس از لغو بیانیه افزایش اختیارات رئیس‌جمهور‬ ‫نیز مساله پیش‌نویس جدید قانون اساسی است‪ .‬در این رابطه گفت‌وگویی با ماكان عیدی‌پور‪ ،‬كارشناس‬ ‫مسائل بین‌الملل انجام دادیم‪ .‬وی معتقد است که بالفاصله پس از پیروزی هر انقالبی‪ ،‬میان توده‌های انقالبی‬ ‫بر سر قدرت نزاع درمی‌گیرد و این مساله دور از انتظار نیست‪ .‬این نزاع نیز نزاع قدرت است و نمی‌توان گفت‬ ‫شكاف در جامعه مصر است؛ بلكه شكافی است كه در میان مدعیان قدرت پیش آمده است‪ .‬عیدی‌پور بر‬ ‫این باور است كه المرسی شاید در آینده توجه‌اش را به مساله فلسطین و اسرائیل بیشتر كند‪ ،‬زیرا وی باید‬ ‫نشان دهد اگرچه خواهان قدرت است ولی به اصول و آرمان‌های انقالب همچنان پایبند است و با محوری‌تر‬ ‫كردن مساله فلسطین وانمود خواهد كرد كه این اصول خیلی برایش اولویت دارد‪.‬‬ ‫در ابتدا كمی پیرامون این مس�اله توضیح دهید‬ ‫كه چرا جامعه مصر اكنون دچار شكاف سیاسی و‬ ‫اجتماعی شده است؟‬ ‫‪ l‬شكافی كه اكنون در مصر پدید آمده‪ ،‬اگر بتوان نام‬ ‫آن را ش��كاف نهاد‪ ،‬كامال طبیعی است؛ مصری‌ها در زمان‬ ‫«حسنی مبارك» نیز به دو طیف تقسیم شده بودند‪ .‬دسته‬ ‫اول كه همین گروه اخوان المس��لمین را ش��امل می‌شدند‬ ‫دس��ته‌ای بودند كه كمترین میزان فعالی��ت را در آن زمان‬ ‫داشتند و بیش��تر از بقیه س��ركوب می‌شدند‪ .‬دس��ته دوم‪،‬‬ ‫دسته نیروهای معتدل‌تر بودند كه گرایشات ملی‪ -‬مذهبی‬ ‫داشتند؛ از جمله می‌توان جنبش وكال و دیگر احزابی كه ضد‬ ‫استبداد ایجاد شده بودند را نام برد‪ .‬چیزی كه به این دو دسته‬ ‫اضافه شد‪ ،‬امواج توده‌های مردمی‌بود‪ ،‬یعنی انقالب مصر‬ ‫پس از پیوستن توده‌های مردمی‌به این گروه‌ها به پیروزی‬ ‫رسید‪ .‬بالفاصله پس از پیروزی هر انقالبی‪ ،‬میان توده‌های‬ ‫انقالبی بر س��ر قدرت نزاع درمی‌گیرد و این مس��اله دور از‬ ‫انتظار نیست‪ .‬این نزاع نیز نزاع قدرت است و نمی‌توان گفت‬ ‫شكاف در جامعه مصر است؛ بلكه شكافی است كه در میان‬ ‫مدعیان قدرت پیش آمده است‪.‬‬ ‫پ�س چ�را در می�ان توده‌ه�ا نی�ز ش�اهد نوعی‬ ‫چنددستگی شده‌ایم؟‬ ‫‪46‬‬ ‫‪ l‬خب كس��انی كه در راس قدرت هستند ابزاری‬ ‫در اختیار دارند كه می‌توانند توده‌ها را به حركت در بیاورند‪،‬‬ ‫بنابراین این نبرد‪ ،‬نبردی است میان اخوان‌المسلمین و دیگر‬ ‫گروه‌های سیاسی‪.‬‬ ‫در حال حاضر جایگاه اخوان‌المس�لمین در مصر‬ ‫به چه صورت است؟‬ ‫‪ l‬اخوان‌المس��لمین یك گروه باس��ابقه اس��ت و از‬ ‫نظر امكانات نیز در موقعی��ت خوبی ق��رار دارد‪ .‬این گروه‬ ‫به دلیل س��ازماندهی درس��ت و تبلیغات مناسب توانست‬ ‫‪ l‬در مصر اگر بخواهیم گزینه‌های آمریكا را بررسی‬ ‫كنیم نخستین گزینه این است كه آمریكایی‌ها تا می‌توانند‬ ‫به مخالفان المرس��ی كمك كنن��د و فش��ار دیپلماتیك و‬ ‫اقتصادی را روی دولت مصر افزایش دهند‪ .‬حتی هماهنگی‬ ‫بیش��تر با ارتش مصر و احتمال كودتا را نیز نباید از نظر دور‬ ‫داشت؛ ارتش مصر كماكان ساختار پیشین خودش را دارد‪.‬‬ ‫این گزینه در كوتاه‌مدت شاید به نفع اسرائیل و غرب باشد‬ ‫اما اگر اینها در كوتاه مدت موفق نشوند اتفاقی كه می‌افتد‬ ‫این است كه آنها با شرايطي شبيه شرايط ما روبرو مي شوند‪.‬‬ ‫در آن زمان غربی‌ها خیلی ت�لاش كردند حكومت ایران را‬ ‫ساقط كنند‪ ،‬اما پس از تالش‌ها و شكست‌های فراوان‪ ،‬یك‬ ‫بدبینی در آنها به وجود آمد كه سیاست خارجی ایران را برای‬ ‫‪ 30‬س��ال آینده رقم زد‪ .‬آمریكا هنوز هم نتوانسته بدبینی را‬ ‫كه در آن سال‌ها به وجود آمده بود‪ ،‬از بین ببرد و غرب هنوز‬ ‫باید هزینه‌های آن دشمنی را بپردازد‪.‬‬ ‫اگر رابطه مصر با آمریكا و متحدانش تیره شود‪،‬‬ ‫تحوالت به چه سمتی پیش خواهد رفت؟‬ ‫‪ l‬این هزینه‌ه��ا در رابطه با مصر و اس��رائیل خیلی‬ ‫گران تمام خواهد ش��د‪ ،‬یعنی اگر مصری‌ها احساس كنند‬ ‫كه اس��رائیلی‌ها و آمریكایی‌ها كمر به نابودی آنها بسته‌اند‬ ‫و از مناس��بات دیپلماتیك خارج ش��ده‌اند در پن��اه حامیان‬ ‫شرقی‌شان قرار خواهند گرفت؛ حامیانی همچون عربستان‪،‬‬ ‫چین یا شاید هم ایران؛ به هر حال مصر برای ارتزاق احتیاج‬ ‫به ی��ك حامی‌ دارد‪ .‬ای��ن موضع‌گیری مص��ر اصال به نفع‬ ‫اس��رائیل نخواهد بود و در نهایت آمریكا نیز متضرر خواهد‬ ‫شد‪ .‬درواقع برخی از تحلیلگران و سیاستمداران آمریكایی‬ ‫همواره گوشزد می‌كنند كه كشورهای آنها باید به‌گونه‌ای‬ ‫رفتار كنند كه مصر تبدیل به كشوری نشود كه برنامه‌اش را‬ ‫بر دشمنی با كشورهای غربی تنظیم كند‪ .‬بنابراین در آمریكا‬ ‫نیز این دو گزینه پیش روست كه آیا با مصر بسازند و فضای‬ ‫دموكراتیك را در ظاهر هم كه شده در مصر حفظ كنند یا در‬ ‫مخالفت با المرسی گام بردارند‪.‬‬ ‫امكان برق�راری روابط نزدیك‌تر می�ان ایران و‬ ‫مصر تا چه حد است؟‬ ‫‪ l‬بعید به نظر می‌رسد در كوتاه مدت یا میان‌مدت‬ ‫حتی رویاروی��ی با غرب‪ ،‬مص��ر را به ای��ران نزدیك كند‪.‬‬ ‫اتفاقی كه در مصر در حال وقوع است یك اتفاق تاریخی است كه‬ ‫در آینده نه چندان دور تمام معادالت خاورمیانه را بر هم خواهد زد‪.‬‬ ‫اخوان‌المسلمین طی یك انقالب‪ ،‬حكومت را در مصر به دست گرفت‬ ‫و اكنون نیز به‌رغم تمام درگیری‌هایی كه با گروه‌های مخالف دارند‪،‬‬ ‫مصممهستندبههرطریقیشدهمخالفانخودشانراازصحنهبیرون‬ ‫كنند و قدرت را به صورت یكپارچه در كنترل خودشان در بیاورند‬
‫بحران مشروعيت‬ ‫زیرا مصر و ایران اساس��ا در جایگاهی نیس��تند كه بتوانند‬ ‫مشتركات زیادی در منافع‌شان پیدا كنند و به لحاظ مسائل‬ ‫فرهنگی نیز فاصل��ه و رقابت میان دو كش��ور وجود دارد‪.‬‬ ‫بنابراین دیر ی��ا زود زمانی كه اخوان‌المس��لمین در مصر‬ ‫تثبیت شوند به سمت مس��ائل مهم جهان اسالم از جمله‬ ‫فلس��طین‪ ،‬لبنان و س��وریه توجه‌ش��ان جلب خواهد شد و‬ ‫وقتی بیشتر وارد آن عرصه‌ها ش��وند‪ ،‬خیلی مسائل تغییر‬ ‫خواهد كرد‪ .‬زیرا اخوان‌المسلمین تقریبا تنها بنیان فكری‬ ‫و گفتمان دینی سیاسی موجود در جهان اسالم و در میان‬ ‫كشورهای سنی بوده که بقای خودش را در سده اخیر حفظ‬ ‫و امكانات جذب کرده اس��ت‪ .‬اخوان‌المس��لمین در میان‬ ‫خیلی كش��ورها و گروه‌های عرب و غیر‌‌ع��رب نفوذ دارد‬ ‫و اگر تصمی��م بگیرد به میدان بیاید‪ ،‬ب��رای خودش منافع‬ ‫تعریف ش��ده‌ای دارد كه در خیلی موارد ب��ا منافع ایران و‬ ‫شیعیان متضاد است‪.‬‬ ‫با این رون�دی ك�ه اخوان‌المس�لمین در پیش‬ ‫گرفته‪ ،‬در آینده سیاس�ت خارجی مصر به چه سمتی‬ ‫سوق پیدا خواهد كرد؟‬ ‫‪ l‬المرسی باید نش��ان دهد اگرچه خواهان قدرت‬ ‫اس��ت ولی به اصول و آرمان‌ها همچنان پایبند اس��ت و با‬ ‫محوری‌تر كردن مساله فلسطین وانمود خواهد كرد كه این‬ ‫اصول خیلی برایش اولویت دارد‪ .‬البته این احتمال نیز وجود‬ ‫دارد كه المرسی صرفا در ادبیات و برای دلگرم كردن افكار‬ ‫عمومی‌ مصر‪ ،‬رویارویی خودش را با اس��رائیل بیشتر نشان‬ ‫دهد‪ .‬چون وی مجبور اس��ت یك جایی نش��ان دهد كه به‬ ‫آرمان‌های انقالب مصر و خواسته‌های مردم توجه دارد‪ .‬اما‬ ‫در هر حال این رویكرد المرسی برای اسرائیل خیلی هزینه‌بر‬ ‫خواهد بود‪g .‬‬ ‫‪4‬‬ ‫مصر با حاکمیت اخوان‌المسلمین و شخص محمد‬ ‫المرسی‪ ،‬رئی س‌جمهوری اس�لامگرا‪ ،‬در حال عبور از یک‬ ‫مرحله‌ گذار اس��ت‪ .‬اکنون با آغاز دوب��اره درگیری‌ها در این‬ ‫کش��ور و رویارویی المرس��ی با برخی مخالفان این سوال‬ ‫مطرح است که نقش آمریکا در تحوالت اخیر مصر چیست‪.‬‬ ‫ب رای بررسی این مس��اله باید این موضوع را مدنظر داشت‬ ‫که اخوان‪‎‬المس��لمین زمانی که م ی‌خواست وارد معادالت‬ ‫قدرت ش��ود‪ ،‬یک هیات را به ایاالت‌متحده فرستاد؛ هیاتی‬ ‫متشکل از کس��انی که با زبان انگلیس��ی آشنایی داشتند‪،‬‬ ‫تفکرات میانه‌رو داش��تند و به غرب نزدیک بودند‪ .‬این افراد‬ ‫در چند م��ورد از جمله میانه‪‎‬روی‪ ،‬نوع ارتباط‌ش��ان با مردم‪،‬‬ ‫آزادی‌های سیاسی‪ ،‬دموکراسی‪ ،‬کمپ‌دیوید و ای ران با آمریکا‬ ‫به توافقاتی رس��یدند‪ .‬در این زمان نق��ش آمریکا به‌عنوان‬ ‫نیرویی که در به قدرت رس��یدن اخوان‌المس��لمین نقش‬ ‫داشته‪ ،‬برجسته ش��د‪ .‬طی حوادث اخیر نیز شاهد هستیم‬ ‫که آمریکای ی‌ها به حمایت از المرسی برخاسته‪‎‬اند‪ .‬از طرف‬ ‫دیگر نم ی‌توان تصور کرد ک��ه اکنون آمریکا صحنه‌گردان‬ ‫و کارگردان تحوالت مصر و قدرت نفوذش تا آن حد اس��ت‬ ‫که تمام ای��ن کارها از جانب آمریکا انج��ام م ی‌گیرد‪ ،‬بلکه‬ ‫تنها در تحوالت مصر نفوذ دارد و برخی توافقات را با اخوان‬ ‫انجام داده اس��ت‪ .‬آمریکای ی‌ها اکنون به‌دنبال اخوان میانه‬ ‫هستند تا در ب رابر دیگر گروه‌های اسالمگرا در مصر قدعلم‬ ‫کند‪ .‬اکنون ع�لاوه بر اخوان‌المس��لمین برخی گروه‌های‬ ‫اسالمگرای تندرو مانند تکفیری‪‎‬ها و سلف ی‪‎‬ها نیز در مصر‬ ‫وجود دارند؛ اما آمریکای ی‪‎‬ها با حمایت از اخوان م ی‏خواهند‬ ‫نشان دهند که از میانه‪‎‬روی حمایت م ی‪‎‬کنند‪ .‬اکنون بحثی‬ ‫که در رابطه با مصر وجود دارد این اس��ت که آیا این کشور‬ ‫در حال رفتن به سمت اسالمی ش��دن است‪ .‬از این مساله‬ ‫برداشت‌های متفاوتی م ی‌توان داش��ت؛ نخست اینکه آیا‬ ‫حکومت المرسی م ی‌خواهد مصر را به سمت اجرای شریعت‬ ‫اسالمی سوق دهد و ش��ریعت را مبنای اجرای قوانین قرار‬ ‫دهد‪ .‬باید توجه داش��ت که ماده ‪ 2‬قانون‌اساس��ی مصر در‬ ‫زمان مبارک نیز ب راس��اس این قانون و ب راساس اسالم بود‪.‬‬ ‫برداشت دیگر این است که شاید اکنون قوانین خیلی بیشتر‬ ‫ب ر‌اساس شریعت اجرا شوند‪ .‬اکنون باید دید کدام قرائت از‬ ‫اسالم در مصر مدنظر است؛ اسالم س��لفی‪ ،‬اسالم میانه یا‬ ‫اس�لام تندرو‪ .‬آیا اکنون اخوان ی‪‎‬ها از اندیش��ه گذشته‌شان‬ ‫فاصله گرفته‌اند یا خیر‪ .‬یا ش��اید اصال اخ��وان م ی‌خواهد‬ ‫مدل عدالت و توس��عه ترکیه‪ ،‬تونس یا مراکش را در پیش‬ ‫بگیرد‪ .‬م ی‌توان به وضوح گفت که اخوان‌المسلمین مصر‬ ‫م ی‌خواهد یک رویکرد پ راگماتیستی داشته باشد‪ .‬اتفاقاتی‬ ‫که در حال حاضر در مصر ش��اهدش هستیم در این راستا‬ ‫بين‌الملل‬ ‫چ�را از احتم�ال دخالت بیش�تر مصر در مس�اله‬ ‫فلسطین سخن می‌گویید؟‬ ‫اسداهلل اطهری‪ /‬کارشناس مسائل بین‌الملل‬ ‫قابل تحلیل اس��ت که رهب ران مصر‪ ،‬رهب��ران دوران گذار‬ ‫هستند‪ .‬محمد المرسی اکنون فردی است که از دل اخوان‬ ‫برآمده و م ی‌خواهد حکومت داری را تمرین م ی‌کند‪ .‬در حال‬ ‫حاضر ب رای اینکه خط‌‌مش ی‌های اخوان‌المسلمین مصر را‬ ‫متوجه شویم باید رویکرد فعلی این گروه را با دوران مبارک‬ ‫مقایسه کنیم‪ .‬به‌خصوص در رابطه با برخی موارد کلیدی‬ ‫مثل مس��اله کمپ‌دیوید‪ ،‬رابطه‌ش��ان با ای ران و همچنین‬ ‫رژیم‌صهیونیس��تی‪ .‬هنوز هم ای ران ی‌ها اجازه ورود به غزه را‬ ‫ندارند و پیمان کمپ‌دیوید نیز توسط اخوان ی‌ها پذیرفته شده‬ ‫است؛ این مسائل را باید مدنظر داشت و به این نتیجه رسید‬ ‫که میان اخوان‏المسلمین و آمریکای ی‪‎‬ها توافقاتی پی رامون‬ ‫مس��ائل مهم خاورمیانه وجود دارد‪.‬در شرایط کنونی‪ ،‬چند‬ ‫نوع ش��کاف در جامعه مصر وجود دارد ک��ه برخی از آنها از‬ ‫گذشته نیز وجود داشت‪ .‬نخست شکاف میان فقیر و غنی؛‬ ‫ش��کافی که بعد اقتصادی دارد‪ .‬یک شکاف معنوی نیز در‬ ‫مصر حاکم است و آن شکاف میان مسیحیان و مسلمانان‬ ‫است‪ .‬اما شکاف میان اسالمگرایان مصر نیز حائز‌اهمیت‬ ‫اس��ت‪ .‬در برهه کنون��ی در مصر ش��کاف عظیمی‌میان‬ ‫گروه‌های اسالمی از جمله سلف ی‌ها و اخوان ی‌ها وجود دارد‪.‬‬ ‫سلف ی‌ها توسط قطر و عربس��تان پشتیبانی م ی‌شدند و در‬ ‫زمان مبارک حرکتی نم ی‌کردند‪ .‬اما پس از مبارک یک دفعه‬ ‫به صحنه آمدند و حتی کاندیدا نیز معرفی کردند؛ کاندیدایی‬ ‫که س��لف ی‌ها معرفی کردند پاس��پورت آمریکایی داشت و‬ ‫در نهایت هم رد‌صالحیت ش��د‪ .‬حتی میان این گروه‌های‬ ‫اس�لامگرا نیز در درون ش��کاف‌هایی وجود دارد‪ .‬به‌عنوان‬ ‫نمونه در میان سلف ی‌ها‪ ،‬هم سلف ی‌های تندرو وجود دارند و‬ ‫هم سلف ی‌های میانه‪ .‬حتی اخوان‌المسلمین نیز از دو جناح‬ ‫تند و میانه تشکیل شده است‪ .‬پس شکاف میان مذهبیون‬ ‫اکنون کاملا در مصر عیان است‪ .‬همچنین در حال حاضر‬ ‫بحران اعتم��اد میان جامعه مدنی و ارت��ش نیز باعث بروز‬ ‫ش��کاف در جامعه ش��ده اس��ت‪ .‬مصر اکنون دچار بحران‬ ‫اقتصادی است و این بحران خیلی به دولت نوپای المرسی‬ ‫ضربه زده است‪ .‬بناب راین مشکالتی که اکنون در مصر وجود‬ ‫دارد از ش��کاف میان گروه‌های مختلف در داخل تا بحران‬ ‫اقتصادی ب رای دولت جدید مصر خیلی باید در اولویت باشد‪.‬‬ ‫در رابطه با آینده سیاسی مصر نیز باید این کشور به سمتی‬ ‫برود که صندوق‌های رای‌گیری تعیی ن‌کننده سرنوشت هر‬ ‫انتخاباتی باشند و همچنین در وهله نخست این کشور از‬ ‫خشونت دور نگه داشته شود‪ .‬مصر یک کشور متمدن است‬ ‫و از جایگاه مهمی‌برخوردار است‪ .‬باید ببینیم که مصر جدید‬ ‫چه سیاست خارجی را در پیش م ی‌گیرد‪ .‬آیا رویکرد مصر در‬ ‫قبال ای ران‪ ،‬اسرائیل و فلس��طین تغییر خواهد کرد‪ .‬درواقع‬ ‫پس از کمپ‌دیوید مصر هنوز جایگاهش را به دست نیاورده‬ ‫و هنوز نتوانسته نقش��ی که قبال در عرصه‌های فرهنگی‪،‬‬ ‫سیاس��ی و اقتصادی داش��ت ایفا کند‪ .‬همچنین باید این‬ ‫مساله را نیز مدنظر داشت که وقتی یک نظم قدیمی‌فرو‬ ‫م ی‌پاشد و یک نظم جدید ش��کل م ی‌گیرد‪ ،‬زمان م ی‌برد‪.‬‬ ‫به همین خاطر به نظر م ی‌رسد تا آینده میانی مصر سرگرم‬ ‫مسائل داخل ی‌اش خواهد بود‪ .‬اگر در مصر ثبات و استحکام‬ ‫داخلی ایجاد شود‪ ،‬آن زمان م ی‌توانند وارد مسائل منطقه‌ای‬ ‫شوند‪ .‬در همین راستا موضع‌گیری‌های المرسی در زمانی‬ ‫که هنوز خیلی مش��روعیت داخلی نداشت و قدرت دست‬ ‫قوه قضائیه بود در ته ران یا دیگر جاها خیلی حساب شده‬ ‫نبود‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪ l‬اتفاقی كه در مصر در حال وقوع است یك اتفاق‬ ‫تاریخی اس��ت كه در آینده نه چن��دان دور تمام معادالت‬ ‫خاورمیانه را ب��ر هم خواهد زد‪ .‬اخوان‌المس��لمین طی یك‬ ‫انقالب‪ ،‬حكومت را در مصر به دس��ت گرف��ت و اكنون نیز‬ ‫به‌رغم تمام درگیری‌هایی كه ب��ا گروه‌های مخالف دارند‪،‬‬ ‫مصمم هس��تند به هر طریقی ش��ده مخالفان خودشان را‬ ‫از صحنه بیرون كنند و ق��درت را به ص��ورت یكپارچه در‬ ‫كنترل خودش��ان در بیاورند‪ .‬اخوان‌المسلمین چندین دهه‬ ‫اس��ت كه یك دكترین كامل را برای خودش تدوین كرده‬ ‫و یك سیاس��ت خارجی بسیار حساب ش��ده دارد‪ .‬از طیف‬ ‫اس�لامگرایان افراطی جنوب آس��یا تا طیف اسالمگرایان‬ ‫معتدل و میانه‌روی كش��ورهای دیگر همه ب��ه نوعی این‬ ‫سرخط‌های اخوان‌المس��لمین را رعایت می‌كنند‪ .‬بنابراین‬ ‫مصر با حاكمیت اخوان‌المس��لمین اكنون به خوبی می‌داند‬ ‫در‌آینده كجا خواهد ایس��تاد و با چه كش��ورهایی دوس��تی‬ ‫خواهند كرد و با چه كشورهایی دشمنی‪ .‬در این میان مساله‬ ‫و اختالف اخوان‌المسلمین با رژیم‌صهیونیستی یك اختالف‬ ‫ریشه‪‎‬ای اس��ت اما این بدان مفهوم نیست كه این گروه در‬ ‫برابر اسرائیل انتحار كند‪ ،‬بلكه بر‌اساس قواعد بین‌المللی و‬ ‫منافع ملی آنها مجبورند كه با اسرائیل سازش‌هایی داشته‬ ‫باشند‪ .‬اما در نهایت كار را برای اسرائیل خیلی سخت خواهند‬ ‫كرد زیرا غزه‌ای كه هم‌‌مرز مصر به رهبری اخوان‌المسلمین‬ ‫است دیگر غزه سابق نیست و موضوع فلسطین محوریت‬ ‫دیگری پیدا خواهد كرد‪ .‬مساله غزه اكنون به مساله اساسی‬ ‫برای مصر تبدیل شده و حتی می‌توان گفت اگر چالش‌های‬ ‫محمد المرسی در مصر افزایش یابد‪ ،‬دست به دامان سیاست‬ ‫خارجی شود و موضوع فلس��طین را ولو با یك تنش نظامی‬ ‫‌كوچك‪ ،‬دس��تاویزی قرار دهد تا خودش را از این مخمصه‬ ‫نجات دهد‪ .‬یعنی احتمال دخالت بیش��تر مصر در آینده‌ای‬ ‫نزدیك در موضوع فلس��طین و رویارویی‌اش با اس��رائیل‬ ‫خیلی بیشتر است‪.‬‬ ‫بحران داخلي‪ ،‬سياست خارجي مصر را فلج مي‌كند‬ ‫‪47‬‬
‫براندازي نرم‬ ‫حمايت‌هاي آمريكا اعتماد به نفس مخالفان المرسي را افزايش داده است‬ ‫جعفر قنادباشی ‪ /‬کارشناس مسائل آفریقا‬ ‫بين‌الملل‬ ‫درج عناوینی چون «شکاف‌های اجتماعی و سیاسی‬ ‫نگران‌‌کنن��ده در مصر» یا «آینده مبه��م و نامعلوم خیزش‬ ‫مردمی‌در مصر» و نظای��ر آن‪ ،‬در ص��در تحلی ل‌هایی که‬ ‫تازه‌ترین رویداد‌های این پرجمعی ت‌ترین کش��ور خاورمیانه‬ ‫را تشریح و ارزیابی م ی‌کنند‪ ،‬نمایانگر پیدایش چالش‌هایی‬ ‫مهم و سرنوشت‌ساز در مس��یر انقالب مردمی‌مصر است؛‬ ‫چالش‌هایی که این انقالب به هرترتی��ب‪ ،‬باید از آن عبور‬ ‫کند و زمینه‌های برپایی نظامی متناسب با شرایط سیاسی‪،‬‬ ‫اجتماعی حاضر و مبتنی بر فرهنگ عمومی این کشور را‬ ‫فراهم نماید وگرنه جامعه مصر باید ناگزیر‪ ،‬تبعات غیرقابل‬ ‫جب ران «باقی ماندن (تداوم حیات) بقایای ساختار سیاسی‬ ‫فرسوده گذش��ته این کش��ور» و ترتیبات حکومتی را که با‬ ‫شرایط امروزی این کشور غیرمتناسب است‪ ،‬ب رای سال‌های‬ ‫سال تحمل کند‪ .‬البته بخشی از اهداف و اغ راض مخالفان‬ ‫داخلی و خارجی محمد المرسی و جماعت اخوان‌المسلمین‬ ‫نیز در همین ماجرا نمود پیدا م ی‌کند‪ ،‬چنان که آنان به‌طور‬ ‫مشخص از تحوالت ساختاری که ممکن است ب راساس یک‬ ‫قانون اساسی متفاوت با گذشته در مصر پدید آید‪ ،‬خشنود‬ ‫نیستند و از س��وی دیگر به‌صورتی آشکار با تغیی راتی که از‬ ‫جانب المرسی در قوه قضائیه و ارکان تعیی ن‌کننده آن چون‬ ‫دادگاه قانون اساس��ی (به‌عنوان بخش‌های دست‌نخورده‬ ‫رژیم سابق) ایجادش��ده یا م ی‌ش��ود‪ ،‬مخالف هستند‪ .‬این‬ ‫درحالی اس��ت که جامعه مصر (و نس��ل جدیدی که اینک‬ ‫بیش از هرزمان دیگری‪ ،‬فرصت حضور در صحنه و توانایی‬ ‫تاثیرگذاری بر روند تحوالت را یافته) سال‌هاست در انتظار‬ ‫تحولی عمیق و همه‌جانبه در عرصه سیاس��ی‪ ،‬اقتصادی‪،‬‬ ‫اجتماعی و‪ ...‬به س��ر م ی‌ب��رد و اینک نگران آن اس��ت که‬ ‫مجموعه‌ای از جریان‌هایی که در رژیم مبارک نقش برتر را‬ ‫در اداره امور مصر داشته‌اند‪ ،‬بار دیگر‪ ،‬در راس تحوالتی قرار‬ ‫گیرند که قاعدتا با تحوالت مورد نظر اکثریت مردم و اهداف‬ ‫انقالبی که شعار آن اسقاط نظام (فروپاشی رژیم) بوده‪ ،‬تضاد‬ ‫و تمایزی آشکار خواهد داشت‪.‬‬ ‫با این‌هم��ه در تحلی ل‌ها و تفس��یرهای زیادی که به‬ ‫منظور تش��ریح و توصیف اوضاع سیاس��ی چندهفته اخیر‬ ‫مصر ارائه ش��ده یا با هدف مشخص ساختن سمت و سوی‬ ‫منازعات و ناآرام ی‌های جاری این کشور (به قلم کارشناسان‬ ‫داخلی و خارج��ی مس��ائل خاورمیانه و ش��مال آفریقا)‪ ،‬در‬ ‫مطبوعات و پایگاه‌های اینترنتی درج ش��ده است‪ ،‬آن گونه‬ ‫که بای��د واقعی ت‌ها آش��کار نش��ده و ابعاد بس��یار پیچیده‬ ‫تحوالت جاری این کش��ور ب رای مخاطب��ان و عالقه‌مندان‬ ‫به ش��ناخت جریانات کلی حاکم بر مصر تبیین و تش��ریح‬ ‫نش��ده اس��ت‪ ،‬چنان که اغلب ای��ن مطالب‪ ،‬در تش��ریح و‬ ‫تحلیل کش��مکش‌های سیاس��ی کنونی مصر و تفسیر و‬ ‫ارزیابی تظاه��رات و زدوخورد‌های خیابانی ناش��ی از آن‪ ،‬از‬ ‫پیدایش شرایطی ناخواسته‪ ،‬غیرمنتظره و غیرعادی در روند‬ ‫انقالب مصر سخن م ی‌گویند و ریش��ه‌ها و سرچشمه‌های‬ ‫وقوع چنین رویداد‌های��ی را به خطاهای محمد المرس��ی‪،‬‬ ‫رئی س‌جمهوری این کش��ور ی��ا موضع‌گیری‌ه��ای نابجا و‬ ‫انحصارطلبانه حزب آزادی و عدالت (شاخه سیاسی جماعت‬ ‫اخوان؛ حزبی که المرسی ریاس��ت آن را تا قبل از احراز مقام‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری به عهده داش��ت) نس��بت م ی‌دهند‪ .‬در‬ ‫این باره به‌طور مشخص‪ ،‬بسیاري از تحلی ل‌های ارائه‌شده‪،‬‬ ‫اقدام المرس��ی را در صدور بیانیه دوم آذرماه (که رس��انه‌ها‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪48‬‬ ‫به اش��تباه آن را بیانیه قانون اساس��ی م ی‌نامند) زمینه‌ساز‬ ‫شکاف‌های سیاسی و اجتماعی خطرناک و مقدمه‌ای ب رای‬ ‫آین��ده‌ای نامعلوم و مبهم در تحوالت سیاس��ی و اجتماعی‬ ‫به ش��مار م ی‌آورند‪ .‬ح��ال آنک��ه در اغلب ای��ن تحلی ل‌ها‪،‬‬ ‫ط گذار (به عمد یا سهو) به فراموشی‬ ‫قرار گرفتن مصر در شرای ‌‬ ‫سپرده شده و قواعدی که بر دوران انتقال قدرت و تبدیل یک‬ ‫انقالب به نظام جدید سیاسی مترتب اس��ت‪ ،‬نادیده گرفته‬ ‫ش��ده اس��ت‪ .‬همچنان که به ضرورت‌های دوران انتقال و‬ ‫مرحله گذار و واکنش‌هایی که به‌طور معمول غی رانقالبیون‬ ‫و گروه‌ها و جریان‌های ضدانقالب در این مرحله از خود نشان‬ ‫م ی‌دهند‪ ،‬کوچکترین اشاره‌ای نشده است‪ .‬پیداست چنانچه‬ ‫شرایط و قواعد حاکم بر دوران گذار و انتقال و ضرورت‌های‬ ‫مربوط به آن در تحلیل اوضاع کنونی مصر لحاظ نش��ود و‬ ‫از زوایای عادی به تحوالت جاری این کشور نگریسته شود‪،‬‬ ‫ارزیابی و برداش��تی جز آنچه برخی موسسات شناخته‌شده‬ ‫غربی و مرتب��ط با قدرت‌ه��ای ذی‌نفوذ (و خواس��تار باقی‬ ‫ماندن) در خاورمیانه نیز خواس��تار‌ترویج و ب��ه جاانداختن‬ ‫در اذهان عمومی هس��تند‪ ،‬حاصل نخواهد شد‪ .‬اینجاست‬ ‫که باید تاکید و خاطرنش��ان کرد (در واقع یادآوری کرد) که‬ ‫اوضاع مص��ر را نباید از زاویه نگرش تثبیت نظام سیاس��ی‬ ‫و ش��رایطی که انقالب‌های بعد از مرحله پی��روزی تجربه‬ ‫م ی‌کنند‪ ،‬بررس��ی و حتی با آن مقایس��ه ک��رد زی را خیزش‬ ‫و انق�لاب مردمی‌مصر‪ ،‬در پیش��برد اه��داف عالی ه‌اش (در‬ ‫فروپاشی رژیم دیکتاتوری و برپایی نظامی دموکراتیک)‪ ،‬در‬ ‫میانه راه قرار دارد و بنابه قاعده (ب راس��اس قواعد و مقرراتی‬ ‫که در تمامی‌انقالب‌ها جاری و ساری بوده و هیچ استثنایی‬ ‫در آن نیس��ت) پیدای��ش مقاومت‌هایی نظی��ر آنچه طی‬ ‫چندهفته اخیر با آن روبه‌روس��ت‪ ،‬امری طبیعی و عادی به‬ ‫نظر م ی‌رسد‪ .‬به‌خصوص که در انقالب مصر‪ ،‬عالوه بر آنچه‬ ‫در دیگر انقالب‪‎‬ها مشاهده شده‪ ،‬حساسی ت‪‎‬ها و پارامترهای‬ ‫رسانه‌هاي غربي‬ ‫با تصويرسازي‌هاي‬ ‫غير واقعي در هفته‌هاي‬ ‫اخير المرسي را هم‌رتبه‬ ‫اسالمگرايان سلفي و‬ ‫بنيادگرايان سني قرار‬ ‫دادند‬ ‫خاص و بس��یار مهم دیگری وجود دارد ک��ه دامنه تحرکات‬ ‫ضد‌انقالبی را گس��ترش م ی‪‎‬بخشد و تنوع ش��یوه‏هایی را‬ ‫که ب رای مقابله با انق�لاب به کار گرفته م ی‪‎‬ش��ود و می زان‬ ‫نقش‪‎‬آفرینی آنها را افزایش م ی‪‎‬ده��د‪ .‬در این خصوص باید‬ ‫به حساسی ت‪‎‬هایی اش��اره کرد که بعد از نقش‪‎‬آفرین ی‪‎‬های‬ ‫منطقه‪‎‬ای جمهوری اس�لامی ای ران و در واکنش به هر نوع‬ ‫موفقیت تمام ی‌ جریان‌ه��ا و حرکت‌های اس�لامی ایجاد‬ ‫ش��ده و به‌ویژه در صورت احتم��ال تبدیل ای��ن جریان‌ها و‬ ‫نهضت‌ها به نظامی سیاسی به‌صورت فوق‌‌العاده‌ای افزایش‬ ‫پیدا کرده و ام��ا پارامترهایی که انگیزه‌ه��ای برون‌مرزی را‬ ‫ب رای تقویت ج��دی جریانات ضد‌انق�لاب در مصر تقویت‬ ‫م ی‌کند‪ ،‬نیز بسیار قابل مالحظه‌اند؛ پارامترهایی که همانند‬ ‫همسایگی مصر با فلسطین اشغالی و اشراف این کشور بر‬ ‫کانال س��وئز (به‌عنوان گلوگاه اصلی تجارت و سرمایه‌داری‬ ‫جهانی) نم ی‌توان��د دولت‌های غربی را از اندیش��ه ضرورت‬ ‫کند کردن و متوقف کردن جریان انق�لاب در مصر باز دارد؛‬ ‫زی را‌ دنیای غرب ب ر‌اس��اس تجارب قبلی (یا دستورکاری که‬ ‫به‌طور مش��ابه درخصوص برخی انقالب‌ها ب��ه کارگرفته)‪،‬‬ ‫ب راین عقیده اس��ت که چنانچ��ه جریان اس�لامی مصر از‬ ‫دوران انتقال و گذار کنونی‪ ،‬با موفقی��ت عبور کند‪ ،‬به‌طور‬ ‫حتم بای��د در انتظار پیدای��ش جمهوری اس�لامی دیگری‬ ‫آن هم در قلب منطقه ش��مال آفریقا و خاورمیانه باش��د و‬ ‫از آن به بعد‪ ،‬شکل‌گیری نظام‌های اس�لامی دیگری را که‬ ‫زمینه‌س��از یک تمدن بزرگ اس�لامی خواهد ب��ود‪ ،‬در این‬ ‫منطقه راهبردی و سرنوشت‌س��از تجربه کند و بناب راین به‬ ‫هی چ‌وجه غیرمنتظره نیست که ضد‌انقالب در مصر (عناصر‬ ‫رژیم سابق و سران احزاب لیب رال‪ ،‬چپ و سکوالر که اغلب در‬ ‫دستگاه دیکتاتوری مبارک از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بودند) با‬ ‫پشتوانه حمایت‌های پی دا و پنهان غرب‪ ،‬به‌صورت بسیار قوی‬ ‫ظاهر شود و بسیاری از دستگاه‌های تبلیغاتی مرتبط با غرب‪،‬‬ ‫مسئولیت حمایت تبلیغاتی از آن را بردوش بگی رند‪ .‬همچنان‬ ‫که همزمان با این تبلیغات گسترده به سود ضد‌انقالبیون و‬ ‫معرفی آنها به جریاناتی که خواس��تار دموکراس��ی در مصر‬ ‫هستند‪ ،‬کوشش م ی‌ش��ود تا اخوان‌المس��لمین را با وجود‬ ‫سوابق مبارزاتی فراوان علیه دیکتاتوری و با عملکرد مطلوبی‬ ‫در تشکیل کابینه فراگیر هش��ام قندیل (از ‪ 35‬عضو کابینه‬ ‫تنها حدود ‪ 10‬نفر از اخوان هستند) به‌عنوان سلفیونی همانند‬ ‫سلف ی‌های عربستان معرفی کنند‪ .‬این درحالی است که در‬ ‫بحبوبه اغتشاشات چند هفته اخیر درمصر‪ ،‬سفارتخانه‌های‬ ‫انگلیس و آمریکا به مکان رایزن ی‌های ضد‌انقالبیون تبدیل‬ ‫شده و اشخاصی چون عمر و موسی‪ ،‬وزیر امورخارجه مبارک‪،‬‬ ‫تو‌آمد‬ ‫با قرار گرفت��ن در راس ضد انقالبیون‪ ،‬آش��کارا به رف ‌‬ ‫به این س��فارتخانه‌ها پرداخته‌اند؛ اش��خاصی که متعلق به‬ ‫جریان‌هایی هس��تند که از ابت��دا تاکنون هی��چ‌گاه از روند‬ ‫خیزش و انق�لاب مردمی‌در مصر حمایت نک��رده و با اتکا‬ ‫به چترحمایتی و تبلیغاتی دنیای غرب و به کمک دالرهای‬ ‫نفتی‪ ،‬جرات و توان حضور در ب رابر صفوف خیزش عمومی را‬ ‫در مصر یافته‌اند‪ .‬این جدا از مقاومت‌هایی است که ب راساس‬ ‫قاعده هر انقالب و بدون تاثی ر‪‎‬پذیری از خارج در مسیر انقالب‬ ‫پدید م ی‌آید و در این عرصه‪ ،‬بازهم اشخاص و جریاناتی که‬ ‫در مراحل قبلی شکس��ت‌خورده یا منافعشان نادیده گرفته‬ ‫شده در مسیر انقالب قدعلم کنند‪ .‬کما‌اینکه عمرو موسی‪،‬‬ ‫الب رادعی و حمدین صباحی و همه اح��زاب و گروهایی که‬ ‫آنها را پش��تیبانی م ی‌کنند‪ ،‬از جمله این شکس ت‌خوردگان‬ ‫هستند‪g .‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫آينده ونزوئال‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫پايان عصر‬ ‫چاوز؟‬ ‫‪49‬‬
‫پايان چاوزيسم؟‬ ‫شايد انتخابات رياست‌جمهوري در ونزوئال تجديد شود‬ ‫رضا آقازاده‬ ‫‪1‬‬ ‫موضع دچار س��رطان را مخفی نگه داش��ته است‪ .‬سالوادور‬ ‫ناوارته‪ ،‬پزشک ونزوئالیی که گفته م ی‌شود رابطه نزدیکی با‬ ‫خانواده چاوز دارد‪ ،‬بعد از اینکه اعالم کرد چاوز دچار «سرطان‬ ‫بافت همبند» است به اسپانیا گریخت‪ .‬چاوز در صحب ت‌های‬ ‫تلویزیونی خود اعالم کرد که اگر مجب��ور به کناره‌‌گیری از‬ ‫ریاست‌جمهوری شود‪ ،‬معاونش نیکوالس مادرو ‪ ،‬اداره امور را‬ ‫به دست خواهد گرفت‪ .‬وی همچنین از طرفدارانش خواست‬ ‫تا در ص��ورت برگزاری انتخابات ریاس��ت‌جمهوری به مادرو‬ ‫رای دهند‪ .‬طبق قانون اساس��ی ونزوئال‪ ،‬اگر چاوز به دلیل‬ ‫بیماری و به صورت موقت قادر ب��ه اداره امور در دوره فعلی‬ ‫ریاست‌جمهوری‌اش نباش��د‪ ،‬معاون وی به صورت خودکار‬ ‫جایگزین وی خواهد ش��د‪ .‬ولی چنانچه یک رئی س‌جمهور‬ ‫منتخب پیش از ادای سوگند و شروع دوره ریاست‌جمهوری‬ ‫فوت کن��د‪ ،‬انتخابات جدید بایس��تی ظرف م��دت ‪ 30‬روز‬ ‫انجام ش��ده و در همان حال رئیس مجلس ش��ورای ملی‪،‬‬ ‫اداره دولت را به دس��ت خواهد گرف��ت‪ .‬در واقع تمامی‌این‬ ‫احتماالت بس��تگی به این دارد که آیا چاوز قادر خواهد بود‬ ‫روز ‪ 10‬ژانویه سال آینده در مراس��م ادای سوگند دوره جدید‬ ‫ریاست‌جمهوری‌اش حاضر ش��ود یا نه‪ .‬همه اینها در حالی‬ ‫اس��ت که تنها حدود دو م��اه از پیروزی چ��اوز در انتخابات‬ ‫ریاست‌جمهوری م ی‌گذرد‪ .‬چاوز در این انتخابات که مهرماه‬ ‫امسال و با مشارکت ‪ 81‬درصد واجدین شرایط برگزار شد‪ ،‬با‬ ‫کس��ب حدود ‪ 55‬درصد آرا‪ ،‬رقیب خ��ود انریکه کاپریلس را‬ ‫شکست داد و ب رای چهارمین بار ریاست‌جمهوری را تصاحب‬ ‫کرد‪ .‬در زمان مبارزات انتخاباتی رسانه‌های نزدیک به دولت‬ ‫تبلیغات فراوانی علیه کاپریلس ‪40‬ساله به‌دلیل مجرد بودن‬ ‫این حال‪ ،‬ه راس دولت از افزایش اقبال عمومی به مخالفان‬ ‫چندان بود که چاوز تمام دس��تگاه‌ها و سازمان‌های دولتی‬ ‫از جمله رادیو و تلویزیون و کارگ��ران دولتی را ب رای مبارزات‬ ‫انتخاباتی خود بسیج و بر ابعاد ب رنامه‌های رفاهی و اجتماعی‬ ‫ب رای جذب بیشتر رای‌دهندگان افزود‪ .‬برخی از کارشناسان‬ ‫معتقدند یکی از ابزارهای قدرتمند دولت ب رای پیروزی در این‬ ‫انتخابات عامل‌ ترس بوده و بس��یاری از افرادی که تمایلی‬ ‫ب رای رای دادن به چاوز نداشتند به دلیل‌ترس از دست دادن‬ ‫ش��غل یا خانه دولتی و نیز حذف شدن از برنامه‌های رفاهی‬ ‫به وی رای دادند‪ .‬پی��ش از انتخابات‪ ،‬دولت یک سیس��تم‬ ‫رای‌گی��ری الکترونی��ک را جایگزین روش س��نتی کرد که‬ ‫بسیاری معتقد بودند دولت با کمک آن م ی‌تواند افرادی را که‬ ‫علیه چاوز رای داده‌اند‪ ،‬شناسایی کند‪ .‬به‌رغم حمایت رهب ران‬ ‫اپوزیسیون از رای‌گیری الکترونیک‪ ،‬بخش اعظم تالش آنان‬ ‫صرف اطمینان خاطر به رای‌دهن��دگان ب رای مخفی ماندن‬ ‫ن ترس‌ب ی‌دلیل نبود‪ .‬بسیاری از کارگران‬ ‫آرا ش��د‪ .‬هرچند ای ‌‬ ‫دولتی در سال ‪ 2004‬و پس از لو رفتن اسامی امضاکنندگان‬ ‫برگزاری رفراندوم ب رای عزل چاوز‪ ،‬شغل خود را از دست دادند‪.‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫به نظر م ی‌رس��د بادهای تغیی��ر در ونزوئ�لا‪ ،‬این بار‬ ‫ناخواس��ته و به جبری طبیعی‪ ،‬ش��روع به وزی��دن کرده‌اند‪.‬‬ ‫جبری که دیر یا زود‪ ،‬گریبانگیر همه م ی‌شود‪ ،‬حتی آنانی که‬ ‫تمام سعی و تالش خود را ب رای باقی ماندن در قدرت و رها‬ ‫نکردنش به کار م ی‌بندند‪ .‬حال و هوای این روزهای کاراکاس‬ ‫و دیگر ش��هرهای ونزوئالی ‪ 29‬میلیون نفری با سرطان و‬ ‫نگرانی از آینده این کشور پیوند خورده است‪« .‬هوگو چاوز»‪،‬‬ ‫رئی س‌جمهور ونزوئال‪ ،‬روز شنبه ‪ 18‬آذر طی صحب ت‌هایی‬ ‫در تلویزیون ملی ونزوئال اعالم کرد که ب رای درمان سرطان‬ ‫یکبار دیگر به کوبا س��فر خواهد کرد‪ .‬پس از ‪ 18‬ماه شایعه‪،‬‬ ‫پنهانکاری و حتی خبرهای گاه و بیگاه از مرگ قریب‌الوقوع‬ ‫دالرهای بادآورده‬ ‫از س��وی دیگ��ر‪ ،‬آم��ار و ارق��ام نش��ان‌دهنده بهب��ود‬ ‫چاوز‪ ،‬این بار هم بیم آن م ی‌رود موضوع سرطان هم از سوی‬ ‫استانداردهای اکثریت مردم ونزوئال در دوران چاوز است‪ .‬از سال‬ ‫دولت و هم مخالفان ب رای اهداف سیاس��ی مورد اس��تفاده‬ ‫‪ 2004‬و پس از به‌دست گرفتن کنترل صنعت نفت توسط دولت‬ ‫قرار بگیرد؛ اس��تفاده‌ای که گاهی اوقات رنگ و بوی تئوری‌‬ ‫توطئه را نیز به خود گرفته است‪ .‬باتوجه به اینکه چندین نفر‬ ‫و همچنین افزایش ثبات و آرامش در کشور پس از تالش‌های‬ ‫از رهب ران چپگرای آمریکایی دچار بیماری سرطان هستند‬ ‫انجام شده ب رای س��رنگونی دولت‪ ،‬از جمله کودتای نافرجام‬ ‫برخی ادعا کرده‌اند که سازمان سیا به فناوری ایجاد سرطان‬ ‫سال ‪ 2002‬و اعتصاب در صنایع نفت در سال‌های ‪ 2002‬و ‪2003‬‬ ‫که با حمایت اپوزیسیون اجرایی شد‪ ،‬تغیی رات گسترده‌ای در‬ ‫دس��ت یافته و آن را در م��ورد رهب ران کش��ورهای مخالف‬ ‫وضعیت زندگی مردم رخ داده است؛ کاهش فق را از ‪ 49‬درصد به‬ ‫ایاالت‌متحده به کار م ی‌بندد‪ .‬از ژوئن س��ال ‪ 2011‬که ب رای‬ ‫اولین بار افشا ش��د جراحان کوبایی یک تومور سرطانی به‬ ‫‪ 28‬درصد‪ ،‬دسترسی عموم مردم به خدمات پزشکی و آموزشی‪،‬‬ ‫اندازه یک توپ بی س‌بال را از بدن چاوز خارج کرده‌اند‪ ،‬تاکنون‬ ‫واگذاری خانه از سوی دولت به خانواده‌های کم‌درآمد‪ ،‬دوب رابر‬ ‫گمانه‌زن ی‌های زیادی در این خصوص وجود داش��ته است‪.‬‬ ‫ش��دن می زان ثب ت‌نام در دانش��گاه‌ها‪ ،‬آموزش رایگان‪ ،‬ایجاد‬ ‫برخی م��رگ زودهنگام وی را پی ش‌بین��ی کرده‌اند‪ ،‬دیگران‬ ‫اشتغال‪ ،‬عرضه مواد غذایی ارزان قیمت در محالت فقی رنشین‬ ‫و کاهش سطح ناب رابری همگی‬ ‫خبر از بهبودی کامل او داده‌اند‬ ‫از عوامل محبوبیت چاوز در این‬ ‫و گروهی نی��ز حتی تمامی‌این‬ ‫اخبار را صرفا ش��ایعاتی جهت‬ ‫کشور بود‪ .‬هرچند به نظر م ی‌رسد‬ ‫گم��راه ک��ردن دس��تگاه‌ها و‬ ‫این ب رنامه‌های رفاهی هزینه‌های‬ ‫س��ازمان‌های اطالعاتی غرب‬ ‫سنگینی را به دولت تحمیل کرده‌‬ ‫و تحلیلگران معتقدند باتوجه به‬ ‫دانسته‌اند‪ .‬هرچند در هفته‌های‬ ‫عدم موفقیت دول��ت در اجرای‬ ‫اخی��ر‪ ،‬نگران ی‌ه��ا درخصوص‬ ‫ب رنامه‌های متنوع کردن درآمدها‬ ‫س�لامت چاوز وارد فاز جدیدي‬ ‫ش��د‪ .‬چاوز که ب��ه دلیل حضور‬ ‫و وابس��تگی ش��دید بودجه به‬ ‫مداوم و هفتگی در برنامه‌های‬ ‫دالرهای نفت��ی‪ ،‬کاهش قیمت‬ ‫نفت ضربه ش��دیدی به اقتصاد‬ ‫تلویزیون��ی و صحب��ت با مردم‬ ‫این کش��ور وارد خواه��د کرد‪ .‬از‬ ‫مع��روف اس��ت‪ ،‬تقریب��ا حدود‬ ‫س��وی ديگ��ر طب��ق اطالعات‬ ‫س��ه هفته بر صفحه تلویزیون‬ ‫بانک مرکزی ونزوئال از مجموع‬ ‫ظاهر نش��د‪ .‬وی روز ‪ 7‬آذر و به‬ ‫ص��ورت کام�لا غیرمترقبه به‬ ‫درآمده��ای نفت��ی ونزوئ�لا در‬ ‫منظ��ور انجام آنچ��ه یک دوره‬ ‫‪ 14‬سال ریاست‌جمهوری چاوز‪،‬‬ ‫درمانی تحت اکس��یژن پرفشار‬ ‫‪ 300‬میلی��ارد دالر به جای هزینه‬ ‫ش��دن در توس��عه زیرساخت‌ها‬ ‫اعالم ش��ده ب��ه کوب��ا رفت و‬ ‫و گس��ترش صنای��ع تولیدی و‬ ‫نتوانس��ت در اج�لاس ب��ازار‬ ‫افزایش توان اقتصادی کش��ور‪،‬‬ ‫مشترک کش��ورهای آمریکای‬ ‫التین‪ ،‬مرکاس��ور که در برزیل‬ ‫صرف برنامه‌های رفاه اجتماعی‬ ‫شده که این موضوع در درازمدت‬ ‫برگزار م ی‌شد شرکت کند‪ .‬چاوز‬ ‫در دو سال گذش��ته حداقل سه‬ ‫کشور را دچار مشکل خواهد کرد‪.‬‬ ‫اگرچه چاوز بر اثر بيماري سرطان قدرت را به‌صورت موقت به معاونش واگذار كرده است ولي ميراث او‬ ‫در کنار هزینه‌ه��ای برنامه‌های‬ ‫بار خود را به تیغ جراحان سپرده‬ ‫براي توده‌هاي فقير ماندگار خواهد بود‪.‬‬ ‫رفاهی‪ ،‬دولت چاوز سیاست‌های‬ ‫است تا بتواند از شر تومورهای‬ ‫اقتصادی دیگ��ری را نیز اعمال‬ ‫سرطانی رها شود‪ .‬وی همچنین‬ ‫و همچنین اصل و نسب یهودی‌اش کرده و تلویحا او را به‬ ‫چندین مرحله ش��یمی‌‌درمانی را نیز طی کرده است‪ .‬با این‬ ‫کرده که همگی مورد اعتراض اقتصاددانان قرار گرفته است؛‬ ‫اخ راج ناگهانی شرکت‌ها و کمپان ی‌های بزرگ خارجی از میادین‬ ‫«همجن س‌گرایی»‪« ،‬نزدیکی به محافل صهیونیستی» و‬ ‫حال هیچ خبر رسمی در مورد سرطان وی از سوی دولت یا‬ ‫«دوری از مذهب اکثریت مردم (کاتولیک)» متهم کردند‪ .‬با‬ ‫افراد نزدیک به وی منتشر نشده و چاوز نوع سرطان و حتی‬ ‫نفتی این کشور که موجب آسیب به بخش سرمایه‌گذاری و‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪50‬‬
‫تولید نفت شده است‪ .‬یارانه گسترده به برق و بنزین و آب که‬ ‫موجب افزایش دیوان ‌هوار مصرف شده است‪ ،‬نرخ هر گالن بنزین‬ ‫در کاراکاس‪ ،‬پایی ن‌ترین قیمت آن در جهان و معادل ‪ 12‬سنت‬ ‫است و ثابت نگهداشتن دستوری قیمت کاالها توسط دولت که‬ ‫روند سرمایه‌گذاری و تولید را مختل کرده است‪.‬‬ ‫به‌رغم پیروزی چاوز در این انتخابات‪ ،‬تحلیلگران رقابت‬ ‫نزدیک کاپریلس و کسب ‪ 45‬درصد آرا توسط وی را نشانه توان‬ ‫مخالفان دولت سوسیالیست این کشور ب رای سازماندهی و‬ ‫کنارگذاشتن اختالفات و همچنین کاهش نسبی محبوبیت‬ ‫چاوز نسبت به س��ال ‪ 2006‬م ی‌دانند‪ .‬در انتخابات سال ‪2006‬‬ ‫چاوز توانسته بود با ‪ 63‬درصد در مقابل ‪ 37‬درصد آرا‪ ،‬مانوئل‬ ‫روزالس را شکست دهد‪ .‬اگرچه حتی در صورت نیاز به برگزاری‬ ‫انتخابات مجدد‪ ،‬هر گروهی که غی��ر از «جنبش جمهوری‬ ‫پنجم» به پیروزی برسد‪ ،‬کار سخت و دشواری در پیش خواهد‬ ‫داشت‪ .‬حتی کاپریلس نیز که دریافته بود با نفی کامل دولت‬ ‫شانسی ب رای پیروزی در انتخابات نخ واهد داشت‪ ،‬طی مبارزات‬ ‫انتخاباتی و با حضور در محله‌ها و مناطق کم‌درآمد به مردم‬ ‫قول م ی‌داد که پروژه‌های اجتماعی دولت چاوز را لغو نخواهد‬ ‫کرد‪ .‬هرچند عمل به چنین وعده‌ای باتوجه به اینکه در حال‬ ‫حاضر اقتصاد ونزوئال از کسری شدید بودجه و کاهش ارزش‬ ‫پول ملی رنج م ی‌برد و همچنین وابستگی شدید به قیمت‬ ‫جهانی نفت مسلما کار دشواری خواهد بود‪.‬‬ ‫رابطه با آمريكا‬ ‫دشمنان انقالب بوليواري‬ ‫آيا ونزوئال به عصر قبل از سوسياليسم تهاجمي برمي‌گردد؟‬ ‫هادی اعلمی‌‌فریمان ‪ /‬کارشناس سیاسی آمریکای جنوبی‬ ‫‪2‬‬ ‫ط��ی رقابت‌ه��ای انتخابات��ی ریاس��ت‌جمهوری‬ ‫‪ 2012‬ونزوئ�لا تمام عالقه‌من��دان به تحوالت کش��ور از‬ ‫راس��تگرایان تا چپگرایان و مردم کش��ورهای دیگر زمانی‬ ‫که در تلویزیون‌هایش��ان ب��ه هوگو چاوز می‌نگریس��تند‪،‬‬ ‫بیشتر نگران یا کنجکاو یک مساله بودند؛ اینکه آیا اثری از‬ ‫بیماری سرطان در بدن چاوز می‌بینند و بیماری او را با میزان‬ ‫تحرکش در میدان رقابت ارزیابی می‌کردند‪ .‬مساله بیماری‬ ‫سرطان و نحوه خرج کردن درآمد نفت توسط او‪ ،‬تنها ابزاری‬ ‫برای مخالفانش بود که ناتوانی او را بزرگنمایی کنند‪ .‬چاوز‬ ‫در ظاهر خود را قوی‪ ،‬مصمم و بااراده نشان داد و عالمتی از‬ ‫ضعف بروز نداد‪ .‬به خواندن‪ ،‬رقص و پایکوبی پرداخت‪ ،‬گرچه‬ ‫دیدارهای انتخاباتی‌اش نیز کم شد و از آرای قبلی‌اش کاسته‬ ‫شد‪ .‬حاال زمانی رسیده که دیگر نمی‌تواند بیماریش را انکار‬ ‫کند‪ .‬رشد سلول‌های سرطانی برای هیچ یک از بیماران آن‬ ‫قابل پیش‌بینی نیست‪ ،‬حتی کس��انی که آن را بهبود یافته‬ ‫تلقی می‌کنند‪ ،‬در معرض ابتالی مجدد هستند‪ .‬اما موضوع‬ ‫برای هوگو چاوز که بنیادی جدی��د در همه ارکان قدرت در‬ ‫کش��ورش نهادینه کرده‪ ،‬س��اختارهای اداری و سیاسی را‬ ‫بر مبنای دموکراسی متفاوت و بر پایه سوسیالیسم ستیزه‌گر‬ ‫قرار داده‪ ،‬متفاوت است و آینده‪‎‬ای مبهم و نامشخص را برای‬ ‫ی او در مواجهه با‬ ‫ونزوئال رقم زده است‪ .‬سوسیالیسم تهاجم ‌‬ ‫بين‌الملل‬ ‫آقای جانشین‬ ‫نیکوالس مادرو ‪ 50‬ساله که در سال ‪ 1962‬در کاراکاس‬ ‫به‌دنیا آمده تنها مدرک دوره متوسطه را در کارنامه تحصیلی‬ ‫خود دارد‪ .‬مادرو فعالیت سیاس��ی‌اش را زمان��ی آغاز کرد که‬ ‫به‌عنوان راننده اتوبوس فعالیت م ی‌ک��رد‪ .‬وی زمانی رهبری‬ ‫اتحادیه صنف��ی کارگ��ران اتوبوس��رانی کاراکاس را برعهده‬ ‫گرفت که اصناف اج��ازه فعالیت در ونزوئال را نداش��تند‪ .‬او را‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫کناره‌گیری یا م��رگ چاوز تاثیر مس��تقیمی‌بر رابطه‬ ‫ونزوئال و آمریکا خواهد داش��ت‪ .‬در صورت به قدرت رسیدن‬ ‫احزاب مخالف دولت‪ ،‬سیاس��ت‌های خارجی ونزوئال به ویژه‬ ‫با آمریکا تغییر بسیاری خواهد کرد‪ .‬کاپریلس طی مبارزات‬ ‫انتخابات��ی اعالم کرد در ص��ورت پیروزی رواب��ط ونزوئال با‬ ‫اسرائیل و آمریکا را بهبود بخشیده و از سطح مناسبات با ای ران‬ ‫به صورت چشمگیری خواهد کاس��ت‪ .‬در حالی که احتمال‬ ‫م ی‌رود مادرو ادامه‌دهنده سیاست‌های چاوز در مقابل آمریکا‬ ‫باش��د‪ .‬رابطه چاوز با ایاالت‌متحده پ��س از کودتای نافرجام‬ ‫سال ‪ 2002‬و وقایع پس از آن هی چ‌گاه خوب نبوده است‪ .‬چاوز‬ ‫بارها آمریکا را متهم به دست داش��تن در این کودتا و تالش‬ ‫ب رای سرنگونی خود کرده اس��ت‪ .‬او همچنین چندین بار از‬ ‫تالش آمریکا ب رای ترورش خبر داده‪ ،‬هرچند هرگز مدرک یا‬ ‫مستنداتی در خصوص این اتهام از سوی دولت چاوز منتشر‬ ‫نشده است‪ .‬واقعیت آن است که روابط آمریکا و ونزوئال بسیار‬ ‫پیچیده‌تر از رابطه یک حکومت امپریالیست با یک حکومت‬ ‫سوسیالیست است‪ .‬تنش‌ها و درگیری‌های کالمی‌میان دو‬ ‫کشور‪ ،‬تاثیر بسیار اندکی روی روابط تجاری دو کشور داشته‬ ‫است‪ .‬به‌عنوان مثال در سال ‪ 2006‬آمریکا مهم‌ترین شریک‬ ‫تجاری ونزوئال در زمینه صادرات نف��ت و همچنین واردات‬ ‫کاالهای عمومی بود‪ .‬در همین حال چاوز در تمام سال‌های‬ ‫ریاس��ت‌جمهوری‌اش مخالف و منتقد سیاست‌های خارجی‬ ‫آمریکا تقریبا در همه نقاط دنیا بوده اس��ت؛ ع راق‪ ‌،‬هائیتی‪،‬‬ ‫کوزوو و کوبا‪ .‬روابط تجاری قابل‌توجه و آش��کار چاوز با کوبا‪،‬‬ ‫سیاست آمریکا ب رای منزوی کردن این کش��ور را به چالش‬ ‫کش��یده اس��ت‪ .‬آمریکا نیز در مقابل بارها مان��ع خریدهای‬ ‫تس��لیحاتی ونزوئال از کش��ورهایي همچون روسیه‪ ،‬برزیل‬ ‫و اسپانیا ش��ده اس��ت‪ .‬در س��ال ‪ 2008‬آمریکا‪ ،‬ونزوئال را در‬ ‫فهرست کشورهای متهم به حمایت از تروریسم قرار داد‪ .‬در‬ ‫مقابل ونزوئال از معدود کشورهایی بود که کشتن بن‌الدن در‬ ‫سال ‪ 2011‬را محکوم کرد‪ .‬در واقع رفتار چاوز و دولت ونزوئال‪،‬‬ ‫حتی در مواضع شخصی‪ ،‬نسبت به آمریکا متغیر و غیرقابل‬ ‫پی ش‌بینی بوده است‪ .‬چاوز پس از انتخابات سال ‪ 2008‬اب راز‬ ‫تمایل کرد که در اولین فرصت با اوباما دیدار کند‪ .‬در حالی که‬ ‫یک سال بعد و زمانی که آمریکا ونزوئال را متهم به حمایت‬ ‫از شورشیان فارک کرد‪ ،‬اوباما را «نادان» نامید و گفت‪« :‬اوباما‬ ‫هم همان بوی تعفن بوش را م ی‌دهد»‪ .‬در سال ‪ 2009‬آمریکا‬ ‫را «بزرگترین تروریست در تاریخ جهان» خواند و اضافه کرد‪:‬‬ ‫«یانک ی‌ها سقوط م ی‌کنند‪ .‬آنها ب رای همیشه از روی زمین‬ ‫محو خواهند شد»‪ .‬وی همچنین پس از انتقاد اوباما از روابط‬ ‫ونزوئال با ای��ران و کوبا‪ ،‬اوباما را دلقکی نامید که مایه ش��رم‬ ‫سیاهپوستان اس��ت‪ .‬با همه این اوصاف پیش از انتخابات‬ ‫سال ‪ 2012‬آمریکا اعالم کرد که اگر م ی‌توانست در انتخابات‬ ‫آمریکا ش��رکت کند به اوباما رای م��ی‌داد؛ اوج و فرودی که‬ ‫ه رنوع تحلیل و پی ش‌بینی رفتار آتی چاوز نسبت به آمریکا را‬ ‫غیرممکن م ی‌سازد‪.‬‬ ‫یکی از بنیانگذاران «جنبش جمهوری پنج��م» م ی‌دانند و‬ ‫سابقه رانندگی و اتحادیه‌ای مادرو موجب محبوبیت او در میان‬ ‫هواداران طبقه کارگر چاوز شده است‪ .‬مادرو در سال ‪ 1999‬به‬ ‫مجلس ملی موسسان و در سال‌های ‪ 2000‬و ‪ 2005‬به‌عنوان‬ ‫نماینده کاراکاس به مجلس ش��ورای ملی ونزوئال راه‌یافت و‬ ‫در دور دوم تا ‪ 9‬اوت ‪ 2006‬و انتصاب به مقام وزیر امور خارجه‪،‬‬ ‫سمت ریاست این مجلس را برعهده داشت‪ .‬دفاع سرسختانه‬ ‫مادرو از سیاست‌های چاوز طی سال‌های حضور در مجلس‪ ،‬او‬ ‫را تبدیل به یکی از افراد محبوب و مورد حمایت چاوز کرد‪.‬پس‬ ‫از انتصاب مادرو به وزارت امور خارجه‪ ،‬مقام ریاست مجلس به‬ ‫همسرش‪ ،‬سلیا فلورس‪ ،‬رسید تا به‌عنوان اولین زن این عنوان‬ ‫را بین سال‌های ‪ 2006‬تا ‪ 2011‬در اختیار بگیرد‪ .‬فلورس در حال‬ ‫حاضر مقام دادستان کل کشور را برعهده دارد‪ .‬پس از به زندان‬ ‫افتادن چاوز پس از کودتای نافرجام در سال ‪ ،1992‬این فلورس‬ ‫بود که رهبری تیم وکالی مدافع چاوز را برعهده داش��ت و در‬ ‫سال ‪ 1994‬توانست وی را از زندان آزاد کند‪.‬مادرو در دیدگاه‌ها‬ ‫و اظهارات ضدآمریکایی گاهی حتی از چاوز هم پیشی گرفته‬ ‫است‪ .‬به‌عنوان مثال زمانی که سال ‪ 2006‬ماموران فرودگاه جان‬ ‫اف کندی او را بازداش��ت کردند وی دولت آمریکا را «نازی» و‬ ‫«نژادپرست» خواند‪ .‬با این حال برخی از تحلیلگران وی را از‬ ‫یدانند و معتقدند او پشت‌پرده‌‬ ‫چاوز نیز غیرقابل پی ش‌بین ی‌تر م ‌‬ ‫تمام تصمیمات چندس��ال اخیر ونزوئال در زمینه سیاس��ت‬ ‫خارجی بوده اس��ت‪ .‬از تصمیم‌های عجیبی مانند حمایت از‬ ‫لیبی قذافی گرفته تا تصمیمات عملگرایانه‌ای مانند خاتمه‬ ‫یافتن مناقش��ه میان ونزوئال و کلمبیا‪ .‬به نظر م ی‌رسد باید‬ ‫منتظر ماند و دید آیا چاوز به مراسم ادای سوگند ‪ 10‬ژانویه سال‬ ‫آینده م ی‌رسد یا نه‪ .‬در غیر این صورت به فاصله کوتاهی پس‬ ‫از انتخابات مهرماه‪ ،‬مردم ونزوئال باید دوباره پای صندوق‌های‬ ‫رای بروند تا از میان مادرو و احتماال کاپریلس یکی را برگزینند؛‬ ‫انتخابی که آینده ونزوئال را تعیین خواه��د کرد‪ .‬بدون وجود‬ ‫کاریزمای چاوز که طیفی از گروه‌های مختلف از چپ تا میانه‌رو‬ ‫و حتی نظامیان را به خود جذب کرده است‪ ،‬مادرو ب رای پیروز‬ ‫شدن در انتخابات کار دش��واری در پیش دارد زی را پس از چاوز‬ ‫هر لحظه امکان فروپاشی این اتحاد وجود خواهد داشت‪ .‬در‬ ‫واقع‪ ،‬احزاب دست راستی و مخالفان چاوز‪ ،‬در ونزوئال و آمریکا‪،‬‬ ‫منتظ رند کاری که آنها موفق به انجامش نشده‌اند‪ ،‬چند سلول‬ ‫بدخیم به انجام برساند‪ .‬از سوی دیگر به نظر م ی‌رسد چاوز با‬ ‫پذیرش واقعیت سرانجامی‌به نام س��رطان‪ ،‬تمام تالشش را‬ ‫ب رای تداوم این «انقالب بولیواری» به کار خواهد بست‪g .‬‬ ‫لیبرالیسم و نئولیبرالیسم‪ ،‬خط‌مشی و مسیر حرکت کشور را‬ ‫دگرگون کرده است؛ انقالبی آرام‪ ،‬محکم و تدریجی‪ .‬ادبیات‬ ‫ستیزه‌جویانه او با کاخ س��فید‪ ،‬زبانزد جهان شده و شهرتی‬ ‫ب��رای او به ارمغان آورده اس��ت‪ .‬الاق��ل کلماتش‌محوری‬ ‫برای سوسیالیس��ت‪‎‬های دنیا ش��ده اس��ت؛ گرچه برخی از‬ ‫سوسیالیست‌ها هم با او مخالف باشند‪.‬‬ ‫به راس��تی چاوز در ونزوئال طی یک دوره ‪14‬ساله چه‬ ‫کرد که تا این حد نه تنها شرایط کشور‪ ،‬بلکه شرایط منطقه‬ ‫نیز تغییر کرد‪ .‬نمی‌توان به ش��یوه مخالفانش‪ ،‬اقدامات او را‬ ‫هیچ انگاشت‪ ،‬انکار کرد یا سراسر پوپولیستی تصور کرد‪ .‬زیرا‬ ‫اگر این بود که دوباره پیروز نمی‌ش��د یا اگر همراه واشنگتن‬ ‫می‌ماند که شرایطش مانند سایر هم‌پیمانان ایاالت‌متحده‬ ‫می‌شد؛ ایستا و راکد و با ادامه حضور طبقه اولیگارشي حافظ‬ ‫منافع‪ .‬اینها ش��عار نیس��ت‪ ،‬بلکه واقعیت وجودی این مدل‬ ‫کشورهاست‪ .‬هنوز وضعیت حاکم همان تئوری کشورهای‬ ‫اقماری و پیرامونی اس��ت‪ .‬او همواره قدرت بس��یج مردم را‬ ‫در شرایط مورد نیاز داش��ته و همین قدرت بسیج در ادبیات‬ ‫سیاسی اس��تمرار و رمز قدرت او بوده اس��ت‪ .‬اگر قرار باشد‬ ‫میراثی از چاوز به یادگار بماند‪ ،‬اقدامات او در بخش‌های زیر‬ ‫قابل ارائه است‪:‬‬ ‫‪51‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫او در داخل کش��ور برای ایجاد این تغییرات استراتژی‬ ‫«جهش به پیش» ‪ The Leap Forward Strategy‬را‬ ‫ارائه کرد‪ .‬این استراتژی ‪ 10‬هدف اصلی داشت‪:‬‬ ‫‪ -1‬حرکت به سمت تشکیل یک س��اختار اجتماعی‬ ‫جدید‬ ‫‪ -2‬ایجاد اس��تراتژی ارتباطی جدید با اق��دام اولیه در‬ ‫استخوان‌بندی آن‬ ‫‪ -3‬حرک��ت به س��مت طراح��ی و‌تروی��ج یک مدل‬ ‫دموکراتیک جدید از مشارکت عام‬ ‫‪ -4‬شتاب‌بخشی و ایجاد ساختار دولت جدید به‌عنوان‬ ‫نهاد‬ ‫‪ -5‬فعال کردن یک ائتالف جدید و تدوین استراتژی‬ ‫کارآمد علیه فساد‬ ‫‪ -6‬توسعه استراتژی انتخاباتی جدید‬ ‫‪ -7‬سرعت بخشیدن ساختار مدل تولید جدید با انجام‬ ‫سیستم اقتصادی نوین‬ ‫‪ -8‬استمرار ایجاد ساختار جدید منطقه‌ای‬ ‫‪ -9‬تثبیت و تسریع در استراتژی نظامی ملی‬ ‫‪ -10‬استمرار حمایت از سیس��تم چندقطبی جدید در‬ ‫جامعه بین‌الملل‪.‬‬ ‫تدوین این اس��تراتژی کالن نیازمن��د ایجاد تغییرات‬ ‫س��اختاری و زیربنای��ی در جامع��ه ونزوئ�لا ب��ود‪ .‬یکی از‬ ‫ویژگی‌های مهم جامعه ونزوئال در سال‌های ابتدایی روی‬ ‫کارآمدن چ��اوز وجود رنجش و خش��م ش��دید از عملکرد‬ ‫رژیم‌های گذشته بود و همین مساله موجب شد هوگوچاوز‬ ‫با هراس از بازگشت اپوزیسیون سازماندهی شده‪ ،‬با انشعاب‬ ‫در طبقات جامعه ونزوئال بتواند حمای��ت عمومی فراگیر و‬ ‫گسترده‌ای را کسب کند؛ در واقع تدوین این نظریه‌ها نوعی‬ ‫عمیق کردن سیاست حمایت‌گرانه‪ ،‬از طبقات محروم بود که‬ ‫از آن به‌عنوان نوعی دموکراس��ی انحصاری یاد می‌شد و به‬ ‫وسیله ائتالف سیاسی رادیکال‌ترویج مي‌شد‪ .‬هوگو چاوز با‬ ‫گفتمان سیاس��ی تغییر و تحول در همان نظام و نهادهای‬ ‫کشور وارد صحنه سیاسی کشور شد‪.‬‬ ‫او سلطه عمودی و ریاستی احزاب سیاسی را بر کنگره‪،‬‬ ‫سیستم قضایی‪ ،‬بازار کار و حرکت‌های دهقانی تقبیح کرد‬ ‫و پس از پیروزی در انتخابات‪ ،‬اولین گام مهم و استراتژیک‬ ‫خود را برای تغییر قانون اساس��ی برداشت‪ .‬گام‌های بعدی‬ ‫چاوز در تثبیت قدرت سیاسی عبارت بودند از‪:‬‬ ‫ احراز صالحیت مجلس ملی نس��بت به نامزدهای‬‫معرفی شده توسط رئیس‌جمهور‬ ‫ بازگردان��دن نظامیان مش��ارکت‌کننده در کودتای‬‫‪ 1992‬میالدی به ارتش‬ ‫ اصالحات در ارتش به صورت سازماندهی منسجم‬‫ تغیی��رات س��اختاری موردنظر به وس��یله تصویب‬‫آیین‌نامه‌ها که شکل قانونی داشت‪.‬‬ ‫او س��پس با درک مخاطرات ارتش ک��ه در آمریکای‬ ‫جنوبی سابقه کودتاهای متعدد را دارد‪ ،‬سعی کرد اصالحات‬ ‫در ارتش را به شیوه‌های زیر اعمال کند‪ .‬عمدتا اصالحات در‬ ‫ارتش بر پایه بنیان‌گذاری نیروهای شبه‌نظامی انجام شد که‬ ‫مولفه‌های زیر را داشت‪ .‬این استراتژی دفاعی کشور توسط‬ ‫هوگوچاوز در برنامه بولیوار ‪ 2006‬در دفاع ملی به شکل سه‬ ‫بحث استراتژیک مطرح ش��ده که هر یک از آنها منتقدان و‬ ‫طرفدارانی داشت‪:‬‬ ‫‪ -1‬اولین بحث در حوزه دفاعی تقویت عناصر نظامی‪،‬‬ ‫ایجاد همبستگی و پیوند مطلوب بین تمام نظامیان‪ ،‬افزایش‬ ‫ارتباط با آنها‪ ،‬بهبودبخش��ی به آموزش آنها برای پیگیری و‬ ‫تعقیب عناصر جدید به ویژه در منطقه مرکزی کش��ور بوده‬ ‫است که این کار مستلزم فراهم آوردن تسلیحات جدید نیز‬ ‫می‌ش��د‪ .‬قالب کلی این اقدام وجود ارتش منظم و حرفه‌اي‬ ‫بود‪ .‬نیروه��ای چپگرای جه��ان نیز درباره ارت��ش ونزوئال‬ ‫نظرات خاصی دارند‪ .‬نیروهای چپگرای جهان نمونه ونزوئال‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪52‬‬ ‫را یک الگوی موف��ق در پیروزی ای��ده کارل مارکس تلقی‬ ‫می‌کنند و بنابراین ایده‌های خ��ود را مرتب در قبال ونزوئال‬ ‫مطرح می‌نمایند‪ .‬طبق استدالل نیروهای چپ و با اشاره به‬ ‫توضیح کارل مارکس وقتی نیروهای تولیدی به دلیل تضاد‬ ‫با مناس��بات تولیدی بورژوایی دیگر نمی‌توانند بیش از این‬ ‫رشد کنند‪ ،‬ما شاهد حضور صدها هزار انسان در صحنه عمل‬ ‫هستیم که می‌خواهند به دستاوردهایی دست یابند که دولت‬ ‫بورژوازی قادر به تامین آنها نیس��ت و به همین علت فردی‬ ‫باید مطالب��ات توده‌ها را بازتاب دهد و ای��ن فرد در ونزوئال‪،‬‬ ‫چاوز است‪ .‬چاوز باید با ملی کردن کش��ور و اعطای قدرت‬ ‫به طبقه کارگر به مس��لح کردن توده‌ها بپ��ردازد و باتوجه‬ ‫به اینکه در حوزه دفاعی ارتش منظم‪ ،‬کارآمد نیس��ت و به‬ ‫نتیجه مثبت نرسیده‪ ،‬نظام ارتش بورژوازی باید متالشی و‬ ‫قدرت و تسلیحات به توده‌های زحمت‌کش منتقل شود‪ .‬البته‬ ‫استدالل نیروهای چپ ماهیتی رادیکال داشت و با شرایط‬ ‫و واقعیت‌های نوین ونزوئال سازگار نیست‪ ،‬آنچه ونزوئالی‬ ‫سال ‪1998‬به دنبال آن بوده‪ ،‬رسیدن از یک سطح نامطلوب‬ ‫و شدیدا توسعه‌نیافته (با توجه به ‪ 75‬درصد فقرا و محرومان)‬ ‫به سطحی متعادل (با توجه به درآمد نفت) بود‪ ،‬بنابراین این‬ ‫ی چندانی برخوردار نيست‪ ،‬زیرا با یک‬ ‫تحلیل‌ها از ارزش علم ‌‬ ‫تحلیل ساده اگر قرار باشد تمام تسلیحات ارتش به توده‌های‬ ‫محروم واگذار شود‪ ،‬سراسر نظام سیاسی به دلیل هرج و مرج‬ ‫و فقدان نظارت دچار فروپاشی می‌گردد‪.‬‬ ‫‪ -2‬دومی��ن ح��وزه دفاعی ارتب��اط با عمی��ق کردن‬ ‫اتحادیه نظامی – مدنی داشت‪ .‬قالب کلی این اقدام تجهیز‬ ‫نیروهای احتیاط ارتش بود تا در مواقع لزوم و در دخالت‌های‬ ‫اضطراری‪ ،‬نیروهای احتیاط ارتش که غالبا مردمی‌هستند‪،‬‬ ‫بتوانند با واکنش سریع وارد عمل شده و کنترل اوضاع را به‬ ‫دس��ت گیرند‪ .‬یکی از کاربردهای این طیف از نیروها علیه‬ ‫افسران نظامی کودتاگر به‌ویژه در نیروی هوایی قابل اعمال‬ ‫اس��ت‪ ،‬زیرا همواره احتمال بمباران کاخ ریاست‌جمهوری و‬ ‫دیگر مناطق استراتژیک وجود داشته است‪ ،‬نیروهای ذخیره‬ ‫کشور طبقه اعالم رسمی دولت سی‌هزار نفر هستند‪.‬‬ ‫‪ -3‬حوزه سوم دفاعی که به‌عنوان افراطی‌ترین طرح‬ ‫عنوان شد‪ ،‬مش��ارکت و بسیج گس��ترده ملت در دفاع ملی‬ ‫از کش��ور بود که با اس��تناد به قانون اساس��ی تحت عنوان‬ ‫مسئولیت مشترک جامعه مدنی و دولت آمده است‪ .‬البته این‬ ‫استراتژی اکنون جهت اشکال دیگر در برنامه ‪ 2000‬بولیوار‬ ‫در حال اجراست‪ .‬کانون‌های بولیوار در عرصه‌های مختلف‬ ‫توسعه کشور در حال فعالیت هستند‪.‬‬ ‫چاوز س��پس با برطرف کردن خطر ارت��ش‪ ،‬در حوزه‬ ‫سیاست خارجی اقدامات دنباله‌دار زیر را به انجام رساند‪:‬‬ ‫‪ -1‬تالش و فعالیت مس��تمر ب��رای ایج��اد اتحادیه‬ ‫آمریکای‌جنوبی با نظام جدید در همکاری با برزیل با هدف‬ ‫شکس��ت محور واش��نگتن از طریق تحکیم اتحادیه نوین‬ ‫آمریکای جنوبی‪.‬‬ ‫برای اج��رای این اس��تراتژی ونزوئ�لا اهدافی مانند‬ ‫تلویزیون جنوب و دانش��گاه جنوب را مورد نظر داش��ت که‬ ‫تلویزیون جنوب تحت عنوان تله سور راه اندازی شد‪.‬‬ ‫‪ -2‬حمایت کامل و قاطع از مرکوسور برای ایجاد تحول‬ ‫بنیادین در این سازمان‪ ،‬حمایت از ورود کوبا به این سازمان و‬ ‫حمایت از ورود مجدد کوبا به سازمان کشورهای منطقه‌ای؛‬ ‫درآخرین اجالس در دسامبر ‪ 2012‬بولیوی نیز به‌عضویت‬ ‫مرکوسور درآمد‪.‬‬ ‫‪ -3‬انعقاد پیمان استراتژیک با کوبا که شامل دسترسی‬ ‫به بازارها‪ ،‬منابع مالی و س��رمایه‌گذاری با آن اس��ت‪ .‬چاوز‬ ‫تاکنون در اجالس‌های متعدد توانسته با همکاری شرکای‬ ‫منطقه‌ای حمایت از کوبا را با باالترین آرا کسب نماید‪.‬‬ ‫‪ -4‬کمک اقتصادی به کش��ورهای همسو در منطقه‬ ‫مانند بولیوی‪ ،‬برزیل‪ ،‬کوبا‪ ،‬اکوادور‪ ،‬آرژانتین و پاراگوئه زمان‬ ‫فرناندو لوگو(اواخر‪.)2012‬‬ ‫‪ -5‬گس��ترش ادبی��ات س��تیز ه‌جویانه در قب��ال‬ ‫ایاالت‌متح��ده آمری��کا در حمله ب��ه الگ��وی نئولیبرال و‬ ‫محکومیت گسترده اقدامات صندوق بین‌المللی پول و بانک‬ ‫ی در منطقه بوده است‪.‬‬ ‫جهانی که دارای پیامدهای مهم ‌‬ ‫مهمترین تاثیر فرهنگ سیاسی چاوز در منطقه ایجاد‬ ‫نوعی ائتالف کارکردی جن��وب در منطقه آمریکای التین‬ ‫بوده که مستقل و بدون مداخله خارجی صورت می‌گیرد‪.‬‬ ‫‪ -6‬ایجاد موج ناسیونالیسم و منطقه‌گرایی در منطقه‬ ‫نیز یکی از پیامدهای مهم ظهور چاوز است و این موج امروزه‬ ‫بولیوی‪ ،‬پرو‪ ،‬برزیل‪ ،‬شیلی‪ ،‬اکوادور‪ ،‬نیکاراگوئه‪ ،‬آرژانتین و‬ ‫سایر کشورهای منطقه را تحت‌تاثیر مستقیم یا غیر‌مستقیم‬ ‫خود قرار داده است‪.‬‬ ‫این اقدامات بعدها و تا سال ‪ 2012‬منجر به استحکام‬ ‫در پیمان‌های منطقه‌ای مانند مرکوس��ور و تشکیل اوناسور‬ ‫ش��د و ادبیات خصمانه و ضد‌آمریکایی چاوز در اخراج سفیر‬ ‫ایاالت‌متحده‪ ،‬مخالفت با مداخله کاخ‌سفید در هندوراس و‬ ‫ضدیت با برکناری فرناندو لوگو در پاراگوئه و حتی مخالفت‬ ‫با اقدامات ایاالت‌متحده در لیبی‪ ،‬سوریه و غزه ادامه یافت‪.‬‬ ‫نوعی فرهنگ سیاسی تهاجم به ایاالت‌متحده بدون در نظر‬ ‫گرفتن شرایط منطقه‌ای کش��ورها که گاهی حتی موجب‬ ‫تمس��خر تحلیلگران نیز می‌ش��ود‪ ،‬زیرا منطق چاوز در این‬ ‫نوع ادبیات صرفا مخالفت با کاخ س��فید به هر شکل تلقی‬ ‫می‌گردد‪.‬‬ ‫فضای سیاسی موصوف و میراث چاوز تاکنون ادامه‬ ‫داش��ته اس��ت‪ .‬او ظاهرا با قدرت پول نفت و پوپولیس��م‪،‬‬ ‫حکمرانی را به ش��کل موفق ادامه داده اس��ت‪ .‬در وضعیت‬ ‫بیماری همگان می‌دانند که خانه دوم او کوباست و بهترین‬ ‫دوس��تش فیدل‪ .‬حاال ش��رایط جدیدی در حال بروز است‪.‬‬ ‫او در انتصاب اداری خود م��ورد اعتماد‌ترین فرد نزدیکش‬ ‫را به‌عن��وان وزیرخارجه منصوب ک��رد و انتصاب موصوف‬ ‫به لحاظ اهمیتی اس��ت که چ��اوز برای سیاس��ت خارجی‬ ‫فعالگرایانه خود قائل اس��ت‪ .‬ابتدا نگاه‌ها به سمت برادر او‬ ‫بود و تقریبا قابل پیش‌بینی نبود که راننده اتوبوس سابق و‬ ‫فعال کارگری و بنیانگذار جنبش جمهوری پنجم و نماینده‬ ‫مجلس که از ‪ 2006‬به‌عن��وان وزیر خارجه ونزوئال خدمت‬ ‫می‌کرد‪ ،‬به‌عنوان تنها نجات‌دهنده برنامه حرکت به سمت‬ ‫سوسیالیس��م قرن ‪ 21‬از س��وی چاوز معرفی شود‪.‬انتصاب‬ ‫او به این دلیل اس��ت که مادرو از بنیان گ��ذاران جمهوری‬ ‫جنبش پنجم بوده اس��ت‪ .‬چاوز در ابتدا به قدرت رس��یدن‬ ‫خ��ود را مرهون ح��زب جنبش جمه��وری پنجم(‪)MVR‬‬ ‫می‌داند‪ .‬جنب��ش جمهوری ونزوئال س��ازمانی جوان و نوپا‬ ‫نمی‌توان به شیوه مخالفان چاوز‪ ،‬اقدامات وي را هیچ انگاشت‬ ‫انکار کرد یا سراسر پوپولیستی تصور کرد‪ .‬زیرا اگر این بود‬ ‫که دوباره پیروز نمی‌شد یا اگر همراه واشنگتن می‌ماند که‬ ‫شرایطش مانند سایر هم‌پیمانان ایاالت‌متحده می‌شد؛ ایستا و‬ ‫راکد و با ادامه حضور طبقه اولیگارش حافظ منافع‬
‫چاوز با ادبيات‬ ‫تهاجمي خود‬ ‫توانست نظم‬ ‫آمريكاي التين را‬ ‫كامال به زيان منافع‬ ‫آمريكا دگرگون كند‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫محس��وب می‌ش��د که از ‪ 1994‬میالدی به‌عنوان بازوی‬ ‫انتخاباتی جنبش انقالبیون بولیوی ‪ 2000‬ش��کل گرفت‪.‬‬ ‫جنبش بولیوار از آغاز دهه ‪ 1980‬میالدی از افس��ران ارشد‬ ‫نیروهای مسلح ش��کل گرفت که هوگو چاوز عضو آن بود‪.‬‬ ‫هدف جنبش مذکور سرنگونی نظام سیاسی موجود و مبارزه‬ ‫با فساد و محافظه‌کاری بود‪ .‬اوج فعالیت این جنبش کودتای‬ ‫‪ 1992‬میالدی بود‪ .‬جنبش بولیوی ‪ ،2000‬جنبشی مسلح‬ ‫به شمار می‌رفت‪ .‬فقدان حمایت عمومی از کودتای فوریه‬ ‫‪ 1992‬میالدی موجب ش��د تا هوگو چاوز پس از آزادی از‬ ‫زندان و با کمک نیکوالس مادرو‪ ،‬جنبش جمهوری ونزوئال‬ ‫را در ائتالف با سایر احزاب چپگرا شکل دهد‪ .‬اعضای حزب‬ ‫ترکیبی از نظامی��ان و غیرنظامیان بودند ک��ه در انتخابات‬ ‫مشارکت داشتند‪ .‬استراتژی حزب از ‪ 1998‬میالدی مبنی بر‬ ‫حمایت از خارج کشور بود که رها شد و حزب تالش کرد تا‬ ‫با استفاده از نارضایتی مردمی‌و ائتالف با سایر احزاب پیروز‬ ‫شود‪ .‬موفقیت عمده حزب در انتخابات ملی ‪ 1998‬میالدی‬ ‫ائتالف با حزب پلوپاتریوتیکو (‪)Polo Patriotico)(pp‬‬ ‫بود‪ .‬این ائتالف موجب ش��د تا جنبش جمهوری ونزوئال با‬ ‫دو س��ازمان کوچک‪ ،‬اما باتجربه سیاسی به نام وطن برای‬ ‫همگان و حرکت به سمت سوسیالیسم همکاری كند‪.‬‬ ‫در واقع حزب جنبش جمهوری پنجم همواره ضعیف‬ ‫بوده‪ ،‬اما پیروزی و موقعیت نمایندگان آنها مرهون محبوبیت‬ ‫شخصی چاوز بوده اس��ت‪ .‬یکی از انتقادات مهم به جنبش‬ ‫جمهوری پنجم ناتوانی این ح��زب در ایجاد پیوند با جامعه‬ ‫ونزوئال و حضور عناصر رادیکال در آن است‪ .‬بنابراین حرکت‬ ‫این جنبش پس از مرگ ی��ا ناتوانی احتمال��ی چاوز مجددا‬ ‫سرنوشت‌ساز خواهد ش��د‪ ،‬چون حزب در قبال فقدان چاوز‬ ‫مجبور است دست به ائتالف‌های جدید برای حفظ و ادامه‬ ‫قدرت شود‪.‬‬ ‫چاوز در مقابل رادونس��کی در رقابت��ی تنگاتنگ به‬ ‫پیروزی رس��ید‪ .‬همان گونه که هواداران از چاوز اس��تقبال‬ ‫کردند و برایش کف زدند‪ ،‬هواداران رادونسکی برای او هم‬ ‫هورا کشیدند‪ .‬مهمترین عالمت س��وال در جامعه سیاسی‬ ‫امروز ونزوئال ایجاد ش��کاف طبقاتی آن هم از نوع سیاسی‬ ‫اس��ت که نه تنها طیف‌های سیاس��ی‪ ،‬بلکه مردم ونزوئال‬ ‫را به‌ش��دت تحت‌تاثیر قرار می‌دهد‪ .‬مخالفان چاوز امروزه‬ ‫دیدگاه‌های خود را باتوجه به محبوبیت چاوز نزد فقرا و طبقه‬ ‫محروم تعدیل کرده و س��عی دارند دیدگاه‌های انسانی‌تر و‬ ‫دموکراسی پوپولیس��تی‌تری در قبال مردم ارائه دهند‪ .‬آنها‬ ‫حتی به مدل توسعه لوال در برزیل اشاره می‌کنند‪ .‬اما واقعیت‬ ‫این اس��ت که ذات درونی راس��تگرایی برنامه‌های چپگرا‬ ‫را تحمل نمی‌کن��د‪ .‬همانگونه که خوان پ��رون آرژانتینی‬ ‫در توصیف پوپولیس��م خود گفته که پرونیس��م موضوعی‬ ‫عاطفی و نه عقالنی اس��ت‪ ،‬چاوز نیز اکن��ون از دیدگاهی‬ ‫پوپولیس��تی که یک ضلعش اقتصاد و یک ضلعش عاطفه‬ ‫اس��ت با مردمش ارتباط عاطفی عمیقی برقرار کرده است‪.‬‬ ‫این ارتباط یعنی طبقه اولیگارش و نخبگان سیاسی از منظر‬ ‫توده‌ها به حاشیه رفته و برنامه‌هایشان خریدار ندارد‪ .‬بنابراین‬ ‫می‌توان اذعان داشت که برنامه سوسیالیسم قرن ‪ 21‬و همه‬ ‫برنامه‌ه��ای انقالب بولیواری حول ش��خص چاوز گردهم‬ ‫آمده‌اند و به لحاظ شخصیت‌محوری که پدیده مبتالی عام‬ ‫در آمریکای التین است‪ ،‬به س��ختی می‌توان کسی را پیدا‬ ‫کرد که بتواند خط س��یر فکری چاوز را ادامه دهد‪ .‬سیمون‬ ‫بولیوار به جانشینان خود به‌عنوان مشتی خائن نگاه می‌کرد‬ ‫که حاصل مبارزاتش را بر باد می‌دهند‪ .‬در سیاس��ت بعد از‬ ‫چاوز ش��اید خائن به مفهوم آنچه بولیوار گفت پیدا نش��ود‪،‬‬ ‫چون موضع هر کسی مشخص و پیداست‪ ،‬اما وزن سیاسی و‬ ‫اجتماعی نیکالس مادرو که تنها خطابه‌های رئیس را تکرار‬ ‫کرده‪ ،‬نمی‌تواند بدنه محکم و اس��تواری برای اتکای مردم‬ ‫به او باشد‪ ،‬آن هم در کش��وری که مخالفانش زخم خورده‬ ‫و دندان تیز کرده‪ ،‬منتظر بروز کمتری��ن ناتوانی کارکردی‬ ‫در بدنه دولت چاوز هس��تند و آمریکایی‌ه��ا هم مرتب این‬ ‫اختالفات و شکاف‌ها را تشدید می‌کنند‪.‬‬ ‫بنابراین دورنم��ای آینده ونزوئال بس��تگی کاملی به‬ ‫بس��یاری از مولفه‌ها دارد‪ .‬س��واالتی از قبیل نحوه مواجهه‬ ‫مخالفان با ش��رایط جدید و میزان وحدت��ی که می‌توانند با‬ ‫یکدیگر در مقابله با نیروهای چاوز داشته باشند‪ ،‬جهت‌گیری‬ ‫و اقبال مردم به جانش��ین چاوز‪ ،‬مس��اله درآمدهای نفتی و‬ ‫نحوه توزیع آن یا باال و پایین رفتن درآمد نفتی‪ .‬نحوه نگاه‬ ‫مادرو به سیاس��ت خارجی و داخلی‪ ،‬می��زان پایبندی او به‬ ‫سازوکار دموکراتیک کشور و‪ ...‬به عالوه همه این چالش‌ها‪،‬‬ ‫خط سیر مطالبه ملت‌های آمریکای التین به سمت مبارزه‬ ‫با جرم و جنایت سازمان یافته پیش می‌رود‪ .‬به نظر می‌رسد‬ ‫از منظر چ��اوز در بدنه رهبری ونزوئال کس��ی توانمندتر از‬ ‫مادرو پیدا نش��ده و این مهمترین نقطه ضعف بولیواریسم‬ ‫چاوزی از لحاظ کادرسازی نیروهای مستعد و توانمند برای‬ ‫ادامه راه سوسیالیسم است‪ .‬گرچه چاوز در تعریفی که از او‬ ‫کرده از اطمینان و یقین کامل به او س��خن گفته است‪ .‬اما‬ ‫به هر ح��ال در صورت مرگ چ��اوز آین��ده ونزوئال اکنون‬ ‫در گروی عملک��رد نیکالس مادرو اس��ت‪ .‬معموال مردان‬ ‫حاشیه‌ساز و برهم‌زنندگان س��اختارها پس از مرگ خود به‬ ‫شهرت مضاعف می‌رسند و چاوز هم الاقل از منظر مردمش‬ ‫از این نوع است‪.‬مردم ونزوئال احتماال پس از چاوز به احترام‬ ‫او و بزرگداشت او‪ ،‬با خاطره همان عنصر عاطفی‪ ،‬جانشین‬ ‫او را – به‌رغم – همه کارشکنی‌های مخالفان و مولفه‌های‬ ‫موصوف برخواهند گزید‪.‬البته این احتمال مشروط به یک‬ ‫امر است؛ برگزیدن او وابسته به نوع عملکرد مادرو و نقش‬ ‫او در مرحله گذار تا انتخابات خواهد بود‪ .‬مردم ونزوئال دقیقا‬ ‫از هم‌اکنون تمام عملکرد و رفتار نیکالس را رصد می‌کنند‬ ‫تا ارزیابی کنند که آیا او واقع��ا توانایی و کارآمدی به دوش‬ ‫کشیدن امانتی که چاوز به او س��پرده را دارد‪ .‬زیرا مخالفان‬ ‫نیز از هم‌اکنون از نقطه ضعف‌های مادرو س��خن خواهند‬ ‫گفت‪ .‬بنابراین نکته مورد‌ تردید‪ ،‬میزان توانایی مادرو برای‬ ‫انجام ماموریت رئیس بزرگش خواهد بود‪ .‬مزید بر همه این‬ ‫مس��ائل یکی از نقاط قوت چاوز که میراثی مهم از سوی او‬ ‫تلقی می‌شود حفظ ساختار دموکراتیک ونزوئال به‌رغم همه‬ ‫دیدگاه‌های پوپولیستی اوست که انتخابات نقش اساسی و‬ ‫واقعی در انتخاب ریاست‌جمهوری دارد‪ .‬چاوز و مخالفانش‬ ‫با وجود کارش��نکی‌های محرمانه زی��اد‪ ،‬در ظاهر به حفظ‬ ‫س��ازوکارهای دموکراتیک پایدار مانده‌ان��د و این موضوع‬ ‫شانس ونزوئالی امروز برای گذار مسالمت‌آمیز یا چرخش‬ ‫بدون خونریزی قدرت است‪g .‬‬ ‫‪53‬‬
‫خاورميانه‬ ‫ضربه آخر‬ ‫اسرائیل چگونه حمایت اروپا را از دست داد؟‬ ‫جاناتانشانزر‪،‬بنجامینواینتهال‪/‬مترجم‪:‬آزادهکشوردوست‬ ‫بين‌الملل‬ ‫اقدام اخیر مجمع عمومی س��ازمان ملل متحد مبنی‌بر‬ ‫حمایت تا این حد قاطع از ارتقای وضعیت فلس��طین به‌عنوان‬ ‫کشور ناظر غیرعضو‪ ،‬غیر‌قابل پیش‌بینی بود‪ .‬تعجب‌آور‌ترین‬ ‫بخش این رای‌گیری که ‪ ۲۹‬ماه نوامبر صورت گرفت‪ ،‬این بود‬ ‫که تعدادی از کشورهای کلیدی اروپایی موضعی کاملا متضاد‬ ‫با آمریکا اتخاذ کردند‪ .‬جمهوری چک تنها کشور اروپایی بود که‬ ‫علیه این ارتقای وضعیت رای داد‪ .‬مساله تعجب‌آور دیگر این بود‬ ‫که آلمان و انگلیس که از هواداران اسرائیل به شمار می‌روند از‬ ‫دادن رای مثبت یا منفی خودداری کردند‪ .‬آیا این مساله به معنای‬ ‫آن است که اسرائیل‪ ،‬اروپا را از دست داده است؟‬ ‫تصمیم شگفت‌آور آلمان برای تغییر موضع از مخالفت‬ ‫با درخواس��ت «محمود عباس» رئیس تشکیالت خودگردان‬ ‫فلسطین برای ارتقای وضعیت فلسطین که در آخرین ساعات‬ ‫صورت گرفت‪ ،‬ظاهرا واکنشی به ادامه ساخت و ساز‌ها در کرانه‬ ‫باختریبودهاست؛اقدامی‌کهاخیرامنبعمشاجرهدرپایتخت‌های‬ ‫اروپایی بوده است‪ .‬به نظر می‌رس��د آلمان از این فرصت برای‬ ‫نوعی واکنش به این مساله در سطح جهانی استفاده کرده باشد‪.‬‬ ‫اتخاذ چنین موضعی توسط آلمان که رابطه‌ای تاریخی‬ ‫با اسرائیل دارد‪ ،‬بسیار عجیب و دور از ذهن بود‪« .‬آنگال مرکل»‬ ‫صدراعظم آلمان در سخنرانی خود در سال ‪ ۲۰۰۸‬میالدی در‬ ‫برابر کنس��ت گفته بود که برلین از «حق اسرائیل برای دفاع از‬ ‫خود» حمایت می‌کند و تنها اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها – بدون‬ ‫دخالت خارجی – هستند که می‌توانند درباره راه حل تشکیل دو‬ ‫کشورمستقلبایکدیگررایزنیکنند‪.‬‬ ‫او همچنین گفته بود‪« :‬تمام صدراعظم‌های آلمان پیش‬ ‫از من مسئولیت تاریخی در برابر امنیت اس��رائیل را بخشی از‬ ‫دستورکارخودقراردادهبودند‪.‬اینمسئولیتبخشیجدایی‌ناپذیر‬ ‫از کشور من است‪ .‬بنابراین من هم به‌عنوان صدراعظم آلمان‬ ‫معتقدمکهامنیتاسرائیلمساله‌ایقابلمذاکرهنخواهدبود‪».‬‬ ‫جمهوری فدرال آلمان بخش عمده تالش خود را برای‬ ‫حمایت از امنیت اسرائیل به جبران وقایع مربوط به هولوکاست‬ ‫اختصاصدادهاست‪.‬هر‌چنددولتآلمانهموارهتمایلداشتهکه‬ ‫خود را به‌عنوان مهم‌ترین هم‌پیمان اسرائیل در اروپا معرفی کند‪،‬‬ ‫ولی رابطه دو طرف در اکثر مواقع متزلزل بوده است‪ .‬به‌عنوان‬ ‫مثال «کریستف هویسگن» مشاور امنیت ملی مرکل در سال‬ ‫‪ ۲۰۰۹‬میالدی – یک سال بعد از سخنرانی صدراعظم آلمان‬ ‫در برابر کنست – تالش کرد نمایندگان آمریکا را متقاعد کند‬ ‫که از مخالفت با گزارش «گلدستون» که اسرائیل را به جنایت‬ ‫جنگی در جریان تجاوز به غزه متهم می‌کرد‪ ،‬صرف‌نظر کنند‪.‬‬ ‫بر مبنای اسناد س��فارت آمریکا در برلین که در آن زمان فاش‬ ‫شده بود‪ ،‬هویسگن معتقد بود که بنیامین نتانیاهو‪ ،‬نخست‌وزیر‬ ‫رژیم‌صهیونیستی باید تالش‌های بیش��تری برای کشاندن‬ ‫طرف فلسطینی پای میز مذاکره انجام می‌داد‪ .‬این در شرایطی‬ ‫بود که فلسطینیان در بیت‌المقدس ش��رقی توسط مقام‌های‬ ‫اسرائیلی مورد تهدید قرار گرفته و به آنها هشدار داده می‌شد که‬ ‫خانه‌هایشان تخریب می‌شود‪ .‬هرگونه تحرکی در این شرایط‬ ‫توسط محمود عباس نوعی «خودکشی» به حساب می‌آمد‪ .‬در‬ ‫ایناسنادهمچنینآمدهبود‪«:‬هویسگنگفتهبودنمی‌توانددرک‬ ‫کندکهچرانتانیاهومتوجهاینمسائلنیست‪.‬اوپیشنهادکردهبود‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪54‬‬ ‫کهبرایمتقاعدکردننتانیاهو‪،‬مسالهگزارشگلدستونبه‌نوعی‬ ‫بهتوقففعالیت‌هایشهرک‌سازیمرتبطشود‪».‬‬ ‫در س��ال ‪ ۲۰۱۰‬می�لادی‪ ،‬م��رکل و نتانیاه��و در یک‬ ‫تو‌گوی تلفنی نه چندان آرام‪ ،‬درباره مساله شهرک‌سازی‬ ‫گف ‌‬ ‫با یکدیگر رایزنی کردند و بعد از آن‪ ،‬رواب��ط دو طرف به‌دنبال‬ ‫تصمیم آلمان ب��رای ارتقای روابط دیپلماتیک با تش��کیالت‬ ‫خودگرداندرحدسفیر‪،‬تیره‌ترهمشد‪ .‬موضعیکهآلماندرقبال‬ ‫ارتقای وضعیت فلسطین اتخاذ کرد‪ ،‬تا حدودی هم به مسائل‬ ‫داخلی مربوط می‌ش��ود‪ .‬به‌ویژه اینکه مرکل احتماال به حزب‬ ‫«سوسیال‌دموکرات»به‌عنوانشریکائتالفیدردولتجدیدی‬ ‫که قرار است بعد از انتخابات سال ‪ ۲۰۱۳‬میالدی برگزار شود‪،‬‬ ‫احتیاج خواهد داشت‪ .‬مقام‌های حزب سوسیال دموکرات آلمان‬ ‫در ماه نوامبر میزبان نمایندگان جنبش فتح بودند و در جریان‬ ‫دیدارهاییکهدرمقرهایاینحزبدربرلینبرگزارشد‪،‬دوطرف‬ ‫بر تقویت «همکاری استراتژیک» تاکید کردند‪ .‬در همین حال‪،‬‬ ‫روابط فرانسه و اسرائیل نیز طی یک دهه گذشته چندان آرام و‬ ‫بی‌حاشیه نبوده است‪ .‬به‌عنوان بارز‌ترین نمونه‪ ،‬در سال ‪۲۰۰۱‬‬ ‫میالدی «دنیل برنارد» سفیر فرانس��ه در انگلیس از اسرائیل‬ ‫به‌عنوان «کشور کوچک کثیف» یاد کرد‪ .‬در نمونه‌ای جدید‌تر‬ ‫نیز «نیکال سارکوزی» رئیس‌جمهوری سابق فرانسه در جریان‬ ‫نشست گروه‪ ۲۰‬به «باراک اوباما» رئیس‌جمهوری آمریکا گفته‬ ‫بودکهنمی‌تواندنتانیاهوراتحملکند‪.‬‬ ‫در دوره ریاس��ت‌جمهوری س��ارکوزی‪ ،‬فرانسه یکی از‬ ‫هواداران ارتقای وضعیت فلس��طین در یونسکو بود‪ .‬زمانی که‬ ‫فلسطین به عضویت یونسکو درآمد‪ ،‬دولت اوباما ناگزیر شد بر‬ ‫مبنای قانون داخلی آمریکا اختصاص ساالنه‪ ۸۰‬میلیون دالر به‬ ‫اینسازمانرامتقبلشود‪.‬اینتصمیمباواکنشمنفیواشنگتن‬ ‫همراه بود و «ویکتوریا نوالند» سخنگوی وزارت‌خارجه آمریکا‬ ‫ای��ن رای را «تاس��ف‌بار و غیرخردمندانه» خوان��د و گفت که‬ ‫چنین رویکردی تالش برای رس��یدن به هدف صلحی پایدار‬ ‫و باثبات در خاورمیانه را به مخاطره می‌اندازد‪ .‬فرانس��وا اوالند‪،‬‬ ‫رئیس‌جمهوریسوسیالیستفرانسهکهدرسالجاریمیالدی‬ ‫جانشین سارکوزی شد‪ ،‬اجازه نداد که دریافت کمک مالی برای‬ ‫یونسکو‪ ،‬نحوه حمایت او از فلسطینی‌ها در سازمان ملل متحد را‬ ‫تحت‌الشعاع قرار دهد‪ .‬اوالند این مساله را روشن کرده بود که‬ ‫ساخت و ساز‌ها اولویت نخس��ت دولت او است‪ .‬وزارت‌خارجه‬ ‫فرانس��ه در ماه نوامبر طی بیانیه‌ای اعالم کرده ب��ود‪« :‬ادامه‬ ‫فعالیت‌های شهرک‌س��ازی اعتماد بین دو طرف را از بین برده‬ ‫و در مسیر دستیابی به صلحی جامع بر مبنای تشکیل دو کشور‬ ‫مستقل‪،‬موانعجدیایجادمی‌کند‪».‬‬ ‫اوالند همچنین در جریان دیدار خود با نتانیاهو که اواخر ماه‬ ‫اکتبر صورت گرفت‪ ،‬گفته بود که دو طرف درباره مساله اشغال‬ ‫اختالف‌نظر دارند و پاریس خواستار توقف آن است‪.‬‬ ‫درشرایطیکهفرانسهازتشکیلکشورمستقلفلسطینی‬ ‫حمایت کرده و آلمان نیز مخالفتی با آن نداش��ت‪ ،‬بس��یاری از‬ ‫کشورهای دیگر اروپایی نیز رای خود را در حمایت از درخواست‬ ‫ق ریختند‪ .‬یکی از دیپلمات‌های اروپایی که با‬ ‫عباس به صندو ‌‬ ‫دستگاه سیاست خارجی اسپانیا در ارتباط است‪ ،‬گفته است که‬ ‫اوالند از وضعیت نابسامان اقتصادی این کشور استفاده کرده تا‬ ‫بر مادرید برای حمایت از درخواست عباس اعمال فشار کند‪ .‬این‬ ‫دیپلمات می‌گوید‪« :‬فرانسه از ضعف ما – بحران بانک‌ها – آگاه‬ ‫است و این مساله را به سیاست خاجی گسترش داده است‪ ».‬به‬ ‫گفته او‪ ،‬اسپانیا به همراه ایتالیا و پرتغال در ازای حمایت فرانسه‬ ‫تو‌گوهای مربوط به ریاضت‬ ‫از این کش��ور‌ها در دور بعدی گف ‌‬ ‫اقتصادی‪ ،‬از ارتقای وضعیت فلس��طین در سازمان ملل متحد‬ ‫حمایت کردند‪ .‬این دیپلمات همچنین گفت که اسپانیا به‌دنبال‬ ‫کسب کرسی در شورای امنیت سازمان ملل بوده و با این رای به‬ ‫نوعی درصدد جلب حمایت کشورهای عربی است‪.‬‬ ‫اس��رائیل زمانی می‌توانس��ت روی حمایت «س��یلویو‬ ‫برلوسکنی» نخست‌وزیر سابق ایتالیا حساب باز کند‪ ،‬ولی اکنون‬ ‫جلب رضایت «ماریو مونتی» نخست‌وزیر جدید این کشور و‬ ‫تغییر موضع سرد و بی‌تفاوت او دشوار‌تر به نظر می‌رسد‪.‬‬ ‫باتوجهبهاینمواردچندانجایتعجبنیستکهکشوری‬ ‫منزوی مانند جمهوری چک به ارتقای وضعیت فلسطین رای‬ ‫مخالف بدهد‪ .‬روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» به‌دنبال حمایت‬ ‫پراگ از تل‌آویو‪ ،‬از «کارل شوارتس��نبرگ» وزیر خارجه چک‬ ‫به‌عنوان «پرنس صهیونیست» نام برد‪ .‬از جمله موارد دیگری‬ ‫کهتاثیربسزاییدرتصمیماخیرکشورهایاروپاییبرایحمایت‬ ‫از ارتقای وضعیت فلسطین در سازمان ملل متحد داشت‪ ،‬تجاوز‬ ‫اخیر رژیم‌صهیونیستی به نوار غزه بود‪ .‬بهبود روابط دیپلماتیک‬ ‫تشکیالت خودگردان با کشورهای آمریکای التین نیز یکی از‬ ‫دالیل مهم پیروزی عباس در سازمان ملل متحد بود‪.‬‬ ‫از طرف دیگر‪ ،‬بنیامین نتانیاهو خالف عباس که طی دو‬ ‫سال گذشته سفرهای متعددی به پایتخت‌های اروپایی داشت‪،‬‬ ‫تالش چندانی برای منصرف کردن رهبران این کش��ور‌ها از‬ ‫حمایت از ارتقای وضعیت فلس��طین نکرد‪ .‬واقعیت این است‬ ‫که عباس ضربه‌ای کاری به نتانیاهو وارد ک��رد و این در حالی‬ ‫بود که «آویگدور لیبرمن» وزیر خارجه رژیم‌صهیونیستی که‬ ‫در بین اروپایی‌ها چهره‌ای منفور به شمار می‌رود‪ ،‬از ظرافت‌های‬ ‫دیپلماتیک الزم برای حفظ متحدان اسرائیل استفاده‌ای نکرد‪.‬‬ ‫در واقع اسرائیل همواره در اروپا ناگزیر به مبارزه‌ای سخت بوده‬ ‫است؛ در منطقه‌ای که جمعیت مسلمان آن و متعاقبا هوادارای از‬ ‫فلسطین روز به روز در حال افزایش است‪ .‬از دیدگاه اروپاییان‪،‬‬ ‫شهرک‌سازی‌های مستمر رژیم‌صهیونیستی‪ ،‬دلیل موجهی‬ ‫برای حمایت از عباس در سازمان ملل بوده است‪.‬‬ ‫در هر حال این واقعیت که اس��رائیل غیر از آمریکا تنها‬ ‫از حمایت هفت کش��ور دیگر جهان برخوردار است‪ ،‬ضربه‌ای‬ ‫تکان‌دهنده برای نتانیاهو بود‪g.‬‬ ‫منبع‪:‬فارینپالسی‬
‫خاورميانه‬ ‫كسب پرستيژ‬ ‫نگاهی به دالیل تغيير موقعيت فلسطین در سازمان ملل متحد‬ ‫نویسنده‪ :‬کارل ویک‪ /‬مترجم‪ :‬آزاده کشوردوست‬ ‫بين‌الملل‬ ‫فلسطینی ‪ ۴۶‬س��اله و کارمند بانک در یکی از خیابان‌های‬ ‫رام‌اهلل به تایم گفت‪« :‬جنبش حماس به م��ردم امید داده و‬ ‫الهام‌بخش این احساس بود که رویکرد فعلی تنها راه ممکن‬ ‫برای مقابله با اشغال است‪ .‬حماس بعد از جنگ هشت روزه‬ ‫غزه امتیازات بس��یاری به دست آورده اس��ت‪».‬این منطق‬ ‫توس��ط «هیالری کلینتون» وزیر خارجه آمریکا در جریان‬ ‫سفر به سرزمین‌های اشغالی برای رایزنی درباره آتش‌بس به‬ ‫«بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم‌صهیونیستی گوشزد‬ ‫شده بود‪ .‬طی روزهای بعد از آن‪ ،‬دولت نتانیاهو تهدید عباس‬ ‫را متوقف کرد‪.‬‬ ‫همزم��ان ب��ا آن‪ ،‬تع��دادی از کش��ورهای اروپای��ی‬ ‫از اق��دام عب��اس حمای��ت کردن��د‪ .‬در‌واق��ع بس��یاری از‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫تنها چند روز پس از آنکه نیروه��ای جنبش مقاومت‬ ‫اس�لامی فلس��طین (حماس) توان نظامی اس��رائیل را در‬ ‫نوارغزه آزمودند‪ ،‬سیاس��تمداران جنبش «فتح» که قدرت‬ ‫را در کرانه باختری در دس��ت دارند‪ ،‬پی��روزی دیپلماتیک‬ ‫مهمی‌کس��ب کردند‪ .‬در تاریخ ‪ ۲۹‬نوامبر حدود ساعت پنج‬ ‫بعدازظهر به وقت نیویورک‪ ،‬مجمع عمومی س��ازمان ملل‬ ‫متح��د ب��ا ‪ ۱۳۸‬رای موافق در براب��ر تنه��ا ‪ ۹‬رای مخالف‪،‬‬ ‫ارتقای وضعیت فلس��طین به عنوان کش��ور ناظر غیرعضو‬ ‫را تصویب کرد‪ ۴۱ .‬کشور دیگر نیز به این طرح رای ممتنع‬ ‫داده بودند‪ .‬بع��د از تصوی��ب ارتقای موقعیت فلس��طین با‬ ‫اکثریت قاطع آرا‪ ،‬واش��نگتن و تل‌آویو اعت��راض خود را به‬ ‫این طرح که محدود شدن هر‌چه بیشتر اسرائیل را به‌دنبال‬ ‫داش��ت‪ ،‬اعالم کردند‪ .‬این در حالی بود که اس��رائیل پیش‬ ‫از آن نیز به دلیل شکس��ت در نوار غزه ب��ا محدودیت‌های‬ ‫جدیدی رو‌به‌رو شده بود‪ .‬وضعیت «کش��ور غیرعضو» که‬ ‫بر «کش��ور بودن» تاکید خاصی دارد‪ ،‬فلسطین را از دیدگاه‬ ‫دیپلماتیک هم‌س��طح واتیکان قرار می‌دهد ک��ه به لحاظ‬ ‫تکنیکی به عنوان یک حاکمیت مستقل به رسمیت شناخته‬ ‫شده است‪ .‬واتیکان س��فرای خاص خود را دارد ولی ممکن‬ ‫است دفتر پس��ت پرازدحام آن در میدان «سنت‌پیتر» برای‬ ‫عده‌ای شناخته‌شده‌تر باشد‪ .‬فلسطین نیز دفا‌تر‬ ‫پست مخصوص خود را دارد‪ .‬شاخص حاکمیت‬ ‫مستقل که فلسطین از س��ازمان ملل خواسته‬ ‫بود‪ ،‬حتی از این هم اداری‌تر اس��ت‪ :‬دسترسی‬ ‫ب��ه س��ازمان‌های بین‌المللی‪ ،‬به وی��ژه دادگاه‬ ‫کیفری بین‌المللی اله��ه‪ .‬متخصصان حقوق‬ ‫بین‌الملل معتقدند فلسطین که در حال حاضر‬ ‫حمایت حدود ‪ ۱۵۰‬کشور را دارد‪ ،‬در جایگاهی‬ ‫قرار گرفته است که می‌تواند علیه اسرائیل که از‬ ‫سال ‪ ۱۹۶۷‬میالدی اراضی فلسطینی – کرانه‬ ‫باختری و نوار غزه – را به اشغال درآورده است‪،‬‬ ‫شکایت کند‪ .‬مساله موضع‌گیری دادگاه الهه‬ ‫مبنی‌‌بر به رسمیت شناختن ساخت ‪ ۱۰۰‬شهرک‬ ‫یهودی‌نشین در کرانه باختری به عنوان جنایت‬ ‫جنگی‪ ،‬یکی از مهم‌ترین مس��ائلی است که در‬ ‫این حوزه وجود دارد (اس��رائیل در سال ‪۲۰۰۵‬‬ ‫میالدی شهرک‌نشینان و سربازان خود را از غزه‬ ‫خارج کرده و تاکید می‌کند از تعهدات بین‌المللی که در این‬ ‫رابطه دارد‪ ،‬تخطی نخواهد کرد‪ .‬با این وجود منتقدان دیدگاه‬ ‫متفاوتی دارند‪ ).‬وجود فیزیکی این شهرک‌های یهودی‌نشین‬ ‫پرونده‌ای آماده را در اختیار فلس��طینیان قرار می‌دهد تا به‬ ‫راحتی بتوانند علیه اس��رائیل در دادگاه اقامه دعوا کنند – یا‬ ‫حداقل می‌توانند تهدید به چنین اقدامی‌کنند‪ .‬در تمامی‌فراز‬ ‫و نشیب‌های مناقشه اس��رائیلی – فلسطینی‪ ،‬قدرت واقعی‬ ‫در تهدید اس��ت‪ ،‬ولی «محمود عباس» رئیس تش��کیالت‬ ‫خودگردان فلسطینی در درخواستی که در ماه سپتامبر گذشته‬ ‫به س��ازمان ملل متحد ارائه کرده ب��ود‪ ،‬اتهام‌هایی را علیه‬ ‫اسرائیلی‌ها مطرح کرد که به مساله شهرک‌سازی ارتباطی‬ ‫نداش��ت‪ ،‬بلکه به رفتار خش��ونت‌آمیز برخی شهرک‌سازان‬ ‫مستقل اشاره می‌کرد؛ افرادی که به همسایه‌های فلسطینی‬ ‫خود حمله کرده و اموال آنها و همچنین مس��اجد را به آتش‬ ‫می‌کشیدند‪ .‬به گفته ناظران سازمان ملل متحد حمالت این‬ ‫شهرک‌نشینان طی دو سال گذشته به‌شدت افزایش یافته و‬ ‫اکنون منشا بخش عمده‌ای از خشونت‌های سیاسی در کرانه‬ ‫باختری به ش��مار می‌رود‪ .‬عباس طی مصاحبه اخیر خود با‬ ‫«تایم» گفت‪« :‬شما اگر به جای من بودید‪ ،‬چه می‌کردید؟ ما‬ ‫علیه شهرک‌نشینان به استفاده از زور متوسل نمی‌شویم‪ .‬من‬ ‫می‌توانم به دادگاه شکایت کنم‪ ،‬ولی برای خود اسرائیلی‌ها‬ ‫بهتر اس��ت که ما را به انجام چنین کاری مجبور نکنند‪ .‬آنها‬ ‫باید به اقدام‌هایی که توسط شهرک‌نشینان انجام می‌شود‪،‬‬ ‫پایان دهند‪».‬‬ ‫عباس در س��خنرانی خود پی��ش از رای‌گیری مجمع‬ ‫عمومی‪ ،‬مواضع تندتری علیه اس��رائیل اتخ��اذ کرده و این‬ ‫رژیم را به ارتکاب جنایت جنگی متهم کرد‪ .‬تجاوز هش��ت‬ ‫روزه رژیم‌صهیونیس��تی به نوار غزه نوع��ی کاتالیزور برای‬ ‫ارائه درخواست عباس بود؛ هر‌چند حماس و سایر گروه‌های‬ ‫مقاومت در جریان تجاوز اس��رائیل متحمل خسارت‌هایی‬ ‫شدند‪ ،‬ولی بیش از یک هفته ایستادگی برابر قدرت نظامی‬ ‫اسرائیل و پرتاب موشک به سوی شهرهایی که پیش از این‬ ‫خارج از دسترس بودند‪ ،‬باعث ایجاد حس غرور و همبستگی‬ ‫در سراس��ر جامعه فلسطینی ش��د‪« .‬ماجد لدادوه» شهروند‬ ‫کش��ورهای غرب اروپا ک��ه نتانیاه��و روی رای منفی آنها‬ ‫به ارتقای وضعیت فلس��طین حس��اب ب��از کرده ب��ود‪ ،‬به‬ ‫درخواس��ت عباس رای مثبت دادند‪ .‬از جمله این کش��ور‌ها‬ ‫می‌توان به فرانس��ه اش��اره ک��رد‪ .‬تعدادی از کش��ورهای‬ ‫اروپای��ی دیگر از جمل��ه انگلیس به این ط��راح رای ممتنع‬ ‫دادن��د‪ .‬برخ��ی از ای��ن کش��ور‌ها خواس��تار تضمین‌هایی‬ ‫از جانب طرف فلس��طینی ش��ده بودند که به عن��وان مثال‬ ‫علیه اس��رائیل در دادگاه الهه اقامه دعوا نکند یا مذاکرات‬ ‫اسرائیلی–فلسطینی از سر گرفته شود‪ .‬عباس تاکنون درباره‬ ‫شرط دوم قول مساعد داده است‪.‬‬ ‫صبح پنجشنبه ‪ ۲۹‬نوامبر مقام‌های اسرائیل با ناامیدی‬ ‫متوجه شدند که حتی از حمایت آلمان نیز برخوردار نیستند‪.‬‬ ‫«هاردیپ سینگ پوری» نماینده هند در سازمان ملل متحد‬ ‫گفته است که چنانچه میزان مش��ارکت در روند رای‌گیری‬ ‫اندک باشد‪ ،‬پیروزی به حساب طرف فلسطینی نوشته خواهد‬ ‫شد‪ .‬فلس��طینیان هر‌‌چند به دلیل وقت‌کشی محمود عباس‬ ‫(که از س��ال ‪ ۲۰۱۱‬میالدی به‌دنبال کسب عضویت کامل‬ ‫فلسطین در سازمان ملل است) و همچنین عدم بازدید وی‬ ‫از نوار غزه در جریان تهاجم رژیم‌صهیونیستی – اقدامی‌که‬ ‫دیپلمات‌های خارجی انجام دادند – از او به‌ش��دت دلسرد و‬ ‫ناامید شده بودند‪ ،‬ولی به نوبه خود از این طرح حمایت کردند‪.‬‬ ‫لدادوه با تقدیر از مواضع حماس در این‌باره می‌گوید‪:‬‬ ‫«از طرح ارتقای موقعیت فلس��طین در سازمان ملل متحد‬ ‫اس��تقبال می‌کنیم‪ ،‬چرا‌که این ارتقای وضعیت به ما کمک‬ ‫می‌کند از مج��اری قانونی ب��رای احقاق حق��وق خود وارد‬ ‫عمل شویم‪».‬‬ ‫«محمود خامس» ش��هروند ‪ ۳۴‬س��اله بی��کار کرانه‬ ‫باختری نیز گفته است‪« :‬این نوعی مقاومت است؛ مقاومت‬ ‫می‌تواند مس��لحانه یا مس��المت‌آمیز باشد‪ .‬این‬ ‫یک بازی فوتبال نیس��ت که یک��ی از طرف‌ها‬ ‫ناگزیر به برد در آن باش��د‪ .‬مقاوم��ت به معنای‬ ‫آزادی مردم از اشغال اس��رائیل است‪».‬جمعیتی‬ ‫که ش��ب ‪ ۲۹‬نوامبر در مرکز ش��هر رام‌اهلل گرد‬ ‫هم آم��ده و به صفح��ه نمایش بزرگ ش��هری‬ ‫خیره ش��ده بودند‪ ،‬بعد از اعالم تصویب ارتقای‬ ‫وضعیت فلس��طین به شادی و س��رور پرداختند‬ ‫و س��ربازانی که لباس‌های متحدالشکل بر تن‬ ‫داش��تند نیز با ش��لیک گلوله‌های بزمی‪ ،‬در این‬ ‫شادی سهیم شدند‪«.‬محمود عادل موته» کارمند‬ ‫‪ 40‬ساله دولت که در یکی از اردوگاه‌های محلی‬ ‫پناهندگان زندگی می‌کند‪ ،‬در این‌باره گفت‪« :‬از‬ ‫این وضعیت جدید انتظارات زی��ادی دارم‪ ،‬ولی‬ ‫مهم‌ترین خواس��ته من مصالحه دو جنبش فتح‬ ‫و حماس است‪ .‬اکنون می‌توانیم مشکالت خود‬ ‫را با جامعه جهانی مطرح کنیم و کشورهای دیگر‬ ‫نیز می‌توانند به ما در احقاق حقوقمان کمک کنند تا بتوانیم‬ ‫مانند مردم عادی زندگی کنیم‪«».‬لیال جمال» ‪ ۷۰‬ساله نیز‬ ‫گفته است که مطرح کردن این درخواست در مجمع عمومی‬ ‫س��ازمان ملل به جای ارائه آن به ش��ورای امنیت‪ ،‬رویکرد‬ ‫درس��تی بود چرا که آمریکا با نفوذی که در این ش��ورا دارد‪،‬‬ ‫می‌توانست مانع تصویب این طرح شود‪.‬‬ ‫وی ادام��ه داد‪« :‬پی��ش از رای‌گی��ری تهدیدهایی از‬ ‫نتانیاهو شنیدیم مبنی بر اینکه طرح پذيرش کشور فلسطین‬ ‫در سازمان ملل یک‌جانبه است؛ ما به این تهدید می‌خندیم‬ ‫چرا‌که دیواری که آنها س��اخته‌اند‪ ،‬یکطرفه اس��ت‪ ،‬آنها به‬ ‫هیچ‌‌‌عن��وان جویای نظر م��ا نبودند‪ .‬همین مس��اله ما را به‬ ‫کشوری علیه آنها تبدیل می‌کند‪g ».‬‬ ‫‪55‬‬
‫پرونده‌ويژه‬ ‫سبك زندگي‬ ‫سبك زندگي‬ ‫سياست‪ ،‬اقتصاد و فرهنگ‬ ‫سبك زندگي‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪56‬‬
‫سبك زندگي‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪57‬‬
‫‪1‬‬ ‫چرا سبک زندگی؟‬ ‫سبك زندگي‬ ‫بیس��ت و س��وم مهرماه س��ال ج��اری رهب��ر فرزانه‬ ‫انقالب‌اسالمی در جمع جوانان خراسان‌شمالی سخنان مهمی‬ ‫‌را در مورد سبک زندگی ایرانی و آنچه اجتناب از سبک زندگی‬ ‫غربی نامیدند‪ ،‬بیان کردند‪ .‬البته رهبر معظم انقالب اسالمی‬ ‫پیش از این نیز س��خنانی را در مورد «ضرورت توجه به سبک‬ ‫زندگی»بیان كرده بودن��د؛ به صورتی که این مس��اله از ابتدا‬ ‫دغدغه ذهنی‌شان بوده است‪ .‬ایشان در سال‪ 84‬در جمع جوانان‬ ‫همدانی فرمودند‪« :‬بنده زمان ریاست‌جمهورى در شوراى عالى‬ ‫انقالب فرهنگى قضی ‌ه طرح لباس ملى را مطرح کردم و گفتم‬ ‫بیایید یک لباس ملى درست کنیم‪ .‬عرب‌ها لباس ملى خودشان‬ ‫را دارند‪ ،‬هندى‌ها لباس ملى خودش��ان را دارند‪ ،‬اندونز‌یایى‌ها‬ ‫لباس ملى خودش��ان را دارند‪ .‬من و ش��ما که ایرانى هستیم‪،‬‬ ‫لباسمانچیست؟»‬ ‫در شرایط حساس کنونی منطقه و جهان و به‌رغم همه‬ ‫تهدیدها و تحریم‌ه��ای تحمیلی علیه ملت ایران و ش��رایط‬ ‫اقتصادی و‪ ...‬چ��را رهبر انق�لاب این موضوع مه��م را متن‬ ‫تمدن‌سازی نوین اسالمی می‌دانند؟ چرا ایشان دغدغه سبک‬ ‫زندگی را با این کیفیت بیان می‌کنند؟ برای یافتن پاسخ الزم‬ ‫است دو وجه این سخنان را بررسی کنیم‪:‬‬ ‫وج��ه ایجابی‪ :‬س��ال گذش��ته و در جمع دانش��جویان‬ ‫کرمانشاهی بود که رهبر انقالب هدف اصلی و میانه انقالب‬ ‫اسالمی ایران را «تشکیل جامعه اسالمی با همه خصوصیات و‬ ‫شاخص‌هایش» عنوان کردند؛ جامعه‌ای که قرار است الگویش‬ ‫را سر دست بگیرد و در این آشفته‌‌بازار بین‌المللی و منطقه‌ای به‬ ‫همگان نشان دهد‪.‬‬ ‫به نظر می‌رس��د که در عمر بیش از س��ی ساله انقالب‬ ‫اسالمی ایران و با‌وجود همه سختی‌ها و فشارها‪ ،‬ایران اسالمی‬ ‫توانسته ساختار و چارچوب خوبی را برای پیشرفت خود بسازد‪.‬‬ ‫در زمینه سیاس��ی ما اکنون به ثبات و اقتدار سیاسی در داخل‬ ‫و اعتبار اثرگذار در عرصه بین‌الملل رس��یده‌ایم‪ .‬پروژه «مهار‬ ‫ایران» که با وقوع بیداری اسالمی رنگ و بوی جدیدی یافته‪،‬‬ ‫حاکی از این امر است‪ .‬در عرصه علم به استناد پایگاه استنادی‬ ‫اسکوپوس در سال‪ ۲۰۱۲‬میالدی‪ ،‬حائز رتبه نخست در منطقه‬ ‫و شانزدهم در دنیا هس��تیم‪ .‬همچنین باتوجه به ظرفیت‌های‬ ‫ی کشورمان‪ ،‬ابزار مناسبی را باتوجه‬ ‫طبیعی‪ ،‬زیربنایی و انسان ‌‬ ‫به ساخت و اس��کلت محکم نظام در اختیار داریم‪ .‬حال نوبت‬ ‫به طراحی و ساخت بنای مورد نظر است‪ ،‬اما چه بنایی و با چه‬ ‫معماری باید برای این اس��کلت طراحی کرد؟ «آن چیزهایى‬ ‫است که متن زندگى ما را تشکیل می‌دهد؛ همان سبک زندگى‬ ‫است‪».‬اگر ما سبک زندگی را تنها بحثی ذیل فرهنگ ندانیم و‬ ‫نقش آن را در تمدن‌سازی درك کنیم‪ ،‬باتوجه به ظرفیت‌های‬ ‫فوق به موقعیتی رسیده‌ایم که باید برای طراحی بنای تمدن خود‬ ‫برنامه‌ریزی کنیم‪ .‬حال که باید راه نوینی را برای خود و همگان‬ ‫باز کنیم‪ ،‬آیا می‌توانیم از چگونه زندگی‌کردن مردم بگذریم و‬ ‫تنها به انتقال گفتمان‌ها و آرمان‌های خود بسنده کنیم؟ مردم‬ ‫برای معیش��ت و معاش خود نیز نیاز به الگو دارند‪ .‬وجه سلبی‪:‬‬ ‫ل هانتینگتون در کتاب «چالش‌های هویت در آمریکا»‬ ‫ساموئ ‌‬ ‫موفقیت نظام سیاسی آمریکا را در هویت‌سازی به‌رغم حضور‬ ‫افراد متعدد خارجی با رسوم‪ ،‬اعتقادات و فرهنگ‌های متفاوت‬ ‫و بعضا متضاد با تمامی‌جهان خاکی و در یک کلمه «آمریکایی‬ ‫کردن» (‪ )Americanization‬آنها می‌داند‪ .‬به این معنا که‬ ‫ما با دین شما‪ ،‬مذهب شما‪ ،‬رنگ پوس��ت و موی شما کاری‬ ‫نداریم؛ فقط آمریکایی زندگی کنید‪ ،‬حتی اگر مسلمان هستید‪‌.‬‬ ‫هانتینگتون معتقد است که تداوم جامعه آمریکا در پرتو فرآیند‬ ‫آمریکایی‌کردن ممکن می‌شود؛ با این استراتژی که در مدل‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪58‬‬ ‫تقلید‬ ‫غيرعقالني‪،‬‬ ‫بزرگ‌ترين‬ ‫تهديد‬ ‫مرکز‪ -‬پیرامون یا ش��مال‪ -‬جنوب و برای افزایش حداکثری‬ ‫عمق استراتژیک آمریکا باید وارد زندگی پیرامونی‌ها و جنوبی‌ها‬ ‫نیز بشود‪.‬‬ ‫س��بک زندگی آنقدر به روبنا و ظواهر زندگی انسان‌ها‬ ‫می‌پردازد که اغلب ما معتقد نیستیم یا حتی فراموش می‌کنیم‬ ‫که دارای الیه‌های عمیق‌تر تئوریک نیز هست‪ .‬غفلت از مبانی‪،‬‬ ‫خود را در استفاده از روش‌هایی نشان می‌دهد که یا سکوالریسم‬ ‫پنهان است یا تقلید‪.‬تفکیک سبک زندگی از اعتقادات و دین‬ ‫به عبارتی س��کوالریزه کردن س��بک زندگی‪ -‬مهم‌ترین‬‫دستاورد نظام سلطه بوده که مرزهای آن به جامعه آمریکایی‬ ‫محدود نمی‌شود‪ .‬با این منطق بوده که «فرهنگ مهاجم» غرب‬ ‫خود را تبدیل به «فرهنگ غالب» کرده است‪ .‬وقتی انسان‌های‬ ‫بسیاری در خارج از مرزهای آمریکا‪ ،‬آمریکایی زندگی می‌کنند‪،‬‬ ‫ایاالت‌متحده می‌تواند به‌عنوان عمق اس��تراتژیک خود روی‬ ‫آنها حساب کند‪ .‬موفقیتی که آمریکایی‌ها نتوانستند با قدرت‬ ‫نظامی و سیاسی خود به آن دس��ت یابند‪ ،‬با آمریکایی کردن‬ ‫زندگی بسیاری از مردمان جهان‪ ،‬برایشان فراهم آمده است‪.‬‬ ‫جوزف نای‪ ،‬نظریه‌پرداز «قدرت نرم» معتقد است که آمریکا‬ ‫در دیپلماسی عمومی خود با دو بازوی رس��انه‌ای و آموزشی‪،‬‬ ‫رویاها و انتخاب‌های جهانیان را می‌سازد‪.‬بنابراین چه ما به‌دنبال‬ ‫تمدن‌سازی باشیم و چه نباش��یم‪ ،‬حداقل برای حفظ هویت‬ ‫خود باید روش زندگی متناس��ب با اعتقاداتمان را ارائه دهیم‬ ‫وگرنه آمریکایی‌شدن دیر یا زود سرنوشت ما هم خواهد بود‪.‬‬ ‫نگاه آسیب‌شناسانه به وضعیت فرهنگی و به‌خصوص سبک‬ ‫زندگی کنونی ایرانیان‪ ،‬ما را وامی‌دارد تا مشکالت فرهنگی خود‬ ‫را تنها ناشی از تهاجم فرهنگی نظام سلطه نبینیم‪ .‬مشکالت‬ ‫جامعه را باید به‌درستی شناسایی کرد و مجرای اصالح آن را نیز‬ ‫روشن کرد‪ .‬بسیاری از ما این نکته را در نقد وضع موجود لحاظ‬ ‫نمی‌کنیم و کاستی‌ها و آس��یب‌های خود را در حوزه رفتارها و‬ ‫نالمللی‬ ‫هنجارهایفرهنگی‪،‬بهمسائلسیاسییااقتصادیوبی ‌‬ ‫«فرافکنی» می‌کنیم‪.‬شاید سبک زندگی آنقدر به روبنا و ظواهر‬ ‫زندگی انسان‌ها می‌پردازد که اغلب ما معتقد نیستیم یا حتی‬ ‫فراموش می‌کنیم که دارای الیه‌ه��ای عمیق‌تر تئوریک نیز‬ ‫هست‪ .‬غفلت از مبانی‪ ،‬خود را در استفاده از روش‌هایی نشان‬ ‫می‌دهد که یا سکوالریسم پنهان اس��ت یا تقلید‪ .‬علت هر دو‬ ‫اینها هم سطحی‌نگری است‪ .‬گروه اول بر این خیال می‌زیند‬ ‫که اسالم را در عصر جدید‪ ،‬نونوار می‌کنند و گروه دوم ناخواسته‬ ‫دین را قربانی س��بک زندگی غربی می‌کنن��د‪ .‬رهبر انقالب‬ ‫اسالمی در سخنان اخیر خود اوال بس��تر و ضرورت و جایگاه‬ ‫بحث سبک زندگی را در جمهوری اسالمی مشخص کردند‪.‬‬ ‫ثانیا برای نشان دادن نقشه راه این مساله‪ ،‬به چند مالحظه مهم‬ ‫اشاره کردند‪ .‬ایشان تفسیری توحیدی از زندگی و سبک زندگی‬ ‫بر مبنای خدامحوری را متفاوت از سبک زندگی انسان‌مدارانه‬ ‫غربی دانستند‪.‬مالحظه دوم اما به عرصه عمل برمی‌گردد؛ آنجا‬ ‫که اغلب گمان می‌کنند همه‌چیز باید باال به پایین و دستوری‬ ‫باشد‪ .‬در حالی که جنس فرهنگ و فرهنگ‌سازی به‌خصوص‬ ‫در جامعه ایران��ی که از ظرفیت‌های شبکه‌س��ازی اجتماعی‬ ‫نظیر مساجد و حس��ینیه‌ها و‪ ...‬برخوردار است‪ ،‬باید از پایین به‬ ‫باال باش��د‪ .‬جای تاس��ف دارد که در بعضی مواقع که رهبری‬ ‫انقالب مطالبه‌ای نرم‌افزاری را بیان می‌کنند‪ ،‬ابتدا آیین‌نامه‌ها‬ ‫و بخشنامه‌ها و نهادها برای آن تعیین می‌شود و نهایتا هم اصل‬ ‫موضوع به حاشیه می‌رود‪ .‬اگر س��پردن اقتصاد به دست مردم‬ ‫هنوز با موانعی مواجه است‪ ،‬اما می‌توان سبک زندگی را با کمک‬ ‫مردم و به دست ایشان ایجاد کرد و رواج داد و ثمرات آن را دید تا‬ ‫به بهترين نحو به گفته‌هاي رهبري عمل شود‪g.‬‬ ‫تو‌گو‬ ‫آسیب‌شناسیسبک‌زندگیدرگف ‌‬ ‫باحجت‌االسالمعبدالحسينخسروپناه‬ ‫‪2‬‬ ‫تو‌سوم مهرماه‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمی بیس ‌‬ ‫امسال در دیدار با جوانان استان خراسان‌شمالی یکى‬ ‫از ابعاد پیشرفت با مفهوم اسالمى را عبارت از سبک‬ ‫زندگى کردن‪ ،‬رفتار اجتماعى و ش�یو ‌ه زیس�تن عنوان‬ ‫کردن�د‪ .‬رهبر معظ�م انقلاب اسلامی در تبیین این‬ ‫موضوع به بخش‌های ابزاری و حقیقی س�بک‌زندگی‬ ‫اش�اره فرمودند و تاکی�د کردند که در بخ�ش ابزاری‬ ‫در کش�ور پیش�رفت خوب�ى داش�ته‌ایم‪ .‬ام�ا از منظر‬ ‫رهبر انقالب اسلامی ما در بخ�ش نرم‌افزاری تمدن‬ ‫پیش�رفت چندان�ی نداش�تیم و باید آسیب‌شناس�ى‬ ‫کنی�م که چ�را م�ا در این بخ�ش پیش�رفت نکردیم‪.‬‬ ‫حجت‌االسال م‌والمس�لمین دکت�ر عبدالحس�ین‬ ‫خس�روپناه‪ ‌،‬رئیس بنیاد حکمت و فلسفه در گفت‌وگو‬ ‫با مثلث ضم�ن بررس�ی الیه‌ه�ای ظاه�ری و عمقی‬ ‫س�بک‌زندگی به معایب و مزایای بخش‌های کنشی‪،‬‬ ‫بینشی و منشی سبک‌زندگی در ایران اشاره کردند‪.‬‬ ‫گفت وگو‪ :‬صادق سلمانی‬ ‫جناب آقای دکتر خسروپناه! چه تعریفی م ی‌توان‬ ‫از س�بک‌زندگی در ایران در ش�رایط فعلی ارائه‬ ‫کرد؟‬ ‫‪ l‬ابتدا تش��کر م ی‌کنم از اینکه دوستان هفته‌‌نامه‬ ‫مثلث ب��ه مباحث مهمی‌مث��ل س��ب ک‌زندگی م ی‌پردازند‬ ‫و این بحث‌ها هم قب��ل از اینکه به ی��ک تصمیم‌گیری و‬ ‫تصمیم‌سازی برسد باید حتما یک‌س��ری تامالت فکری و‬ ‫پژوهشی روی آن صورت پذیرد تا حساب شده و با یک تدبیر‬ ‫علمی‌تصمیم‌سازی انجام بگیرد‪ .‬خدمت شما عرض کنم‬ ‫که سب ک‌زندگی در واقع از دو الیه ظاهری و عمقی برخوردار‬
‫‪ l‬اگ��ر بخواهیم س��طح ظاهری س��ب ک‌زندگی را‬ ‫ارزیابی کنیم یک س��ری امتی��ازات و یک س��ری معایب‬ ‫در این الیه مش��اهده م ی‌کنی��م‪ .‬من در ادام��ه از امتیاز‌ها‬ ‫ش��روع م ی‌کنم چون معتقدم برای اصالح س��ب ک‌زندگی‬ ‫باید از امید ش��روع کرد و بناب راین نباید ب��ا یأس و ناامیدی‬ ‫به آسی ب‌شناس��ی پرداخت‪ .‬نباید ضع ف‌ها و معایب را دید‬ ‫و امتیازات را ندید و بعد هم بیایی��م خودمان را با بعضی از‬ ‫امتیازاتی که سب ک‌های زندگی در کش��ورهای دیگر دارند‬ ‫مقایس��ه کنیم‪ .‬مثل پدری که یک عیبی در فرزند خودش‬ ‫م ی‌بیند و مدام توی سر فرزندش م ی‌زند و م ی‌گوید که ببین‬ ‫بچه همسایه اینطوری است و تو اینطوری هستی‪ .‬در حالی‬ ‫که پسر خودش ده‌ها امتیاز دارد که پسر همسایه ندارد‪ .‬به‬ ‫سبك زندگي‬ ‫ب ا‌توجه به تعاریف جنابعال�ی از الی ه‌های موجود‬ ‫در س�بک‌زندگی ایرانی‪ ،‬بالطبع این الی ه‌ها باید‬ ‫دارای مزایا و معایبی باشند‪ .‬ضمن نام بردن این‬ ‫مزایا و معای�ب‪ ،‬راهکارهای الزم ب�رای رفع این‬ ‫معایب را هم تشریح بفرمائید؟‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫کزندگی صحبت م ی‌شود‬ ‫است؛ در الیه ظاهری وقتی از سب ‌‬ ‫منظور رفتار‌ها و کنش‌های زندگی اس��ت که نمایان است‬ ‫و مش��اهده م ی‌ش��ود‪ .‬به‌عنوان مثال نوع لباس پوشیدن‪،‬‬ ‫تعامالت اجتماع��ی‪ ،‬رانندگی کردن‪ ،‬ارتب��اط ارباب رجوع با‬ ‫کارمندان و مدی ران‪ ،‬تعامل مدی ران و مس��ئوالن با یکدیگر‪،‬‬ ‫کنش‌های خانواده‪ ،‬ارتباط همس ران با یکدیگر یا فرزندان با‬ ‫والدین‪ ،‬کنش‌ها و رفتارهای معلمان در آموزش و پرورش با‬ ‫دانش‌آموزان و همچنین تعامل میان اس��تادان دانشگاه و‬ ‫دانشگاهیان با یکدیگر و همچنین تعامل میان راننده‌ها با‬ ‫مسافران خودش��ان از جمله مصادیق رفتارها و کنش‌های‬ ‫ظاهری زندگی است‪.‬‬ ‫نظرم باید مراقب باشیم که این نوع مقایس ه‌های تحقی ر‌آمیز‬ ‫را در بحث آسی ب‌شناس��ی س��ب ک‌زندگی نداش��ته باشیم‪.‬‬ ‫بناب راین بهتر است از امتیازات و در واقع ویژگ ی‌های مثبت و‬ ‫برجسته که در سب ک‌زندگی ای رانیان وجود دارد‪ ،‬شروع کنیم‪.‬‬ ‫مثال یک��ی از امتیازاتی که ما در س��ب ک‌زندگ ی‌مان‬ ‫داریم‪ ،‬رفتارهای محبت آمیزی اس��ت که مردم نسبت به‬ ‫قشر آسی ب‌پذیر دارند‪ .‬شما ببینید در مناسب ت‌های مختلف‬ ‫مردم م ی‌روند و به اقش��ار ضعیف کم��ک م ی‌کنند‪ .‬با یک‬ ‫برآورد معمولی متوجه م ی‌ش��وید که موسس��ات خیریه‌ای‬ ‫در کش��ور وجود دارد و گاهی اوقات از همی��ن امتیاز یک‬ ‫عده‌ای هم سوءاس��تفاده م ی‌کنن��د چون مردم م��ا‪ ،‬مردم‬ ‫با‌محبتی هستند‪ .‬به‌عنوان مثال یک تصادفی که در جاده‬ ‫اتفاق م ی‌افتد مردم س��ریع توقف ک��رده و م ی‌روند به افراد‬ ‫س��انحه دیده کمک م ی‌کنند‪ .‬ب رای اینکه این سرنش��ینی‬ ‫که این اتف��اق ب رایش افت��اده وضعش بد‌تر از این نش��ود‪.‬‬ ‫مردم ما همیشه یک احس��اس مسئولیتی نسبت به اقشار‬ ‫نیازمند دارند‪.‬‬ ‫اخی��را م��ن تلویزیون تماش��ا م ی‌کردم که مس��ئول‬ ‫آسایش��گاه کهری��زک م ی‌گفت که م��ا بخش زی��ادی از‬ ‫کمک‌های عی د‌قربان م��ردم را به موسس��ه دیگری هدیه‬ ‫فرس��تاده‌ایم‪ .‬یعنی مردم بی��ش از حد نیاز به آسایش��گاه‬ ‫کهریزک کمک کردن��د‪ .‬یا مثال بح��ث زلزله‌زده‌ها و مانند‬ ‫اینها پیش م ی‌آی��د‪ ،‬مردم یک احس��اس عاطفی و کمک‬ ‫به دیگران پیدا م ی‌کنند ولو خودش��ان هم نیازمند باش��ند‪‌،‬‬ ‫احساس م ی‌کنند که از نظر وجدانی‪ ،‬به هم‌نوع‪ ،‬همشهری‬ ‫و هم‌کشوری خودش��ان توجه داشته باش��ند‪ .‬این موضوع‬ ‫درسب ک‌زندگی ما وجود دارد و بسیار ارزشمند است‪.‬‬ ‫یکی دیگر از امتیازاتی که به لح��اظ رفتار‌ در بخش‬ ‫کزندگی با آن روبه‌رو هستیم‪ ،‬استحکامی‌است‬ ‫ظاهری سب ‌‬ ‫که در نظام خانواده مشاهده م ی‌کنیم‪ .‬به هر حال هنوز در‬ ‫ای ران‪ ،‬رابطه اجزای خانواده با یکدیگر یک رابطه مستحکم‬ ‫‌بوده و نهاد خانواده‪ ،‬یک نهاد معنادار است‪ .‬شما اطالع دارید‬ ‫که در بعضی از کش��ور‌ها‪ ،‬وقتی بچه‌ها به سن ‪ ۱۸‬سالگی‬ ‫م ی‌رسند‪ ‌،‬خانه را ترک م ی‌کنند و گاهی اوقات ممکن است‬ ‫سال‌ها پدر و مادر خودش��ان را نبینند‪ ،‬اما ب ر‌خالف آنها‪ ،‬ما‬ ‫ای ران ی‌ها حتی اگر به س��ن ‪ ۵۰‬یا ‪ ۶۰‬سالگی هم برسیم اگر‬ ‫پدر و مادرمان در قید حیات باشند باید برویم و مرتب آنها را‬ ‫ببینیم یا اگر هم از دنیا رفته باشند مقید هستیم که بر سر‬ ‫مزار آنها برویم‪ .‬یا به‌عنوان مثال پدر بزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها‬ ‫دوس��ت دارند در اعیاد مختلف حتی نوه و نبیره‌هایش��ان‬ ‫بیایند و دورشان جمع بشوند‪ .‬این امر نشان‌دهنده استحکام‬ ‫نظام خانواده در ای ران بوده که متاس��فانه آسی ب‌هایی هم‬ ‫دیده است‪.‬‬ ‫بنابرای��ن در بخش کنش‌ه��ا و رفتار‌ها یک س��ری‬ ‫امتیازات��ی داری��م که باید ب��ه آنه��ا خیلی توج��ه کرده و‬ ‫مراقب باش��یم تا از دس��ت نرون��د‪ .‬اگ��ر م ی‌خواهیم راجع‬ ‫به س��ب ک‌زندگی صحبت کنی��م باید مراقب باش��یم که‬ ‫ویژگ ی‌های مثبت سب ک‌زندگی نباید از دست برود‪.‬‬ ‫بنده یادم هس��ت زمانی ک��ه بحث وح��دت حوزه و‬ ‫دانش��گاه مطرح ش��د‪ ،‬دیدیم که برخی م ی‌خواهند بعضی‬ ‫از معایب دانش��گاه به حوزه آمده و بعض��ی از معایب حوزه‬ ‫به دانش��گاه برود‪ .‬خب این هم یک ن��وع وحدت بین حوزه‬ ‫و دانش��گاه از نوع وحدت منفی اس��ت که ش��رایط بدی را‬ ‫به بار م ی‌آورد‪ .‬وحدت مثبت آن است که امتیازات دانشگاه‬ ‫به حوزه و امتیازات حوزه به دانشگاه منتقل شود‪.‬‬ ‫باز مثال اگر بخواهم از کنش‌های مثبت سب ک‌زندگی‬ ‫در ای ران صحبت کنم باید به نش��اط در ای ران ی‌ها به لحاظ‬ ‫اس��تفاده از تفریح و مسافرت اش��اره کنم‪ .‬مثال یک روز یا‬ ‫دو روز که تعطیل م ی‌شود مردم م ی‌روند در خیابان‌ها و مثال‬ ‫از ته ران و شهرستان‌ها خارج م ی‌شوند که تفریح و تفرجی‬ ‫داشته باشند‪ .‬این به نظرم نشان م ی‌دهد که زندگی ای رانیان‪،‬‬ ‫زندگی بانشاطی است که درصدی از این نشاط را انسان در‬ ‫این رفتار‌ها احساس م ی‌کند‪.‬‬ ‫یا به‌عنوان مثال مشارکت مردم در عرصه سیاست‪ ،‬باز‬ ‫یکی دیگر از امتیازات سب ک‌زندگی ای رانیان است‪ .‬مثال ما‬ ‫در انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری شاهد بودیم که‬ ‫مردم با گرایشات مختلف به خیابان‌ها م ی‌آمدند و با یکدیگر‬ ‫بر سر کاندیداهای مورد عالقه خود بحث م ی‌کردند که این‬ ‫خیلی عالی بود‪.‬‬ ‫من وقتی که ته ران م ی‌آمدم گاهی اوقات تا سه ساعت‬ ‫در‌ترافیک گیر م ی‌کردم تا از خیابان فلس��طین به سمت‬ ‫اتوبان ق��م بروم ول��ی برخ��وردي در بین مردم مش��اهده‬ ‫نم ی‌کردیم‪ .‬با اینکه مثال دو گروه از جناح‌ها و گرایش‌های‬ ‫سیاسی مختلف در خیابان‌ها حضور داشتند‪ ،‬ولی کاملا با‬ ‫یک رفتار عقالنی ب��ا هم تعامل م ی‌کردن��د‪ .‬اینها در واقع‬ ‫امتیازات بخش کنشی و رفتاری سب ک‌زندگی است‪.‬‬ ‫شما به مزایای بخش کنشی سبک‌زندگی اشاره‬ ‫کردید‪ ،‬معایب این بخش چیست؟‬ ‫‪ l‬اما ما در بخش کنش‌ها و رفتار‌ها در سب ک‌زندگی‬ ‫یک سری معایبی هم داریم که باید به آنها توجه کنیم‪ .‬یکی‬ ‫از معایب که در رفتار ما خیلی نمایان است عجول بودن ما‬ ‫در روابط اجتماعی اس��ت‪ .‬ما ای رانیان کنش‌هایمان خیلی‬ ‫عجوالنه اس��ت که این نوع کنش‌های عجوالنه به‌عنوان‬ ‫مثال در رانندگی خودش را به وضوح نشان م ی‌دهد‪.‬‬ ‫در رابطه با مس��ائل اجتماعی اگر ی��ک چیزی وفق‬ ‫مرادمان نباشد‪ ،‬رفتارمان خیلی زود به عصبانیت و خشونت‬ ‫تبدیل م ی‌شود‪ .‬به‌عنوان مثال اوال دو راننده به خاطر عجول‬ ‫بودن با هم تصادف م ی‌کنند و ثانیا در صورت وقوع تصادف‪،‬‬ ‫این دو راننده صبر نم ی‌کنند تا پلیس بیاید بین آنها داوری‬ ‫‪59‬‬
‫سبك زندگي‬ ‫کند‪ ،‬خودشان با هم دعوایشان م ی‌شود‪ .‬دعوا که نتیجه‌ای‬ ‫ندارد؛ به هر حال یکی از شما مقصرید و داور مربوطه م ی‌آید‬ ‫و نظرش را م ی‌دهد‪ .‬این یک آسیب جدی در رفتار است‪.‬‬ ‫همین کم‌حوصلگی باعث ش��ده ک��ه گاهی اوقات‬ ‫در زندگ ی‌های خانوادگی‪ ،‬بر س��ر مسائل جزئی و ب ی‌ارزش‬ ‫اختالفات عمیقی صورت م ی‌گیرد‪ .‬مثال زن و شوهر جوانی‬ ‫که به هم عالقه فراوانی داشتند و به خاطر یک مساله بسیار‬ ‫ب ی‌ارزش و به خاطر عجول بودن در رفتار کارشان به اختالف‬ ‫و حتی طالق کش��یده م ی‌ش��ود و حتی دخال��ت ب ی‌موقع‬ ‫خانواده‌ها طالق را تسریع م ی‌کند‪.‬‬ ‫نش��اط و تفریح در ای رانیان یک امتیاز اس��ت ولی در‬ ‫کنارش یک عیبی مشاهده م ی‌شود و آن مصرف‌گرایی است‬ ‫که در واقع آن حالت اقتصاد و اعتدال را از دست داده است‪.‬‬ ‫ما یک کشور ‪ ۷۵‬میلیون نفری هستیم‪ ،‬ولی به اندازه یک‬ ‫کشور ‪ ۵۰۰‬میلیون نفری انرژی مصرف م ی‌کنیم‪.‬‬ ‫مثال فرض کنید در همین ادارات و خانه‌ها هوای اتاق‬ ‫گرم است‪ ،‬طرف حاضر نیست شوفاژ را ببندد اما در و پنجره‬ ‫را باز م ی‌کند‪ .‬اگر هوا گرم اس��ت‪ ،‬خب شوفاژ را ببند‪ ،‬انرژی‬ ‫دارد مصرف م ی‌شود‪ .‬ما حتی این مسائل را در منزل خودمان‬ ‫هم رعای��ت نم ی‌کنی��م و در مراکز اداری هم این آس��یب‬ ‫متاسفانه وجود دارد‪ .‬در حالی که در اتاق باز است‪ ،‬کول ر‌گازی‬ ‫را روشن م ی‌کنند و همین طور دارد انرژی چه در حوزه برق‬ ‫چه در حوزه گاز و‪ ...‬از بین م ی‌رود و اسراف م ی‌شود‪.‬‬ ‫یکی از آس��ی ب‌های رفتاری ما در عرصه سیاس��ت‪،‬‬ ‫سیاس��ت‌زدگی اس��ت که گاهی اوقات آن را در رفتارهای‬ ‫سیاسی مشاهده م ی‌کنیم‪.‬‬ ‫آس��یب مهم دیگ��ر در بحث س��ب ک‌زندگی‪ ،‬ضعف‬ ‫کنش‌های جمعی در بین ما ای رانیان اس��ت‪ .‬م��ا ای ران ی‌ها‬ ‫بیش��تر فرد‌گرا بوده و کارهایمان را به صورت فردی انجام‬ ‫م ی‌دهیم‪ .‬به‌عنوان مثال م ی‌گویند که ما ای ران ی‌ها معموال‬ ‫در ورزش کشتی موفق بوده‪ ،‬اما در فوتبال موفق نیستیم‪.‬‬ ‫نداشتن روحیه و کنش جمعی خیلی به کار آسیب م ی‌زند‬ ‫و گاهی اوقات باعث م ی‌شود که فاصله‌ها هم بیشتر شود‪.‬‬ ‫گاهی اوقات م ی‌بینیم که جریان��ات مختلف فکری‬ ‫و فرهنگی در کش��ور وجود دارند‪ ،‬اما به خاطر یک اختالف‬ ‫خاصی که بینشان هس��ت‪ ،‬حاضر نیس��تند با هم تعامل‬ ‫داشته باشند‪ .‬یعنی اختالف‌ها از توافقاتشان‪ ،‬پ ‌ررنگ‌تر است‪.‬‬ ‫گاهی اوقات به ش��وخی گفته م ی‌ش��ود که ما مسلمان‌ها‬ ‫حاضریم با مسیح ی‌ها‪ ،‬یهودی‌ها و حتی ب ی‌دین‌ها ارتباط‬ ‫داشته باشیم ولی شیعه و س��نی حاضر نیستند درکنار هم‬ ‫باشند‪.‬‬ ‫در بین علمای ش��یعه و اهل س��نت هم این موضوع‬ ‫را م ی‌بینیم‪ .‬ش��ما ببینید هر دو طرف شیعه و سنی چقدر‬ ‫سایت‌ها و شبکه‌های متعدد علیه یکدیگر درست کرده‌اند‪،‬‬ ‫در حالی ک��ه یک دهم این س��ایت‌ها و ش��بکه‌ها را علیه‬ ‫ب ی‌دینی نداریم‪ .‬یعنی ش��یعیان خطر س��ن ی‌ها و سن ی‌ها‪،‬‬ ‫خطر شیعیان را بیشتر از ب ی‌دینان م ی‌دانند‪ .‬شما به ه ر‌حال‬ ‫یک خدا‪ ،‬یک قرآن و یک پیغمبر دارید و مشترکاتتان خیلی‬ ‫بیشتر است‪ ،‬پس چرا این‌قدر نسبت به همدیگر عنادورزی‬ ‫م ی‌کنید؟ اینها آسی ب‌هایی اس��ت که وجود دارد و باالخره‬ ‫باید به این آسی ب‌ها رسیدگی کرد‪ .‬این‌ امتیازها و آسی ب‌ها‬ ‫مربوط به بخش کنشی سب ک‌زندگی بود‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫جدای از بخش کنشی در سبک‌زندگی ایرانیان‪،‬‬ ‫آیا ما ش�اهد بخش‌ه�ای دیگری هم هس�تیم؟‬ ‫خطوط قرمز این بخش چیست؟‬ ‫‪ l‬بخش دوم سب ک‌زندگی بخش منشی و مربوط‬ ‫به خلقیات اس��ت‪ .‬یعنی فضایل و رذایلی ک��ه به صورت‬ ‫ملکه در جان انسان تعبیه م ی‌ش��ود؛ بحث اخالق منشی‬ ‫که مربوط به جان‪ ،‬دل و قلب انسان است‪ .‬خب اینجا ما هم‬ ‫از یک سری فضایل و رذایلی برخوردار هستیم که واقعا به‬ ‫این بخش مهم سب ک‌زندگی آسیب م ی‌زند و حتی همین‬ ‫‪60‬‬ ‫عام��ل فضایل و رذايل اس��ت که م ی‌تواند ب��ر کنش‌های‬ ‫اجتماعی تاثیر بگذارد‪.‬‬ ‫مثال یک��ی از فضایلی ک��ه م ی‌ت��وان از آن یاد کرد‬ ‫فضيلت قلبی‪ ،‬اخالقی و مساله اعتماد و تکیه بر خداست‪.‬‬ ‫ای ران ی‌ها از توکل خوبی برخوردارن��د‪ .‬یعنی در واقع اخالق‬ ‫الهی آنها از این جهت که نسبت به خدا اعتماد و توکل دارند‪،‬‬ ‫خیلی به آنها کمک م ی‌کند‪ .‬من بار‌ها دیدم که زلزله آمده‬ ‫آسیب ش��دیدی دیدند‪ ،‬ولی به ندرت افرادی پیدا م ی‌شوند‬ ‫که خودکشی کرده باشند‪ .‬ش��اید این آسیب را در ژاپن و در‬ ‫بعضی کشورهای دیگر خیلی بیشتر م ی‌بینید‪ .‬این به خاطر‌‌‬ ‫همان فضیلت توکل به خداست که در درون افراد وجود دارد‪.‬‬ ‫فرد‪ ،‬زندگی و عزیزانش را از دست داده اما توکل و ایمان به‬ ‫خدا دارد که در واقع نوعی فضیلت تلقی م ی‌شود‪ .‬حاال آن‬ ‫عقیده خداگرایی هم وجود دارد که در بخش بینشی‪ ،‬عرض‬ ‫خواهم کرد‪.‬‬ ‫رفتار محب ت‌آمیزی که ای رانیان نسبت به یکدیگر در‬ ‫حوادث دارند به فضیلتی به نام فضیلت احسان ب ر‌م ی‌گردد‪.‬‬ ‫یعنی اگر در جان ای رانیان احس��ان نبود طبیعتا دس��ت به‬ ‫چنی��ن کاری نم ی‌زدند‪ .‬ام��ا در کنار اینگون��ه فضایل یک‬ ‫رذايل و آسی ب‌های منشی هم وجود دارد‪ .‬مثال یک رذیلت‬ ‫تقلی د‌گرای��ی غی ر‌مدلل‪ ،‬به‌عنوان یک رذیل��ت در منش ما‬ ‫وجود دارد که خودش را در رفتار نشان م ی‌دهد‪.‬‬ ‫عده‌ای معتقدند که بای�د آموزه‌های غربی درباره‬ ‫س�بک‌زندگی در فرهن�گ بوم ی‌ مخلوط ش�ده‬ ‫یا فرهنگ بوم�ی‌را با فرهنگی غرب�ی مطابقت‬ ‫بدهیم‪ .‬آیا شما با این نظریه موافقید؟‬ ‫‪ l‬ببینید‪ ،‬تقلید یک وقت مدلل و یک وقت معلل‬ ‫است‪ .‬تقلید مدلل یعنی تقلیدی که پشتوانه عقالنی دارد‪،‬‬ ‫این خیلی خوب اس��ت و نم ی‌شود که نباش��د‪ .‬هر انسانی‬ ‫در یک رشته‌ای تخصص دارد و در رش��ته‌های دیگر مقلد‬ ‫م ی‌شود‪ .‬یک بیمار حتی اگر پی اچ دی فلسفه و ریاضیات‬ ‫هم داشته باش��د وقتی که پیش یک طبیب حاذق م ی‌رود‬ ‫به هر حال آنجا باید حرف پزش��ک را گ��وش بدهد که این‬ ‫م ی‌شود تقلید مدلل‪ .‬یا مثال در احکام شرعی گفته م ی‌شود‬ ‫که ش��ما باید از مرجع تقلید اعلم‪ ،‬تقلید بکنی��د‪ .‬این نوع‬ ‫یکی از امتیازاتی که ما در‬ ‫سب ک‌زندگ ی‌مان داریم رفتارهای‬ ‫محب ت‌آمیزی است که مردم نسبت‬ ‫به قشر آسی ب‌پذیر دارند‪ .‬ببینید در‬ ‫مناسب ت‌های مختلف مردم م ی‌روند‬ ‫و به اقشار ضعیف کمک م ی‌کنند‪ .‬با‬ ‫یک برآورد معمولی متوجه م ی‌شوید‬ ‫که موسسات خیری ه‌ای در کشور وجود‬ ‫دارد و گاهی اوقات از همین امتیاز یک‬ ‫عده‌ای هم سوءاستفاده م ی‌کنند چون‬ ‫مردم ما‪ ،‬مردم ب ا‌محبتی هستند‬ ‫تقلید‪ ،‬تقلید یک غی ر‌مجتهد از مجتهد در احکام ش��رعی‬ ‫بوده و تقلید مدلل است‪.‬‬ ‫اما تقلید معلل‪ ،‬تقلیدی اس��ت که پش��توانه دلیل و‬ ‫عقلی نداشته و یک تقلید کورکورانه است‪ .‬این روحیه تقلید‬ ‫کورکورانه یک رذیلت اس��ت که ما در سب ک‌زندگی داریم و‬ ‫در رفتارهایمان هم خودش را نشان م ی‌دهد‪ .‬مثال یک فرم‬ ‫لباس��ی به جامعه م ی‌آید ش��ما م ی‌بینید که هنوز این فرم‬ ‫لباس مطرح نشده در جامعه رواج پیدا کرده است‪ .‬یا در مورد‬ ‫سبک آرایش سر و صورت‪ ،‬یک دفعه م ی‌بینید جوان‌هایی‬ ‫پیدا م ی‌شوند که موهای خودشان را عجیب و غریب آرایش‬ ‫م ی‌کنند‪ .‬ی��ا مثال از نماده��ای بعض��ی جریان‌های ‪sub‬‬ ‫‪ culture‬خرده فرهنگ یا ‪ Anti culture‬ضد فرهنگ‬ ‫اس��تفاده م ی‌کنند و بعد ه��م بعض ی‌ها که از این مس��ائل‬ ‫اطالعی ندارند آمار م ی‌دهن��د و م ی‌گویند که جوان‌های ما‬ ‫شیطان‌پرست ش��ده‌اند‪ .‬این بنده خدا‪ ،‬این جوان نم ی‌داند‬ ‫شیطان‌پرس��تی چیس��ت‪ ،‬ولی نماد صلیب شکسته را از‬ ‫گردنش آویزان کرده اس��ت‪ .‬تاثیرپذی��ری از نماد‌ها خیلی‬ ‫سریع است‪.‬‬ ‫در دوران ي‌ موضوع لباس ملی ایرانیان مطرح شد‬ ‫که به جرات م ی‌توان گفت که این موضوع مغفول‬ ‫واقع شده است‪ .‬قطعا تغییر لباس ایران ی‌ها در‬ ‫طول تاریخ بر کنش و منش آنها تاثیرات خودش‬ ‫را گذاشته است‪ .‬آیا راهکاری برای حل این مساله‬ ‫وجود دارد؟‬ ‫‪ l‬در مورد بحث لباس ملی که مطرح کردید باید به‬ ‫این نکته اشاره کنم که هندی‌ها با اینکه سال‌ها مستعمره‬ ‫انگلیس بودند اما خانم‌هایش��ان لباس محلی «س��اری»‬ ‫م ی‌پوشند‪ .‬البته «س��اری» قبل از دوره اس��تعمار با بعد از‬ ‫اس��تعمار تفاوت پیدا کرده ولی به هر حال این «س��اری»‬ ‫همچنان هست و حتی در بین تحصیلکرده‌ها و سیاسیون‬ ‫هندی هم رواج پیدا کرده اس��ت‪ .‬مثال همسر نخس ت‌وزیر‬ ‫هندوس��تان یا خود نخس ت‌وزیر اگر خانم باش��د این را عار‬ ‫نم ی‌دان��د که «س��اری» بپوش��د‪ .‬جالب اینکه «س��اری»‬ ‫خانم‌های مجرد با متاهل‌ها فرق دارد‪ .‬ش��ما ممکن است‬ ‫بگویید این همه اطالعات را شما از کجا بلدید؟ ما سفرهایی‬
‫‪ l‬بخش سوم از سب ک‌زندگی بخش بینش‌ها بوده‬ ‫که الیه عمی ق‌تر و پنهانی است که حتی م ی‌تواند به‌عنوان‬ ‫مبنا ب رای تغییر منش و کنش ق��رار بگیرد‪ .‬همانطوری که‬ ‫تغیی��ر منش‌ها بر تغیی��ر کنش‌ها تاثی ر‌گذار اس��ت تغییر‬ ‫بینش‌ها ه��م م ی‌تواند منش��ا تغییر منش‌ه��ا و کنش‌ها‬ ‫بشود‪ .‬بینش‌ها در واقع عبارتند از نوع نگاه ما به عالم و آدم‬ ‫و اعتقادات ما نسبت به مبدا و معاد‪ ،‬آغاز و انجام و آن نگاه‬ ‫کالنی که ما نسبت به هستی و انسان داریم‪.‬‬ ‫یک امتیاز مهمی‌که ای رانیان در بخش بینش‌ها دارند‬ ‫در واقع مربوط به اعتقادات آنها نسبت به هم مبدا و معاد و‬ ‫هم به اولیای الهی است‪ّ .‬سر آن هم این است که مثال فرض‬ ‫کنید اگر کسی در ظاهر‪ ،‬معاذاهلل نماز هم نخواند م ی‌گوید‬ ‫من خدا و آخرت را قبول دارم‪ .‬این بینش اعتقادی نسبت به‬ ‫مبدا و مع��اد اگر نگویم در همه‪ ،‬حداق��ل در عمده ای رانیان‬ ‫وجود دارد‪ .‬اعتقادی که ای رانیان نسبت به اولیای الهی مثل‬ ‫پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) دارند‪ ،‬ظهورش را در رفتارهای روز‬ ‫تاسوعا و عاش��ورا م ی‌بینید‪ .‬این صرفا یک عادت ظاهری‬ ‫نبوده و یک اعتقاد و باور است‪.‬‬ ‫اما عیبی که ما در بخش بینش��ی مشاهده م ی‌کنیم‬ ‫بیش��تر متاث��ر از ن��وع غرب‌زدگی م��ا و در واق��ع گرایش‬ ‫سکوالریس��تی‌اس��ت که در بینش ما ول��و خیلی مخفی‬ ‫وجود پیدا کرده است‪ .‬اینکه شما به بعض ی‌ها که م ی‌گویند‬ ‫آیا حاضرید در سیاس��ت دخالت کنید م ی‌گویید که نه من‬ ‫اصال کاری به سیاست ندارم‪ ،‬این سخن ب ر‌م ی‌گردد به یک‬ ‫بینش��ی که در واقع از زمان مشروطه ش��روع شده و شکل‬ ‫گرفته اس��ت‪ .‬آنها به غلط این‌طور القا م ی‌کردند که از نظر‬ ‫‪ l‬ببینید‪ ،‬غرب و دنی��ای مدرنیته عقالنیت طولی‬ ‫را کنار گذاش��ته و فقط به عقالنیت عرضی پرداخته است‪.‬‬ ‫معرفت ب رای قدرت و تکنولوژی ب رای تسلط بشر بر طبیعت‬ ‫است‪ .‬علوم انس��انی ب رای شناخت‪ ،‬تس��لط و تغییر انسان‬ ‫موجود است‪ .‬همه‌اش همین اس��ت و در این جریان رابطه‬ ‫طولی تضعیف شده است‪.‬‬ ‫م��ا ای ران ی‌ها ب��ه لحاظ بینش��ی رابط��ه و عقالنیت‬ ‫طول ی‌مان تقویت شده و قوی اس��ت اما رابطه عرض ی‌مان‬ ‫ضعیف است و آنهایی که غرب‌زده شده و به سمت مدرنیته‬ ‫م ی‌روند‪ ،‬رابطه طولی را تضعیف و رابطه و عقالنیت عرضی‬ ‫را تقویت م ی‌کنند‪.‬‬ ‫خطای مدرنیته این است که عقالنیت طولی را حذف‬ ‫کرده و نتیجه‌اش این است که االن محی ط‌زیست و خانواده‬ ‫دارد آس��یب م ی‌بیند‪ .‬بحران‌های فعلی زائیده این موضوع‬ ‫اس��ت که عقالنیت طولی کنار رفته اس��ت‪ .‬اگر عقالنیت‬ ‫طولی وجود داش��ته و عقالنیت عرضی کنار برود‪ ،‬انحطاط‬ ‫علمی‌و تکنولوژی تحقق پیدا م ی‌کند‪ .‬ب رای اینکه امتیازات‬ ‫هر دو قس��مت وجود داش��ته و معایبی در کار نباشد باید‬ ‫عقالنیت طولی وعرضی را با هم جمع کرد‪.‬‬ ‫توجه داش��ته باش��ید که متاس��فانه بخش و ساحت‬ ‫بینشی س��ب ک‌زندگی ما ایران ی‌ها این است که عقالنیت‬ ‫طولی ما تقویت ش��ده اما عقالنیت عرضی خیلی ضعیف‬ ‫اس��ت و اینهایی که به س��مت عقالنیت عرض��ی رفته و‬ ‫دانشمند علوم طبیعی و‪ ...‬م ی‌شوند‪ ،‬گاهی اوقات به سمتی‬ ‫م ی‌روند که عقالنیت طولی را از دست م ی‌دهند‪.‬‬ ‫پس بناب راین اگر ما م ی‌خواهیم به معایب و امتیازات‬ ‫س��ب ک‌زندگی بپردازیم باید به ساحت بینش��ی‪ ،‬کنشی و‬ ‫منشی آن توجه کنیم و بعد اگر بخواهیم یک نقشه‌ای ب رای‬ ‫بحث س��ب ک‌زندگی ارائه کنیم باید حتما در هر سه سطح‬ ‫به این موضوع نگاه کنیم‪ .‬یعن��ی الگویی که م ی‌خواهیم‬ ‫پیش��نهاد بدهیم فقط به رفتار توجه نکن��د‪ ،‬به منش‌ها و‬ ‫‪ l‬خیلی سوال مهمی‌اس��ت اما اجازه بدهید قبل‬ ‫از اینکه به جوابش بپ��ردازم مثالی را مطرح کنم‪ .‬م ی‌گویند‬ ‫غضنفر در یک تیم فوتبال بازی م ی‌کرد‪ ،‬مدام به خودشان‬ ‫گل م��ی‌زد‪ ،‬گفتند تیم مقاب��ل را رها ک��رده و فقط مراقب‬ ‫غضنفر باشید‪ .‬ما در حال حاضر با یک آسیب جدی روبه‌رو‬ ‫هس��تیم‪ .‬یعنی یکی از عوامل اصلی ک��ه در حال حاضر‬ ‫دارد به سب ک‌زندگی ما آس��یب م ی‌زند فیلم‌هایی است که‬ ‫خودمان در داخل داریم م ی‌سازیم‪.‬‬ ‫االن خطر س��ینمای م��ا بد‌ت��ر از ماهواره‌هاس��ت‪.‬‬ ‫فیلم‌هایی که در دو سال اخیر ساخته شده را بررسی کنید به‬ ‫این نتیجه خواهید رسید‪ .‬فیلم‌های «شاعر زباله‌ها»‪« ،‬آقا‬ ‫یوس��ف»‪« ،‬زندگی خصوصی»‪« ،‬جدایی نادر از سیمین»‪،‬‬ ‫«گشت ارش��اد» و‪ ...‬از این دسته هس��تند‪ .‬من جدید‌ترین‬ ‫فیلم‌هایی که یک مقداری در این وادی‌ها باشند را م ی‌بینم‪.‬‬ ‫در حال حاضر هم دنبال فیلم «زندگی ای رانی» که در دبی‬ ‫اکران شده م ی‌گردم که تا به االن پیدا نکرده‌ام‪ .‬من همه اینها‬ ‫را دیدم و م ی‌بینم و معموال در مسیر قم – ته ران و بالعکس‬ ‫که‌ تردد م ی‌کنم بخش��ی از کار من دیدن ای��ن فیلم‌ها در‬ ‫طول مسیر است‪.‬‬ ‫پیام این فیلم‌ها چیزی جز ی��أس‪ ،‬ناامیدی و بدبینی‬ ‫نیست‪ .‬مثال فیلم ش��اعر زباله‌ها از‌‌ همان ابتدا چه تعابیر و‬ ‫اصطالحات بدبینانه و ناامی د‌کننده را مطرح م ی‌کند‪ .‬یا مثال‬ ‫همین فیلم زندگی خصوصی پیامش این است که این آدم‬ ‫انقالبی اگر چه در ابتدای انقالب پونز بر س��ر خانم‌ها فرو‬ ‫م ی‌کرد االن ولو اینکه روشنفکر هم شده‪ ،‬گلوله بر سر آنها‬ ‫م ی‌زند‪ .‬این مفاهیم و تعابیر خیلی خطرناک است‪.‬‬ ‫من تقریبا مقید بودم و سریال «دونگ یی» را م ی‌دیدم‬ ‫و ش��ب‌هایی هم که دیر به منزل م ی‌رس��یدم بچه‌ها آن را‬ ‫ضبط م ی‌کردند و م ی‌دیدم‪ .‬پی��ام «دونگ یی» این بود که‬ ‫آدمی‌که صداقت داش��ته و اهل خدمت باشد‪ ،‬خدا کمکش‬ ‫م ی‌کند و آدم‌هایی که به‌دنبال قدرت بروند‪ ،‬زمین م ی‌خورند‪.‬‬ ‫هر که دنبال خیانت بود زمین خورده‪ ،‬ولو اینکه مشاور‌اعظم‪،‬‬ ‫همسر شاه یا حتی وزیر بودند‪ .‬اما بر خالف آن م ی‌بینیم که‬ ‫یک دختر دهاتی که قصد خدمت دارد‪ ،‬خدا کمکش کرد و به‬ ‫پیروزی رسید و در‌‌نهایت هم پسرش حاکم شد‪.‬‬ ‫بیایید فیلم‌هایی بس��ازیم که امید‪ ،‬نشاط و اخالق را‬ ‫انتشار بدهد‪ .‬اینکه روی یک نقطه ضعفی که نم ی‌گویم در‬ ‫ای ران نیست دس��ت بگذاریم و آن را بزرگ کنیم‪ ،‬این نتایج‬ ‫گرفته م ی‌ش��ود که ای ران اصال جای زندگی کردن نیست و‬ ‫برویم خارج زندگی کنیم‪ .‬نباید م��ردم را از زندگی کردن در‬ ‫ای ران ناامید کنیم‪ .‬من م ی‌خواهم بگویم که اول یک فکری‬ ‫به حال غضنفرهای خودمان بکنیم بعد سراغ ماهواره برویم‪.‬‬ ‫اما موضوع استفاده از ماهواره در ای ران به قول ما اهل‬ ‫فلسفه به یک کب رای کلی ب ر‌م ی‌گردد و آن اینکه ما ای رانی‪،‬‬ ‫مسلمان و غربی هس��تیم؛ مثلث س��ه ضلع ی‌ای که االن‬ ‫گرفتار آن شدیم‪ .‬ما ای ران ی‌ای هستیم با یک فرهنگ ای رانی‬ ‫قدیم ی‌ که تا به االن نتوانس��تیم چهارشنب ه‌سوری را حذف‬ ‫کنیم‪ .‬عید نوروز جزء س��نت‌های ای رانی بوده و البته خیلی‬ ‫هم خوب است‪.‬‬ ‫ما در عین ح��ال که اس�لامی بوده و ب��ا فرهنگ و‬ ‫آموزه‌های اسالمی مرتبط هستیم اما از طرف دیگر‪ ،‬غربی‬ ‫یا غربزده هس��تیم‪ .‬چون به هر حال داریم مرتب از فلسفه‪،‬‬ ‫علوم پایه‪ ،‬علوم انسانی‪ ،‬علوم مهندسی‪ ،‬صنعت و فرهنگ‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫ش�ما به دو بخش مهم از س�بک‌زندگی شامل‬ ‫بخش کن�ش و منش اش�اره کردی�د‪ .‬در بخش‬ ‫س�وم از ویژ‌گ ی‌ه�ای س�بک‌زندگی ش�اهد چه‬ ‫امتیازات و افتراقاتی هستیم؟‬ ‫چگون�ه م ی‌ش�ود در کن�ار عقالنی�ت طولی به‬ ‫عقالنی�ت عرض�ی ه�م توج�ه ک�رد؟ وضعیت‬ ‫سبک‌زندگی ایرانیان در این بین چگونه تعریف‬ ‫م ی‌شود؟‬ ‫در ش�رایط فعلی در خانه برخي ایران ی‌ها شاهد‬ ‫حضور گیرنده‌های ماهواره‌ای هس�تیم که خود‬ ‫ماهواره ‪ 24‬س�اعته و ب�دون محدودیت در حال‬ ‫القای زندگی به س�بک غرب�ی در جامعه ایرانی‬ ‫است‪ .‬برای حل این مشکل چه باید کرد؟‬ ‫سبك زندگي‬ ‫که م ی‌رویم معموال سعی م ی‌کنیم این مسائل فرهنگی را‬ ‫به دقت از نزدیک ببینيم و درباره آنها م ی‌پرسیم‪.‬‬ ‫سبک لباس پوش��یدن ما در ای ران مرتب تغییر پیدا‬ ‫کرده اس��ت‪ .‬ما در یک جایی بودیم و یک جمعی که ادای‬ ‫روشنفکری درم ی‌آوردند م ی‌خواستند یک اشکال و نقدی به‬ ‫روحانیت بگیرند‪ .‬گفتند چرا شما لباستان با لباس بقیه فرق‬ ‫دارد؟ م ی‌خواهید مثال یک خودی نش��ان بدهید و بگویید‬ ‫که مثال ما این هس��تیم و‪ ...‬من به او گفتم که اوال نیروی‬ ‫انتظامی‌هم لباسش فرق دارد و پزشکان هم در محیط کار‬ ‫خود لباس مخصوصی دارند‪ .‬ثانیا ش��ما لباس‌ها را تغییر‬ ‫دادید‪ .‬تا دوره قاجار همه افراد‪ ،‬عبا و قبا بر تن داشتند‪ .‬اصال‬ ‫این لباس مخصوص ای ران ی‌ها ب��وده و همه هم آن را ب ر‌تن‬ ‫داش��تند‪ .‬بعد از آن بود که کت و ش��لوار آمد و شماها آن را‬ ‫بر تن کردید‪ .‬آیا ما باید از شما تبعیت کنیم؟‬ ‫این ن��وع لباس پوش��یدن در اصل به‌‌ هم��ان روحیه‬ ‫تقلیدی ب ر‌م ی‌گردد‪ .‬یک مدتی کاله پهلوی باب ش��د‪ ،‬بعد‬ ‫از آن یک مدت ش��لوارهایی که پایین آن گشاد و باالی آن‬ ‫تنگ بود مد‌شد‪ .‬مرتب نوع آرایش‌های سر و صورت تغییر‬ ‫این امر ناشی از همان رذیلت منشی و تقلیدهای‬ ‫م ی‌کند که ‌‌‬ ‫معلل و کورکورانه‌ است‪.‬‬ ‫من نم ی‌خواهم بگویم که آدم نبای��د تقلید بکند اما‬ ‫باید یک پشتوانه عقالنی داشته باشد که چرا من این سبک‬ ‫لباس‪ ،‬مد یا آرایش را انتخاب ک��رده‌ام؟ نه اینکه حاال مثال‬ ‫فرض کنید آقای ملسون اینطوری لباس م ی‌پوشد و من هم‬ ‫باید اینطوری بپوشم‪ .‬یا مثال فرض کنیم مایکل جکسون‬ ‫آنطوری سر و صورتش را آرایش داده بود و من هم باید مثل‬ ‫او باشم‪ .‬خب این چه مالکی اس��ت‪ .‬هزاران آدم وجود دارند‬ ‫که مرتب تغییر شکل و گاهی اوقات تغییر هویت م ی‌دهند‪.‬‬ ‫آیا ما هم باید همان طوری باش��یم؟ این منش وقتی تغییر‬ ‫پیدا کرد کنش هم تغییر پیدا م ی‌کن��د و بعد م ی‌بینید که‬ ‫طرف ب ی‌هویت شده و هویت خودش را از دست داده است‪.‬‬ ‫بینشی‪ ،‬اهل بیت کاری به سیاست نداشتند‪ .‬یعنی آن بعد‬ ‫اجتماعی‪ ،‬حضور و فعالیت سیاس��ی اهل بیت(ع) از سوی‬ ‫افراد خیلی کمرنگ مشاهده م ی‌ش��ود‪ .‬البته این قصه به‬ ‫نظرم به یک پیشینه تاریخی قبل از مشروطیت ب ر‌م ی‌گردد‬ ‫و آن حاکمیت عقالنیت تصوف است که از قرن دوم در ما‬ ‫ای ران ی‌ها شکل گرفته است‪ .‬شما م ی‌دانید که اکثر صوفیان‬ ‫ای رانی بودند و شهید مطهری هم در کتاب خدمات متقابل‬ ‫اسالم و ای ران از ش��خصی ت‌های زیادی از متصوفه از ای ران‬ ‫قدیم نام م ی‌برد‪ ،‬این شخصی ت‌ها در واقع بینش صوفیانه‬ ‫پیدا کرده بودند‪.‬‬ ‫به بدعت‌ه��ا و انحرافات بعض��ی فرقه‌هاي صوفیان‬ ‫مانند اباحه‌گری كه خانقاه را به جای مس��جد گذاش��تند و‬ ‫امثال اینها کاری ندارم‪ .‬مش��کل اصلی این است که بیشتر‬ ‫بینش‌های آنها مبتنی بر عقالیت طولی است نه عقالنیت‬ ‫عرضی‪.‬‬ ‫هم در عرفان نظری و هم در عرفان عملی‌‪ ،‬فقط رابطه‬ ‫انسان با خدا مطرح است‪ .‬خدا و تجلیات خدا را شهود کنیم‪.‬‬ ‫در عرفان عملی باید از توبه و امثال آن شروع کنیم تا به خدا‬ ‫برسیم‪ .‬اسفار اربع ه‌ای که ذکر م ی‌کنند سیر من الخلق الی‬ ‫الحق و بعد از آن سیر من الحق الی الخلق است‪.‬‬ ‫آنهایی که گرای��ش تصوف دارند با عل��وم طبیعی و‬ ‫علوم انسانی میانه‌ای ندارند و بیشتر دغدغه‌های آنها رابطه‬ ‫انسان با خدا هم در مقام نظر و هم در مقام عمل است‪ .‬من‬ ‫نم ی‌خواهم بگویم این عیب است بلکه این نقص است واال‬ ‫این یکی از امتیازات ما ای ران ی‌هاست که رابطه انسان با خدا‬ ‫را مورد توجه قرار م ی‌دهیم‪.‬‬ ‫بینش‌ها هم باید توجه داش��ت و بعد از آن نهادهایی که در‬ ‫کشور فعالیت م ی‌کنند در‌‌نهایت به یکی از این ساحت‌ها‬ ‫توجه کرده و به آن بپردازند‪.‬‬ ‫‪61‬‬
‫سبك زندگي‬ ‫غرب تاثیر م ی‌گیریم‪ .‬یعنی پنج مولفه غرب کاملا دارد روی‬ ‫ما تاثیر م ی‌گذارد که یکی از آنها بحث فرهنگ ماهواره یا‬ ‫صنعت ماهواره است‪.‬‬ ‫بنده در کتاب جریان‌شناس��ی فکری ای��ران معاصر‪،‬‬ ‫وقتی که این جریان را معرفی کردم یک جریانی را به امام و‬ ‫رهبری و خیلی از بزرگان حتی بزرگان گذشته به نام جریان‬ ‫عقالنیت اسالمی نس��بت دادم‪ .‬ما با عقالنیت منطقی و‬ ‫اس�لامی م ی‌گوییم که کدام بخش از ای ران��ی آری و کدام‬ ‫بخ��ش از ای رانی نه‪ .‬یعنی م��ا نه مطلقا غرب��ی و نه مطلقا‬ ‫غرب‌س��تیزیم‪ .‬ما نم ی‌گوییم حاال هر چه غربی اس��ت بد‬ ‫است یا هر چه غ ربی است خوب است‪ .‬هر چه بینش‪ ،‬کنش‬ ‫و منش ای رانی است خوب است و هر چه نیست بد است‪.‬‬ ‫حتی در بحث اس�لام‪ ،‬ما معتقدیم که افراد مختلفی‬ ‫یک چیزهایی را به نام اس�لام مطرح کردند که ما باید آنها‬ ‫را بس��نجیم و ارزیابی کنیم‪ .‬مگر هر کسی هر چیزی را به‬ ‫اس�لام نس��بت داد باید بپذیریم؟ عقالنیت اسالمی یک‬ ‫منطق و معی��ار بوده که به م��ا قدرت گزین��ش را م ی‌دهد‬ ‫و بس��یار مهم اس��ت که ما از این طریق قدرت گزینش را‬ ‫به دس��ت بیاوریم‪ .‬مس��ئوالن و عناصر مختلف تاثی ر‌گذار‬ ‫مخصوصا ش��ورای عالی انقالب فرهنگی ب ر‌اس��اس این‬ ‫منطق و معیار بیایند و بگویند چه بخش��ی از غرب آری و‬ ‫چه بخشی نه‪ .‬اما به آن بخش��ی هم که گفته م ی‌شود نه‪،‬‬ ‫توجه داشته باش��ید‪ .‬خب جامعه ما به آن بخش هم که ما‬ ‫م ی‌گوییم نه الزاما گوش نم ی‌دهد و راه خود را م ی‌رود‪.‬‬ ‫ح��اال آنهایی ک��ه م ی‌روند دو دس��ته هس��تند؛ یک‬ ‫دسته افرادی که س��ازمان‌یافته‪ ،‬کاملا مدیریت شده و تابع‬ ‫جریان‌های فراماسونری م ی‌خواهند‪ .‬در واقع بینش‪ ،‬منش‬ ‫و کنش ای ران اسالمی را عوض کنند و حساب شده هم کار‬ ‫م ی‌کنند‪ .‬مسئول این کار بخش انتظامی‌و امنیتی است‪ .‬ما‬ ‫گاهی اوقات مطلع م ی‌شدیم که مثال از ته ران یک اتوبوس‬ ‫یا مینی‌‌بوس خانم‌های مشکل‌دار را م ی‌آوردند قم و از صبح‬ ‫تا شب در خیابان‌ها پرس��ه م ی‌زدند‪ ،‬بعد هم شب دیر وقت‬ ‫آنها را به ته ران ب ر‌م ی‌گرداندند‪ .‬خب معلوم است که این کار‬ ‫حساب شده و سازمان یافته است و بدین وسیله م ی‌خواهند‬ ‫فضای معنوی شهر قم را تحت تاثیر قرار بدهند‪ .‬حتی این‬ ‫آدم‌ها‪ ،‬دور و اط راف حرم مطهر حضرت معصومه‌(س) پرسه‬ ‫م ی‌زدند‪ .‬خب این چیزی نیس��ت که شما بگویید که من با‬ ‫یک توصیه اخالق��ی آنها را هدایت م ی‌کنم‪ .‬معلوم اس��ت‬ ‫که آنها به صورت سازمان‌یافته و پش��توانه‌دار دارند به این‬ ‫اقدامات دست م ی‌زنند‪ .‬اینجا مسئوالن انتظامی‌و نظامی‬ ‫وظیفه دارند تا آنها را شناسایی و با آنها برخورد کنند‪.‬‬ ‫باید در م��ورد بخش «نه» غ��رب‪ ،‬کار فرهنگی کرد‪.‬‬ ‫صدا و سیما‪ ،‬حوزه‌های علمیه و وزارت فرهنگ و ارشاد در‬ ‫این زمینه نقش موثری دارند و باید بیايند بررس��ی و تبیین‬ ‫کنند‪ .‬ما درباره آثار سوء ماهواره چه کار کرده‌ایم؟ چه تبیینی‬ ‫داشتیم؟ روزنامه‌ها‪ ،‬مجله‌ها و صدا‌و‌سیمای ما از این جهت‬ ‫که به خانواده‌ها نشان بدهند که این ماهواره‌ها قبل از اینکه‬ ‫به جامعه آس��یب بزنند ب��ه بنیان خانواده‌ آس��یب م ی‌زنند‬ ‫چه کار کرده‌اند؟ به هر حال وقتی خانواده‌ها‪ ،‬ش��بکه‌های‬ ‫ماهواره‌ای منحرف را تماشا کنند‪ ،‬اول این خانواده تزلزل پیدا‬ ‫م ی‌کند بعد وقتی خانواده تزلزل پیدا کرد جامعه تزلزل پیدا‬ ‫م ی‌کند‪ .‬ما تا به االن یک سریال یا فیلم درباره آسی ب‌های‬ ‫ماهواره ساخته‌ایم؟ متاسفانه نساخته‌ایم‪ .‬به جای آن م ی‌آیند‬ ‫سریال دزد و پلیس که یک طنز ب ی‌محتواست را م ی‌سازند‪.‬‬ ‫این همه دارند هزین��ه م ی‌کنند اما در راس��تای تبيین این‬ ‫تزایی‬ ‫آسی ب‌ها ب رنامه‌ریزی نم ی‌کنند تا بدین‌وسیله‪ ،‬موفقی ‌‬ ‫کنند‪ .‬ای ران ی‌ها افراد با‌هوش و با ذکاوت ی‌هستند و با کنایه‬ ‫هم مطلب را م ی‌گیرند چه برسد با صداقت‪ .‬ولی از آن طرف‬ ‫هم خوب تقلی د‌پذیر هستند و ما باید با استفاده از هوش و‬ ‫ذکاوت ای ران ی‌ها تقلید آنها را به تقلید مدلل تبدیل کنیم و‬ ‫این کار کاملا شدنی است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪62‬‬ ‫خطرات شيوع فردگرايي و لذت‌طلبي‬ ‫‪3‬‬ ‫گفت وگو با دكتر لبيبي درباره آفات سبك زندگي غربي براي ايرانيان‬ ‫دکتر محمدمهدی لبیبی‪ ،‬استاد حوزه جامع ه‌شناسی دانشگاه عالمه طباطبایی است و پیشتر مدرس دانشکده‬ ‫علوم اجتماعی دانشگاه تهران و مدیر رادیو تجارت بوده است‪ .‬از این استاد جامع ه‌شناسی کتاب‌هایی چون «خانواده‌ها‬ ‫در دنیای امروز»‪« ،‬مفاهیم کلیدی پی یر بوردیو»‪« ،‬زندگی و مرگ یک مولف»‪« ،‬جرائم خش�ن» و «لیبرال دموکراس�ی‬ ‫آرزویی ناتمام» و‪ ...‬منتشر شده اس�ت‪ .‬وی در عرصه مباحث مربوط به خانواده و سبک‌زندگی‪ ،‬متبحر و محل رجوع‬ ‫است و آسی ب‌های بسیاری را در زمینه سبک‌زندگی ایرانی امروز برم ی‌شمرد‪ .‬بسیاری از این موارد همان آسی ب‌هایی‬ ‫هستند که مقام معظم رهبری نیز در سفر به خراسان‌شمالی در جمع مردم بدان‌ها اشاره فرموده و موارد قابل اصالح‬ ‫در سبک‌زندگی دانسته‌اند‪ .‬دکتر لبیبی اخالق را یکی از مهمترین پارامترهای متاثر در سبک‌زندگی م ی‌داند و درباره‬ ‫آسی ب‌های آن در س�بک‌زندگی بومی‌ایرانی م ی‌گوید‪« :‬این روزها مشاهده م ی‌کنیم که اخالق نظری در کشور بسیار‬ ‫فربه شده و در محی ط‌های دانشگاهی و حوزوی به کرات مورد تاکید قرار دارد‪ ،‬اما متاسفانه حوزه اخالق عملی که بسیار‬ ‫نیز ب ا‌اهمی ت‌تر از اخالق نظری است‪ ،‬مورد غفلت قرار گرفته است‪ ،‬همین ک م‌توجهی به اخالق عملی در سبک‌زندگی‬ ‫ایرانی تاثير منفی گذاشته‪ ،‬ب ه‌طوری که آن را دچار تنش ساخته و ناهماهنگ ی‌هایی را در رفتارهای افراد در محیط داخل‬ ‫و خارج از منزل‪ ،‬محی ط‌های کاری و‪ ...‬ایجاد کرده است‪ ».‬مشروح گفت‌وگو با دکتر لبیبی را در ادامه م ی‌خوانیم‪.‬‬ ‫گفت وگو‪ :‬زهره سعیدی‬ ‫جن�اب آق�اي دکت�ر لطف�ا توضی�ح دهی�د ک�ه‬ ‫س�بک‌زندگی ب�ه چ�ه معناس�ت و دارای چ�ه‬ ‫کارکردهایی است؟‬ ‫کزندگی‪ ،‬بسیاری از افراد معتقد‬ ‫‪ l‬درباره مفهوم سب ‌‬ ‫هستند سب ک‌زندگی از دو واژه «سبک» و «زندگی» دریافت‬ ‫شده و معادل (‪ )style of life‬است به این معنا که در زندگی‬ ‫روزمره اتفاقاتی م ی‌افتد که ب رای آن اتفاقات باید ش��یوه‌ای‬ ‫کزندگی این نیست‬ ‫تعیین کرد‪ ،‬اما در واقع معنی اصلی سب ‌‬ ‫کزندگی برگرفته از واژه‌های سبک و زندگی‬ ‫چرا‌که مفهوم سب ‌‬ ‫نیست‪ ،‬بلکه مفهومی‌گسترده و مرجع دارد و بسیاری المان‌ها‬ ‫در درون آن قرار دارد که شامل دیدگاه انسان نسبت به زندگی‬ ‫و ماهیت زندگی م ی‌ش��ود‪ .‬بر این اساس سب ک‌زندگی ابعاد‪،‬‬ ‫موضوعات و اهداف مختلفی را شامل م ی‌شود و نم ی‌توان آن را‬ ‫به چند واژه و موضوع جزئی محدود کرد‪ .‬یکی از این کارکردها‬ ‫ایجاد تمایز بین افراد است‪ ،‬گاهی پوشیدن یک لباس خاص‪،‬‬ ‫غذا یا ورزش مشخص باعث م ی‌شود تا افراد تالش کنند از‬ ‫این طریق خود را از دیگران متمایز ساخته و مرزی را بین خود‬ ‫و دیگران ایجاد کنند‪ ،‬درحالی که گاهی اوقات این مرزبندی‬ ‫صورت نم ی‌گیرد‪.‬‬ ‫آیا م ی‌ت�وان ب�ه راحتی ی�ک س�بک‌زندگی را در‬ ‫جامع ه‌ای ایج�اد کرد یا س�بکی را در یک جامعه‬ ‫تغییر داد؟‬ ‫‪ l‬پیش از پاسخ به این پرس��ش توضیح بدهم که‬ ‫سب ک‌زندگی بومی‌شامل نگرش‌ها‪ ،‬بینش‪ ،‬معرفت نسبت‬ ‫به زندگی‪ ،‬حیات و هستی اس��ت؛ بناب راین اینکه چطور این‬ ‫عوامل در جامعه ای رانی تعریف م ی‌ش��ود‪ ،‬س��ب ک‌زندگی را‬ ‫مشخص م ی‌کند‪.‬‬ ‫کزندگی بومی‌با بینش‪ ،‬فرهنگ و باورهای بوم ی‌‬ ‫سب ‌‬ ‫کزندگی ایده‌آل‬ ‫کزندگی معیار با سب ‌‬ ‫در ارتباط است‪ ،‬اما سب ‌‬ ‫کزندگی مطلوب یا معیار آن چیزی‬ ‫متفاوت است چرا‌که سب ‌‬ ‫کزندگی‬ ‫است که منطبق با فرهنگ و باورهای ماست اما سب ‌‬ ‫ایده‌‌آل آن چیزی است که ممکن اس��ت در جامعه مشاهده‬ ‫نشود‪ .‬ماکس وبر جامع ه‌شناس از این نوع دوم سب ک‌زندگی‬ ‫به تیپ ایده‌آل تعبیر م ی‌کند و به فارسی گونه آرمانی تعریف‬ ‫م ی‌ش��ود‪ ،‬ب رای نمونه ممکن اس��ت ب رای یک دانشجو ‪20‬‬ ‫مش��خصه درنظر گرفته ش��ود که البته وی دارای تمام آن‬ ‫مشخصه‌ها نباش��د‪ ،‬اما هرچه یک جامعه به نمونه آرمانی‬ ‫کزندگ ی‌اش به مطلوب نزدیکتر است‪،‬‬ ‫نزدیکتر شود‪ ،‬مدل سب ‌‬ ‫کزندگی بومی‌را تعریف کرد‪.‬‬ ‫ب راین اساس م ی‌توان یک سب ‌‬ ‫کزندگی باید بگویم که به سادگی‬ ‫ب رای تغییر یک سب ‌‬ ‫نم ی‌توان یک س��بک را ایجاد یا تغییر داد چرا‌که ریشه‌های‬ ‫آن در ذهنیت انسان‌هاس��ت و تغییر نگرش آدم‌ها‪ ،‬باورها و‬ ‫ارزش‌ها کار ساده‌ای نیست‪ .‬سب ک‌زندگی پدیده‌ای است که‬ ‫در دل و روان انسان‌ها جا دارد و عادات و منش رفتاری آنها را‬ ‫شکل م ی‌دهد‪.‬‬ ‫در قرآن کریم مباحثی درباره س��ب ک‌زندگی انسان‌ها‬ ‫بیان ش��ده‪ ،‬ب رای نمونه در آیه‌ای که خداوند انسان را خطاب‬ ‫قرار داده و روحیه سرکش او را به دلیل افزایش ثروت‌ترسیم‬ ‫م ی‌کند‪ ،‬ای��ن روحیه ج��زو ویژگ ی‌های انس��انی و به نوعی‬ ‫کزندگ ی‌اش تلقی م ی‌شود‪.‬‬ ‫سب ‌‬ ‫ب ا‌وجود این مس�ائل س�بک‌زندگی ایرانی بر چه‬ ‫پای ه‌هایی استوار است؟‬ ‫کزندگی ای رانی بر دو اساس ویژگ ی‌های دینی‬ ‫‪ l‬سب ‌‬ ‫و ملی یا به تعبیری هویت دینی و ملی اس��توار شده است‪.‬‬ ‫هویت دینی برگرفته از دین اس�لام ب رای اکثریت مردم ای ران‬ ‫کزندگی‬ ‫است‪ ،‬البته اقلی ت‌های سایر مذاهب نیز ب راساس سب ‌‬ ‫دینی ‪ -‬اسالمی خود را با این س��بک در کشور وفق داده‌اند‪.‬‬ ‫اسالم جزو ادیانی است که در تمام جزئیات زندگی روش و راه‬ ‫و رسم مشخصی دارد و برخالف بس��یاری ادیان که کاری با‬ ‫مسائل شخصی پیروان خود ندارند‪ ،‬با مسائل جزئی سروکار‬ ‫دارد؛ بناب راین حتی ب رای نماز خواندن و روزه گرفتن‪ ،‬پوشش‪،‬‬ ‫تو‌آمد و ارتباطات خویشاوندی و باورهای سیاسی منابعی‬ ‫رف ‌‬ ‫در قرآن و احادیث ارائه داده است‪.‬‬ ‫هویت ملی نی��ز تاثی راتی در س��ب ک‌زندگی دارد‪ ،‬ب رای‬ ‫نمونه تمدن ای رانی با آداب و رسوم و فرهنگ خاص در جامعه‬ ‫یا نحوه ارتباط با والدین و احترام به آنها و روابط خویشاوندی‬ ‫در این حوزه تعریف م ی‌ش��ود‪ ،‬بناب راین در برخی بخش‌های‬ ‫کزندگی دینی بر ملی ارجحیت دارد و برعکس‪.‬‬ ‫جامعه سب ‌‬ ‫این یک س�وال جدی اس�ت با ای�ن پی ش‌فرض‬ ‫م ی‌توان گفت باورهای دینی در ایران نس�بت به‬ ‫گذشته تغيير كرده است؟‬ ‫‪ l‬در پاسخ به این سوال باید بگویم که در طول زمان‬ ‫غلظت باورهای دینی تغيي راتي داشته‪ ،‬اما این بدان معنا نیست‬ ‫که اعتقادات مردم سست شده است‪ ،‬باید این اصل را بپذیریم‬ ‫کزندگی و هر باوری در طول زمان دچار تغییر‬ ‫که هر نوع سب ‌‬ ‫و تحوالتی م ی‌شود‪.‬‬ ‫ب�ا ای�ن س�خن نم ی‌ت�وان نتیج�ه گرف�ت که‬ ‫سبک‌زندگی بومی‌شباهتی با س�بک‌زندگی در‬ ‫غرب پیدا کرده است؟‬ ‫‪ l‬سب ک‌زندگی ایده‌آل جامعه ای رانی بر پارامترهای‬ ‫دینی و ملی اس��توار اس��ت‪ ،‬اما اکن��ون همه م��ا در دنیای‬ ‫جهان ی‌شده و جهان ی‌س��ازی زندگی م ی‌کنیم‪ ،‬زندگی ای رانی‬ ‫قاعدتا در ارتباط با کل جهان اس��ت و ای��ن ارتباط به معنای‬ ‫ارتباط با فرهنگ‌ها‪ ،‬رس��انه‌ها و ش��رایط دنیای جدید است‬
‫که در دهه‌های گذش��ته کمرنگ‌تر ب��وده و اوج آن را اکنون‬ ‫م ی‌توانیم مشاهده کنیم چرا‌که گس��تره رسانه‌ها‪ ،‬فناوری و‬ ‫تکنولوژی و امکانات ارتباطی راه را ب رای تبادل فرهنگی باز‬ ‫کرده است‪ .‬بناب راین در این برهه ه ر‌کس ارزش‌های خود را به‬ ‫دیگران منتقل و تحت تاثیر ارزش‌های دیگران قرار م ی‌گیرد‬ ‫و هر نوع سب ک‌زندگی متاثر از عوامل مختلف قرار م ی‌گیرد‬ ‫نه یک عامل‪.‬‬ ‫اخالق چه نقشی در سبک‌زندگی ایفا م ی‌کند؟‬ ‫بنابرای�ن آیا این صحیح اس�ت که تح�ت تاثیر‬ ‫ارزش‌های غربی قرار بگیریم؟‬ ‫‪ l‬م��ن معتقد به نظری��ه «گیدنز»‪ ،‬جامع ه‌ش��ناس‬ ‫انگلیسی هستم که م ی‌گوید در دنیای مدرن نباید سنت‌ها را‬ ‫حبس کرد‪ ،‬بناب راین در عین اینکه حق نداریم همه آنها را حفظ‬ ‫کنیم باید از سایر ارزش‌ها نیز استفاده کرد‪ ،‬البته این بدین معنا‬ ‫نیست که هرچه وجود داشته خوب است‪ ،‬بلکه باید از ارزش‌ها‬ ‫و هنجارهای دنیای مدرن نیز اس��تفاده کنیم؛ بناب راین این‬ ‫اشکالی ندارد که سب ک‌زندگ ی‌مان تحت‌تاثیر سایر سب ک‌ها‬ ‫قرار گیرد‪ .‬ای راد اینجاست که فرهنگ غرب در تضاد با ریشه‌ها‬ ‫واقع ش��ود‪ .‬ب رای نمونه اینکه نظم‪ ،‬ترتیب و انضباط زندگی‬ ‫و کار را از غرب دریافت کنیم‪ ،‬امری شایس��ته است و باعث‬ ‫عقالن ی‌تر شدن رفتارها و صحي ح‌تر شدن رفتار مردم م ی‌شود‪،‬‬ ‫اما اینکه دچار برخی آسی ب‌ها و معضالت جامعه غ ربی شویم‪،‬‬ ‫جامعه را دچار اشکال م ی‌کند‪.‬‬ ‫سبک‌زندگی غربی دارای چه آسی ب‌هایی است؟‬ ‫کزندگی‬ ‫‪ l‬بسیاری از مواردی که در زمینه آسیب سب ‌‬ ‫غرب مطرح م ی‌شود ب رای خود غ ربیان آسیب نیست‪ ،‬اما ب رای‬ ‫ی آسیب محسوب م ی‌شود‪ ،،‬ب رای‬ ‫کزندگی بوم ‌‬ ‫ای رانیان با سب ‌‬ ‫نمونه جامعه غرب به اتفاق‪ ،‬به فردگرایی و لذت‌طلبی افراطی‬ ‫روی آورده‌اند‪ ،‬بناب راین این روزها در کشور نیز مشاهده م ی‌کنیم‬ ‫که جوانان کمتر عالقه‌مند به ازدواج هستند و بیشتر دلیل آن‬ ‫مشکالت مادی نیست‪ ،‬بلکه عالقه‌مندي به ازدواج کمتر شده‬ ‫اس��ت درحالی که هم دین و هم سنت‌های ملی به تشکیل‬ ‫به موقع خانواده و ازدواج تاکید کرده‌ان��د‪ ،‬بناب راین اگر به این‬ ‫روش به س��ب ک‌زندگی غربی ادامه دهیم‪ ،‬مطمئنا بسیاری‬ ‫از‌ب ی‌هنجاری‌ها و مشکالت تحت تاثیر این فرهنگ گریبان‬ ‫کزندگ ی‌مان را خواهد گرفت و افزایش می زان طالق‌ها‬ ‫س��ب ‌‬ ‫در جامعه که مقام معظم رهبری نیز در س��فر اخیرش��ان به‬ ‫خ راسان‌شمالی بدان اشاره کرده‌اند از جمله مواردی است که از‬ ‫کزندگی غ ربی به سنتی وارد شده و شکاف‌ها و مشکالتی‬ ‫سب ‌‬ ‫را ایجاد کرده است‪.‬‬ ‫«س��بك زندگي» اين روزه��ا به بح��ث غالب ميان‬ ‫رسانه ها و ش��خصيت هاي مختلف تبديل شده است‪.‬هر‬ ‫كدام از آنان در اين مورد ديدگاهي دارند و نگاهي ويژه ‪ .‬حسين‬ ‫صفار هرندي ك��ه در كارنامه اش عالوه ب��ر روزنامه نگاري‬ ‫سابقه وزارت ‪ ،‬آنهم وزارت ارش��اد ديده مي شود يكي از اين‬ ‫افراد است ‪ .‬او اخي را در سخناني به ماجراي تغيير سبك زندگي‬ ‫در دوران معاصر پرداخته است ‪.‬‬ ‫او در بخش��ي از اين سخنانش گفته اس��ت ‪ :‬در زمان‬ ‫جنگ عده‌ای به خارج از کش��ور رفتند و بار خود را بستند و‬ ‫برخی در داخل که حتی از جانش��ان در جنگ مایه گذاشته‬ ‫بودند‪ ،‬گفتند که حاال زمان این اس��ت که ما خود را بسازیم‬ ‫و وقت خوشگذرانی ماس��ت و وارد محاسباتی از این دست‬ ‫ش��دند‪ ،‬هرچند تعداد این افراد کم بود‪ ،‬اما این نگرش ریشه‬ ‫دوانید و برخی نیز کمک کردند که این ادبیات رونق بگیرد‪.‬‬ ‫یکی از این افراد‪ ،‬آقای هاشمی بود‪».‬‬ ‫وی با بیان اینکه «کس��انی در این عرص��ه در دولت‬ ‫سازندگی خط‌ش��کن بودند که یکی از آنها ش��هردار ته ران‬ ‫بود»‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬شهرداری ته ران سمبل تغییر از حالت‬ ‫س��ابق به حالت جدید بود و اثر عمل آن زود درخشش پیدا‬ ‫کرد‪ .‬در اوایل فعالیت آقای کرباس��چی نگاه ما نس��بت به‬ ‫مدیریت ایشان بود و گارد بسته‌ای نداشتیم‪ .‬آقای کرباسچی‬ ‫س��وار بر موتور‌س��یکلت از یک پایگاه به یک پایگاه دیگر‬ ‫سرکشی کرده و با کسانی که در خصوص کار مردم درست‬ ‫عمل نم ی‌کردند برخورد م ی‌کرد‪ .‬ایشان ابتدا به‌عنوان یک‬ ‫چهره ضد‌فساد درخشید و بعد گل‌کاری‌هایش شروع شد‪».‬‬ ‫صفار‌هرندی اضافه کرد‪« :‬به‌تدریج مشخص شد بهایی که‬ ‫ب رای ساختن شهر پرداخته ش��د‪ ،‬سنگی ن‌تر از چیزی بود که‬ ‫فکر م ی‌کردیم‪ .‬شهر فروخته م ی‌شد تا ساخته شود و اینجا‬ ‫دوره شکل‌گیری طبقه جدیدی است که از آنها با نام صاحبان‬ ‫ثروت یا نوکیس ه‌هایی که چیزی نداشتند و یکشبه ثروتمند‬ ‫شدند یاد م ی‌کنیم‪ .‬این تحول دهان به دهان منتقل و صدای‬ ‫یک‌شبه ثروتمند ش��دن در دل‌ها پرورده ش��د‪ .‬در واگذاری‬ ‫زمی ن‌ها‪ ،‬باغ‌های بزرگ و کارخانه‌ها به بخش‌های خصوصی‪،‬‬ ‫رانت‌هایی در سیستم‌های دولتی به وجود آمد‪ .‬اصل واگذاری‬ ‫به بخش خصوصی بد نبود‪ ،‬اما نحوه این واگذاری‌ها مشکل‬ ‫داشت‪».‬‬ ‫صفار‌‌هرندی درباره واگذاری زمی ن‌ها و کارخانجات در‬ ‫دوران س��ازندگی نیز اظهار کرد‪« :‬به کارخانه‌ها چوب حراج‬ ‫زده شد و متاسفانه این واگذاری‌ها به نزدیکان‪ ،‬خویشاوندان‬ ‫و نورچشم ی‌ها اختصاص داشت‪ .‬کم‌کم فاصله میان اغنیا‬ ‫و ضعفا بیشتر ش��د و مش��کلی که به تبع آن بروز کرد این‬ ‫بود که گفتند همه اینها مس��تلزم تغیی��ر جهت فرهنگی‬ ‫است‪ ،‬بناب راین تغییر فرهنگ و طرح سبک جدید زندگی در‬ ‫دستورکار قرار گرفت‪».‬‬ ‫این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تاکید بر‬ ‫اینکه «صحب ت‌های من تنها در جهت تحلیل درباره شرایط‬ ‫دوران سازندگی است»‪ ‌،‬گفت‪« ‌:‬تولد روزنامه همشهری نیز‬ ‫ب رای تغییر سبک زندگی بود‪ .‬همشهری م ی‌گفت اصال به‬ ‫سیاس��ت کاری ندارم و م ی‌خواهم بعد از فشارهای جنگ و‬ ‫مشکالت مختلف‪ ،‬یک تصویر گل و بلبل به مردم ارائه دهم‬ ‫و در نتیجه اولین روزنامه رنگی بود که افراد حرفه‌ای نیز وارد‬ ‫آن شدند؛ روزنامه‌نگارانی از قبل انقالب و بعد از آن‪».‬‬ ‫وی ادامه داد‪« :‬جریان‌سازی فرهنگی ب رای القای اینکه‬ ‫عصر جدیدی آغاز ش��ده‪ ،‬محدود به ای��ن روزنامه نبود و به‬ ‫ساحت رسانه ملی کشیده شد‪ .‬ادبیات‪ ،‬موسیقی و نظم و نثر‬ ‫این دوره به‌گونه‌ای در تقابل گذشته حرکت م ی‌کند‪ ،‬طوری‬ ‫که در اذهان این طور متبادر م ی‌شود که برخی گویا سر ستیز‬ ‫با گذشته دارند و اتفاقا کد‌هایی نیز در این جهت داده شد و‬ ‫تیترهایی با مضمون نقد گذش��ته وآرمان‌های پیشین دیده‬ ‫ش��د و کم‌کم بحث‌هایی درباره اینکه سیاست و دین با هم‬ ‫نم ی‌سازد و همچنین درباره دین حداقلی مطرح شد‪ .‬بع د‌ها‬ ‫برخی از دست و پا‌گیر ش��دن انقالب ب رای نظام حرف زدند؛‬ ‫از اینجا بود که عده‌ای طرف��دار نظام بدون انقالب و عده‌ای‬ ‫طرفدار انقالب بدون نظام شدند و به همین خاطر آقا فرمودند‬ ‫که انقالب همان نظام و نظام همان انقالب است‪g».‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫سخنان صفار‌هرندی در مورد دوران هاشمی و تولد سبک زندگی جدید‬ ‫سبك زندگي‬ ‫ماجراي يك تغيير‬ ‫‪ l‬در ی��ک تقس��یم‌بندی کلی اخالق ب��ه دو حوزه‬ ‫نظری و عملی تقسیم م ی‌شود‪ ،‬اخالق نظری را هنجارهای‬ ‫یدانند‪،‬‬ ‫جهان‌شمول که پایبندی بدان مورد توجه همه است‪ ،‬م ‌‬ ‫ب رای نمونه صداقت‪ ،‬وفا‪ ،‬اعتماد به دیگ��ران ودوری از دروغ‬ ‫گویی و خیانت از جمله مباحثی است که نیازی به دینداری‬ ‫ندارد و هر فرد اخالق‌مداری در س��طح جهانی آنها را رعایت‬ ‫م ی‌کند؛ اخالق نظری مجموعه اخالق کاربردی و عملیاتی‬ ‫در جامعه محس��وب م ی‌ش��ود بناب رای��ن در همین بخش‬ ‫نقطه تفاوت و ش��کاف س��ب ک‌زندگی ما با غرب مشخص‬ ‫م ی‌شود؛ متاسفانه مشاهده م ی‌ش��ود در جامعه ای ران اخالق‬ ‫عملی ضعیف اس��ت و در نقط��ه مقاب��ل آن اخالق نظری‬ ‫بسیار فربه شده است‪ .‬در حوزه و دانش��گاه‪ ،‬مدرسه و خانه از‬ ‫احادیث پیامب ر‌(ص) و ائمه(ع) درباره اخالق نظری بسیار گفته‬ ‫م ی‌شود‪ ،‬اما وقتی پای عمل به میان م ی‌آید افراد میان یک‬ ‫دوراهی قرار م ی‌گی رند و بس��یار کم اتفاق م ی‌افتد که منافع‬ ‫یو‬ ‫شخصی خود را کنار بگذارند و این جزو سب ک‌زندگی بوم ‌‬ ‫آسیب این سب ک‌زندگی شده است‪ .‬بناب راین این‌ب ی‌اخالقی‬ ‫ی را دچ��ار تنش کرده و‬ ‫عملی در جامعه س��ب ک‌زندگی بوم ‌‬ ‫ناهماهنگ ی‌هایی را در رفتار افراد در خانه و بیرون از آن و تبدیل‬ ‫ارزش‌ها به ضدارزش‌ها ایجاد کرده است‪ .‬مهمترین کاری که‬ ‫ی صورت‬ ‫در این حوزه م ی‌توان ب رای نجات سب ک‌زندگی بوم ‌‬ ‫داد‪ ،‬توجه به اخالق عملی از طری��ق کاربردی‌کردن مبانی و‬ ‫مفاهیم آن در جامعه و درون ی‌سازی واقعی ت‌های اخالقی بین‬ ‫افراد است‪ .‬رسانه‌های مختلف در این زمینه م ی‌توانند کارساز‬ ‫باشند و با کمک صاحب‌نظ ران و علمای فن‪ ،‬عملیات ی‌کردن‬ ‫مسائل اخالقی در جامعه را آموزش دهند‪g .‬‬ ‫تولد روزنامه همشهری برای تغییر سبک‬ ‫زندگی بود‪ .‬همشهری می‌گفت اصال به سیاست‬ ‫کاری ندارم و می‌خواهم بعد از فشارهای جنگ و‬ ‫مشکالت مختلف‪ ،‬یک تصویر گل و بلبل به مردم‬ ‫ارائه دهم و در نتیجه اولین روزنامه رنگی بود که‬ ‫افراد حرفه‌ای نیز وارد آن شدند؛ روزنامه‌نگارانی از‬ ‫قبل انقالب و بعد از آن‪.‬‬ ‫‪63‬‬
‫‪ l‬بله‪ ،‬در س��ال‌های اخیر زندگی بشر جهانی شده‬ ‫مختصات سبک‌زندگی درگفت‌وگو با دکتر ابراهيم فیاض‬ ‫و دغدغه همه توج��ه به این دهکده جهانی به دلیل رش��د‬ ‫ارتباطات در دنیاس��ت و این ارتباطات هم��ه نقاط مختلف‬ ‫دنیا را ب��ه یکدیگر متص��ل س��اخته و در قالب‌هایی چون‬ ‫قوانین رانندگی مش��ابه‪ ،‬قوانین حقوقی و جزائی مشهود‬ ‫است‪ ،‬بناب راین در اس��تفاده از اصول عقالنی بشر‪ ،‬ما امروز‬ ‫«دکتر ابراهيم فیاض» دکترای تخصصی تاریخ معاصر‪ ،‬استاد دانشگاه آزاد اسالمی‪ ،‬نویسنده و روزنام ه‌نگار است و‬ ‫غربی شدیم و از وسایلی اس��تفاده م ی‌کنیم که آن سر دنیا‬ ‫در زمینه‌های مختلف تاریخی و باستان‌شناسی تبحر دارد‪ .‬از این نویسنده دو عنوان کتاب با نام‌های «دولت و انقالب»‬ ‫نیز از آنها استفاده م ی‌ش��ود‪ .‬موضوعاتی چون حقوق‌بشر‪،‬‬ ‫و «عصر طالیی مطبوعات ایران» منتشر شده است‪ .‬وی در گفت‌وگو با مثلث درباره بوم ی‌سازی سبک‌زندگی غربی‬ ‫آزادی بیان‪ ،‬اصالت انسان‪ ،‬پاس��خگو بودن در ب رابر قدرت‬ ‫و غرب ی‌سازی سبک‌زندگی بومی توضیح م ی‌دهد که س�نت‌های غرب تاکنون توانسته تاثیر خود را بر سبک‌زندگی‬ ‫و قدرتمن��دی نهادها‪ ،‬ل��زوم فعالیت اح��زاب و روزنامه‌ها‪،‬‬ ‫بومی‌ایران�ی بگذارد‪ ،‬اما این حقیقت نباید مانع ش�ود که ما پیوندهای خود را با س�نت‌ها قط�ع کنیم‪ .‬جوامع موفق‬ ‫عناصر سرمایه‌گذاری‪ ،‬پیش��رفت تجارت جهانی و گفتمان‬ ‫جوامعی هستند که دنیای جدید را براساس سنت‌های خود بومی‌م ی‌سازند و ایران نیز باید بتواند سبک‌زندگی سنتی‬ ‫جهانی نش��ان از دهکده‌ای م ی‌دهد که انس��ان‌ها در آن با‬ ‫و بوم ی‌خود را حفظ کند‪ ،‬اما در عین حال از سایر جوامع نیز تاثیراتی بپذیرد‪.‬‬ ‫یکدیگر زندگی م ی‌کنند‪ ،‬بناب راین دیروز اگر در تگزاس تنها‬ ‫شلوار جین استفاده م ی‌شد‪ ،‬امروزه در تمام دنیا شلوار جین‬ ‫پوشش محسوب م ی‌شود و در همه دنیا پیتزا غذا محسوب‬ ‫متفاوت با شمال یا جنوب کشور است‪ .‬مردم مناطق کویری‬ ‫مهمترین مختص�ات س�بک‌زندگی بومی‬ ‫م ی‌شود‪ ،‬بناب راین این اشتراکات زیاد شده است‪.‬‬ ‫دارای منازل��ی از کاهگل‪ ،‬خش��ت و گل و در داخل گچ‌بری‬ ‫‌با توج�ه ب�ه ن�گاه معنوی ک�ه در ای�ران و‬ ‫با تم�ام این توضیح�ات آیا بای�د اجازه داد‬ ‫و آیینه‌کاری و ب��ه لحاظ اقتصادی نیز بس��یار اقتصادی‌تر‬ ‫ب ه‌خص�وص مش�رق‌زمین وج�ود دارد‪،‬‬ ‫که س�بک‌زندگی غربی در کش�ور بومی‌یا‬ ‫هستند‪.‬‬ ‫چیست؟‬ ‫سبک‌زندگی سنتی‪ ،‬مدرن شود؟‬ ‫افتراق‌ها اما چیست؟‬ ‫‪ l‬یک��ی از مهمتری��ن ویژگ ی‌های س��ب ک‌زندگی‬ ‫‪ l‬هیچ‌تردیدی نیست که س��نت‌های غرب تاثیر‬ ‫‪ l‬یکی از مهمترین تفاوت‌ها بین س��ب ک‌زندگی‬ ‫بومی‌در ای ران که در دوران اخیر نیز دچار تغیی راتی اساسی‬ ‫کزندگی بومی‌گذاشته و‬ ‫خود را به دالیل قدرت فراوان بر سب ‌‬ ‫غربی و بومی‌ایرانی در بیان عالیق‪ ،‬خواسته‌ها و نگرش‬ ‫شده‪ ،‬نگاه با دیدگاه شرقی و درونی است؛ به این معنا که اگر‬ ‫نمونه آن پوشش‪ ،‬شیوه زندگی‪ ،‬میهمان ی‌ها و عروسی‪ ،‬رادیو‬ ‫شرقیان نس��بت به جهان اس��ت؛ چرا‌که نگرش در ایران‬ ‫این دیدگاه را با سب ک‌زندگی غرب مقایسه کنیم‪ ،‬مشاهده‬ ‫تلویزیون و دانشگاهاست‪ ،‬اما این حقیقت نباید مانع شود که‬ ‫برگرفته از عرفان و احساسات اس��ت‪ ،‬معنویات و رویکرد‬ ‫م ی‌کنیم که جوامع غربی دارای یک ن��گاه کاملا بیرونی‬ ‫ما پیوند خود را با سنت‌ها قطع کنیم‪ .‬تنها جوامعی موفقند‬ ‫صوفیانه از قدیم ج��زو زندگی ای رانیان بوده اس��ت‪ ،‬اما در‬ ‫هستند‪ ،‬اما س��ب ک‌زندگی ای رانی از حوزه‌های سنت‪ ،‬آداب‬ ‫که دنیای جدیدی را ب راساس سنت‌ها ب رای خود بومی‌سازند‬ ‫غرب به وی��ژه اخیرا این س��ب ک‌زندگی مبتن��ی بر تعقل‬ ‫و رس��وم‪ ،‬عرف و شرعیات با تقس��یم‌بندی زندگی شهری‪،‬‬ ‫و البته در این میان این حقیقت وجود دارد که برخی سنت‌ها‬ ‫و نگ��رش فیلس��وفانه به زندگ��ی و در‌نهایت ی��ک نگاه‬ ‫روستایی و حتی ایلیاتی به عالوه زیس ت‌بوم ی‌های مختلف‬ ‫از بین م ی‌روند‪ ،‬اما این بخشی از واقعیت غیرقابل کتمان‬ ‫برون‌گرایانه است چرا‌که اولویت در غرب‪ ،‬ماده و سرمایه‬ ‫متاثر است‪ .‬در‌نهایت مهمترین مختصات این سب ک‌زندگی‬ ‫اس��ت‪ .‬اگر تنها به غرب ی‌س��ازی خود فکر کنی��م‪ ،‬دیدگاه‬ ‫است‪ ،‬اما ایرانیان از قدیم این سرمایه را در اختیار داشتند‪،‬‬ ‫نگاه درونی به عرف‪ ،‬ش��رع‪ ،‬س��نت‌ها و‪ ...‬ب راساس زندگی‬ ‫اشتباهي است و مشکالت بسیاری را فراهم م ی‌آورد‪.‬‬ ‫بنابراین جایگاهی ب��رای آن قائل نم ی‌ش��دند‪ ،‬در‌نهایت‬ ‫بومی‌شهری یا روستایی است‪.‬‬ ‫ایران ی‌ه�ا از دیرباز مذهب�ی بوده‌اند‪ ،‬با این‬ ‫ش��رقیان دنیا را تخفیف داده و به معنویات توجه نش��ان‬ ‫شما از اقلی م‌ها س�خن گفتید‪ ،‬آیا م ی‌توان‬ ‫توضیحات سبک‌زندگی ما چه میزان متاثر‬ ‫دادند‪ ،‬اما سب ک‌زندگی غربی مبتنی بر توجه به دنیاست و‬ ‫تنوع‌زیستی را باعث افتراق در سبک‌زندگی‬ ‫از مذهب است؟‬ ‫اصل اساسی برخالف سب ک‌زندگی بومی‌ایرانی و شرقی‬ ‫بدانیم؟‬ ‫‪ l‬سوالتان را با این س��وال پاسخ م ی‌دهم که مگر‬ ‫که بر فنا استوار است‪ ،‬بر بقاست‪.‬‬ ‫‪ l‬همان‌گونه که م ی‌دانی��م ای ران پهناورمان دارای‬ ‫م ی‌شود در جامع ه‌ای که دین مدار است‪ ،‬مذهب طی قرون‬ ‫بنابراین چرا امروز مشاهده م ی‌کنیم که این‬ ‫چهار فصل اس��ت و همه‌گونه تنوع زیس ت‌بوم ی‌ را در خود‬ ‫مختلف تاثیری بر زندگی مردم نگذاشته‬ ‫جای داده است‪ ،‬عالوه بر این در یک‬ ‫باشد؟ به تعبیر س��اده‌تر در شرق نقش‬ ‫لحظه در یک نقطه ای ران م ی‌توانیم‬ ‫معنویت و قداس��ت دین بسیار پررنگ‬ ‫ش��نا کنیم و در جای دیگری اسکی‬ ‫است و دین در تمام زوایای زندگی مردم‬ ‫بر برف‪ .‬نکت��ه مهم این اس��ت که‬ ‫جریان دارد‪ .‬اما نکته مهم این است که‬ ‫جغرافیا بر سب ک‌زندگی بسیار موثر‬ ‫دین نباید به ش��کل کلیش��ه‌ای ب رای‬ ‫است و م ی‌تواند عادات و ویژگ ی‌های‬ ‫زندگی مورد استفاده قرار گیرد‪ .‬استفاده‬ ‫کزندگی‬ ‫اخالقی و به تعبیر دیگر سب ‌‬ ‫از دین باید به شکل هوشمندانه صورت‬ ‫م��ردم را تعیین کند‪ .‬به‌ط��ور مثال‬ ‫گیرد تا حقایق و فضایل دینی به شکل‬ ‫س��ب ک‌زندگی بین مردم گیالن به‬ ‫صحیح نه‌فقط در قالب مناسک‪ ،‬قدرت‬ ‫دلیل داش��تن بارندگی و جنگ‌های‬ ‫بگیرد چرا‌که دین تربیت انس��ان‌های‬ ‫ف��راوان کاملا متفاوت از اندیش��ه و‬ ‫پرهیزکار و درستکار ب رای انجام فضایل‬ ‫روحیات مردم کوی��ری بدون باران و‬ ‫است‪.‬‬ ‫آب اس��ت‪ .‬مردم یزد برای اولی ن‌بار‬ ‫د ر‌نهایت مهمترین آسیبی که‬ ‫در تاریخ توانس��تند از قنات استفاده‬ ‫ای�ن روزها س�بک‌زندگی بومی‬ ‫کنن��د و همین کم‌آبی ن��وع تغذیه‪،‬‬ ‫‌را تهدید م ی‌کند به اعتقاد شما‬ ‫بیماری‌ه��ا و عادات آنه��ا را از مردم‬ ‫چیست؟‬ ‫شمال کشور که دارای غذاهای پرآب‬ ‫‪ l‬به نظرم مهمترین مس��اله‬ ‫هستند‪ ،‬متفاوت م ی‌سازد‪ ،‬بنابراین‬ ‫در دوران کنونی خردمندی است و من‬ ‫مردمان شمال بس��یار برون‌گراتر از‬ ‫به‌شدت جوامع جهان س��وم‪ ،‬در حال‬ ‫مردم منطقه کویری هستند که البته‬ ‫توسعه و شرقی را در این زمینه جوامعی‬ ‫یکی از عوامل موثر در آن نیز زندگی‬ ‫یکی از مهمترین تفاوت‌ها بین سبک‌زندگی غربی و بومی‌ایرانی در بیان عالیق‪ ،‬خواسته‌ها و نگرش‬ ‫دارای خالء مشاهده م ی‌کنم‪ .‬خردمندی‬ ‫سیاس��ی و تهاجمات خارجی است‬ ‫شرقیان نسبت به جهان است؛ چرا‌که نگرش در ایران برگرفته از عرفان و احساسات است‬ ‫کمک م ی‌کند تا رابطه منطقی با دین‬ ‫که در شمال کش��ور امنیت بیشتر‬ ‫برقرار ش��ود و انتخاب هوش��مندانه از‬ ‫و مردم راحت‌ت��ر زندگی م ی‌کردند و‬ ‫رهیافت دین صورت پذی��رد تا از جهالت‌ب ی‌م��ورد در این‬ ‫سبک‌های زندگی بسیار به هم نزدیک شده‬ ‫در مرکز امنیت کمتر بوده است‪ ،‬بناب راین کویری‌ها بیشتر‬ ‫زمینه دور شویم‪ ،‬بناب راین مهمترین بحث این است که این‬ ‫و سبک‌زندگی بوم ی‌ شباهت‌های بسیاری‬ ‫ثروت خود را پنهان م ي‌کنند و به همین دالیل م ی‌بینیم که‬ ‫با سبک‌زندگی غربی پیدا کرده است؟‬ ‫معماری منازل و مکان‌های مختل��ف رفت‌و‌آمد مردم کویر‬ ‫خردمندی در فرهنگ جامعه رسوخ کند‪g .‬‬ ‫سنت‌گرايي و خردمندي‬ ‫سبك زندگي‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪64‬‬
‫خوراكيان مي‌گويد‪:‬‬ ‫ساختار فرهنگي‬ ‫كشور در تحقق‬ ‫سياست‌هاي‬ ‫فرهنگي‪ ،‬عقب‌مانده‬ ‫و ناقص‌الخلقه است‪.‬‬ ‫سبك زندگي‬ ‫گفت‌وگو با امير خوراکیان‪ ،‬درباره وضعيت فرهنگي شهر تهران‬ ‫امير خوراكيان رئيس سازمان فرهنگي ‪ -‬هنري شهرداري تهران در اين گفت‌وگو به ارزيابي خود از سبك زندگي‬ ‫مردم تهران پرداخته و از اقدامات فرهنگي در راستاي اخالقي كردن رفتار مردم پايتخت ايران سخن گفته است‪ .‬او‬ ‫البته در كنار برخي نهادهاي ديگر در اين مصاحبه به عنوان مسئول فرهنگ تهران مورد پرسش قرار گرفته است‪.‬‬ ‫آق�ای خوراکی�ان! گفت‌وگ�و را ب�ا بح�ث درباره‬ ‫وضعیت فرهنگی تهران آغ�از می‌کنیم‪ .‬وضعیت‬ ‫فعلی چقدر مورد رضایت شماست؟‬ ‫‪ l‬این س��وال را از دو جنب��ه می‌توان پاس��خ داد‪ .‬از‬ ‫یک جهت‪ ،‬زمانی که ما از جنبه‌های مذهب��ی و انقالبی به‬ ‫وضعیت ش��هر تهران نگاه می‌کنیم با شرایط دلگرم‌کننده و‬ ‫خوشحال‌کننده‌ای رو‌به‌رو هس��تیم که از ویژگی‌های مثبت‬ ‫پایتخت است‪ .‬حتی یکی از ویژگی‌های تهران‪ ،‬نقش‌آفرینی‬ ‫آن در جهان از این منظر اس��ت؛ به‌گونه‌ای که تهران از این‬ ‫جنبه امروز یک الگو در جهان اس��ت‪ .‬ام��ا از منظر‪ ،‬دیگر و‬ ‫در الیه‌ای دیگر‪ ،‬زیر‌پوس��ت ش��هر تهران‪ ،‬ما آس��یب‌های‬ ‫فرهنگی و اجتماعی بسیاری داریم که آنها هم از دغدغه‌ها‪،‬‬ ‫مشکالت و ناراحتی‌هایی است که با آن مواجه هستیم‪ .‬همین‬ ‫مسائل‪ ،‬فهرست‌ها و صورت مساله‌ای دارد که بسیار جدی‪،‬‬ ‫نگران‌کننده و محل تامل است‪.‬‬ ‫مثال در چه حوزه‌هایی؟‬ ‫‪ l‬در حوزه رواب��ط خانوادگی؛ ه��م در روابط میان‬ ‫همس��ران‪ ،‬هم در بحث ازدواج و طالق و ه��م در الیه‌های‬ ‫بعدی ما شاهد مشکالتی هستیم؛ به‌عنوان مثال ممکن است‬ ‫برخی همسران به‌ظاهر از یکدیگر جدا نشوند‪ ،‬اما کیفیت رابطه‬ ‫میان آنها نگران‌کننده است و در جهتی است که با ارزش‌های‬ ‫اخالقی و دینی ما تناس��ب چندانی ندارد‪ .‬بررس��ی‌ها نشان‬ ‫می‌دهد که رابطه اعضای خانواده با یکدیگر و حتی معماری‬ ‫خانه‌ها به‌گونه‌ای پیش می‌رود متاسفانه جامعه بیشتر به سمت‬ ‫تقویت فضاهای فردی حرکت می‌کند تا فضاهای مشترک‪.‬‬ ‫در حالی که در گذشته میهمانپذیر و‌هال در خانه‌ها بزرگ‌تر‬ ‫بود‪ ،‬اما امروزه معماری‌ها در جه��ت افزایش تعداد اتاق‌های‬ ‫خصوصی است و همه امکانات فرد در یک اتاق قرار می‌گیرد‪.‬‬ ‫یعنی در زندگی‌های امروز‪ ،‬زندگی فردی پررنگ‌تر ش��ده و‬ ‫این از نظر ما یک آسیب جدی فرهنگی و اجتماعی است‪ .‬از‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫ابزار به اندازه محتوا مهم است‬ ‫این رو مساله خانواده یکی از صورت‌مساله‌های مهمی‌است‬ ‫که ما در تهران آن را بررسی و آسیب‌شناسی کرده‌ایم‪ .‬مساله‬ ‫س��بک‌زندگی نیز ‪ -‬که اخیرا مورد تاکید رهبرمعظم انقالب‬ ‫قرار گرفته است ‪ -‬یکی از مس��ائلی است که ما در الیه‌های‬ ‫درونی زندگی با صورت مساله‌های زیادی در رابطه با آن رو به‬ ‫رو هستیم‪ .‬مساله استفاده از فناوری‌های مختلف‪ ،‬رسانه‌ها و‬ ‫مدیریت مصرف رسانه نیز یکی دیگر از آسیب‌ها و معضالتی‬ ‫است که ما ش��اهد ضعف‌ها و آسیب‌های بس��یاری در این‬ ‫خصوص هستیم‪ .‬در مصرف درس��ت رسانه الگوی مناسبی‬ ‫نداریم و دچار آسیب‌هایی در این حوزه هستیم‪.‬‬ ‫می‌توانیم این‌گونه اس�تدالل کنیم که مبنای شما‬ ‫این اس�ت که فعالیت‌های خود را از کوچک‌ترین‬ ‫جوام�ع و نهاده�ا همچون خان�واده آغ�از کنید و‬ ‫به‌تدریج به جوامع بزرگ‌تر برسید‪.‬‬ ‫‪ l‬مخاطب اصلی فعالیت‌های ما‪ ،‬خانواده است و در‬ ‫خصوص مسائل و مشکالت شهر تهران به صورت منطقه‌ای‬ ‫عمل می‌کنیم؛ یعنی سعی کرده‌ایم شاخص‌های فرهنگی هر‬ ‫منطقه را جدا از مناطق دیگر ارزیابی کنیم‪.‬‬ ‫پ�س در واق�ع برنامه‌ه�ای ش�ما بر‌اس�اس‬ ‫سبک‌زندگی در هر منطقه متفاوت است‪.‬‬ ‫‪ l‬نمی‌توانیم به‌طور قاطع و کامل این مساله را تایید‬ ‫یا درباره آن اظهارنظر کنیم؛ ما هنوز به‌طور کامل در این مسیر‬ ‫پیش نرفته‌ایم‪ .‬این وضعی��ت خوبی خواهد بود که ما بتوانیم‬ ‫تمام برنامه‌های خود را بر‌اس��اس ش��اخص‌های فرهنگی‬ ‫هر منطقه تنظیم کنی��م‪ .‬اما درخصوص بررس��ی وضعیت‬ ‫‪65‬‬
‫فرهنگی ش��هر تهران به صورت کاملا منطقه‌ای و جزء به‬ ‫جزء عمل کرده‌ایم‪ ،‬یعنی سعی کرده‌ایم ویژگی‌ها و مختصات‬ ‫فرهنگی ‪ -‬اجتماعی هر منطقه را به صورت جداگانه بررسی‬ ‫کنیم؛ چراکه تجربه نش��ان داده تفاوت‌های بسیار زیادی در‬ ‫مشکالت فرهنگی مناطق مختلف شهر تهران وجود دارد‪.‬‬ ‫طبیعی است دسترسی به این ویژگی‌ها و شاخص‌ها آثار خود‬ ‫را در برنامه‌های محله‌ای منطقه‌ای ما ‪ -‬که به صورت فصلی‬ ‫توسط کارشناسان مناطق مختلف تصویب می‌شود ‪ -‬نشان‬ ‫خواهد داد‪.‬‬ ‫ش�ما از ابتدا ک�ه به س�ازمان فرهنگ�ی ‪ -‬هنری‬ ‫ش�هرداری تهران آمدی�د و مدیری�ت فرهنگی‬ ‫پایتخت ‪ -‬و ش�هری که‌ام‌القرای جهان اسلام‬ ‫ش�ناخته می‌ش�ود ‪ -‬را برعه�ده گرفتی�د ب�ا چه‬ ‫شناختی این مسئولیت را پذیرفتید؟ فکر می‌کنید‬ ‫از زم�ان آغاز مس�ئولیت ش�ما در این ح�وزه چه‬ ‫تغییراتی در حوزه فرهنگ ش�هری ایجاد ش�ده‬ ‫است؟‬ ‫سبك زندگي‬ ‫‪ l‬در این دو سال که ما در سازمان فرهنگی ‪ -‬هنری‬ ‫شهرداری تهران مشغول به کار هستیم از اثربخشی کارهای‬ ‫خود رضایت بیش��تری داریم؛ چراکه ب��ر روي اولويت‌هاي‬ ‫موضوعي س��ازمان‪ ،‬كه ‪ 18‬مح��ور در حوزه‌ه��اي اخالق‪،‬‬ ‫فرهنگ شهروندي‪ ،‬سبك زندگي و هويت شهر تهران است‬ ‫متمركز شديم و برنامه‌هاي خود را در قالب هندسه موضوعي‬ ‫سازمان منسجم كرديم‪ .‬همین باعث شده است تا برنامه‌های‬ ‫ما در مناطق بیس��ت‌و‌دوگانه تا حدود زیادی هدفمند باشد‪.‬‬ ‫بخش‌هایی ه��م که وظیفه تولی��د محتوا را برعه��ده دارند‬ ‫وظیفه‌شان مشخص است؛ به‌عنوان مثال یکی از محورهای‬ ‫اصلی ما بر‌اساس تذکرات و توصیه‌های رهبر معظم انقالب‪،‬‬ ‫اخالق عمومی است و ایش��ان روی «صبر» تاکید ویژه‌ای‬ ‫دارند‪ .‬صبر و خویشتنداری در ماه مبارک رمضان جزو هندسه‬ ‫محتوایی ما بود و این دو موضوع‪ ،‬محور فعالیت‌های ما در این‬ ‫ماه قرار گرفت‪ .‬شعار ما در ماه رمضان این بود‪« :‬ماه خدا‪ ،‬ماه‬ ‫شکیبایی»‪ .‬تولیدات ما در ماه رمضان که یک جزوه تصویری‬ ‫بود‪ ،‬س��خنرانی‌ها‪ ،‬نمایش و سرودی که س��فارش دادیم‪ ،‬با‬ ‫موضوع صبر تولید شد‪ .‬نمی‌خواهم بگویم تمام جهت‌گیری‬ ‫ما در این راستا بود‪ ،‬اما می‌توانم بگویم که جهت‌گیری کلی‬ ‫ما در مناطق بیس��ت و دوگانه تهران در ماه رمضان‪ ،‬صبر و‬ ‫خویشتنداری بود‪ .‬ش��هروندی که هفده شب در برنامه‌های‬ ‫ما شرکت کرده و ذهن او در هر ش��ب با زاویه‌ای از موضوع‬ ‫بردباری‪ ،‬صبر و خویشتنداری آشنا شده‪ ،‬در کنار فعالیت‌های‬ ‫متنوع تاثیر بیشتری از این موضوعات خواهد گرفت‪ .‬بنابراین‬ ‫ما به‌دنبال این هدفمندی محتوایی در برنامه‌ها هستیم‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫مجموعه‌های فرهنگی مختلفی همچون سازمان‬ ‫زیباسازی‪ ،‬موسسه همشهری و فرهنگسراها در‬ ‫مجموعه مدیریت شهری وجود دارند که به‌صورت‬ ‫موازی در حوزه فرهنگ در تهران فعالیت می‌کنند‪.‬‬ ‫تعامل شما و نهاد متبوع‌تان با این نهادها چگونه‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬بخش‌ه��ای مختلفی ب��ا کارک��رد فرهنگی در‬ ‫ش��هرداری تهران هس��تند که ما هم جزئی از آنها هستیم‪.‬‬ ‫هر‌‌یک از این سازمان‌ها ماموریت‌های مس��تقلی دارند؛ اما‬ ‫به دلیل لزوم هماهنگی‪ ،‬ما هر هفته جلساتی را در قالب یک‬ ‫ش��ورایعالی فرهنگی برگزار می‌کنیم‪ .‬در واقع تقسیم کارها‪،‬‬ ‫هماهنگی‌های کالن و توافق��ات الزم صورت می‌گیرد و از‬ ‫این جهت مش��کل خاصی وجود ندارد‪ .‬البته فرهنگس��راها‬ ‫زیرنظر سازمان هستند‪ ،‬اما اگر سازمان کار رسانه‌ای داشته‬ ‫باشد توس��ط موسسه همش��هری انجام می‌ش��ود یا توافق‬ ‫می‌کنیم که از لحاظ رس��انه‌ای ما را پشتیبانی کنند‪ .‬سازمان‬ ‫زیباسازی هم اگرچه نقش مس��تقیم فرهنگی ندارد‪ ،‬اما در‬ ‫این زمینه نقش‌آفرینی می‌کند و جنبه تبلیغی‪ -‬ترویجی را‬ ‫پوشش می‌دهد و از سازمان در برنامه‌هایش حمایت می‌کند‪.‬‬ ‫سازمان ورزش ش��هرداری نیز کارکرد فرهنگی و اجتماعی‬ ‫دارد‪ .‬این سازمان نهادی مستقل اس��ت که در حوزه ورزش‬ ‫فعالیت می‌کند و به مدیریت فضاهای ورزش��ی می‌پردازد‪،‬‬ ‫اما در شورای فرهنگی ش��هرداری تهران عضویت دارد و با‬ ‫س��ازمان ما هم تعامل و همکاری می‌کند‪ .‬در واقع سازمان‬ ‫فرهنگی ‪ -‬هنری شهرداری تهران به‌عنوان بخش فرهنگی‬ ‫مجموعه شهرداری با سایر بخش‌ها هماهنگ است‪.‬‬ ‫با نهادهای فرهنگی کالن کشور مثل وزارت ارشاد‬ ‫و شورای فرهنگ عمومی چگونه تعامل می‌کنید و‬ ‫اساسا سازمان متبوع شما در حوزه سیاستگذاری‬ ‫کالن فرهنگی چه نقشی ایفا می‌کند؟‬ ‫‪ l‬ما عضو بس��یاری از ش��وراهای فرهنگی کشور‬ ‫هستیم و در جلسات آنها شرکت می‌کنیم‪ .‬حتی روسای برخی‬ ‫دیگر از نهادهای فرهنگی ‪ -‬اجتماع��ی عضو هیات امنای‬ ‫سازمان هستند‪ ،‬مثال رئیس سازمان تبلیغات اسالمی‪ ،‬وزیر‬ ‫فرهنگ و ارشاد اسالمی‪ ،‬رئیس سازمان صداوسیما‪ ،‬رئیس‬ ‫حوزه هنری‪ ،‬مدیرعامل کانون پ��رورش فکری کودکان و‬ ‫نوجوانان و همچنین رئیس سازمان بسیج از اعضای هیات‬ ‫امنای سازمان ما هستند‪ .‬عضویت این افراد در هیات امنای‬ ‫سازمان ظرفیت خوبی است تا در جلسات مختلف درخصوص‬ ‫برنامه‌های گوناگون با آنها هماهنگ باش��یم‪ .‬اما اگر منظور‬ ‫شما یک هماهنگی کالن در سطح کشور باشد باید بگویم که‬ ‫متاسفانه این یکی از معضالت فعلی در حوزه فرهنگ است و‬ ‫در این حوزه چالش‌های بسیاری داریم‪.‬‬ ‫ترکیب مدیریتی چنین س�ازمانی فرصت بسیار‬ ‫خوبی برای این س�ازمان ایجاد كرد ت�ا بتواند از‬ ‫این اعتماد ویژه اس�تفاده و مردم تهران را از این‬ ‫فرصت بهره‌مند کن�د‪ .‬آیا جمع‌ش�دن این اعضا‬ ‫با این ترکی�ب فوق‌العاده در کن�ار یکدیگر‪ ،‬جنبه‬ ‫تعارف و رودربایستی دارد یا جنبه دیگری دارد؟‬ ‫‪ l‬نه؛ واقعا آنها در سیاستگذاری و تصویب برنامه‌های‬ ‫کالن ما تاثیر بسیاری دارند‪ .‬من از گذشته اطالع چندانی ندارم‬ ‫اما در حال حاضر از یک‌س��و همه اعضا در جلسات سازمان‬ ‫حضور فعال دارند و از سوی دیگر از نتایج پژوهش‌هایی که‬ ‫ارائه می‌شود استقبال می‌کنند‪ .‬اعضا حدود سه ساعت وقت‬ ‫صرف کردند و روی محوره��ای محتوایی که ما تهیه کرده‬ ‫بودیم بحث کردند‪ ،‬برخی محورها را تغییر دادند و در‌نهایت به‬ ‫یک جمع‌بندی قابل توجه رسیدیم‪ .‬می‌خواهم بگویم هیات‬ ‫امنا واقعا در تمام زمینه‌ها نقش دارند‪ .‬ما بعد از این جلس��ات‪،‬‬ ‫رابطه بهتری با صداوسیما پیدا کردیم و حتی برخی برنامه‌های‬ ‫ما را پوشش دادند و پخش کردند‪ ،‬مثال برنامه‌هایی که ما در‬ ‫یکی از چالش‌ها ساختار اجرایی ضعیف در حوزه فرهنگی‬ ‫کشور است و چالش دیگر هم تعارض میان جهان‌بینی‬ ‫مادی‌محور تک‌ساحتی به اصطالح مدرن با جهان‌بینی‬ ‫جامع و تعالی‌بخشی است که ما آن را تحت عنوان‬ ‫جهان‌بینی الهی می‌شناسیم‬ ‫‪66‬‬ ‫ماه مبارک رمضان تح��ت عنوان «بر آس��تان جانان» اجرا‬ ‫می‌کردیم‪ ،‬هر ش��ب با همین عنوان از شبکه تهران پخش‬ ‫می‌شد؛ به‌گونه‌ای که صداوسیما بخشی از برنامه ما را گلچین‬ ‫می‌کرد و روی آنتن می‌برد‪ .‬همین مساله باعث شد ارتباط و‬ ‫تعامل بهتر و بیشتری میان دو طرف برقرار شود‪ .‬ما از نقش‬ ‫سیاستگذاری و هماهنگی دوستان اس��تقبال می‌کنیم؛ اما‬ ‫اینکه چقدر توانسته‌ایم در محتوای کارها تغییر ایجاد کنیم‬ ‫و جهت‌گیری‌ها و دغدغه‌ها را به حد مطلوب برس��انیم باید‬ ‫بگویم که در این زمینه کارهای خوبی انجام شده ولی الزم‬ ‫اس��ت در برخی بخش‌ها فعالیت بیشتری انجام دهیم‪ ،‬مثال‬ ‫یکی از فعالیت‌های محتوایی درون فرهنگسراها کالس‌های‬ ‫آموزشی است‪ .‬نظر ما این بود که این کالس‌های آموزشی‬ ‫از لحاظ شیوه اجرا و محتوا دچار اشکاالتی است‪ .‬صادقانه و‬ ‫بدون مبالغه عرض می‌کنم که کار بزرگی که در این دو سال‬ ‫انجام داده‌ایم‪ ،‬بازسازی و بازنگری در نظام آموزشی سازمان‬ ‫و به عبارت بهت��ر «تهیه طرح تحول آموزش» اس��ت‪ .‬اوال‬ ‫بسیاری از شاخص‌هایی که در اجرای آموزش مدنظر ما بود‬ ‫در حال پیاده شدن است و ما از ابتدای امسال شروع به اجراي‬ ‫این طرح كرده‌ایم‪ .‬البته ما یک س��ال و نیم در حال تهیه این‬ ‫طرح بودیم‪ ،‬مثال مربیان باید دوره‌ای را طی کنند‪ ،‬تایید شوند‪،‬‬ ‫مجوز مربیگری دریافت کنند و بعد وارد کالس‌های آموزشی‬ ‫شوند و به امر تدریس بپردازند‪ .‬این در حالی است که پیش از‬ ‫این هر فردی که دارای مدرک مربیگری از سایر آموزشگاه‌ها‬ ‫بود می‌توانست در کالس‌های ما تدریس کند‪ .‬در این فرآیند‬ ‫ما از لحاظ توجه به شاخص‌های مذهبی‪ ،‬اعتقادی‪ ،‬اخالقی و‪...‬‬ ‫می‌توانیم مربی را تایید کنیم‪ .‬در بحث محتوا نیز همین‌طور؛‬ ‫ما حدود ‪ 900‬رشته آموزشی را طراحی کردیم که برای آنها‬ ‫کاربرگ تهیه شده و اعضای هیات علمی‌آنها را تایید کرده‌اند‪.‬‬ ‫موضوعات این رشته‌ها طراحی شده و االن حدود ‪ 200‬منبع‬ ‫آموزشی در آستانه تولید است؛ البته موضوعاتی که ماموریت‬ ‫سازمان در آنها گنجانده شده است‪ .‬یعنی ما به جای اینکه به‬ ‫س��مت موضوعاتی برویم که ماموریت س��ازمان ما نیست‪،‬‬ ‫مسیر آموزش را به س��مت موضوعاتی که در حوزه اخالق و‬ ‫فرهنگ شهروندی‪ ،‬آسیب‌های اجتماعی‪ ،‬مسائل خانوادگی‬ ‫و‪ ...‬است تغییر داده‌ایم و آنها را در طرح تحول آموزش مورد‬ ‫توجه قرار داده‌ایم‪ .‬از این رو با تحول آرام اما متقن و کارشناسی‬ ‫ش��ده‌ای که در فضاها و محتوای کارها پیش‌بینی می‌کنیم‪،‬‬ ‫سعی کرده‌ایم این دغدغه را که از این فضاهای فرهنگی چه‬ ‫استفاده‌ای می‌شود و محتوای فعالیت‌های آن چقدر با اهداف‬ ‫اصلی نظام و دغدغه‌های فرهنگی و اخالقی مطابقت دارد تا‬ ‫حد زیادی برطرف کنیم و تالش نماییم که این تطابق روز به‬ ‫روز افزایش یابد‪ .‬مساله دیگر‪ ،‬جهت‌گیری برنامه‌های ماست؛‬ ‫قبال برنامه‌های س��ازمان جهت‌گی��ری دینی کمرنگ‌تری‬ ‫داش��ت‪ ،‬اما در این دوره در بس��یاری از مناس��بت‌هایی که‬ ‫وجود دارد و در فضاه��ای دینی مناطق بیس��ت‌و دوگانه ما‬ ‫برنامه‌های مفصل و حضور فعالی دارند‪ .‬اینها نشان از آن دارد‬ ‫که رویکردهای سازمان هم در جهت رویکردهای اخالقی‪،‬‬ ‫ارزش��ی و دینی تقویت ش��ده و هم در دوره‌های آموزش��ی‬ ‫فرهنگسراها یک تحول بس��یار جدی اما کارشناسی‌شده را‬ ‫پیش گرفته و رقم زده‌ایم‪.‬‬ ‫اشاره کردید که رویکرد اصلی شما در برنامه‌ریزی‬ ‫و سیاستگذاری‌ها رویکردهای دینی بوده است‪.‬‬ ‫نتیجه عمل�ی این سیاس�ت‌ها ت�ا چه ح�دی در‬ ‫جامعه دیده می‌شود؟ به‌عنوان مثال صبح هر روز‬ ‫‪ 10‬میلیون نفر از مردم این کش�ور وارد ش�هری‬ ‫می‌شوند که ش�ما رئیس فرهنگی آن هستید؛ آیا‬ ‫این احساس را می‌کنند که اینجا جمهوری‌اسالمی‬ ‫ایران است و نقش‌ام‌القرای جهان اسالم را دارد؟‬ ‫آیا منویات رهبر معظم انقالب که تاكيد داش�تند‬ ‫چهره فرهنگی پایتخت یک چهره دینی و اخالقی‬ ‫باشد‪ ،‬محقق شده است؟‬
‫‪ l‬اگر بخواهیم صادقانه بگوییم هنوز به طور كامل‬ ‫نه؛ اما ما این مس��اله را در فضای برنامه‌های خود تا حد قابل‬ ‫مالحظه‌ای پیاده کرده‌ایم‪ .‬یعنی شهروندی که در برنامه‌های‬ ‫ما حضور پیدا می‌کند این تف��اوت را به صورت محرز و مبین‬ ‫می‌بیند و متوجه می‌ش��ود که رویکرد برنامه‌ها تا حد خوبی‬ ‫منطبق با معارف دینی اس��ت‪ .‬اما در فضای عمومی شهر ما‬ ‫باید کارهای بسیاری انجام دهیم؛ تغییراتی اتفاق افتاده و حتی‬ ‫تغییر رویکردهایی را در فضای تبلیغات شهری می‌بینیم‪ ،‬اما‬ ‫هنوز نکات زیادی باقی مانده اس��ت‪ .‬مدعی هستیم که این‬ ‫تغییر رویکرد در برنامه‌های ما کاملا محسوس است‪.‬‬ ‫چشم‌انداز شما برای پیاده‌شدن این برنامه‌ها در‬ ‫سطح شهر برای چه زمانی تعریف شده است؟‬ ‫‪ l‬در بخش‌های فرهنگی عوامل تاثیرگذاری داریم‬ ‫که بسیار گسترده و پیچیده هستند و البته از یک سازمان هم‬ ‫نمی‌توان انتظار داشت‪.‬‬ ‫در کوتاه‌مدت هم انتظار زیادی نمی‌رود‪.‬‬ ‫‪ l‬بله؛ نهاد خانواده‪ ،‬رسانه ملی و آموزش و پرورش‬ ‫نقش بس��یاری دارند و ما هم بخش��ی از این مقوله هستیم‬ ‫که در فضای عمومی ش��هر فعالیت می‌کنیم‪ .‬اما بر‌اس��اس‬ ‫برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته‪ ،‬برآورد ما این اس��ت که اگر‬ ‫بتوانیم روی برخی اولویت‌های موضوعی در حوزه آموزش و‬ ‫برنامه‌های عمومی مداومت به خرج دهیم می‌توانیم ظرف‬ ‫پنج سال در برخی شاخص‌های رفتاری عمومی تغییرات را‬ ‫به‌طور واضح ببینیم‪.‬‬ ‫در خصوص اخالق‌محوری چطور؟‬ ‫است‪.‬‬ ‫‪ l‬بحث من در رابطه با همین مساله اخالق عمومی‬ ‫پیوس�ت فرهنگ�ی موض�وع بس�یار مهم�ی‌در‬ ‫جمه�وری اسلامی اس�ت‪ .‬ش�هرداری در‬ ‫ساخت‌و‌س�ازها و پروژه‌های عمرانی خود چقدر‬ ‫به این موضوع توجه می‌کند؟‬ ‫‪ l‬هدف اصلي تبدیل شهرداری از یک نهاد خدماتی‬ ‫به یک نهاد اجتماعی اس��ت‪ .‬این نش��ان دهن��ده تغییر در‬ ‫تمام پروژه‌ه��ا و رویکردهاس��ت‪ .‬بس��یاری از پروژه‌ها ذاتا‬ ‫فرهنگی بوده و با این رویکرد پیش رفته اس��ت‪ .‬اما در عین‬ ‫حال نس��بت به‌خصوصیات فرهنگی بخش��ی هم که جنبه‬ ‫عمرانی پررنگ‌تری دارد‪ ،‬توجه شده است‪ .‬نمی‌خواهم ادعا‬ ‫کنم پیوست فرهنگی در تمام پروژه‌ها رعایت شده؛ شاید در‬ ‫‪ l‬هم��کاران ما در ای��ن زمینه دو جل��د کتاب تهیه‬ ‫کرده‌اند که در آن نمادهای ش��بهه‌ناک بررسی شده است؛‬ ‫چراکه باید در این زمینه کار کارشناس��ی ص��ورت گیرد و از‬ ‫اظهارنظرهای سلیقه‌ای پرهیز ش��ود‪ .‬ما در خصوص برخی‬ ‫ادعاها هرقدر پیگیری کردیم به هیچ مس��تندی نرسیدیم‪.‬‬ ‫اما ش��هرداری دوگونه مطالعه انجام داده اس��ت؛ نمادهایی‬ ‫که اطمینان داریم هیچ اشکالی در آنها وجود ندارد را در یک‬ ‫کتاب جمع‌آوری کرده‌ایم و نمادهایی که احتمال اشکال در‬ ‫آنها وج��ود دارد را در یک مجموعه دیگ��ر‪ .‬این دو مجموعه‬ ‫در اختیار طراحان‪ ،‬مهندس��ان و س��ایر همکارانی که در این‬ ‫بخش‌ها مشغول به فعالیت هستند قرار گرفته تا از تکرار چنین‬ ‫اش��تباهاتی پیش گیری کنند و حتی گزارش‌هایی که به ما‬ ‫می‌رسد بالفاصله بررسی و در صورت لزوم اصالح می‌شود‪.‬‬ ‫در خصوص ایستگاه‌های مترو بحث جدی‌تر است و ما کار‬ ‫کارشناسی بسیار جدی روی آن انجام داده‌ایم‪ .‬حتی در آینده‬ ‫برخی ایستگاه‌ها‪ ،‬ایستگاه‌های موضوعی خواهند بود؛ یعنی‬ ‫ایستگاه با یک پیام فرهنگی خاص طراحی می‌شود‪.‬‬ ‫ما در گلکاری‌های اتوبان ش�هید هم�ت هم این‬ ‫مس�اله را می‌بینی�م و گوی�ا ش�هرداری و گلکار‬ ‫هر ک�دام به‌دنب�ال منافع خودش�ان هس�تند‪ .‬در‬ ‫ساخت‌وس�ازهای ش�هرداری منطق�ه س�ه نیز‬ ‫همی�ن اتف�اق رخ داده و نمادهای ش�بهه‌ناك در‬ ‫ساخت‌وس�ازهای حاش�یه اتوبان‌صدر به چشم‬ ‫می‌خورد‪.‬‬ ‫‪ l‬اصل این دغدغه درست اس��ت و ما قبول داریم‬ ‫که در این مجموعه اشکاالتی وجود داشته است‪ .‬به‌هر‌حال‬ ‫مجریان در این پروژه‌ها گسترده هستند و طبیعتا سلیقه‌های‬ ‫شخصی هم اعمال می‌شود؛ اما میزان حساسیت شهرداری‬ ‫نسبت به این مسائل بسیار بیشتر از گذش��ته است‪ .‬شاید در‬ ‫گذشته ‪ 10‬درصد این دقت فعلی هم وجود نداشت؛ اما در این‬ ‫دوره در جلسات تذکر داده می‌شود‪ ،‬پیگیری می‌شود و بازرسی‬ ‫گزارش تهیه می‌کند‪ .‬واقعا میزان حساسیت شهرداری نسبت‬ ‫به این مسائل به مراتب بیشتر از گذشته است‪.‬‬ ‫شما باید سازمانی باشید که در شهرداری در بحث‬ ‫اگر این مسائل به مجموعه مهندسان شهرداری‬ ‫واگذار ش�ود چنی�ن وضعیتی ادامه پی�دا می‌کند‪.‬‬ ‫چگونه باید ته�ران را به‌عن�وان‌ام‌القرای جهان‬ ‫اسالم و بر‌اساس فرمایشات رهبر معظم انقالب‬ ‫بسازیم؟ آیا ممکن است بدون حضور عناصري كه‬ ‫دغدغه فرهنگي دارند این اتفاق رخ دهد؟‬ ‫‪ l‬اگر در س��طح کالن چنین توجهی باش��د به این‬ ‫شاخص‌ها توجه می‌شود‪ .‬مثال در شاخص‌های مذهبی شهر‬ ‫تهران بر‌اساس بررسی‌های انجام شده به این نتیجه رسیده‌ایم‬ ‫که در برخی مناطق مساجد بس��یار کمی داریم‪ .‬این اشکال‬ ‫البته مستقیما به ش��هرداری مربوط نمی‌شد‪ ،‬اما یک ضعف‬ ‫است‪ .‬در هر صورت به این نتیجه رسیدیم که در مناطقی که‬ ‫با بحران کمبود مسجد رو به رو هس��تیم ‪ 72‬مسجد احداث‬ ‫کنیم؛ ش��هرداری به صورت جدی در این مساله فعال شد و‬ ‫هر ‪ 72‬زمین به این پروژه تخصیص پیدا کرد‪ .‬ممکن اس��ت‬ ‫این کار تمام صورت‌مس��اله تبدیل تهران ب��ه یک‌ام‌القرای‬ ‫اسالمی نباش��د‪ ،‬اما نمی‌توان تاثیر آن را انکار کرد‪ .‬ما از این‬ ‫لحاظ بخش‌های متعددی را در حوزه‌های مختلف داریم که‬ ‫می‌توانند در مجموع در این مساله موثر باشند‪.‬‬ ‫البته بسیاری از این مس�ائل در دوره‌های پیش از‬ ‫شما پایه‌گذاری شده است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪ l‬این یک مساله ایده‌آل است و من مدعی آن نیستم‪.‬‬ ‫اما می‌گویم در برخ��ی موضوعات می‌توانیم انتظار داش��ته‬ ‫باشیم که نتایج بهتری حاصل شود؛ موضوعاتی که چند سال‬ ‫است روی آنها تمرکز می‌کنیم؛ به‌عنوان مثال «تحکیم نهاد‬ ‫خانواده» می‌تواند یکی از موضوعاتی باش��د که مورد انتظار‬ ‫ماست؛ چراکه بخش‌های بسیاری از برنامه‌های ما روی این‬ ‫موضوع متمرکز شده است‪ .‬در حوزه صبر و خویشتنداری هم‬ ‫ما می‌توانیم این انتظار را داش��ته باشیم؛ چراکه مجموعه‌ای‬ ‫از تدابیر اندیش��یده شده و برنامه‌ریزی ش��ده است‪ .‬در حوزه‬ ‫آسیب‌های اجتماعی من یقین دارم اگر بتوانیم دو سال دیگر‬ ‫آنچه را که تدارک دیده‌ایم در همین ش��رایط به مرحله اجرا‬ ‫درآید و شرایط تغییر چندانی نکند‪ ،‬سطح آگاهی مردم در این‬ ‫حوزه به‌شدت افزایش خواهد یافت‪.‬‬ ‫معتقدیم بس��یاری از آس��یب‌های اجتماعی در جامعه‬ ‫امروز ما از عدم آگاهی خانواده‌ها ناشی می‌شود؛ برایشان مهم‬ ‫است‪ ،‬اما با مدل اتفاق افتادن چنین آسیب‌هایی آشنا نیستند و‬ ‫از آخرین وضعیت فرهنگی ‪ -‬اجتماعی شهر و کشور و رسانه‬ ‫کمی فاصله گرفته‌اند‪ .‬اگر این آگاهی‌ها گسترش یابد‪ ،‬نقش‬ ‫والدین در حفظ خانواده و روابط میان اعضا فعال‌تر از وضعیت‬ ‫فعلی خواهد بود‪.‬‬ ‫ش�ما می‌گویید ک�ه در اغلب ساخت‌و‌س�ازها به‬ ‫موضوع پیوس�ت فرهنگی توجه می‌ش�ود و پس‬ ‫از مراحل کارشناس�ی به اج�را در می‌آی�د‪ ،‬اما در‬ ‫برخی ساخت و سازهای شهرداری ‪ -‬مانند مترو‬ ‫و ایس�تگاه‌های ‪ - BRT‬نمادهایی وجود دارد که‬ ‫به نمادهای غربي و بعضا مس�اله‌دار‌بی‌ش�باهت‬ ‫نیستند؛ آیا اینها هم از لحاظ کارشناسی بررسی‬ ‫شده است؟‬ ‫‪ l‬نه؛ ما در بخش��ی از این پروژه‌ها هستیم‪ ،‬مثال ما‬ ‫در پروژه‌هایی که از ابتدا مشخص اس��ت که برای سازمان‬ ‫س��اخته می‌ش��ود‪ ،‬نقش جدی داریم و می‌توانیم پاسخگو‬ ‫باشیم؛ چون پروژه‌های ما توسط پیمانکاران ساخته می‌شود‬ ‫و ما فقط بهره‌بردار هستیم‪ .‬در تمام عملیات عمرانی شهر یا‬ ‫فضاهایی که ساخته می‌شود‪ ،‬روال شهرداری این نیست که از‬ ‫تو‌سازهای کالن شهرداری‬ ‫ما نظرخواهی کنند؛ اما در ساخ ‌‬ ‫در معاونت عمرانی این دغدغه به وجود آمده و جایگاهی برای‬ ‫آن تعریف شده اس��ت‪ .‬تا پیش از این در طرح‌ها‪ ،‬المان‌ها و‬ ‫شاخص‌ها این مالحظه نبود‪.‬‬ ‫سبك زندگي‬ ‫منظورم این است که مردم و جامعه از رفتارهایی‬ ‫که در جه�ت تقابل اس�ت‪ ،‬به س�مت رفتارهای‬ ‫سرشار از تعامل حرکت کنند‪.‬‬ ‫برخی پررنگ‌تر و در برخی کمرنگ‌تر بوده است‪ ،‬اما در تمام‬ ‫پروژه‌ها به موضوع فرهنگ توجه ویژه‌ای صورت می‌گیرد‪.‬‬ ‫گاهی به یک پیوست علمی‌دقیق کارشناسی‌شده فرهنگی‬ ‫منجر می‌شود و گاهی هم ممکن است در سطح پایین‌تری‬ ‫به این مساله دقت ش��ود‪ .‬باز هم تاکید می‌کنم این مساله از‬ ‫اولویت‌های شهرداری است‪ ،‬به‌عنوان مثال اگر در پروژه باغ‬ ‫موزه قصر نگاه فرهنگی نبود و ما می‌خواس��تیم با یک نگاه‬ ‫عمرانی و فرهنگی به آن نگاه کنیم‪ ،‬می‌توانست یک فرصت‬ ‫بزرگ اقتصادی باشد؛ اما این زندان با یک نگاه کاملا فرهنگی‬ ‫بازسازی ش��ده و جز اس��تفاده فرهنگی و اجتماعی استفاده‬ ‫دیگری از آن نشده است‪ .‬طبیعتا این فضا‪ ،‬به جهت امکانات و‬ ‫کیفیت بازسازی تاثیر بسزایی در حوزه فرهنگ شهری خواهد‬ ‫داشت‪ .‬تپه‌های عباس‌آباد نیز با کیفیت و جایگاه منطقه‌ای‬ ‫خاص خود می‌توانست یک پروژه اقتصادی موفق باشد؛ اما‬ ‫هر طرحی که برای این منطقه تعریف ش��ده فرهنگی است‬ ‫و حتی به‌تدریج به یک کان��ون تاثیرگذار فرهنگی در جهان‬ ‫اسالم تبدیل خواهد ش��د‪ .‬ایجاد موزه‪ ،‬کتابخانه‪ ،‬نمایشگاه‬ ‫کتاب‪ ،‬باغ کتاب و چندین پروژه بزرگ فرهنگی در این فضا‬ ‫پیش‌بینی شده است‪.‬‬ ‫پیوس�ت فرهنگی جدی‌ترین ح�رف را بزنید‪ ،‬آیا‬ ‫واقعا اين گونه سازماني هستید؟‬ ‫‪ l‬بله؛ هم در دوره ما و هم در سازمان ما‪ .‬بخش عمده‌ای‬ ‫ازاینهابهبخش‌هایدیگرشهرداریمربوطمی‌شود‪.‬‬ ‫در سال‌های اخیر بخش عمده‌ای از امور فرهنگی‬ ‫از مساجد به فرهنگسراها منتقل شده و به جهت‬ ‫کمرن�گ ب�ودن جنبه‌ه�ای مذهب�ی برنامه‌های‬ ‫فرهنگسراها باعث ش�ده این نهادهای فرهنگی‬ ‫تا حدودی از فضای مذهبی و انقالبی دور بمانند‪.‬‬ ‫شما چه راهکاری برای جلوگیری از این وضعیت‬ ‫دارید؟‬ ‫‪ l‬البته من این مساله را در خصوص این دوره قبول‬ ‫ندارم و معتقدم عکس این موضوع اتفاق افتاده است‪ .‬با تغییر‬ ‫رویکرد در برنامه‌های ما و تغییراتی که در برنامه‌های آموزشی‬ ‫ما اتفاق افتاده‪ ،‬تا حدود زیادی از رویکردهای عمومی منفی‬ ‫یا‌بی‌خاصیت به س��مت رویکردهای محتوا‌مح��ور‪ ،‬دارای‬ ‫پیام خاص و جهت‌گیری‌ه��ای معنوی حرک��ت کرده‌ایم‪.‬‬ ‫طبیعتا برنامه‌هایی که ما در مناسبت‌های مذهبی داریم و در‬ ‫فرهنگسراها و پارک‌های کنار فرهنگسراها برگزار می‌شود‪،‬‬ ‫پیش از این کمتر مورد توجه قرار می‌گرفت‪ .‬البته شما خودتان‬ ‫هم قبول دارید که فضای مسجد و برنامه‌ای که خاص مسجد‬ ‫است یک اقتضا دارد و فرهنگسرا‪ ،‬برنامه‌های اوقات فراغت و‬ ‫حضور خانواده‌ها اقتضای دیگر‪.‬‬ ‫اما در عین حال باید نوعی تعامل میان مس�اجد و‬ ‫فرهنگسراها وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫‪ l‬بله؛ اما باید جهت‌گیری‌ها همسو بوده و در تناقض‬ ‫نباشد‪ .‬یعنی آنچه ما در فرهنگسراها از نظر محتوا‪ ،‬پیام و کار‬ ‫فرهنگی ارائه می‌دهیم نباید با آنچه در مساجد مطرح می‌شود‬ ‫و محور اعتقادات ماست در تناقض باشد‪.‬‬ ‫مساجد ما در انقالب هم کمیته بود‪ ،‬هم محل اجراي‬ ‫‪67‬‬
‫تئاتر‪ ،‬هم کتابخانه‪ ،‬هم کارگاه داستان‌نویسی و هم‬ ‫محل عبادت‪ .‬آیا قبول دارید که آقای کرباسچی با‬ ‫طرح ساخت فرهنگس�راها‪ ،‬برنامه‌های فرهنگی‬ ‫گذشته را از مس�اجد جدا کرد و امروز که جوانان‬ ‫برای آموزش موس�یقی‪ ،‬تئاتر‪ ،‬خط و نقاش�ی به‬ ‫فرهنگسراها می‌روند تا حدود زیادی از معنویت‬ ‫مسجدی و انقالبی دور شده‌اند؟‬ ‫‪ l‬به نظرم این مساله به کیفیت کار ما بستگی دارد‪.‬‬ ‫یعنی اگر برنامه‌های ما با همی��ن روح‪ ،‬محتوا و جهت‌‌گیری‬ ‫باش��د حتما کمک کرده‌ایم؛ مثل مس��جدی که در کنار آن‬ ‫کالس‌های هنری و فرهنگی وجود دارد اما چون متعلق به‬ ‫مسجد است‪ ،‬جهت‌گیری‌اش مثبت‪ ،‬مکمل و کمک‌کننده‬ ‫است‪ .‬در عین حال اگر کیفیت برگزاری کالس و ویژگی‌هایی‬ ‫که در برگزاری آن کالس رعایت می‌ش��ود ‪ -‬از جهت مدل‬ ‫کالس‪ ،‬مدل مرب��ی و محت��وای کالس ‪ -‬در تناقض با آن‬ ‫جهت‌گیری‌ها باشد‪ ،‬طبیعتا همین اتفاق رخ می‌دهد؛ اما خیلی‬ ‫آرام و نرم‪ .‬حتی ممکن است کسی هم متوجه نشود و بگوید‬ ‫کالسی در حال برگزاری اس��ت‪ ،‬اما عمال این تناقض در آن‬ ‫وجود داشته باشد‪ .‬تمام همت ما بر این است که جهت‌گیری‬ ‫محتوایی را درست کنیم‪.‬‬ ‫در ح�ال حاضر داستان‌نویس�ی به س�مت رمان‬ ‫می‌رود؟‬ ‫‪ l‬حتما می‌رود؛ اما کدام رمان؟ کدام اس��تاد را الگو‬ ‫قرار می‌دهد؟ کدام متن‌ها را نمونه کار خود قرار می‌دهد؟ این‬ ‫موضوع بحث ماست‪.‬‬ ‫آیا رعایت می‌شود؟‬ ‫‪ l‬تا حدود زیادی این تغییرات در حال وقوع است‪.‬‬ ‫سبك زندگي‬ ‫با اين اوصاف آیا شما با خیال راحت از محل کار به‬ ‫خانه می‌روید؟‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫‪ l‬اصال؛ کارهای انجام نشده زیادی داریم‪ .‬ولی من‬ ‫اطمینان دارم ک��ه تا حدود زیادی و در بس��یاری از بخش‌ها‬ ‫توانس��ته‌ایم این تغییرات را اعمال کنی��م‪ .‬در حوزه مربیان‪،‬‬ ‫در حوزه محتوا و در ح��وزه کیفیت برگزاری کالس تغییرات‬ ‫جدی اعمال کرده‌ایم‪ .‬برای مثال در گذشته هر فرهنگسرایی‬ ‫می‌توانست با هر موضوعی کالس‌هایی را برگزار کند و ما از‬ ‫موضوع و محتوای آن‌بی‌اطالع باشیم؛ ولی امروز سامانه‌ای‬ ‫با عنوان «سینا» ‪ -‬سامانه یکپارچه آموزش ‪ -‬طراحی شده‬ ‫و هر فرهنگس��را برای برگزاری کالس‌ه��ا باید موضوعات‬ ‫موردنظر خ��ود را از درون این س��امانه انتخ��اب کند‪ .‬دیگر‬ ‫نمی‌تواند هر موضوعی را به اختیار خود انتخاب کند و از هر‬ ‫استادی استفاده کند؛ بلکه باید موضوع را از میان رشته‌هایی‬ ‫که ما معرفی کرده‌ایم انتخاب کند و استاد هم باید از فرآیند‬ ‫تعریف شده عبور کرده باش��د؛ در همین دو نکته بسیاری از‬ ‫مسائل حل می‌شود‪.‬‬ ‫اس�تاد و مربی ش�ما در فرهنگس�را چقدر توجیه‬ ‫شده‌اند؟‬ ‫‪ l‬همین اساتیدی که در دوره‌های ما شرکت کرده‌اند‬ ‫با استادی که قبال هیچ ارتباطی با ما نداش��ته تفاوت دارند‪.‬‬ ‫حداقل مجبور بوده که هشت ساعت در کالس‌های توجیهی‬ ‫ما حضور پیدا کند‪.‬‬ ‫یعن�ی مجموع�ه ش�ما هم�ه فرآین�د فرهنگ�ی‬ ‫فرهنگسراها ‪ -‬از استاد تا محتوا ‪ -‬را رصد می‌کند؟‬ ‫‪ l‬از اول امس��ال این اتفاق افتاده اس��ت‪ .‬البته اگر‬ ‫بخواهم صادقانه بگویم باید عرض کنم که در بس��یاری از‬ ‫رشته‌ها‪ ،‬نه در تمام آنها‪.‬‬ ‫از زم�ان تاس�يس س�ازمان فرهنگ�ی ‪ -‬هن�ری‬ ‫شهرداری تهران معموال یک نگاه سیاسی بر این‬ ‫س�ازمان حاکم بوده و همین موضوع باعث شده‬ ‫که در اخالق و ماموریت‌های فرهنگی انحرافاتی‬ ‫ایجاد ش�ود‪ .‬ش�ما در دوره مس�ئولیت‌تان چقدر‬ ‫گ کنید‬ ‫تالش کرده‌اید این فضای سیاسی را کمرن ‌‬ ‫‪68‬‬ ‫و وجهه فرهنگی را پررنگ‌تر نمایید؟‬ ‫‪ l‬به نظرم یکی از مشکالت اساسی حوزه فرهنگ‬ ‫این اس��ت که عملیات فرهنگ��ی تحت فش��ار انتظارات و‬ ‫قضاوت‌های سیاسی قرار دارد‪ .‬این یکی از آسیب‌های فضای‬ ‫فعلی فرهنگی در کشور ماست‪ .‬از این رو تالش می‌کنیم که‬ ‫سازمان نقش ابزاری پیدا نکند؛ خصوصا اینکه سازمان ما در‬ ‫پیشینه خود چنین س��ابقه‌ای دارد و ما ناخواسته در معرض‬ ‫چنین اتهامی‌ هستیم‪ .‬باید مراقبت کنیم که تا حد امکان در‬ ‫نوع برنامه‌ها و فعالیت‌هایمان این نگاه نباشد؛ اگرچه ممکن‬ ‫است برخی به فعالیت‌های ما ‪ -‬در هر حوزه‌ای و به هر شکلی‪-‬‬ ‫اشکال وارد کنند و بگویند که اینها چنین منظوری داشتند‪.‬‬ ‫البته در کارهای عمرانی هم چنین شبهه‌ای وارد می‌شود‪ ،‬اما‬ ‫ما خودمان صادقانه در تالش هستیم که حرکت فرهنگی‌مان‪،‬‬ ‫انتخاب موضوعات‪ ،‬اولویت‌ه��ای موضوعی‪ ،‬تولید محتوا و‬ ‫مدل برگزاری برنامه‌هایمان‪ ،‬جهت‌گیری سیاس��ی نداشته‬ ‫باشد؛ بلکه دغدغه‌ها و انتظاراتی باشد که مقام معظم رهبری‬ ‫با اشراف جامع و دلس��وزی‌بی‌نظیر در حوزه فرهنگ مطرح‬ ‫می‌کنند‪ .‬تالش ما این است که در این موضوع سهم کوچک‬ ‫خود را ادا کرده و نقش مثبتی ایفا کنیم‪.‬‬ ‫شاید یکی از دالیلی که سبب شده این سازمان‬ ‫زیرسایه سیاست قرار بگیرد و حتی گاهی موضوع‬ ‫فرهنگ کمرنگ‌تر از سیاست باشد حضور مدیران‬ ‫سیاسی در راس این مجموعه بوده است‪.‬‬ ‫‪ l‬شاید؛ اما ما سعی کرده‌ایم در دوره ما اینگونه نباشد‪.‬‬ ‫البته باتوجه به مس�اله‌ای که ش�ما به آن اش�اره‬ ‫کردید و گفتید که در تمام فعالیت‌های شهرداری‬ ‫ از کارهای عمرانی تا کارهای فرهنگی ‪ -‬اتهام‬‫استفاده سیاسی به ما وارد می‌شود‪ ،‬شاید بتوانیم‬ ‫اینط�ور نتیجه‌گی�ری کنیم ک�ه چ�ون مجموعه‬ ‫ش�هرداری تهران یک مجموعه سیاس�ی است‬ ‫تمام فعالیت‌هایش زیر سایه سیاست است‪.‬‬ ‫‪ l‬اگر بخواهیم اینطور نگاه کنیم تقریبا تمام بخش‌ها‬ ‫همین طور هستند‪.‬‬ ‫اما ش�هرداری تهران ب�ا ش�هرداری اصفهان و‬ ‫ش�هرداری مش�هد تفاوت دارد‪ .‬همواره هم این‬ ‫نگاه نس�بت به ش�هرداری تهران بوده و حتی از‬ ‫دوره‌ای که گس�ترش پی�دا کرد و س�ازمان‌های‬ ‫زیرمجموعه‌اش بیشتر ش�د‪ ،‬پررنگ‌تر هم شده‬ ‫است‪.‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬طبیعتا ممکن اس��ت این شبهه همواره وجود‬ ‫داشته باشد‪.‬‬ ‫در خصوص مساله سبک‌زندگی که مورد تاکید و‬ ‫توجه ویژه رهبر معظم انقالب قرار دارد و می‌توان‬ ‫از آن اینگونه برداش�ت کرد که ایش�ان به‌دنبال‬ ‫تحقق س�بک‌زندگی ايراني ‪-‬اسلامي در درون‬ ‫خانواده‌ها هس�تند‪ ،‬باتوجه به خ�وراک فکری که‬ ‫از طرف رس�انه‌های داخل�ی و خارجی ب�ه اذهان‬ ‫افراد جامعه داده می‌ش�ود‪ ،‬باید یک بسته فکری‬ ‫به مردم ارائه ش�ود تا با س�بک‌زندگی انقالبی و‬ ‫اسالمی آنها سازگاری داش�ته باشد‪ .‬برنامه شما‬ ‫برای این مساله چیس�ت؟ آیا از زمانی که مساله‬ ‫سبک‌زندگی مورد تاکید رهبر معظم انقالب قرار‬ ‫گرفته شما در سیاستگذاری‌های کالن خود به این‬ ‫موضوع پرداخته‌اید؟‬ ‫‪ l‬خوش��بختانه یکی از محورهای اصلی ما در سال‬ ‫‪ 91‬مساله سبک‌زندگی است‪ .‬البته در س��ال ‪ 90‬هم بود‪ ،‬اما‬ ‫در سال ‪ 91‬پررنگ‌تر اس��ت‪ .‬ما بر‌اساس مطالعاتی که انجام‬ ‫دادیم هم در سال ‪ 90‬و هم در سال ‪ 91‬ابالغ کردیم که مساله‬ ‫سبک‌زندگی یکی از اساسی‌ترین محورهای ما در بودجه و‬ ‫برنامه‌ریزی است‪ .‬البته می‌توان دو نگاه متفاوت به این مساله‬ ‫داشت؛ اول اینکه رسیدن به یک بسته فکری و فرهنگی کامل‬ ‫به زمان زیادی نیاز دارد و نظر من این است که ما در موضوع‬ ‫سبک‌زندگی کار نظری و نرم‌افزاری چندانی انجام نداده‌ایم‪.‬‬ ‫نگاه دیگر این است که ما می‌توانیم رسیدن به این بسته جامع‬ ‫و کامل را به میان‌مدت موکول کنیم‪ ،‬ام��ا در عین حال وارد‬ ‫مصادیق سبک‌زندگی ش��ویم و کار کنیم‪ .‬ما در حال حاضر‬ ‫در این بخش فعالیت می‌کنیم؛ چند مصداق از سبک‌زندگی‬ ‫را انتخاب می‌کنیم و سعی‌مان بر این است که در این مصادیق‬ ‫سریع‌تر به نتیجه برسیم و برنامه داشته باشیم‪ .‬در عین حال‬ ‫برای بسته فرهنگی جامع و کامل باید زمان بیشتری صرف‬ ‫کنیم و با سایر دستگاه‌های مسئول به تعامل بپردازیم‪ .‬بخش‬ ‫دیگر این است که ما در بحث سبک‌زندگی به آسیب‌ها هم‬ ‫توجه کرده و در جاهایی که آسیب بیشتر است دخالت کنیم‪.‬‬ ‫ارزیابی کلی شما از فضای سیاستگذاری فرهنگی‬ ‫کش�ور چیس�ت و فکر می‌کنی�د مجری�ان تا چه‬ ‫اندازه‌ای به اجرای این سیاست‌ها قائل هستند؟‬ ‫‪ l‬می‌خواهم در این خصوص کمی شفاف صحبت‬ ‫کنم‪ .‬معتقدم که ما از نظر سیاس��تگذاری فرهنگی در کشور‬ ‫‪ 60‬درصد خوب و غنی عمل کرده‌ایم؛ یعنی قطعا در بخش‬ ‫سیاستگذاری از بخش مدیریت و اجرا موفق‌تر بوده‌ایم‪ .‬امروز‬ ‫سندهای خوبی در اختیار ماست که ارزشمند است و روی آنها‬ ‫کار کارشناسی انجام شده است‪ .‬هر یک از این اسناد می‌تواند‬ ‫دستمایه خوبی برای تحوالت اساسی در حوزه فرهنگ باشد‬ ‫و حتی برخی از آنها می‌تواند الگویی برای جهان اسالم باشد‪.‬‬ ‫اما متاسفانه ضعف‌هایی هم داریم‪ .‬معتقدم همین نشست‌های‬ ‫راهبردی که ب��ا موضوعات مهم و اساس��ی در حضور رهبر‬ ‫معظم انقالب برگزار می‌شود‪ ،‬نشان‌دهنده این است که ما در‬ ‫خصوص این موضوعات ضعف سیاستگذاری فرهنگی داریم‪.‬‬ ‫این نشست‌ها به رفع این خالء در حوزه سیاستگذاری فرهنگی‬ ‫کمک شایانی می‌کند‪ .‬اما در حوزه اجرا اشکاالت جدی‌تری‬ ‫داریم و من بازهم در اینجا شفاف‌تر صحبت می‌کنم‪ .‬ساختار‬ ‫اجرایی کشور برای تحقق سیاست‌های خوب فرهنگی یکی‬ ‫از این اشکاالت است‪ .‬به عقیده من این ساختار عقب‌مانده و‬ ‫ناقص‌‌الخلقه است‪ .‬این ساختار چند اشکال اساسی دارد؛ اول‬ ‫اینکه قدرت محوریت ندارد و ما از فقدان یک فرماندهی جامع‬ ‫در اجرای سیاست‌های فرهنگی رنج می‌بریم‪ .‬دوم اینکه توان‬ ‫تبدیل این سیاست‌ها را به برنامه‌های اجرایی نداریم و همه‬ ‫سیاست‌های ما این ظرفیت را ندارد که به یک برنامه عملی‬ ‫که ما را به اهداف‌مان نزدیک کند‪ ،‬تبدیل شود‪ .‬اشکال سوم‬ ‫این اس��ت که این مجموعه‪ ،‬قدرت هماهنگی و تقسیم کار‬ ‫ندارد‪ .‬ایراد دیگر این است که در این ساختار قابلیت نظارت‪،‬‬ ‫پیگیری و ارزیابی نهفته نشده است‪ .‬کدام دستگاه یا نهادی‬ ‫عملکرد مجموعه فرهنگی کشور و نهادهای مسئول در این‬ ‫حوزه را ارزیابی می‌کند؟‬ ‫مساله ديگر این است که برخی مدیران فرهنگی کشور‬ ‫صالحیت تحقق این سیاس��ت‌های فرهنگی را ندارند‪ .‬این‬ ‫مساله ممکن است شامل حال من هم بشود‪( .‬خنده) معتقدم‬ ‫که نیاز مدیران فرهنگ��ی به کار فرهنگی گاهی بیش��تر از‬ ‫مخاطبان عام و جامعه است!‬ ‫همچنين ساحت فرهنگ آلوده به آفاتی شده و از پاکی‬ ‫و اخالصی که ضرورت کار فرهنگی است برخوردار نیست‪.‬‬ ‫من معتقدم اخالص و پاکی در حوزه فرهنگ و ثمربخشی آن‬ ‫نقش فوق‌العاده‌ای دارد‪ ،‬اما متاسفانه در بخش‌های مختلف‬ ‫فرهنگی کشور ضعیف شده اس��ت‪ .‬آسیب دوم این است که‬ ‫عملیات فرهنگی زیر فشار انتظارات و قضاوت‌های سیاسی‬ ‫است‪ .‬آسیب س��وم این اس��ت که حوزه فرهنگ در معرض‬ ‫قضاوت‌های بسیار متفاوت و سلیقه‌ای است‪ .‬گاهی ممکن‬ ‫است شما برنامه‌ای را اجرا کنید که تعریفی در سطح بسیار باال‬ ‫و نقدی در حد بس��یار پایین دارید‪ .‬این بازه در کشور ما بسیار‬ ‫باز اس��ت‪ .‬اینکه اظهارنظرهای متفاوتی وجود داشته باشد‪،‬‬ ‫اش��کالی ندارد؛ اما در حوزه اجرا نمی‌توان اینقدر باز برخورد‬ ‫کرد‪ .‬باید یک مرجعی وجود داشته باشد که به ما بگوید این‬
‫برنامه شاخص‌ها را دارد و ما این مسیر را ادامه دهیم یا ادامه‬ ‫آن دردی را دوا نمی‌کند‪ .‬نمی‌توان فقط حرف‌های کلی زد‪ .‬ما‬ ‫می‌گوییم یکی از محورهای ما نشاط اجتماعی است؛ اما چه‬ ‫کسی الگوی ارائه شده از نشاط اجتماعی را تایید یا رد می‌کند؟‬ ‫برخی آن را تا حد کفر پایین می‌آورن��د و گروهی دیگر آن را‬ ‫بهترین الگو می‌دانند‪ .‬اشکال دیگر هم این است که با وجود‬ ‫شعارهایی که می‌دهیم‪ ،‬عرصه فرهنگ و ساحت کار فرهنگی‬ ‫از باور و حمایت الزم برخوردار نیست‪.‬‬ ‫در اینجا می‌خواهم موضوعی را ع��رض کنم و خدا را‬ ‫شاهد می‌گیرم که منظورم ش��خص خاصی نیست‪ .‬کسانی‬ ‫که در کشور ما به قدرت می‌رسند‪ ،‬بیشترین بهره را از کارهای‬ ‫فرهنگ��ی و ارزش‌ها می‌برند و بیش��ترین وام را از این حوزه‬ ‫می‌گیرند؛ اما بعد از اینکه به قدرت می‌رس��ند‪ ،‬کمترین بهره‬ ‫را به حوزه فرهنگی می‌رس��انند‪ ،‬حتی گاهی ب��ه این حوزه‬ ‫جفا می‌کنند‪.‬‬ ‫من معتقدم که این سه اشکال بزرگ یعنی ناقص‌الخلقه‬ ‫و عقب‌مانده بودن س��اختار اجرایی در ح��وزه فرهنگ‪ ،‬عدم‬ ‫صالحیت برخی مدیران فرهنگی در اجرای این سیاست‌ها و‬ ‫آلوده شدن ساحت فرهنگ به برخی آسیب‌ها‪ ،‬موجب شده‬ ‫ما از تحقق سیاست‌های کالن فرهنگی کشور دور بمانیم‪.‬‬ ‫البت�ه دو اش�کال دیگر ه�م وج�ود دارد که یکی‬ ‫انعطاف‌‌ناپذی�ر ب�ودن برنامه‌ها و سیاس�ت‌های‬ ‫فرهنگی و دیگری بخشنامه‌ای برخورد کردن در‬ ‫حوزه فرهنگ است؛ ما این اشکاالت را خصوصا در‬ ‫مسائلی همچون حجاب اسالمی می‌بینیم‪.‬‬ ‫‪ l‬به‌هر‌حال ما با مشکالتی که عرض کردم مواجهیم‬ ‫و نیازمند تحولی بنیادین در س��اختار اجرایی کشور هستیم‪.‬‬ ‫معتقدم که انصافا با این س��اختار اجرای��ی در حوزه فرهنگ‬ ‫نمی‌توانیم چندان امیدوار باشیم‪.‬‬ ‫از نظر شما چالش اصلی که فضای فرهنگی کشور‬ ‫با آن مواجه است چیس�ت و چه راهکاری را برای‬ ‫رفع آن پیشنهاد می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬یک��ی از چالش‌ها س��اختار اجرای��ی ضعیف در‬ ‫حوزه فرهنگی کشور است و چالش دیگر هم تعارض میان‬ ‫جهان‌بینی مادی محور تک‌س��احتی به اصط�لاح مدرن با‬ ‫جهان‌بینی جامع و تعالی بخش��ی اس��ت که ما آن را تحت‬ ‫عنوان جهان‌بینی الهی می‌شناس��یم‪ .‬خصوص��ا وقتی ما در‬ ‫حوزه روش‌ها وارد می‌شویم این چالش جدی‌تر است؛ چراکه‬ ‫دست ما در حوزه روش‌ها چندان باز نیست‪ .‬البته دست جبهه‬ ‫فرهنگی مقابل ما باز است‪ .‬هیچ محدودیتی برای خود قائل‬ ‫نیست و خود را مجاز می‌بیند که از هر ابزاری استفاده کند‪ .‬من‬ ‫معتقدم سه ویژگی اصلی ش��یطان که در قرآن کریم به آنها‬ ‫اشاره شده در جبهه فرهنگی دش��من کاملا روشن و واضح‬ ‫است؛ فریب‪ ،‬دروغ و وسوسه‪.‬‬ ‫در تمام حرکات فرهنگی جبهه مقابل‪ ،‬این سه ویژگی‬ ‫به روش��نی دیده می‌ش��ود‪ .‬این یک��ی از چالش‌های اصلی‬ ‫ماست؛ چراکه امروزه فضای رسانه گسترش بسیاری یافته‬ ‫و از ابزارهای دش��من اس��ت‪ .‬ما در این حوزه به کار بسیاری‬ ‫نیاز داریم‪ .‬ما زمانی که در انجمن اس�لامی کار می‌کردیم‪،‬‬ ‫فکر می‌کردیم که ابزار چندان مهم نیس��ت و محتوا اهمیت‬ ‫بیش��تری دارد‪ .‬زمانی که میان ما و افرادی که تفکر دیگری‬ ‫داشتند بحثی در‌می‌گرفت زمانی را صرف مطالعه می‌کردیم‬ ‫تا بتوانیم به او پاسخ دهیم‪ .‬اما امروز اگر ابزار از محتوا مهمتر‬ ‫نباشد حداقل به اندازه آن اهمیت دارد‪ .‬پیشرفت جهان‪ ،‬سرعت‬ ‫‪ l‬فکر می‌کنم حدود ‪ 700 - 800‬میلیارد تومان سهم‬ ‫حوزه فرهنگی در تمام مجموعه فرهنگی شهرداری بود‪.‬‬ ‫سهم سازمان شما چه قدر است؟‬ ‫‪ l‬حدود یک‌دهم رقمی‌که عرض کردم؛ یعنی حدود‬ ‫‪ 100‬میلیارد توم��ان‪ .‬البته ما از فضاهایی که ش��هرداری در‬ ‫اختیارمان می‌گذارد هم درآمد جداگانه‌ای داریم‪.‬‬ ‫راضی هستید؟‬ ‫‪ l‬طبیعتا خیر‪.‬‬ ‫فعالیت‌های شما با معاونت اجتماعی در امتداد هم‬ ‫است؛ به عبارت بهتر آیا هم‌افزایی دارد یا جدای‬ ‫از یکدیگر تعریف می‌شود؟‬ ‫‪ l‬قطعا هم‌افزایی دارد‪ ،‬اما در عین حال نمی‌توانیم‬ ‫بگوییم ک��ه در یک حرکت گس��ترده فرهنگی در مجموعه‬ ‫شهرداری تهران دچار اشکال و اش��تباه نمی‌شویم‪ .‬اما واقعا‬ ‫هیچ تقابلی وجود ندارد‪.‬‬ ‫منظورم این نیس�ت‪ .‬می‌خواهم بدانم ک�ه آیا از‬ ‫نظر ش�ما معاونت اجتماعی هم در حوزه فرهنگ‬ ‫تعریف می‌شود؟‬ ‫‪ l‬نه؛ معاونت اجتماعی و فرهنگی مس��ئولیت ستاد‬ ‫فرهنگی ش��هرداری را برعهده دارد‪ .‬یعنی کسی که محور‬ ‫هماهنگی بخش‌ه��ای مختلف فرهنگی در ش��هرداری را‬ ‫عهده‌دار اس��ت‪ ،‬معاونت فرهنگی و اجتماعی اس��ت؛ با این‬ ‫تفاوت که سطح آنها ستاد است و ما در صف هستیم‪ .‬معاونت‬ ‫اجتماعی در هماهنگی‪ ،‬جمع‌آوری برنامه‌ها‪ ،‬تنظیم اعتبارات‬ ‫و‪ ...‬نقش ستادی ایفا می‌کند و ما به همراه سازمان زیباسازی‬ ‫و دیگر بخش‌ها صف‌ها را تشکیل می‌دهیم‪.‬‬ ‫باتوجه به آنچه در خصوص ضعف مدیریت و اجرا‬ ‫به آن اشاره کردید‪ ،‬آيا این صف دچار ضعف‌هایی‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬بله؛ اما در س��طح کالن و کش��وری‪ .‬شاید برخی‬ ‫بخش‌ها در زمینه مسئولیت خود به خوبی عمل کرده باشند‪.‬‬ ‫البته بحث ما در حوزه ش�هرداری اس�ت‪ .‬در این‬ ‫حوزه چطور؟‬ ‫‪ l‬این را دیگران باید ارزیابی کنند‪ .‬من که نمی‌توانم‬ ‫عملکرد خودم را ارزیابی کنم و به خودم نمره بدهم‪ .‬اما معتقدم‬ ‫محورهایی که روی آنها متمرکز شده‌ایم محورهای درستی‬ ‫بوده و تغییرات مثبتی اعمال ش��ده است‪ .‬برخی تحوالت در‬ ‫جهت تغییر فکر‪ ،‬تغیی��ر محتوا و تغییر پیام در طول س��ابقه‬ ‫س��ازمان‌بی‌نظیر بوده و کارهای بس��یار خوبی انجام شده‬ ‫بحث ما ارزیابی شما نیس�ت‪ .‬دغدغه ما به‌عنوان‬ ‫یک تهرانی این است که حوزه فرهنگ چه ابزاری‬ ‫را باید ب�ه کار بگیرد تا مثمرثمر واقع ش�ود؟ فکر‬ ‫نمی‌کنید بهتر اس�ت حوزه فرهنگ ه�م مثل امور‬ ‫ش�هرداری‌ها که حوزه قائم‌مقامی‌ش�هرداری را‬ ‫دارد باید در این سطح یک قائم‌مقام در شهرداری‬ ‫داشته باشد؟‬ ‫‪ l‬ممکن اس��ت چنین نیازی وجود داشته باشد؛ اما‬ ‫آنچه امروز در ساختار فرهنگی ش��هرداری داریم یک ستاد‬ ‫هماهنگ‌کننده‪ ،‬تنظیم‌کننده و تقس��یم‌کننده وظایف است‬ ‫و صفی اس��ت که هر یک به‌طور تخصصی در حوزه تعیین‬ ‫ش��ده خود فعالیت می‌کنند‪ .‬این ترکیب و شرایط در گذشته‬ ‫وجود نداشت‪.‬‬ ‫حرف آخر؟‬ ‫‪ l‬در عرصه سیاستگذاری فرهنگی کار تمام شدنی‬ ‫نیس��ت و نیاز به تداوم و به‌روز رس��انی دارد؛ البته متناس��ب‬ ‫با تحوالت��ی که در ای��ران و جه��ان اتف��اق می‌افتد‪ .‬نقش‬ ‫نشس��ت‌های راهبردی که در حضور رهب��ر معظم انقالب‬ ‫برگزار می‌ش��ود‪ ،‬در جبران خالءهای محتوایی موضوعات‬ ‫اصلی فرهنگی کشور‌بی‌نظیر و بسیار مغتنم است‪ .‬امیدوارم‬ ‫ما مسئوالن فرهنگی این نشست‌ها را مغتنم بشماریم و بهره‬ ‫الزم را از آنها ببریم‪ .‬اگر به ‪ 30‬درصد فرمایش��ات رهبری در‬ ‫حوزه فرهنگ عمل کرده بودیم‪ ،‬ش��رایط فرهنگی امروز ما‬ ‫کاملا متفاوت و به مراتب بهتر از این بود‪ .‬اینها شعار نیست؛‬ ‫بلکه حقیقت��ا معتقدم ک��ه راهبردی‌ترین مباح��ث در حوزه‬ ‫فرهنگ در کالم ایش��ان وجود دارد‪ .‬ما و س��ایر بخش‌های‬ ‫فرهنگی تاکن��ون به وظیفه خود به خوب��ی عمل نکرده‌ایم‪.‬‬ ‫عدم‌محوریت‪ ،‬ناتوانی تبدیل سیاست‌ها به برنامه‪ ،‬ناکارآمدی‬ ‫در ایجاد وحدت رویه و هماهنگی و توزیع وظایف و نيز فقدان‬ ‫توان ابزار نظارت و پیگی��ری و ارزیابی از جمله بیماری‌های‬ ‫ساختار فرهنگی کشور است‪ .‬اگر نقش��ه عملیات فرهنگی‬ ‫کش��ور مبتنی بر ویژگی‌های مخاطبان نباش��د و مشارکت‬ ‫اجتماعی را به همراه نداشته باش��د‪ ،‬موفق نخواهد بود‪ .‬نیاز‬ ‫فرهنگ به کار جهادی یعنی توفیقات فرهنگی با کار عادی‬ ‫و معمول به دس��ت نمی‌آید‪ .‬فرآیند تحقق اهداف فرهنگی‬ ‫کشور نیازمند نظارت نخبگان است‪ .‬نگاه تحلیلی و تخصصی‬ ‫رس��انه‌ها به مثابه یک جایگاه نظارت��ی نخبگانی در عرصه‬ ‫فعالیت‌های فرهنگی عمل می‌کند‪ .‬رسانه‌های تحلیلی نقش‬ ‫مهمی‌در ارزیابی مسائل فرهنگی کشور دارند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫پس با این حس�اب ضمانت اجرای�ی قدرتمندی‬ ‫برای تحقق این سیاست‌ها متصور نیستید؟‬ ‫اگر اشتباه نکنم اعتبارات شهرداری در سال ‪91‬‬ ‫حدود ‪ 9‬هزار میلیارد تومان بود‪ .‬از این میزان چه‬ ‫سهمی‌برای فرهنگ در نظر گرفته شد؟‬ ‫سبك زندگي‬ ‫‪ l‬این به همان عدم‌صالحیت گروه��ی از مدیران‬ ‫بازمی‌گردد؛ در حالی که مدیری که کار فرهنگی را بشناسد و‬ ‫خون دل فرهنگی خورده باشد اساسا می‌داند که این روش‌ها‬ ‫در این حوزه جوابگو نیست و باید با مدل دیگری کار فرهنگی‬ ‫را دنبال کند‪.‬‬ ‫تحوالت توسعه تکنولوژی و صنعت ارتباطات برای ما فضایی‬ ‫را به وجود آورده که قالب‪ ،‬روش و شکل کار هم مهم است‪.‬‬ ‫اس��ت‪ .‬البته پاسخ این سوال که توانس��ته‌ایم وظایف خود را‬ ‫به‌طور کامل انجام دهیم یا نه‪ ،‬حتما منفی است و ضعف‌های‬ ‫بسیاری داریم‪ .‬اما باالخره فرد دیگری باید با ماموریت ویژه‬ ‫و با شاخص‌های معین و تعریف شده بیاید و به عملکرد من‬ ‫نمره بدهد‪.‬‬ ‫ساحت فرهنگ آلوده به آفاتي شده و از‬ ‫پاكي و اخالق كه ضرورت كار فرهنگي‬ ‫است برخوردار نيست‪.‬‬ ‫‪69‬‬
‫محمد زائري معتقد‬ ‫است این روزها‬ ‫برخی به صورتی از‬ ‫سبک‌زندگی حرف‬ ‫می‌زنند که گویی با‬ ‫دستور و ابالغیه اداری‬ ‫اتفاقی می‌افتد و سپس‬ ‫بالفاصله سبک‌زندگی‬ ‫عوض می‌شود و‬ ‫در پی آن عقاید و‬ ‫باورهای مردم تغییر‬ ‫پیدا می‌کند‬ ‫سبك زندگي‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫رابطه سياست و اقتصاد با سبک‌زندگی‬ ‫گفت‌وگوي مثلث با حجت‌االسالم محمدرضا زائری‬ ‫‪2‬‬ ‫حجت‌االسالم‌محمدرضا زائری برای ما روزنامه‌نگاران امروزی‪ ،‬روحانی‌بی‌تکلف خانه روزنامه‌نگاران جوان است‪ .‬پدر آقای زائری چندین دوره نماینده‬ ‫مجلس و استاندار هرمزگان بوده‪ .‬مدیریت و سردبیری روزنامه همشهری تجربه جدی در عرصه ژورنالیسم برای این روحانی اهل دغدغه بود‪ .‬ابتکاراتی نو‬ ‫وخالقانه مثل همشهری محله‪ ،‬از حجت‌االسالم زائری یک چهره‌اجتماعی ‪ -‬مذهبی فعال ساخت‪ .‬او البته چند سالی ایران نبود و به لبنان رفت تا درس بخواند‪.‬‬ ‫ره توشه این سفر اما نگاه متفاوت گفتمان انقالب اسالمی و هم‌اندیشی اسالم‪ ،‬شیعه‪ ،‬ادیان و مسیحیت بود‪ .‬زائری دو مجله در نیمه اول دهه هشتاد تاسیس‬ ‫کرد؛ یکی «خیمه» و دیگری «جدید»؛ یکی برای جوان‌های مذهبی و هیات‌ها و دیگری برای جوان‌های به اصطالح خاکس�تری و در قالب کمیک‌اس�تریپ! او‬ ‫حاال به مجله خیمه بازگشته اس�ت با همان دغدغه‌های مذهبی که همیشه داشته است‪ .‬حجت‌االسالم زائری معتقد اس�ت که ایجاد یک سبک‌زندگی بحثی‬ ‫کاملا پردامنه و متفاوت از دستورات و فرمایشات است؛ یعنی نخس�ت باید باورها و عقاید عوض شود تا در پی آن نگرش‌ها تغییر یابد‪ ،‬سپس بر‌اساس این‬ ‫نگرش‌های جدید س�بک‌زندگی تازه‌ای ش�کل بگیرد‪ .‬در ادامه مش�روح گفت‌وگو با حجت‌االسلام زائری را می‌خوانیم‪.‬‬ ‫گفت‌وگو‪ :‬سعيد زاهديان‬ ‫آقاي زائري‪ ،‬برای بومی‌سازی سبک‌زندگی باید‬ ‫چه قالب‌هایی را منعکس کرد؟‬ ‫‪ l‬س��بک‌زندگی ویترین و نمای بیرون��ی باورها و‬ ‫ارزش‌های حاکم بر افکار ماس��ت که به ش��کل جلوه‌های‬ ‫مختلف در خ��وردن و آش��امیدن و گذران اوق��ات فراغت و‬ ‫پوشش و نوع روابط اجتماعی و امثال اینها ظاهر می‌شود‪ ،‬پس‬ ‫یک موضوع مطلق و یکدست و س��اده نیست که به‌سادگی‬ ‫بتوان درباره‌اش حکم صادر کرد‪ ،‬یعنی مجموعه‌ای اس��ت‬ ‫از مولفه‌های مختلف که در کل وقتی به آنها نگاه می‌کنیم با‬ ‫‪70‬‬ ‫هم متفاوت هستند و عوامل مختلفی از اعتقادات مذهبی تا‬ ‫ویژگی‌های زیست‌محیطی در آن دخالت دارند‪.‬‬ ‫وقتی سبک‌زندگی هر منطقه‌ای را نظاره می‌کنیم‪ ،‬این‬ ‫تفاوت بین نوع زندگی آنها با زندگی یک منطقه جغرافیایی‬ ‫و اجتماعی دیگر به چش��م می‌خورد و هنگامی‌که یک نوع‬ ‫س��بک خاص در عرصه‌ه��ای گوناگون زندگی مش��اهده‬ ‫می‌کنیم که مبتنی بر خاس��تگاه‌های اصیل همان جامعه و‬ ‫منطقه جغرافیایی است با یک س��بک‌زندگی بومی‌ روبه‌رو‬ ‫هستیم و این هم طبیعی اس��ت که مثال در صحرای سوزان‬ ‫آفریقا لباس‌های بلند و گشاد به رنگ روشن بپوشند و در قطب‬ ‫شمال پالتوهای پوستی گرم به رنگ تیره و همین‌طور در همه‬ ‫زمینه‌های دیگر‪ .‬بسیاری از این رفتارها و عادات ممکن است‬ ‫آگاهانه هم نباشد‪ ،‬مثال کسی که موقع جداشدن از دوستش‬ ‫می‌گوید «خداحافظ» در واقع بر این اس��اس اس��ت که در‬ ‫فرهنگ او اعتقاد بر این اس��ت که خداوند باید حفظ کند‪ ،‬اما‬ ‫امروز که ما در کوچه و بازار این عبارت را به کار می‌بریم‪ ،‬شاید‬ ‫چندان آگاهانه هم نباشد ولی در بستر این فرهنگ و بر‌اساس‬ ‫این اعتقادات یک سبک‌زندگی ش��کل گرفته که اگر امروز‬ ‫کسی مسلمان بشود و به جمع ما ملحق شود‪ ،‬عادت می‌کند‬ ‫که به‌طور مثال موقع خداحافظی بگوید؛ التماس دعا‪.‬‬ ‫اش�تراکات و افتراق�ات س�بک‌زندگی بوم�ی‌با‬ ‫سبک‌زندگی در غرب چگونه نمود پیدا می‌کند؟‬ ‫‪ l‬بخش��ی از جلوه‌ه��ای بیرونی زندگی انس��ان‌ها‬ ‫به‌شکل عادات و آداب خودش را نشان می‌دهد که مبتنی بر‬
‫ی که اینجا بحثش پیش می‌آید این است‬ ‫‪ l‬نکته مهم ‌‬ ‫‪ l‬به هر حال ما اساس نیازمان حفظ یک سبک‌زندگی‬ ‫یخودماناست‪،‬اماهمینراهماگربخواهیم‬ ‫اصیلوباهویتبوم ‌‬ ‫محقق کنیم این طور نیست که به شکل فرمایشی و دستوری‬ ‫از باال به پایین بتوانیم اجرا کنیم‪ .‬اصال جنس سبک‌زندگی این‬ ‫است که دستور بردار نیست‪ ،‬بنابراین نه‌بی‌حجابی‌اش به زور و‬ ‫ضرب رضا‌خان می‌شود و نه حجابش با نیروی انتظامی‌و اتفاقا‬ ‫در هر دو مورد رسانه‌ها و گروه‌های مرجع موثر بوده‌اند یعنی هم‬ ‫در مورد کشف حجاب‪ ،‬سینما و تلویزیون طاغوت اثر داشته و هم‬ ‫در مور ‌د ترویج حجاب همین عوامل اساسی اثر دارد که امروز در‬ ‫نقاط مختلف دنیا می‌بینیم چقدر زنان و دختران متاثر از حجاب‬ ‫اسالمی هستند‪ ،‬ولی هیچ بخشنامه و دستوری این تغییرات را‬ ‫ایجادنمی‌کندبلکهاینرسانهوتبلیغاتوباوراعتقادیهستکه‬ ‫تغییرراایجادمی‌کند‪.‬‬ ‫ش��اید دلیل اینکه رهبر انقالب بع��د از بحث اخالق‬ ‫به س��راغ بحث س��بک‌زندگی رفتند همین است که جنس‬ ‫سبک‌زندگی‌ترویج و تربیت و فرهنگ‌سازی است‪ ،‬نه دستور‬ ‫و فرمایش‪ .‬این روزها برخی به صورتی از سبک‌زندگی حرف‬ ‫‪ l‬اساسا هر س��بکی از زندگی به هر سپهر اعتقادی‬ ‫و ارزشی که تعلق داشته باش��د‪ ،‬میزان آزادی‌های فرهنگی‬ ‫و اجتماعی را تعریف می‌کند‪ .‬اینج��ا البته محورهای عمیق‬ ‫و پیچیده‌ای از بحث‌های تئوریک وج��ود دارد که به راحتی‬ ‫نمی‌شود از آنها گذشت؛ نظیر بحثی که درباره اهمیت آزادی‬ ‫در انتخاب انسان هست و اینکه انتخاب که اساس ایمان است‪،‬‬ ‫بدون آزادی معنی ندارد یا اینکه تعریف آزادی چیست؟ چون‬ ‫در فرهنگ غربی آزادی کالن نیس��ت و اساس آن فرهنگ‬ ‫مادی به اسارت انسان در قید امیال نفسانی و دنیایی است و‬ ‫البته آزادی‌های خرد‪ ،‬هست اما در فرهنگ الهی آزادی کالن‬ ‫هست که رهایی انسان از قید سلطه‌های غیرالهی است‪ ،‬لیکن‬ ‫آزادی خرد نیست‪ .‬به هر حال به‌طور خالصه تعریف آزادی‬ ‫هم به مبانی اعتقادی و نظری و ایدئولوژیکی بر می‌گردد که‬ ‫سبک‌زندگی بر‌اساس آن شکل گرفته است‪ ،‬یعنی حد و حدود‬ ‫آزادی را آن فرهنگی تعیین می‌کند که زمینه س��بک‌زندگی‬ ‫اس��ت و در یک فرهنگ تعارض عرضی آزادی معیار است‪،‬‬ ‫یعنی تا وقتی آزادی ش��ما مانع آزادی دیگران نش��ود‪ ،‬مجاز‬ ‫هستی و در فرهنگ دیگر حتی تعارض طولی هم مهم است‬ ‫مثال آزادی فردی امروز شما اگر آزادی خودتان را در آینده هم‬ ‫به مخاطره بیندازد‪ ،‬منع می‌شود و این را همان باورهای دینی‬ ‫و فکری و مذهبی تعیین می‌کند‪.‬‬ ‫سبك زندگي‬ ‫در ای�ن رابط�ه نق�ش حاکمی�ت ی�ا جریان‌های‬ ‫تصمیم‌گیرن�ده اجتماعی در ای�ن تاثیرپذیری و‬ ‫تاثیرگذاری چیست؟‬ ‫در نهایت اساس نیاز ایرانیان حفظ سبک‌زندگی‬ ‫بومی‌است یا اینکه این س�بک می‌تواند متاثر از‬ ‫س�بک‌زندگی غربی باش�د و براس�اس سخنان‬ ‫مقام‌معظ�م رهب�ری چه تفس�یری می‌ت�وان از‬ ‫آسیب‌های سبک‌زندگی ایرانی داشت؟‬ ‫آزادی‌های فرهنگی و اجتماعی در سبک‌زندگی چه‬ ‫میزان باید باشد؟‬ ‫مذهب در کجای سبک‌زندگی ما قرار دارد؟‬ ‫‪ l‬طبیعتا در محیط و فضای اجتماعی ما که جامعه‌ای‬ ‫به‌شدت مذهبی داریم‪ ،‬اساسی‌ترین عنصری که شکل دهنده‬ ‫سبک‌زندگی است‪ ،‬مذهب خواهد بود و مولفه‌های مختلف‬ ‫سبک‌زندگی ما در بخش‌های مختلف و عرصه‌های گوناگون‬ ‫بر مبنای باورها و اصول مذهبی شکل می‌گیرد که از پوشش‬ ‫و خوراک تا نوع روابط اجتماعی را شامل مي‌شود ولی ممکن‬ ‫اس��ت در یک جامعه دیگر این‌قدر مذهب حضور برجسته و‬ ‫پررنگی در سبک‌زندگی نداشته باشد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫باورها و عقاید و قناعت‌های درونی است‪ ،‬برای مثال وقتی به‬ ‫احترام بزرگتر عقیده داریم جلوی پای پدر بلند می‌ش��ویم یا‬ ‫وقتی به عالم ارواح و زندگی اخروی عقیده داریم‪ ،‬برای اموات‬ ‫خیرات می‌کنیم‪ .‬بنابراین اگر در زندگی غربی چنین باوری‬ ‫نباشد کسی که به هر دلیل آن نوع زندگی را پذیرفته و انتخاب‬ ‫کرده یا به آن عادت کرده چنین رفتارهایی را نخواهد داشت‪.‬‬ ‫از آنجا که ما انسان هستیم و در یک کره خاکی با هم زندگی‬ ‫می‌کنیم و بین باورها و عقایدمان حداقل‌هایی هر چند ناچیز‬ ‫از اشتراکات هم هس��ت و باز به این دلیل که رسانه‌ها خیلی‬ ‫فضاها را به هم نزدیک کرده‌اند‪ ،‬نقاط اشتراک و شباهت‌های‬ ‫فراوانی در سبک‌های زندگی وجود دارد‪.‬‬ ‫این اشتراکات تا جایی که خاس��تگاه و مبنای اصیلی‬ ‫داشته باشند یا به تعبیر طلبه‌ها در منطقه الفراغ باشند‪ ،‬مشکلی‬ ‫ایجاد نمی‌شود و تعارضی به وجود نمی‌آید‪ ،‬اما وقتی که ناشی‬ ‫از تاثیر‌پذیری‌بی‌قاعده باشد و‌بی‌مبنا‪ ،‬اشکال ایجاد می‌کند و‬ ‫بحث شکاف نسلی‪ ،‬اختالف اجتماعی و تهاجم فرهنگی پیش‬ ‫می‌آید که البته این مشکل فقط در فرهنگ ما نیست و در طول‬ ‫دهه‌های اخیر هم دولت فرانسه برای حفظ زبان فرانسوی از‬ ‫تاثیر زبان انگلیسی حاکم بر اینترنت دچار مشکل شده یا ژاپن‬ ‫برای حفظ هویت بومی‌و ملی خود از تاثیر فرهنگ آمریکایی‬ ‫به تکاپو افتاده است‪.‬‬ ‫بخش عمده‌ای از موضوع این اس��ت که در این زمینه‬ ‫انسان به‌عنوان یک مخاطب معموال آگاهانه و با برنامه‌ریزی‬ ‫آکادمیک و علمی‌سبک‌زندگی را انتخاب نمی‌کند‪ ،‬بلکه وقتی‬ ‫یک شخص یا گروهی را به هر دلیل دوست دارد همانند آنها‬ ‫می‌شود‪ ،‬همان‌طور که اوایل انقالب اسالمی ایران بسیاری‬ ‫از جوان‌های مسلمان در کشورهایی چون لبنان ظاهر و سر و‬ ‫شکل خود را همانند جوانان حزب‌اللهی ایران درست می‌کردند‬ ‫یا عالقه‌مندان امام خمینی‌(ره) یک وقتی شایع شده بود که‬ ‫حضرت امام(ره) فالن عکس را توی اتاقش��ان گذاش��ته‌اند‬ ‫از ایش��ان تبعیت کردند‪ .‬نقطه مقابلش هم تاثیر‌پذیری یک‬ ‫جوان در هر جای دنیا از نوع زندگی یک چهره خاص‪ ،‬ستاره‬ ‫سینمایی‪ ،‬فوتبالیست یا خواننده است و اینجا بحث حساس و‬ ‫مهم گروه‌های مرجع پیش می‌آید‪.‬‬ ‫این حب و بغض که در روایات ما اس��اس دین به شمار‬ ‫آمده‪ ،‬اینجا اهمیتش معلوم می‌ش��ود‪ .‬چون انسان وقتی به‬ ‫کسی عالقه‌مند می‌شود‪ ،‬بدون اختیار مثل او می‌شود‪ .‬برای‬ ‫نمونه یک دانش��جوی‌ترم اول دانش��گاه از شخصیت یک‬ ‫استاد خوش��ش می‌آید به خاطر علمش‪ ،‬موقعیت اجتماعی‬ ‫یا موفقیتش؛ بعد که به خود می‌آید‪ ،‬ب��دون اختیار مثل او راه‬ ‫می‌رود و حرکت دستش موقع حرف زدن مثل او شده است‪،‬‬ ‫کما اینکه در زمان پیامبر‌(ص) و اهل بیت‌(ع) هم افراد جذب‬ ‫ش��خصیت و علم و ارزش‌های اخالقی این پیشوایان الهی‬ ‫می‌شدند و بعد آرام‌‌آرام شباهت‌هایی پیدا می‌کردند‪.‬‬ ‫روزگاری مطالعه این تحوالت اجتماعی و فرهنگی در‬ ‫طول تاریخ خیلی آموزنده و قابل تامل است‪ .‬ما روزی داشته‌ایم‬ ‫که در برخی مراکز علمی‌اروپا عمامه بر سر می‌گذاشتند و بر‬ ‫منبر می‌نشستند و به دانستن زبان عربی افتخار می‌کردند و‬ ‫روی جنس خودشان برای فروش بهتر می‌نوشتند «صنع فی‬ ‫الشام» و «اهلل اکبر» و امروز ما چهره‌مان را شبیه اروپایی‌ها‬ ‫می‌کنیم و به دانستن زبان انگلیسی افتخار می‌کنیم و ادای‬ ‫آنها را در‌می‌آوریم‪ .‬انتقال این ارزش‌ها و باورها بدون اینکه‬ ‫متوجه باش��یم رخ می‌دهد یعن��ی کودکی ک��ه از بچگی با‬ ‫عروسک سیندرال بازی کرده و انیمیش��ن سیندرال را دیده‪،‬‬ ‫موقع عروسی شرکت‌هایی هستند که مراسم عروسی را به‬ ‫سبک سیندرال برایش ترتیب می‌دهند با همان لباس و همان‬ ‫کالسکه و همان رقص و آواز‪.‬‬ ‫که نقش افراد به‌عنوان حاکمیت یا جریان‌های تصمیم‌گیرنده‬ ‫اصال پررنگ نیست‪ ،‬یعنی اصال بحث سبک‌زندگی که یک‬ ‫بحث ظریف و پیشرفته اجتماعی است‪ ،‬قابل تصمیم‌گیری‬ ‫نیست‪ .‬یعنی افراد به‌عنوان مسئول یا رئیس یا وزیر نمی‌توانند‬ ‫بگویند که این طور بپوش��ید یا اینطور بخورید‪ ،‬بلکه اگر هم‬ ‫بخواهند کاری کنند اوال در یک بازه زمانی طوالنی و ثانیا در‬ ‫یک فرآیند غیر‌مستقیم این تاثیر را شاید بتوان گذاشت و البته‬ ‫شکی هم نیست که عوامل اقتصادی بسیار تعیین‌کننده است‪.‬‬ ‫در جامعه‌ای که مردم با دس��تورات طب سنتی و دینی‬ ‫س��طح باالیی از س�لامت خ��ود را حفظ می‌کنن��د‪ ،‬طبیعتا‬ ‫ش��رکت‌های داروس��ازی منفعتی حاصل نمی‌کنن��د و در‬ ‫جامعه‌ای که زنان خود را در خیابان کاملا می‌پوشانند‪ ،‬طبیعتا‬ ‫کارخانه‌های لوازم آرایشی بازار پررونقی ندارند‪ .‬این روایت را‬ ‫شنیده‌اید که پزش��ک یهودی یا مسیحی در مدینه به رسول‬ ‫خدا(ص) مراجعه کرد و گفت کارم اینجا کساد شده و حضرت‬ ‫توصیه‌های بهداشتی را که به مردم کرده بودند بیان فرمودند‬ ‫و آن پزشک گفت که با این دستورات شما دیگر کمتر کسی‬ ‫بیمار می‌ش��ود که بخواهد به من مراجعه کن��د‪ .‬بنابراین آن‬ ‫کارخانه دارو‌سازی یا ش��رکت لوازم آرایشی به‌طور طبیعی‬ ‫عالقه‌مند اس��ت که من به س��بک و مدل او زندگی کنم تا‬ ‫بتواند فروش داشته باشد و طبعا تا وقتی من عرق بیدمشک‬ ‫می‌خورم‪ ،‬نوشابه کوکا و پپسی کاسب نمی‌شوند و به همین‬ ‫ترتیب پای سیاست به میان می‌آید‪ ،‬یعنی اگر در مصر یا تونس‬ ‫بعد از بیداری اسالمی مردم تمایالت عمومی به سبک‌زندگی‬ ‫غربی داشته باش��ند به‌طور طبیعی یک نامزد اسالمگرا رای‬ ‫نمی‌آورد‪.‬‬ ‫می‌زنند که گویی با دس��تور و ابالغیه اداری اتفاقی می‌افتد‬ ‫و سپس بالفاصله س��بک‌زندگی عوض می‌شود و در پی آن‬ ‫عقاید و باورهای مردم تغییر پیدا می‌کند‪ ،‬در حالی که قضیه‬ ‫کاملا بر‌عکس اس��ت؛ یعنی اول باید باورها و عقاید عوض‬ ‫شود تا در پی آن نگرش‌ها عوض شود و سپس بر‌اساس این‬ ‫نگرش‌های جدید سبک‌زندگی تازه‌ای شکل بگیرد‪.‬‬ ‫در نهای�ت جایگاه اخلاق در این س�بک‌زندگی‬ ‫چیست؟‬ ‫‪ l‬هر چه مبانی اخالقی روایی و مشروعیت بیشتری‬ ‫در فرهنگ عمومی ما داشته باشد‪ ،‬جلوه‌های برجسته‌تری در‬ ‫سبک‌زندگی خواهد داش��ت‪ .‬همان‌طور که مراعات آداب و‬ ‫اصول اخالقی را به اشکال گوناگون در زندگی سنتی و بومی‬ ‫‌ایرانی می‌بینید‪ ،‬البته اینجا منظور بحث‌های نسبیتی نیست‬ ‫چرا که برخی رفتارها در یک منطق��ه و یک جامعه اخالقی‬ ‫هست و در یک‌جا نیس��ت‪ ،‬بلکه منظور اساس تاثیر‌گذاری‬ ‫اخالق و نقش آن در ساختن سبک‌زندگی است‪g .‬‬ ‫آن کارخانه دارو‌سازی یا شرکت لوازم آرایشی به‌طور طبیعی‬ ‫عالقه‌مند است که من به سبک و مدل او زندگی کنم تا بتواند فروش‬ ‫داشته باشد و طبعا تا وقتی من عرق بیدمشک می‌خورم‪ ،‬نوشابه‬ ‫کوکا و پپسی کاسب نمی‌شوند و به همین ترتیب پای سیاست به‬ ‫میان می‌آید‪ ،‬یعنی اگر در مصر یا تونس بعد از بیداری‌اسالمی مردم‬ ‫تمایالت عمومی به سبک‌زندگی غربی داشته باشند به‌طور طبیعی‬ ‫یک نامزد اسالمگرا رای نمی‌آورد‬ ‫‪71‬‬
‫بنابرای�ن آیا س�بک‌زندگی بومی‌ما متناس�ب با‬ ‫عقاید اسالمی ایجاد شده است؟‬ ‫‪ l‬عقاید اساس و ریشه در سب ک‌زندگی است چرا‌که‬ ‫پس از مدتی کاربردی‪ ،‬عملیات��ی و در نهایت در جامعه اجرا‬ ‫م ی‌شود و با پیاده‌سازی آن شیوه زندگی را تشکیل م ی‌دهد‪.‬‬ ‫اما در جامعه ای ران که نظامی برمبنای اعتقادات اس�لامی‪،‬‬ ‫مذهب و سخنان اهل بی ت‌(ع) شکل گرفته‪ ،‬بخش اعظم این‬ ‫عقاید ب راساس مبانی حق دین اجرایی و عملیاتی م ی‌شود‪،‬‬ ‫چرا که پس از انقالب اسالمی ای ران مبنای اعتقادی دینی در‬ ‫حکومت ظهور پیدا کرد و برآن اس��اس در نظام تجلی یافت‬ ‫و شیوه زندگی مبتنی بر دین و عقاید اسالمی شد‪ ،‬اما اینکه‬ ‫این مبانی حقه و نورانی چه می زان در فروع و شاخ و برگ‌های‬ ‫کوچک سب ک‌زندگی واردش��ده یا اینکه سب ک‌زندگی ما چه‬ ‫می زان متناسب با عقاید و مبانی اسالمی است باید بیان کرد‬ ‫که مقداری از این س��ب ک‌زندگی صحیح پیاده‌سازی شده و‬ ‫مقداری هنوز هم دچار آسی ب‌هایی است‪.‬‬ ‫چه بخش‌هایی از سبک‌زندگی بومی‌هنوز نیازمند‬ ‫تامل و توجه بیشتری است؟‬ ‫سبك زندگي‬ ‫‪ l‬به‌ط��ور مثال در ح��وزه اقتصاد زندگ��ی و رعایت‬ ‫صرفه‌جویی و پرهیز از اسراف که یک ضرورت به‌ویژه در دوره‬ ‫کنونی در کشور است‪ ،‬مشاهده م ی‌کنیم که یک مقدار فاصله‬ ‫کزندگی اسالمی و بومی‌ای رانی داریم و‬ ‫با اصول و مبانی سب ‌‬ ‫هنوز م ی‌بینیم که کاملا به اصول اعتقادی در این حوزه وفادار‬ ‫نیستیم چرا که باید بدانیم در این برهه تاریخی هر خانواده باید‬ ‫به ضروریات اکتفا کند؛ درحالی که به کرات مشاهده م ی‌کنیم‬ ‫خانواده‌ای را که تجمالتی بوده و به فزونیات بسیار توجه نشان‬ ‫م ی‌دهد‪ .‬البته در دوره‌ای ممکن اس��ت جامعه آنچنان مرفه‬ ‫شود که خانواده‌ها در رفاه بیشتری بوده و در این شرایط بدون‬ ‫مشکل اقتصادی‪ ،‬منابع نامحدود و بناب راین بهره‌برداری بدون‬ ‫مشکل باشد‪ ،‬اما همین اصول اعتقادی به ما یادآوری م ی‌کند‬ ‫که در این دوره کسی نباید افزون بر ضروریات از منابع و حتی‬ ‫انرژی‌های مختلف استفاده کند بلکه این را باید برحسب عقل‬ ‫و ضرورت تعریف و مورد بهره‌برداری قرار دهد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫یکی از موارد س�بک‌زندگی ب�ا کارکردهای مثبت‬ ‫ک�ه م ی‌ت�وان از جوام�ع غرب�ی ب ه‌عن�وان نقطه‬ ‫تاثیرگذار مورد بهره برداری و اس�تفاده قرار داد را‬ ‫چه م ی‌دانید؟‬ ‫سبک‌زندگی و مساله مصرف‌زدگي‬ ‫گفت‌وگو با حجت‌االسالم قائم‌مقامی درباره ميزان رواج سبك زندگي غربي‬ ‫‪5‬‬ ‫حجت‌االسالم سیدمحمد قائم‌مقامی‪ ،‬اس�تاد حوزه و دانشگاه‪ ،‬محقق و نویس�نده کتاب و مقاالت در حوزه فقه‪،‬‬ ‫ی ما چه می‌تواند باشد و چه اندازه به این معیارها‬ ‫اصول‪ ،‬فلسفه و عرفان درباره اینکه مهمترین معیار در سبک‌زندگی بوم ‌‬ ‫نزدیک هستیم‪ ،‬می‌گوید‪« :‬سبک‌زندگی بومی‌ما باید متناسب با عقاید و مبانی حقه اسالمی باشد اما اینکه چه میزان به‬ ‫این معیارها نزدیک هستیم یا خیر‪ ،‬باید عرض کرد که مقداری از این اصول پیاده شده اما در مسائلی هنوز نقاط ضعف و‬ ‫ی را می‌خوانید‪.‬‬ ‫کمبود وجود دارد‪ ».‬مشروح گفت‌وگوی مثلث با حجت‌االسالم قائم‌مقام ‌‬ ‫گفت‌وگو ‪ :‬زهره سعیدی‬ ‫مهمتری�ن عناصر تاثیرگ�ذار در ایج�اد یک نوع‬ ‫سبک‌زندگی خاص به ویژه در سبک‌زندگی بومی‬ ‫‌در ایران چیست؟‬ ‫‪ l‬در مورد س��ب ک‌زندگی اعتقاد ب راین است که این‬ ‫سبک كه به‌خصوص در ای ران پیاده شده‪ ،‬عقاید و اعتقاداتی‬ ‫است که انسان به صورت اصولی آنها را داراست‪ .‬به این معنا‬ ‫‪72‬‬ ‫که هر انسان و جامع ه‌ای عقایدی مشخص دارد که البته در‬ ‫عصر ما و در ای ران در دین متجلی اس��ت و بناب راین یکی از‬ ‫ی ما دین است‪.‬‬ ‫کزندگی بوم ‌‬ ‫مهمترین عناصر تاثیرگذار در سب ‌‬ ‫اگرچه دین یکی از عناصر مهم موثر در بس��یاری از کشورها‬ ‫بوده و این دین در برخی مناطق چون اسالم نمونه کامل بوده‬ ‫و در برخی مناطق م��ردم دارای ادیان ناقص و باطل بر زمین‬ ‫بوده‌اند‪ ،‬اما در واقع م ی‌توان بیان کرد که یکی از تاثیرگذارترین‬ ‫کزندگی که عقاید انسان‌ها را م ی‌ساخته همین‬ ‫عوامل در سب ‌‬ ‫عنصر دین است‪.‬‬ ‫‪ l‬عالوه بر اینکه در بس��یاری از این کشورها اسراف‬ ‫و زیاده‌روی در مصرف منابع‌ب ی‌معناست‪ ،‬این بسیار م ی‌تواند‬ ‫کزندگی ما نیز تاثیرگذار باشد‪ .‬م ی‌توان به استفاده از‬ ‫در س��ب ‌‬ ‫تولی دات غی ربومی‌اشاره کرد که متاسفانه ما تا قبل از تحریم‌ها‬ ‫کمتر حساسیتی به اس��تفاده از تولیدات غی ربومی داشتیم و‬ ‫بسیاری از کاالهای خارجی را استفاده م ی‌کردیم‪ .‬غرب بسیار‬ ‫کزندگ ی‌اش‬ ‫تالش کرده تا اصول اعتقادی خود را ب راساس سب ‌‬ ‫بدون وابستگی به کاالهای دیگر جوامع و بدون اینکه حتی به‬ ‫دین و مذهبی هم اعتقاد داشته باشند‪ ،‬پایه‌‌ریزی کند‪ ،‬بناب راین‬ ‫کزندگی اسالمی نیز بر چنین چیزی معتقد است‪ .‬ما نیز‬ ‫سب ‌‬ ‫باید بتوانیم حساسیت خود را در استفاده از کاالهای خارجی‪،‬‬ ‫نوع لباس پوشیدن‪ ،‬نحوه زندگی کردن و استفاده از منابع بیشتر‬ ‫کنیم تا دچار آسی ب‌هایی درشیوه زندگی نشویم‪ .‬تحریم‌هایی‬ ‫که از سوی جوامع غ ربی علیه ای ران شده با تمام آسی ب‌هایی‬ ‫که داشته باعث شده تا ای ران به سمت بوم ی‌سازی در بسیاری‬ ‫از موارد س��وق پیدا کند و متوجه این امر بش��ود که باید روی‬ ‫پای خود بایستد‪ .‬بناب راین مراد از سبک زنگی محقق کردن‬ ‫و فعلیت دادن به عقاید درستی است که انسان در مقام نظر‬ ‫بدان معتقد است و باید آنها را عملیاتی و در زندگی پیاده کند‬ ‫و از مهمترین مبانی که اکنون باید بدان توجه بیشتری داشته‬ ‫باشیم این است که به‌قدر کفاف و کفایت توجه کنیم‪ ،‬کفاف‬ ‫آن چیزی است که انسان را نگهداری م ی‌کند و کفایت آنچه‬ ‫ب رای انسان ضروری است‪.‬‬ ‫جناب قائ م‌مقامی!‌آیا پدیده‌هایی چون شبک ه‌های‬
‫ماه�واره‌ای و برنام ه‌ه�ای خ�اص س�بک‌زندگی‬ ‫م ی‌توان جامعه ایرانی را متاثر از خود کند؟‬ ‫‪ l‬با‌توجه به آنچه بی��ان کردم که ما در ح��وزه پیاده‬ ‫سازی سب ک‌زندگی بوم ی‌نه کاملا موفق بوده ایم و نه کاملا‬ ‫ناموفق‪ ،‬عوامل و پدیده‌هایی چون ماهواره نم ی‌تواند عوامل‬ ‫کزندگی بومی باشد‪ .‬با اینکه به ظاهر اینها‬ ‫تاثیرگذاری بر سب ‌‬ ‫کزندگی غرب را م ی‌کنند اما درواقع اصل محسوب‬ ‫تبلیغ سب ‌‬ ‫نم ی‌شوند‪ .‬بیشتر این مس��اله اهمیت دارد که فرهنگ ما در‬ ‫چه جاهایی آسی ب‌پذی ‌ر است‪ ،‬چرا‌که حتی زمانی که ماهواره‬ ‫هم وجود نداشت ما در بسیاری مسائل حساسیتی نداشتیم و‬ ‫بسیاریمشکالترامشاهدهم ی‌کردیم‪.‬به‌طورمثالحتیپیش‬ ‫از ورود ماهواره این عدم حساسیت نسبت به مصرف تولی دات‬ ‫خارجی در کشور وجود داش��ت‪ .‬بناب راین در این بخش بیشتر‬ ‫مسائل و حساسی ت‌های دینی و مذهبی و سپس حساسیت‬ ‫کزندگی خود نیز عالوه‬ ‫ملی مهم اس��ت‪ .‬غرب در زمینه سب ‌‬ ‫بر اینکه بس��یاری نقاط مثبت دارد نقاط منفی نیز دارد‪ ،‬اما اگر‬ ‫م ی‌خ واهیمازآنهاتاثی ربپذی ریمبایدجنب ه‌هایمثبتآنهاراتوجه‬ ‫کنیم‪ .‬به‌طور مثال باید به این امر توجه کنیم که در غرب اگر‬ ‫دولت اعالم کند که دچار کمبود انرژی است و نیاز به همکاری‬ ‫شهروندانش دارد خصوصا در این شرایط بحران مالی در اروپا آنها‬ ‫چگونه با این مساله برخورد م ی‌کنند؟ چند درصد خانواده‌ها در‬ ‫رفع این مشکل همکاری م ی‌کنند؟ ب راساس آمار در این زمینه‬ ‫درصد باالیی از مردم به فرم��ان دولت اطاعت م ی‌کنند و اینها‬ ‫کزندگی در غرب آموزش ببینیم‪.‬‬ ‫نکاتی است که باید از سب ‌‬ ‫خط‌قرمزهایی هم در س�بک‌زندگی غربی وجود‬ ‫دارد که باتوجه به جامعه ایران�ی نم ی‌توان به آن‬ ‫آنها را تعمیم داد‪.‬‬ ‫سبك زندگي‬ ‫‪ l‬مشخص است که از دی رباز وجه غالب خط‌قرمزهای‬ ‫کزندگی در ای ران توسط دین تعیین شده است و در زمان ما‬ ‫سب ‌‬ ‫که حکومت مبتنی بر دین اسالم است شرایط مشخص است‪.‬‬ ‫البته برخی از این خط‌قرمزها قانونی و برخی اخالقی اس��ت‬ ‫که آنچه باید ب رای ما مهم باشد این است که خط قرمزهای‬ ‫اخالقی را مراقبت کنیم‪ ،‬چرا که وجه قانونی ندارد نظیر همان‬ ‫اطاعت از دولت در استفاده از منابع انرژی‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪155‬‬ ‫شما از استفاده درست از منابع سخن گفتید؛ آیا‬ ‫شرایط تاریخی – اجتماعی ایران م ی‌تواند منجر‬ ‫به سبک‌زندگی جدیدی شود؟‬ ‫‪ l‬ب راس��اس وضعی��ت کنون��ی و تحریم‌هایی که‬ ‫به‌ظاهر یک آسیب و تهدید ب رای کش��ور است باید متوجه‬ ‫شویم که این تحریم‌ها به مرور سب ک‌زندگی را به سمتی که‬ ‫اسالم م ی‌خواهد س��وق م ی‌دهد و این امر باعث م ی‌شود تا‬ ‫کزندگی مبتنی بر ساده‌زیستی‪ ،‬اکتفا به ضروریات‪ ،‬تقوا و‬ ‫سب ‌‬ ‫بردباری‪ ،‬یاری و تعامل با یکدیگر‪ ،‬تاکید بر کار بومی‌و داخلی‬ ‫ایجاد ش��ود‪ .‬امیدوارم در آینده نزدیک هرچه بیش��تر مبانی‬ ‫اعتقادی اسالمی و شیوه صحیح زندگی در رفتارهای فردی و‬ ‫اجتماعی پیاده شود‪ .‬در ایجاد چنین شرایطی دولت و ملت با‬ ‫یکدیگر شریک هستند‪ ،‬مخصوصا وقتی تالش داریم که در‬ ‫جامعه اسالمی از فاصله طبقاتي و اشراف ی‌گری دور شويم و‬ ‫مدی ران بدین سمت و سوها سوق پیدا نکنند‪ ،‬این امر در بین‬ ‫توده‌های مردم نیز رعایت م ی‌شود‪.‬‬ ‫اخالق در سبک‌زندگی چه جایگاهی دارد؟‬ ‫‪ l‬گاهی اخالق در س��ب ک‌زندگی تاثی��ری بیش از‬ ‫قانون دارد‪ .‬اگر هر ف��رد خود را جزئ��ی از کل بداند تک‌تک‬ ‫افراد باید بتوانند مسائل مهم در حفظ شیوه زندگی را رعایت‬ ‫کنند‪ .‬امروزه اگر نیروی انتظامی‌مسائلی را ب رای حفظ امنیت‬ ‫ش��هروندی و حتی رانندگی بیان م ی‌کند انتظار م ی‌رود که‬ ‫این مسائل بدون قانون رعایت ش��ود و این مرز بین اخالق‬ ‫و قانون است‪ .‬بس��یاری از رفتارهای رانندگی در ای ران وقتی‬ ‫از سوی غربیان مشاهده م ی‌شود مورد تعجب قرار م ی‌گیرد‬ ‫و این نشان م ی‌دهد که هنوز اخالق آنگونه که باید به خوبی‬ ‫رعایت نم ی‌شود‪g .‬‬ ‫‪73‬‬
‫ورزش ‌‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪74‬‬ ‫معماي استعفا‬
‫طبق زمان‌بندي مي‌روم‬ ‫‪1‬‬ ‫گفت وگو با علي كفاشيان درباره استعفا از فدراسيون فوتبال‬ ‫علی کفاش�یان قصد دارد از سمت ریاس�ت فدراسیون فوتبال اس�تعفا دهد‪ .‬او روزهای پرفش�اری را پشت‌سر‬ ‫می‌گذارد‪ ،‬طوری که خیلی‌ها از همین حاال شمارش معکوس برای جدایی وی از فدراسیون فوتبال را آغاز کرده‌اند‪ .‬شاید‬ ‫به‌زودی مجمع فدراسیون فوتبال تشکیل شود و کفاشیان از سمت خود برکنار شود‪ ،‬شاید هم اتفاق دیگری رخ دهد‪.‬‬ ‫آیا ش�ما قصد دارید از سمت ریاس�ت فدراسیون‬ ‫فوتبالاستعفابدهید؟‬ ‫‪ l‬من به این نتیجه رسیده‌ام که باید در شرایط موجود‬ ‫دربارهرفتنمبیشترفکرکنم‪.‬البتهعده‌ایهمیشهقصدداشته‌اند‬ ‫من را مشکل اصلی فوتبال بدانند‪ .‬آنها فکر م ی‌کنند با رفتن من‬ ‫اوضاع بهتر م ی‌شود و دیگر هیچ مشکلی وجود نخ واهد داشت‪.‬‬ ‫اما اظهارنظرهای اخیر شما نشان م ی‌دهد ب ه‌شدت‬ ‫تحتفشارهستید؟‬ ‫‪ l‬منخودمازاینکهشرایطفوتبالمابهاینسمتوسو‬ ‫رفته و قضاوت‌ها تا این حد نسبت به من تند شده است‪ ،‬خیلی‬ ‫یدانم‪.‬‬ ‫ناراحتم و عذاب م ی‌کشم‪ .‬من این فشارها را منطقی نم ‌‬ ‫چرا ای�ن انتق�ادات را منطق�ی نم ی‌دانید؟ ش�ما‬ ‫م ی‌خواهید بگویید فدراس�یون ش�ما پراش�تباه‬ ‫نبوده است؟‬ ‫چطور؟ چ را این ادعا را مطرح م ی‌کنید؟‬ ‫یعنی م ی‌خواهید بگویید فدراسیون فوتبال ایران‬ ‫از ژاپن بهتر است؟‬ ‫‪ l‬خوب بودن ما دلیلی بر بد بودن یا ضعف آنها نیست‪،‬‬ ‫ه ر‌چند ما در رده‌های مختلف مقابل آنها ب رنده بوده‌ایم و از این‬ ‫گذشتهمادرتوسعهفوتبالپیشرفت‌هایچشمگیریداشته‌ایم‪.‬‬ ‫ما دیگر ب رای آنها حریف ساده‌ای نیستیم‪.‬‬ ‫باور‌کردن این ادعا که فدراسیون فوتبال ای ران بهتر‬ ‫از فدراسیون فوتبال ژاپن عمل کرده‪ ،‬کمی سخت‬ ‫است‪ ،‬قبول ندارید؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬قبول ندارم‪ .‬مشکل ما دقیقا با منتقدان همین‬ ‫اس��ت‪ .‬در بحث انتخاب فدراس��یون فوتبال ای��ران به‌عنوان‬ ‫فدراسیون برتر فوتبال آسیا نیز همین حرف‌ها مطرح شد‪ .‬در‬ ‫حالی که هی چ‌کس به این نکته دقت نکرد که‪ AFC‬معیارهای‬ ‫خاص خودش را دارد‪ .‬عده‌ای‌ب ی‌انصافی کردند‪ .‬خ واستند موضوع‬ ‫را طوری جلوه بدهند که انتخاب فدراسیون فوتبال گویی اصال‬ ‫ارزشی ندارد‪ ،‬در صورتی که ما در بخش زیرساخت‌های فوتبال‬ ‫عملکرد خوبی داشتیم‪ .‬بعض ی‌ها فکر م ی‌کنند ‪ AFC‬باید با‬ ‫خط‌کش آنها عملکرد فدراس��یون فوتبال را بررسی و ارزیابی‬ ‫کند‪ ،‬در صورتی که کنفدراسیون فوتبال آسیا ب رای این انتخاب‬ ‫ق واعد خودش را در نظر م ی‌گیرد‪.‬‬ ‫پس چ را هی چ‌کس این انتخاب را جدی نگرفت؟‬ ‫‪ l‬دلیلش روشن است چون من آدم بدشانسی هستم‪.‬‬ ‫اما این دلیل هم قانع‌کننده نیست‪.‬‬ ‫‪( l‬م ی‌خن��دد) نه‪ ،‬واقع��ا همی ن‌طور اس��ت‪ .‬من آدم‬ ‫بدشانسی هستم چون فدراسیون فوتبال درست در هفته‌ای‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬خ واسته خیل ی‌ها نیست که من از فوتبال بروم‪ ،‬اما‬ ‫در مورد خ واسته‌ام هم باید بگویم که از اهالی فوتبال و منتقدانی‬ ‫که از روی غرض انتقاد نم ی‌کنند م ی‌خواهم که نیمه پر لیوان‬ ‫را هم ببینند‪.‬‬ ‫و نیمه پر لیوان فدراسیون فوتبال چیست؟‬ ‫‪ l‬عرض کردم که ما کاره��ای زی ر‌بنایی خوبی انجام‬ ‫داده‌ای��م‪ .‬در رده‌ه��ای پایه خ��وب کار کرده‌ای��م و در موضوع‬ ‫استانداردسازی آنقدر پیشرفت داش��ته‌ایم که حتی به فوتبال‬ ‫آسیا نیز در این مورد کمک کرده‌ایم‪.‬‬ ‫اما کمتر کسی مشکالت و ضع ف‌های فدراسیون‬ ‫شما را نادیده م ی‌گیرد‪ ،‬قبول دارید؟‬ ‫‪ l‬بحث من این اس��ت که ما در داخ��ل مظلوم واقع‬ ‫شده‌ایم‪ ،‬اما در بیرون از اینجا شرایط طور دیگری است‪ .‬در داخل‬ ‫ما را دشمن و در خارج از ای ران خیل ی‌ها اقدامات فدراسیون فوتبال‬ ‫راتحسینم ی‌کنند‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪ l‬چون ما در بحث زیرساخت‌ها و توجه به رده‌های پایه‬ ‫عملکرد خیلی خوبی داشتیم‪ .‬روند ما همیشه رو به رشد بوده‬ ‫است‪ .‬اگر توسعه فوتبال را در دوره‌های اخیر مورد بررسی قرار‬ ‫بدهید‪،‬به‌خ وبیمتوجهم ی‌شویدکهتیم‌هایملیمابه‌خصوص‬ ‫در رده‌های پایه خوب عمل کرده‌اند‪ .‬همین ژاپن را م ی‌بینید‪ ،‬ما‬ ‫در رده‌های مختلف مقابل آنها موفق بوده‌ایم‪.‬‬ ‫اگر ق�رار باش�د همی�ن ح�اال از جامع�ه فوتبال‬ ‫خواسته‌ای داشته باش�ید‪ ،‬از آنها چه م ی‌خواهید؟‬ ‫ه ر‌چند خودتان بهتر م ی‌دانید که خواسته خیل ی‌ها‬ ‫از شما این است که کناره‌گیری کنید؛ نظر خودتان‬ ‫چیست؟‬ ‫ورزش‬ ‫‪ l‬من م ی‌خ واهم بگویم که ما کم‌اشتباه بوده‌ایم‪ .‬من به‬ ‫شخصه از عملکرد فدراسیون فوتبال دفاع م ی‌کنم‪ .‬ما خوب کار‬ ‫کردیم‪ .‬در دوره ریاست من در فدراسیون ما شاهد رو به جلو‌ترین‬ ‫فدراسیون دوره‌های اخیر بوده‌ایم‪ .‬ما در حوزه زی ر‌ساخت‌ها خوب‬ ‫کار کردیم‪ .‬آکادمی‌فوتبال را به بهترین شکل ممکن ارتقا دادیم‪،‬‬ ‫طوری که در هیچ فدراس��یونی تا این حد توسعه وجود ندارد‪.‬‬ ‫همچنین ما به فوتبال آسیا نیز کمک کردیم‪.‬‬ ‫از سوی ‪ AFC‬به‌عنوان فدراسیون برتر فوتبال آسیا انتخاب‬ ‫شد که ما دو شکست را در فوتبال و یک شکست را در فوتسال‬ ‫تجربه کردیم‪ .‬خب این از بدشانسی ما بود‪ .‬ه ر‌چند ما اشتباهات‬ ‫خودمان را رد نم ی‌کنیم و قبول داریم ک��ه هفته خوبی ب رای‬ ‫فوتبال نبود‪ ،‬اما باورتان نم ی‌شود از روزی که من به فوتبال آمدم‬ ‫این بدشانسی با من بود‪.‬‬ ‫آقای کفاشیان! باالخره تصمیم شما چیست؛ قصد‬ ‫دارید از فدراسیون فوتبال بروید یا نه؟‬ ‫‪ l‬قصد دارم از فدراس��یون بروم‪ .‬استعفا م ی‌دهم و به‬ ‫زودی م ی‌روم‪ ،‬اما به وقتش!‬ ‫وقت استعفای شما هنوز نرسیده است؟‬ ‫‪ l‬من م ی‌گویم اگر قرار است یک فدراسیون رئیس‬ ‫خودش را تغییر بدهد راهکاره��ای قانونی این ایجاد تغییر در‬ ‫اساسنامه آمده است و نیازی به حاشی ه‌سازی و جنجال نیست‪.‬‬ ‫من نم ی‌خواهم طوری ب��روم که جنجالی پیش بیاید‪ .‬به‌طور‬ ‫حتم باید مجمعی تش��کیل ش��ود و در آن مجم��ع تغیی رات‬ ‫صورت بگیرد‪.‬‬ ‫از قرار معلوم تصمیم دارید از فدراس�یون فوتبال‬ ‫بروید؟‬ ‫‪ l‬من طرح��ی دارم که با رفتن من فوتب��ال ای ران در‬ ‫وضعیت تهدید یا تعلیق قرار نگیرد‪ .‬با زمان‌بندی مشخصی‬ ‫از فدراس��یون م ی‌روم‪ .‬طوری که مشکلی پیش نیاید و دوران‬ ‫انتقالی فوتبال بدون کوچکترین حاش��ی ه‌ای سپری شود و به‬ ‫تیم‌ملی هم لطمه‌ای وارد نشود‪.‬‬ ‫این تصمیم در اثر فش�ار وزارت ورزش اتخاذ شده‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬خیر‪ ،‬ابدا این‌طور نیست‪ .‬البته من حرف‌هایم را در‬ ‫این زمینه به‌طور مفصل مطرح کردم‪ .‬فدراسیون فوتبال و وزارت‬ ‫ورزش همکاری خوبی در این مدت نداشتند چون روشن است‬ ‫که آنها دوست نداش��تند من دوباره رئیس فدراسیون فوتبال‬ ‫شوم‪ ،‬اما اینکه آنها بخ واهند بگویند برو یا بمان چیزی را عوض‬ ‫نم ی‌کند چون من به خواسته آنها نیامده‌ام که به خواسته آنها‬ ‫بروم‪ .‬من کاری را انجام م ی‌دهم که به صالح فوتبال باشد‪g.‬‬ ‫‪75‬‬
‫تغييرات در فدراسيون پرحاشيه‬ ‫برنامه‌ریزی‌های بسیار دقیق‪ ،‬بستر تعامالت قوی‌تر هر دو‬ ‫فدراسیون را فراهم کرد تا با عظم راسخ و جدیت برای رشد‬ ‫این ورزش بومی‌و ایرانی در جهان تالش کنند‪ .‬اما صفارزاده‬ ‫در سخنانی بر مواضع خود تاکید کرد و مهرعلیزاده به جای‬ ‫مرد محبوب كشتي وارد گود شد‬ ‫پاسخ به اظهارات وی به بیان وی‍ژگی‌های شخصی پهلوان‬ ‫ی داشت‪.‬‬ ‫تختی پرداخت و یاد و خاطره وی را گرام ‌‬ ‫پس ازآن‪ ،‬هر از گاهی از س��وی مخالف��ان صفارزاده‬ ‫نااميد شده بودند‪ ،‬خواسته‌ها و اعتراض‌های خود را به انواع‬ ‫بیش از پنج س��ال پی��ش علیرضا صفارزاده ریاس��ت‬ ‫بازگشت طالقانی به فدراسیون مطرح می‌شد و در عین حال‬ ‫مختلف از جمله برگزاری نشس��ت خبری ب��ه هر بهانه‌ای‬ ‫فدراس��یون ورزش‌ه��ای باس��تانی و زورخان��ه‌ای ایران را‬ ‫تنور اختالف‌ها و درگیری‌های رسانه‌ای بین دو فدراسیون‬ ‫رسانه‌ای کردند‪.‬‬ ‫برعه��ده گرفت و مدت��ی بع��د اختالف‌ها می��ان اعضای‬ ‫داغتر می‌شد تا اینکه مسئوالن ملی برای نشان دادن اصرار‬ ‫اوج اختالف‌ها زمانی بود که مس��ئوالن ملی از اعزام‬ ‫ایرانی فدراس��یون مل��ی و بین‌الملل��ی ورزش زورخانه‌ای‬ ‫خود بارها و بارها در نشس��ت‌های خب��ری اعالم کردند که‬ ‫تیمی کامل به مس��ابقات بین‌المللی خ��ودداری کردند تا‬ ‫مط��رح ش��د‪.‬اولین اختالف‪‌،‬اعتراض مس��ئوالن ایرانی به‬ ‫آمادگی برگزاری مناظره تلویزیونی با مسئوالن بین‌المللی را‬ ‫پنجمی‌ایران در مسابقات برون‌مرزی و قهرمانی کشورهای‬ ‫نحوه چیدم��ان فدراس��یون بین‌المللی بود‪ .‬ب��ه گفته آنان‬ ‫بر سر حقوق خود دارند‪ .‬در ادامه مشاجرات رسانه‌ای‪ ،‬علیرضا‬ ‫همسایه‪ ،‬دستمایه خبری داغ برای رسانه‌های بیگانه شود‪.‬‬ ‫این چیدمان به ش��کلی اس��ت که هیچ ف��رد دیگری خارج‬ ‫صفارزاده در اظهارنظری مس��ئوالن فدراسیون بین‌المللی‬ ‫در این بی��ن دو طرف درگیر در دعوا ب��رای تغییر یا کاهش‬ ‫از اعضای فدراس��یون بین‌الملل��ی نمی‌توان��د داخل دایره‬ ‫ورزش زورخانه‌ای را تهدید به تعلی��ق کرد‪ .‬تنور اختالف‌ها‬ ‫قدرت یکدیگر تالش‌های قابل‌توجهی داشتند‪ .‬مسئوالن‬ ‫قدرت شود‪ .‬مس��ئوالن ایرانی اعتقاد داشتند که فدراسیون‬ ‫همچنان گرم بود تا اینکه وزارت ورزش و جوانان سرانجام‬ ‫بین‌المللی فدراس��یون زورخانه‌ای و مخالفان صفارزاده از‬ ‫بین‌المللی در م��ورد اعض��ای صاحب نفوذ خ��ود انحصار‬ ‫تصمیم گرفت تا به این مناقشه که عمر پنج‌ساله پیدا کرده‬ ‫ابتدای حضور علی س��عیدلو در راس س��ازمان تربیت‌بدنی‬ ‫طلبی به خ��رج می‌دهد‪ .‬درگیری و مش��اجرات رس��انه‌ای‬ ‫با حضور طالقانی بر مس��ند فدراس��یون ملی پایان دهد‪ .‬با‬ ‫تالش کردند فردی به گفته خود موج��ه را راضی کنند که‬ ‫در این زمینه کم‌ک��م افزایش یافت‪ .‬برخ��ی فرصت‌ها نیز‬ ‫حضور طالقانی در راس فدراسیون ملی و استقبال مسئوالن‬ ‫برای کمک به این ورزش بر مسند ریاست فدراسیون ملی‬ ‫پیش آمد که البته از دس��ت رفت؛ فرصت‌های��ی که ایران‬ ‫بین‌المللی از حضور او انتظار می‌رود اتهامات و تهمت‌ها جای‬ ‫بنش��یند‪.‬محمدرضا طالقانی یکی از اعضایی بود که به نظر‬ ‫می‌توانست برخی کرسی‌ها در فدراس��یون بین‌المللی را از‬ ‫خود را به دوستی و آرامش بدهد‪ ،‬البته این مساله‌ای است که‬ ‫بسیاری از اعضای خانواده کش��تی و ورزش زورخانه‌ای که‬ ‫آن خود کند‪ .‬دامنه اختالفات باگذش��ت زمان به یارکش��ی‬ ‫تنها گذشت زمان آن را نشان خواهد داد‪.‬‬ ‫زمانی یک فدراس��یون بود می‌توانس��ت به این اختالف‌ها‬ ‫دو طرف منجر ش��د‪ ،‬به ش��کلی که برخی از فعاالن ورزش‬ ‫رئیس معزول فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای با اشاره‬ ‫پایان دهد‪ ،‬اما بر‌اس��اس گفته نزدیکان او‪ ،‬طالقانی به رسم‬ ‫پهلوانی و قهرمان��ی و حتی برخی از زورخانه‌داران کش��ور‬ ‫به حکم برکناری‌اش از سوی وزارت ورزش گفت‌‪« :‬از سوی‬ ‫ادب برای نشس��تن بر این کرس��ی به دیدار صفارزاده رفت‬ ‫به سمت فدراسیون ملی و برخی دیگر به سمت فدراسیون‬ ‫وزارت ورزش با من تماس گرفته ش��د و اعالم کردند قرار‬ ‫تا از او رخصت بطلبد‪ ،‬اما پس از جلس��ه با او‪ ،‬عطای ورزش‬ ‫بین‌المللی چرخیدند‪ .‬این تغییر جهت و دوگانگی و اختالف‬ ‫است جابه‌جایی‌هایی در راس فدراسیون داشته باشیم‪ .‬بنده‬ ‫پهلوانی و زورخانه‌ای را به لقایش بخشید و از طرفی سعیدلو‬ ‫نه تنها به س��مت اتحاد و همدلی نرفت بلکه هر ماه شرایط‬ ‫هم از آنها تشکر کردم که یک باری را از دوشم برداشتند‪».‬‬ ‫باتوجه به حضور عباسی از وزارت تازه تاسیس ورزش رفت‪.‬‬ ‫بدتر هم می‌ش��د‪.‬در مقاطع مختلف مسئوالن عالی ورزش‬ ‫علیرضا صفارزاده در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا‪ ،‬با بیان‬ ‫وزیر ورزش و جوانان در نخستین گام تالش کرد تا در سالروز‬ ‫تالش کردند تا دو طرف مناقش��ه را بر سر یک میز بنشانند‬ ‫این مطلب افزود‌‪« :‬حتما خی��ری در تصمیم وزارت ورزش‬ ‫درگذش��ت جهان پهلوان تختی با دعوت از مس��ئوالن دو‬ ‫و مش��کالت را برطرف کنند‪ ،‬اما هر دو طرف حق را به خود‬ ‫برای رفتنم از فدراس��یون زورخانه‌ای وج��ود دارد‪ .‬بنده هم‬ ‫فدراسیون ملی و بین‌المللی به آکادمی‌ملی المپیک در کنار‬ ‫می‌دادند و معتقد بودند که طرف دیگر یا زیاده‌خواهی می‌کند‬ ‫برای موفقیت محمدرض��ا طالقانی در پس��ت جدیدش در‬ ‫پیشکسوتان کش��تی ایران‌‪ ،‬آنان را آشتی دهد‪ .‬وزیر ورزش‬ ‫یا اجازه حض��ور به طرف دیگ��ر را نمی‌ده��د‪ .‬موضوع این‬ ‫فدراس��یون زورخانه‌ای دعا می‌کنم و اگر از من کمکی هم‬ ‫و جوانان که س��عی داش��ت اختالفات دو طرف دعوا را حل‬ ‫مناقشه حتی به سازمان بازرسی کل کشور هم کشیده شد‪،‬‬ ‫بخواهد در خدمتش خواهم بود‪،‬‬ ‫اما راهکارهای کارشناسان این‬ ‫چراکه ورزش زورخانه‌ای با سایر‬ ‫سازمان نیز کارساز نشد‪ .‬در زمان‬ ‫رشته‌های ورزشی فرق می‌کند‬ ‫محمد علی‌آبادی و علی سعیدلو‪،‬‬ ‫و شرایطی دارد که نیاز به کمک‬ ‫روس��ای س��ازمان تربیت‌بدنی‬ ‫با تجربه‌ها وجود دارد‌‪».‬‬ ‫هریک بر خواسته خود پافشاری‬ ‫وی ادام��ه داد‌‪« :‬اهال��ی‬ ‫می‌کردند؛ مسئوالن بین‌المللی‬ ‫ورزش زورخانه‌ای می‌دانند طی‬ ‫خواس��تار برکناری صف��ارزاده‬ ‫چند سال گذش��ته چه کارهایی‬ ‫بودن��د و مس��ئوالن مل��ی هم‬ ‫انجام ش��ده تا این ورزش دینی‬ ‫خواس��تار برچیدن فدراس��یون‬ ‫و ملی ما جایگاه اصلی خودش‬ ‫بین‌المللی که ب��ه نظر آنان در‬ ‫را به دس��ت بی��اورد‪ .‬االن هم‬ ‫حد یک انجمن هم مس��ئوالن‬ ‫امیدواری��م محمدرضا طالقانی‬ ‫وق��ت ورزش ت�لاش کردند تا‬ ‫بتواند حواش��ی را از این رش��ته‬ ‫دو طرف از مواض��ع خود کوتاه‬ ‫بیایند ام��ا گوی��ا دود این آتش‬ ‫دور کند و در چهار س��الی که بر‬ ‫مسند کار است چهار گام بلند را‬ ‫بیش از آنکه به چشم مسئوالن‬ ‫بردارد‪».‬رئیس معزول فدراسیون‬ ‫فدراس��یون مل��ی و بین‌المللی‬ ‫پهلوانی و زورخانه‌ای در واکنش‬ ‫برود به چش��م کسانی می‌رفت‬ ‫به حضور طالقانی گفته اس��ت‪:‬‬ ‫که ت�لاش می‌کردند به نحوی‬ ‫«امی��دوارم محمدرضا طالقانی‬ ‫مشکالت را برطرف کنند‪ .‬پس از‬ ‫حواشی موجود میان فدراسیون‬ ‫تشکیل وزارت ورزش و جوانان‬ ‫زورخانه‌ای با فدراسیون جهانی‬ ‫اختالف‌ها نه تنها خاتمه نیافت‪،‬‬ ‫این رشته را یا با تعامل یا با قدرت‬ ‫بلکه روز به روز بیش��تر شد‪ .‬به‬ ‫خود به سمت منافع ملی برطرف‬ ‫شکلی که مسئوالن بین‌المللی‬ ‫محمدرضا طالقاني جاي عليرضا صفارزاده را در فدراسيون ورزش‌هاي باستاني و زورخانه‌اي گرفت‬ ‫کند‌‪ .‬بنده از این پس در ورزش‬ ‫ب��ه اعتراض‌ه��ا و ادعاه��ای‬ ‫بس��یج در خدمت جامعه ورزش‬ ‫مسئوالن فدراسیون ملی دیگر‬ ‫خواهم بود‌‪.‬نزدیک به شش سال‬ ‫توجه‌ای نشان ندادند و به‌نوعی‬ ‫از بودجه بیت‌المال صرف ش��د تا بنده تجاربی را در ورزش‬ ‫کند‪ ،‬تاکید کرد که وقتی در کشور اسالمی ما دو فدراسیون‬ ‫آنها را بایکوت کردند‪.‬‬ ‫زورخانه‌ای به‌دست بیاورم‪ ،‬حاال حاضرم این تجربیات را در‬ ‫به‌عنوان فدراسیون‌های ملی و بین‌المللی در جهت بسط و‬ ‫در طرف مقابل مسئوالن فدراس��یون ملی هم که از‬ ‫توس��عه ورزش دینی‪ ،‬ملی و مذهبی ایجاد می‌گردد‪ ،‬باید با‬ ‫پیگیری خواس��ته‌های خود از سوی دس��تگاه‌های مختلف‬ ‫اختیار طالقانی قرار دهم‪g ».‬‬ ‫‪2‬‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪76‬‬
‫گفت وگو با محمد‌رضا طالقانی درباره بازگشتش به مدیریت ورزش‬ ‫‪3‬‬ ‫من برای جنگ ساخته نشده‌ام‬ ‫یعنی فقط برای شش ماه آمده‌اید؟‬ ‫‪ l‬بله و تا همین جای کار ه��م ناپرهیزی کرده‌ام‪.‬‬ ‫سن من باال رفته و این جوان‌تر‌ها هستند که باید در کارهای‬ ‫مدیریتی فعال ش��وند‪ .‬من واقعا از کاره��ای اجرایی در این‬ ‫سال‌ها فرار کرده‌ام‪ .‬حاال هم واقعا قصد ندارم بمانم‪.‬‬ ‫وزیر ورزش در حکمی‌محمدرضا طالقانی را به‌عنوان سرپرست فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای منصوب کرد‪.‬‬ ‫پیش از محمد‌رضا طالقانی‪ ،‬علیرضا صفارزاده ریاست فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای را بر‌عهده داشت که جای خود‬ ‫را به طالقانی داد؛ جابه‌جایی که بدون جنجال صورت گرفت‪ .‬حاال طالقانی که در عرصه مدیریت ورزش چهره‌ای قابل‬ ‫اتکا محسوب می‌شود قصد دارد ظرف ماه‌های آینده سرپرستی فدراس�یون پهلوانی و زورخانه‌ای را بر‌‌عهده بگیرد و‬ ‫فضایی توام با صمیمیت نزد اهالی این فدراس�یون ایجاد کند‪ .‬با محمد‌رضا طالقانی در خصوص بازگشتش به عرصه‬ ‫مدیریت و نقطه‌ضعف‌ها و قوت فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای گفت‌وگو کرده‌ایم‪ .‬متن مصاحبه اختصاصی مثلث با‬ ‫وی را می‌خوانید‪.‬‬ ‫راستی از آقای صفارزاده اس�تفاده خواهید کرد؟‬ ‫او در مصاحبه‌ای تاکید کرده که می‌خواهد به شما‬ ‫کمک کند‪ .‬نظر شما چیست؟‬ ‫می‌کنیم و به امید خدا این فدراس��یون را در مسیر موفقیت‬ ‫قرار می‌دهیم که به سهم خود کاری برای این رشته ملي و‬ ‫مذهبي کرده باشیم‪.‬‬ ‫راستی فدراس�یون پهلوانی و زورخانه‌ای بدهی‬ ‫ندارد؟‬ ‫آقای طالقانی! یک بار که به کش�تی برگشتید در‬ ‫پاسخ به تبریک خبرنگاران گفتید به من تسلیت‬ ‫بگویید‪ .‬این‌بار شما را در فدراس�یون پهلوانی و‬ ‫زورخانه‌ای می‌بینیم‪ .‬آیا این بار هم اجازه نداریم‬ ‫تبریک بگوییم؟‬ ‫‪( l‬می‌خندد) اختیار دارید‪ .‬ممنونم‪ .‬اگر از تس��لیت‬ ‫حرف زدم خواستم س��ختی کار را بگویم‪ .‬واقعا هم کار ما در‬ ‫کشتی سخت بود‪ .‬خودمان باید دنبال همه چیز می‌دویدیم‪،‬‬ ‫اما خب در فدراسیون زورخانه‌ای هم کار آسان نیست‪ .‬کار‪ ،‬آن‬ ‫هم در سطح مدیریت فدراسیون همیشه سختی‌هایی دارد‪،‬‬ ‫اما به خود مدیر هم بستگی دارد‪.‬‬ ‫منظورتان را واضح‌تر می‌گویید؟‬ ‫‪ l‬نظر لطف شماست‪ .‬دقیقا همین موضوع را با وزیر‬ ‫ورزش و بزرگترهای خودم هم مطرح کردم‪ .‬گفتم خدا شاهد‬ ‫است که دیگر از من گذشته است که بیایم در کارهای اجرایی‬ ‫فعال ش��وم اما باز با اص��رار بزرگترها روبه‌رو ش��دم و دیگر‬ ‫نتوانستم حرفشان را زمین بیندازم‪.‬‬ ‫به نظر می‌رس�د که کارت�ان را ش�روع کرده‌‌اید‪.‬‬ ‫درست است؟‬ ‫‪ l‬در فدراسیون حاضر شده‌ام تا ببینم اوضاع از چه‬ ‫قرار است‪ ،‬اما قبل از هر چیز باید فدراسیون را از این ساختمان‬ ‫کوچکی که در آن قرار داریم ب��ه جای بهتری انتقال بدهم‪.‬‬ ‫دنبال یک س��اختمان بزرگتر هس��تم که بتوانیم کارمان را‬ ‫شروع کنیم‪ .‬این اولین کار من است چون محیطی که در آن‬ ‫کار می‌کنم باید محیط مناسبی باشد‪ .‬این ساختمان کوچک‬ ‫واقعا در شأن فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای نیست‪.‬‬ ‫چه نقطه‌ضعف‌هایی را می‌بینید که باید حل شود؟‬ ‫‪ l‬تازه کارمان را شروع کرده‌ایم‪ .‬اما خب یک سری‬ ‫اختالفاتی وجود دارد که با وجود بزرگترها و یاری گرفتن از‬ ‫آنها شک نکنید که این درگیری‌ها حل خواهد شد‪ .‬من خودم‬ ‫آدم کوچکی هستم اما همیشه سعی کرده‌ام با بزرگترها کار‬ ‫کنم‪ .‬بزرگانی هس��تند که من دست همه آنها را می‌بوسم تا‬ ‫به من کمک کنند‪.‬‬ ‫یعن�ی قصد داری�د از پیشکس�وتان این رش�ته‬ ‫استفاده کنید؟‬ ‫‪ l‬ش��ک نکنید که همی��ن طور اس��ت‪ .‬حتی یک‬ ‫پیشکسوت هم بیرون نمی‌ماند‪ .‬همه با هم مشکالت را حل‬ ‫آیا تغییراتی ایجاد خواهید کرد؟‬ ‫‪ l‬باید بررس��ی کنیم که چه کارهای��ی باید انجام‬ ‫بدهیم‪ .‬اما من برای حذف کسی نیامدم‪ .‬خدا من را نیافریده‬ ‫که دعوا کنم یا دنبال حاشیه باشم یا باند تشکیل بدهم‪ .‬من‬ ‫دوس��ت دارم هر کاری را با مهربانی و صمیمیت و از طریق‬ ‫گفت‌وگو حل کنم‪.‬‬ ‫خیلی‌ها درباره بازگشت شما به مدیریت ورزش‬ ‫ابراز خوشحالی می‌کنند و امیدوارند شما را باز هم‬ ‫در مدیریت کشتی ببینند؟‬ ‫‪ l‬همیش��ه عاشق کشتی هس��تم‪ .‬چه بخواهم چه‬ ‫نخواهم ‪ 40 ،30‬سال اس��ت که با ورزش زندگی می‌کنم و‬ ‫هیچ وقت از کش��تی جدا نبوده‌ام‪ .‬رفت و برگشت من دست‬ ‫خودم نیس��ت‪ .‬هر جا که بزرگترهای من صالح بدانند کار‬ ‫می‌کنم‪ .‬با جان و دل کارم را انجام می‌دهم و امیدوارم این‌بار‬ ‫هم بتوانم در فدراس��یون پهلوان��ی و زورخانه‌ای کار مثبتی‬ ‫انجام بدهم‪g .‬‬ ‫ورزش‬ ‫ادبیات صمیمانه ش�ما به خوبی گویای این نکته‬ ‫اس�ت که به درد فضاه�ای پر تن�ش می‌خورید‪.‬‬ ‫چون با همین روحیه به افراد طرف درگیر نزدیک‬ ‫می‌شوید و برای‌شان بزرگی می‌کنید‪.‬‬ ‫‪ l‬واقعا نمی‌دانم چرا باید چنین مس��ائلی را مطرح‬ ‫کنند‪ .‬من هیچ وقت دنبال این حرف‌ه��ا و بازی‌ها نبوده‌ام‪.‬‬ ‫بازی خوبی نیس��ت که ای��ن حرف‌ها و ش��ایعات را مطرح‬ ‫می‌کنند‪ .‬من اگر به این فدراسیون آمده‌ام به نوعی تکلیفم را‬ ‫انجام داده‌ام و اتفاقا هیچ مشکلی با هیچ کس ندارم‪ .‬امیدوارم‬ ‫همه آنهایی که در فدراس��یون کش��تی هس��تند هم موفق‬ ‫باشند‪ .‬کار ما چیز دیگری اس��ت‪ .‬این کشتی پهلوانی است‬ ‫نه قهرمانی‪ .‬از طرفی دلم می‌خواهد ای��ن موضوع را برای‬ ‫اولین بار از طریق مجله شما بگویم‪ .‬شبی که قرار بود با وزیر‬ ‫جلسه داشته باشم و حکم سرپرستی برایم صادر شود از همه‬ ‫بزرگان کش��تی و ورزش پهلوانی رخصت گرفتم‪ .‬از شهید‬ ‫محمد خادم‪ ،‬کاظمینی و قدیمی‌ه��ا و بزرگترهای خودم‪ .‬از‬ ‫پهلوان سلیمانی و دیگر عزیزانم رخصت گرفتم و بعد حکم‬ ‫را قبول کردم‪ .‬من این طور کار می‌کنم‪ .‬مرامم این اس��ت و‬ ‫دوست ندارم تغییر کنم‪ .‬با آنهایی که این شایعات را در موردم‬ ‫مطرح می‌کنند هم کاری ن��دارم‪ .‬بگذارید هر چه دلش��ان‬ ‫می‌خواهد بگویند‪ .‬مهم این است که من خودم می‌دانم با چه‬ ‫نیت و هدفی به فدراسیون زورخانه‌ای آمده‌ام‪.‬‬ ‫‪ l‬آقای صفارزاده در حضور وزیر تاکید کرد که این‬ ‫فدراس��یون حتی یک ریال هم بدهی ندارد‪ .‬بنابراین در این‬ ‫مورد هم نگرانی وجود ندارد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬هر مدیری برای خودش شیوه خاصی دارد‪.‬‬ ‫هر فردی با روش خ��اص خودش با دیگ��ران رابطه برقرار‬ ‫می‌کند ی��ا مثال جایی را اداره می‌کند‪ .‬من همیش��ه س��عی‬ ‫کرده‌ام با دوستی و مهربانی کار کنم و از تکبر و خودخواهی‬ ‫به دور باشم‪ .‬الاقل سعی کرده‌ام که این طور باشم‪ .‬هر جا هم‬ ‫که کار کرده‌ام همین موضوع را آویزه گوشم کرده‌ام که تو‬ ‫برای نوکری مردم آمده‌ای‪ .‬همین‪.‬‬ ‫عده‌ای می‌گویند شما آمده‌اید که کار خودتان را‬ ‫به رخ مدیران فدراسیون کشتی بکشید‪ .‬خودتان‬ ‫در این مورد صحبت می‌کنید؟‬ ‫‪ l‬من با هیچ کس مشکلی ندارم‪ .‬هر کس می‌خواهد‬ ‫کمک کند بیاید ام��ا در درجه اول هدف من این اس��ت که‬ ‫مشکالت و حاشیه‌ها را سروسامان بدهم‪ .‬فکر می‌کنم که‬ ‫بتوانیم یک فدراسیون همدل بس��ازیم‪ .‬در ضمن من از خدا‬ ‫می‌خواهم که با آقای صفارزاده کار کنم‪.‬‬ ‫با چه هدفی آمده‌اید؟‬ ‫‪ l‬می‌خواهم کمک کنم که اختالفات و مشکالت‬ ‫درونی در این فدراسیون حل شود‪.‬‬ ‫همین!‬ ‫‪ l‬خدا شاهد است که همین‪.‬‬ ‫یعنی به مح�ض اینکه اوضاع این فدراس�یون‬ ‫سرو سامان گرفت مس�ئولیت و ماموریت شما‬ ‫تمام شده است؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬به وزی��ر ورزش هم گفتم‪ .‬گفت��م اگر اجازه‬ ‫بدهید من تا شش ماه دیگر بیش��تر در خدمت شما نباشم و‬ ‫قبل از انتخابات به امید خدا کنار بکشم‪.‬‬ ‫کن�ار بکش�ید؟ یعن�ی نمی‌خواهی�د ریاس�ت‬ ‫فدراس�یون پهلوان�ی و زورخان�ه‌ای را بر عهده‬ ‫بگیرید؟‬ ‫‪ l‬اگر اجازه بدهند همین کار را می‌کنم‪ .‬یعنی تمام‬ ‫سعی خودم را به کار می‌گیرم که اوضاع این فدراسیون‬ ‫را سروسامان بدهم و بعد در آستانه انتخابات‬ ‫کناره‌گیری کنم‪.‬‬ ‫چ�را در انتخاب�ات ش�رکت‬ ‫نمی‌کنید؟‬ ‫‪ l‬چنین قصدی ندارم و‬ ‫اگر اجازه بدهند در این شش ماه‬ ‫خادم این فدراس��یون خواهم‬ ‫بود‪.‬‬ ‫‪77‬‬
‫عطر عشق‬ ‫شهر به شهر پیچید‬ ‫با ضریح امام‌حسین‌(ع) تا کربال‬ ‫ديـــدار‬ ‫این عشق است که کوچه به کوچه‪ ،‬خانه به خانه‪ ،‬شهر به‬ ‫شهر به یاد عاشق‌ترین مردمان خدا پخش می‌شود و خون‌ها‬ ‫به یاد او که خونش را در راه خدا هدی��ه کرد‪ ،‬به جوش آمد‪...‬‬ ‫دل‌ها آنچنان به فریاد آمده که به ه��ر لهجه‌ای حب خود را‬ ‫به آقای شهیدان به آسمان رس��اندند‪ .‬این ضریح نشانی بود‬ ‫از دوست‪ ،‬بوی دوست را از آن می‌جس��تند‪ ،‬به همین خاطر‬ ‫بود که هرجا ضریح حضرت امام‌حسین (ع) وارد می‌شد‪ ،‬شور‬ ‫و عالقه به خاندان عترت را می‌ش��د دید که تا کجا در رگ و‬ ‫خون این مردم ریشه کرده است‪ ...‬فرقی نمی‌کند در کجای‬ ‫این خاک‌آباد‪ ،‬در همه‌جا در تهران‪ ،‬در قم‪ ،‬در خوزس��تان‪ ،‬در‬ ‫لرس��تان‪ ،‬در همه جاهایی که ضریح رفت و در همه جاهایی‬ ‫که ضریح نرفت‪ ،‬عشق به حسین(ع) موهبتی است که از این‬ ‫مردم نمی‌توان جدا کرد‪.‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫افتخار ساخت ضریح‬ ‫افتخار ساخت ضریح جدید حضرت سیدالشهدا(ع) که‬ ‫بعد از چهارده قرن نصیب ایرانیان گردیده‪ ،‬بعد از شش سال‬ ‫کار و تالش هنرمندان متعهد و از مح��ل نذورات و هدایای‬ ‫مردمی‌به همت هیات امنای ساخت ضریح به‌عنوان یک اثر‬ ‫ارزشمند توسط ستاد بازسازی عتبات عالیات به پایان رسید‪.‬‬ ‫س��تاد بازس��ازی عتبات عالیات از زمان تاسیس در سال ‪82‬‬ ‫تاکنون طرح‌های مختلفی را در عراق اجرا کرده و هم‌اکنون‬ ‫نیز در چهار شهر نجف‪ ،‬کربال‪ ،‬کاظمین و سامرا پروژه‌هایی‬ ‫با کمک مردم ایران در حال انجام دارد‪ .‬بازس��ازی‪ ،‬نوسازی‪،‬‬ ‫مرمت هنری و توسعه حرمین شریفین ائمه(ع) از مهمترین‬ ‫این طرح‌هاس��ت و بزرگترین افتخار در میان طرح‌ها‪ ،‬طرح‬ ‫س��اخت ضریح امام‌حسین(ع) اس��ت‪ .‬کاروان انتقال ضریح‬ ‫مطهر امام حسین(ع) سفینه النجاه عشق را شهر به شهر از‬ ‫ساوه به اراک و همچنین استان‌های لرستان‪ ،‬خوزستان و از‬ ‫آنجا به س��مت کربالی معلی در عراق برای نصب در حرم‬ ‫مطهر حسینی انتقال می‌دهد‪.‬‬ ‫طراحی‬ ‫وظیفه طراحی را اس��تاد محمود فرش��چیان‪ ،‬نگارگر‬ ‫نام‌آش��نای ایرانی بر عهده گرفت‪ .‬طراح��ی ضریح مطهر‬ ‫امام رضا(ع) و تابلوی عصر عاش��ورا نمونه‌ای از آثار ماندگار‬ ‫استاد است‪ .‬وی با تاکید بر اینکه ضریح سیدالشهدا(ع) باید‬ ‫شایسته این نام بزرگ باشد‪ ،‬طراحی ضریح را با خط سیری‪،‬‬ ‫هدفمند و به شکلی بدیع که مشابه آن در دیگر ضرایح مطهر‬ ‫معصومین(ع) تا به حال دیده نشده‪ ،‬انجام داده است‪ .‬استاد‬ ‫فرش��چیان در مورد قبول طراحی این کار می‌گوید‪« :‬پیش‬ ‫‪78‬‬ ‫از آنکه کار طراحی ضریح امام حس��ین(ع) به من پیشنهاد‬ ‫ش��ود در یک رویای جذاب دالنه‪ ،‬تصاویری ش��گفت‌انگیز‬ ‫در نیوجرسی از مقابل چشمانم عبور کرد‪ ،‬طرح‌هایی زیبا و‬ ‫نورانی که با گل‌هایی اسلیمی‌و آیات قرآن و اسماءاهلل مزین‬ ‫شده بود در تصویر مقابلم به چش��م می‌آمد‪ .‬همه گل‌ها در‬ ‫کثرتی به وحدت می‌رسیدند و جالب اینکه با عبور از گل‌ها و‬ ‫آیات برجسته تابلو ناگهان به ضریح شش گوشه‌ای رسیدم‬ ‫و‌بی‌اختیار این ذکر بر لبانم جاری شد که‪« :‬السالم علیک یا‬ ‫اباعبداهلل الحسین(ع)» هنوز غرق در سرور مضاعف آن اتفاق‬ ‫شیرین بودم که با زنگ منزل به خود آمدم‪ .‬پستچی نامه‌ای‬ ‫را برای من آورد‪ .‬نامه‌ای بود که از محمد پارچه‌باف‪ ،‬رئیس‬ ‫هیات امنای ساخت ضریح امام حس��ین‌(ع) در قم به دستم‬ ‫رس��ید‪ .‬از من دعوت کرده بودند تا ب��رای این ضریح مطهر‬ ‫طراحی کنم‪ .‬به صورت افتخاری این پیشنهاد را پذیرفتم و با‬ ‫عنایت خداوند و بدون هیچ چشمداشتی شش طرح مختلف‬ ‫زدم و برایشان فرستادم که این طرح‌ها مورد مطالعه و بررسی‬ ‫قرار گرفت و از میان س��ایر طرح‌های ارس��الی انتخاب شد‬ ‫و مورد لطف و عنایت اباعبداهلل‌الحس��ین‌(ع) قرار گرفت‪».‬‬ ‫درمورد استاد فرشچیان شایعه ناجوانمردانه‌‌اي هم به گوش‬ ‫می‌رسید که ایشان دستمزدی یک میلیاردی دریافت کرده‬ ‫بودند که در وقت رونمای��ی در درون ضریح انداخت‪ ...‬البته‬ ‫این شایعه از اساس تکذیب شد‪.‬‬ ‫ساخت‬ ‫ضریح جدید امام حسین‌‌(ع) در ش��هر قم ساخته شده‬ ‫و جایگزین ضریح فعلی که ‪ 75‬سال پیش به دست شیعیان‬ ‫هند ساخته شده بود‪ ،‬می‌شود‪ .‬در مجموع ‪ 118‬کیلو و ‪ 35‬گرم‬ ‫طالی اهدایی مردم در ساخت این ضریح به کار رفته است‪.‬‬ ‫ش��اید برای اولین بار در طول تاریخ باش��د که برای طراحی‬ ‫س��ازه ضریح از مهندس��ین مختلف در رش��ته‌های عمران‬ ‫و معماری‪ ،‬همچنین سیس��تم‌های روز مهندس��ی استفاده‬ ‫گردید‪ .‬جنس س��ازه اصلی که پذیرای قطعات نقره‪ ،‬طال و‪...‬‬ ‫است‪ ‌،‬از چوب ساج اس��ت‪ .‬این چوب از درختی به همین نام‬ ‫در جنگل‌های ش��به قاره هند و قاره آفریقا به‌دست می‌آید‪.‬‬ ‫مقاومت و استحکام این چوب سرآمد انواع دیگر چوب‌هاست‬ ‫و به دلیل فشردگی بسیار زیاد و چرب بودن نسوج آن‪‌،‬در برابر‬ ‫حشرات و رطوبت بسیار مقاوم است‪ .‬متخصصین؛‌عمر این‬ ‫چوب را تا هزار سال برآورد کرده‌اند‪ ،‬چراکه بناهایی که از این‬ ‫چوب از صدها سال قبل در کشورهای هند‪ ،‬چین و‪ ...‬ساخته‬ ‫شده‌‪ ،‬هنوز پابرجاست‪ .‬چوبی که در ضریح مطهر به کار رفته‬ ‫است‪ ،‬به گواه شناسنامه آن در سال ‪ 1993‬از جنگل‌های برمه‬ ‫استحصال گردیده است‪ ،‬وزن چوب‌های به‌کار رفته حدودا‬ ‫‪ 5350‬کیلو گرم است‪ .‬سازه مجموعه ‪12‬تن وزن دارد‪ ،‬در این‬ ‫سازه ‪ 20‬پنجره طراحی شده است و طول آن نیز ‪ 22‬متر و ‪86‬‬ ‫سانتی‌متر است‪ .‬همچنین ‪ 4/5‬کیلو نقره و ‪ 120‬کیلو طالی‬ ‫‪ 18‬عیار‪ 2 ،‬تن مس‪ 700 ،‬کیلوگرم برنج و ‪ 650‬کیلوگرم فلزات‬ ‫دیگر در آن به کار رفته است‪.‬‬ ‫سالم‌های ضریح‬ ‫ضریح جدید حض��رت اباعبداهلل الحس��ین(ع) دارای‬ ‫ویژگی‌ها و خصوصیات هن��ری و محتوایی منحصر به فرد‬ ‫اس��ت؛ یکی از این ویژگی‌ها درج هنرمندانه ادعیه‪ ،‬زیارات‪،‬‬ ‫آیات و روایات منتخب است‪ .‬چند سالم منتخب نقش بسته‬ ‫بر سقف ضریح به قرار است‪:‬‬ ‫السالم علی ابن فاطمه‌الزهرا(س)؛ سالم بر پسر فاطمه‬ ‫زهرا(س)‬ ‫السالم علی خامس اصحاب الکساء‌؛ سالم بر پنجمین‬ ‫نفر اصحاب کساء‬ ‫السالم علی من االجابه تحت ّقبته؛ سالم بر کسی که‬ ‫دعا زیر بارگاهش مستجاب می‌شود‬ ‫السالم علی حجه رب‌العالمین؛ سالم بر حجت خداوند‬ ‫عالمیان‬ ‫السالم علی شهید الشهدا؛ سالم بر شهید شهیدان‬ ‫السالم علی المر ّمل باالدماء‌‪ ،‬سالم بر آغشته به خون‌ها‬ ‫السالم علی المقطوع الوتین؛ س�لام بر کسی كه رگ‬ ‫قلبش را بریدند‬ ‫السالم علی المظلوم بال ناصر؛ س�لام بر مظلومی‌که‬ ‫یاوری نداشت‬ ‫السالم علی الشیب الخضیب؛ سالم بر محاسنی که با‬ ‫خون رنگین شد‬ ‫السالم علی الخ ّد التریب؛ سالم بر گونه خاک آلود‬ ‫السالم علی البدن السلیب؛ سالم بر بدنی که عریان ماند‬ ‫السالم علی المغسل بدم الجراح؛ سالم بر کسی که با‬ ‫خون زخم‌ها شسته شد‬ ‫الرأس المرفوع؛ سالم بر سری که باالی‬ ‫السالم علی ّ‬ ‫نیزه‌ها رفت‬ ‫السالم علی ال ّنسو ‌ة البارزات‌؛ سالم بر آن بانوان بیرون‬ ‫آمده (از خیمه‌ها)‬ ‫السالم علی األعضاء ّ‬ ‫المقطعات؛ سالم بر آن اعضای‬ ‫قطعه‌قطعه شده‬ ‫السالم علی المدفونین بال أکفان؛ سالم بر شهدایی که‬ ‫بدون کفن دفن شدند ‪g‬‬
‫مكتوب‬ ‫دست‌طال‬ ‫مکتوب‬ ‫عروس بینوا‬ ‫مکتوب‬ ‫کتاب «عباس دست طال‪ :‬داستانی از زندگی حاج عباس‌علی باقری» نگاهی به عملکرد‬ ‫بسیجیان فنی و تعمی ر‌کار واحد پشتیبانی و تدارکات سپاه پاس��داران در دوران هشت سال‬ ‫دفاع‌مقدس دارد‪ .‬این اثر با خاطره‌نگاری محبوبه مع راج ی‌پور توس��ط نشر فاتحان روانه بازار‬ ‫کتاب ش��د‪ .‬اولین اعزام باقری هجدهم آبان ماه سال ‪ 1359‬اس��ت‪ .‬وی به همراه چند نفر از‬ ‫دوستانش وارد پادگان ارتش در اسالم‌آباد م ی‌ش��وند‪ ،‬محلی که خودروهای خسارت دیده از‬ ‫انفجارها توسط تعمیرکاران شرکت خودرو‌سازی ای ران ناسیونال تعمیر م ی‌شوند و عباس‌علی‬ ‫باقری و دوستانش که قرار است توانایی خود را در کار ثابت کنند‪ ،‬جیپی را که چپ کرده تعمیر‬ ‫م ی‌کنند‪ .‬توانایی و س��رعت آنها باعث شهرت‌شان م ی‌ش��ود‪ .‬پس از گذشت یک‌ماه‌ونیم‬ ‫از بازگش��ت آنها از جبهه‌ها‪ ،‬باقری تصمیم م ی‌گیرد تیمی فن��ی‌ و حرفه‌ای را ب رای تعمیر‬ ‫خودرو‌ها به جبهه‌ها ببرد‪ .‬یافتن این نیرو‌های ماهر و مج��اب کردن آنها بخش مهمی‌از‬ ‫کتاب «عباس دست طال» اس��ت و به نوعی انگیزه مردم ب رای حضور در جبهه‌ها و چرایی‬ ‫شرکت نکردن برخی افراد در دفاع مقدس را بیان م ی‌کند‪ .‬باقری در نهایت تیمی ‪ 21‬نفره را‬ ‫تشکیل م ی‌دهد تا به ستاد جنگی زیر نظر شهید دکتر مصطفی چمران بپیوندد‪ ،‬اما به دلیل‬ ‫ماجرا‌‌هایی که هن��گام اعزام رخ م ی‌دهد‪ ،‬تنها ‪ 9‬نفر از تعمی��رکاران باقی م ی‌مانند؛ افرادی‬ ‫حرفه‌ای که نزدیک به ‪ 14‬ساعت در روز کار م ی‌کنند و خودروها را به سرعت تعمیر و تحویل‬ ‫م ی‌دهند‪ .‬او ب رای دومین بار در بیستم دی ماه سال ‪ 1359‬به همراه تیم خود به پادگان ابوذر‬ ‫در سر‌پل‌ذهاب م ی‌رود و عالوه بر تعمیر خودرو‪ ،‬کشویی تفنگ ‪ 106‬میل ی‌متری ضد‌تانک را‬ ‫هم تعمیر م ی‌کنند‪ .‬باقری در فاصله هر چند ماهی که به ته ران م ی‌آید و ب ر‌م ی‌گردد‪ ،‬ب رای هر‬ ‫دوره از سفرش به جبهه‌های دفاع مقدس تیمی جدید و تازه‌نفس را م ی‌برد‪g .‬‬ ‫مكتوب‬ ‫رمان «خانه دکتر دی» نوشته پیتر اکروید‪ ،‬نویسنده انگلیسی با‌ترجمه فرزام حبیبی‬ ‫اصفهانی منتشر شد‪ .‬به گفته این مترجم‪ ،‬اکروید از نویسندگان برجسته پس ت‌مدرن به شمار‬ ‫م ی‌رود که خالق ادبیات ثقیلی اس��ت و تلفیقی از تاریخ گذش��ته و آینده از اختصاصات آثار‬ ‫اوست‪ .‬پیتر اکروید دکترای ادبیات انگلیسی دارد و هم‌اکنون استاد دانشگاه آکسفورد است‪.‬‬ ‫اکروید در آثار خود از زبانی شاع رانه استفاده م ی‌کند و همین مساله به‌همراه ویژگ ی‌هایی فوق‬ ‫سبب شده که کسی به سمت‌ترجمه آثار او نرود‪ .‬یکی دیگر از آثار او با عنوان «دفتر خاط رات‬ ‫فرانکشتاین» نیز با ترجمه حبیبی در هفته آینده منتش��ر م ی‌شود‪ .‬شخصیت این داستان‬ ‫یعنی دکتر دی نیز یک شخصیت واقعی بوده که در قرن ‪ 16‬م ی‌زیسته و مشاور مخصوص‬ ‫ملکه الی زابت اول نیز بوده است‪« .‬حریق بزرگ لندن»‪« ،‬آخرین وصیت اسکار وایلد»‪« ،‬میلتون‬ ‫در آمریکا»‪« ،‬سرگذش��ت بلیک»‪« ،‬زندگی تامس مور»‪« ،‬نخس��تین نور» و «موس��یقی‬ ‫انگلیسی» نام برخی از آثار پیتر اکروید اس��ت‪ .‬رمان «خانه دکتر دی» نوشته پیتر اکروید با‬ ‫‌ترجمه سروش حبیبی اصفهانی‪ ،‬با شمارگان هزار و ‪ 700‬نسخه‪ 408 ،‬صفحه و بهای ‪ 13‬هزار‬ ‫و ‪ 500‬تومان‪ ،‬چندی پیش از سوی نشر درسا منتشر شده است‪ .‬همچنین همزمان با انتشار‬ ‫این رمان‪ ،‬رمان دیگری از این نویسنده با عنوان «کاغذ‌پاره‌های افالطون» ب‌ا ترجمه کیومرث‬ ‫پارسای و وی راستاری فرزام حبیب ی‌اصفهانی از سوی همین ناشر منتشر شد‪g.‬‬ ‫مكتوب‬ ‫اززبانیکیاغی‬ ‫مجموعه ش��عر «از زبان یک یاغی» س��روده یوسفعلی میرش��کاک از سوی موسسه‬ ‫انتشاراتی کتاب نشر به چاپ رس��ید‪ .‬اش��عار این مجموعه مضامینی دینی و معنوی دارند‪.‬‬ ‫مجموعه شعر «از زبان یک یاغی» قطعه شعرهایی با عنوان‌هایی چون «نماز»‪« ،‬خرمشهر»‪،‬‬ ‫«عاشقانه»‪« ،‬بسیج»‪« ،‬خواس��تن»‪« ،‬مرثی ه‌ای ب رای فلس��طین»‪« ،‬انتظار»‪« ،‬از زبان یک‬ ‫یاغی»‪« ،‬دایره سنگی»‪« ،‬در نکوهش جهانیان»‪« ،‬اشارت ب رای امام علی (ع)» و «خطب ه‌ای‬ ‫در رستگاری» را شامل م ی‌شود‪.‬طرح جلد این کتاب تصویری از تابلوی «از زبان یک یاغی»‬ ‫از آثار میرشکاک است‪.‬این مجموعه شعر نخستی ن‌بار در سال ‪ 1369‬از سوی انتشارات برگ‬ ‫به چاپ رسیده است‪.‬یوسفعلی میرشکاک متولد ‪ 20‬شهریور ‪ 1338‬است‪« .‬قلندران خلیج»‪،‬‬ ‫«غزلیات بیدل»‪« ،‬از چشم اژدها»‪« ،‬ستیز با خویش��تن و جهان»‪« ،‬ماه و کتان»‪« ،‬غفلت و‬ ‫رسانه‌های فراگیر»‪« ،‬در سایه س��یمرغ»‪« ،‬از زبان یک یاغی»‪« ،‬جمال و تفصیل» و «گزیده‬ ‫ادبیات معاصر» از آثار منتشر شده او هستند‪g .‬‬ ‫شاعر «بزرگراه سکوت» درگذشت‬ ‫خلیل عمرانی‪ ،‬شاعر آیینی و دفاع مقدس‪ ،‬درگذشت‪.‬‬ ‫وی مجموعه شعری منتشر‌شده با نام «بزرگراه سکوت» را‬ ‫آماده انتشار کرده بود‪ ،‬این شاعر حوزه دفاع مقدس و شعر‬ ‫آیینی صبح یکش��نبه‪ 19 ،‬آذر در بیمارس��تان قلب تهران‬ ‫درگذشت‪.‬‬ ‫زنده‌ی��اد عمران��ی ک��ه در اثر بیم��اری دیاب��ت و از‬ ‫کارافتادگی کلیه در بیمارستان بس��تری شده بود‪ ،‬از صبح‬ ‫ش��نبه‪ ،‬چهارم آذر به کما رفت‪ .‬زنده‌ی��اد عمرانی در اغلب‬ ‫حوزه‌های شعر آیینی‪ ،‬دفاع مقدس و انقالب فعالیت داشت‪.‬‬ ‫به گفته ایمان عمرانی‪ ،‬فزرند این شاعر‪ ،‬وی درحال‬ ‫آماده‌س��ازی یک مجموعه ش��عر دفاع‌مقدس��ی با عنوان‬ ‫«بزرگراه س��کوت» بود و ق��رار بود آن را تا پایان امس��ال‬ ‫منتشر کند‪ .‬خلیل عمرانی در س��ال ‪ 1343‬در بوشهر متولد‬ ‫خانه دکتر دی‬ ‫ديـــدار‬ ‫يادبود‬ ‫رمان نوجوان «آن مرد با باران م ی‌آید» نوشته وجیهه عل ی‌اکبری سامانی منتشر شد‪ .‬این‬ ‫کتاب که درباره حضور قهرمان نوجوان داستان در وقایع سال‌های انقالب است‪ ،‬روایتی عاطفی و‬ ‫دراماتیک دارد‪ .‬این کتاب ب رای گروه سنی نوجوان نوشته شده و داستان آن درباره حوادث و اتفاقات‬ ‫چهار ماه پایانی انقالب در سال ‪ 57‬است؛ روایت داستان از مهر سال ‪ 57‬آغاز و تا ‪ 26‬دی‌ماه که فرار‬ ‫شاه بوده به پایان م ی‌رسد‪ .‬شخصیت اصلی داستان نوجوانی به نام بهزاد است‪ .‬بهزاد که بسیار‬ ‫کم سن و سال بوده‪ ،‬اطالعات چندانی نسبت به انقالب نداشته است‪ .‬وی در رویدادهای انقالب‬ ‫به انقالب ی‌ها م ی‌پیوندد‪ .‬یکی از عوامل جذابیت این داس��تان بیان حوادث به صورت عاطفی و‬ ‫دراماتیک است که سبب جذابیت بیشتر داستان شده است‪ .‬رمان نوجوان «آن مرد با باران م ی‌آید»‬ ‫که در بخش نوجوان سومین جشنواره داستان انقالب از سوی داوران به‌عنوان یکی از آثار منتخب‬ ‫ب رای چاپ شناخته شده بود‪ ،‬از سوی انتشارات سوره مهر راهی بازار کتاب شده است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫نمایشنامه «عروس بینوا»ی الکساندر آستروفسکی با‌ترجمه عباس‌ علی عزتی به‬ ‫چاپ رس��ید‪ .‬این کتاب نخستین نمایش��نامه از این درام‌نویس مشهور روسی است که به‬ ‫فارسی برگردانده شده است‪.‬‬ ‫عروس‌ بینوا یکی از آثار مهم آستروفس��کی در ژانر کمدی است که ب رای نخستین‬ ‫بار در ای ران به فارس ی‌ترجمه شده است‪.‬این نمایش��نامه سرگذشت رقت‌بار دختر کارمندی‬ ‫فقیر را روایت م ی‌کند که بعد از مرگ پ��در‪ ،‬چاره‌ای جز ازدواج ندارد‪ .‬ب��ه همین دلیل مادر‬ ‫دلسوزش واسطه‌ها را مأمور م ی‌کند تا شوهر مناسبی ب رای دخترش بیابند‪ .‬این دختر اگرچه‬ ‫به جوانی همسن و سال خود دل م ی‌بازد‪ ،‬اما در نهایت از سر اجبار نصیب مردی میانسال‬ ‫و خسیس م ی‌شود که کاریکاتور طبقه‌ نوکیسه‌‌ روس��ی ه‌ در قرن نوزدهم است‪ .‬نمایشنامه‬ ‫«عروس بینوا» در ‪ 136‬صفحه و بهای ش��ش هزار و ‪ 200‬تومان از س��وی نشر افراز روانه‬ ‫کتابفروش ی‌ها شده اس��ت‪ .‬الکساندر نیکاالیویچ آستروفس��کی (‪ )1886 – 1823‬یکی از‬ ‫مشهورترین نمایشنامه‌نویسان روسی است که در طول زندگی هنری خود فقط نمایشنامه‬ ‫نوشته است‪ .‬عموم منتقدان او را بزرگترین نماینده دوران واقع‌گرایی ادبیات روسی م ی‌دانند‪.‬‬ ‫از نمایشنامه‌های آستروفسکی م ی‌توان به «تصویری از ش��ادی خانواده»‪« ،‬نداری عیب‬ ‫نیس��ت»‪« ،‬وقایع روزانه یک آدم رذل»‪« ،‬نابخردی کافی در هر خردمند»‪« ،‬حقیقت خوب‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما ش��ادی بهتر اس��ت»‪« ،‬رویایی روی ولگا»‪« ،‬آن گناهکاران ب ی‌گناه هستند»‪،‬‬ ‫«ورشکسته» و «رعد و برق» اشاره کرد‪ .‬نمایشنامه «عروس بینوا» نخستین اثری است که‬ ‫از این نمایشنامه‌نویس مشهور روسی به فارسی منتشر م ی‌شود‪g .‬‬ ‫آن مرد با باران می‌آید‬ ‫ش��د‪ .‬وی در پس��ت‌های مش��اور وزیر آموزش و پرورش‪،‬‬ ‫مسئول آفرینش‌های ادبی کانون پرورش فکری کودکان‬ ‫و نوجوانان کش��ور و معاونت فرهنگی اداره کل فرهنگ و‬ ‫ارشاد اسالمی اس��تان بوشهر فعالیت داش��ته و نیز رئیس‬ ‫انجمن شعر سازمان بسیج هنرمندان کشور بوده است‪.‬‬ ‫در کارنامه سیاس��ی خلیل عمرانی دو دوره کاندیدای‬ ‫نمایندگی مجلس شورای اسالمی در حوزه انتخابیه دیر و‬ ‫کنگان نیز دیده می‌شود‪.‬‬ ‫«ترنم حض��ور»‪« ،‬مروارید فراموش»‪« ،‬س��اعت به‬ ‫وقت شرعی دریا»‪« ،‬گزینه ادبیات معاصر» و «دلمویه‌های‬ ‫بم» از آثار منتش��ر شده این ش��اعرند‪.‬همچنین آثار وی به‬ ‫صورت پراکنده در نش��ریات و مجالت به‌‌ویژه جنگ‌های‬ ‫دفاع مقدس انتشار یافته است‪g .‬‬ ‫نمونه شعر عمران خلیلی‬ ‫چه صدايي ست كه احساس مرامي‌خواند‬ ‫مثل آواز حرا سمت خدا مي‌خواند‬ ‫چه شگفت است كه باران صدا مي‌بارد‬ ‫واژه در واژه غزل هاي رها مي‌بارد‬ ‫واژه ها طعم اهورايي كوثر دارد‬ ‫وحي مي‌بارد وحس خوش باوردارد‬ ‫باوراين است كه تا قافله ها برگردند‬ ‫واجب اينجاست همه نافله ها برگردند‬ ‫شد مقدر كه رسالت به واليت برسد‬ ‫دين شكوفا به درختي كه نهايت برسد‬ ‫دين شكوفا برسد آينه لبريز شود‬ ‫عشق درذوق غديرعاطفه انگيزشود‬ ‫دستي ازسلسله نور به باال برسد‬ ‫اوج من كنت به سرشان ‌ه موال برسد‬ ‫‪79‬‬
‫جنجال پیروز‬ ‫ادعاهای مجتهد‌زاده و‬ ‫پاسخ‌های شهبازی‬ ‫ديـــدار‬ ‫پیروز مجتهد‌زاده چه می‌گوید؟ او یک باره در مصاحبه‌ای‬ ‫به جنگ بسیاری از رجال سیاسی و تاریخی ایران رفته است‪.‬‬ ‫مصاحبه‌ای که فقط خواندن تیتر‌وار جمالتی از آن می‌تواند‬ ‫این سوال را در ذهن طرح کند که او واقعا منظورش از بیان این‬ ‫جمالت چیست؟ جمالتی مثل این نگاه تاریخی امیر‌کبیر را‬ ‫مورد حمله قرار می‌دهد‪« :‬ناصرالدین‌شاه سه بار فرمان قتل‬ ‫امیرکبیر را صادر کرد‪ .‬نه یک بار بلکه سه بار! هربار انگلیسی‌ها‬ ‫دخالت می‌کردند و اجازه نمی‌دادند این اتفاق بیفتد‪ .‬دفعه سوم‬ ‫وقتی فرمان قتلش را صادر کرد‪ ،‬فراشباشی را مامور کرد که‬ ‫حکم را بی‌درنگ و فی‌المجل��س اجرا کند‪ .‬بدو بدو چهارنعل‬ ‫رفتند به کاش��ان و آن بدبخت را بردند توی حمام و آن طور‬ ‫خالصش کردند که انگلیسی‌ها نتوانند نجاتش بدهند‪ .‬همان‬ ‫موقع انگلیسی‌ها مشغول تهیه س��ند تحت‌الحمایه گرفتن‬ ‫امیرکبیر و تابعیت او بودند‪ .‬سند صادر شد اما تا برسد به تهران‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫کار از کار گذشته بود‪ »...‬یا در مورد مصدق که گفته‪« :‬فرهنگ‬ ‫سیاسی ما عقب‌افتاده است‪ .‬هر که شامورتی‌‌بازی‌اش بیشتر‬ ‫باشد‪ ،‬مثل مصدق‪ ،‬بیشتر قهرمان و اسطوره می‌شود‪ .‬مصدق‬ ‫شصت‌سال تمام مردم را با زیر پتو رفتن و غش و ضعف رفتن‬ ‫و این ادا و اطوارها منتر خودش کرد‪ .‬ش��امورتی‌بازی مصدق‬ ‫بی‌نظیر بود و ببینید ما چه ملت س��اده‌ای هستیم که در سال‬ ‫‪ 2012‬هنوز هم این مزخرف��ات را قبول می‌کنیم که مصدق‬ ‫قهرمان بود‪ .‬مص��دق در عمل بزرگ‌ترین ش��ارالتان ایران‬ ‫بود‪ ».‬در این مصاحبه حتی ستارخان و باقرخان هم‌بی‌نصیب‬ ‫نمی‌مانند‪« :‬انقالب مشروطه انقالب روشنفکری نبود‪ .‬یک‬ ‫اعتراض احساسی‪-‬سیاسی بود‪ .‬س��تار و باقر و امثالهم جمع‬ ‫ش��دند و یک کارهایی کردند که یک مق��داری جاه‌طلبی و‬ ‫قدرت‌طلبی در بین بود‪ »...‬مجته��د‌زاده در مصاحبه خود از‬ ‫عبداهلل ش��هبازی و فریدون آدمیت به‌عنوان تاریخ‌نگارانی‬ ‫ياد كرد که مثل بقیه قصه‌گویان تاریخ��ی دارند یک حرف‬ ‫پیش‌س��اخته را تکرار می‌کنند و مثل چوب بر س��ر این و آن‬ ‫می‌زنند‪ .‬همین مس��اله باعث می‌ش��ود که عبداهلل شهبازی‬ ‫در مقام پاس��خگویی برآید‪« :‬نمودهایی از رفتار نمایش��ی را‬ ‫می‌توان در مجتهدزاده دید؛ ولی خاستگاه واقعی آن را باید در‬ ‫جای دیگر‪ ،‬در پیشینه خانوادگی و فردی و ارتباطات دیرین او‪،‬‬ ‫جست‌وجو کرد‪ .‬انطباق تک‏نوازی‏‌های مجتهدزاده با دیگران‬ ‫ارکستری هماهنگ را نشان می‌دهد‪».‬‬ ‫منظور عبداهلل شهبازی به‌طور واضح چیست؟ «به دلیل‬ ‫تعلق خانوادگی و عاطفی به میرزا‌آقاخان‌نوری‪ ،‬از تخریب میرزا‬ ‫تقی‌خان امیرکبیر آغاز کرد‪ ،‬به انکار «کودتا» بودن کودتای ‪28‬‬ ‫مرداد ‪ 1332‬رسید و اینک به‌کلی ترمز بریده است؛ از رضا شاه‬ ‫تجلیل می‌کند و نهضت امام خمینی(ره) را «تحریک‌شده از‬ ‫سوی جبهه ملی و حزب توده» و «نابودکننده ایران» می‌خواند‪.‬‬ ‫شهبازی در جایی دیگر می‌نویسد‪« ...« :‬حجت» مجتهدزاده‬ ‫«قوی کردن رگ‏‌های گردن» است و پرخاش و توهین‪ .‬لحن‬ ‫مجتهدزاده شباهتی با کالم اهل قلم و اندیشه ندارد‪ » .‬یا آنکه‬ ‫«اشاعه «انگلوفوبیا» (انگلیسی‌هراس��ی) و شیوه استدالل‬ ‫«دایی‌جان ناپلئونی» درون‏مایه سخنان مجتهدزاده است‪».‬‬ ‫مصاحبه جنجالی پیروز مجتهد‌زاده در فضایی کاملا یکطرفه‬ ‫انجام شده است‪ .‬او در هیچ‌جای مصاحبه خود برای توهین‌ها‪،‬‬ ‫اتهام‌ها و تخریب‌های خود سند نمی‌آورد و همین مساله باعث‬ ‫شده که این مصاحبه نتواند جایگاه خود را به‌عنوان یک بررسی‬ ‫تاریخی به‌دس��ت آورد‪ ...‬با وجود این هنوز این سوال مطرح‬ ‫است‪ ،‬مجتهد‌زاده چه می‌گوید یا شاید بهتر آنکه پرسیده شود‪:‬‬ ‫«برای چه می‌گوید؟» ‪g‬‬ ‫عرب‌نيا از سريال «چ» جدا شد‬ ‫دليل اختالف معلوم نيست‬ ‫فریبرز عرب‌‌نیا بازیگر محبوب نقش مختار ثقفی در سریال مختار‌نامه این روزها به واسطه‬ ‫بازی‌اش در فیلم «چ» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا بار دیگر در رسانه‌ها مطرح شده است‪ .‬عرب‌نیا‬ ‫در این فیلم نقش شهید چمران را بازی می‌کند‪ .‬اما حاال اختالفات او با ابراهیم حاتمی‌کیا و علنی‬ ‫شدن آن ادامه حضور او در س��اخت این فیلم را با مشکل مواجه کرده اس��ت‪ .‬رسانه‌ها در هفته‬ ‫گذشته خبری را منتشر کردند که در آن به این اختالفات اشاره شده بود‪ .‬اما روز‌های بعد معلوم‬ ‫شد که این پروژه قرار است بدون عرب‌نیا ادامه یابد‪ .‬این خبر تصریح می‌کرد‪« :‬گروه ساخت این‬ ‫فیلم در ش��رق تهران در یکی از پادگان‌ها با تغییر دکوپاژ به صورتی که حضور عرب‌‌نیا در نقش‬ ‫شهید چمران در این سکانس پایانی که صحنه میدان اسلح ‌ه فروشان شهر پاوه است الزم نباشد‪،‬‬ ‫در حال فیلمبرداری هستند‪».‬‬ ‫فریبرز عرب‌نیا که سابقه درخشانی در سینمای ایران دارد و نقش‌های به یاد ماندنی او در‬ ‫خاطر عالقه‌مندان به س��ینما همواره از او یک ستاره دست نیافتنی س��اخته است‪ ،‬بعد از تجربه‬ ‫تاریخی و موفق مختارنامه تبدیل به یک بازیگر بس��یار محبوب‌تر از گذشته شد‪ .‬پس از پایان‬ ‫پخش مختارنامه او در مقام یک کارشناس فرهنگی و با دعوت برنامه هفت به طرح دغدغه‌های‬ ‫خود درباره سینما پرداخت؛ سخنانی که مورد توجه اهالی سینما قرار گرفت‪ .‬حرف‌های عرب‌نیا‬ ‫شباهت زیادی با دغدغه‌های این س��ال‌های حاتمی‌کیا داش��ت و به نظر می‌رسید که ابراهیم‬ ‫حاتمی‌کیا و فریبرز عرب‌‌نیا با پروژه فیلم زندگی شهید چمران سرانجام در یک نقطه بایستند‪ .‬اما‬ ‫این خیال خوشبینانه‌ای بیش نبود‪ .‬حاتمی‌کیا که بعد از رد پیشنهاد بازیگری نقش شهید چمران‬ ‫‪80‬‬ ‫از سوی پرویز پرستویی که این روزها دوری از سینما را برگزیده است به گزینه فریبرز عرب‌نیا‬ ‫رسیده بود ظاهرا در جریان فیلمبرداری با عرب‌نیا به مشکالتی برخورده بود‪ .‬شایعه‌هایی از دور و‬ ‫اطراف درباره علت این اختالف به گوش می‌رسید‪ ،‬حرف‌هایی مثل اختالف در نوع نگاه به شهید‬ ‫چمران از سوی حاتمی‌کیا و عرب‌نیا و همین طور اختالف تکنیکی در لحن و ادای دیالوگ‌ها اما‬ ‫هیچ‌گاه دلیل اصلی این اختالف مشخص نشد‪g .‬‬
‫قاب‬ ‫کوچکترینقرآنجهان‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫تشییع پیکر زنده یاد خلیل عمرانی‬ ‫ششمیننمایشگاهبینالمللیصنعتنان‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫يونايتد دربي شهر منچستر را برد‬ ‫ديـــدار‬ ‫مثلث شماره ‪155‬‬ ‫مجموعهبینالمللیاسکیدیزین‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫طبیعت پايیزی تالش در استان گیالن‬ ‫هجدهمیننمایشگاهالکامپ‬ ‫‪7‬‬ ‫‪8‬‬ ‫شب باراني تهران‬ ‫‪81‬‬
‫بازا ر‬ ‫مدیرعامل بانک مهر‌اقتصاد‪:‬‬ ‫روابط‌عمومی‌ها نقش مهمی‌در معرفی‬ ‫و استقرار بانکداری اسالمی ایفا می‌کنند‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪155‬‬ ‫مدیرعامل بانک مهر اقتصاد در دومین کنگره جهانی‬ ‫کارگزاران مس��لمان روابط عمومی به ارائ��ه مقاله‌ای در‬ ‫خصوص نقش روابط‌عمومی در ترویج بانکداری اسالمی‬ ‫پرداخت‪ .‬به گ��زارش اداره‌کل روابط عموم��ی بانک مهر‬ ‫اقتصاد‪ ،‬دکتر غالمحسن تقی‌نتاج – مدیرعامل بانک – در‬ ‫این مراس��م با اش��اره به ویژگی‌های بانکداری اسالمی و‬ ‫توجه ویژه به جایگاه آن پ��س از بحران‌های مالی اخیر در‬ ‫دنیا گفت‪« :‬روابط‌عمومی دانشی نوین است که ماموریت‬ ‫برقراری ارتب��اط و پیوند وثیق میان س��ازمان‌ها با محیط‬ ‫اجتماعی آنه��ا را برعهده دارد که می‌تواند نقش��ی موثر و‬ ‫فعال در معرفی بانکداری اسالمی در سطح جهان به ویژه‬ ‫در کشورهای اسالمی داشته باشد‪ ».‬وی مهم‌ترین نقش‬ ‫روابط‌عمومی‌ها را در درجه نخس��ت‪ ،‬ایج��اد یک هویت‬ ‫برجسته و شناس��ه متمایز برای س��ازمان دانست و افزود‪:‬‬ ‫«رواب��ط عمومی در حوزه بانکداری اس�لامی ب��ا جایگاه‬ ‫مطلوب و بایدهای خود فاصله بسیاری دارد که این نقیصه‬ ‫تنه��ا از جانب کارکنان این حیطه نیس��ت بلک��ه عناصر و‬ ‫عوامل متعددی در این خصوص دخیل هستند‪ ».‬نتاج یادآور‬ ‫شد‪« :‬بانکداری اس�لامی به مثابه نهالی است که در رشد‬ ‫خود به بلوغ و تکامل مورد نظر نرسیده است‪ ،‬از این‌رو روابط‬ ‫عمومی‌ها ب��رای ایفای نقش در این زمین��ه باید کارکرد و‬ ‫فعالیت‌های خود را به‌گونه‌ای تنظیم کنند تا این نهال بارور‬ ‫ش��ده و بانکداری بدون ربا به جایگاه مطلوب خود دس��ت‬ ‫یابد‪ ».‬وی با اشاره به متغیرهای بانکداری بدون ربا تصریح‬ ‫کرد‪« :‬یکی از متغیر‌ها برای اس��تقرار بانکداری اس�لامی‬ ‫که موضوع کار روابط عمومی‌هاس��ت‪ ،‬برق��راری تعامل و‬ ‫ارتباط دو س��ویه اس��ت‪ ،‬بدین معنی که این واحدها نباید‬ ‫فقط در سطح یک س��خنگو که عهده‌دار امر اطالع رسانی‬ ‫هس��تند باقی بمانند‪ ،‬بلکه باید با برق��رای ارتباط با تمامی‌‬ ‫مخاطبان‪ ،‬اشخاص فعال در اقتصاد کشور و صاحب‌نظران‬ ‫و پژوهش��گران این عرصه و بازتاب نظرات و راهکارهای‬ ‫آنها به داخل مجموعه به رشد و تکامل بانکداری اسالمی‬ ‫در کش��ور کمک نمایند‪ ».‬مدیرعامل بانک مهر اقتصاد در‬ ‫ادامه به مدل رویکردهای علمی‌به روابط عمومی اش��اره‬ ‫کرد و به تشریح مدل‌های اطالع‌رس��انی‪ ،‬متقاعد‌سازی‪،‬‬ ‫انتقادی‪ ،‬میان‌فردی‪ ،‬بازتابش��ی‪ ،‬بالغی و مدل دو‌س��ویه‬ ‫تندیس مجمع جهانی نشان منتخب‬ ‫به بانک مسکن اعطا شد‬ ‫تندیس نخس��تین مجمع جهانی نش��ان منتخب‬ ‫– برند‪ -‬ب��ه دلیل عملکرد درخش��ان در تعالی نش��ان‬ ‫تجاری‪ ،‬به بانک مسکن اعطا ش��د‪.‬در مراسم اختتامیه‬ ‫این مجم��ع ک��ه در مرک��ز همایش‌ه��ای بین‌المللی‬ ‫صدا‌و‌سیما برگزار شد‪ ،‬بانک‌ مس��کن به دلیل عملکرد‬ ‫درخشان در تعالی نشان تجاری خود موفق به دریافت‬ ‫تندیس شد‪ .‬بر‌اساس این گزارش‪ ،‬مجمع جهانی نشان‬ ‫منتخب با هم��کاری انجمن بهره‌وری ای��ران‪ ،‬انجمن‬ ‫کیفیت ایران و انجمن فناوری ایران طی روزهای ‪ ۱۷‬و ‪ ۱۸‬آذرم��اه با حضور بیش از ‪۷۰۰‬‬ ‫نفر از مدیران عالی رتبه کشور و تنی چند از شخصیت‌های برجسته مدیریتی جهان برگزار‬ ‫شد‪ .‬همچنین در این مراسم عالوه بر دکتر جمشید پژویان ‪ -‬رئیس شورا و مرکز ملی رقابت‬ ‫ایران‪ -‬چند تن از اساتید و سخنرانان برجس��ته بین‌المللی از جمله مدیرکل توسعه و تعالی‬ ‫فیلیپس‪ ،‬موسس و بنیانگذار انجمن س��خنرانان حرفه‌ای مدیریتی جهان در استرالیا‪ ،‬مدیر‬ ‫برخی از برندهای جهانی از جمله گپ و پولو و جمعی از کارشناسان‪ ،‬پژوهشگران و صاحبان‬ ‫صنایع کشور نیز حضور داشتند‪g .‬‬ ‫‪82‬‬ ‫متوازن پرداخ��ت و اف��زود‪« :‬دیدگاه‌های اخی��ر معتقدند‬ ‫روابط‌عمومی در سازمان‌های نوین با رویکردی هوشمندانه‬ ‫(‪ )smart‬عمل می‌کند و همواره ب��ه نکات مهمی‌چون‬ ‫ارزش‌های اجتماعی و منافع متقاب��ل و راهبردهای بدیع‬ ‫می‌اندیش��د‪ ».‬نتاج در ادامه به خواس��ته‌های مورد انتظار‬ ‫از روابط‌عمومی‌ه��ا به‌منظ��ور نقش‌آفرینی در اس��تقرار‬ ‫بانکداری اس�لامی پرداخت و متذکر شد‪« :‬آگاهی‌بخشی‬ ‫به مسئوالن نظام اقتصادی و بانکی و مردم‪ ،‬اعتمادسازی‬ ‫و باورپذیری در آحاد جامعه نس��بت به اج��رای بانکداری‬ ‫بدون ربا‪ ،‬نهادینه س��اختن فرهنگ بانکداری اسالمی در‬ ‫س��طح جامعه‪ ،‬تالش برای تاثیرگذاری بر سیاس��ت‌های‬ ‫عمومی در حوزه بانکی‪ ،‬راه‌اندازی مراکز مشاوره بانکداری‬ ‫اسالمی در س��طح جامعه‪ ،‬مش��تریان و کارکنان بانک‌ها‪،‬‬ ‫برانگیزاندن روحیه مطالبه‌گرایانه در بین مش��تریان نظام‬ ‫بانکی تا اج��رای صحی��ح و کامل قانون عملی��ات بانکی‬ ‫بدون ربا از جمله موارد بهره‌گی��ری از ابزار و تاکتیک‌های‬ ‫تخصصی برای بازآفرینی مفهوم مثبت بانکداری اسالمی‬ ‫در اذهان عمومی محس��وب می‌ش��وند‪ ».‬بر‌اس��اس این‬ ‫گزارش کنگره جهانی کارگزاران مس��لمان روابط عمومی‬ ‫با ش��رکت طیف وس��یعی از رهبران‪ ،‬نخبگان‪ ،‬مدیران و‬ ‫کارشناس��ان صاحبنام روابط عمومی کشورهای اسالمی‬ ‫که عمدت��ا صاحب تج��ارب علم��ی‌و عملی وس��یعی در‬ ‫حوزه‌های مختل��ف صنعت ‪ -‬هنر روابط عمومی هس��تند‬ ‫و قادرند با ارائ��ه توصیه‌های موثر و ایده‌های ارزش��مند‪،‬‬ ‫راهنمای مناسبی برای توس��عه آینده هنرهشتم در اختیار‬ ‫دیگر کارگزاران روابط عمومی قرار دهند‪ ،‬برگزار ش��د‪ .‬در‬ ‫این کنگره که با موضوع «روابط عمومی اسالمی» برگزار‬ ‫شد مسائل مختلف جهان اس�لام از دیدگاه روابط عمومی‬ ‫و توقعات و انتظارات از کارگزاران مسلمان روابط‌عمومی‬ ‫در صحنه‌ه��ای مختل��ف منطق��ه‌ای و بین‌الملل��ی مورد‬ ‫بحث و بررسی قرار گرفت و پیشکس��وتان روابط عمومی‬ ‫کش��ورهای اس�لامی اولین آیین‌نامه بین‌المللی اخالقی‬ ‫کارگزاران مس��لمان روابط عمومی را تدوین کردند‪ .‬ایجاد‬ ‫و توس��عه روابط میان کارگزاران مسلمان روابط‌عمومی با‬ ‫هدف افزایش همگرای��ی و هم‌افزایی توانمندی‌ها‪ ،‬کمک‬ ‫به ایج��اد و تقویت الگوی ذهنی مش��ترک در حوزه روابط‬ ‫عمومی اسالمی‪ ،‬فضاسازی رس��انه‌ای برای نشان دادن‬ ‫جایگاه و اهمیت صنعت ‪ -‬هنر روابط عمومی در کشورهای‬ ‫اسالمی‪ ‌،‬ترغیب سیاستگذاران‪ ،‬رهبران دینی‪ ،‬اندیشمندان‬ ‫و اصحاب رسانه و روابط عمومی به ایفای نقش موثرتر در‬ ‫عرصه‌های بین‌المللی و تبیین نقش انقالب اس�لامی در‬ ‫بیداری اسالمی از جمله اهداف برگزاری این کنگره بود‪g.‬‬ ‫پشتیبانیدستگاه‌هایکارتخوانپست‌بانک‬ ‫از کارت‌های بانکی‬ ‫همزم��ان با اج��رای ط��رح متمرکز‌س��ازی‬ ‫پایانه‌ه��ای فروش بان��ک مرکزی‪ ،‬دس��تگاه‌های‬ ‫کارتخوان پس��ت‌بانک کش��ور‪ ،‬هم��ه کارت‌های‬ ‫بانکی مش��تریان را برای انجام امور مالی پشتیبانی‬ ‫می‌کند‪ .‬قائم‌مقام پس��ت‌بانک کش��ور با اعالم این‬ ‫خبر گف��ت‪« :‬تب��ادل بانکی مش��تریان بانک‌های‬ ‫مختلف در هن��گام اجرای طرح ش��اپرک که برای‬ ‫یکسان سازی دستگاه‌های کارتخوان فروشگاه‌ها‪،‬‬ ‫اجرایی می‌شود‪ ،‬از طریق دستگاه‌های کارتخوان پس��ت بانک نیز قابل اجراست‪ ».‬فراهانی‬ ‫از فعالیت بیش از ‪ ۱۵‬هزار دفتر پست‌بانک روستایی و ش��هری در کشور خبر داد و افزود‪« :‬تا‬ ‫پایان امسال‪ ،‬طرح ملی افزایش‪ ،‬توسعه و تقویت زیرساخت‌های فناوری اطالعات در این دفاتر‬ ‫اجرا می‌شود‪ ».‬او با اشاره به ارائه ‪ ۲۰‬نوع خدمات مالی و بانکی در پست بانک افزود‪« :‬خدمات‬ ‫برخط (آنالین) پست‌بانک تا پایان امسال به زنجیره یکپارچه نظارت و کنترل برخط نیز مجهز‬ ‫می‌شود‪ ».‬به گفته فراهانی‪ ،‬پست‌بانک کش��ور‪ ،‬هم‌اکنون تنها نهاد ارائه‌دهنده خدمات پولی‬ ‫و مالی با استفاده از فناوری دیجیتال ارتباطی در روستاها و مناطق کم برخوردار است‪g .‬‬
‫در دومین کنگره کارگزاران مسلمان روابط‌عمومی‬ ‫روابط عمومی بانک مهر‌اقتصاد موفق به کسب‬ ‫تندیس ویژه شد‬ ‫روابط عمومی بانک مهر اقتص��اد رتبه برتر و جایزه‬ ‫ویژه دومین کنگ��ره جهانی کارگزاران مس��لمان روابط‬ ‫عمومی را کسب کرد‪ .‬به گزارش اداره کل روابط عمومی‬ ‫بانک مه��ر اقتصاد‪ ،‬در مراس��م اختتامی��ه دومین کنگره‬ ‫جهانی کارگ��زاران مس��لمان روابط‌عمومی که با ش��عار‬ ‫روابط عمومی اس�لامی‪ ،‬مس��ئولیت‌پذیری‪ ،‬کارآمدی و‬ ‫اخالق‌مداری برگزار ش��د‪ ،‬جایزه ویژه نهمین جش��نواره‬ ‫رواب��ط عمومی‌های برتر کش��ور و تندیس وی��ژه کنگره‬ ‫به ابراهیم صفرلکی‪ ،‬رئی��س اداره کل روابط عمومی این‬ ‫بانک اهدا شد‪ .‬در ابتدای مراسم پیام محمود احمدی‌نژاد‬ ‫ریاست‌جمهوری اسالمی ایران قرائت و در ادامه علی‌اکبر‬ ‫والیتی‪ ،‬مش��اور عالی مقام معظم رهبری (مدظله العالی)‬ ‫در س��خنرانی خود به تبیین نقش و جایگاه روابط عمومی‬ ‫مدیرعامل بانک صادرات‪:‬‬ ‫وام تا ‪ 10‬میلیون تومان با یک ضامن پرداخت می‌شود‬ ‫در جهان اسالم اش��اره کرد‪ .‬در این کنگره که با موضوع‬ ‫«روابط‌عمومی اسالمی» و هم‌زمان با هشتمین کنفرانس‬ ‫بین‌المللی روابط عمومی ایران تش��کیل ش��د‪ ،‬مس��ائل‬ ‫مختلف جهان اس�لام از دیدگاه روابط‌عمومی و توقعات‬ ‫و انتظ��ارات از کارگ��زاران مس��لمان روابط‌عموم��ی در‬ ‫صحنه‌های مختل��ف منطق��ه‌ای و بین‌المللی مورد بحث‬ ‫و بررسی قرار گرفت‪ .‬در پایان این مراس��م نیز از سال‌ها‬ ‫تالش و مس��اعی دکتر علی‌اکبر فرهنگ��ی‪ ،‬پدر مدیریت‬ ‫رسانه ایران تقدیر و تشکر به عمل آمد‪g.‬‬ ‫مدیرعامل بانک سینا‪:‬‬ ‫‌بانک سینا از فهرست تحریم اتحادیه اروپا خارج شد‬ ‫جایزه ویژه نهمین جشنواره روابط‌عمومی‌های برتر به بانک تجارت‬ ‫بازگشایی نماد بانک خاورمیانه در فرابورس به تعويق افتاد‬ ‫جایزه ویژه نهمین جشنواره روابط عمومی‌های برتر کشور در دومین کنگره جهانی کارگزاران‬ ‫روابط عمومی مسلمان‪ ،‬به روابط‌‌عمومی بانک تجارت اهدا شد‪ .‬جایزه ویژه این جشنواره به خاطر‬ ‫تقدیر از حصول دستاوردهای آرمانی در روابط‌عمومی به بانک تجارت اهدا شده است‪ .‬این جایزه به‬ ‫روابط‌عمومی‌هایی که در نوآوری‪ ،‬تولید یک ایده یا یک عملکرد مدیریتی‪ ،‬ایجاد بسترهای حقوقی و‬ ‫ساختارهای تخصصی‪ ،‬پاسداری از استانداردهای حرفه‌ای‪ ،‬تکریم شعور و آگاهی مردم فعالیت‌های‬ ‫موثری داشته‌اند‪ ،‬اهدا می‌شود‪ .‬گفتنی است بانک تجارت پیش از این موفق به کسب رتبه نخست‬ ‫«هشتمین سمپوزیوم بین‌المللی روابط‌عمومی ایران» در بخش برنامه‌ریزی ارتباطی شده بود‪g.‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪155‬‬ ‫مدیرعامل بانک صادرات با بیان اینکه پرداخت‬ ‫تسهیالت خرد با یک ضامن انجام می‌گیرد‪ ،‬افزود‪:‬‬ ‫«ارائه پرداخت تسهیالت کمتر از ‪ 10‬میلیون تومان‬ ‫در تمامی‌بانک‌های صادرات کش��ور با یک ضامن‬ ‫انجام می‌شود و رویکرد بانک فراهم کردن شرایط‬ ‫مناسب برای پرداخت تسهیالت در چارچوب ضوابط‬ ‫است‪ ».‬مهندس پیشرو‪ ،‬مدیرعامل این بانک ضمن‬ ‫بیان مطلب فوق افزود‪« :‬باتوجه به اعتمادی که مردم‬ ‫به این بانک و ش��رکت‌های آن دارند‪ ،‬در قالب مشارکت س��رمایه‌ای برای احداث‪ ،‬تکمیل و‬ ‫تسهیم به نسبت طرفین مشارکت‌کننده می‌توان اقدامات توسعه‌ای را در سطح کشور و استان‬ ‫فارس به مرحله اجرا در آورد‪ ».‬وی با تقدیر از تعامل مناس��ب مس��ئوالن استانی با مجموعه‬ ‫بانک‌ها در این استان تصریح کرد‪« :‬با عنایت به تاکیدات مقام معظم رهبری و سیاست‌های‬ ‫دولت‪ ،‬اهتمام وی��ژه‌ای را معطوف به مش��ارکت در اجرای طرح‌های اقتص��ادی کرده‌ایم و‬ ‫در این راس��تا از همه ظرفیت‌های موجود و به‌خصوص جلب مش��ارکت بخش‌های مختلف‬ ‫بهره‌می‌بریم‪ ».‬وی با بیان اینکه پرداخت تسهیالت خرد با یک ضامن انجام می‌گیرد‪ ،‬افزود‪:‬‬ ‫«ارائه پرداخت تسهیالت کمتر از ‪ ۱۰‬میلیون تومان در تمامی بانک‌های صادرات کشور با یک‬ ‫ضامن انجام می‌شود و رویکرد بانک فراهم کردن شرایط مناسب برای پرداخت تسهیالت در‬ ‫چارچوب ضوابط است‪g ».‬‬ ‫مدیرعامل بانک سینا گفت‪« :‬عالی‌ترین مرجع‬ ‫قضایی اتحادیه اروپا با صدور رای‪ ،‬دستور لغو فوری‬ ‫تحریم‌های اعمال‌شده از سوی اتحادیه اروپا علیه‬ ‫بانک سینا و حذف نام این بانک از فهرست تحریم را‬ ‫صادر کرد‪ ».‬عبدالناصر همتی با بیان اینکه تحریم‬ ‫این بانک‌با حکم عالی‌ترین مرجع قضایی اتحادیه‬ ‫اروپا لغو شد‪ ،‬اظهار داشت‪« :‬روز سه‌شنبه ‪ 11‬دسامبر‬ ‫‪ 21( 2012‬آذر ‪ )1391‬به وقت لوکزامبورگ‪ ،‬قاضی‬ ‫ایرنا پلیکانوا (اهل کش��ور چک)‪ ،‬دادگاه اروپا رای خود را که پس از ‪ 20‬ماه بررسی دقیق علل‬ ‫تحریم بانک سینا‪ ،‬مدارک و مستندات ارائه‌شده و جلس��ات مختلف دادرسی صادر کرده بود‪،‬‬ ‫به وکالی بانک سینا و اتحاديه اروپا ابالغ کرد‪ ».‬براساس این گزارش دادگاه اتحادیه اروپا که‬ ‫مقر آن در لوکزامبورگ است‪ ،‬رای خود را با وجود تالش‌های گسترده وکال و مشاوران حقوقی‬ ‫اتحاديه اروپا به منظور پایدار نگه‌داش��تن این تحریم‪ ،‬صادر کرده است‪ .‬شورای اتحادیه اروپا‬ ‫در تاریخ ‪ 26‬جوالی ‪ 4( 2010‬مرداد ‪ )1389‬دستور تحریم بانک س��ینا را صادر کرده بود‪ ،‬اما‬ ‫دادگاه اروپا در حکم روز سه‌شنبه خود(‪11‬دسامبر)‪ ،‬استدالل و مدارک ارائه‌شده از سوی مقامات‬ ‫اتحادیه اروپا علیه بانک س��ینا را بی‌پایه و از نظر حقوقی غیر‌قابل توجیه دانست و دستور لغو‬ ‫تحریم را صادر کرد‪ .‬در این حکم‪ ،‬اقدامات اتحادیه اروپا علیه بانک سینا‪ ،‬تهدیدی علیه اعمال‬ ‫حقوق اساسی این بانک دانسته شده است‪g.‬‬ ‫بازگش��ایی نماد بانک خاورمیانه که قرار بود در بازار پایه فرابورس بازگشایی شود تا اطالع‬ ‫ثانوی به تعویق افتاد‪ .‬این در حالی است که قرار بود نماد این بانک در بازار پایه فرابورس بازگشایی‬ ‫شود که ناظر بازار فرابورس در پیامی اعالم کرد گشایش نماد معامالتی بانک خاورمیانه و«خاور‪»۱‬‬ ‫در بازار پایه فرابورس ایران تا اطالع ثانوی به تعویق افتاده است‪ .‬این بانک در تیر ماه سال جاری‬ ‫یک هزار و ‪ ۹۳۴‬میلیارد و ‪ ۵۰۹‬میلیون ریال افزایش سرمایه خود را با پذیره نویسی در فرابورس‬ ‫تامین کرده بود‪ ،‬طبق ماده‪ ۹۹‬قانون برنامه پنجم توسعه و موافقت کمیته عرضه بانک خاورمیانه‪ ،‬از‬ ‫‪ ۱۵‬آذرماه به عنوان یکصد و هفتمین نماد معامالتی در بازار پایه فرابورس درج شد‪g.‬‬ ‫تعاونی ثامن‌االئمه به «ثامن» تغییر نام داد‬ ‫تعاونی اعتباری ثامن االئمه ‪ ۱۵‬سال است که برای‬ ‫اخذ مجوز تبدیل به بانک تالش می‌کند‪ ،‬اما تاکنون موفق‬ ‫نشده است‪ .‬به گزارش خبرگزاری موج‪ ،‬پس از آنکه بانک‬ ‫مرکزی «بخشنامه ممنوعیت استفاده از اسامی‌ائمه‌اطهار»‬ ‫را برای موسسات مالی و اعتباری در شرف تاسیس صادر‬ ‫کرد‪ ،‬برخی موسس��ات پولی به منظور اخ��ذ مجوز نهایی‬ ‫فعالیت از بانک مرکزی‪ ،‬این بخشنامه را به اجرا درآوردند‪.‬‬ ‫تعاونی اعتباری ثامن‌‌االئمه‪ ،‬یکی از همین موسسات پولی‬ ‫است که در راستای بخش��نامه اخیر بانک مرکزی و البته‬ ‫برای جل��ب رضایت و موافق��ت نهاد ناظر ب��ه منظور اخذ‬ ‫مجوز به اصالح تابلوهای خود اق��دام می‌کند‪ .‬این تعاونی‬ ‫اعتباری ‪ ۱۵‬سال است که برای اخذ مجوز تبدیل به بانک‬ ‫تالش می‌کند اما تاکنون موفق نشده اس��ت‪ .‬با این حال‬ ‫ثامن‌االئمه پس از اع�لام بانک مرکزی‪ ،‬زودتر از س��ایر‬ ‫موسسات تابلوهای خود را پایین کشید و نام «االئمه» را از‬ ‫برند خود حذف کرد‪ .‬حاال تابلوهای ثامن‌االئمه یکی‌یکی‬ ‫به ثامن تبدیل می‌شود تا اعتماد و موافقت بانک مرکزی با‬ ‫تبدیل به بانک برای ثامنی‌ها جلب شود‪g .‬‬ ‫‪83‬‬
‫توسط مهندس نجم‌الدین؛‬ ‫نقشه فناوری ایران‌خودرو تا سال ‪ 1404‬تدوین شد‬ ‫ب��ا توجه ب��ه رون��د تح��والت فن��اوری‪ ،‬اقتصادی‪،‬‬ ‫استانداردها‪ ،‬نیازهای مشتری و رفتار رقبا‪ ،‬نقشه راه‌فناوری‬ ‫ایران‌خودرو تا س��ال ‪ 1404‬تدوی��ن و در آن فناوری‌های‬ ‫مناس��ب و زمان بهینه توس��عه آنها مش��خص شده است‪.‬‬ ‫مهندس نجم‌‌الدین‪ ،‬مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو‬ ‫با بیان این مطلب گفت‪« :‬نقش��ه راه فناوری ایران‌خودرو‪،‬‬ ‫جهت‌گیری توس��عه فن��اوری محص��والت و فرآیندهای‬ ‫تولیدی را در حوزه‌های راهبردی مواد و بدنه‪ ،‬سیستم‌های‬ ‫برقی‪ ،‬قوای محرکه و سیس��تم‌های دینامیکی و کنترلی‪،‬‬ ‫تا س��ال ‪ 1404‬مش��خص می‌کند‪ ».‬وی اف��زود‪« :‬بر این‬ ‫اساس تا سال ‪ 95‬مصرف س��وخت محصوالت ‪ 20‬درصد‪،‬‬ ‫تا سال ‪ 1400‬به میزان ‪ 25‬درصد و تا سال ‪ 1404‬به میزان‬ ‫‪ 30‬درصد کاه��ش می‌یاب��د‪ ».‬مدیرعامل گ��روه صنعتی‬ ‫ایران‌خودرو توس��عه و ارتقای فناوری‌های س��ی‪‌.‬ان‪‌.‬جی‬ ‫برای کاهش هزینه تا سال ‪ ،1398‬توسعه و تجاری‌سازی‬ ‫خودروهای میکروهیبرید تا سال ‪ ،1395‬فناوری توربوشارژ‬ ‫تا س��ال ‪ 97‬و انواع خودروهای هیبریدی و برقی و سیستم‬ ‫گیربکس دی‪‌.‬س��ی‪‌.‬تی‪ ،‬را از موارد مه��م در برنامه ارتقای‬ ‫فناوری ایران‌خودرو عنوان کرد و گفت‪« :‬ارتقای گیربکس‬ ‫دستی به شش دنده اس��پید‪ ،‬به‌کارگیری گیربکس دستی‬ ‫اتوماتیک ش��ده ‪ ،AMT‬طراح��ی و توس��عه موتورهای‬ ‫جی‪‌.‬دی‪‌.‬ای لین برن از س��ال ‪ 96‬ت��ا ‪ 1404‬از دیگر موارد‬ ‫نقش��ه فناوری ایران‌خ��ودرو اس��ت‪ ».‬نجم‌الدی��ن اظهار‬ ‫داشت‪« :‬فناوری‌های‌ای‪‌.‬بی‪‌.‬دی‪‌.‬و‌ای‪‌.‬بی‪‌.‬اس تا سال ‪‌،97‬‬ ‫ای‪‌.‬اس‪‌.‬پی‪ .‬و وی‪‌.‬اس‪‌.‬س��ی تا س��ال ‪ ،1402‬فرمان برقی‬ ‫و سیستم تعلیق مولتی‌لینک تا س��ال ‪ 1400‬توسعه داده و‬ ‫به کار گرفته می‌ش��ود‪ ».‬وی از برنامه کاهش وزن خودرو‬ ‫به میزان پنج درصد تا س��ال ‪ ،95‬پنج درصد تا سال ‪1400‬‬ ‫بازدید میهمانان مجمع جهانی بیداری اسالمی از ایران‌خودرو‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره ‪155‬‬ ‫میهمانان مجمع جهانی بیداری اسالمی‪ ،‬در دیدار از ایران‌خودرو‪ ،‬مراتب تحسین و شگفتی‬ ‫خود از سطح فناوری و سیستم‌های تولیدی این شرکت را ابراز داشتند‪ .‬آنان عمدتا بر این موضوع‬ ‫توافق داشتند که ایران‌خودرو سمبل تولید پیچیده‌ترین محصول صنعتی با تکیه بر ارزش‌های‬ ‫اخالقی و اسالمی است‪ .‬این میهمانان که از کشورهای مختلف جهان آمده‌اند‪ ،‬دیدار از ایران‌خودرو‬ ‫را غافلگیرکننده و ش��گفت‌انگیز دانسته و اظهار داش��تند که پس از بازگشت به کشورهایشان‬ ‫ایران‌خودرو را به همه معرفی خواهند کرد‪ .‬آنان ایران‌خودرو را موجب افتخار کشورهای اسالمی‬ ‫توصیف و تصریح کردند که ایران تنها س��رزمین فلسفه اسالمی نیست‪ ،‬بلکه سرزمین صنعت‬ ‫خودروسازی نیز هست‪ .‬میهمانان مجمع جهانی بیداری اسالمی‪ ،‬صنعت خودرو را دارای نقشی‬ ‫مهم در توسعه مناسبات علمی‌و فناوری میان کشورها دانستند و اشتغال هزاران نفر در فضایی از‬ ‫ارزش‌های مذهبی در ایران‌خودرو را نشان‌دهنده نقش مهم این صنعت در رونق اقتصادی عنوان‬ ‫کردند‪ .‬شایان ذکر اس��ت یک گروه ‪ 50‬نفری از میهمانان و شرکت‌کنندگان در مجمع جهانی‬ ‫بیداری اسالمی‪ ،‬صبح روز شنبه گذش��ته در دیدار از ایران‌خودرو‪ ،‬سالن‌های تولید شامل پرس‪،‬‬ ‫مونتاژ و موتورسازی را مورد بازدید قرار دادند و از نزدیک با فرآیندهای تولیدی آنها آشنا شدند‪g.‬‬ ‫و هفت درصد تا س��ال ‪ 1404‬خب��ر داد که ب��ا بهره‌گیری‬ ‫از پوش��ش‌های نانویی در رنگ و بدن��ه‪ ،‬نانوکامپوزیت در‬ ‫قطعات منتخب‪ ،‬توس��عه و به‌کارگیری شیش��ه ‪،Low E‬‬ ‫به‌کارگی��ری فن��اوری ‪ ،TWBT‬اس��تفاده از فوالدهای‬ ‫پیشرفته در بدنه و کفی و استفاده از آلومینیوم در بدنه‌های‬ ‫جدید عملی می‌شود‪ .‬مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو‬ ‫افزایش کاربرد و توس��عه فناوری‌های ایمن��ی خودرو را از‬ ‫دیگر برنامه‌های اس��تراتژیک تا س��ال ‪ 1404‬عنوان کرد‬ ‫و گفت‪« :‬فناوری جی‪‌.‬پ��ی‪‌.‬اس تا س��ال ‪ 1400‬و فناوری‬ ‫ردیابی قطعات از تامین‌کننده تا مشتری (‪ ) RFID‬تا سال‬ ‫‪ 98‬توس��عه و به کار گرفته می‌شود‪ ».‬سیس��تم‌های مالتی‬ ‫پلکسینگ در بدنه و تزئینات تا سال ‪‌،95‬ای‪‌.‬ام‪‌.‬اس‪ ،.‬سیستم‬ ‫و زیر‌سیستم‌های هیبرید (استراتژی‌های کنترل بی‪‌.‬سی‪‌.‬یو‬ ‫و اچ‪‌.‬سی‪‌.‬یو) از سال ‪ ،92‬مالتی پلکسینگ در موتور از سال‬ ‫‪ ،93‬تله‌ماتیک (اطالع‌رس��انی و مخابرات) از س��ال ‪ 94‬و‬ ‫پلتفرم مشترک الکترونیکی و برقی و سیستم‌های ‪ 42‬ولت‬ ‫از سال ‪ 96‬طراحی و توسعه می‌یابد‪g.‬‬ ‫مهندسسلیمانی‪:‬‬ ‫صادرات ایران‌خودرو به دوبرابر افزایش می‌یابد‬ ‫مهندس میرجواد س��لیمانی‪ ،‬قائم‌مقام مدیرعامل در محصول و کیفیت در حاشیه بازدید‬ ‫جمعی از اصحاب رسانه کشور مولداوی گفت‪« :‬جمهوری مولداوی یکی از مهمترین کشور‌های‬ ‫‪ CIS‬اس��ت که می‌تواند بازار تازه‌ای برای محصوالت گروه صنعتی ایران‌خودرو باش��د‪ ».‬وی‬ ‫افزود‪« :‬پایگاه تولید ایران‌خودرو در بالروس با ظرفیت ‪ 30‬هزار دستگاه در سال می‌تواند بخشی‬ ‫از نیاز بازار خودروی جمهوری مولداوی را تامین کند‪ ».‬قائم‌مقام مدیرعامل ایران‌خودرو خبر از‬ ‫صادرات ‪ 40‬هزار دستگاه خودرو در سال‌جاری داد و گفت‪« :‬این میزان در سال آینده به ‪ 80‬هزار‬ ‫دستگاه افزایش خواهد یافت‪ ».‬وی تاکید کرد‪« :‬هم‌اکنون خودروهای تولیدی ایران‌خودرو به‬ ‫کشورهایی مانند بالروس‪ ،‬آذربایجان‪ ،‬ونزوئال‌‪ ،‬سنگال‪ ،‬عراق‪ ،‬سوریه و روسیه صادر می‌شود‪».‬‬ ‫وی با اشاره به برنامه‌های این شرکت تا افق ‪ 1404‬گفت‪« :‬با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده تا افق‬ ‫‪ 1404‬حداقل ‪ 35‬درصد از محصوالت ایران‌خودرو به بازارهای هدف صادر خواهد شد‪ ،‬شمارگان‬ ‫تولید نیز به ‪ 1/5‬میلیون دستگاه خواهد رسید‪g ».‬‬ ‫مدیر ارتباطات و امور بین‌الملل گروه صنعتی ایران‌خودرو‪:‬‬ ‫‪ 206‬ساخت داخل حاصل اقتصاد مقاومتی است‬ ‫«با ت�لاش متخصصان صنعت خودروس��ازی‪ ،‬امروز‬ ‫با‌افتخار اعالم می‌کنیم توانس��تیم خودروی ‪ 206‬س��اخت‬ ‫داخل را تولید کنیم‪ .‬بی‌شک این اقدام یکی از نتایج فرخنده‬ ‫اقتصاد مقاومتی است که با تدابیر مدیریت ارشد گروه صنعتی‬ ‫ایران‌خودرو محقق ش��د‪ ».‬علی مصری��ان‪ ،‬مدیر ارتباطات‬ ‫و امور بین‌الملل گروه صنعتی ایران‌خودرو در حاش��یه بازید‬ ‫اصحاب رس��انه جمهوری مولداوی با بیان این مطلب و با‬ ‫تاکید بر اینکه توجه به اقتصاد مقاومتی یکی از راهبردهای‬ ‫جدی این ش��رکت طی ماه‌های اخیر بوده اس��ت‪ ،‬تصریح‬ ‫کرد‪« :‬ماحصل مح��ور قرار‌‌دادن اقتص��اد مقاومتی‪ ،‬تبدیل‬ ‫تهدیدها به فرصت ب��وده که مصداق اجرایی آن س��اخت‬ ‫داخلی کردن خودروی ‪ 206‬اس��ت‪ ».‬وی اقتصاد مقاومتی‬ ‫‪84‬‬ ‫را تدبیر مقام معظم رهبری در تبیی��ن راهبرد اقتصادی در‬ ‫ش��رایط تحریم دانس��ت و گفت‪« :‬بی‌تردی��د ایران‌خودرو‬ ‫به‌عنوان بزرگترین خودروساز خاورمیانه نیز چنین رهیافتی‬ ‫را برای حل مش��کالت خود بر‌گزید و توانست با مورد توجه‬ ‫قرار دادن آن و همچنین عملیاتی کردن چنین راهبردی به‬ ‫این توفیقات دس��ت یابد‪ ».‬وی همچنین ایجاد اس��تقالل‬ ‫در تولید را یکی دیگر از دس��تاوردهای چنی��ن رویکری در‬ ‫اقتصاد دانس��ت و تصریح کرد‪« :‬بهره‌گیری از توان داخلی‪،‬‬ ‫توجه به خالقیت در تولید و س��رمایه‌گذاری در راستای ارج‬ ‫نهادن به طرح‌ه��ای نوآورانه از جمله اقدامات��ی بود که در‬ ‫این ش��رکت به‌عنوان برخی رویکرده��ا در تقویت اقتصاد‬ ‫مقاومتی پی‌گیری ش��ده اس��ت‪ ».‬مدیر ارتباط��ات و امور‬ ‫بین‌الملل گروه صنعتی ایران‌خودرو اظهار امیدواری کرد که‬ ‫این شرکت بتواند در نگاه توسعه‌ای خود ضمن بومی‌سازی‬ ‫صنعت خودرو در کشور‪ ،‬محصوالتی تولید کند که در رقابت‬ ‫جهانی‪ ،‬جایگاه قابل توجهی را به دست آورد و همچنین هر‬ ‫آنچه را ذیل عنوان سند چش��م‌انداز برای این گروه طراحی‬ ‫و تدوین ش��ده اس��ت‪ ،‬محقق گرداند‪ .‬مصریان تاکید کرد‪:‬‬ ‫«محدودیت‌های بین‌المللی نه‌تنها مانع پیشرفت نشده‪ ،‬بلکه‬ ‫موجب دستیابی به موفقیت‌های بسیاری نیز شده است‪ ».‬وی‬ ‫خطاب به اصحاب رسانه مولداوی گفت‪« :‬انعکاس فعالیت‌ها‬ ‫و توانمندی‌ه��ای بخش صنعت جمهوری اس�لامی ایران‬ ‫در رس��انه‌های بین‌المللی می‌تواند جایگاه واقعی صنعتی و‬ ‫اقتصادی کشورمان را در سایر کش��ورها نمایان سازد‪ ».‬در‬ ‫ادامه والریو واسیلیکا‪ ،‬رئیس هیات اصحاب رسانه جمهوری‬ ‫مولداوی ضمن تشکر از مسئوالن گروه صنعتی ایران‌خودرو‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬محصوالت گروه صنعتی ایران‌خودرو از نظر کیفیت‬ ‫و ش��کل ظاهری قابل رقابت با خودرو‌های خارجی در این‬ ‫کش��ور اس��ت‪ ».‬وی خودروی رانا را برای ن��اوگان حمل و‬ ‫نقل شهری جمهوری مولداوی پس��ندید و از مدیران ارشد‬ ‫ایران‌خودرو خواس��ت‪ ،‬زمینه صادرات این خودرو را به این‬ ‫جمهوری فراهم کنند‪ .‬رئیس هیات اصحاب رسانه مولداوی‬ ‫با تاکید بر اینکه خبرنگاران این کش��ور نیز اطالع‌رس��انی‬ ‫خوبی در خصوص صنعت خودروسازی جمهوری اسالمی‬ ‫ایران خواهند کرد‪ ،‬تصریح کرد‪« :‬در حال حاضر خودروهای‬ ‫زیادی از کشورهای مختلف در این کشور‌تردد می‌کنند که‬ ‫محصوالت ایران‌خودرو از لح��اظ قیمت و کیفیت می‌تواند‬ ‫رقابت نزدیکی با آنها داشته باشد‪g ».‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!