صفحه قبل

هفته نامه مثلث شماره ۱۳۸

صفحه بعد

هفته نامه مثلث شماره 138

هفته نامه مثلث شماره 138

‫اگر به وحدت نرسيم‬ ‫گزينهمعرفيمي‌كنيم‬ ‫هفته‌نامه‌خبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوسيوهشتم ‪ 21/‬مردادماه‪ 92/1391‬صفحه‪1500/‬تومان‬ ‫گفت‌وگو با قائم‌مقام جمعيت رهپويان‬ ‫طال درخانه‬ ‫ايرانيان‬ ‫ورزش چگونه جاي سياست و اقتصاد را مي‌گيرد؟‬ ‫به همراه گزارش‌ها و عكس‌هاي‬ ‫اختصاصي مثلث از لندن‬ ‫جدال طبقه كارگر و ثروتمند‬ ‫آخرين تحليل‌ها از انتخابات آمريكا‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫سكوالر شدن‬ ‫يك جنبش‬ ‫چگونهرهبرانمذهبيدرمشروطهمنزويشدند‬ ‫بندر بن سلطان كيست؟‬ ‫همه چيز درباره مرد امنيتي عربستان‬ ‫آيا شاعر مذهبي‬ ‫بايد سياسي باشد؟‬ ‫گفت‌وگو با سيدحميدرضابرقعي‬
‫راهامام‬ ‫و كذلك جعلنكم امه وسطا لتكونوا شهدا علي الناس‬ ‫و يكون الرسول عليكم شهيدا‬ ‫ضرورت وحدت كلمه‬ ‫وح��دت كلمه و جلوگي��ري از اختالف مس��ئوالن نظام‬ ‫هم��واره از دغدغه‌هاي حضرت ام��ام (ره) در دوران رهبري‬ ‫ايشان بود‪.‬‬ ‫اي��ن روزها كه برخ��ي اختالف نظره��ا موجبات رنجش‬ ‫دلسوزان نظام را فراهم آورده‪ ،‬بي مناسبت نيست بخش‌هايي‬ ‫از توصيه‌هاي امام(ره) را در اين مورد درج كنيم‪.‬‬ ‫با اعمال ما‪ ،‬با كردار ما‪ ،‬با گفتار ما‪ ،‬با قلم‌هاي ما‪ ،‬با قدم‌هاي‬ ‫خبرنامه‬ ‫‪16 - 31‬‬ ‫شرح صدر سياسي داشته باشيد‬ ‫آرزوي آقاي رئيس‌جمهور‬ ‫فائزه هاشمي پس از المپيك باز مي‌گردد؟‬ ‫آقاي منتقد‪ ،‬نامزد نمي شود‬ ‫از عزل نخست وزير تا گروگان‌گيري‬ ‫سياست‬ ‫‪38-46‬‬ ‫اصولگراييتحولخواهانه‬ ‫نامزدهايبالقوه‬ ‫اگر اصولگرايان به وحدت نرسند‬ ‫گزينه مستقل معرفي مي كنيم‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪48 - 61‬‬ ‫بندر بن سلطان كيست؟‬ ‫ائتالف انقالبيون با محافظه كاران‬ ‫خداحافظي آقاي صلح‬ ‫هفتهنامهخبري‪،‬تحليلي‪/‬سالچهارم‪/‬شمارهصدوسيوهشتم ‪ 21/‬مردادماه‪ 92/1391‬صفحه‪1500/‬تومان‬ ‫هفته‌نامه سياسي‪ ،‬فرهنگي با رويكرد خبري‪ ،‬تحليلي‬ ‫صاحب امتياز و مدير مسئول‪ :‬مصطفي آجورلو‬ ‫گفتوگو با قائممقام جمعيت رهپويان‬ ‫طال درخانه‬ ‫ايرانيان‬ ‫ورزش‌چگونه‌جاي‌‌سياست‌و‌اقتصاد‌را‌مي‌گيرد؟‬ ‫به‌همراه‌گزارش‌ها‌و‌عكس‌هاي‬ ‫‌اختصاصي‌مثلث‌از‌لندن‬ ‫سردبیر‪ :‬سعيد آجورلو‬ ‫جدال طبقه كارگر و ثروتمند‬ ‫آخرين تحليلها از انتخابات آمريكا‬ ‫‪ISSN: 2008-5281‬‬ ‫‪MOSALAS.IR‬‬ ‫مثلث؛ هفته نامه‌اي خبري‪ ،‬تحليلي است كه سعي دارد روايتي منصفانه و عادالنه‬ ‫از واقعيت‌ها ارائه دهد‪ .‬نامش تمثيل و اشاره‌اي است به سه ضلع استقالل‪ ،‬آزادي و‬ ‫جمهوري اسالمي‪ .‬مرامش تقويت گفتمان انقالب اسالمي‪ ،‬چارچوبش اسالم‪ ،‬انقالب‪،‬‬ ‫امام و رهبري‪ ،‬آرمانش گس�ترش و سيادت اسالم‌‌خواهي در سراسر جهان و عزت‬ ‫مسلمانان‪ ،‬توسعه و پيشرفت ايران‌اسالمي و رفاه مردم شريف ايران و رونق گرفتن‬ ‫عدال�ت‪ .‬مرزش رواداري و تأليف قلوب اهالي انقالب و ايس�تادگي در برابر مقابالن‬ ‫گفتماني و عملي نظام و س�ياق و مشرب‌مان نجابت قلم و روزنامه‌نگاري مومنانه و‬ ‫تالشدرجهترونقگرفتنسنتگفت‌وگوميانفرهيختگانونخبگانكشوراست‪.‬‬ ‫اميدواريم كه در روايت‌مان صادق‪ ،‬بر مرام‌مان مستمر و دائم‪ ،‬بر چارچوب‌مان مستقر‪،‬‬ ‫بر آرمان‌مان مومن‪ ،‬بر مرزهايمان مراقب و هوشيار و بر سياق‌مان استوار بمانيم‪.‬‬ ‫مثلث‬ ‫اگر به وحدت نرسيم‬ ‫گزينهمعرفيميكنيم‬ ‫سكوالر شدن‬ ‫يك جنبش‬ ‫چگونهرهبرانمذهبيدرمشروطهمنزويشدند‬ ‫بندر بن سلطان كيست؟‬ ‫همه چيز درباره مرد امنيتي عربستان‬ ‫آيا شاعر مذهبي‬ ‫بايد سياسي باشد؟‬ ‫گفتوگو با سيدحميدرضابرقعي‬
‫ما‪ ،‬اگ��ر امروز كارهاي خ�لاف واقع بش��ود‪ ،‬مكتب متزلزل‬ ‫مي‌ش��ود‪ .‬مصيبت بزرگ اين است كه مكتب از دست برود؛‬ ‫مكتبي كه انبيا براي او كشته شده‌اند؛ مكتبي كه اوليا براي‬ ‫او كشته شده‌اند‪.‬‬ ‫ملت ايران‪ ،‬بانوان محترم‪ ،‬برادران محترم‪ ،‬به داد اس�لام‬ ‫برسيد! اسالم امروز امانت است در دست شما؛ خيانت نكنيد‬ ‫به اين امانت‪ .‬روحاني‪ ،‬دانش��گاهي‪ ،‬بازرگان‪ ،‬دهقان‪،‬كارگر‪،‬‬ ‫شهري‪ ،‬دهاتي‪ ،‬عشاير‪ ،‬اسالم امروز در خطر است ؛ نه ما‪ .‬خطر‬ ‫براي ما بود‪ ،‬اشكال نبود‪.‬‬ ‫اس�لام را دريابيد‪ .‬كاره��اي خالف ما اس�لام را بد جلوه‬ ‫مي‌دهد؛ اس�لام را دفن مي‌كند كه تا آخر به آن توجه نشود‪.‬‬ ‫قلم‌هاي ناپاك‪ ،‬چش��م‌هاي ناپ��اك درصددند كه از ش��ما‬ ‫خرده‌گيري كنند و مكتب ش��ما را بد جل��وه دهند و بگويند‬ ‫اين هم جمهوري اسالمي‪ .‬چنانچه در كارخانه‌ها مي‌روند و‬ ‫مي‌گويند؛ چنانچه قلم‌هاي خائن مي‌نويسد‪.‬‬ ‫ما ام��روز از دوس��تان مي‌ترس��يم! ديروز از دش��من‌ها‬ ‫ن ترس خيلي زياد نبود؛ اشكالي نبود‪ .‬امروز‬ ‫مي‌ترسيديم‪ .‬آ ‌‬ ‫از دوست‌ها مي‌ترسيم كه اين دوست‌هاي بي‌توجه به عمق‬ ‫مسائل‪ ،‬بي‌توجه به موقعيتي كه االن ما در آن واقع هستيم‪،‬‬ ‫كاري بكنند كه مكتب ما در دنيا مكتب فاس��د قلمداد شود؛‬ ‫مكتب عقب‌افتاده قلمداد شود‪ .‬اين است كه ما را رنج مي‌دهد‪،‬‬ ‫اين است كه ما را نگران كرده‪ .‬امروز بر همه ما‪ ،‬بر همه ملت‪ ،‬بر‬ ‫بانوان‪ ،‬بر برادران‪ ،‬بر علما‪ ،‬بر دانشگاهي‌ها‪ ،‬بر وكال‪ ،‬بر وزرا‪ ،‬بر‬ ‫همه قشرهاي ملت است كه احتراز كنند از اختالف و احتراز‬ ‫كنند از كارهايي كه مخالف با نهضت اسالمي است؛ مخالف با‬ ‫جمهوري اسالمي است‪ .‬دست از اختالفات برداريد‪ .‬در امور‬ ‫جزئي با هم اختالف نكنيد‪ .‬امروز روز اختالف نيست‪ .‬دست‬ ‫از هواهاي نفس��اني برداريد! براي رياست كميته و پاسداري‬ ‫و اينها خداي ناخواسته خالف نكنيد‪ .‬امروز روز هواي نفس‬ ‫نيست‪.‬‬ ‫نقدونظر‬ ‫‪32 -37‬‬ ‫طال در خانه ايرانيان‬ ‫ايراني‌‌تر از ايران خودمان‬ ‫وقتي همه مردم خوشحال مي‌شوند‬ ‫ورزش وحدت‌بخش‬ ‫دينوتاريخ‬ ‫‪68-73‬‬ ‫سكوالر كردن يك جنبش‬ ‫تفسيرهاي متفاوت علما از نص‬ ‫مساله دين‌داري و سياست‌ورزي‬ ‫روحانيون؛ نقطه تالقي طبقات مختلف‬ ‫ورزش‬ ‫‪74 -79‬‬ ‫پساپروينيسم‬ ‫زندگي دوگانه متولد ماه مهر‬ ‫مربيان ايراني بايد تحت‌نظر مربيان بزرگ خارجي باشند‬ ‫منتقد پروينم اما نمي‌خواهيم حذفش كنيم‬ ‫تحريريه‪:‬‬ ‫ي‬ ‫دبیر تحريريه و سياست‪ :‬مصطفي صادق ‬ ‫دبیر فرهنگ و اقتصاد‪ :‬عليرضا بهرامي‬ ‫دبیر جهان‌اسالم و دين‌وتاريخ‪ :‬مصطفي شوقي‬ ‫دبیر بين‌الملل‪‌:‬سعيده سادات فهري‬ ‫دبير ديدار‪ :‬افشين خماند‬ ‫دبير بازار‪ :‬مصطفي ميري ‬ ‫دبیر ورزش‪ :‬مهدي ربوشه‬ ‫دبیر خبرنامه‪ :‬علي حاجي‌ناصري‬ ‫اعضاي تحريريه و همکاران‪ :‬زهير توكلي‪ -‬شاهده‌يوسفي ‪ -‬ياسين سيف‌االسالم‬ ‫ اميد كرماني‌ها‪-‬فاطمه‌ميرزايي‪ -‬شيما غفاري ‪ -‬زهرا‌راد‪ -‬عاطفه كربالئي‪-‬‬‫محمد تاجيك‪ -‬حسين غالمي‪ -‬شادي خوشكار خيري‪ -‬حميدرضا نصيري‌نژاد‪-‬‬ ‫مسعود نجفي‪ -‬شاهين فتحيان ‪ -‬محمد جواد پاينده‬ ‫دبيراجرايي‪ :‬سمانه مومني‬ ‫فني‪:‬نيما ملك‌نيازي‬ ‫گرافيك و صفحه‌آرايي‪ :‬فاطمه قنائي ‪ -‬علي آجورلو‬ ‫پردازش تصاوير و عكس‪ :‬هومن سليميان‪ -‬امير طاليي‪ -‬مهدي ابراهيمي‬ ‫و نيوشا ملك‌نيازي‬ ‫تصحيح‪ :‬ژيال شاكري ‪ -‬داوود جوكار‬ ‫حروفچيني‪ :‬داود حشمتي‬ ‫امور اداري‪ :‬محمد شكرالهي‬ ‫مدير مالي‪ :‬محمد پاليزدار‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬مصطفي ميري‬ ‫بازرگاني و بازاريابي‪ :‬محمدعلي آجورلو ‬ ‫انفورماتيك‪ :‬شهرام رحمتي‬ ‫با تشکر از‪ :‬دكتر اسماعيل تبار‪ -‬مهندس واعظي‪ -‬دكتر آيت‌اله ابراهيمي‬ ‫دكتر غالم‌حسن تقي نتاج ‪ -‬حسين زندي ‪ -‬احمد طاليي ‪ -‬مهندس بختياري‬ ‫مهندس صدوقي ‪ -‬مهندس مهرداد نصرت‌پور ‪ -‬حسين مجاهدي‬ ‫مهندس نظري توکلي ‪ -‬هادي انباردار ‪ -‬سيد عارف علوي ‪ -‬دکتر بهرامپور‬ ‫رضا راس��تي ‪ -‬ابراهیم صفرلکی‪ -‬دکتر زارعیان‪ -‬عليرضا حس��ن زاده‬ ‫سازمان آگهي‌ها‪ :‬تلفن‪0912 - 5169927 :‬‬ ‫چاپ‪ :‬رواق‬ ‫توزيع‪ :‬نامه‌امروز‬ ‫نشاني ‪ :‬تهران‪ ،‬خيابان شهيد بهشتي‪ ،‬خيابان پاكستان‪ ،‬كوچه دوازدهم‪،‬‬ ‫پالك ‪ ،24‬واحد ‪1‬‬ ‫تلفن ‪88171506-8 :‬‬
‫خبرنامه‬ ‫در خبرنام�ه اين هفته گزارش�ي درباره پاس�خ احم�دي نژاد ب�ه منتقدانش درج ش�ده اس�ت‪ .‬همچنين‬ ‫گزارش هايي درباره آخرين تحوالت س�وريه‪ ،‬ماجراي تصادف وزير راه‪ ،‬س�فر فائزه هاشمي به لندن به‬ ‫همراه مرور رسانه ها و خبرهايي در حوزه هاي مختلف از بخش هاي گوناگون خبرنامه اين شماره است‪.‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫ آرزوي آقاي رئيس‌جمهور‬ ‫ از عزل نخست وزير تا گروگان‌گيري‬ ‫ فائزه هاشمي پس از المپيك باز مي‌گردد؟‬ ‫ آقاي منتقد‪ ،‬نامزد نمي شود‬ ‫‪16‬‬
‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫رهبر معظم انقالب در اجتماع پرشور دانشجويان‪:‬‬ ‫شرح صدر سياسي داشته باشيد‬ ‫رهبر معظم انقالب در جمع پرشور دانشجويان‪ ،‬با بيان‬ ‫اينكه امروز علم‌آموزي و پژوهش جهاد اس��ت‪ ،‬بر ضرورت‬ ‫حضور مسئوالن در دانشگاه‌ها و شنيدن سخنان دانشجويان‬ ‫تاكيد كردند‪.‬‬ ‫حدود هزار نخبه و فعال دانش��جويي‪ ،‬هفته‌گذش��ته‬ ‫در ديداري صميمانه و صريح با رهبر معظم انقالب اسالمي‬ ‫حدود ‪ 3/5‬ساعت با ايش��ان به گفت‌وگو و تبادل نظر درباره‬ ‫مس��ائل مختلف دانش��گاهي‪ ،‬علمي‪ ،‬فرهنگي‪ ،‬اجتماعي‪،‬‬ ‫سياسي و اقتصادي پرداختند‪.‬‬ ‫در ابتداي اين ديدار ‪ 11‬فعال سياسي‪ ،‬فرهنگي و علمي‬ ‫‌دانش��جويي‪ ‌،‬حدود ‪ 2/5‬س��اعت به نمايندگي از تشكل‌ها‪،‬‬ ‫اتحاديه‌ها‪ ،‬انجمن‌ها و كانون‌هاي دانشجويي ديدگاه‌هاي‬ ‫متفاوت خود را درباره مس��ائل مختلف كش��ور بيان كردند‪.‬‬ ‫سپس رهبر معظم انقالب ضمن پاسخ به سواالت و ابهامات‬ ‫مطرح شده‪ ،‬آرمانگرايي سياسي‪ ،‬علمي‌و اخالقي – معنوي‬ ‫را مهم‌ترين توقع از مجموعه‌هاي دانشجويي خواندند و به‬ ‫تبيين بايده��ا و نبايدهاي نگاه نقادان��ه‪ ،‬معتدل‪ ،‬منصفانه و‬ ‫پر‌اميد به مسائل كشور پرداختند‪.‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اس�لامي در ابتداي سخنانشان‪،‬‬ ‫با اش��اره به مطالبي كه نمايندگان دانشجويان در اين ديدار‬ ‫مطرح كردند‪ ،‬آنها را بس��يار خوب و منعكس كننده فضاي‬ ‫دانش��جويي خواندند و تاكيد كردند‪« :‬برخي از اين مطالب‪،‬‬ ‫راهگشا و برخي هم حاوي نكات مفيدي بودند كه مسئوالن‬ ‫مربوطه بايد به آنها توجه جدي كنند‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌اهلل العظمي‌خامنه‌اي سپس به‌برخي نكات‬ ‫مطرح شده از جانب دانشجويان‪ ،‬اشاره كردند‪.‬‬ ‫«لزوم شرح صدر سياسي در ميان دانشجويان» يكي‬ ‫از اين نكات بود كه رهبر معظم انقالب اسالمي در خصوص‬ ‫آن فرمودند‪« :‬در پايبندي دقيق به اص��ول و ارزش‌ها و در‬ ‫عين حال رعايت شرح صدر با افراد غير‌همفكر در زمينه‌هاي‬ ‫مختلف از جمله مسائل سياسي‪ ،‬هيچ منافاتي وجود ندارد‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌‌اهلل خامنه‌اي در خصوص موضوع «حضور‬ ‫نيافتن مسئوالن در دانش��گاه‌ها» كه از جانب دانشجويان‬ ‫مطرح شده بود‪ ،‬خاطرنشان كردند‪« :‬اين اشكال كامال وارد‬ ‫است و مسئوالن اعم از روساي س��ه قوه‪ ،‬مسئوالن مياني‪،‬‬ ‫رئيس سازمان صدا و س��يما‪ ،‬و فرماندهان سپاه و نيروهاي‬ ‫مسلح بايد در دانشگاه‌ها حضور يابند و ضمن شنيدن سخنان‬ ‫دانشجويان‪ ،‬سخنان و استدالل‌هاي خود را نيز بيان كنند كه‬ ‫در اين صورت‪ ،‬بسياري از ابهامات و سوال‌هاي نسل جوان‬ ‫برطرف خواهد شد‪».‬‬ ‫رهب��ر معظم انقالب اس�لامي با اش��اره ب��ه مطالب‬ ‫مطرح ش��ده درخص��وص برخ��ي برخورده��اي قضايي با‬ ‫تشكل‌ها‪ ،‬سايت‌ها و وبالگ‌هاي دانشجويي افزودند‪« :‬البته‬ ‫قوه قضايي��ه در اين خصوص‪ ،‬اس��تدالل‌هايي دارد كه اگر‬ ‫مطرح شود احتماال برخي ابهامات برطرف خواهند شد‪ ،‬اما‬ ‫عقيده من هم اين است كه نبايد در قبال اظهار نظر تند يك‬ ‫جوان دانشجو‪ ،‬برخورد تند شود‪».‬‬ ‫ايشان درخصوص نگاه اقتصادي عدالت محور و ديدگاه‬ ‫اسالم درباره س��رمايه‌داري كه از جانب يكي از دانشجويان‬ ‫مطرح شد‪ ،‬خاطرنشان كردند‪« :‬نگاه اقتصادي در كشور بايد‬ ‫عدالت محور باش��د و اين موضوع منافاتي با سياست‌هاي‬ ‫اصل ‪ 44‬ندارد‪».‬‬ ‫رهب��ر معظ��م انق�لاب اس�لامي افزودن��د‪« :‬اگ��ر‬ ‫سياس��ت‌هاي اصل ‪ ،44‬آنگونه كه تبيين ش��د‪ ،‬اجرا شود‪،‬‬ ‫قطعا به سرمايه‌داري مذموم و محور شدن سرمايه‌داري در‬ ‫تصميمات كالن كشور منتهي نخواهد شد‪».‬‬ ‫ايش��ان افزودند‪ « :‬مشكالت و فش��ارهاي روزافزون‬ ‫اقتص��ادي كنون��ي در غ��رب و اروپ��ا ناش��ي از ذات نظام‬ ‫سرمايه داري‪ ،‬يعني سرمايه‌ساالري است‪».‬‬ ‫رهبر معظ��م انقالب اس�لامي با تاكي��د بر‌اينكه بايد‬ ‫مراقب بود تا نگاه سوسياليس��تي بر‌تفكرات اقتصادي غلبه‬ ‫پيدا نكند‪ ،‬خاطرنشان كردند‪ « :‬اگر سياست‌هاي اصل ‪،44‬‬ ‫در همان چارچوبي كه تبيين ش��د‪ ،‬اجرا ش��ود‪ ،‬قطعا مكمل‬ ‫اقتصاد عدالت محور خواهد بود‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي‪ ،‬اقتصاد مقاومتي را متفاوت‬ ‫از اقتصاد تهاجمي‌دانستند و با اشاره به صحبت‌هاي يكي از‬ ‫دانش��جويان درخصوص اقتصاد تهاجمي‌افزودند‪« :‬اگر در‬ ‫اين زمينه‪ ،‬يك تبيين دقيق دانشگاهي ارائه شود‪ ،‬شايد بتواند‬ ‫به‌عنوان تكميل كننده اقتصاد مقاومتي مورد اس��تفاده قرار‬ ‫‪17‬‬
‫خبرنامه‬ ‫گيرد‪ ».‬ايشان خاطرنشان كردند‪« :‬منظور از اقتصاد مقاومتي‪،‬‬ ‫اقدامات تدافعي و حصاركشي به دور خود نيست‪ ،‬بلكه اقتصاد‬ ‫مقاومتي‪ ،‬اقتصادي است كه براي يك ملت‪ ،‬حتي در شرايط‬ ‫فشار و تحريم‪ ،‬زمينه رشد و شكوفايي را فراهم مي‌كند‪».‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اس�لامي درخصوص سوال يكي‬ ‫از دانش��جويان مبني بر اينكه «آيا انتقاد ك��ردن به معناي‬ ‫تكميل كردن پازل دشمن است» تاكيد كردند‪« :‬من به هيچ‬ ‫وجه اعتقادي به انتقاد نكردن ندارم‪ ،‬بلكه همواره اصرار دارم‪،‬‬ ‫جريان دانشجويي موضع انتقادي خود را حفظ كند‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي افزودند‪ « :‬اما در بيان انتقادها‬ ‫بايد به اين نكته توجه شود كه طرح آن به‌گونه‌اي باشد كه‬ ‫مقصود دشمن را برآورده نكند‪».‬‬ ‫يك��ي از دانش��جويان درخص��وص «تف��اوت برخي‬ ‫ديدگاه‌هاي كارشناس��ي با‌نظرات رهب��ري و اينكه آيا اين‬ ‫تفاوت ديدگاه به معناي مخالفت با واليت و نظام اس��ت‪».‬‬ ‫پرسيده بود كه رهبر معظم انقالب اسالمي فرمودند‪« :‬هيچ‬ ‫نظر كارشناس��ي كه مخالف با نظر رهبري باشد به معناي‬ ‫مخالفت با واليت نيست‪».‬‬ ‫ايشان تاكيد كردند‪« :‬كار كارشناسي و دقيق علمي‪ ،‬به‬ ‫هر نتيجه‌اي كه برس��د‪ ،‬براي صاحب آن نظر‪ ،‬معتبر است و‬ ‫نبايد مخالفت با نظام تعبير شود‪».‬‬ ‫ايشان همچنين با اشاره به سخنان يكي از دانشجويان‪،‬‬ ‫ارتباط تشكل‌هاي دانشجويي با مجموعه‌هاي دانشجويي‬ ‫دخيل در نهضت بيداري اسالمي را ضروري دانستند‪.‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي همچنين درباره سخنان‬ ‫يكي از دانش��جويان درباره كم‌تحركي ش��ورايعالي فضاي‬ ‫مجازي افزودند‪ « :‬نبايد براي ديدن نتايج فعاليت اين شورا‬ ‫تعجيل كرد‪ ،‬چرا‌كه اينگونه كارها‪ ،‬نيازمند چند س��ال زمان‬ ‫است‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي در بخش دوم سخنانش��ان‬ ‫با ط��رح برخ��ي از توقع��ات از مجموعه‌ه��ا و محيط‌هاي‬ ‫دانش��جويي تأكيد كردند‪« :‬دانش��گاه يك جريان س��يال‬ ‫متراكم از نيروس��ت كه اگر آزاد و هدايت ش��ود‪ ،‬كش��ور را‬ ‫به‌ط��ور كامل هدايت خواهد كرد‪ ».‬ايش��ان ت��وان متراكم‬ ‫محيط‌هاي دانشجويي را متكي به دو عنصر نيروي فياض‬ ‫جواني و نيروي ناشي از علم و دانشجويي دانستند و افزودند‪:‬‬ ‫«دانش��گاه مي‌تواند ب��ا تكيه بر نش��اط و اعتم��اد به نفس‬ ‫تشديدشده پس از انقالب‪ ،‬به همه توقعات پاسخ دهد‪».‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اس�لامي در تشريح اين توقعات‪،‬‬ ‫آرمانگرايي را به‌عنوان يك توقع اساس��ي م��ورد تاكيد قرار‬ ‫دادند و در سه بخش به تبيين آن پرداختند‪« :‬آرمانگرايي در‬ ‫سياست‪ ،‬در علم و در معنويت و اخالق‪».‬‬ ‫ايش��ان افزودند‪« :‬آرمانگرايي در عل��م يعني به‌دنبال‬ ‫قله‌هاي علمي‌رفتن كه اين ه��دف‪ ،‬خوب درس خواندن را‬ ‫ضروري مي‌سازد‪».‬‬ ‫حضرت آي��ت‌اهلل خامنه‌اي ب��ا تكيه بر اي��ن منطق‪،‬‬ ‫خطاب به ميليون‌ها نفر دانشجوي كشور خاطرنشان كردند‪:‬‬ ‫« امروز درس خواندن‌‪ ،‬علم آموزي‪ ،‬پژوهش و جديت در كار‬ ‫اصلي دانشجويي‪ ،‬يك جهاد است‪».‬‬ ‫ايش��ان در تبيين آرمانگرايي در معنويت و اخالق نيز‬ ‫به لزوم پاك بودن محيط‌هاي دانش��جويي و تقيد به دين و‬ ‫ارزش‌ها اشاره كردند‪».‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي در اين بخش با ريشه‌يابي‬ ‫و انتقاد شديد از نگاهي كه دانشگاه‌ها را محيط‌هايي مخالف‬ ‫دين مي‌خواند‪ ،‬افزودند‪ « :‬اين نگاه ارتجاعي و كامال غلط‪،‬‬ ‫به آغاز شكل‌گيري دانشگاه در ايران در چندين دهه قبل از‬ ‫انقالب و تالش‌هاي برخي براي‌تربيت يك نسل روشنفكر‬ ‫غربگراي خودباخته برمي‌گردد‪ ».‬حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي با‬ ‫رد اين نگاه‌‪ ،‬خاطرنشان كردند‪« :‬دانشگاه محيط دين‪ ،‬اخالق‬ ‫و پاكيزگي و معنويت اس��ت و توقع اين است كه دانشگاه‌ها‬ ‫به‌گونه‌اي باشد كه هر‌كس به آن وارد مي‌شود تقيدات ديني‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪18‬‬ ‫و اخالقي‌اش بيشتر شود‪».‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي در تبيين بايدها و نبايدهاي‬ ‫آرمانگرايي‪ ،‬به سخنان خود در ديدار مسئوالن نظام درباره‬ ‫لزوم آرمانگرايي سياس��ي توأم با واقع‌بيني اش��اره كردند و‬ ‫در تذكري مهم افزودند‪« :‬آرمانگرايي نبايد با پرخاش��گري‬ ‫اشتباه ش��ود‪ ،‬بلكه مي‌توان بدون اين مساله به‌شدت پايبند‬ ‫به ارزش‌ها و اصول بود‪».‬‬ ‫ايش��ان كنترل احساس��ات و پرهيز از تصميم‌گيري‬ ‫در اوج احساس��ات را ضروري دانس��تند و افزودند‪« :‬حضور‬ ‫تشكل‌هاي دانشجويي در ‪ 2-3‬سال اخير در مسائل مختلف‬ ‫اجتماعي – سياس��ي فعاالنه و قابل تقدير بوده است‪ ،‬اما در‬ ‫همين سال‌ها مواردي وجود دارد كه براساس احساسات پاك‬ ‫و مقدس دانشجويان‪ ،‬تشكل‌ها تصميماتي گرفته و اقداماتي‬ ‫انجام داده‌اند كه صحيح نبوده اس��ت چرا‌ك��ه تصميم بايد‬ ‫بر مطالعه موشكافانه و دقيق متكي باشد نه بر‌احساسات‪».‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي به‌عنوان مثال براي روشن‬ ‫شدن مرز آرمانگرايي و احساسات با اشاره به مخالفت بنياني‬ ‫نظام با مجموعه‌هاي استبدادي منطقه خاطرنشان كردند‪:‬‬ ‫«با‌وجود مواضع كامال روشن نظام در اين زمينه‪ ،‬نبايد با كار‬ ‫ديپلماسي سنتي و متعارف مخالفت شود‪».‬‬ ‫ايشان خاطرنش��ان كردند‪« :‬ميان وظيفه آرمانگرايي‬ ‫مجموعه‌هاي دانش��جويي و مالحظه مصالح كشور‪ ،‬عمل‬ ‫به قانون و تدبير و درايت مديريتي منافاتي وجود ندارد يعني‬ ‫مي‌توان هم جوان و پر‌احس��اس و آرمانگرا بود و هم جوري‬ ‫عمل كرد كه با مسائل مديريتي و مصالح كشور اصطكاكي‬ ‫نداشته باشد‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي در جم��ع بندي اين بخش‬ ‫از سخنانش��ان خاطرنش��ان كردند‪« :‬بايد ب��ه معنا و عمق‬ ‫آرمانگرايي توجه كرد و ضمن پرهيز از تندروي با مالحظه‬ ‫واقعيات و مصالح‪ ،‬تصميم گرفت و اقدام كرد و هميش��ه به‬ ‫ياد داشت كه آرمانگرايي يعني پايبندي به‌اصول و ارزش‌ها‬ ‫و آرمان‌ها‪ ،‬تأثيرگذاري ب��ر جهت مخالف و تاثير ناپذيري از‬ ‫آن‪ ».‬رهبر معظم انقالب اسالمي در ادامه فرمايشاتشان در‬ ‫جمع نخبگان و فعاالن دانشجويي‪ ،‬حضور فيزيكي و فكري‬ ‫مجموعه‌هاي دانشجويي در مسائل مختلف كشور را الزم‬ ‫دانس��تند و افزودند‪« :‬حضور فكري ب��ا فعاليت فرهنگي در‬ ‫رسانه‌هاي دانش��جويي و ارائه مواضع و نظرات امكان پذير‬ ‫است‪ ،‬ضمن اينكه اجتماعات دانشجويي متكي بر تصميمات‬ ‫صحيح نيز حضور فيزيكي را ممكن مي‌سازد‪».‬‬ ‫ايشان تصميمات احساس��اتي در اينگونه اجتماعات‬ ‫را داراي پيامده��اي منف��ي خواندند و براي پرهي��ز از بروز‬ ‫اينگونه تصميمات و اقدامات پيش��نهاد كردند‪« :‬الزم است‬ ‫مجموعه‌هاي دانشجويي يك كانون تصميم و اقدام تشكيل‬ ‫دهند و در مس��ائل گوناگون با مشورت و پختگي و نخبگي‬ ‫به يك تصميم و اقدام واحد برس��ند و همه دانشجويان نيز‬ ‫به اين تصميم پايبند باش��ند كه در اين‌صورت تصميمات و‬ ‫اقدامات ناشي از احساسات‪ ،‬به پاي مجموعه‌هاي دانشجويي‬ ‫نوشته نمي‌شود‪ ».‬حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي سخنان خود را‬ ‫با يك تذكر اخالقي مهم ادامه دادند‪« :‬از «قول به غير علم»‬ ‫بپرهيزيد‪ ».‬ايشان خطاب به همه دانشجويان كشور افزودند‪:‬‬ ‫« از شما خواهش مي‌كنم همانطور كه به نماز و روزه اهتمام‬ ‫داريد‪ ،‬به پرهيز از غيبت و تهمت و بيان مطالبي كه به آن علم‬ ‫نداريد جدا اهتمام كنيد‪».‬‬ ‫تو‌مقام‪،‬‬ ‫مراقب��ت از لغزش��گاه خطرناكي به نام پس�� ‌‬ ‫توصيه ديگر رهبر انقالب به جوانان دانش��جو بود‪.‬ايش��ان‬ ‫فرمودن��د‪ « :‬البت��ه در دوره‌اي تش��كل‌هاي ارزش‌گ��راي‬ ‫دانش��جويي منزوي بودند‪ ،‬اما االن اينگونه نيست و ممكن‬ ‫است مساله پس��ت و مقام براي برخي مجموعه‌ها و عناصر‬ ‫مطرح باشد؛ شما جوانان مراقب اين لغزشگاه باشيد چرا‌ كه‬ ‫آدم‌هاي گردن كلفت را هم زمين مي‌زند‪».‬‬ ‫توجه به ه��دف دش��من در جنگ نرم‪ ،‬مح��ور ديگر‬ ‫سخنان رهبر معظم انقالب اسالمي بود‪.‬‬ ‫حضرت آيت‌اهلل خامنه‌اي به دانشجويان تصريح كردند‪:‬‬ ‫« از سر اعتقاد‪ ،‬شما را افس��ران جنگ نرم مي‌دانم به همين‬ ‫علت تاكيد مي‌كنم به دقت هدف اصلي دشمن از جنگ نرم‬ ‫يعني ايجاد تغيير در محاس��بات مردم و مسئوالن را مد‌نظر‬ ‫داشته باشيد‪».‬‬ ‫ايشان‪ ،‬دل‪ ،‬ذهن‪ ،‬تفكرات و اراده مردم را كانون تهاجم‬ ‫نرم دشمنان دانستند و خاطرنشان كردند‪« :‬آنها به صراحت‬ ‫مي‌گويند بايد كاري كنيم كه ايرانيان محاسباتشان را عوض‬ ‫كنند يعني به اين نتيجه برسند كه ادامه ايستادگي در مقابل‬ ‫استكبار و زورگويان جهاني به نفع آنها نيست و افسران جنگ‬ ‫نرم بايد با درك اين هدف‌گيري دشمن‪ ،‬به‌طور صحيح با آن‬ ‫مقابله كنند‪».‬‬ ‫ايشان در ارائه راهكارهاي مقابله صحيح با هدف اصلي‬ ‫دشمنان در جنگ نرم‪ ،‬افزايش سطح معرفت را مورد تاكيد‬ ‫فراوان قرار دادند‪.‬‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي به دانش��جويان توصيه‬ ‫كردند‪« :‬سطح معرفت خود را مطالب سايت‌ها‪ ‌،‬وبالگ‌ها و‬ ‫اينجور مسائل قرا ‌ر ندهيد‪ ،‬بلكه سعي كنيد با اتكاي به قرآن‪،‬‬ ‫نوشته‌هاي استاد مطهري و نوش��ته‌هاي فضالي بزرگ و‬ ‫فضالي جوان حوزه‌ها‪ ،‬به‌طور روزافزون سطح معارف خود‬ ‫را ارتقا دهيد‪».‬‬ ‫حضرت آيت‌‌اهلل خامنه‌اي‪ ‌،‬نگاه پراميد را اساسي‌ترين‬ ‫مساله خواندند و افزايش مطالعات اسالمي‪ ،‬نگاه مستبصرانه‬ ‫به واقعيات كشور‪ ،‬انتقاد منصفانه و نظارت مستمر و متعادل‬ ‫را جزو وظايف اساسي مجموعه‌هاي دانشجويي دانستند و‬ ‫تاكيد كردند‪ « :‬همه اين موارد بايد با مدارا و عقالنيت همراه‬ ‫و از افراط و تفريط بدور باشد‪ ».‬رهبر‌‌معظم‌انقالب اسالمي‬ ‫خاطرنشان كردند‪ « :‬واقعيات كشور‪ ،‬اميد را در دل‌ها افزايش‬ ‫مي‌دهد؛ هر‌چه مي‌توانيد اين ش��عاع درخشان اميد را در دل‬ ‫خودتان و در دل مردم زنده نگه داريد و گسترش دهيد‪g ».‬‬ ‫‌رهبر معظم انقالب اسالمي با اشاره به مطالب‬ ‫مطرح شده درخصوص برخي برخوردهاي قضايي با‬ ‫تشكل‌ها‪ ،‬سايت‌ها و وبالگ‌هاي دانشجويي افزودند‪:‬‬ ‫«البته قوه قضاييه در اين خصوص‪ ،‬استدالل‌هايي دارد كه‬ ‫اگر مطرح شود احتماال برخي ابهامات برطرف خواهند شد‪،‬‬ ‫اما عقيده من هم اين است كه نبايد در قبال اظهار نظر تند‬ ‫يك جوان دانشجو‪ ،‬برخورد تند شود‪».‬‬
‫گزارش اول‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫درآرزوي ياران ‪84‬‬ ‫محمود احمدي نژاد پاسخ منتقدانش را داد‬ ‫نشست‌ها و سخنراني‌هاي محمود احمدي‌نژاد همواره‬ ‫خبر‌ساز است؛ چه در داخل و چه در خارج كشور‪ .‬او همواره‬ ‫مس��ائلي را مطرح مي‌كند كه با واكنش‌ه��اي مختلفي چه‬ ‫موافق و چه مخالف روبه‌رو مي‌شود‪ .‬بسيار پيش آمده است‬ ‫كه او در برابر انتقادات مخالفان و منتقدانش سكوت كرده و‬ ‫‌ترجيح‌داده در مورد مساله‌اي خاص سكوت كند‪ ،‬اما هرگاه‬ ‫كه تصميم به پاسخگويي گرفته‪ ،‬سخنانش با واكنش‌هاي‬ ‫متعددي روبه‌رو شده است‪ .‬برخي منتقدان او بعد از ماجراي‬ ‫خانه‌نشيني ‪ 11‬روزه همواره مطرح مي‌كردند كه احمدي‌نژاد‬ ‫در دوره دوم تفاوت‌هاي بسياري با احمدي‌نژاد سال ‪ 84‬دارد؛‬ ‫از رسانه‌هاي منتقد تا ش��خصيت‌هاي سياسي كه بعضي از‬ ‫آنها از افراد كابينه نخست او بودند حاال همگي اين حرف را‬ ‫مطرح مي‌كنند‪ .‬اما آخرين فردي كه اين انتقاد را به محمود‬ ‫احمدي‌نژاد وارد دانست يك وزير سابق كابينه او بود؛ پرويز‬ ‫فتاح‪ .‬وزير سابق كابينه احمدي‌نژاد در يك برنامه تلويزيوني‬ ‫گفت‪« :‬مردم به احمدي‌نژاد با‌روحيه ‪ 84‬نياز دارند‪».‬‬ ‫فتاح البته براي رسيدن به اين نكته به ذكر خاطره‌اي‬ ‫از دوران وزارتش پرداخته و گفته اس��ت‪« :‬در سال ‪ 86‬يك‬ ‫روز آقاي احمدي‌نژاد بسيار ناراحت بود و به من گفت كه تو‬ ‫وزيري و خبر نداري؟ گفتم چه مساله‌اي پيش آمده كه به بنده‬ ‫مدركي نشان داد و گفت در يكي از جزاير گالوان آب را گران‬ ‫كرده‌اند و به من گفت آن را درس��ت كن‪ .‬واقعيت اين است‬ ‫كه آنجا به من برخورد و وقتي آنجا رفتم‪ ،‬ديدم كه درس��ت‬ ‫مي‌گويد و بنده اطالع نداش��تم‪ ».‬وزير سابق نيرو همچنين‬ ‫گفت‪« :‬اين احمدي‌نژاد همان احمدي‌نژاد و دلس��وز مردم‬ ‫است و ما مي‌گوييم «دكتر عزيز‪ ،‬برادر من مخلصتم اوضاع‬ ‫را مي‌داني‪ ،‬چون خودت گفتي ك��ه مي‌دانم؛ اين مردم االن‬ ‫نياز به احمدي‌نژاد آن روحيه‌اي دارند‪ ،‬بايد پشت اين فرمان‬ ‫بنشيني و غير از تو كسي نمي‌تواند‪ ،‬دست ديگران نده؛ آقاي‬ ‫احمدي‌نژاد شعار شما اين بود كه مي‌شود و مي‌توانيم‪ ،‬االن‬ ‫مي‌خواهي بگويي نمي‌توانيم؟ ما اين ظن را به تو نداريم‪».‬‬ ‫در هدفمندي يارانه‌ها به دليل س��نجيده عمل‌كردن‪ ،‬حتي‬ ‫مخالفان اين دولت و اصالح‌طلبان نيز اين اقدام را تحسين‬ ‫كردند‪ ،‬چرا‌كه كار دولت قابل تحس��ين ب��ود‪ ،‬از اين رو اين‬ ‫دولت همان دولت است و اينكه گفته شود مجلس بودجه را‬ ‫چنين و چنان كرده را مردم از آقاي احمدي‌نژاد نمي‌پذيرند‬ ‫و كسي كه جدي است و مردم مي‌شناس��ند‪ ،‬اگر پشت اين‬ ‫فرمان بنشيند‪ ،‬مشكالت حل خواهد ش��د‪ .‬وزير سابق نيرو‬ ‫همچنين گفت‪« :‬اينكه گفته شود مجلس بودجه را چنين و‬ ‫چنان كرده را مردم از آقاي احمدي‌نژاد نمي‌پذيرند‪ ،‬چراكه‬ ‫كسي كه جدي است و مردم او را مي‌شناسند‪ ،‬اگر پشت اين‬ ‫فرمان بنشيند‪ ،‬مشكالت حل خواهد شد‪».‬‬ ‫در آرزوي ياران ‪84‬‬ ‫حاال اما محمود احمدي‌نژاد مي‌گويد‪« :‬من در آرزوي‬ ‫ياران ‪ 84‬خود هستم‪ ».‬محمود احمدي‌نژاد اين حرف را در‬ ‫ديدار با جمعي از دانش��جويان در محل مجلس قديم و در‬ ‫واكنش به يك دانشجوي دانشگاه عالمه مطرح كرده است‪.‬‬ ‫دانشجويي كه خطاب به رئيس‌جمهور با بيان اينكه گفتمان‬ ‫انقالب بعد از مدت‌ها در سال ‪ 84‬طلوع و موجي از اميدواري‬ ‫ايجاد كرد‪ ،‬گفت‪« :‬اما عملكرد دولت در پايان س��ال هفتم‬ ‫تاسف بار بوده اس��ت‪ .‬تمام توان دولت به بخش اقتصادي‬ ‫معطوف ش��ده و ع��ده‌اي در دولت مي‌خواهند مش��كالت‬ ‫اقتصادي جامعه را به گردن تحريم‌ها بيندازند‪ ».‬او كه پس از‬ ‫انتقادات فراوان در اين مورد باالخره واكنش نشان داده است‬ ‫از س��ال‌هاي نه چندان و دوراني صحبت كرده است كه در‬ ‫كنارش بسياري از چهره‌هاي منتقد كنوني را داشت‪ .‬از داود‬ ‫دانش‌جعفري تا پرويز فتاح و مصطفي پورمحمدي‪.‬‬ ‫منظور رئيس‌جمهور از ياران س�ال ‪ 84‬چه كساني‬ ‫هستند؟‬ ‫سايت شبكه ايران وابس��ته به ارگان مطبوعاتي دولت‬ ‫مصاحبه‌اي را در اين مورد از يكي از اعضاي سابق ستاد محمود‬ ‫احمدي‌نژاد درج كرده است‪ .‬داوري در اين مصاحبه در‌خصوص‬ ‫منظور احمدي‌نژاد از جمله «هميشه در آرزوي ياران‪ 84‬هستم»‬ ‫گفته اس��ت‪« :‬اگرچه رويش‌هاي اجتماعي رئيس‌جمهور بعد‬ ‫از انتخابات س��ال ‪ 88‬بس��يار عظيم و حيرت آور بوده اما اشاره‬ ‫ايشان به ريزش‌هايي است كه در مسير تحوالت اتفاق افتاده‬ ‫و رئيس‌جمهور با بيان اين گله استغناي خود را از خواص بيان‬ ‫‪19‬‬
‫كرده اس��ت‪».‬داوري همچنين ضمن تاكيد بر‌وقوع تحوالت‬ ‫غير‌مترقبه در آينده‌اي نزديك‪ ،‬تصريح كرده اس��ت‪« :‬در سال‬ ‫‪ 84‬تمام نخبگان در مقابل آقاي احمدي‌نژاد قرار داشتند و اندك‬ ‫نخبگان همراه رئيس‌جمهور هم افراد موثري نبودند‪ ،‬اما مردم‬ ‫آقاياحمدي‌نژادرابرگزيدند‪،‬ايننشانمي‌دهدكهوقتيازمنظر‬ ‫تاريخ به مسائل نگاه مي‌كنيم خط‌كشي‌هاي كاذب بي‌اهميت‬ ‫مي‌شود و حوادث غير‌مترقبه‌اي پيش مي‌آيد‪ .‬اگر از منظر تاريخ‬ ‫به تحوالت نگاه كنيم هفت سال گذشته به مثابه يك لحظه‬ ‫مي‌ماند و مهم اين اس��ت كه ببينيم تاريخ به كدام سو در حال‬ ‫حركت است‪ .‬در اثر عهد‌شكني‌هايي كه از سال‪ 84‬انجام گرفت‬ ‫و در اثر برنامه‌ريزي جبهه مخالفان س��وم تير‪ ،‬جمعي از ياران‬ ‫رئيس‌جمهور از وي جدا شدند و زاويه گرفتند و به همين دليل‬ ‫دوقطبي شكل گرفته در سوم تير تضعيف شد‪ .‬فكر مي‌كنم گله‬ ‫رئيس‌جمهور عمدتا به رويكرد برخي از خواص مربوط مي‌شود‬ ‫كهسعيكرده‌انددو‌‌قطبيشكلگرفتهازسومتيرراتحت‌الشعاع‬ ‫قرار دهند‪ .‬جريان مقابل سوم تير شبكه‌اي‪ 30‬ساله بود كه از دهه‬ ‫‪ 60‬و‪ 70‬مديريت نظام را در دست گرفت و قدرت اين را داشت كه‬ ‫به راحتي افراد و جريانات سياسي را جذب و دفع كند؛ به نظر من‬ ‫گلهرئيس‌جمهورناظربهكسانياستكهتحتتاثيرايننيروي‬ ‫گريز از مركز‪ ،‬پشت دولت را خالي كردند‪».‬‬ ‫منتقدان چه مي‌گويند؟‬ ‫خبرنامه‬ ‫منتقدان محمود احمدي‌نژاد خصوصا افرادي كه در كابينه‬ ‫نخست او حضور داشتند باورش��ان اين است كه دغدغه‌هاي‬ ‫محمود احمدي‌نژاد و ش��عارهايش تفاوت‌هاي فراواني دارد با‬ ‫محموداحمدي‌نژادسال‪.84‬غالبآنهادرمخالفتبايكانتصاب‬ ‫در دولت به رئيس‌جمهور انتقاد داشتند و برخي نيز در خصوص‬ ‫يك حكم بركناري با او اختالف‌نظر پيدا كردند‪ .‬حاال برخي از‬ ‫اين افراد يا در قواي ديگر مشغول شده يا به فعاليت‌هاي حزبي و‬ ‫سياسيرويآورده‌اند‪.‬اكنونافراداصلياحمدي‌نژادافرادديگري‬ ‫هستند؛يكتغييركليدردوكابينه‪.‬منوچهرمتكيكهروزگاري‬ ‫در كسوت وزارت خارجه بود حاال بيشتر در جلسات سياسي ديده‬ ‫مي‌شود‪ .‬حتي برخي محافل رسانه‌اي از احتمال كانديداتوري‬ ‫او خبر مي‌دهند‪ .‬منوچه��ر متكي تا‌كن��ون و در ماجرا و بحث‬ ‫بركناري‌اش چندين بار به انتقاد مستقيم از محمود احمدي‌نژاد‬ ‫پرداخته است‪ .‬مسعود مير‌كاظمي‪ ،‬از وزراي سابق كابينه نيز حاال‬ ‫روي كرسي‌هاي پارلمان مي‌نشيند و البته نقدهايي نيز به دولت‬ ‫دارد‪ .‬در اين ميان دانش‌جعفري‪ ،‬فرشيدي و مهرداد بذرپاش نيز‬ ‫كه از ياران حلقه نخست رئيس‌جمهور بودند از جمله منتقدان‬ ‫دولت به حس��اب مي‌آيند‪ .‬البته بايد به يك فرد ديگر نيز اشاره‬ ‫كرد؛ باقري لنكراني‪ .‬او اگرچه اختيار عزل و نصب‏ها را در دولت از‬ ‫اختياراترئيس‌جمهورخواند‪،‬امابعدهامشخصشدراهنيافتنش‬ ‫به كابينه دوم احمدي‌نژاد اختالف‌نظرش با مشايي بوده است‪،‬‬ ‫گرچه خودش نيز در مصاحبه‌اي با س��ايت مشرق گفت‪« :‬اين‬ ‫روزهاديگرمعنيبیشترجمله‌هاياحمدي‌نژادرانمي‌فهمم‪».‬‬ ‫صادق محصولي هم كه حاال موسس جبهه پايداري لقب‬ ‫گرفته از دوستان قديم احمدي‌نژاد و رئيس ستاد انتخاباتي وي‬ ‫در نهمين دوره انتخابات رياست‌جمهوري بود و پس از استيضاح‬ ‫و بركناريمرحوم علي كردان به مجلسمعرفي شد و مسئوليت‬ ‫وزارت‌كشور را برعهده گرفت‪ .‬هرچند اوضاع بر وفق مراد رفيق‬ ‫شفيق نماند و در دولت دوم احمدي‌نژاد در حالي كه وزارت رفاه‬ ‫را برعهده داشت با ادغام وزارتخانه‌اش در وزارت‌كار بركنار شد‬ ‫و در مراسم توديعش هم خبري از دوست ديرينش نشد‪ ،‬چراكه‬ ‫گفته شد وي بارها در جلسه دولت از مش��ايي انتقاد كرده بود‪.‬‬ ‫صفار‌هرندي‪ ،‬ديگر وزير دولت نخست احمدي‌نژاد كه اكنون‬ ‫از اعضاي مجمع تش��خيص مصلحت است از جمله منتقدان‬ ‫سر‌سخت برخي مسائل در دولت نیز هست‪ .‬در اين ميان افرادي‬ ‫چون غالمحس��ين الهام و مهدي چمران ك��ه از جمله ياران‬ ‫سوم تيري احمدي‌نژاد به حساب مي‌آمدند‪ ،‬حاال اگر چه از دولت‬ ‫فاصله گرفته‌اند ام��ا هر از‌گاهي در كنار رئي��س دولت در قاب‬ ‫تصوير‌ها ثبت مي‌شوند‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪20‬‬ ‫از عزل نخست وزير تا گروگان‌گيري‬ ‫وضعيت سياسي سوريه به مرحله حساسي رسيده است‬ ‫س��وريه روزهاي پرفرازونشيبي را س��پري مي‌كند؛‬ ‫ربوده ش��دن اتوبوس حامل ‪ 48‬ايراني در س��وريه توسط‬ ‫نيروه��اي مس��لح از يك طرف و ف��رار نخس��ت‌وزير به‬ ‫اردن از طرف ديگر اين كش��ور را در ش��رايط حساس��ي‬ ‫قرار داده اس��ت‪ .‬به دنبال اين اتفاقات جليلي به دمش��ق‬ ‫و صالحي به‌ تركيه س��فر كردند تا پيرام��ون بحران‌هاي‬ ‫به‌وج��ود آمده گفت‌وگ��و و مذاكره كنند‪ .‬ماج��راي ربوده‬ ‫ش��دن اتوبوس حامل زائران ايراني از اين قرار بود كه در‬ ‫تاريخ ‪ 14‬مرداد ش��بكه راش��اتودي اعالم كرد گروه‌هاي‬ ‫مس��لح در س��وريه‪ ،‬يك اتوبوس حام��ل ‪ 48‬ايراني را در‬ ‫مس��ير فرودگاه دمش��ق ربوده‪‎‬اند‪ .‬در واقع اين زائران در‬ ‫مس��ير فرودگاه به مح��ل اقامتگاه خ��ود در اطراف حرم‬ ‫حضرت زينب‌(س) در اس��تان ريف دمشق از سوي افراد‬ ‫و گروه‪‎‬هاي مس��لح ربوده شدند‪ .‬بررس��ي‌ها پيرامون اين‬ ‫مس��اله همچنان ادامه دارد‪ ،‬ولي هنوز هيچ نتيجه خاصي‬ ‫در رابطه با اين مساله حاصل نشده اس��ت‪ .‬حتي دبير‌كل‬ ‫س��ازمان ملل از محكوم ك��ردن ربايش ‪ ۴۸‬زائ��ر ايراني‬ ‫توس��ط شورش��يان در نزديكي ش��هر دمش��ق‪ ،‬پايتخت‬ ‫س��وريه امتناع كرد‪.‬‬ ‫مارتي��ن نس��يركي‪ ،‬س��خنگوي بان كي‌م��ون‪ ،‬در‬ ‫پاس��خ به خبرنگاران درب��اره اين آدم‌رباي��ي اعالم كرده‬ ‫كه در حال حاض��ر چيزي براي گفتن ندارد‪ .‬از ديگر س��و‬ ‫علي‌اكبر صالحي‪ ،‬وزير خارجه كشورمان كه براي رايزني‬ ‫درباره زائران ايراني به آنكارا رفته بود‪ ،‬پس از ديدارش با‬ ‫احمد داوود‌اوغل��و‪ ،‬وزير امور خارجه‌ تركي��ه در گفت‌وگو‬ ‫با خبرنگاران گفت كه با‌توجه به ش��رايط ويژه س��وريه و‬ ‫ارتباطاتي كه دوستان‌تركيه با معارضان در سوريه دارند‪،‬‬ ‫با مقامات‌ترك به تفصيل صحبت كرده اس��ت‪ .‬صالحي‬ ‫ابراز اميدواري كرد كه‌ترك‌ها همانند دفعات پيش��ين كه‬ ‫براي آزادي افراد ربوده ش��ده كمك ك��رده بودند اين بار‬ ‫نيز براي از بند رها ش��دن زائران‪ ،‬ايران را همراهي كنند‪.‬‬ ‫به گفت��ه وي‪ ،‬مقامات‌ترك قول داده‌ان��د كه تمام تالش‬ ‫خود را به كار گيرند ك��ه اين موضوع به نتيجه برس��د‪ .‬با‬ ‫توجه به اينكه ارتش آزاد س��وريه كه مدعي ربودن زائران‬ ‫ايراني ش��ده‪ ،‬مورد حمايت‌تركيه اس��ت‪ ،‬س��فر صالحي‬ ‫به‌‌منظور تذكر و يادآوري مس��ئوليت دولت آنكارا در قبال‬ ‫اين مس��اله صورت گرفت‪ .‬اما تحول ديگ��ري كه هفته‬ ‫گذش��ته تيتر نخست اغلب رس��انه‌هاي جهان قرار گرفت‪،‬‬ ‫بركناري و فرار رياض حجاب‪ ،‬نخس��ت‌وزير سوريه به اردن‬ ‫بود‪ .‬همزمان با اعالم فرار حجاب به اردن‪ ،‬تلويزيون دولتي‬ ‫سوريه نيز يادآور شد كه بشار اسد‪ ،‬نخس��ت‌وزير را بركنار و‬ ‫عمر غالونجي‪ ،‬معاون نخس��ت‌وزير را جانش��ين وي كرده‬ ‫است‪ .‬يكي از دس��تياران حجاب در اين رابطه گفت كه او‬ ‫به صف مخالفان پيوس��ته‪ ،‬و نظاميان جدا ش��ده از ارتش‬ ‫سوريه (ارتش آزاد) در تامين امنيت و خروج نخست‌وزير از‬ ‫سوريه و انتقال او به اردن نقش داشته‌اند‪ .‬محمد عطري‪،‬‬ ‫سخنگوي حجاب هم در مصاحبه با الجزيره ضمن اعالم‬ ‫پيوستن نخست‌وزير سوريه به مخالفان گفت كه او همراه‬ ‫‪ 10‬خانواده از برادران و خواهرانش به اردن منتقل ش��ده‬ ‫است‪ .‬به گفته اين سخنگو‪ ،‬حجاب از دو روز پيش از فرار‪،‬‬ ‫ارتباط با دولت را قطع كرده بود و مقامات سوريه از محل‬ ‫حضور وي اطالعي نداش��تند‪ .‬همچنين او از ماه‌ها پيش‬ ‫با ارتش آزاد در ارتباط بود تا امكان خروج وي از س��وريه‬ ‫فراهم ش��ود‪ .‬حرف‪‎‬و‪‎‬حدي��ث پيرامون فرار نخس��ت‌وزير‬ ‫س��وريه زياد اس��ت‪ .‬روزنامه لبناني «البناء» با اش��اره به‬ ‫فرار «رياض حجاب» نخس��ت‌وزير بركنار شده سوريه از‬ ‫سوي بشار اس��د به جزئيات جالبي در خصوص ارتباطات‬ ‫خارجي وي با كش��ورهاي بيگانه از جمله فرانس��ه اشاره‬ ‫كرده و نوشته حجاب ‪‌15‬ميليون دالر از قطر براي خيانت‬ ‫به سوريه دريافت كرده اس��ت‪ .‬البناء نوشته حجاب اكنون‬ ‫در اردن م��ورد اس��تقبال «عبد‌اهلل دوم» ش��اه اردن قرار‬ ‫گرفته و در قصر «اميرفيصل» برادر‌ش��اه زندگي مي‌كند‪،‬‬ ‫ولي سازمان اطالعات نظامي اردن از وزير اطالع‌رساني‬ ‫اين كش��ور خواس��ته تا با صدور بيانيه‌اي اع�لام كند كه‬ ‫حجاب هرگز وارد خاك اردن نش��ده و اي��ن امر به‌دنبال‬ ‫ايجاد هماهنگي ميان س��ازمان اطالعات جاسوسي اردن‬ ‫و قطر صورت گرفته اس��ت؛ تا آنكه اقدام��ات الزم براي‬ ‫انتقال حجاب به قط��ر و اقامت وي صورت گيرد‪ .‬به‌دنبال‬ ‫فرار حجاب از سوريه‪ ،‬سخنگوي وي از تصميم مخالفان‬ ‫براي انتخاب رياض حجاب به‌عنوان نخست‌وزير در تبعيد‬ ‫يا نخس��ت‌وزير دولت انتقالي خب��ر داد‪ .‬محمد عطري در‬ ‫گفت‌وگو با يكي از ش��بكه‌هاي تلويزيوني اعالم كرد كه‬ ‫احتماال رياض حجاب به‌عنوان نخس��ت‌وزير در تبعيد يا‬ ‫نخست‌وزير دولت انتقالي از سوي مخالفان برگزيده شود‪.‬‬ ‫عطري همچنين تاكيد كرد‪« :‬حجاب ك��ه همراه ‪ 40‬تن‬ ‫سوريه را‌ ترك كرده‪ ،‬در حال حاضر در يكي از كشورهاي‬ ‫مجاور سوريه و در سالمت كامل به سر مي‌برد‪ ».‬از سوي‬ ‫ديگر‪ ،‬منابع ديپلماتيك اعالم كرده‌اند كه شوراي امنيت‬ ‫‪ 30‬اوت(‪ 9‬شهريور) نشستي را در سطح وزراي امور‌خارجه‬ ‫كشورهاي عضو اين ش��ورا برگزار خواهد كرد‪ .‬اين منابع‬ ‫كه خواستند نامشان فاش نشود همچنين اعالم كردند كه‬ ‫اين نشست به دعوت فرانسه كه رياست دوره‌اي شوراي‬ ‫امنيت را بر عهده دارد و به منظور بررسي وضعيت سوريه‬ ‫برگزار خواهد ش��د‪ .‬اما به دنبال اين تحوالت در س��وريه‪،‬‬ ‫روز سه‌ش��نبه ‪ 17‬مرداد‪ ،‬دبير ش��وراي عالي امنيت ملي‬ ‫كش��ورمان در ادامه س��فر منطقه‌اي خود به دمشق رفت‬ ‫و با بش��ار اس��د ديدار و گفت‌وگو كرد‪ .‬جليلي در ديدار با‬ ‫رئيس‌جمهوري س��وريه تاكيد كرد تنه��ا راه‌حل موضوع‬ ‫س��وريه دموكراس��ي و احترام به انتخاب مردم اين كشور‬ ‫است و بر آمادگي جمهوري اسالمي ايران براي كمك‌هاي‬ ‫انسان‌دوستانه به مردم مقاوم و رنجديده سوريه تاكيد كرد‪ .‬در‬ ‫اين ديدار بشار اسد‪ ،‬رئيس‌جمهور نيز با استقبال از ديدگاه‌هاي‬ ‫جمهوري اسالمي ايران دخالت برخي بيگانگان كه با ارسال‬ ‫سالح از‌ تروريسم در س��وريه حمايت مي‌كنند را غيرقابل‬ ‫قبول دانست و بر عزم دولت براي پاسخگويي به مطالبات‬ ‫م��ردم از مس��يرهاي دموكراتيك تاكيد كرد‪ .‬ب��ا توجه به‬ ‫اوضاعي كه در س��وريه پيش آمده و ربوده ش��دن زائران‬ ‫ايراني بدون ش��ك گفت‌وگو با مقامات‌ترك و قطري كه‬ ‫معارضان سوري را مورد حمايت قرار داده‌اند نتيجه‌بخش‬ ‫خواهد بود‪g .‬‬
‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪21‬‬
‫رويداد‬ ‫فائزه هاشمي پس از المپيك باز‌مي‌گردد؟‬ ‫دومين فرزند هاشمي‌رفسنجاني به لندن رفت‬ ‫خبرنامه‬ ‫اگر اكبرهاش��مي رفس��نجاني با فعاليت‌هاي پيش و‬ ‫پس از انقالب اسالمي و مس��ئوليت‌هاي فراوان سه دهه‬ ‫در رتبه‌ه��اي نخس��تين نظ��ام مش��هور اس��ت‪،‬‬ ‫فائ��زه هاش��مي‪ ،‬دخت��ر دوم آي��ت‌اهلل ني��ز كمت��ر از‬ ‫او مش��هور نيس��ت‪ .‬او ك��ه در انتخاب��ات مجل��س‬ ‫پنج��م رتب��ه دوم مجل��س را ب��ه دس��ت آورد بعده��ا‬ ‫ب��ا مواضع و حواش��ي‌ بس��ياری در مي��ان س��اير فرزندان‬ ‫مس��ئوالن ب��ه يك��ي از مش��هورترين‌ چهره‌ه��ا تبديل‬ ‫ش��د‪ .‬پ��س از نمايندگ��ي او در س��ال ‪ 1375‬مي‌ت��وان‬ ‫گفت ك��ه عم��وم گفتارها ي��ا رفتاره��اي او م��ورد توجه‬ ‫رس��انه‌هاي ه��ر دوجن��اح مواف��ق و مخال��ف وي‬ ‫ق��رار گرف��ت‪ .‬از دوچرخه‌س��واري دخت��ران گرفت��ه ت��ا‬ ‫مصاحبه‌ه��اي جنجال��ي‪ .‬از م��ورد اهانت ق��رار گرفتن تا‬ ‫دستگيري در تجمعات خياباني‪.‬‬ ‫اين بار س��فر «فائزه هاشمي رفس��نجاني» به خارج‬ ‫كشور حاشيه‌ساز شد‪ .‬اعالم يك سايت مبني بر خروج فائزه‬ ‫هاشمي رفسنجاني‪ ،‬دختر رئيس مجمع تشخيص مصلحت‬ ‫نظام از كشور واكنش‌هاي متفاوتي نسبت به اين مساله را به‬ ‫دنبال داشت‪ .‬سايت خبري «فرهنگ‌نيوز» با انتشار عكس‬ ‫و فيلمي‌مدعي ش��د كه دختر هاش��مي رفسنجاني ساعت‬ ‫‪ 4:30‬صبح روز پنجش��نبه ‪ 12‬مرداد از طريق فرودگاه امام‬ ‫خميني‌‌(ره) از ايران خارج شده است‪.‬‬ ‫به دنبال انتش��ار اين خب��ر بود كه فائزه هاش��مي در‬ ‫تماس با يك روزنامه با اش��اره به علت خروج خود از كشور‬ ‫با رد ش��ايعه‌هاي منتش��ر ش��ده توضيح داد‪« :‬براي ديدن‬ ‫المپي��ك راهي لندن ش��دم و با پاي��ان المپيك ب��ه ايران‬ ‫باز‌مي‌گردم‪».‬‬ ‫ش��عبه ‪ 15‬دادگاه انقالب اس�لامي تهران به رياست‬ ‫قاضي صلواتي ‪ 13‬دي‌ماه س��ال گذش��ته پس از گذش��ت‬ ‫حدود چهار ماه از پايان اس��تمهال يك‌ماهه فائزه هاشمي‬ ‫رفس��نجاني‪ ،‬حكم محكوميت وي را‌به رياح��ي وكيل او‬ ‫ابالغ كرد‪.‬‬ ‫ام��ا به‌دنب��ال خب��ر خ��روج فائ��زه هاش��مي‬ ‫با اش��اره ب��ه حك��م ش��ش ماه��ه فائ��زه هاش��مي و‬ ‫محرومي��ت پن��ج س��اله وي از عضوي��ت و فعالي��ت در‬ ‫اح��زاب‪ ،‬گرو ه‌ه��ا‪ ،‬انجمن‌ها‪ ،‬فض��اي مج��ازي که به‬ ‫دلی��ل توهي��ن ب��ه مقام��ات عالي‌نظ��ام در مصاحب��ه‬ ‫وي ب��ا س��ايت روزآنالين صادر ش��د‪ ،‬فارس نوش��ت‪:‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪22‬‬ ‫«بر اساس قانون پس از صدور حكم قطعي توسط دادگاه‬ ‫تجديدنظ��ر در مواردي كه مدعي‌العموم ش��اكي پرونده‬ ‫است‪ ،‬دادس��تان خواس��تار اجراي حكم صادره مي‌شود‬ ‫و دادگاه مربوط��ه ملزم ب��ه ابالغ راي ب��ه متهم و دايره‬ ‫اجراي احكام اس��ت تا ظرف ‪ 10‬روز حكم اجرا شود‪ ،‬اما‬ ‫با گذشت پنج ماه از نهايي شدن حكم محكوميت فائزه‪،‬‬ ‫هنوز خبري از اجراي حكم وي نشده است‪».‬‬ ‫به‌دنب��ال انتش��ار اي��ن خب��ر ب��ود ك��ه «س��يد‬ ‫محمودعلي��زاده طباطباي��ي» وكي��ل هاش��مي در‬ ‫گفت‌وگ��و ب��ا باش��گاه خبرن��گاران‪ ،‬درب��اره صح��ت‬ ‫خ��روج فائ��زه هاش��مي از كش��ور اظه��ار ك��رد‪:‬‬ ‫«وي براي يك س��فر كاري ايران را‌ ترك كرده و با شروع‬ ‫سال تحصيلي جديد به ايران برمي‌گردد‪».‬‬ ‫وكيل هاش��مي ادامه داد‪« :‬فائزه هاشمي‪ ،‬مدير‌گروه‬ ‫حقوق دانش��گاه آزاد اس�لامي اس��ت و به زودي به ايران‬ ‫بازمي‌گردد‪ ».‬عليزاده طباطبايي در پاسخ به اين سوال كه‬ ‫چرا با وجود صدور حكم حبس براي فائزه هاشمي از سوي‬ ‫قوه‌قضائيه‪ ،‬حكم وي اجرا نشده‪ ،‬اظهار كرد‪« :‬براي اجراي‬ ‫حكم فائزه هاش��مي چندين مرتبه اقدام ش��ده‪ ،‬ولي زندان‬ ‫خالي وجود ندارد‪ .‬هزاران محكوم به زندان در انتظار اجراي‬ ‫حكم خود هس��تند و اين در حالي اس��ت كه زندان‌ها هنوز‬ ‫خالي نشده‌اند‪ ».‬به گفته وي محكومان بسياري هستند كه‬ ‫با وجود صدور حكم به قيد وثيقه آزاد و حتي خارج از كشور‬ ‫تحصيل مي‌كنند‪ .‬وكيل هاش��مي خاطرنشان كرد‪« :‬فائزه‬ ‫هاش��مي ممنوع‌الخروج نيست و اين مس��اله تنها در مورد‬ ‫محكومان مالي مصداق دارد‪» .‬‬ ‫در همي��ن راس��تا محس��ن هاش��مي رفس��نجاني‪،‬‬ ‫ب��رادر ب��زرگ فائ��زه در گفت‌وگوي��ي دلي��ل و مقص��د‬ ‫س��فر خواهرش را دي��دار ب��ا فرزندش ك��ه در لن��دن به‬ ‫تحصيل مش��غول اس��ت مرتب��ط مي‌داند‪ .‬او در پاس��خ به‬ ‫اي��ن س��وال ك��ه مگ��ر خان��م هاش��مي ممنوع‌الخروج‬ ‫نيس��ت؟ گفت‪« :‬قانون��ي رفته و مش��كلي ن��دارد و هيچ‬ ‫وق��ت ممنوع‌الخروج نبوده و نيس��ت و احتم��ال مي‌دهیم‬ ‫به خاطر اينكه پسرش(حس��ن الهوتي) در لندن تحصيل‬ ‫مي‌كند رفته تا به او سر بزند‪».‬‬ ‫صرف قطعيت حكم مانع خروج از كشور نيست‬ ‫پس از اين واكنش‌ها «غالمحسين اسماعيلي» رئيس‬ ‫سازمان زندان‌ها با رد ادعاي عدم اجراي حكم فائزه هاشمي‬ ‫به خاطر پر بودن زندان‌ها به فارس گفت‪« :‬هر فردي كه از‬ ‫سوي دادستان معرفي شود را در زندان پذيرش مي‌كنيم‪».‬‬ ‫اسماعيلي سپس اظهاركرد‪« :‬اين ادعا درست نيست و عدم‬ ‫اجراي حكم ربطي به جمعي��ت داخل زندان‌ها ندارد‪ ».‬وي‬ ‫ادامه داد‪« :‬هركس كه از سوي دادس��تاني معرفي شود‪ ،‬ما‬ ‫پذيرش مي‌كنيم‪».‬‬ ‫رئيس س��ازمان زندان‌ها درباره اي��ن ادعا كه هزاران‬ ‫زنداني در انتظ��ار اجراي حكم خود هس��تند‪ ،‬ولي زندان‌ها‬ ‫خالي نش��ده اس��ت‪ ،‬گفت‪« :‬چنين ادعايي صحت ندارد و‬ ‫هركس كه از سوي دادستان معرفي ش��ود‪ ،‬قطعا از سوي‬ ‫زندان‌ها پذيرش مي‌ش��ود‪ ».‬اين تنها واكنش موجود نبود‪،‬‬ ‫يك قاضي دادگستري در گفت‌وگو با فارس گفت‪« :‬قطعي‬ ‫ش��دن حكم يك محكوم به معناي ممنوع‌الخروج ش��دن‬ ‫وي نيست و ممكن اس��ت فائزه هاش��مي به قيد وثيقه يا‬ ‫ضمانت آزاد بوده باشد‪».‬‬ ‫«محمدس��لطان همتيار» قاضي دادگستري استان‬ ‫تهران با اش��اره به خروج فائزه هاش��مي رفس��نجاني از‬ ‫كش��ور قبل از اجراي حكم قطعي ش��ده حب��س وي نيز‬ ‫اظهار كرد‪« :‬واحد اج��راي احكام مربوط��ه بايد در اين‬ ‫زمينه اظهارنظر كند‪ ،‬اما احتماال اين فرد يا ضامن داشته‬ ‫يا وثيقه ارائه كرده اس��ت‪ .‬صرف قطعيت حكم نيز مانع‬ ‫خروج از كشور نيست‪».‬‬ ‫قاض��ي دادگاه كيفري اس��تان تهران با بي��ان اينكه‬ ‫احتماال اين ف��رد با قرار وثيق��ه يا كفالت آزاد بوده اس��ت‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬اگر حكم قطعي به مرحله‌اي رسيده باشد كه ابالغ‬ ‫شده يا بايد اجرا ش��ود‪ ،‬فرق مي‌كند‪ ،‬اما ممكن است سير‬ ‫قانوني ديگري غير از قطعيت حكم داشته باشد‪ ،‬مانند اينكه‬ ‫بايد فرد فراخوان و احضار ش��ود و احضاري��ه به خودش يا‬ ‫وثيقه‌گذار و ضامن ابالغ شود‪».‬‬ ‫قاضي همتيار افزود‪« :‬اگر ممنوعيت خروج كسي به‬ ‫مراجع ذي‌ربط اعالم نشود‪ ،‬قطعي بودن حكم‪ ،‬مانع از خروج‬ ‫وي از كشور نيست زيرا ممكن است حكم فردي قطعي شده‬ ‫باشد‪ ،‬اما ممنوع‌الخروج نباشد‪».‬‬ ‫فائزه هاش��مي پيش از اين در يك مصاحبه با اش��اره‬ ‫به انتقادات به او و خانواده‌اش گفته بود‪ « :‬اين مسائل نه تنها‬ ‫درباره ما بلكه درباره همه كامال با برنامه‌ريزي انجام مي‌شود‬ ‫و اين تز را دنبال مي‌كند كه يا با ما باش��يد يا ساكت باشيد‬
‫خبرنامه‬ ‫اتهام؛ توهين به نظام‬ ‫علت محكوميت دختر هاش��مي رفسنجاني مصاحبه‬ ‫وي با س��ايت ضدانقالب «روز‌آنالين» متعلق به هوشنگ‬ ‫واكنش‌ها به يك فيلم‬ ‫انتش��ار فيل��م مرب��وط ب��ه فائ��زه هاش��مي در‬ ‫ش��اه‌عبدالعظيم انعكاس زيادي در افكار عمومي داشت‪.‬‬ ‫به‌دنبال اين مس��اله و اعترا ض‌هايي ك��ه حتي در ميان‬ ‫اصولگرايان و برخي مقامات صورت گرفت‪ ،‬غالمحسين‬ ‫محس��ني‌اژه‌اي دادس��تان كل كشور و س��خنگوي قوه‬ ‫قضائيه گفته بود س��عيد تاجيك بازداش��ت شده و با قرار‬ ‫مجرميت در زندان به‌س��ر مي‌برد‪.‬‬ ‫در حكم محكوميت تاجيك صادره شده توسط شعبه‬ ‫‪ 1089‬دادگاه عمومي جزايي تهران آمده اس��ت‪« :‬نامبرده‬ ‫به اتهام توهين و فحاش��ي و اس��تعمال الف��اظ ركيك به‬ ‫آيت‌اهلل هاشمي رفسنجاني‪ ،‬عضو خبرگان رهبري و رئيس‬ ‫مجمع تشخيص مصلحت نظام و ايجاد مزاحمت نسبت به‬ ‫فائزه هاشمي با اس��تعمال الفاظ ركيك و توهين و فحاشي‬ ‫در حرم عبدالعظيم(ع) ش��هر‌ري و اماك��ن اطراف آن بابت‬ ‫توهين به آيت‌اهلل هاشمي به تحمل چهار‌ماه حبس تعزيري‬ ‫و از باب��ت مزاحمت بانوان (براي فائزه‌هاش��مي) به تحمل‬ ‫چهار ماه حبس و ‪ ۵۰‬ضربه ش�لاق تعزي��ري محكوميت‬ ‫يافته است‪».‬‬ ‫اما چندي بعد باز هم سايت «روز آنالين» مصاحبه‌اي‬ ‫را منتشر كرد كه در آن سعيد تاجيك ادعا مي‌كرد در محل‬ ‫كارش حاضر است و در زندان نيس��ت‪ .‬او در اين مصاحبه‬ ‫تقريبا تم��ام انتقاداتش به هاش��مي و دخت��رش را دوباره‬ ‫تكرار كرد‪.‬‬ ‫انتش��ار فيلم در هم��ان روزها باع��ث واكنش‌هاي‬ ‫زيادي‌ از س��وي برخي نيروهاي سياسي شد‪ .‬با اين حال‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫يا نباش��يد‪ ».‬اما اين‌بار ظاهرا مخالفان از نبود او نيز خشنود‬ ‫نيستند‪ ،‬بلكه معتقدند بايد او به زندان برود‪.‬‬ ‫س��ايت اصولگراي بولتن‌نيوز در خبري زير عنوان‬ ‫«فرزند شهيد به زندان مي‌رود؛ دختر هاشمي به لندن!»‬ ‫مي‌نويس��د‪« :‬بعد از اينكه مهدي هاشمي به بهانه افتتاح‬ ‫دانش��گاه آزاد از كش��ور فرار ك��رد و تا‌كنون به كش��ور‬ ‫بازنگش��ته و پ��س از اينكه محم��ود خ��اوري به‌عنوان‬ ‫يكي از متهمان اصلي فس��اد بزرگ اقتص��ادي به بهانه‬ ‫ش��ركت در يك نشس��ت از كش��ور گريخت‪ ،‬اين‌بار در‬ ‫آستانه انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم فائزه هاشمي‬ ‫كه س��ال گذش��ته به اتهام فعاليت‌ه��اي تبليغ��ي عليه‬ ‫نظام در دادگاه انق�لاب تهران محاكمه و به ش��ش ماه‬ ‫حبس و پنج س��ال محروميت از عضوي��ت و فعاليت در‬ ‫احزاب‪ ،‬گرو ه‌ها‪ ،‬انجمن‌ها‪ ،‬فض��اي مجازي و همچنين‬ ‫فعاليت‌هاي فرهنگ��ي و مطبوعاتي محكوم ش��ده بود‪،‬‬ ‫‪ 12‬مرداد با حضور در ف��رودگاه امام خميني‌(ره) از ايران‬ ‫گريخت‪ ،‬اما در مقابل حسن‌روزي‌طلب از فعاالن بزرگ‬ ‫عرصه فرهنگي كه عملكرد ش��فافي در دفاع از ارزش‌ها‬ ‫و آرمان‌ه��اي انقالب داش��ته ن��ه تنها هي��چ جايگاهي‬ ‫بين دش��منان نظام و انقالب و ش��هرهايي چون لندن‪،‬‬ ‫تورنتو‪ ،‬اتاوا‪ ،‬نيويورك و از اين قبيل ندارد‪ ،‬بلكه انگار در‬ ‫جمهوري اسالمي نيز بنابر س��يرت مظلوميت هميشگي‬ ‫حزب‌اهلل بايد روانه زندان اوين ش��ود و با ناديده گرفتن‬ ‫خدمات گس��ترده وي‪ ،‬چوب يك انتقاد را بخورد!»‬ ‫نويسنده با اش��اره به خروج فائزه هاشمي از ايرا ن‌‬ ‫مي‌افزاي��د‪« :‬چگونه قابل توجيه اس��ت كه مفس��دان و‬ ‫براندازان نظام تا زماني كه در كش��ور هس��تند؛ تاج سر‬ ‫برخي مسئوالن باشند و زماني كه به‌خاطر رسوايي‌هاي‬ ‫پياپي به خارج از كش��ور ف��رار مي‌كنند؛ مورد اس��تقبال‬ ‫بيگانگان قرار گيرند‪ ،‬اما متاس��فانه نيروهاي انقالب نه‬ ‫در داخل و نه در خارج از كش��ور از هيچ امنيت و آرامشي‬ ‫برخوردار نباش��ند‪ .‬آيا با اين اوصاف جاي هيچ ش��ك و‬ ‫ش��بهه‌اي باقي مي‌ماند براي اثبات كالم سيد‌ش��هيدان‬ ‫اهل قلم كه فرمود‪« :‬در جمهوري اس�لامي ايران همه‬ ‫آزادند به‌جز بچه حزب‌اللهي‌ها‪».‬‬ ‫نويسنده سايت بولتن‌نيوز فرزندان آيت‌اهلل‌ هاشمي را‬ ‫موجب اختالف مسئوالن نظام مي‌داند و مي‌نويسد‪« :‬بسيار‬ ‫جاي تاس��ف داد كه برخي فرزندان هاشمي رفسنجاني كه‬ ‫در شعله‌ور كردن آتش فتنه از هيچ خيانتي كوتاهي نكردند‬ ‫و موجب اختالفات گس��ترده در داخل كشور و حتي در بين‬ ‫برخي مسئوالن شدند‪ ،‬اين روزها آزادانه در مجالس رسمي‬ ‫حاضر شوند و آزادانه اجازه خروج از كشور را داشته باشند‪ ،‬اما‬ ‫برخي نيروهاي انقالبي و فرزندان شهدا صرفا به‌خاطر يك‬ ‫انتقاد‪ ،‬همه خدماتشان به نظام و انقالب ناديده گرفته شود‬ ‫و با شديدترين برخوردها روبه‌رو شوند‪».‬‬ ‫پیش از اين نيز عده‌اي به عدم برخورد نظام با فرزندان‬ ‫آقاي هاشمي شكايت داشتند‪ .‬آنجا كه سعيد تاجيك‪ ،‬فردي‬ ‫كه به استناد فيلم منتشر ش��ده در حرم عبدالعظيم به فائزه‬ ‫هاشمي هتاكي مي‌كند به هشت‌ماه زندان محكوم مي‌شود و‬ ‫فائزه هاشمي به جرم اهانت به نظام تنها به شش ماه زندان‪.‬‬ ‫برخ��ي از اصولگرايان معتقدند اين نح��وه برخورد عادالنه‬ ‫نيست و بس��ياري از آنها به هر بهانه‌‌اي خواستار بازگشت‬ ‫مهدي هاشمي از لندن هس��تند تا جايي كه حميد رسايي‪،‬‬ ‫نماينده مجلس شوراي اسالمي در يك مصاحبه مي‌گويد‪:‬‬ ‫«همه مي‌گويند مه��دي بيا مهدي بيا‪ ،‬اما آقاي هاش��مي‬ ‫مي‌گويد مهدي نيا‪( ».‬اشاره او به اين سخن آقاي هاشمي‬ ‫است كه گفته بود من خودم گفتم مهدي نيايد‪).‬‬ ‫اسدي و همسرش نوشابه اميري بود‪ .‬فائزه هاشمي در اين‬ ‫مصاحبه ضمن توهين به برخي مس��ئوالن‪ ،‬آنان را‌‌عده‌اي‬ ‫اراذل و اوباش و الت و رجاله خوانده بود‪.‬‬ ‫‌بعد از اين مصاحبه فائزه هاشمي رفسنجاني به دادگاه‬ ‫احضار شد و‌قرار بود جلس ‌ه رسيدگي به اتهامات‌وي يكشنبه‬ ‫‪ ۲۳‬مرداد‌ماه برگزار ش��ود اما اين جلسه به دليل درخواست‬ ‫اس��تمهال وكيل پرونده ب��راي تدارك دفاعي��ه و موافقت‬ ‫دادگاه‪ ،‬به‌ تاخير افتاد‪.‬‬ ‫‌‌ش��عبه ‪ 15‬دادگاه انق�لاب اس�لامي ته��ران ب��ه‬ ‫رياس��ت قاضي صلواتي ‪ 13‬دي‌ماه س��ال ج��اري پس از‬ ‫گذشت حدود چهار ماه از پايان اس��تمهال يك‌ماهه فائزه‬ ‫هاشمي‌رفس��نجاني‪ ،‬حك��م محكومي��ت وي را‌به رياحي‬ ‫وكيل او ابالغ كرد‪.‬‬ ‫فائزه هاش��مي همچني��ن در دوران مس��ئوليتش‬ ‫به‌عنوان مدير مس��ئول نش��ريه «زن» به انتقاد نس��بت‬ ‫به احكام��ي‌مانند برابري ديه زن و م��رد و تعدد زوجات‬ ‫مي‌پرداخت‪ .‬نظرات او درباره مسائل اجتماعي‪ ،‬فرهنگي‬ ‫و سياس��ي همواره با خش��م انتقاد جريان‌ه��اي مذهبي‬ ‫روبه‌رو بوده‪.‬‬ ‫اب��راز تاس��ف از ارزش ش��دن چ��ادر مش��كي در‬ ‫س��ا ل‌هاي پس از انقالب در يك مصاحب��ه تلويزيوني‪،‬‬ ‫چ��اپ عك��س تبليغاتي ف��رح پهل��وي در نش��ريه زن‪،‬‬ ‫مصاحبه و نظرخواهي از ابوالحس��ن بني‌صدر‪ ،‬آزاد بودن‬ ‫اختيار حجاب توس��ط زنان مس��لمان و دوچرخه‌سواري‬ ‫علني خ��ود او‪ ،‬از جمله اي��ن ديدگاه‌ه��ا و اقدامات بوده‬ ‫كه خش��م بس��ياري را به دنبال داش��ته اس��ت‪.‬پيش از‬ ‫اي��ن برخ��ي چهر ه‌ه��اي منتقد هاش��مي رفس��نجاني‬ ‫در مي��ان اصولگرايان با اش��اره ب��ه آنچه نف��وذ رئيس‬ ‫مجمع تش��خيص مصلحت نظام در جمهوري اس�لامي‬ ‫مي‌خواندند‪ ،‬نس��بت به اجراي حكم زندان دختر او ابراز‬ ‫بدبيني كرده بودند‪ .‬از جمله اين افراد س��عيد قاسمي‪ ،‬از‬ ‫تئوريسين‌هاي حز ب‌اهلل است كه گفته بود‪ « :‬اگر چنين‬ ‫حكمي‌را براي فائزه هاش��مي بريدن��د و نصف روز اين‬ ‫خانم در زندان بود من ريشم را مي‌تراشم‪».‬‬ ‫برخي به تلويح يا تاكيد به دفاع از اين حركت پرداختند‪.‬‬ ‫يك و ب‌سايت منتقد هاشمي با انتش��ار مطلبي‪ ،‬واكنش‬ ‫نيروه��اي حز‌ب‌اللهي به فائ��زه هاش��مي را «طبيعي»‬ ‫دانس��ته و نوش��ته بود‪ « :‬اين قبيل برخورده��اي تند در‬ ‫يك نگاه جامعه‌شناس��انه ن��ه حقوقي بلكه ي��ك اتفاق‬ ‫كامال طبيعي است‪ .‬رفتار خش��ن و اينچنيني را مي‌توان‬ ‫واكنش��ي به تهاجم علي��ه تمام آرمان‌ه��ا و عاليق يك‬ ‫ملت دانست كه در عين حال كه غيرمنطقي و غلط است‪،‬‬ ‫طبيعي است‪ ».‬اين س��ايت ادامه داد‪« :‬پيش از اين هم‬ ‫دادستان تهران از تشكيل پرونده براي فائزه و برادرش‬ ‫مهدي به‌دليل همراهي و هدايت جريان آشوب ‪ 88‬خبر‬ ‫داده بود‪ .‬فائزه هاشمي همچنين چند ماه پيش در جريان‬ ‫آشو ب‌هاي پراكنده آخرسال ‪ 89‬بازداشت و پس از چند‬ ‫ساعت آزاد ش��د‪ .‬وي درحالي مدعي ش��ده بود كه براي‬ ‫خريد لباس به مي��دان هفت تير رفته ك��ه قبال هم علت‬ ‫حضور خ��ود در ميان اغتشاش��گران در خيابان آزادي را‬ ‫خريد س��اندويچ عنوان كرده بود‪».‬‬ ‫اي��ن در حال��ي ب��ود ك��ه بس��ياري از اصو‌گراي��ان‬ ‫از جمل��ه اف��رادي چون عل��ي مطهري‪ ،‬عل��ي الريجاني‪،‬‬ ‫آيت‌اهلل الريجاني و… دس��ت به تقبي��ح اين حركت زده‬ ‫بودند‪ .‬ص��ادق الريجاني‪ ،‬رئي��س قوه‌قضاييه در حاش��يه‬ ‫همايش دادس��تان‌هاي سراسر كش��ور گفت‪« ‌:‬در همين‬ ‫چند روز اخير نسبت به برخي مسئوالن و خانواده‌هاي آنان‬ ‫هتاكي شد‪ .‬اين ظلم اس��ت‪ ،‬ظلم كه شاخ و دم ندارد‪ ».‬وي‬ ‫همان زمان اعالم كرد‪« :‬در مورد حوادث اخير از دادس��تان‬ ‫كل و به‌ويژه دادس��تان ته��ران مي‌خواهم ك��ه موضوع را‬ ‫پيگيري كنند‪».‬‬ ‫همچني��ن مس��يح مهاج��ري‪ ،‬مدي��ر مس��ئول‬ ‫روزنامه جمه��وري اس�لامي از اب��راز نارضايتي حضرت‬ ‫آيت‌اهلل سيستاني‪ ،‬مرجع تقليد ش��يعه كه در عراق مستقر‬ ‫است از توهين‌هاي انجام ش��ده به فائزه هاشمي خبر داد‪.‬‬ ‫به نوشته مهاجري منظور حضرت آيت‌اهلل سيستاني‪ ،‬الفاظ‬ ‫ركيكي بود كه نسبت به فائزه هاشمي در مراسمي‌بيان شد‬ ‫و فيلم آن نيز دست به دست چرخيد‪.‬‬ ‫سايت الف نيز كه براي احمد توكلي است در يادداشتي‬ ‫با عنوان «صبر آيت‌اهلل هاشمي رفس��نجاني و قرارگرفتن‬ ‫هتاكان به وي درسراش��يبي س��قوط و خيانت!» به دفاع از‬ ‫هاشمي رفسنجاني پرداخته و به اصولگرايان توصيه كرده‬ ‫است وارد بازي طيف مشايي‪ -‬احمدي‌نژاد جهت تخريب‬ ‫بيش��تر وي نش��وند‪ .‬زماني‌كه آيت‌اهلل هاشمي‌رفسنجاني‬ ‫نامه‌اي ب��ه رهبرفرزانه نوش��تند‪ ،‬وبا هوش��مندي ودرايت‬ ‫انقالب��ي‪ ،‬خط��رات پي��ش رون��ده جريان��ات انحرافي را‬ ‫ياد آورش��دند‪ ،‬متاس��فانه درعال��م اصولگراي��ي‪ ،‬طيفي از‬ ‫دوستان به‌جاي نقددرس��ت وتحليلي مدبرانه‪ ،‬حاشيه‌هاي‬ ‫غيرمنصفانه درست كردند‪».‬‬ ‫آخري��ن اظهارنظ��ر فائ��زه هاش��مي ب��ه حاش��يه‬ ‫نشس��ت «خاورميان��ه و چش��م‌انداز حكومت‌ه��اي‬ ‫م��ردم س��االر» برمي‌گ��ردد ك��ه در گفت‌وگوي��ي ب��ا‬ ‫س��ايت جها ن‌ني��وز ب��ه ش��دت ب��ه نظريه «بي��داري‬ ‫اس�لامي» انتق��اد ك��رده و «جنب��ش س��بز» را‬ ‫الگ��وي اي��ن خيزش‌ه��ا دانس��ته و مي‌گوي��د‪« :‬مگ��ر‬ ‫جمهوري اس�لامي اي��ران در طول اين ‪ ۳۳‬س��ال چه‬ ‫دستاوردي داشته كه كشورهاي ديگر بخواهند از ايران‬ ‫الگو برداري كنند؟ مردم اين كش��ورها‪ ،‬اسالم‌تركيه را‬ ‫مي‌خواهند كه به حجاب و پوش��ش زنها كاري ندارد‪».‬‬ ‫فائزه هاش��مي كه س��ابقه اظهارات جنجال��ي را در‬ ‫كارنام��ه‌اش دارد اكنون ب��ه لندن رفته اس��ت گرچه خود‬ ‫مي‌گويد براي المپيك به لندن رفته و به زودي باز مي‌گردد‬ ‫اما منتقدانش معتقدند كه او قصدي براي بازگشت ندارد و‬ ‫در كنار مهدي هاشمي در لندن مي‌ماند‪ .‬سوال اما همچنان‬ ‫باقي است؛ آيا فائزه به ايران باز‌مي‌گردد؟ ‪g‬‬ ‫‪23‬‬
‫گزارش‌ها‬ ‫تصميم دولت‬ ‫هشدار ديوان‬ ‫دولت اساسنامه تامين اجتماعي را‬ ‫تغيير داد‬ ‫آقاي منتقد‪ ،‬نامزد نميشود‬ ‫خبرنامه‬ ‫واكنش احمد توكلي به احتمال نامزدي در انتخابات ‪92‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫احمد توكلي‪ ،‬نماينده مردم تهران در مجلس شوراي‬ ‫اس�لامي مي‌گويد قصدي براي تش��كيل حزب ن��دارد‪ .‬او‬ ‫كه س��ابقه كانديدات��وري در انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫را در كارنام��ه خ��ود دارد ح��اال از جمله افرادي اس��ت كه‬ ‫رس��انه‌ها و محافل سياس��ي ب��ه گمانه‌زن��ي در خصوص‬ ‫حضور او در انتخاب��ات آينده مي‌پردازن��د‪ .‬يك فرد نزديك‬ ‫به او اما به هفته‌نامه مثلث گفته است كه احمد توكلي قصد‬ ‫كانديداتوري در انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم را ندارد‪.‬‬ ‫در اين ميان احمد توكلي درباره اينكه گفته مي‌ش��ود‬ ‫وي تصمي��م به تش��كيل يك ح��زب ب��راي فعاليت‌هاي‬ ‫انتخاباتي آتي را دارد‪ ،‬اظهار داش��ته اس��ت‪« :‬خير؛ اين خبر‬ ‫واقعي نيست‪».‬‬ ‫نماينده مردم تهران در مجلس در پاسخ به اين سوال‬ ‫كه آيا در آينده ه��م برنامه‌اي براي تش��كيل حزب نداريد‪،‬‬ ‫تصريح كرد‪« :‬كال برنامه‌اي براي تش��كيل حزب نداشته و‬ ‫قصد آن را هم ندارم‪».‬‬ ‫مرد هميشه منتقد‬ ‫نام احمد توكل��ي با انتقاد گره خورده اس��ت؛ چه آنكه‬ ‫توكلي در دولت‌هاي هاشمي رفسنجاني‪ ،‬سيد‌محمد خاتمي‬ ‫‌‌و محمود احمدي‌نژاد همواره خود را به‌عنوان يك چهره منتقد‬ ‫مطرح كرده است‪ .‬او كه از ابتداي انقالب سمت‌هاي متفاوتي‬ ‫همچون سخنگويي دولت ش��هيد رجايي‪ ،‬وزارت كار دولت‬ ‫ميرحسين موس��وي و نمايندگي مردم در مجلس را تجربه‬ ‫كرده‪ ،‬زمان��ي تالش مي‌كرد تا بتواند به رياس��ت‌جمهوري‬ ‫برس��د‪ ،‬اما در اين مس��ير بخت با او يار نب��ود‪ .‬البته توكلي‬ ‫هيچ‌گاه از رس��يدن به رياس��ت‌جمهوري نااميد نيس��ت‪ .‬او‬ ‫پس از انتخابات رياست‌جمهوري هشتم در جمع مسئوالن‬ ‫ستادهاي انتخاباتي خود گفته بود‪« :‬من ژاك شيراك ايران‬ ‫هس��تم و زماني كه پير ش��دم رئيس‌جمهور مي‌شوم‪ ».‬اما‬ ‫انصافا بايد گفت كه از مهم‌ترين خدمات او در سطح سياست‬ ‫‪24‬‬ ‫ايران نهادينه كردن نقد از باالترين مقام‌هاي اجرايي و حتي‬ ‫نهادهايي است كه توكلي در آنها به خدمت مشغول است‪.‬‬ ‫او كه داراي دكتراي اقتصاد از انگستان است‪ ،‬همواره‬ ‫تالش مي‌كند در اين حوزه به نقد عملكرد مسئوالن بپردازد؛‬ ‫از اين رو از بدو ورود به مجلس هفت��م مركز پژوهش‌هاي‬ ‫مجلس را براي رس��يدن به اه��داف خود انتخ��اب كرد‪ .‬از‬ ‫س��وي ديگر س��ايت خبري تحليلي الف كه نظرات توكلي‬ ‫را در‌خصوص مس��ائل مختلف بيان مي‌كند‪ ،‬حوزه اقتصاد و‬ ‫مبارزه با فساد را انتخاب كرده است‪.‬‬ ‫توكلي در مجلس هش��تم با ارائه طرح‌هاي مبتكرانه‬ ‫در ح��وزه اقتصاد ب��ه همراه برخ��ي از ي��اران نزديك خود‬ ‫همچون الياس نادران و غالمرض��ا مصباحي‌مقدم تالش‬ ‫كرد تا از تصويب لوايحي كه منجر به افزايش تورم مي‌شوند‪،‬‬ ‫جلوگيري كند‪ .‬او يكي از افرادي اس��ت كه نقش مهمي‌‌در‬ ‫عدم تصويب مرحله دوم هدفمندي يارانه‌ها ايفا كرد‪.‬‬ ‫او همچني��ن نظرات صريحي در مبارزه با فس��اد دارد‬ ‫و در اين مس��ير با انتقادات فراواني نيز مواجه بوده است‪ .‬در‬ ‫مجلس هش��تم انتقادات او از علي كردان‪ ،‬ملك زاده‪ ،‬سعيد‬ ‫ي فراتر رفت و در برخي برهه‌ها‬ ‫مرتضوي و محمدرضا رحيم ‌‬ ‫به رياس��ت‌جمهوري نيز رس��يد‪ .‬البته اين موضع‌گيري‌ها‬ ‫براي توكلي دردسرساز هم ش��ده و او را با حمالتي از سوي‬ ‫رسانه‌هاي وابسته به دولت مواجه كرده است‪.‬‬ ‫توكلي با وجود آنكه در دور اول انتخابات مجلس نهم‬ ‫آراي فراواني را به خود اختصاص داد‪ ،‬اما نتوانس��ت در اين‬ ‫مرحله از انتخابات به مجلس نهم راه ياب��د‪ .‬اما در دور دوم‪،‬‬ ‫توانس��ت آراي مردم پايتخت را به سوي خود جلب كند و به‬ ‫عنوان سومين كانديداي پيروز راهي بهارستان شود‪.‬‬ ‫از حاال تا زمان برگزاري انتخابات كمتر از يكسال زمان‬ ‫باقي مانده و در عالم سياست نيز همواره بايد منتظر اتفاقات‬ ‫متفاوت بود‪ .‬آيا احمد توكلي در زمره كانديداهاي انتخابات‬ ‫‪ 92‬خواهد بود؟‬ ‫وكيل س��عيد مرتضوي مي‌گوي��د‪« :‬مرتضوي ديگر‬ ‫مديرعامل تامين اجتماعي نيست‪ ،‬بلکه رئيس هيات‌‌‌مديره‬ ‫شستاست‪».‬‬ ‫اين رويدادي مهم در ماجراي چند‌ماهه تامين اجتماعي‬ ‫اس��ت‪.‬حاال وكيل س��عيد مرتضوي مي‌گوي��د‪« :‬با اصالح‬ ‫اساسنامه صندوق تامين اجتماعي و تغيير نام اين نهاد توسط‬ ‫دولت‪ ،‬به‌نوع��ي راي ديوان عدال��ت اداري درباره بركناري‬ ‫موكلش از رياس��ت اين صندوق اجرايي ش��ده است‪ .‬آراي‬ ‫ديوان عدالت اداري مربوط به وزارتخانه‌ها‪ ،‬س��ازمان‌هاي‬ ‫دولتي و نهادهاي عمومي دولتي است و شامل نهاد عمومي‬ ‫غير‌دولتي نمي‌ش��ود‪ .‬مواد ‪ 13‬و ‪ 19‬قانون جديد اين ديوان‪،‬‬ ‫صالحيت‌هاي آن را محصور كرده و آنچه اين مرجع مي‌تواند‬ ‫انجام دهد‪ ،‬نسبت به ابطال مصوبات‪ ،‬نظامات‪ ،‬آئين‌نامه‌ها و‬ ‫ساير مقررات دولتي است‪».‬‬ ‫وكيل مرتضوي با اشاره به اصالح اساسنامه صندوق‬ ‫تامين اجتماعي توس��ط هيات دولت‪ ،‬گفته اس��ت‪ « :‬اساسا‬ ‫ديگر نهادي به نام صندوق تامي��ن اجتماعي وجود ندارد و‬ ‫آقاي مرتضوي به موجب مصوبه هيات وزيران مديرعامل‬ ‫اين صندوق نيست كه از حكم ديوان عدالت تمكين نكرده و‬ ‫بخواهد با دستگاه قضا تقابل كند‪ ».‬اصالني افزود‪« :‬موكلم‬ ‫رئيس هيات‌مديره «شستا» است و حكم ديوان بايد درباره‬ ‫مديرعامل صندوقي اجرا ش��ود كه وجود خارج��ي ندارد و‬ ‫بنابراين نظر مرجع قضايي تحصيل شده است‪».‬‬ ‫فراكسيون رهروان‬ ‫براي ‪ 92‬نامزد‬ ‫معرفي مي‌كند‬ ‫فراكسيون رهروان واليت كه در ابتداي آغاز مجلس‬ ‫نهم و هنگام رقابت حدادع��ادل و الريجاني براي انتخاب‬ ‫رئيس مجلس تش��كيل ش��د‪ ،‬اين روزها ش��دت بيشتري‬ ‫به فعاليت‌هاي خود داده است‪.‬‬ ‫اين فراكس��يون كه در برابر فراكس��يون اصولگرايان‬ ‫تش��كيل ش��ده و نماين��دگان حام��ي‌ عل��ي الريجاني را‬ ‫دربر‌مي‌گيرد‪ ،‬در چند روز گذش��ته سر‌وس��امان بيش��تري‬ ‫به فعاليت‌هاي خود داده و ابتدا كاظم جاللي را به رياس��ت‬ ‫انتخاب كرد؛ كسي كه از س��وي علي الريجاني به رياست‬ ‫مركز مهم پژوهش‌هاي مجلس نيز برگزيده شد‪ .‬حضور علي‬ ‫الريجاني در جلسات اين فراكسيون نيز نشان‌دهنده جديت‬ ‫تش��كيل‌دهندگان آن است‪ .‬از س��وي ديگر اما فراكسيون‬ ‫اصولگرايان كه اعض��اي آن از حاميان رياس��ت غالمعلي‬ ‫حدادعادل بر مجل��س نهم بودن��د و رقابت را ب��ه حاميان‬ ‫علي الريجاني (فراكس��يون رهروان) واگ��ذار كرده بودند‪،‬‬ ‫هنوز رئيس خود را تعيين نكرده‌ان��د؛ موضوعي كه به گفته‬
‫شرايط مديريت تامين اجتماعى اصالح شد‬ ‫ادعاي باهنر درباره رابطه الريجاني و فراكسيون‬ ‫در حالي كه محمدرضا باهنر‪ ،‬نايب‌رئيس مجلس گفته‬ ‫بود كه علي الريجاني عضو فراكسيون رهروان نيست‪ ،‬رئيس‬ ‫مجلس اعالم كرد كه با افتخار عضويت اين فراكس��يون را‬ ‫پذيرفته اس��ت‪ .‬محمدرضا باهنر در گفت‌وگ��و با مهر گفته‬ ‫بود‪« :‬من عضو فراكس��يون رهروان نيس��تم‪ ،‬يك تفاوتي‬ ‫كه مجلس نهم با دوره‌هاي گذش��ته خود دارد اين است كه‬ ‫در اين مجلس شاهد دو فراكس��يون اصولگرا هستيم؛ اگر‬ ‫مي‌خواستم خودم را محدود به يك فراكسيون كنم موجب‬ ‫گاليه ديگر فراكس��يون اصولگرايي مي‌شد و به‌دليل اينكه‬ ‫همه اين فراكسيون‌ها نسبت به من محبت دارند‪ ،‬بنابراين‬ ‫هنوز در هيچ فراكسيوني ثبت‌نام نكرده‌ام‪ ».‬وي افزود‪« :‬در‬ ‫دوره‌هاي گذشته چون تنها يك فراكسيون اصولگرا وجود‬ ‫داش��ت‪ ،‬تيپ‌هايي همچون رئيس‌مجلس و نايب‌رئيس��ان‬ ‫در آن فراكس��يون حضور داش��تند‪ ،‬بنابراين معموال رئيس‬ ‫فراكسيون نيز از بين آنان انتخاب مي‌شد‪ ،‬اما در مجلس نهم‬ ‫رئيس مجلس‪ ،‬جناب آقاي ابوترابي‌فرد‪ ،‬بنده و تعدادي ديگر‬ ‫الريجاني‪ :‬با افتخار عضو فراكسيون هستم‬ ‫رئيس مجلس اما پس از آن س��خنان باهنر را تكذيب‬ ‫كرد و گف��ت‪ « :‬من افتخ��ار مي‌كنم كه عضو فراكس��يون‬ ‫رهروان واليت هس��تم‪ ».‬به گزارش مهر‪ ،‬علي الريجاني‪،‬‬ ‫رئيس مجلس ش��وراي اسالمي در جلس��ه مجمع عمومي‬ ‫فراكسيون اصولگرايان رهروان واليت با اشاره به سخنان‬ ‫اخير باهنر گفت‪« :‬من افتخار مي‌كنم كه عضو فراكس��يون‬ ‫رهروان واليت هس��تم‪ ».‬رئيس مجلس ش��وراي اسالمي‬ ‫افزود‪ « :‬باي��د از ظرفي��ت فراكس��يون‌ها در اداره مجلس‬ ‫استفاده كرد و همچنين در توزيع مس��ئوليت‌ها به ظرفيت‬ ‫آحاد نمايندگان توجه كرد‪ .‬اين موضوع البته پيش از اين نیز‬ ‫از سوي رئيس اين فراكسيون تكذيب شد‪ ».‬كاظم جاللي‪،‬‬ ‫رئيس فراكسيون رهروان واليت در حاشيه برگزاري جلسه‬ ‫علني روز يكشنبه گذشته مجلس شوراي اسالمي در جمع‬ ‫خبرنگاران گفته بود‪« :‬آقايان باهنر‪ ،‬ابوترابي‌فرد و الريجاني‬ ‫عضو فراكس��يون رهروان واليت مجلس هس��تند و اخبار‬ ‫منتش��ر ش��ده در اين زمينه كه اين افراد عضو فراكس��يون‬ ‫نيستند‪ ،‬درست نيست‪».‬‬ ‫فراكسيون كانديدا معرفي مي‌كند‬ ‫يك عضو ش��وراي مركزي فراكس��يون اصولگرايان‬ ‫خبرنامه‬ ‫حدادعادل به مقداري صبر و تحمل نياز دارد‪ .‬به نظر مي‌رسد‬ ‫اگر رقابت الريجاني با حدادعادل يا هر اصولگراي ديگري‬ ‫به انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم بكشد‪ ،‬بهترين حامي‬ ‫‌وي همين فراكسيون رهروان واليت است كه در وزن‌كشي‬ ‫فراكسيون‌هاي درون مجلس دست باال را نيز از آن خود كرده‬ ‫است‪ .‬در روزهاي گذشته حمايت علني علي الريجاني از اين‬ ‫تشكل‪ ،‬شائبه‌هاي انتخاباتي بودن آن را تقويت كرده‌است‪.‬‬ ‫هنوز به عضويت هيچ‌كدام از اين فراكسيون‌ها درنيامده‌ايم‪.‬‬ ‫فراكسيون رهروان يك فراكسيون موفقي است و روش‌ها و‬ ‫ايده‌هاي خوبي هم دارد‪».‬‬ ‫رهروان واليت مجلس شوراي اسالمي گفت كه در انتخابات‬ ‫نام��زد معرفي خواهند كرد‪ .‬وي با اش��اره به جلس��ه مجمع‬ ‫عمومي اين فراكس��يون گف��ت‪« :‬فراكس��يون رهروان در‬ ‫انتخابات رياس��ت‌جمهوري حضوري فعاالنه خواهد داشت‬ ‫و نامزدهاي مختلف را بررسي كرده و از يك كانديدا اعالم‬ ‫حمايت مي‌كند‪ ».‬به گزارش مهر‪ ،‬بهروز نعمتي اظهار داشت‪:‬‬ ‫«در اين جلس��ه مقرر شد فراكس��يون اصولگرايان رهروان‬ ‫واليت كميته‌بندي‌هايي را براي بررسي مشكالت سياسي‪،‬‬ ‫اقتصادي و اجتماعي كشور تشكيل دهد‪ ».‬نعمتي با اشاره به‬ ‫تالش‌هاي فراكس��يون اصولگرايان رهروان واليت براي‬ ‫برگزاري جلسات كارشناسي بررسي گراني‌هاي اخير اظهار‬ ‫داشت‪« :‬يكي از عوامل كاهش قيمت مرغ در چند روز اخير‬ ‫پيگيري‌هاي فراكسيون رهروان بود‪».‬‬ ‫هشدار ديوان عدالت اداري به دولت‬ ‫رئيس ديوان عدالت اداري ام��ا گفت‪« :‬هيچ راهي جز‬ ‫اجراي اين حكم نيس��ت و طي اين دو روز ه��ر نوع تصرف‬ ‫فرد محكوم‪ ،‬تصرفات غيرقانوني خواه��د بود و طبق قانون‬ ‫مجازات اس�لامي قابل تعقيب كيفري است‪ ».‬محمدجعفر‬ ‫منتظري در جلسه هيات‌عمومي گفت‪« :‬اوال تاكيد مي‌كنيم‬ ‫اين راي الزم‌االجراست و هيچ راهي براي تجديدنظر در آن‬ ‫وجود ندارد‪ ،‬مگر آنكه قانوني وضع ش��ود كه اين راي يا هر‬ ‫راي ديگر هيات عمومي را نقض كن��د يا آن موضوع مجددا‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫بر‌اساس تصميم دولت‪ ،‬ش��رايط انتصاب مديرعامل‬ ‫س��ازمان تامين اجتماعي شامل داش��تن مدرك تحصيلي‬ ‫حداقل كارشناس��ي ارش��د و داش��تن پنج‌سال س��ابقه كار‬ ‫تخصصي در امور مديريتي يا اقتصادي يا مالي يا حسابداري‬ ‫يا انفورماتيك و گروه پزشكي تعيين شده و سوابق مديريت‬ ‫حقوقي و قضايي نيز س��ابقه كار تخصص��ي در نظر گرفته‬ ‫شده‌است‪ .‬به گزارش پايگاه اطالع‌رساني دولت‪ ،‬با موافقت‬ ‫دولت‪ ،‬اصالحيه اساس��نامه صندوق تامين‌اجتماعي براي‬ ‫اجرا ابالغ شد كه بر اساس آن ش��رايط انتصاب مديرعامل‬ ‫سازمان شامل داش��تن مدرك تحصيلي حداقل كارشناسي‬ ‫ارشد و داشتن پنج‌سال سابقه كار تخصصي در امور مديريتي‬ ‫يا اقتصادي يا مالي يا حس��ابداري ي��ا انفورماتيك و گروه‬ ‫پزشكي است‪ .‬هيات وزيران بنا به پيش��نهاد وزارت تعاون‪،‬‬ ‫كار و رفاه‌اجتماعي و تائيد شوراي عالي رفاه و تامين اجتماعي‬ ‫و به استناد قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامين اجتماعي‬ ‫با اصالح اساس��نامه صندوق تامين اجتماعي موافقت كرد‪.‬‬ ‫بر اساس اين اصالحات صندوق تامين‌اجتماعي به سازمان‬ ‫تامين اجتماعي تغيي��ر نام يافت‪ .‬بر اين اس��اس‪ ،‬همچنين‬ ‫ش��رايط انتصاب مديرعامل سازمان ش��امل داشتن مدرك‬ ‫تحصيلي حداقل كارشناسي ارش��د‪ ،‬داشتن پنج سال سابقه‬ ‫كار تخصصي در ام��ور مديريتي ي��ا اقتصادي ي��ا مالي يا‬ ‫حس��ابداري يا انفورماتيك و گروه پزش��كي تعيين ش��ده‬ ‫اس��ت‪ .‬در اين اصالحيه‪ ،‬منظ��ور از امورمديريتي‪ ،‬مواردي‬ ‫همچون؛ مديريت دولتي شامل وزرا‪ ،‬معاونان و مشاوران و‬ ‫مديران‌كل و همتراز آنها در دستگاه‌هاي اجرايي‪ ،‬مديريت‬ ‫بازرگاني و صنعتي شامل اعضاي هيات‌مديره و مديران‌عامل‬ ‫شركت‌هاي دولتي و شركت‌هاي فعال در حوزه بازرگاني و‬ ‫صنعتي و تجارت پذيرفته ش��ده در بازار بورس و فرابورس‪،‬‬ ‫مديريت حقوقي و قضايي شامل معاونان و مديران ستادي‬ ‫قوه‌قضائيه و روساي كل دادگستري و دادستان‌هاي مراكز‬ ‫اس��تان و معاونان حقوقي دس��تگاه‌هاي اجرايي در س��طح‬ ‫معاونان وزير و ساير مديريت‌ها از جمله روساي دانشگاه‌ها‪،‬‬ ‫‌دانش��كده‌ها‌و مراكز آموزش عالي حسب مورد پس از تائيد‬ ‫معاونت توسعه مديريت و سرمايه‌انساني رئيس‌جمهور تعيين‬ ‫شده است‪ .‬بر‌اس��اس اصالح اين اساس��نامه‪ ،‬احراز شرايط‬ ‫مديرعامل منتخب با معاونت توس��عه مديريت و س��رمايه‬ ‫انساني رئيس‌جمهور و تائيد نهايي رئيس شورايعالي رفاه و‬ ‫تامين‌اجتماعي خواهد بود‪ .‬اين مصوبه از سوي محمدرضا‬ ‫رحيمي‪ ،‬معاون اول رئيس‌جمهور براي اجرا ابالغ شده است‪.‬‬ ‫به‌دنبال اين اقدام دولت مديركل حوزه رياست ديوان عدالت‬ ‫اداري گفت‪« :‬شرايط مقرر براي مديرعامل در قانون ساختار‬ ‫نظام جامع رفاه و تامين اجتماعي ذكر ش��ده است و اين امر‬ ‫قانوني ب��ا مصوبه قابل تغيير نيس��ت‪ ».‬علي‌اكبر بختياري‪،‬‬ ‫درباره وضعيت اجراي حكم پرونده س��عيد مرتضوي بعد از‬ ‫اصالح اساس��نامه تامين اجتماعي اظهار داشت‪ « :‬از مفاد‬ ‫مصوبه مورد اشاره به‌طور كامل اطالع ندارم‪ ».‬وي ادامه داد‪:‬‬ ‫« اما شرايط مقرر براي مديرعاملي در تبصره يك ماده ‪17‬‬ ‫قانون س��اختار نظام جامع رفاه و تامين‌اجتماعي آمده است‬ ‫و اين امر قانون��ي‪ ،‬با مصوبه قابل تغيير نيس��ت‪ ».‬مديركل‬ ‫حوزه رياست ديوان عدالت اداري در عين حال خاطرنشان‬ ‫كرد‪ « :‬بايد متن اصالح اساس��نامه به‌طور كامل و دقيق‌تر‬ ‫مطالعه شود‪».‬‬ ‫به‌گونه‌اي كه قان��ون تعيين ك��رده در هيات‌عمومي مطرح‬ ‫ش��ود و هيات عمومي ديوان عدالت اداري بخواهد آن راي‬ ‫را نقض يا اصالح كند‪ .‬بنابراين راهي ج��ز اجراي آن در اين‬ ‫شرايط نيست‪ ».‬وي با بيان اين مطلب كه راي صادره عالوه‬ ‫بر اينكه در روزنامه رسمي منتشر شد‪ ،‬براي وزير مربوطه نيز‬ ‫ارسال شده است‪ ،‬گفت‪ « :‬از وزير خواسته‌ايم كه حكم هيات‌‬ ‫عمومي را به اجرا در‌آورد زيرا انتظار داريم در يك نظام‪ ،‬دولت‬ ‫و مجموعه‌اي كه داعيه قانون‌م��داري دارد‪ ،‬به قانون احترام‬ ‫گذاشته شود و مسئوالن طبق آنچه كه قانون تكليف كرده‬ ‫است‪ ،‬نس��بت به اجراي راي بدون تاخير اقدام كرده و نتيجه‬ ‫آن را اعالم كنند‪ ».‬رئيس ديوان عدال��ت اداري تاكيد كرد‪:‬‬ ‫«ما از ورود به عرصه‌هاي تنش‌زا و طرح مسائل جانبي اجتناب‬ ‫مي‌كنيم و به دوستان نيز توصيه مي‌كنيم كه از ورود به اين‬ ‫موضوعات پرهي��ز كنند‪ .‬به‌عبارت ديگر اگ��ر چنانچه احيانا‬ ‫در برابر اين راي هيات‌عمومي مقاومت ش��ود و از اجراي آن‬ ‫استنكاف بورزند‪ ،‬با آنان بر اساس قانون برخورد خواهد شد‪».‬‬ ‫وي تاكيد كرد‪« :‬در مورد پرونده اخير اعالم مي‌كنيم كه طي‬ ‫اين دو روز هر نوع تصرف فرد محكوم‪ ،‬تصرفات غيرقانوني‬ ‫خواهد بود و طبق قانون مجازات اسالمي قابل تعقيب كيفري‬ ‫است و اين يكي از آن آثاري است كه متوجه فرد است‪».‬‬ ‫وي با اش��اره به نقش مس��ئول اجراي حك��م در اين‬ ‫مورد نيز گفت‪ « :‬اگر كسي كه مسئول اجراست از اجراي راي‬ ‫اس��تنكاف ورزد‪ ،‬ماده ‪ 45‬قانون ديوان عدالت اداري تكليفش‬ ‫را معلوم ك��رده و به موجب آن اقدامات بع��دي صورت خواهد‬ ‫گرفت‪ ،‬زيرا براي ما اجراي قانون مهم است و كشور بايد بر ريل‬ ‫قانون حركت كند‪ .‬بنابراين براي ما كه در مرجع قضایي هستيم‬ ‫و مجريان امر كه در خدمت نظام و مردم هستند‪ ،‬مهم اجراي‬ ‫قانون است و ان‌شاء‌اهلل نه خود ما از اجراي آن تخطي كنيم و نه‬ ‫اجازه بدهيم ديگران چنان كنند‪ ».‬وي تصريح كرد‪« :‬قطعا اگر ما‬ ‫ببينيم كه حكم و راي صادره اجرا نمي‌شود‪ ،‬يا به عبارتي قانون را‬ ‫اجرا نمي‌كنند‪ ،‬از اختيار مندرج در ماده‪ 45‬استفاده خواهيم كرد و‬ ‫با كسي هم تعارف نخواهيم داشت‪g».‬‬ ‫ادامه رقابت تا انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫اين فراكس��يون‌بندي مجلس نهم كه به نظر مي‌رسد‬ ‫نطفه آن در زم��ان اختالف��ات دو جبهه متح��د و پايداري‬ ‫بس��ته ش��ده‪ ،‬می‌‌تواند راهي براي ادامه رقابت تا انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري يازدهم باش��د‪ .‬موضوعي كه نايب‌رئيس‬ ‫مجلس ب��ر آن تاكي��د دارد‪ .‬محمد‌رضا باهنر در پاس��خ به‬ ‫سوالي درباره تشكيل ساختار و سازماني براي ايجاد وحدت‬ ‫بين اصولگراي��ان گف��ت‪« :‬در انتخابات مجلس بخش��ي‬ ‫از اصولگرايان به پاي��داري و بخش ديگر ب��ه جبهه متحد‬ ‫تقسيم شده‌اند‪ ،‬به نظر مي‌رسد كه اين گفتمان تا انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري باقي بماند‪g ».‬‬ ‫‪25‬‬
‫چهره‬ ‫نجات آقاي وزير‬ ‫تصادف گزينه احتمالي حاميان‬ ‫‌ دولت براي انتخابات ‪92‬‬ ‫خبر ساز شد‬ ‫خبرنامه‬ ‫وزي�ر راه‌‌‪ ،‬مس�کن و شهرس�ازی‬ ‫كابينه دوم دولت محم�ود احمدي‌نژاد‬ ‫خبرس�از ش�د‪ .‬اینبار ن�ه ب�رای افتتاح‬ ‫پروژه‌های ریز و درش�ت و مسکن مهر‬ ‫در چهارگوش�ه‌ایران بلک�ه او باردیگر‬ ‫دچ�ار س�انحه ش�د‪ .‬عل�ي نيك�زاد كه‬ ‫پيش از رس�يدن ب�ه وزارتخانه جديد‬ ‫راه‌‪ ،‬مسكن و شهرسازي وزير مسكن‬ ‫دولت بود‪ ،‬در دویست‌وس�ی‌امین سفر‬ ‫در هنگام بازگش�ت در اط�راف تهران‬ ‫دچار تصادف شدید شد‪.‬‬ ‫نيكزاد مي‌نويسد‪ « :‬در اين حكم كه براي علي نيكزاد صادر‬ ‫شد و وزير مسكن را همزمان به‌عنوان سرپرست وزارت راه‬ ‫نيز مش��خص كرده‪ ،‬خطاب به وي آمده «با استناد به اصل‬ ‫يكصدو سي و پنجم قانون اساس��ي «جمهوري ايران ‪ ....‬به‬ ‫عنوان سرپرس��ت وزارت راه منصوب مي‌شويد‪ ».‬قائم‌مقام‬ ‫معاونت ارتباطات و اطالع‌رس��اني دفت��ر رئيس‌جمهور‪ ،‬اما‬ ‫اشتباه موجود در حكم انتصاب علي نيكزاد به عنوان سرپرست‬ ‫وزارت راه‌و‌ترابري را تكذيب كرد و گفت‪ « :‬متاسفانه برخي‬ ‫ي غيراخالقي با جعل و انتش��ار حكم‬ ‫از س��ايت‌ها در اقدام�� ‌‬ ‫رياست‌جمهوري براي آقاي نيكزاد‪ ،‬ادعايي را در اين زمينه‬ ‫مطرح كرده‌اند كه سراس��ر كذب اس��ت‪ .‬از اين‌رو‪ ،‬معاونت‬ ‫ارتباطات و اطالع‌رس��اني دفتر رئيس‌جمه��وري قطعا حق‬ ‫پيگيري‌هاي حقوقي درخصوص جعل اسناد دولتي و انتشار‬ ‫خبر جعلي از سوي اين سايت را براي خود محفوظ مي‌داند‪».‬‬ ‫حق پيگيري و شكايتي كه هيچ‌گاه عملي نشد و با هيچ سايتي‬ ‫برخوردي صورت نگرفت تا اين اش��تباه در حد يك اشتباه‬ ‫تايپي و كوچك قلمداد ش��ود‪ .‬مهلت س��ه ماهه سرپرستي‬ ‫اي��ن وزارتخانه ‪ 12‬ارديبهش��ت ماه بعد پايان ياف��ت‪ ،‬اما در‬ ‫شرايطي كه دولت بر‌اس��اس قانون برنامه پنجم توسعه وارد‬ ‫فاز ادغام شده بود‪ ،‬در واكنش به اين پايان مهلت سرپرستي‬ ‫خاطرنش��ان كرد كه اين دو وزارتخانه ادغام شده‌اند‪ .‬با اين‬ ‫حال‪ ،‬پس از استفس��اريه رسمي ش��وراي نگهبان مبني بر‬ ‫اينكه تا قبل از تصوي��ب مجلس وزارتخانه‌ها ادغام ش��ده‬ ‫محسوب نمي‌ش��وند‪ ،‬موضوع به رهبر معظم انقالب ارجاع‬ ‫داده شد و ايشان طي دو مرحله يعني تا پايان ارديبهشت ماه‬ ‫و س��پس تا پايان خرداد ماه مجوز فعاليت نيك��زاد به‌عنوان‬ ‫سرپرست وزارت راه تا نهايي شدن تكليف ادغام دو وزارتخانه‬ ‫را صادر فرمودند و در نهايت با تصويب ادغام اين دو وزارتخانه‬ ‫در مجلس‪ ،‬نيكزاد نيز به‌عنوان وزير پيش��نهادي وزارتخانه‬ ‫جديد «راه و شهرسازي» معرفي شد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫وزيري براي مسكن نه راه‬ ‫علي نيكزاد در سال ‪ 1344‬در شهرستان ثمرين اردبيل‬ ‫به‌دنيا آمد‪ .‬وي داراي مدرك كارشناسي مهندسي عمران و‬ ‫كارشناسي ارشد مديريت دولتي است‪.‬‬ ‫او پس از سال‌ها فعاليت در جامعه مهندسين بسيجي‪،‬‬ ‫كارشناسي دادگستري و عضويت در شوراي سازمان عمران‬ ‫اردبيل در سال ‪ 1373‬مديركل دفتر فني استانداري اردبيل را‬ ‫تا سال ‪ 1378‬برعهده گرفت‪ .‬پس از آن تا سال ‪ 1383‬رئيس‬ ‫سازمان مسكن و شهرسازي استان اردبيل شد‪ .‬يك سال را‬ ‫در معاونت عمراني استانداري لرستان گذراند و از سال ‪1384‬‬ ‫با آغاز دولت محمود احمدي‌نژاد به محل سابق خدمت رئيس‬ ‫دولت يعني استانداري اردبيل رفت‪ .‬در سال ‪ 1387‬به رياست‬ ‫ي ترافيك شهرهاي كشور منصوب‬ ‫ش��وراي عالي هماهنگ ‌‬ ‫ش��د و يك س��ال بعد از آن را نيز نماينده ويژه رئيس‌جمهور‬ ‫در كارگ��روه توس��عه حمل‌و‌نق��ل عموم��ي و مديري��ت‬ ‫مص��رف س��وخت س��پري ك��رد‪ .‬از س��ال ‪ 1387‬ت��ا‬ ‫ش��هريور ‪ 1388‬و آغ��از دول��ت ده��م‏‪ ،‬عضوي��ت‬ ‫در ش��ورايعالي مس��كن كش��ور و ش��وراي عال��ي‬ ‫معماري و شهرسازي را به كارنامه خود اضافه كرد‪ .‬او پيش‬ ‫از قرار گرفتن در ليس��ت كابينه دوم محم��ود احمدي‌نژاد ‪،‬‬ ‫معاون هماهنگي امور عمراني وزير كشور و رئيس سازمان‬ ‫شهرداري‌ها و دهياري‌هاي كشور بود‪ .‬در شهريور ‪ 1388‬به‬ ‫عنوان وزير مسكن و شهرسازي به مجلس هشتم معرفي شد‪.‬‬ ‫و از آنجا كه مخالفي نداشت طبق قوانين مجلس‪ ،‬از سخنراني‬ ‫موافقان جلوگيري به عمل آمد و او برنامه‌هاي پيشنهادي‌اش‬ ‫‪26‬‬ ‫را به مجلس ارائه داد‪ .‬علي نيكزاد در س��ال ‪ 1388‬و توسط‬ ‫محمود احمدي‌نژاد به‌عنوان وزير پيش��نهادي دولت براي‬ ‫وزارت مسكن و شهرسازي به مجلس شوراي اسالمي معرفي‬ ‫و با ‪ 219‬راي موافق‪ 27 ،‬راي ممتنع و ‪ 40‬راي مخالف براي‬ ‫اولين بار برصندلي وزارت در دولت دهم تكيه زد‪.‬‬ ‫جانشيني پدر را ‌ه ايران‬ ‫عل��ي نيك��زاد‪ ،‬وزي��ر مس��كن و شهرس��ازي و‬ ‫سرپرس��ت وزارت راه‌و‌ترابري س��رانجام پس از حدود پنج‬ ‫ماه از مجل��س به‌عنوان وزي��ر وزارتخانه راه و شهرس��ازي‬ ‫كه از ادغ��ام وزارتخانه‌ه��اي «را ‌هو‌ترابري» و «مس��كن و‬ ‫شهرسازي» تش��كيل ش��ده‪ ،‬راي اعتماد گرفت‪ 12 .‬بهمن‬ ‫س��ال ‪ 89‬حميدرضا بهبهاني‪ ،‬وزي��ر وق��ت راه‌‌و‌ترابري در‬ ‫جلس��ه علني مجلس استيضاح ش��د‪ ،‬در حالي كه وي براي‬ ‫دفاع از خود به دس��تور رئيس‌جمهور در جلسه علني حاضر‬ ‫نشد‪ .‬جلسه اس��تيضاح بدون حضور رئيس‌جمهور‪ ،‬بهبهاني‬ ‫و اعضاي دولت برگزار ش��د تا فردي ك��ه از او به‌عنوان پدر‬ ‫راه ايران نام برده مي‌ش��د‪ ،‬از هيات دولت كنار گذاشته شود‪.‬‬ ‫اما س��ه روز بع��د از اس��تيضاح‪ ،‬رئيس‌جمه��ور طي حكمي‬ ‫‌علي نيكزاد‪ ،‬وزير مس��كن را به‌عنوان سرپرست وزارت راه‬ ‫معرفي كرد‪ .‬حكم انتصابي كه به نوش��ته برخي س��ايت‌ها‬ ‫در آن اش��تباه عجیبي به چش��م مي‌خورد؛ آنجا كه به جاي‬ ‫استفاده از «جمهوري اسالمي ايران» از «جمهوري ايران»‬ ‫نام برده شده بود‪ .‬سايت فردا با انتشار تصوير حكم سرپرستي‬ ‫برخي از منتقدان معتقد هستند كه توجه بيش از حد وزير‬ ‫راه و شهرسازي به مقوله مسكن و خصوصا مسكن مهر و دور‬ ‫ماندن وي از خبرها و البته حواشي حوزه گسترده حمل‌ونقل‬ ‫باعث ب��روز زمزمه‌هايي در خصوص حض��ور علي نيكزاد در‬ ‫مجلس براي پاره‌اي توضيحات شده است‪« .‬دنياي صنعت»‬ ‫در ارديبهشت‌ماه گزارش داد كه شنيده‌هاي خبرنگار اين نشريه‬ ‫حاكي از آن است كه چند تن از نمايندگان كميسيون عمران‬ ‫مجلس به‌دنبال تخلفات صورت گرفته از سوي سازمان بنادر‬ ‫و دريانوردي در واگ��ذاري اپراتور دوم بندر ش��هيد‌رجايي به‬ ‫شركت كاوه‪ ،‬به‌دنبال دعوت از وزير راه براي ارائه توضيحات‬ ‫در اين زمينه هس��تند‪ .‬اين رويه در روزه��اي اخير و به‌دنبال‬ ‫انتش��ار اخباري در خصوص اعالم برنده مزاي��ده اپراتور دوم‬ ‫بندر ش��هيد رجايي آن‌هم بدون برگزاري مزايده شديدتر نيز‬ ‫شده است‪ .‬اين نش��ريه ادامه مي‌دهد‪ « :‬ماجراي بي‌اطالعي‬ ‫نيكزاد از فعل و انفعاالت بخش حمل‌ونقل به دوره سرپرستي‬ ‫وي بر وزارت راه و‌ترابري برمي‌گردد‪ .‬از بهمن ‪ ۸۹‬كه بهبهاني‬ ‫استيضاح شد تا امروز‪ ،‬نيكزاد نتوانسته جانشين مناسبي براي‬ ‫پدر راه ايران باشد‪ .‬رس��انه‌ها معتقدند در همه اين مدت وي‬ ‫با كمك روابط عموم��ي وزارت راه و شهرس��ازي همواره از‬ ‫پاسخ دادن به پرسش‌هاي خبرنگاران در زمينه آمار و اتفاقات‬ ‫اين بخش طفره رفته اس��ت‪ ».‬تنها يك هفته قبل از حادثه‬ ‫جاده‌اي براي باالترين مقام وزارت راه يك نماينده مجلس با‬ ‫اشاره به صادفات جاده‌اي مرگبار در سال‌هاي اخير در محور‬ ‫اسالم‌آباد – قصرشيرين به‌دليل افزايش‌ترافيك جاده‌اي و‬ ‫تجارت با عراق گفت‪« :‬هفته گذش��ته تذكر داديم‪ ،‬اما گويي‬ ‫شنيده نشد‪ .‬االن به‌صراحت مي‌گوييم استيضاح مي‌كنيم…‬ ‫براي حفظ جان مردم با هيچ‌كس تع��ارف نداريم‪ ».‬فتح‌اهلل‬ ‫حسيني‪،‬رئيسمجمعنمايندگاناستانكرمانشاهبهبي‌توجهي‬ ‫مس��ئوالن وزارت راه به تذكرات اش��اره‌ك��رده و مي‌گويد‪:‬‬
‫«متاس��فانه پس از بي‌توجهي وزير راه و شهرسازي به تذكر‬ ‫هفته گذشته درباره گردنه پاتاق و راه سرپل‌ذهاب و قصرشيرين‬ ‫چاره‌اي جز استيضاح وزير باقي نمانده است‪».‬‬ ‫حادثه جاده‌ای‪ ،‬براي وزير راه‬ ‫حادثه بالگرد‬ ‫اما اين اولين حادثه براي وزير راه‪ ،‬مسكن و شهرسازي‬ ‫نبود‪ .‬او پيش از ای��ن نيز در ابتداي تصدي‌گ��ري‌اش بر اين‬ ‫وزارتخانه دچار سانحه هوايي ش��د‪ .‬نيكزاد در حالي كه ‪١٩‬‬ ‫برادر وزيري كه استاندار شد‬ ‫اكبر نيكزاد؛ چهره فعال انتخاباتي دوره نهم و دهم رياست جمهوري‬ ‫اكبر«استاندار» تنها چهار سال از «علي» برادر «وزيرش»‬ ‫كوچك‌تر است‪ .‬او در سال‪ ۱۳۴۸‬در روستاي ثمرين اردبيل متولد‬ ‫شد‪.‬اكبريكيازفعاالنانتخاباتدورنهمودهمرياست‌جمهوري‬ ‫بوده و هم‌اكنون به عنوان استاندار كهگيلويه و بوير‌احمد فعاليت‬ ‫مي‌كند؛ استاني كه اين روزها با مساله تغيير نامش به زاگرس بر‬ ‫سر زبان‌هاست‪ .‬از مسئوليت‌هاي پيشين او مي‌توان به رياست‬ ‫بنياد مسكن اراك‪ ،‬ش��هردار اردبيل و معاون استاندار قزوين و‬ ‫عضويت در ستاد بازسازي بم نام برد‪ .‬اواخر سال‪ ،۱۳۸۹‬استاندار‬ ‫قزوين وي را به عنوان معاون عمراني استانداري قزوين منصوب‬ ‫كرد‪ .‬او در سال آخر ش��هرداري اردبيل‪ ،‬از سمتش استعفا داد و‬ ‫به عنوان معاون عمراني اس��تانداري قزوي��ن نقل مكان كرد‪.‬‬ ‫در اين سال وي مش��كالتي با شوراي ش��هر اردبيل پيدا كرد‬ ‫و نتوانس��ت در تحقق اهداف شوراي ش��هر اردبيل به‌ويژه در‬ ‫بخش آس��فالت معابر وخيابان‌ها موفق عمل كند‪ .‬ظاهرا وي‬ ‫صندلي ش��هرداري را با ‪ ۳۰‬ميليارد تومان بدهي به «صديف‬ ‫بدري»‪ ،‬ش��هردار بعدي واگذار كرده است‪ .‬باشگاه خبرنگاران‬ ‫خبرنامه‬ ‫راه وشهرسازي را تكذيب كرده و گفت‪« :‬سرعت خودرو تنها‬ ‫‪ ۱۱۰‬كيلومتر بود‪ ».‬قايم بي‌نياز در گفت‌وگويي بيان داشت‪:‬‬ ‫« اصال پليس همراه ما نبود و بعد از اينكه آقاي نيكزاد سوار‬ ‫خودرو شد و به س��مت تهران حركت كرديم ماشين پليس‬ ‫آمد‪ ».‬وي با تكذيب س��رعت غير‌مجاز خ��ودرو حامل وزير‬ ‫گفت‪ « :‬من تعج��ب مي‌كنم چطور فرمان��ده پليس منطقه‬ ‫دليل حاثه را س��رعت غير‌مجاز عنوان كرده است‪ ».‬بي‌نياز‬ ‫درباره دليل حادثه با اشاره به اينكه شايد بي‌احتياطي راننده‬ ‫دليل اين حادثه باشد‌‪ ،‬گفت‪« :‬بعد از واژگوني خودرو شخص‬ ‫وزير سوار ماشين شد و به سمت بيمارستان چمران حركت‬ ‫كرديم‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫تنها چند روز پس از اين مصاحبه بود كه وزير راه‪ ،‬مسكن‬ ‫و شهرسازي هنگام بازگشت از دویست‌وسی‌امین سفر استاني‬ ‫خود در اطراف تهران دچار سانحه شد‪.‬‬ ‫وزير راه‌وشهرسازي صبح پنج‌ش��نبه ‪ 12‬مردادماه در‬ ‫دويست‌وسي‌امين س��فر اس��تاني مخصوص مسكن‌مهر‪،‬‬ ‫در مس��ير بازديد از پروژه‌‌هاي مس��كوني شهرس��تان‌هاي‬ ‫ي يك تصادف از مرگ حتمي‌نجات پيدا كرد‪.‬‬ ‫استان‌تهران در پ ‌‬ ‫علي نيكزاد ساعت پنج صبح پنج‌شنبه به همراه هياتي مركب‬ ‫از معاون امور مسكن وزارتخانه‪ ،‬رئيس سازمان مسكن استان‬ ‫تهران‪ ،‬مديرعامل بانك مسكن و رئيس بنياد مسكن‪ ،‬تهران را‬ ‫به مقصد رودهن‪ ،‬دماوند و فيروزكوه‌ت��رك كرد‪ .‬بعد از آن‪،‬‬ ‫وزير به همراه مديران از فيروزكوه عازم دماوند مي‌ش��ود كه‬ ‫س��اعت حدود ‪ 9‬و ‪ 45‬دقيقه‪ ،‬درحالي كه س��تون خودروها‬ ‫(شامل خودرو وزير و ساير خودروهاي هيات‌همراه) با سرعت‬ ‫حدود ‪ 110‬كيلومتر در اتوبان در حركت بودند‪ ،‬خودرو حامل‬ ‫وزير – لندكروز س��فيد‌رنگ‪ -‬ناگهان به كناره سمت راست‬ ‫اتوبان (شانه‌خاكي) كشيده شد و بعد از برخورد با‌گاردريل به‬ ‫مسير برگشت و سپس با يك‌دور چرخيدن به دور خود مجددا‬ ‫به‌گاردريل وسط اتوبان اصابت كرد و بعد از آن با عبور از روي‬ ‫‌گاردريل در محوطه خاكي وسط اتوبان چهار دور معلق خورد‬ ‫و در دور پنجم روي‌گاردريل‌ها توقف كرد‪ .‬چند ثانيه بعد از آن‪،‬‬ ‫وزير‪ ،‬رئيس بنيادمسكن‪ ،‬محافظ‌ و راننده بدون آنكه آسيب‬ ‫جدي ديده باشند‪ ،‬از خودرو پياده ش��دند طوري كه بازشدن‬ ‫شيشه و ستون‬ ‫هشت كيسه هوا در فاصله بين چهار سرنشين و ‌‌‬ ‫خودرو‪ ،‬آنها را از مرگ ناش��ي از واژگوني نج��ات داد‪ .‬در اين‬ ‫حادثه‪ ،‬فقط رئيس بنيادمسكن از ناحيه پشت‌گوش دچار زخم‬ ‫و جراحت شد و علي نيكزاد نيز به دليل سابقه ديسك‌كمر‪ ،‬از‬ ‫اين ناحيه دچار درد شديد شد‪ .‬نيكزاد بعد از حادثه به بيمارستان‬ ‫چمران منتقل ش��د و كمتر از يك‌ساعت بعد از بستري‌شدن‬ ‫در ‪ ،ICU‬وزير دفاع و مع��اون اول رئيس‌جمهور از او عيادت‬ ‫كردند‪ .‬پزشكان براي وزير راه‌وشهرسازي يك هفته استراحت‬ ‫مطلق در منزل تجويز كردند‪.‬‬ ‫س��ايت‌هاي دولتي نيز ب��دون توجه ب��ه اظهارنظرها‬ ‫در ارتباط با سرعت غيرمجاز خودرو حامل وزير سالم ماندن‬ ‫او را نه به تقدير و حتي ايربگ‌هاي اتومبيل ساخت ژاپن‪ ،‬بلكه‬ ‫به‌دعاي خانواده‌هاي صاحب مسكن مهر مربوط دانستند و‬ ‫سعي كردند از اين فضا استفاده مطلوب كنند‪ .‬يكي از سايت‌ها‬ ‫به نقل از حاضران در صحنه تصادف نوشت‪ « :‬نيكزاد را دعاي‬ ‫هزاران خانواري كه طي سه‌سال گذشته واحدهاي مسكوني‬ ‫‌مهر تحويل‌شان شده‪ ،‬از مرگ نجات داد‪ ».‬اين درحالي بود‬ ‫كه فرمانده پليس راه شرق استان تهران در گفت‌وگويي علت‬ ‫تصادف خودروي وزير راه و شهرس��ازي را سرعت غيرمجاز‬ ‫اعالم كرد و گفت‪« :‬خودرو حامل وزير را ‌هو‌شهرس��ازي كه‬ ‫صبح روز پنج ش��نبه قصد بازديد از پروژه‌هاي مسكن مهر‬ ‫شهرستان دماوند را داشت در جاده فيروزكوه ‪ -‬دماوند به علت‬ ‫تخطي از سرعت مجاز و عدم توانايي كنترل وسيله نقليه دچار‬ ‫سانحه شد‪ ».‬سرهنگ كوراني ادامه مي‌دهد‪ « :‬اخبار منتشره‬ ‫در مورد‌تركيدگي الستيك خودرو صحت ندارد و در بررسي‬ ‫صحنه تصادف خط‌ترمز چند ده متري خ��ودرو حامل وزير‬ ‫مشاهده مي‌شود‪ ».‬وي همچنين شايعه نقص فني خودرو را‬ ‫رد كرده و مي‌گويد‪ « :‬اين خودرو هيچ گونه نقص فني نداشته‬ ‫و كارشناسان با بررسي صحنه‪ ،‬سرعت غيرمجاز و عدم توانايي‬ ‫كنترل خودرو را علت اصلي وقوع اين حادثه اعالم كردند‪».‬‬ ‫مدير‌كل رواب��ط عموم��ي وزارت راه و شهرس��ازي اما نظر‬ ‫متفاوتي با پليس دارد‪ .‬او سرعت غيرمجاز ماشين حامل وزير‬ ‫بهمن م��اه ‪ 1389‬ب��راي افتتاح پروژه‌هاي مس��كن مهر به‬ ‫آذربايجان غربي سفر كرده بود‪ ،‬اولين حادثه هوايي را تجربه‬ ‫كرد؛ اما خوشبختانه در آن حادثه به كسي آسيب نرسيد‪.‬‬ ‫در اين حادثه‪ ،‬ملخ‌هاي بالگرد حامل سرپرست وزارت‬ ‫راه‌و‌ترابري هن��گام برخاس��تن با س��اختمان هنگ مرزي‬ ‫‏شهرس��تان ماكو برخورد كرد و بالگرد پ��س از چرخيدن به‬ ‫دور خود دوباره روي زمين نشس��ت‪ .‬در پي اين حادثه‪ ،‬گفته‬ ‫مي‌شود س��اختمان هنگ مرزي ماكو هم با خسارت جزئي‬ ‫مواجه شده است‪ .‬اين بالگرد از نوع شنوك و ‪ 15‬سرنشين و‬ ‫پنج خدمه داشت‪ .‬عالوه بر نيكزاد‪ ،‬استاندار آذربايجان غربي‬ ‫و برخي ديگر از مقامات استاني و وزارت مسكن و شهرسازي‬ ‫و تعدادي خبرنگار در اين بالگرد بودند‪ .‬شايد نزديكي نيكزاد‬ ‫و رئيس‌دولت بود كه او را در ركاب دكتر به جلس��ه پرسش‌و‬ ‫پاسخ نمايندگان از مجلس كشاند‪ .‬نيكزاد به همراه چند وزيري‬ ‫كه پرس��ش‌هاي نمايندگان ارتباط با وزارتخانه آنها داشت‬ ‫س دولتي‬ ‫‌ترجيح داد در اين روز مهم كه ب��راي اولين بار رئي ‌‬ ‫در جمهوري اسالمي به مجلس فراخوانده مي‌شود‪ ‌،‬در كنار‬ ‫محمود احمدي‌نژاد از درهاي ساختمان سبز پا به صحن علني‬ ‫مجلس بگذارد تا رابطه نزديك او و دكتر به نمايش گذاشته‬ ‫س دولت‬ ‫شود‪ .‬نبايد از اين نكته به راحتي عبور كرد كه چرا رئي ‌‬ ‫‌ترجيح داد از ميان همه همكارانش نيكزاد را به محل رويارويي‬ ‫با نمايندگان ببرد؟‬ ‫برخي از تحليلگران معتقدند که ني��ك‌زاد همان حلقه‬ ‫مفقوده اجرايي ش��دن تئوري پوتين ‪ -‬م��دودف دولت دهم‬ ‫است‪ ،‬فردي كه با پشتكار و سختكوشي تالش مي‌كند تا در‬ ‫شهرس��تان‌‌ها از خود ردپايي مطلوب به جا بگذارد‪ .‬بس��ياري‬ ‫از جمله نمايندگان مجلس معتقدند او بيش��تر از راه‌سازي به‬ ‫شهرسازي مشغول است و با ساختن مسكن مهر در شهرهاي‬ ‫كوچك و روستاها – كه البته هزينه‌هاي سنگين ساخت‌وساز‬ ‫و مشكالت اراضي ش��هرهاي بزرگ را ندارد – سعي كرده تا‬ ‫وجهه خدمتگزاري‪ ،‬مهرورزي و دولت خدمتگزار را در چهره‬ ‫شهرها و روستاهاي كم‌جمعيت‌ترسيم كند تا به اتكاي راي‬ ‫آنها‪ ،‬در مقابل راي طبقه متوس��ط شهري‪ ،‬بر صندلي رياست‬ ‫دولت يازدهم تكيه بزند‪ .‬حضور متداوم او در برنامه‌هاي مختلف‬ ‫سيما‪،‬بهبهان ‌هافتتا ‌حمسكن‌مهردرشهرهاوروستاهايمختلف‬ ‫از او چهره‌اي مطرح س��اخته و اين گمانه را قوت‌بخشيده كه‬ ‫كانديداي اصليدولتدر زيرپوست مسكنمهرمشغولفعاليت‬ ‫انتخاباتي است‪ .‬اين گمانه‌ها با واكنش برادر كوچك او روبه‌رو‬ ‫شد‪ .‬اكبر نيكزاد‪ ،‬برادر وزير راه در گفت‌وگويي اعالم كرده بود‪:‬‬ ‫« فكر نمي‌كنم‪ ،‬چرا كه بنده يك بار از ايش��ان س��وال كردم‬ ‫و ایش��ان گفتند قصد ورود به انتخابات رياس��ت‌جمهوري را‬ ‫ندارند‪g ».‬‬ ‫جوان درباره او مي‌نويس��د‪« :‬اكبر نيكزاد آنطور كه از منابع آگاه‬ ‫شنيده شده است‪ ،‬در مسائل انتخاباتي يد طواليي داشته و خود‬ ‫چندين بار كانديداي انتخابات‌هاي مختلفي نيز بوده اس��ت‪».‬‬ ‫او كه گفته مي‌شود سابقه بازيكني و مربيگري فوتبال را دارد‪،‬‬ ‫سال گذش��ته نامه‌اي انتقادي به فدراس��يون فوتبال نوشت و‬ ‫از برگزاي بازي ش��هرداري ياس��وج و اس��تقالل در ورزشگاه‬ ‫آزادي انتقاد كرد‪ .‬يكي از نويس��ندگان بومي‌استان كهگيلويه‬ ‫و بويراحمد‪ ،‬با اش��اره به جواني اکبر نيكزاد در اس��تانداري اين‬ ‫استان مي‌نويسد‪ « :‬اكبر نيكزاد‪ ،‬اس��تاندار جوان و باهوش اين‬ ‫اس��تان به روش و گون��ه‌اي ديگر مي‌انديش��د؛ اكنون جواني‬ ‫مالك بي‌تجربگي نيست‪ ،‬چرا كه اگر اكبر نيكزاد بي‌تجربه بود‬ ‫در همين مدت كم به واسطه سن نه چندان زياد خود در گرداب‬ ‫منفعت‌‌طلبانحاشيه‌سازگرفتارمي‌شدكهتاكنونچنيننشده‪».‬‬ ‫او ادامه می‌دهد‌‪« :‬يكي از بارزترين ويژگي‌هاي مديريتي نيكزاد‬ ‫بي‌توجهيوالبتهقاطعيتدرمقابلكالمچاپلوسانمتملقاست؛‬ ‫آنجا كه در برخي جلس��ات تنها از مديران خود اصل مطلب را‬ ‫مي‌خواهد‪g».‬‬ ‫‪27‬‬
‫محمود احمدي نژاد؛‬ ‫مرتضي آقا تهراني؛‬ ‫واگذاري بخشي از اختيارات‬ ‫تعطيلي درس اخالق در دولت‬ ‫خبرنامه‬ ‫استاد اخالق دولت از تعطيلي درس اخالقش براي دولتي‌ها خبر داد‪ .‬مرتضي‬ ‫آقاتهراني گفت‪ « :‬در اوائل كار دولت بنده روزهاي يكشنب ‌ه و چهارشنب ‌ه براي اعضاي‬ ‫كابينه درس اخالق مي‌گفتم‪».‬‬ ‫وي افزود‪« :‬پس از تصدي نمايندگي مردم ته��ران در مجلس به دليل لزوم‬ ‫رسيدگي به امور نمايندگي روزهاي چهارشنبه آيت‌اهلل حائري شيرازي به تدريس‬ ‫اخالق پرداختند و بنده يكشنبه‌ها اخالق مي‌گفتم‪».‬‬ ‫آقاتهراني ادامه داد‪ « :‬در حال حاضر با اينكه آق��اي احمدي‌نژاد خيلي تاكيد‬ ‫دارند كه جلسات درس بنده ادامه يابد‪ ،‬اما به دليل تمركز بر كار نمايندگي نمي‌توانم‬ ‫به دولت بروم‪».‬‬ ‫حجت‌االس�لام والمس��لمين آقاتهراني ادامه داد‪« :‬برخي تصور مي‌كنند كه‬ ‫تدريس اخالق همان ‪ 20‬دقيقه كه مباحث مطرح مي‌شود‪ ،‬زمان مي‌برد‪ ،‬اما واقعا اين‬ ‫كار تقريبا يك روز كامل وقت بنده را مي‌گرفت‪».‬‬ ‫وي تصريح كرد‪« :‬شنبه‌ها مي‌رفتم قم و از س��اعت ‪ 8‬صبح تا ‪ 12‬ظهر بعد از‬ ‫تحقيق و مطالعه كت��ب مختلف‪ ،‬متني كه قرار بود تدريس ش��ود تايپ مي‌كردم و‬ ‫ساعت يك خدمت آيت‌آهلل مصباح مي‌دادم تا ايشان هم نظر دهند و بعد از اعالم نظر‬ ‫ايشان دوباره متن را اصالح مي‌كردم‪».‬‬ ‫آقاتهراني اضافه كرد‪« :‬حقيقتا عالقه‌مند بودم اخالقي كه براي دولتي‌ها گفته‌‬ ‫‌شود در شأن رئيس‌جمهور و آقايان وزرا باش��د و كم نمي‌گذاشتم‪ ،‬اما االن فرصت‬ ‫اين كار را ندارم‪».‬‬ ‫استاد اخالق دولت گفت‪« :‬در بين دوستان دولت‪ ،‬خود آقاي احمدي‌نژاد بيش‬ ‫از همه درباره موضوعاتي كه مطرح مي‌كردم‪ ،‬مباحثه و چالش مي‌‌كرد و بنده هم اگر‬ ‫پاسخي داشتم ارائه مي‌كردم واال در جلسه بعد به سواالت پاسخ مي‌دادم‪».‬‬ ‫آقاتهراني خاطر‌نش��ان كرد‪« :‬اگر واقعا مطلبي را از دوستان دولت مي‌ديدم‪،‬‬ ‫در جلس��ه‌اي [خصوصي] با آقاي احمدي‌نژاد بحث مي‌كردم و مي‌گفتم كه عزيزم‬ ‫اين نگاه يا اين كار اشتباه اس��ت‪ ».‬وي تصريح كرد‪ « :‬البته آقاي احمدي‌نژاد هم‬ ‫اهل بحث اس��ت و اگر ابهامي درباره موضوعي وجود داش��ت‪ ،‬وظيفه مي‌دانستم‬ ‫آن را روش��ن كن��م و بنابراي��ن با هم صحب��ت مي‌كردي��م تا موضوع ب��ه خوبي‬ ‫تبيين شود‪g ».‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫مرتضي حاجي؛‬ ‫بنياد باران برنامه‌اي ندارد‬ ‫بر‌اساس نامه‌‌اي كه به تازگي از سوي هيات دولت به همه وزيران و مسئوالن ارشد‬ ‫دولتي ابالغ شده‪ ،‬رئيس‌جمهور تمام اختيارات‪ ،‬وظايف و مسئوليت‌هاي خود در مجامع‪،‬‬ ‫شوراها‪ ،‬هيات‌هاي امنا‪ ،‬كارگروه‌ها‪ ،‬كميته‌ها‪ ،‬كميسيون‌ها‪ ،‬هيات‌ها و ساير عناوين مشابه را‬ ‫به وزير يا وزيران عضو اين جلسات‪ ،‬محول كرده است‪ .‬بر اساس اين نامه‪ ،‬تاييد يا امضاي‬ ‫صورت جلسات مربوطه نيز جزو اختيارات تفويضي خواهد بود‪.‬‬ ‫سعيدجليلي؛‬ ‫پاسخ به اظهارات ضد‌ايراني حريري و جنبالط‬ ‫بيروت ‪ -‬در پي اتخاذ مواضع سعد حريري‪ ،‬نخست‌وزير س��ابق لبنان و وليد جنبالط رئيس حزب‬ ‫«سوسياليست‌ترقي‌‌خواه دروزي لبنان» درخصوص سفر س��عيد جليلي به بيروت‪ ،‬دبير شوراي امنيت‬ ‫ملي كشورمان قبل از‌ ترك لبنان‪ ،‬در پاسخ به خبرنگاران به اين سخنان پاسخ داد‪ .‬سعد حريري‪ ،‬رئيس‬ ‫حزب المستقبل در لبنان كه از دو س��ال پيش به فرانسه و عربس��تان فرار كرده و حاضر به بازگشت به‬ ‫كشورش نيست‪ ،‬در اظهاراتي خشم خود را از سفر سعيد جليلي‪ ،‬دبيركل شورايعالي امنيت ملي كشورمان‬ ‫به لبنان ابراز داشته و گفت كه به اين س��فر در شرايط كنوني كه «ملت‬ ‫سوريه در معرض انواع جنايت‌ها‪ ،‬قرار دارند» خوشامد نمي‌گويد‪.‬‬ ‫وي برخالف مقامات رس��مي لبنان مدعي شد كه اين سفر با‬ ‫منافع ملت لبنان تناقض دارد‪ .‬اما سعيد جليلي كه در آذر ‪ 89‬در‬ ‫تهران از سعد حريري استقبال كرده بود‪ ،‬در پاسخ به اين سخنان‬ ‫بدون آنكه نامي‌از حريري ببرد‪ ،‬س��عي كرد خاطره اس��تقبال‬ ‫گسترده ايران از نخست‌وزير وقت لبنان را كه از جريان مخالف‬ ‫مقاومت(‪ 14‬مارس) بود به وي ياد‌آور شود‪ .‬وي در ادامه گفت‪:‬‬ ‫ي مقامات رسمي لبنان از تمامي‌‬ ‫«ما در دوره‌هاي مختلف به تمام ‌‬ ‫طيف‌هاي سياسي و مذهب‌هاي مختلف كه به عنوان نماينده لبنان‬ ‫به كشورمان سفر كرده‌اند خوش��امد گفته و از آنها به خوبي استقبال‬ ‫كرده‌ايم‪ ».‬جليلي تصريح كرد‪« :‬متاس��فانه قدرتي كه ام��روز بر مبناي‬ ‫بيداري اسالمي ملت‌ها در حال ش��كل‌گيري است‪ ،‬به جاي اينكه عليه‬ ‫رژيم‌صهيونيستي و پشتيبانان آنها باش��د‪ ،‬معطوف به مسائل داخلي‬ ‫در منطقه ش��ده است‪ ».‬وي تاكيد كرد‪« :‬كس��اني كه شديدترين‬ ‫تحريم‌هاي اقتصادي را عليه س��وريه اعمال مي‌كنند؛ اس��لحه‬ ‫مي‌فرستند يا به رفتارهاي‌تروريستي در سوريه دامن مي‌زنند‪،‬‬ ‫نمي‌توانند دوست سوريه باشند‪ ».‬اما وليد جنبالط‪ ،‬رئيس‬ ‫ت ترقي‌خواه دروزي لبن��ان ديگر مقام‬ ‫حزب سوسياليس�� ‌‬ ‫لبناني بود كه با اشاره به سفر دبير شوراي امنيت ملي ايران‬ ‫به لبنان از وي خواسته بود به امور داخلي ايران از جمله حل‬ ‫قيمت مرغ در تهران بپردازد‪.‬‬ ‫جليلي سعي كرد پاسخ به جنبالط را مانند شخصيت‬ ‫اين چهره متزلزل لبناني در قالبي طنز بدهد و گفت‪« :‬ايران‪،‬‬ ‫قيمت م��رغ كه ج��اي خ��ود دارد؛ ماهواره را ه��م به فضا‬ ‫مي‌فرستد‪g ».‬‬ ‫سفير ايران در فرانسه‬ ‫مرتض�ي حاج�ي‪ ،‬وزي�ر دول�ت‬ ‫خاتم�ي‌درب�اره برنام�ه بنياد‌ب�اران براي‬ ‫رياس�ت‌جمهوري آين�ده گفت�ه اس�ت‪:‬‬ ‫«اين بنياد علمي‌ اس�ت و تا جايي كه بنده‬ ‫خب�ر دارم برنام�ه‌اي ب�راي انتخاب�ات‬ ‫ن�دارد‪ ،‬البت�ه م�ن االن در بني�اد ب�اران‬ ‫س�متي ندارم‪».‬وزي�ر آم�وزش و پرورش‬ ‫دول�ت اصالح�ات البت�ه خاطرنش�ان‬ ‫ك�رده اس�ت‪« :‬در جري�ان برنامه‌ه�اي‬ ‫اصالح‌طلب�ان نيس�تم‪ ».‬وي در واكن�ش‬ ‫به برخ�ي اخبار مبن�ي بر نام�زدي‌اش در‬ ‫انتخاب�ات رياس�ت‌جمهوري گف�ت‪:‬‬ ‫«كاندي�داي انتخابات رياس�ت‌جمهوري‬ ‫نمي‌شوم‪».‬‬ ‫‪28‬‬ ‫احتمال كاهش غني‌سازي در برابر‬ ‫لغو تحريم‌ها‬ ‫س��فير ايران در فرانس��ه مي‌گويد‪« :‬مذاك��ره درباره‬ ‫غني‌سازي ‪ 20‬درصدي‪ ،‬مستلزم مذاكرات همزمان در مورد‬ ‫پايان دادن به تحريم‌هاست‪».‬‬ ‫علي آهني در گف��ت وگو با «بنوا فوك��ون» خبرنگار‬ ‫آژانس خبري داوجونز (‪ )Daw Jones‬با اشاره به برگزاري‬ ‫اجالس سران جنبش غيرمتعهدها در تهران‪ ،‬سياست تحريم‬ ‫و انزواي ايران را بي‌اثر توصيف كرد‪.‬‬ ‫داوجونز در اين باره نوش��ته اس��ت‪« :‬ب��ه گفته يك‬ ‫ديپلم��ات عالي‌رتب��ه ايراني‪ ،‬دي��دگاه اين كش��ور در قبال‬ ‫س��ناريويي مبني بر كاهش درصد غني‌سازي هسته‌اي در‬ ‫مقابل پايان تحريم‌ها‪ ،‬بس��ته نيس��ت‪ .‬اين اظهارات نشان‬ ‫مي‌دهد كه با‌‌وجود ناتواني كاترين اشتون‪ ،‬مسئول سياست‬
‫فرمانده نيروي دريايي ارتش ؛‬ ‫واكنش به برگزاري مانور مين‌روبي د ‌ر خليج‌فارس‬ ‫فرمانده نيروي دريايي ارتش جمهوري اسالمي ايران‪ ،‬گفت‪« :‬آمريكا فكر مي‌كند با اعالم‬ ‫برگزاري مانور مين‌روبي در خليج‌فارس مي‌تواند ايران را تحت‌تاثير ق��رار دهد‪ ،‬اما اين موضوع‬ ‫واقعيت ندارد‪ .‬مديريت تنگه هرمز و كنترل كامل منطقه دست ايران است‪».‬‬ ‫امير دريادار حبيب‌اهلل سياري‪ ،‬فرمانده نيروي دريايي ارتش‪ ،‬گفت‪ « :‬ايران بزرگترين تامين‬ ‫كننده امنيت منطقه خليج فارس است‪».‬‬ ‫فرمانده نيروي دريايي ارتش با اش��اره به برگزاري بزرگترين مان��ور مين‌روبي آمريكا در‬ ‫خليج‌فارس‪ ،‬افزود‪ « :‬ايران از آمريكا مواضع اينچنيني بس��يار ديده است‪ ،‬تصميمات‪ ،‬حركات و‬ ‫رزمايش‌هاي واشنگتن تاثيري بر جمهوري اسالمي ايران نمي‌گذارد‪ ».‬وي ادامه داد‪« :‬آمريكا‬ ‫فكر مي‌كند با اعالم برگزاري مانور مين‌روبي در خليج ف��ارس مي‌تواند ايران را تحت‌تاثير قرار‬ ‫دهد‪ ،‬اما اين موضوع واقعيت ندارد‪».‬‬ ‫سياري در پيامي‌به كشورهاي حاشيه جنوب خليج‌فارس‪ ،‬گفت‪« :‬كشورهاي حاشيه جنوب‬ ‫خليج‌فارس بدانند كه با دست گذاشتن در دست استكبار جهاني نمي‌توانند براي خود اقتدار به‌وجود‬ ‫آورند و بهتر است كه به توانمندي خود و مردم خود متكي باشند‪ ».‬وي تصريح كرد‪ « :‬امنيت منطقه‬ ‫خليج فارس را جمهوري اسالمي ايران با‌همكاري كشورهاي حاشيه جنوب خليج‌‌فارس به راحتي‬ ‫تامين مي‌كند و نيازي به حضور ساير كشورها نيست‪g ».‬‬ ‫اسفنديارمشايي‪:‬‬ ‫توهين‌ها زياد است‬ ‫حبيب‌اهللعسگراوالدي‬ ‫متكي از گزينه‌هاي جبهه پيروان است‬ ‫دبيركل جبهه پي��روان خط امام(ره) و رهب��ري درباره كانديداي جبه��ه پيروان براي‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري سال ‪ 92‬و در پاسخ به اين س��وال كه آيا متكي گزينه شماست؟‬ ‫مي‌گويد‪ « :‬انشااهلل؛ آقاي متكي يكي از افرادي است كه به‌عنوان گزينه مطرح است‪ ،‬اما هنوز‬ ‫صحبتي در اين رابطه نشده است‪ ».‬وي در پاسخ به اين سوال كه آيا آقاي پورمحمدي گزينه‬ ‫جبهه پيروان هستند يا خير نيز گفت‪« :‬آقاي پورمحمدي هم شخصيت خوبي هستند‪ ،‬اما ما‬ ‫هنوز در اين باره بحثي نداشته‌ايم‪».‬‬ ‫عس��گراوالدي درباره س��ا ‌زو‌كار جديد جبهه پيروان براي انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫«م��ا دو كار را در دس��تور كار خود داري��م‪ ،‬اول برنامه‬ ‫ا ظها ر‌د ا ش��ت ‪:‬‬ ‫آين��ده و ديگر هي��ات همراهي اس��ت ك��ه بايد با‬ ‫رئيس‌جمه��ور‬ ‫باشند‪».‬‬ ‫رئيس‌جمهور‬ ‫دبيركل جبهه پيروان خ��ط امام(ره) و رهبري‬ ‫در پاسخ به اين س��وال كه آيا جريانات اصولگرا دوباره‬ ‫مي‌خواهند در قالب س��اختار جبهه متح��د وارد رقابت‬ ‫ش��وند يا خير‪ ،‬متذكر ش��د‪« :‬خير‪ ،‬جبهه متحد بايد‬ ‫بازنگري شود‪».‬‬ ‫او در عين ح��ال گفت��ه اس��ت‪« :‬از تمام‬ ‫نامزدهاي اصولگرا مي‌خواهم كه در تبادل‌نظر‬ ‫ب��ا يكديگر نهايت��ا دو نف��ر را ب��راي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري مطرح كنند‪».‬‬ ‫عس��گر‌اوالدي با بيان اينكه هر‌شخصي‬ ‫كه توسط ش��وراي نگهبان تائید ش��ود براي ما‬ ‫صالح اس��ت‪ ،‬خاطرنش��ان ك��رد‪« :‬همانطور كه‬ ‫ديديم ش��وراي نگهبان در انتخاب��ات دوره نهم‬ ‫مجل��س از رد صالحيت افراد هراس��ي پيدا نكرد‬ ‫از اين رو توفيق اصولگراي��ي مجلس نهم بيش از‬ ‫مجلس هشتم است و اين در حالي است كه برخي‬ ‫از چهره‌هاي شناخته شده مجلس قبلي توسط مردم يا‬ ‫شوراي نگهبان رد صالحيت شده‌اند‪g ».‬‬ ‫زمان آغاز تحريم‌هاي جديد در تابس��تان اخير عليه ايران‪،‬‬ ‫مي‌گويد در صورتي كه حسن‌نيتي از سوي «طرف مقابل»‬ ‫وجود داش��ته باشد‪ ،‬چنين تفاهمي‬ ‫‌مي‌تواند حاصل شود‪ .‬آهني‬ ‫افزوده است كه مذاكره‬ ‫درباره غني‌سازي ‪20‬‬ ‫درص��دي‪ ،‬مس��تلزم‬ ‫مذاك��رات همزمان‬ ‫در مورد پاي��ان دادن‬ ‫ب��ه تحريم‌هاس��ت‪.‬‬ ‫اظهارات آهني نيز نشان‬ ‫مي‌دهد ك��ه ايران‬ ‫خبرنامه‬ ‫خارجي اتحاديه اروپا و س��عيد جليلي‪ ،‬مذاكره‌كننده ارش��د‬ ‫پرونده هس��ته‌اي ايران براي توافق در مورد تاريخي براي‬ ‫مذاكرات مجدد‪ ،‬دولت ايران از تالش ب��راي يافتن راه‌حل‬ ‫دست برنداشته اس��ت‪ .‬اما موضع ايران همچنين بر شكاف‬ ‫موجود بين دو طرف تاكي��د دارد‪ .‬غرب تاكنون انگيزه كمي‌‬ ‫در مورد كاهش تحريم‌ها نش��ان داده اس��ت و هميش��ه در‬ ‫درجه اول خواهان بحث بر س��ر كاهش غني‌سازي اورانيوم‬ ‫بوده است‪».‬‬ ‫اين آژانس خبري ادامه داده اس��ت‪« :‬هرچند وقتي از‬ ‫علي آهني‪ ،‬سفير ايران در پاريس‪ ،‬سوال مي‌شود كه اگر غرب‬ ‫پيشنهاد پايان تحريم‌ها در مقابل محدود كردن غني‌سازي‬ ‫اورانيوم در حد پنج درصد را ب��ه ايران بدهد‪ ،‬ايران چه‬ ‫واكنشي نش��ان خواهد داد؟ وي مي‌گويد‬ ‫چني��ن «مبادل��ه‌اي» مي‌تواند مورد‬ ‫بررس��ي قرار گيرد‪ .‬اين ديپلمات‬ ‫در اعالمي‌نادر خط��اب به يك‬ ‫س��ازمان خب��ري بين‌المللي از‬ ‫معاون سياسي وزير كشور مي‌گويد‪« :‬وزارت كشور نظرات خود را براي‬ ‫اصالح قانون انتخابات رياست‌جمهوري در قالب يك اليحه به هيات دولت‬ ‫فرستاده و هر زمان كه بررسي اين اليحه به پايان برسد‪ ،‬به مجلس شوراي‬ ‫اسالمي نيز ارائه مي‌شود‪».‬سيدصولت مرتضوي‪ ،‬معاون سياسي وزير كشور‪ ،‬با‬ ‫اشاره به كسب آمادگي‌هاي الزم از سوي وزارت كشور براي برگزاري انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري گفت‪« :‬ما در هماهنگي كامل با شوراي نگهبان قانون اساسي در‬ ‫حال مراحل آمادگي براي برگزاري انتخابات رياست‌جمهوري هستيم‪».‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫اسفنديار رحيم مشايي مي‌گويد‪ « :‬امروز با‌وجود اينكه خدمات دولت همانند ُدر‪ ،‬تأللوء داشته‬ ‫و اين خدمات در كشور بي‌سابقه و چندين برابر دوران مشابه است‪ ،‬هجمه‌هاي وسيع و توهين‌هاي‬ ‫بسياري عليه دولت صورت مي‌گيرد‪».‬‬ ‫مشاور ارشد رئيس‌جمهور با اشاره به اينكه البته ارزش‌گذاري واقعي خدمات هرگز آن چيزي‬ ‫نيست كه توسط انس��ان‌ها صورت مي‌گيرد‪ ،‬بلكه بايد خداوند ارزش اصلي اعمال انسان را مورد‬ ‫محاسبه قرار دهد‪ ،‬گفت‪« :‬عده‌اي هستند كه به دليل جاه‌طلبي‪ ،‬فرصت‌طلبي و دنياطلبي شانه‌هاي‬ ‫خود را زير بار مس��ئوليت‌هاي س��نگين مي‌برند كه انجام آنها هيچ ارزش و اج��ري نزد پروردگار‬ ‫نخواهد داشت‪».‬‬ ‫رحيم مش��ايي با بيان اينكه بسيار مناسب اس��ت كه انس��ان‌ها‪ ،‬به‌خاطر نقص‌هايي كه در‬ ‫كارهاي خود نسبت به هم داشته‌اند از يكديگر عذرخواهي كرده و حالليت بطلبند‪ ،‬خاطرنشان كرد‪:‬‬ ‫«بسياري از ما ممكن است در مواقعي اشتباه كرده و در تصميمي‌نادرست مشاركت داشته و يا از‬ ‫آن حمايت كرده و يا در برابر تصميمات درست و به حق از خود مقاومت نشان داده باشيم كه بايد‬ ‫در ازاي آنها حالليت بطلبيم‪».‬‬ ‫س دفتر رئيس‌جمهور در بخش ديگري از سخنان خود تاكيد كرد‪ « :‬امروز با وجود اينكه‬ ‫رئي ‌‬ ‫خدمات دولت همانند ُدر‪ ،‬تأللوء داشته و بسيار برجسته و روشن بوده و همگان اذعان دارند كه اين‬ ‫خدمات در كشور بي‌سابقه بوده و چندين برابر دوران مشابه كار صورت گرفته است‪ ،‬هجمه‌هاي‬ ‫وسيع و توهين‌هاي بسياري عليه دولت صورت مي‌گيرد‪ ،‬چرا كه بسياري از كساني كه در خدمات‬ ‫مشاركت ندارند‪ ،‬تصور مي‌كنند اگر رئيس‌جمهور و يا دولت را بخاطر خدماتشان تشويق كنند‪ ،‬اين‬ ‫تشويق‌ها شامل حال آنها نمي‌شود‪ ،‬در حالي كه خدماتي كه انجام مي‌شود متعلق به مردم‪ ،‬نظام‪،‬‬ ‫قرآن و برآمده از اعتقاد به خداست‪g ».‬‬ ‫بررسي اصالح قانون انتخابات در هيات دولت‬ ‫آماده است تا در رابطه با برنامه هسته‌اي خود انعطاف نشان‬ ‫دهد‪».‬‬ ‫داوجونز ادامه داده است‪« :‬با اين همه آهني گفته است‬ ‫چنين گزينه‌اي صرفا در صورتي مي‌تواند در نظر گرفته شود‬ ‫كه غرب متعهد شود كه اورانيوم غني شده ‪ 20‬درصدي مورد‬ ‫نياز ايران را تامين كرده و همچنين به تحريم‌هاي اقتصادي‬ ‫خود عليه ايران پايان دهد‪ ».‬آهني گفته است‪« :‬ما در عين‬ ‫حال كه به تعهدات خود مبني‌بر پيمان منع گسترش سالح‬ ‫اتمي‌پايبند هستيم‪ ،‬برنامه هسته‌اي را بدون درنظر گرفتن‬ ‫تحريم‌ها ادامه مي‌دهيم‪ ».‬او همچنين گفته است كه ايران‬ ‫مي‌تواند در مقابل اقدامات شديد اخير كه براي ضربه زدن به‬ ‫درآمدهاي ايران اتخاذ شده‌اند‪ ،‬استقامت كند‪.‬‬ ‫س��فير ايران در پاريس گف��ت‪« :‬آنه��ا مي‌پندارند كه‬ ‫مي‌توانند اقتصاد ايران را به زانو دربياورند‪ ،‬اما بعد از دهه‌ها‬ ‫تحريم‪ ،‬مطمئن باشيد همان طور كه در گذشته ثابت شده‪،‬‬ ‫ما اين تحريم‌ها را به فرصت‌هايي براي خود تبديل خواهيم‬ ‫كرد‪g ».‬‬ ‫‪29‬‬
‫مرور رسانه‌ها‬ ‫عكس‌هاي خبري‬ ‫جمعيازشعرا‬ ‫هفتهگذشتهبهديدار‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي‬ ‫رفتند‬ ‫رسانه‌ها در هفته‌اي كه گذشت‬ ‫ماجراهاي خاوري‬ ‫ياسين سيف‌االسالم‬ ‫علي‌اكبر صالحي هفته گذشته‬ ‫راهي استانبول شد تا درباره‬ ‫زائران ربوده شده ايراني در‬ ‫سوريه رايزني كند‬ ‫خبرنامه‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫در اين روزه��اي گرم و بلن��د كه تابس��تان رمضاني‬ ‫رخداد‌هاي سياسي اگر چه با كمي‌آرامش بيشتر‪ ،‬اما همچنان‬ ‫ادامه دارند‪ .‬از مجموعه فعاليت‌ه��اي معطوف به انتخابات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري گرفته تا رقابت‌هاي تنگاتنگ نهادهاي‬ ‫حاكميتي با هم‪ .‬س��عيد مرتضوي به‌رغم راي ديوان عدالت‬ ‫اداري هنوز رئيس س��ازمان تامين‌اجتماعي است و مجلس‬ ‫شوراي اسالمي‌ هم همچنان از قابليت‌هاي فرهنگي خود‬ ‫دفاع مي‌كند و در برابر پروژه جنجالي فيلم الله مي‌ايستد‪ .‬در‬ ‫اين ميان احتماال خوشايند‌ترين خبرها در رسانه‌هاي مختلف‬ ‫ديدارهاي مرسوم رهبر معظم انقالب اسالمي با گروه‌هاي‬ ‫مختلف جامعه به مناسبت ماه مبارك رمضان است‪ .‬ايشان‬ ‫در ديدار هفته پيش خود با دانشجويان دل‪ ،‬ذهن‪ ،‬تفكرات و‬ ‫اراده مردم را كانون تهاجم نرم دشمنان دانستند و خاطرنشان‬ ‫كردن��د‪« :‬آنها به صراح��ت مي‌گويند باي��د كاري كنيم كه‬ ‫ايرانيان محاسباتش��ان را عوض كنند‪ ،‬يعن��ي به اين نتيجه‬ ‫برس��ند كه ادامه ايستادگي در مقابل اس��تكبار و زورگويان‬ ‫جهاني به نفع آنها نيست و افس��ران جنگ نرم بايد با درك‬ ‫اين هدف‌گيري دشمن‪ ،‬به‌طور صحيح با آن مقابله كنند‪».‬‬ ‫مسافرت فائزه‌ هاشمي‬ ‫سعيد جليلي در سفر منطقه‌اي‬ ‫بر مزار شهيد عماد مقنيه‬ ‫حاضر شد‬ ‫آزمايش موفقيت‌آميز نسل‬ ‫جديد فاتح ‪ 110‬بازتاب‌هاي‬ ‫گسترده‌اي در دنيا داشته‌است‬ ‫‪30‬‬ ‫فائ��زه هاشمي‌رفس��نجاني‪ ،‬دخت��ر رئي��س مجمع‬ ‫تش��خيص مصلحت نظام و از محكومان فتنه ‪ ۸۸‬كش��ور‬ ‫را به مقصدي نامعلوم‌ ترك كرده است‪ .‬وي از سوي دادگاه‬ ‫انقالب به اتهام فعاليت‌هاي تبليغي عليه نظام به شش‌ماه‬ ‫حبس و پنج سال محروميت از عضويت و فعاليت در احزاب‪،‬‬ ‫گروه‌ها‪ ،‬انجمن‌ها‪ ،‬فضاي مجازي و همچنين فعاليت‌هاي‬ ‫فرهنگي و مطبوعاتي محكوم شده است‪ .‬روزنامه وطن‌امروز‬ ‫به نقل از وكيل وي نوشته است‌‪« :‬وي براي يك سفر كاري‬ ‫ايران را‌ ترك كرده و با شروع سال تحصيلي جديد به ايران‬ ‫بازمي‌گ��ردد‪ ».‬وكيل خاندان هاش��مي‌ ادام��ه داد‪« :‬فائزه‬ ‫هاش��مي‌ مدير‌گروه حقوق دانشگاه آزاد اس�لامي‌ است و‬ ‫به‌زودي به ايران باز‌مي‌گردد‪ ».‬عليزاده طباطبايي در پاسخ‬ ‫به اين سوال كه چرا با وجود صدور حكم حبس براي فائزه‬ ‫هاشمي‌ از س��وي قوه قضائيه‪ ،‬حكم وي اجرا نشده است‪،‬‬ ‫اظهار داش��ت‪« :‬براي اجراي حكم فائزه هاش��مي‌چندين‬ ‫مرتبه اقدام شده‪ ،‬ولي زندان خالي وجود ندارد‪».‬‬ ‫افول تحولخواهان؟‬ ‫روزنام��ه اي��ران در ش��ماره هفدهم مردادم��اه خود‬ ‫يادداش��تي را منتش��ر كرده كه در آن از تضعيف جريانات‬ ‫موسوم به اصولگرايان تحولخواه س��خن گفته شده است‪.‬‬ ‫اين روزنامه نوش��ته است‪« :‬به نظر مي‌رس��د‪ ،‬دوران افول‬ ‫اصولگرايان تحولخواه فرا رسيده است‪ .‬ايثارگران و رهپويان‬ ‫گويا بايد مجددا در س��اختار خود بازنگري كنن��د و اين بار‬ ‫تحولي عظيم در اتخاذ سياس��ت‌هاي ميداني و تشكيالتي‬ ‫در پيش بگيرند‪ .‬صحنه سياس��ي كش��ور چندي است كه‬ ‫با تغييراتي بنيادي مواجه ش��ده اس��ت‪ ».‬در اين يادداشت‬ ‫همچنين آمده اس��ت‪« :‬جمعي��ت ايثارگران ب��ا همراهي‬
‫رهپوياني‌ها‪ ،‬هميش��ه نقش مح��وري در س��ازوكارهاي‬ ‫انتخاباتي بازي كرده‌ان��د‪ .‬مكانيزم‌هايي ك��ه عمدتا براي‬ ‫وحدت در ميان طيف‌ه��اي مختلف اصولگراي��ي در نظر‬ ‫گرفته شده ولي به نتيجه‌اي غير از وحدت منجر شده است‪.‬‬ ‫از سازوكار ‪ 5+6‬براي مجلس هشتم گرفته تا كميته وحدت‬ ‫‪ 7+8‬مجلس نه��م‪ .‬عليرضا زاكاني‪ ،‬دبي��ركل رهپويان نيز‬ ‫هميشه پاي ثابت اين سازوكارها بوده است!»‬ ‫بازگشت مرتضوي‬ ‫روزنامه تهران‌امروز گزارش��ي درباره پرونده س��عيد‬ ‫مرتض��وي و دع��واي بين دول��ت و ديوان عدال��ت اداري‬ ‫منتش��ر كرده اس��ت‪ .‬در اين گزارش آمده اس��ت‪ :‬در حالي‬ ‫كه دول��ت همچنان در مقاب��ل راي دي��وان عدالت اداري‬ ‫مقاومت ك��رده‪ ،‬حجت‌االس�لام محمدجعف��ر منتظري‪،‬‬ ‫رئي��س دي��وان عدال��ت اداري گفته اس��ت‪« :‬دوس��تانه‬ ‫يادآوري مي‌كني��م كه آقاي��ان وارد عرصه تقاب��ل با راي‬ ‫قضايي نش��وند‪ ،‬چرا كه به هر حال راي ص��ادره ولو آنكه‬ ‫به آن عالقه‌مند نبوده ي��ا از آن راضي نباش��ند‪ ،‬از آنجا كه‬ ‫از مج��راي قانوني صادر ش��ده اس��ت‪ ،‬بايد اجرا ش��ود‪».‬‬ ‫در اي��ن گ��زارش همچني��ن آمده اس��ت‪« :‬مع��اون اول‬ ‫رئيس‌جمهور معتقد است که سازمان تامين اجتماعي يك‬ ‫موسسه انتفاعي عمومي‌است‪ .‬وي در اين خصوص گفته که‬ ‫حكم ابطال رياست مرتضوي بر صندوق تامين اجتماعي از‬ ‫سوي ديوان عدالت اداري نافذ نيست‪».‬‬ ‫نقد سفر‬ ‫رامني به‬ ‫انگليس در‬ ‫نيوزويك‬ ‫پاسخ به كواكبيان‬ ‫مصطفي كواكبي��ان‪ ،‬دبيركل حزب مردمس��االري‬ ‫نس��بت به اظهارات صادق زيبا‌كالم درب��اره اصالح‌طلب‬ ‫بودنش واكنش نشان داده است‪ .‬زيباكالم نيز در گفت‌وگو‬ ‫با خبر‌آنالين تصريح كرده‪« ‌:‬من دليل عصبانيت و ناراحتي‬ ‫آقاي كواكبيان را نفهميدم‪ .‬مطالبي كه ايش��ان گفته بودند‬ ‫مثل اينكه من در س��ه دهه گذش��ته ‪ 30‬بار از اين ش��اخه‬ ‫به آن ش��اخه پريدم و مطالبي از اين نوع‪ ،‬نظر ايشان است‪.‬‬ ‫خوب بود كه حداقل براي مخاطبانش��ان به جاي ‪ 30‬تا سه‬ ‫تا مصداق از اين شاخه پريدن‌هاي من را ذكر مي‌كردند‪».‬‬ ‫زيبا‌كالم همچنين تصريح كرده‪« :‬اصالح‌طلب كسي است‬ ‫كه خواهان آزادي زندانيان سياسي است‪ ،‬كسي كه خواهان‬ ‫برگرداندن دانش��جويان محروم اس��ت‪ ،‬كسي كه خواهان‬ ‫آزادي مطبوعات اس��ت‪ ،‬كس��ي كه خواهان كنار گذاشتن‬ ‫نظارت استصوابي ش��وراي نگهبان است‪ .‬اصالح‌طلبي كه‬ ‫مغلقه زباني نيست‪ ،‬اصالح‌طلبی يعني داشتن اميال و آرزوها‬ ‫و خواسته‌ها براي جامعه ايران‪».‬‬ ‫ماجراهاي خاوري‬ ‫پايگاه خبري جهان يادداش��تي را منتش��ر كرده كه‬ ‫در آن به بخش��ي از س��خنراني رئيس‌جمهور كه گفته بود‪:‬‬ ‫«مدير عامل بانك‌ملي را چه كس��ي ف��راري داد؟ ما؟! من‬ ‫مكاتبه كردم با تمام مراجع مسئول‪ ،‬گفتم اين رد پا‪ ،‬اين آقا‪،‬‬ ‫اين آقا و اين آقا فراري دادند‪ .‬اين كليد مسائل‪ ،‬بياوريد ببينيد‬ ‫تا مسائل روشن شود‪ .‬چرا آن را بهانه كرده‌ايد و هر روز دولت‬ ‫را متهم مي‌كنيد؟» ضمن انتشار تصوير‌نامه اشتغال به كار‬ ‫خاوري در بانك‌ملي با امضاي مع��اون اول رئيس‌جمهور‬ ‫نوشته اس��ت‪« :‬با‌توجه به تصوير منتشر شده از حكم ابالغ‬ ‫معاون اول رئيس‌جمهور مبني‌بر حضور خاوري در بانك‌ملي‬ ‫بايد از مسئوالن پرس��يد چه كس��ي وي را منصوب كرد و‬ ‫فراري‌دهندگان خاوري چه كساني مي‌توانند باشند؟» ‪g‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫استقبال باهنر‬ ‫روزنامه رسالت نوشته است كه محمد‌رضا باهنر با بيان‬ ‫اينكه جريان انحرافي حتي ي��ك نماينده در مجلس ندارد‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬جريان انحرافي جريان ضعيفي است‪ ،‬اما افكارش‬ ‫خطرناك است و هركس كه به اين جريان نزديك باشد بايد‬ ‫پاسخگوي افكار عمو باشد‪ ».‬نايب‌رئيس مجلس همچنين‬ ‫درباره وحدت اصولگرايان تصريح كرده‪« :‬ما از اين موضوع‬ ‫اس��تقبال مي‌كنيم و اميدواريم همچنان ك��ه در انتخابات‬ ‫مجلس جامعه روحانيت مبارز با همدلي جامعه مدرس��ين‬ ‫حوزه علميه ق��م موجب وحدت ميان اصولگرايان ش��دند‪،‬‬ ‫اين روند براي انتخابات آينده ني��ز ادامه يابد و جبهه متحد‬ ‫اصولگرايان به كار خود ادامه دهد‪ ».‬وي در مورد برنامه‌هاي‬ ‫جامعه اسالمي‌مهندسين براي انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫گفته اس��ت‪« :‬ما نمي‌خواهيم مس��تقل عمل كنيم و البته‬ ‫نبرد اطالعاتي‬ ‫وس��عت نفوذ ايران در نبرد اطالعاتي ب��ا حريفان تا‬ ‫كجاس��ت؟ اين سوالي اس��ت كه س��رمقاله‌نويس كيهان‬ ‫تالش كرده تا به آن پاس��خ دهد‪ .‬وي نوشته است‪« :‬آنچه‬ ‫در اين مجال سزاوار يادآوري است‪ ،‬تقاطع محيط سياسي‬ ‫داخلي و فعل و انفعاالت و رقابت‌هاي هميشگي آن با جنگ‬ ‫اطالعاتي و نرم دشمن است‪ .‬رصدگران سياسي و اطالعاتي‬ ‫در جبهه دشمن معتقدند بدون بيرون كشيدن پنجه قدرت‬ ‫خود از زي��ر پنجه اقتدار اي��ران‪ ،‬پكيج پروژه‌ه��اي آنان در‬ ‫مناطق گوناگون خاورميانه تهي از دستاورد خواهد ماند‪».‬‬ ‫وي ادام��ه داده اس��ت‪« :‬وحدت‌ش��كنان و «خ��ود‬ ‫فربه‌گران» در هر موقعيتي كه باشند‪ ،‬مورد طمعند چرا كه‬ ‫گارد آنها نسبت به هركس كه به شركت سهامي قدرت آنها‬ ‫بپيوندد و ادعاي مساعدت و شراكت داشته باشد باز است‪.‬‬ ‫اينجاس��ت كه مناطق نفوذ سياس��تمداران در عرصه‌هاي‬ ‫مديريت و رس��انه و حزب و حلقه و باند‪ ،‬دچار آلودگي و به‬ ‫شدت ويروسي مي‌شود؛ فرقي هم نمي‌كند اين حوزه نفوذ‬ ‫مربوط به اجزايي از دولت و مجلس و مجمع تشخيص و قوه‬ ‫قضائيه و شهرداري باشد‪».‬‬ ‫خبرنامه‬ ‫اصالح‌طلبي زنده‬ ‫نجفقلي حبيبي هفته گذش��ته در گفت‌وگو با روزنامه‬ ‫آرم��ان و در واكن��ش به ادع��اي تضعي��ف اصالح‌طلبان‬ ‫گفته اس��ت‪‌« :‬مش��خصا با توجه به نمونه‌ه��اي موجود و‬ ‫اظهارنظرهايي كه از س��وي همين اف��راد اصولگرا انجام‬ ‫مي‌ش��ود‪ ،‬چنين ادعايي با واقعيت بيرون��ي انطباق ندارد‪.‬‬ ‫مشاهده مي‌كنيم كه مدام س��خناني از سوي جريان رقيب‬ ‫اصالح‌طلب��ان يعني اصولگراي��ان در ارتباط ب��ا اين گروه‬ ‫زده مي‌ش��ود ك��ه گاه��ي هم��راه ب��ا تعابي��ر تند اس��ت‬ ‫و اي��ن خ��ود بهتري��ن مدع��ا ب��راي اثب��ات پوياي��ي‬ ‫مجموع��ه‌اي اس��ت ك��ه رقيب��ش از حض��ور ي��ا‬ ‫فعاليت��ش احس��اس نگران��ي و ه��راس مي‌كن��د‪».‬‬ ‫وي تصريح ك��رده‪« :‬اصولگرايان نگرانن��د كه در صورت‬ ‫لحظه‌اي غفلت ي��ا كوتاهي‪ ،‬مجبور ش��وند مركب كنوني‬ ‫عرصه قدرت را ب��ه اصالح‌طلبان واگذار كنن��د‪ .‬تمام اين‬ ‫مس��ائل كه در زمينه فعالي��ت و وجود جري��ان اصالحات‬ ‫به‌وجود آمده‪ ،‬ناشي از وجود پايگاه اجتماعي اصالح‌طلبان‬ ‫است‪».‬‬ ‫برداش��ت من از صحبت‌هاي دوس��تان موتلف��ه نيز چنين‬ ‫مطلبي نبوده و معتقدم موتلفه مثل گذشته با ديگر دوستان‬ ‫اصولگرا همكاري خواهد داشت‪».‬‬ ‫رضا سراج در‬ ‫گفت و گو با‬ ‫سايت فردا‬ ‫به بررسي‬ ‫تحوالت‬ ‫سوريه‬ ‫پرداخته‬ ‫است‬ ‫مجله تايم به‬ ‫رقابت‌هاي‬ ‫انتخاباتي‬ ‫آمريكا‬ ‫پرداخته‬ ‫است‬ ‫پيروزي هاي‬ ‫پي در پي‬ ‫ورزشكاران‬ ‫ايراني‬ ‫تيتر نخست‬ ‫رسانه هاي‬ ‫داخلي شد‬ ‫‪31‬‬
‫نقد و نظر‌‬ ‫همبستگي جمعي ايرانيان‬ ‫طال در خانه‬ ‫ايرانيان‬ ‫چگونه ورزش جاي‬ ‫سياست و اقتصاد‬ ‫را مي‌گيرد؟‬ ‫نقد و نظر‬ ‫مثلث شماره ‪138‬‬ ‫‪32‬‬
‫داوود حشمتي‬ ‫‪1‬‬ ‫نقدونظر‬ ‫مثلث شماره ‪138‬‬ ‫كم‌كمچشم‌ها‪،‬گوش‌هاواذهانبهسمتلندنمي‌چرخد؛‬ ‫جاييكهسي‌اميندورهبازي‌هايالمپيكتابستانيجهانبرگزار‬ ‫تجهانمعاصر‬ ‫مي‌شود‪.‬لندنبي‌شكيكيازقطب‌هايسياس ‌‬ ‫است‪ ،‬اما اين روزها نه از دريچه سياست كه از پنجره ورزش همه‬ ‫را به خود مشغول كرده‪.‬‬ ‫مسئوالن انگليسي سال‌هاست براي برگزاري اين رويداد‬ ‫تدارك مي‌بينند‪ .‬در يك سال گذش��ته در رشته‌هاي مختلف‪،‬‬ ‫المپيك آزمايشي برگزار كردند تا با آزمون و خطا معايب برگزاري‬ ‫اين مسابقات را برطرفكنند‪.‬‬ ‫المپيك را از هر زاويه‌اي كه نگاه كنيد قابل بررسي است‪.‬‬ ‫اگر ورزش‌دوست باشيد المپيك و ركوردهايش برايتان جذاب‬ ‫است‪ .‬اگر سياستمدار باشيد دقايق بسياري سرگرمتان مي‌كند و‬ ‫مهمتر اينكه رويدادي است كه در آن همه ملت‌ها حضور دارند‪.‬‬ ‫همه براي باال بردن پرچم كشورشان تالش مي‌كنند‪ .‬حتي اگر‬ ‫فردي عادي باشي باز هم نمي‌تواني خود را از تب و تاب المپيك‬ ‫دور نگه‌داري و نس��بت به آن بي‌تفاوت باش��ي؛ در يك كالم‬ ‫المپيكهمهرامسحورخودمي‌كند‪.‬‬ ‫زير س��ايه اين هيجان همه چيز رنگ مي‌بازد و به تعادل‬ ‫مي‌رسد‪.‬هيجاناتفروكشمي‌كند‪.‬خبرهايتحوالتخاورميانه‬ ‫در رسانه‌ها كم‌رنگ مي‌شود‪ .‬كسي س��راغي از تونس‪ ،‬مصر‪،‬‬ ‫مبارك و بن‌علي نمي‌گيرد‪ .‬براي هيچ كس مهم نيست يونان در‬ ‫بدترين شرايط اقتصادي مجبور به انجام رياضت‌هاي اقتصادي‬ ‫است‪ ،‬اسپانيا با مشكالت مالي روبه‌روست يا بدهي‌‌هاي دولت‬ ‫آمریكا چند‌هزار ميليارد دالر اس��ت؛ تنها چيزي كه همه به آن‬ ‫توجه دارند‪ ،‬ساعات مسابقات و شمارش تعداد طال و نقره است‪.‬‬ ‫در اين فضا اتفاقات مهم بسياري البه‌الي اخبار مربوط به‬ ‫المپيك گ ‌م مي‌شود؛ اتفاقاتي مثل مبارزات انتخاباتي و سفرهاي‬ ‫تبليغاتي اوباما و رامني‪ .‬اس��تعفاي كوفي‌عنان از كميته‌اي كه‬ ‫س��ازمان ملل متحد براي صلح در سوريه تش��كيل داده بود‪.‬‬ ‫درگيري‌هاي مرزي تركيه و س��وريه‪ .‬ديگر براي كسي مهم‬ ‫نيست كه درگيري‌ها در سوريه چند كش��ته برجاي گذاشته‪.‬‬ ‫ارتش سوريه چگونه با مخالفان در حلب مشغول جنگ است‬ ‫و هيچ كس سراغي از شيعيان لبنان نمي‌گيرد؛ المپيك همه را‬ ‫مسحور خود كرده‪.‬‬ ‫ورزش و همبستگي ايجاد شده ناشي از رقابت دردو ديدگاه‬ ‫موردتوجهجامعه‌شناسانقرارگرفته؛عده‌اينقشهنجارسازي‬ ‫ت ورزش��ي را مهم بيان كردند و‬ ‫و تعادل ناش��ي از تنازع و رقاب ‌‬ ‫برخي ورزش را پديده‌‌اي چند‌‌اليه می‌دانند‪.‬الکساندر سوروکین‪،‬‬ ‫جامعه‌شناس روسی معتقد اس��ت‪« :‬در دنیای امروز‪ ،‬با بزرگتر‬ ‫شدن جوامع‪ ،‬قوانین مربوط به ورزش عام‌تر شده و هنجارهای‬ ‫فراگیرتری پیدا کرده اند‪ .‬به همین دلیل تا حد زیادی به عنصر‬ ‫همبستگیتحتتاثیررقابتسالمتوجهشدهاست‪».‬‬ ‫اميل دوركيم‪ ،‬جامعه‌شناس «كاركردگرا» كه بر نقش و‬ ‫اهميتجامعهتاكيدداردوبابهره‌گيريازنظريهسيستم‌ها‪،‬جامعه‬ ‫را مانند ماشين و سيستم داراي كاركردهايي مي‌داند معتقد است‬ ‫كه وحدت افراد به هم‌وابسته (‪ )associated‬در نهايت واقعيت‬ ‫اجتماعي و جامعه را مي‌سازد‪ .‬افراد در ارتباط با يكديگر هستي‬ ‫جمعي جديدي را مي‌س��ازند كه از آن به «موجودي اخالقي»‬ ‫تعبير می‌کند؛ ش��خصيتي جديد متولد مي‌شود كه یکدیگر را‬ ‫فراگرفته و در خود مي‌گنجاند‪ .‬ديگر دو ش��خص مجزا و تمايز‬ ‫وجود ندارد‪ ،‬بلكه يك شخص وجود دارد‪ .‬به اين ترتيب مي‌بينيم‬ ‫كه در زمان برگزاري يك مسابقه عموم افراد جامعه با احساس‬ ‫همگراييبهدنباليكپيروزيواحدهستندكهدرورزشكارشان‬ ‫تجلي پيدا مي‌كند و اين همان «موجود اخالقي» را پديد مي‌آورد‬ ‫كهسببهمبستگيبيشترمي‌شود‪.‬‬ ‫عالوه بر اين ویلفردو پارتو‪ ،‬جامعه‌ش��ناس و فيلس��وف‬ ‫ايتاليايي در مباحث خود كه بيشتر غرايز انس��ان را مورد توجه‬ ‫ق��رارداده و در میان آنها بر غریزه «بق��ای مجموعه» و غریزه‬ ‫«تدابیر»تاکیدکرده‪،‬معتقداست‪«:‬هرچهغریزهاولباعصبیت‪،‬‬ ‫اظهار وجود‪ ،‬خشونت و همبستگی شدید توام بوده و بیشتر جنبه‬ ‫هیجانی و عاطفی دارد‪ ،‬غریزه دوم بیشتر بعد عقالنی انسان را‬ ‫بیانمی‌کند؛چنانچهدرجوامعگذشته‪،‬اگرایندوغریزهدرحالت‬ ‫تعادل قرار می‌گرفتند‪ ،‬جامعه نیز متعادل می‌شده‪ ،‬ولی اگر یکی‬ ‫از این غرایز نسبت به دیگری اهمیت بیشتری می‌یافت‪ ،‬جامعه‬ ‫به سمت عدم تعادل و در بیشتر مواقع‪ ،‬به سوی خشونت پیش‬ ‫می‌رفت‪ .‬بر این اساس‪ ،‬یکی از اتفاقاتی که در دنیای مدرن افتاده‪،‬‬ ‫تالش برای افزایش تعادل میان این دو غریزه بوده و در چنین‬ ‫شرایطی‪ ،‬ورزش زمانی می‌تواند عامل همبستگی شود که در‬ ‫آن غریزه بقای مجموعه و غریزه تدابیر در حالت متعادلی نسبت‬ ‫به یکدیگر قرار گرفته باشند‪».‬در عين حال‪ ،‬برخي معتقدند كه‬ ‫ورزش يك پديده چند‌اليه بوده و نقش «شكل‌دهنده هويتي» و‬ ‫ايجاد«همبستگي» رانيزدرجامعهايفامي‌كند‪.‬‬ ‫در اين زمينه‪« ،‬پي‌ير بورديو»‪ ،‬جامعه‌ش��ناس فرانسوي‬ ‫معاصروخالقمفاهيميچون«سرمايهفرهنگي»امراجتماعيرا‬ ‫يداندوتاكيدمي‌كند‪«:‬مانمي‌توانيم‬ ‫يكواقعيتتفكيك‌ناپذيرم ‌‬ ‫صرفا با يك ديدگاه يا يك رويك��رد‪ ،‬به امر اجتماعي بپردازيم‪،‬‬ ‫بلكه بايد تركيبي پويا از رويكردهاي مختلف جامعه‌شناس��ي‪،‬‬ ‫انسان‌شناسي‪ ،‬روان‌شناسي‪ ،‬سياسي و اقتصادي را مورد بررسي‬ ‫قرار دهيم‪ .‬همچنين نمي‌توانيم در تحليل امر اجتماعي‪ ،‬فقط به‬ ‫روش‌هاي كمي توجه كنيم‪».‬‬ ‫بورديو از اين منظر وارد بحث سياسي ورزش مي‌شود و‬ ‫مي‌گويد‪« :‬امر ورزش��ي ظاهرا يك امر غيرسياسي است‪ ،‬ولي‬ ‫در واقع ميداني براي رقابت بر سر قدرت است‪ ».‬از سوي ديگر‪،‬‬ ‫بورديو عقيده دارد كه مردم داوطلبانه وارد سازمان‌هاي ورزشي‬ ‫مي‌شوند و از طريق رقابت‪ ،‬خش��ونت خود را تخليه مي‌كنند‪.‬‬ ‫حكومت‌ها نيز سازمان‌هاي ورزشي را به رسميت مي‌شناسند‪،‬‬ ‫چرا‌كه از طريق آنها مي‌توانند به بسيج و فتح توده‌ها دست يابند‪.‬‬ ‫پتانسيلقدرتيكهدرورزشوجوددارد‪،‬سببمي‌شودگروه‌هاي‬ ‫مختلف مانند احزاب سياسي و س��نديكاها‪ ،‬كليساها و مراكز‬ ‫سرمايه‌داري وارد عرصه ورزش شوند‪ .‬به اين ترتيب مشاهده‬ ‫مي‌شود كه ورزش در دنیای امروز عامل بسیار مهم اجتماعی‬ ‫است و از آنجا که جامعه جهانی به سمت منازعه حركت كرده‪،‬‬ ‫ورزش نيز اهميت بيشتري پيدا مي‌كند‪ .‬ورزش به‌عنوان يك‬ ‫پدیده اجتماعی‪ ،‬در عین حالی که می‌تواند غریزه اظهار وجود‬ ‫آدمیراتقویتکند‪،‬تاثیربسیارمثبتینیزدرشکل‌گیریوتقویت‬ ‫همبستگی و هویت‌های کوچک و بزرگ گروهی‪ ،‬قومی و ملی‬ ‫داشته و در عین حال‪ ،‬این قابلیت را دارد که از گسیختگی‪ ،‬هرج و‬ ‫مرج و جنگ تا حد زیادی جلوگیری کند‪.‬‬ ‫برخالف اينكه گفته مي‌ش��ود پنج حلقه المپيك‪ ،‬نماد‬ ‫همبستگي پنج قاره اس��ت‪ ،‬در عمل ورزش در اين مسابقات‪،‬‬ ‫به‌عنوانمحيطيبرايرقابتشناختهمي‌شودودرتقويتهويت‬ ‫وهمبستگييككشورتاثيرگذاراست‪.‬‬ ‫همانطوركهدانشمنداندربعدفرديمعتقدهستندبخش‬ ‫قابل‌توجهي از شخصيت انسان‪ ،‬در مدرسه و گروه‌هاي همبازي‬ ‫شكل مي‌گيرد و در چارچوب تيم‌هاي ورزشي در مدرسه و كوچه‬ ‫ظهور پيدا مي‌كند‪ ،‬مفاهيم عميق اجتماعي مانند هويت جمعي‪،‬‬ ‫تعاون‪ ،‬قانون‌پذيري‪ ،‬سازماندهي تقويت شده و در ابعاد وسيع‌تر‪،‬‬ ‫بازتابآنهابرهمبستگيمليديدهمي‌شود‪.‬‬ ‫از سوي ديگر‪ ،‬ورزش س��ازوكاري مناسب و موثر براي‬ ‫نزديك كردن خرده‌فرهنگ‌ها در يك كش��ور اس��ت‪ .‬اهتزاز‬ ‫پرچم و پخش س��رود ملي يك كشور در مس��ابقات جهاني‪،‬‬ ‫بازگوكننده وحدت ملي در آن كشور است و غرور ملي را به همراه‬ ‫دارد؛ پديده‌اي كه دقيقا اين روزها شاهد آن هستيم‪ .‬منازعات‬ ‫آمريكا‪ ،‬چين و روس��يه خود را به عرصه ورزش كشيده؛ تا آنجا‬ ‫كه ورزشكاران چيني از اينكه نتوانستند بعد از سال‌ها تالش در‬ ‫«كارخانه‌هاي قهرمان‌سازي چيني» مدال طال كسب كنند‪ ،‬از‬ ‫طرف جامعه طرد و مورد نكوهش قرار مي‌گيرند‪ .‬در نگاه مردم و‬ ‫مطبوعات چين اين تنها مدال طالست كه ارزشمند است؛ چرا‬ ‫كه تنها در اين صورت سرود ملي چين نواخته خواهد شد‪ .‬از نگاه‬ ‫آنهاداشتنمدالنقرهيعنينمادشكست‪.‬‬ ‫در ابعادي كوچك‌تر درست مانند اين مسائل را مي‌توان در‬ ‫ت ورزشكاران كشورمان‬ ‫اوضاع داخلي ايران مشاهده كرد‪ .‬موفقي ‌‬ ‫در مدال‌آوري خصوصا از نوع طال به مذاق مردم ايران خوش آمده‬ ‫وباعثشدهتابسياريازمشكالتفراموششود‪.‬اينروزهاديگر‬ ‫خبري از باال و پايين رفتن قيمت مرغ نيست‪ .‬هيچ خبرگزاري و‬ ‫رسانه‌‌اي راجع به صف‌هاي مرغ چيزي نمي‌نويسد‪ .‬انگار يكباره‬ ‫تب عرضه و خريد مرغ فروكش كرده يا به دست معجزه‌اي همه‬ ‫مشكالتوگرفتاري‌هاياينحوزهبرطرفشدهاست‪.‬‬ ‫المپيكوبازي‌هايآن‪،‬فوتبالورزشمحبوبوپرطرفدار‬ ‫را هم از رونق انداخته‪ .‬تا آنجا كه عادل فردوس��ي‌پور‪ ،‬مجري‬ ‫مشهور برنامه مطرح‪ ٩٠‬كه در حوزه فوتبال حرف‌هاي بسياري‬ ‫براي گفتن دارد‪ ،‬برنامه المپيكي وزنه‌ب��رداري را مجري‌گري‬ ‫مي‌كند و اتفاقا آنقدر تحت‌تاثير شرايط هيجان‌زده مي‌شود كه با‬ ‫مشاهده روند مدال‌آوري كشورمان مي‌گويد‪« :‬اگر با همين روند‬ ‫جلو برويم رقيب چين خواهيم بود»‪ .‬اما اين تنها عادل نيست كه‬ ‫هيجان‌زده شدهو بهدنبال شمارشطالونقره‌هايبازي‌هاست‪.‬‬ ‫همه‌جا مي‌توان ح��رف المپيك و مدال‌ها را ش��نيد‪ .‬در‬ ‫شبكه‌هاي اجتماعي ديگر خبري از مخالفان و موافقان نظريات‬ ‫سياسي نيست‪ .‬بيشترين حجم اخبار و نظرات مربوط به المپيك‬ ‫اس��ت‪ .‬هر‌كس به نوبه خود تالش مي‌كند تا اخبار مختلفي در‬ ‫رابطه با المپيك و موفقيت‌هاي ورزشكاران ايراني در المپيك‬ ‫ارائه كند‪.‬‬ ‫صداوسيما تحت‌تاثير شرايط قرار گرفته و در گزارشات آن‬ ‫مي‌توان صحنه‌هاي بسياري از شادي‌هاي تماشاگران ايراني‬ ‫مقيم خارج كه سال‌هاي سال كمتر ديده مي‌شد را مشاهده كرد؛‬ ‫انگار همه چيز تغيير كرده و المپيك همه را مسحور خود كرده‪.‬‬ ‫قيمت ارز در روزهايي كه ورزشكاران ايراني مشغول جمع‌كردن‬ ‫مدال‌هاي طال بودند نزديك به‪ ٢٠‬درصد افزايش يافت و از مرز‬ ‫‪ ٢١٠٠‬تومان گذشت‪ ،‬اما واكنش زيادي مشاهده نشد‪ .‬در حالي‬ ‫كه پيش از اين باال و پايين شدن حتي ‪ ١٠‬تومان در قيمت ارز‬ ‫همه توجه‌ها را به خود معطوف مي‌كرد‪ .‬در همين شرايط است‬ ‫كه قيمت پژو‪ ٢٠٦‬به باالي‪ ٢٠‬ميليو ‌ن تومان رسيد‪.‬‬ ‫بازار مرغ‪ ،‬ارز‪ ،‬مس��كن و خودرو ام��ا در هياهوي ورزش‬ ‫گم شده‪ .‬مسئوالن به ورزش��كاران تبريك مي‌گويند‪ .‬در اين‬ ‫وضعيت مهم نيست كه چطور بايد مهار قيمت اجناس و كاالها‬ ‫يا رفع مشكالت سياسي و اجتماعي را به دست گرفت؛ چرا كه‬ ‫المپيك همه را مسحور خود كرده‪.‬‬ ‫موفقیت در عرصه المپیک یا س��ایر رقابت‌های جهانی‪،‬‬ ‫می‌تواند ش��ور و ش��وق ملی ب��رای ارتق��ای توانمندی‌ها در‬ ‫عرصه های متنوع را نزد عموم م��ردم دامن بزند‪ .‬هنوز فاصله‬ ‫کشور ما در بسیاری از رش��ته‌های ورزشی با قافله جهانی زیاد‬ ‫است‪ .‬این فاصله‌ها را باید رفع کرد و نشان داد که استعدادها و‬ ‫ظرفیت‌های ایرانی بسیار وسیع است و می‌تواند در زمینه‌های‬ ‫مختلفسرآمدهاباشد‪.‬‬ ‫ی‬کوتا‮ه‬ ‫ت‬ا‮ز‬مناف ‮ع‬مل ‮‬ ‫ی‬حاض ‮ر‬نیس ‮‬ ‫ط‬هیچ‌‬کس ‮‬ ‫در این شراي ‮‬ ‫ی‬ ‮و‬سعه‮‌‬صد‮ر‬ ‫ن‬برکنا‮ر‬ش��د‮ه‬نی ‮ز‬ب‮ا‬چشم‌پوش ‮‬ ‫ی‬مدیرا ‮‬ ‫‬بیاید‪‬،‬حت ‮‬ ‫ت‬کنند‪ .‬از همين‬ ‫ی‬ر‮ا‬تقوی�� ‮‬ ‫ی‬مل ‮‬ ‫ش‬می‌کنن ‮د‬ت‮ا‬همبس��تگ ‮‬ ‫‬تال ‮‬ ‫روست كه كريم صفايي‪ ،‬رئيس سابق فدراسيون تيروكمان كه‬ ‫رفتنش از اين فدراسيون حرف و حديث‌هاي فراواني را به‌همراه‬ ‫داشتحاضرنيست منافع شخصي رابرمسائلمليترجيحدهد‬ ‫و با دامن زدن به حاش��يه‌هاي بركناري‌اش از اين فدراس��يون‬ ‫ورزش كشور در المپيك را به حاشيه بكشدمانند احمددنيامالي‪.‬‬ ‫در واقع پيرو‌زي‌ها و كاميابي‌هاي ورزش��ي ديگر رنگ و بوي‬ ‫شخصي‪ ،‬حزبي‪ ،‬جناحي و حتي دولتي ندارد‪ .‬اين دستاوردهاي‬ ‫ورزشكاران از ديد عموم مردم متعلق به كل «ايران اسالمي»‬ ‫استكه«يكپارچگي»و«همبستگي» رااينروزهابيشترتجربه‬ ‫مي‌كند‪.‬موفقيت‌هاي كاروان ايران دقيقا همان چيزي بود كه ما‬ ‫مي‌خواستيم‪ .‬همان چيزي كه جامعه مي‌خواست‪ .‬همان چيزي‬ ‫كهدوستداشتيم اتفاقبيفتد‪.‬ورزش گويسبقتراازسياستو‬ ‫اقتصاد ربوده است و طال به خانه ايرانيان آمده‪g .‬‬ ‫‪33‬‬
‫گزارشي متفاوت از لندن ‪2012‬‬ ‫نقدونظر‬ ‫ايراني‌‌تر از ايران خودمان‬ ‫مثلث شماره ‪138‬‬ ‫مصطفي شوقي‪ /‬لندن‬ ‫‪2‬‬ ‫وارد اتاق ‪ 52‬كه مي‌شوي‪ ،‬بوي خاك آشنا را مي‌شنوي؛‬ ‫كتيبه‌اي بزرگ از نياكان تو و تو حيران كه در اين ملك چه‬ ‫مي‌كنند‪،‬تكه‌اي از ميهن! از كنار مصر كه مي‌گذري(؟!) ايران‬ ‫است‪ .‬در نقشه جغرافيا اما اين دو همسايه هم نيستند‪ ،‬اما آنها‬ ‫قدم بلندي از مصر تا ايران‪ ،‬هند و چين برداشته‌اند‪ .‬اين قدم‬ ‫بلند كه هزار هزار كيلومتر اس��ت براي آنها‪ ،‬براي تو داالني‬ ‫باريك است و پله‌اي سنگي كه ش��ايد از همان سنگ‌هايي‬ ‫باشد كه از جان تو كنده‌اند‪.‬‬ ‫راه��روي اي��ران(؟!) هم��ان اتاق ‪ 52‬اس��ت‪ .‬ش��ايد‬ ‫‪ 40‬متر‌مربع؛ اما به حساب و كتاب هم بينديشي اينجا همه‬ ‫تاريخ توس��ت كه در اين ‪ 40‬متر ج��اي داده‌اند؟ مي‌روي در‬ ‫صف مدرس��ه‌اي‌ها‪ ،‬معلم مي‌گويد‪« :‬اينجا ايران اس��ت‪...‬‬ ‫در خاورميانه و تمدن بزرگي داش��ته كه جنگ‌هاي زيادي‬ ‫كرده‌اند‪ ،‬اما قس��متي از آثار باقيمانده‌ش��ان اينجاس��ت‪»...‬‬ ‫پسر صورت كك‌مكي كه جزوي از شناسنامه فرزندان اين‬ ‫خاك است‪ ،‬مي‌پرسد‪« :‬آن چيس��ت كه در شيشه است‪»...‬‬ ‫معلم مي‌خندد و بچه‌ها را از جلوي سرباز هخامنشي مي‌برد‬ ‫روبه‌رو؛ يعني چند متري مي‌روند جلوتر وسط آن ‪ 40‬متري‪.‬‬ ‫معلم مي‌خندد و مي‌گوي��د‪ «:‬اين اولين ل��وح آزادگي مردم‬ ‫جهان است‪ ».‬همان پسر مي‌پرد و مي‌گويد خيلي مهم است‬ ‫و معلم كه كالس درس تاريخ��ش را آورده اينجا‪ ،‬مي‌گويد‪:‬‬ ‫«خيلي‪ »...‬تو مي‌ماني كه چه بگويي‪ ...‬اينجا كالس درس‬ ‫است و معلم آشكارا دارد دروغ تحويل مي‌دهد كه اينها خيلي‬ ‫جنگ كرده‌اند‪ ،‬اما منشور آزادگي و برابري داشته‌اند‪ .‬علي از‬ ‫رفقاي همراه را شير مي‌كنيم كه برود جلو و به معلم بگويد‬ ‫‪34‬‬ ‫كه اين چيس��ت و آن جنگ‌ها براي چه بوده‪ ...‬معلم اخمي‬ ‫‌مي‌كند و بچه‌هايش را مي‌برد‪ ،‬مصر! ش��ايد آنجا بگويد كه‬ ‫اين موميايي‌ها براي خوردن بوده و ساختمان‌هاي ما بهتر از‬ ‫اهرام اس��ت‪ ...‬وهكذا‪ .‬موزه بريتانيا‪ ،‬موزه نشان دادن قدرت‬ ‫سرزميني است كه روزگاري مدعي بودند در آن آفتاب غروب‬ ‫نمي‌كند؛ نمايش استعمار ملت‌ها‪.‬‬ ‫اين اولين مواجهه ايران��ي ما بود با لن��دن ‪ 2012‬كه‬ ‫فرقش با تمام سال‌هاي گذشته و آينده‌اش به همين ‪2012‬‬ ‫بودن اس��ت كه المپي��ك در آن برگزار مي‌ش��ود؛ بهانه‌اي‬ ‫انگليسي براي نشان دادن همه داشته‌ها و نداشته‌هايشان‪.‬‬ ‫لندن س��ومين المپيك خود را در حالي برگ��زار مي‌كرد كه‬ ‫بحران اقتص��ادي اروپا و جه��ان را مثل توفان��ي بزرگ در‬ ‫برگرفته و همين كافي است كه استفاده از رويدادي اينچنيني‬ ‫براي رونق اقتصاد انگليس كافي باش��د‪ ،‬پ��س اينجا همه‬ ‫چيز اقتصادي اس��ت‪ .‬از كوكاكوال كه در بهت و حيرت همه‬ ‫اهل ورزش و اقتصاد جلوي ورزش��كاران در گفت و گوهاي‬ ‫مطبوعاتي پس از مدال‪،‬نمايان اس��ت تا پوستر‌هاي بزرگ‬ ‫سامس��ونگ كه گوش��ه ديگر كار را گرفته‪ .‬المپيك لندن‬ ‫بي‌شك اقتصادي‌ترين المپيك در تمام ادوار تاريخ است؛ از‬ ‫باستان تا آخردنيا‪ ...‬شايد‪ .‬المپيك با آنچه اين روزها در لندن‬ ‫مي‌گذرد‪ ،‬به سه دوره تاريخي تقسيم مي‌ش��ود؛ دوره اول ‪،‬‬ ‫دوره ش��كل‌گيري جنبش المپيك و ساختن آرمان‌هاي آن‬ ‫كه خيلي هم بر مبناي اخالقي كه ما در نظرمان است شكل‬ ‫نگرفته است‪ .‬اصالت انسان‪ ،‬ليبراليسم و سكوالريسم مباني‬ ‫پنج حلقه المپيك طي اولين دوره المپيك مدرن تا المپيك‬ ‫بارس��لون بر جريان ورزش آماتوري اولين دوره بازي‌هاي‬ ‫المپيك بود‪ .‬پ��س از دو دوره المپيك ناقص در ش��وروي و‬ ‫آمريكا (تقابل شرق و غرب) با بارس��لون از شكل آماتوري‬ ‫البته بر مبناي همان اصول تبلور يافته وارد جريان حرفه‌اي‬ ‫شدن ش��د؛ در اين ميان اما در سال ‪ 2000‬و آتن سياست در‬ ‫پس‌زمينه المپيك شكلي عيني يافت تا اينكه در لندن اقتصاد‬ ‫و سياست با يكديگر هم‌پيمان ش��دند و حاال در مرحله سوم‬ ‫مي‌توان گف��ت كه المپيك در حال پوس��ت‌اندازي اس��ت؛‬ ‫چه آنكه اصالت نه اصول اخالق��ي نيم‌بند جنبش المپيك‬ ‫است‪ ،‬بلكه اقتصاد و سياس��ت در رقابتي مسالمت‌آميز سايه‬ ‫انداخته روي پنج حلقه‪ .‬لندن از اي��ن نظر نقطه‌عطف همه‬ ‫المپيك‌هاس��ت‪ .‬از همان فرودگاه هيترو لندن كه پليس��ي‬ ‫محجبه مس��لمان بنگالدش��ي‌تبار مهر ورود را كوبيد روي‬ ‫پاسپورت‌ام تا همان فرودگاه هيترو كه باز پليسي مصري‌تبار‬ ‫خروج‌مان را زد‪ ،‬همه روزها بيشتر از هر جاي ديگري اينجا‬ ‫در لندن مسلمان ديدم؛ پليس‌هاي مسلمان‪ ،‬راننده مسلمان‪،‬‬ ‫فروشنده مسلمان و‪ ...‬وجه همه اين مسلماني آنها نمادهاي‬ ‫اسالمي‌ فردي بود كه با خود داشتند‪ .‬بانوان حجاب كامل و‬ ‫صفت و سخت و آقايان ريشي نه نشانه ديانت كه نشاني از‬ ‫اسالم‪ .‬عمران‪ ،‬پليس پاكستاني‌تبار كه با همان لباس كامل‬ ‫پليسي‪ ،‬كلت و دس��تبد به كمر و گازاش��ك‌آور به بازو وقتي‬ ‫فهميد ايراني هستيم اول از همه س��راغ امام خميني(ره) را‬ ‫گرفت و بعد از سياس��ت‌هاي ايران گفت‪ .‬من فقط توانستم‬ ‫در آن بهت و حيرتم و فروريختن تصورات قبلي‌ام يك سوال‬ ‫بپرسم كه ايراني‌ها چگونه‌اند و او در حالي كه مي‌خنديد تنها‬ ‫گفت بسيار دوستشان دارم‪ .‬همين موضوع را از يك هندي‪،‬‬ ‫ادريس تونس��ي‪ ،‬خانم عينبه كويتي و‪ ...‬شنيدم‪ .‬ايراني‌ها در‬ ‫اين كشور نزد مسلمانان احترام دارند و من با تمام تصورات‬ ‫قبلي خوشحال بودم‪ .‬آنها بيش��تر از هر چيزي مرا متعجب‬ ‫كردند؛ گاهي از برخي از سياس��ت‌هاي اي��ران كه در داخل‬ ‫دفاعي از آن نمي‌ش��ود‪ ،‬جانانه دفاع مي‌كنن��د و اين حرف‬ ‫محمد از بنگالدش برايم جالب بود که وقتي در فروش��گاه‬ ‫وست‌فيلد معروف در مورد احمدي‌نژاد حرف مي‌زد‪ ،‬احساس‬ ‫كردم نگاهي كه آنها دارند هيچ وقت ما نداشته‌ايم و چرا‪ .‬ياد‬ ‫ي افتادم كه مي‌گفت هيچ‬ ‫حرف‌هاي يك روزنامه‌نگار قديم ‌‬ ‫وقت رخت چرك‌هايت را روي طناب خانه‌ات پهن نكن و تو‬ ‫به‌عنوان يك روزنامه‌نگار كه از ايران آمده مي‌ديدي آنهايي‬ ‫كه مدافع ايران هستند به طور واقعي نه آرماني تنها رخت‌هاي‬ ‫سفيد و پاكيزه‌ات را روي طناب خانه ديده‌اند‪.‬‬ ‫به محم��د بنگالدش��ي گفت��م چ��را از احمدي‌نژاد‬ ‫دفاع مي‌كند؛ خيلي راح��ت گفت كه در كش��ور ما خيلي از‬ ‫سياستمداران يك دهم او هم جرات ندارند‪ .‬بعد براي اولين‬ ‫بار ديدم كه مس��لماني در لندن و فروشگاهي متعلق به يك‬ ‫صهيونيست از ضد‌اسرائيلي بودن ايران گفت‪ .‬اولين بار بود‬ ‫كه فردي را ديدم اينچني��ن بي‌تكلف در لندن از اس��رائيل‬ ‫س��خن مي‌گويد‪ .‬يك بار ديگر اين مساله تكرار شد؛ موقعي‬ ‫كه براي ديدن مراس��م افتتاحيه به‌هايد پ��ارك لندن رفته‬ ‫بوديم‪ ،‬سياهپوستي را ديديم كه بروشورهايي بر ضد اسرائيل‬ ‫پخش مي‌كرد‪ .‬خيلي‌ها پس مي‌زدند‪ .‬آگهي‌هاي توماس را‬ ‫از ترس و ما هم كه گرفتيم او بيشتر از اينكه آگهي ساده اش‬ ‫را دريافت كرده‌ايم از ايراني بودنمان خوشحال بود‪ .‬توماس‬ ‫س��ياه پوس��ت ضد صهيونيس��م‪ ،‬مثل خيلي از رسانه‌هاي‬ ‫ايراني ك��ه چند ماه پيش خب��ر از صهيونيس��تي بودن نماد‬ ‫المپيك داده بودن��د اينجا نيز همان تبلي��غ را در‌هايد پارك‬ ‫آزادانه برضد اس��رائيل مي‌كرد اما خارج از اين فضاي س��بز‬ ‫او عنصري نامطلوب است؛ ش��ايد اينها تنها ظاهر باشد چه‬ ‫آنكه او در‌هايد پارك هم عنصري نامطلوب بود براي اربابان‬ ‫سنتي و پنهان بريتانيا! جدا از مس��ائلي كه گفتم تا روز آخر‬ ‫اين سوال براي من هنوز وجود داشت كه چرا حداقل از هر‬ ‫‪ 10‬نفري كه مي‌بيني در اينجا حداقل سه نفرشان مسلمان‬ ‫هس��تند و البته نه مس��لمان مخفي كه در اي��ن ماه مبارك‬ ‫روزه دار و البته بر حفظ نمادهاي اسالمي‌ش��ان به ش��دت‬ ‫معتقد‪ .‬خيلي از كس��اني كه مس��ئول امنيتي بازي‌ها بودند‬ ‫و به قول يكي از رفقا مس��ئول چك و خنث��ي در ورودي هر‬
‫چگونهورزشهمبستگي‌هاياجتماعيماراتقويتكرد؟‬ ‫نصراهلل پژمان‌فر‪ /‬عضو كميسيون فرهنگي مجلس‬ ‫‪3‬‬ ‫باور و عقيده من اين اس��ت كه ه��ر آن چيزي كه در‬ ‫جامعه امروز ما منجر به انس��جام‪ ،‬وابس��تگي و دلبستگي‬ ‫مي‌ش��ود بايد نس��بت به آنها كار ويژه صورت گيرد‪ .‬ورزش‬ ‫يكي از اين اسباب‪ ،‬غرور ملي است‪ .‬مس��اله‌اي كه موجب‬ ‫مي‌ش��ود مردم ما بتوانند جايگاه منطق��ه‌اي و جهاني پيدا‬ ‫كنند‪ .‬در اين ميان الزم است اشاره كنم كه بخشي از تحقق‬ ‫غرور ملي به پيش��رفت‌هاي علمي‌ مربوط مي‌ش��ود‪ .‬مانند‬ ‫پيشرفت در موضوعاتي مثل نانو يا انرژي هسته‌اي‪ .‬در واقع با‬ ‫نقدونظر‬ ‫تجلي غرور ملي‬ ‫درالمپيك‬ ‫پيشرفت‌هايي كه در اين زمينه به‌دست آورده‌ايم و با‌توجه به‬ ‫اطالع رساني‌هايي كه انجام شد موجب شد تا مردم احساس‬ ‫غروركنند‪ .‬زيرا همين مردم يك خانواده بزرگي را به نام كشور‬ ‫ايران تشكيل داده‌اند‪ .‬هر فردي مي‌تواند با بروز توانايي‌ها و‬ ‫با استفاده از قوه خود غرور ملي ايجاد كند‪ .‬بايد توجه داشته‬ ‫باشيم اين مسائل كه باعث غرور مي‌شود از طرفي زمينه رشد‬ ‫و بلوغ جامعه را هم فراهم سازد‪ .‬امروز وقتي فردي مي‌تواند‬ ‫با پيروزي‌هاي ورزشي كشور ما را در دنيا مطرح كند و براي‬ ‫ما غرور ملي ايجاد كند سهم بزرگي را در پيدايش انسجام و‬ ‫همبستگي اجتماعي در كشور ايفا كرده است‪.‬‬ ‫به بيان ديگر در شرايطي كه كش��ور به واسطه برخي‬ ‫مس��ائل همچون تحريم‌ها‪ ،‬گراني‌ها و يا برخي اختالفات‬ ‫سياسي در شرايط خاصي به س��ر مي‌برد اينگونه پيروزي‌ها‬ ‫همانند آنچه كه در المپيك لندن رخ داد مي‌تواند به‌انسجام‬ ‫بيشتر در كشور و به تزريق روحيه ميان مردم كمك شاياني‬ ‫كند‪ .‬حال آنكه پيروزي‌ها و اين مدال‌هاي رنگارنگ مردم ما‬ ‫را از قوميت‌ها و گرايش‌هاي متفاوت به يكديگر نزديك‌تر‬ ‫كرده و مرهم خوبي خواهد بود بر‌مشكالتي كه براي آنها در‬ ‫جامعه وجود دارد‪ .‬اما در عين حال بر اين باورم كه نبايد اين‬ ‫ويژگي را به معناي خاص محدود به ورزش كرد در واقع ما‬ ‫انتظار داريم ضمن اينكه ورزشكاران ما چنين پيروزي‌هايي‬ ‫را به دس��ت مي‌آورند به بحث‌هاي اخالقي نيز توجه داشته‬ ‫باش��ند و از اين نظر نيز اس��وه و نمونه ش��وند‪ .‬افرادي مثل‬ ‫پوريايي ولي موفق ش��دند هم از نظر ورزش��ي و هم از نظر‬ ‫اخالقي نمونه شاخص و خوبي در كشور ما شوند‪ ،‬اما متاسفانه‬ ‫برخي از ورزشكاران در عين اينكه در عرصه ورزش براي ما‬ ‫افتخار آفرين هس��تند‪ ،‬اما در عرصه‌هاي رفتاري و اخالقي‬ ‫رتبه قابل قبولي ندارند كه اميدوارم اين مشكل نيز با مديريت‬ ‫صحيح حل شود‪ .‬به هر حال امروز وزرشكاران ما در المپيك‬ ‫موفق شدند بارديگر براي كشور ايران افتخار آفرين باشند‪،‬‬ ‫بنده هم به‌عنوان يك نماينده مجلس به اين عزيزان تبريك‬ ‫مي‌گويم و اميدوارم در ديگر عرصه‌ها نيز موفق باشند‪ .‬اين‬ ‫جوانان ورزشكار بار ديگر موجب مطرح شدن نام ايران در‬ ‫دنيا شده‌اند و با آوردن اين مدال‌ها فارغ از اينكه اين جوانان از‬ ‫كدام منطقه ايران هستند موجب خوشحالي‪ ،‬غرور‪ ،‬انسجام‬ ‫و وحدت ملي ش��دند‪ ،‬بنابراين نياز مبرم داريم تا روز به‌روز‬ ‫اين ورزش��كاران را براي ورود به مس��ابقات بين‌المللي در‬ ‫همه زمينه‌ها آماده كنيم تا همين همبس��تگي‌ها موجود را‬ ‫تقويت كرده و به ملتي منس��جم‌ترو متحد‌تر تبديل شويم‪.‬‬ ‫مساله مهمي‌كه امروز بيش از هميشه در تاريخ انقالب به آن‬ ‫احتياج داريم‪ .‬در حالي كه دشمنان اين مرزو بوم هر‌روز به اين‬ ‫مملكت فشار مي‌آورند ما بيش از همه احتياج به وحدت داريم‪.‬‬ ‫كافي است به آنچه كه در اين چند روز در عرصه ورزش كشور‬ ‫در المپيك لندن گذش��ت دقت كنيم و به رصد تاثيراتش در‬ ‫جامعه بپردازيم آن‌وقت به اهميت اين مساله پي‌مي‌بريم كه‬ ‫چنين اتفاقاتي چه تاثير شگرفي در وضعيت كشور دارد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره ‪138‬‬ ‫ورزش��گاه‪ ،‬مس��لمان بودند‪ .‬البته اين خارج از مركز خبري‬ ‫بود‪ ،‬تنها جايي كه مثل يك پادگان اداره مي‌ش��د‪ ،‬آنجا بود‬ ‫و ارتش بريتانياي كبير و س��ربازانش بي‌تكل��ف در رعايت‬ ‫م��وارد امنيت��ي از كوچكترين چي��ز هم نمي‌گذش��تند‪ .‬در‬ ‫ورزشگاه‌ها وضعيت اما فرق داشت‪ ،‬بيشترشان يا پاكستاني‬ ‫بودند ي��ا هندي ك��ه چك و خنث��ي مي‌كردند‪.‬راس��تي در‬ ‫زير پوست اين شهر البته هندي‌ها و پاكستاني‌ها همه‌كاره‌اند؛‬ ‫از هر فرقه‌اي مسلمان يا هندو كه با آن سربند‌هاي معروف و‬ ‫ريش‌بلند حضوري محسوس داشتند در لندن‪.‬‬ ‫ي مهاجر مثل همه مهاجر‌ها زندگي در‬ ‫ايراني‌ها اما قوم ‌‬ ‫غربت را با چيزي از ايران به ياد دارند‪ .‬كافي است تو به خيابان‬ ‫اجويرود بروي و در ميان پايتخت عرب‌هاي لندن‪ ،‬بهترين‬ ‫قرمه‌سبزي كه در بيرون خانه خورده باشي‪ ،‬نوش‌جان كني‪.‬‬ ‫«رستوران ايران »گل سرس��بد ذائقه ايراني در مركز لندن‬ ‫است‪ .‬غذاهاي ايراني را در خارج از ايران‪ ،‬اينجا در رستوران‬ ‫ايران مي‌تواني بخوری که در اينجا هميشه چند ايران هستند‬ ‫كنجكاو به آنچه در خانه پدري مي‌گذرد‪ .‬تو وقتي مي‌گويي‬ ‫همه چيز در امن و امان اس��ت‪ ،‬متعجب مي‌شوند و توضيح‬ ‫مي‌خواهند كه يكي از رفقا در اين س��فر هميشه در پاسخ به‬ ‫اين تعجب‌ها جاده تهران و كرج را مث��ال مي‌زند كه در ايام‬ ‫تعطيالت از بس مسافر ش��مال دارد‪ ،‬ترافيك است‪ .‬من هم‬ ‫كه خانه‌اي در مجاورت همين ج��اده موصوف دارم به تاييد‬ ‫سرتكان مي‌دهم‪ .‬ايراني‌هايي كه به ايران مي‌آيند و مي‌روند‪،‬‬ ‫جان كالم ما را مي‌دانند و گاهي بر صدق آن شهادت مي‌دهند‬ ‫و ايراني‌هايي كه سال‌هاست در اين ملك به سر مي‌برند شايد‬ ‫در دوگانگي خود شب‪ ،‬خواب ايرانشان را ببينند‪.‬‬ ‫نداشتن سفارت ايران در لندن شايد مهمترين مشكل‬ ‫ايراني‌هاست‪ .‬ساختمان س��فارت مثل ايران خودمان بسيار‬ ‫زيباس��ت و برازنده ايران‪ .‬اما خالي افتاده؛ براي ما كه مسافر‬ ‫چند روزه اين ش��هر بوديم بس��ته بودن خانه ايران در لندن‬ ‫س��خت بود و مثال براي اس��تقبال باالترين مقام ايراني كه‬ ‫نماينده يكي از س��ازمان‌هاي دس��ته‌‌چندم كه مقر سازمان‬ ‫بين‌المللي‌اش لندن بود‪،‬آمده بود؛ چه مهربان مردي‪ .‬بماند‬ ‫كه ايراني‌هاي اين كشور كه تعدادشان اصال كم نيست بايد‬ ‫با اين خالي بودن سفارت به سختي سر كنند‪ .‬مركز اسالمي‌‬ ‫لندن البته خانه همه ايرانيان است‪ ،‬در شب‌هاي خاص و ويژه‬ ‫و سه‌شنبه‌شب‪ ،‬شب ضربت خوردن علي (ع) بود‪ .‬احياي ماه‬ ‫رمضان در مركز اسالمي‌لندن به بامسمایی مراسم‌ تهران‬ ‫نبود‪ ،‬اما در چنین شب‌هايي بايد قصد غربت كرد و تو در اينجا‬ ‫در غربت چند روزه‌ات احيا داري‪ .‬بعد از مراس��م آش دادند و‬ ‫تهراني‌تر از هر تهراني در لندن ش��ب قدر را احيا مي‌كني‪...‬‬ ‫قبول باشد‪ .‬از يك طرف به رودخانه بزرگ‪ ،‬طرفي ديگر باند‬ ‫هواپيما در امتداد درياچه و سمت راس��ت‪ ،‬ريل ترن قطار و‬ ‫لو‌نقل با يك‬ ‫روبه‌رو اتوباني دو طبقه‪ .‬چهار عنصر اصلي حم ‌‬ ‫فانتزي فوق العاده زيبا‪،‬تله كابيني بزرگ كه از سوي به سويي‬ ‫ديگر مي‌رود؛ كدام سو؟!‬ ‫ايس��تگاه بعدي ‪ .EXCEL‬از دور در محاصره كش��تي‪،‬‬ ‫قطار‪ ،‬هواپيما و ماش��ين‪ .‬تجربه‌اي بزرگ براي يك رويداد‬ ‫بزرگ‪ .‬اينجا در ابتدا گويي نمايشگاه بين‌المللي لندن است‬ ‫ يا خواهد بود‪ -‬يكي از مديران مركز خبري به ما مي‌گويد‬‫اكسل؛ نمايشگاه بين‌المللي و مركز برگزاري كنفرانس‌هاي‬ ‫انجمن بين‌المللي و ضيافت‌هاي بزرگ است كه در المپيك‬ ‫لندن هفت رشته اصلي را در خود جاي داده و در پاراالمپيك‬ ‫شش رش��ته‪ .‬در واقع اكس��ل س��الني يا به عبارت دقيق‌تر‬ ‫سوله‌اي بزرگ اس��ت كه پارتيشن‌بندي ش��ده‪ ،‬از ورودي‬ ‫يك تا‪ ...‬هركدام مربوط به رش��ته‌اي‪ .‬مثال در ورودي سالن‬ ‫جودو‪ ،‬محوطه‌اي هفت‌هزار متري اس��ت براي استراحت‪،‬‬ ‫تحويل وسايل براي ورود به س��الن‪ ،‬دستشويي و‪ ...‬بعد وارد‬ ‫كريدورهايي مي‌شويد كه ش��ما را به سالن اصلي راهنمايي‬ ‫مي‌كند‪ .‬سالن اصلي البته سازه‌اي موقتي است‪ ،‬صندلي‌هايش‬ ‫هم موقتي‌اند‪ ،‬يك اس��تاديوم موقتي كه بعد از مراسم جمع‬ ‫مي‌شود‪ ،‬همه چيز در اين سالن ورزشي پيش ساخته است و‬ ‫انگليسي‌ها حتي براي برگزاري اين مسابقات زيرساخت‌هاي‬ ‫عجيب و غريبي در اماكن ورزشي نساخته‌اند‪ .‬تغيير كاربري‬ ‫يك س��وله بزرگ امروز ورزش است‪،‬فردا ش��ايد نمايشگاه‬ ‫ماشين باشد يا جنگ افزارهاي نظامي‪ ،‬آنقدر جا هست كه‬ ‫مثال مي‌توان ‪ 10‬نمايشگاه كتاب برگزار كرد‪.‬‬ ‫ورزشگاه پيش ساخته اكسل چند اليه است‪ ،‬راهروهايي‬ ‫بزرگ و كوچك ب��ه هم راه دارن��د‪ ،‬اما در اينجا ورزش��گاه را‬ ‫به‌خاطر كنترل جمعيت مسدود كرده‌اند و در هر پيچي فردي‬ ‫را نگهبان گذاشته‌اند‪ .‬بعد از اتمام مس��ابقه تماشاگران براي‬ ‫رفتن به راهروي اصلي هدايت مي‌شوند‪،‬اكسل ‪ 100‬هزار نفر‬ ‫را مي‌تواند در خود جاي دهد‪ ،‬اين را همان مدير مركز خبري‬ ‫مي‌گويد و اينكه آنقدر را‌ه است كه اين ‪ 100‬نفر به راحتي بیایند‬ ‫و بروند‪ .‬براي كنترل جمعيت‪ ،‬راه‌ها هموار نيست هر ‪ 500‬متر‬ ‫ش��يب ماليمي‌وجود دارد و س��ربااليي ماليمي‪ ،‬فكرش را‬ ‫بكنيد كه اين همه جمعيت در سراشيبي و سربااليي‪ ،‬موجي‬ ‫عظيم را ايجاد مي‌كنند كه خود رفتن جمعيت را ريتم مي‌دهد‪.‬‬ ‫ايراني‌ها اما اگر از يك مكان بخواهند از المپيك لندن ‪2012‬‬ ‫به نيكي ياد كنند‪ ،‬آن مكان اكسل است‪ .‬المپيكي‌هاي ايران در‬ ‫اين مسابقات بيشتر از هر‌جاي ديگري در اكسل موفق شدند‪ ،‬از‬ ‫كشتي تا وزنه برداري و بوكس‪ .‬نوشاد عالميان در اكسل بود كه‬ ‫همه مردم ايران را شاد كرد؛ موفقيت او در اينجا شكل گرفت‪.‬‬ ‫از مدال طالي قاسم رضايي تا مدال طالي بهداد سليمي‌تنها‬ ‫چند قدم بود‪ .‬وزنه‌برداري روبه‌روي كشتي‪ .‬ما خبرنگاران عادت‬ ‫داشتيم‪ ،‬اينقدر اين سوله بزرگ چند كيلومتري را دويديم كه‬ ‫بايد مدالي هم به ما مي‌دادند‪ ،‬اما بيچاره مسئوالن كاروان از‬ ‫وزارت ورزش تا كميته المپيك‪ ،‬به آنها مي‌گفتيم زود باشيد‪،‬‬ ‫پنج دقيقه ديگر بازي قاس��م رضايي ش��روع مي‌ش��ود‪ ،‬بلند‬ ‫مي‌شدند بدون تشريفات و محافظ مي‌دويدند‪ ،‬چه صحنه‌اي‬ ‫بود‪ .‬در شب طاليي كشتي فرنگي و وزنه برداري چند بار اين‬ ‫مراسم دويدن‌ها تكرار ش��د‪،‬البته يك چندباري هم برخي از‬ ‫دوستان و مسئوالن راه را اشتباه رفتند‪ ...‬در المپيك نبايد راه را‬ ‫اشتباه رفت‪ .‬مسئولي كه چندبار اشتباه رفته و شش سالي است‬ ‫كه مي‌داند راه درست كجاست نبايد ديگر در مسيريابي اشتباه‬ ‫كند‪ .‬اينجا شايد خانه المپيك براي ايراني‌ها بود‪،‬جايي براي‬ ‫موفقيت‪ .‬چه آنهايي كه بيرون سالن اكسل بليت نداشتند و باز‬ ‫مثل هر مراسمي‌كه ما برگزار مي‌كنيم‪ ،‬ناهماهنگي در هدايت‬ ‫تماشاگران وجود دارد و بليت كيميا ست و‪ ...‬الخ‪ ،‬ايراني‌ها بيرون‬ ‫اكسل لپ‌تاپ‌ها را باز كرده بودند و زنده مي‌ديدند‪ ،‬طالي قاسم‬ ‫ي و نقره سجاد انوشيرواني و احسان حدادي‬ ‫رضايي‪ ،‬بهداد سليم ‌‬ ‫را‪ ...‬طالیی‌ترین شب المپيك بود براي ايرانيان‪ .‬بيشتر از هر‬ ‫چيزي حس ايراني بودن‌شان تبلور يافته بود‪ .‬حتي اگر در اتاق‬ ‫‪ 52‬موزه بريتانيا ايران را محصور كرده باشند و دزديده باشند‬ ‫و تاريخ‌اش را تحريف كنند؛ چه چيزي بهتر از ايران و ايراني‬ ‫در لن��دن ‪ 2012‬و ايراني‌هاي اينجا به‌خ��دا هيچ تفاخري به‬ ‫ايراني‌هاي خودمان ندارند و ايراني‌تر از ايراني‌هاي خودمان‬ ‫هستند‪g...‬‬ ‫‪35‬‬
‫وقتي همه مردم خوشحال مي‌شوند‬ ‫فوايد المپيك براي ميزبان و ميهمان‬ ‫دكتر احساني ‪ /‬استاد دانشگاه‬ ‫‪4‬‬ ‫نقدونظر‬ ‫برگ��زاري المپيك در هر كش��وري تبعات بيش��مار‬ ‫اقتصادي‪ ،‬اجتماع��ي و فرهنگي در پي خواهد داش��ت كه‬ ‫بحث در مورد آنها شايد ساعت‌ها وقت ببرد و از حوصله اين‬ ‫مطلب خارج باش��د‪ ،‬اما به صورت مختصر مي‌توان بخشي‬ ‫از اين ابعاد را مورد بررس��ي قرار داد‪ .‬بي‌ترديد نخس��تين را‬ ‫در حوزه اقتصادي ش��اهد خواهيم بود؛ موضوعي كه براي‬ ‫كشورها اهميت بااليي دارد و به همين دليل است كه همه‬ ‫تالش خود را انجام مي‌دهند تا در رقابت با س��اير كشورها‬ ‫اين ميزباني را كسب كنند اين است كه بر‌خالف زمان‌هاي‬ ‫قديم ديگ��ر برگزاري روي��دادي مثل المپي��ك منحصر به‬ ‫وزارت ورزش و مجموعه مديريت ورزش كشورها نيست‪،‬‬ ‫بلكه اكنون پاي عالي‌ترين مقامات سياس��ي از پادشاهان و‬ ‫روساي‌جمهور و نخست‌وزيران كشورها هم به آن باز شده‬ ‫اس��ت‪ .‬چراكه تاثيرات مهم المپيك در توسعه زيرساختي و‬ ‫سودآوري همه‌جانبه آن موضوعي است كه ناخودآگاه نظام‬ ‫سياسي كشور ميزبان را هم درگير مي‌كند‪ .‬بايد توجه داشت‬ ‫كه ميزباني المپيك در واقع به معني توس��عه زير‌ساخت‌ها‪،‬‬ ‫پيشرفت صنعت هتلداري‪ ،‬حمل و نقل‪ ،‬توسعه صنايع هوايي‬ ‫و فرودگاهي‪ ،‬جاده‌اي و ساير مس��ائل مرتبط در اين زمينه‬ ‫اس��ت‪ .‬از س��وي ديگر در بعد امنيتي هم نيروهاي بسياري‬ ‫جديدترين آموزش‌ها را ديده و حتي نيروهاي محلي به منظور‬ ‫مديريت محالت در زمان برگزاري مسابقات تشكيل مي‌شود‪.‬‬ ‫در بعد فرهنگي و اجتماعي هم مس��لما وقتي كه كش��وري‬ ‫ميزبان ‪ 200‬كشور ديگر است اين موضوع افتخاري بزرگ‬ ‫براي مردم آن سرزمين خواهد بود و بي‌ترديد اثرات مثبتي‬ ‫از نظر اجتماعي و فرهنگي در مناسبات مردم كشور ميزبان‬ ‫خواهد داش��ت‪ .‬فراموش نكنيم كه المپيك ‪ 2012‬لندن در‬ ‫واقع سومين المپيكي بود كه كش��ور انگلستان ميزباني آن‬ ‫را بر‌عهده داش��ت كه همين موضوع نش��ان‌دهنده تبعات‬ ‫فرهنگي‪ ،‬اجتماعي و حتي ميراثي بزرگ براي اين كش��ور‬ ‫اس��ت‪ .‬حال ش��ايد با‌توجه به بحران اقتصادي در اروپا اين‬ ‫سوال پيش بيايد كه آيا ميزباني المپيك براي انگلستان‬ ‫و به صورت عمومي براي ميزبان‌هاي آن به صرفه است‪.‬‬ ‫پاسخ من مثبت خواهد بود چراكه همين تالش همه‌جانبه‬ ‫كشورها براي گرفتن ميزباني المپيك با صرف هزينه‌هاي‬ ‫زياد خود گواهي بر اين مدعاست‪ .‬هزينه‌هاي كشورها براي‬ ‫گرفتن ميزباني المپيك تنها محدود به زمان برگزاري نيست‬ ‫و آنها حتي براي گرفتن ميزباني و اينكه بتوانند از ساير رقبا‬ ‫پيش��ي بگيرند هم هزينه‌هاي زيادي را می‌كنند‪ .‬مسئوالن‬ ‫برگزار‌كننده المپي��ك لندن هزينه برگ��زاري اين رقابت‌ها‬ ‫را در ح��دود ‪ 20‬ميلي��ارد دالر پيش‌بيني ك��رده بودند كه با‬ ‫هزينه‌هاي امنيتي اين رقم س��ه تا چهار ميليارد دالر ديگر‬ ‫هم افزايش يافت‪ .‬با اين حال ش��اهد هس��تيم كه در پايان‬ ‫مسابقات ‪ 2‬تا ‪‌3‬ميليارد دالر سود خالص براي كشور ميزبان‬ ‫از طريق جذب سرمايه‪ ،‬برنامه‌هاي تبليغي‪ ،‬جذب گردشگر و‬ ‫ساير فعاليت‌هاي درآمدزا در اين مدت باقي خواهد ماند و به‬ ‫همين دليل است كه تحت هر شرايطی تبعات اقتصادي اين‬ ‫رقابت‌ها به سود كش��ور ميزبان خواهد بود‪ .‬دركنار برگزاري‬ ‫مثلث شماره ‪138‬‬ ‫‪36‬‬ ‫چنين رويدادي چندين هزار فرصت ش��غلي موقت و دائم ‌‬ ‫ي‬ ‫ايجاد خواهد شد‪ .‬در اين دوره شاهد بوديم كه با‌وجود فروش‬ ‫بليت رقابت‌ها به اسپانس��رها وقتي كه بح��ث خالي بودن‬ ‫جايگاه‌هاي تماش��اگران به وجود آمد مس��ئوالن برگزاري‬ ‫رقابت‌ها مجددا دس��ت به بليت‌فروش��ي زدند كه اين خود‬ ‫ي��ك درآمدزايي مضاعف بود و اكنون ش��اهد هس��تيم كه‬ ‫ديگر س��الن‌ها و ورزش��گاه‌هاي محل برگزاري رقابت‌ها‬ ‫مملو از جمعيت و تماش��اگر اس��ت‪ .‬اين رويداد همچنين بر‬ ‫جذب گردشگر نيز تاثير بس��يار زيادي خواهد گذاشت و نه‬ ‫تنها گردشگران ورزشي بلكه گردشگران عمومي هم‌اكنون‬ ‫تمايل بيشتري براي سفر به اين كش��ور پيدا خواهند كرد‪.‬‬ ‫ضمن آنكه مجموع��ه اصل��ي المپيك پارك ه��م به‌طور‬ ‫قطع بعد از رقابت‌ها جنبه يك اثر مل��ي را پيدا خواهد كرد و‬ ‫همانطور كه ورزشگاه آشيانه پرنده در پكن اكنون ويژه بازديد‬ ‫گردش��گران اس��ت و براي ورود به آن بايد بليت خريداري‬ ‫ش��ود‪ ،‬به‌طور يقين المپيك پارك لندن هم همين وضعيت‬ ‫را خواهد يافت‪ .‬بنابراين ش��اهد هس��تيم كه حتي برگزاري‬ ‫اين رويداد مي‌تواند در زمينه‌هايي منجر به درآمدزايي‌هاي‬ ‫دائمي‌براي يك كشور شود‪ .‬اما دركنار اين موضوع به اثرات‬ ‫روحي و رواني بر جامعه هم بايد بيشتر پرداخت‪ .‬رقابت‌هاي‬ ‫المپيك براي بيش از ‪ 200‬كش��ور دنيا كه در اين مسابقات‬ ‫نماينده دارند به‌صورت مس��تقيم پخش مي‌شود‪ .‬در همين‬ ‫ايران شاهد هستيم كه با هر موفقيتي چه شور و اشتياقي در‬ ‫ميان مردم ايجاد مي‌ش��ود‪ ،‬ديگر چه برسد به كشور ميزبان‬ ‫كه تمام اين هيجانات در بطن آن قرار دارد‪ .‬از س��وي ديگر‬ ‫شهر و كشور ميزبان المپيك در طول برگزاري اين رقابت‌ها‬ ‫ميزبان مردمي‌از ساير كشورها ست كه قطعا افراد كم‌پولي‬ ‫نيستند كه توانسته‌اند براي تماشاي اين رقابت‌ها خود را به‬ ‫لندن برس��انند و آنها عالوه بر ارز‌آوري براي كشور ميزبان‪،‬‬ ‫زمينه آشنايي با ساير فرهنگ‌ها را هم فراهم مي‌كنند‪ .‬ضمن‬ ‫آنكه همزمان با المپيك انواع فستيوال‌هاي مختلف شامل‬ ‫فستيوال‌هاي موسيقي‪ ،‬غذا و برنامه‌هاي فرهنگي ديگر به‬ ‫جريان مي‌افت��د و در واقع غير از ورزش س��اير عرصه‌ها نيز‬ ‫در‌گير اين رويداد مي‌ش��وند‪ .‬در نهايت هم تبعات ورزش��ي‬ ‫اين رويداد براي كشور ميزبان مثبت خواهد بود‪ .‬انگلستان‬ ‫مدال‌هاي طال را به ‪ 20‬رسانده و در رده سوم جدول قرار دارد؛‬ ‫اتفاقي كه براي ورزش اين كشور بي‌سابقه بوده و نشان‌دهنده‬ ‫تاثير عميق و برنامه‌ريزي گسترده در ورزش اين كشور‬ ‫است‪ .‬از سوي ديگر جنبش المپيك قشر بيشتري‬ ‫از جوانان و م��ردم را به س��مت ورزش متمايل‬ ‫مي‌كند و نه تنه��ا ورزش قهرماني بلكه ورزش‬ ‫همگاني را هم در كشور ميزبان رونق می‌‌بخشد‪.‬‬ ‫در مجموع معتقدم اين المپيك در مسير عبور از بحران‬ ‫اقتصادي به سود انگلس��تان خواهد بود و تا اينجاي كار هم‬ ‫ميزباني خوب و قابل توجهي را از لندن شاهد بوديم‪ .‬به هر‬ ‫حال با اوضاع فعلي اروپا كشور انگلستان از عهده مديريت‬ ‫و پيش ب��ردن موفقيت‌آميز رقابت‌ها برآمده اس��ت‪.‬اما واژه‬ ‫همبستگي خود يكي از شعارهاي مورد توجه در بازي‌هاي‬ ‫المپيك اس��ت كه نمونه آن در اين رقابت‌ها ديده مي‌شود‪،‬‬ ‫وقتي كه عالي‌ترين مقامات سياسي و تمام افراد و چهره‌هاي‬ ‫كشور در آن دخيل مي‌ش��وند و مردم هم در قالب داوطلبين‬ ‫در آن شركت مي‌كنند‪ .‬اين س��بب مي‌شود تا مجموعه يك‬ ‫كشور در مدت زماني تمام تفاوت ديدگاه‌ها را كنار بگذارند و‬ ‫در يك موضوع واحد آن هم موفقيت در المپيك متحد شوند‪.‬‬ ‫مس��لما فرق نمي‌كند كه مردم يك كشور داراي چه عقيده‬ ‫و نظرياتي باش��ند‪ .‬بدون‌ ترديد همه آنه��ا از موفقيت‌هاي‬ ‫ورزشكارانشان خرسند مي‌ش��وند‪ .‬اين واقعيت را به صورت‬ ‫كامال عيان در كشور خودمان هم شاهد هستيم‪ .‬به‌خصوص‬ ‫با موفقيت چشمگير كاروان ايران همه مردم از اين موفقيت‌ها‬ ‫خوشحال مي‌شوند‪ ،‬چراكه ممكن است از نظر اجتماعي يا‬ ‫سياسي تفاوت‌ها و نظرات مختلفي وجود داشته باشد اما در‬ ‫عرصه المپيك جايي كه افتخار هر ورزشكار به پاي تمامي‬ ‫‌اعضاي آن كشور نوشته خواهد شد‪ ،‬ديگر اين مسائل كنار‬ ‫مي‌رود و در اين زمينه تمامي‌ كشورهاي حاضر در المپيك‬ ‫اين همبس��تگي و اتحاد را تجربه خواهند ك��رد و هر چقدر‬ ‫كه موفقيت‌ها هم بيش��تر شود فضاي ش��ادي و همدلي در‬ ‫جامعه رش��د چش��مگيرتري خواهد داش��ت‪ .‬همانطور كه‬ ‫اكنون شاهد هس��تيم چگونه با موفقيت ورزشكاران ايراني‬ ‫در المپيك لندن بازتاب موفقيت‌هاي آنان به‌عرصه اجتماعي‬ ‫كشيده شده و مردم بسياري ش��ب‌ها را به اطراف خانه اين‬ ‫قهرمانان مي‌روند و با موفقيت آنها در كنار يكديگر به شادي‬ ‫مي‌پردازند‪g .‬‬
‫ورزش‌وحدت‌بخش‬ ‫دكتر فضل‌اهلل باقرزاده‪ -‬استاد دانشگاه تهران‬ ‫‪5‬‬ ‫بررسي كالن عرصه اجتماعي‪ ،‬فرهنگي و اقتصادي‬ ‫المپيك ‪ 2012‬لندن را بايد از همان مراسم افتتاحيه آغاز كرد؛‬ ‫مراسمي‌كه به‌طور كامل تحت تاثير نش��انه‌ها و پيام‌هاي‬ ‫هويت اجتماعي‪ ،‬اقتصادي و سياسي انگلستان بود و چندان‬ ‫نشانه‌هاي ورزشي در آن به چشم نمي‌آمد‪ .‬به‌گونه‌اي كه از‬ ‫هر عرصه‌اي نمادهاي معروف اين كشور از ملكه انگلستان‬ ‫گرفته تا جيمز‌باند و مستر‌بين به عناوين مختلف در افتتاحيه‬ ‫نقش ايفا كردند و در واقع كش��ور ميزبان با پيش كش��يدن‬ ‫اليه‌هاي اجتماعي و سياسي به نوعي قصد داشت تا ادعاي‬ ‫ليدر بودن خود در جهان را مطرح كن��د‪ .‬در واقع از اين نظر‬ ‫آنها بهترين استفاده را از مراس��م افتتاحيه کردند‪ .‬اما شايد‬ ‫موضوعي كه همان ابت��دا نتوان از آن عب��ور كرد بحث جو‬ ‫امنيتي بسيار سنگين در مس��ابقات المپيك بود و در همان‬ ‫دهكده مسابقات ما حضور نيروهاي امنيتي را كه در فاصله‬ ‫هر ‪ 50‬متر و تا بن‌دندان مس��لح ايس��تاده بودند احس��اس‬ ‫مي‌كرديم‪ .‬اما به‌هر‌حال نبايد فراموش كرد كه رويدادي چون‬ ‫المپيك توجه همه دنيا را به يك كشور معطوف مي‌كند و اين‬ ‫توجه نه تنها معطوف به روزهاي برگزاري رقابت‌هاس��ت‪،‬‬ ‫بلك��ه در تمام مدت چهار س��الي كه يك كش��ور به عنوان‬ ‫ميزبان دوره بعد معرفي مي‌ش��ود اين فرصت تبليغي وجود‬ ‫دارد و مي‌تواند زمينه بهره‌برداري‌هاي اجتماعي‪ ،‬فرهنگي‬ ‫و سياس��ي را فراهم كند‪ .‬به همين دليل اس��ت‌كه تماميه‬ ‫كشورها براي گرفتن ميزباني المپيك نهايت تالش خود را‬ ‫به كار مي‌برند‪ .‬حضور اسپانسر درآمدهاي پخش تلويزيوني‬ ‫و تبليغات و ساير امتيازها هركدام در نوع خود براي ميزبان‬ ‫اثرات مثبتي را به‌دنبال خواهد داشت‪ .‬ضمن آنكه در همين‬ ‫المپيك لندن شاهد بوديم كه حتي برخي بهره‌برداري‌هاي‬ ‫سياس��ي و اجتماعي هم صورت گرفت‪ .‬مانند زماني كه در‬ ‫بازي تيم كره‌ش��مالي پرچم كره‌جنوبي به اهتزاز در‌آمد يا‬ ‫اتفاقاتي از اين دس��ت ك��ه رخ داد‪ .‬تص��ور مي‌كنم تمركز‬ ‫تاثير افتخارات جهاني‬ ‫در انسجام ملي‬ ‫تقريب گرايش‌هاي قومي توسط ورزش‬ ‫جمشيد جعفرپور‪ /‬عضو كميسيون فرهنگي‬ ‫‪6‬‬ ‫مدال‌هايي كه در روزهاي اخير ورزشكاران ما به‌دست‬ ‫آورده‌ان��د باعث غرور ملي ما ايرانيان ش��ده اس��ت‪ .‬در عين‬ ‫اينكه اميدوارم تعداد اين مدال‌ه��ا در آينده افزايش پيدا كند‬ ‫و معتق��دم قطعا اين افتخ��ارات در ايجاد وحدت و انس��جام‬ ‫ملي نقش بسزايي دارد‪ .‬پرچم كش��ور ما در ميان بسياري از‬ ‫كشورها به اهتزاز در آمده است از اين رو مردم ما بدون توجه‬ ‫نقدونظر‬ ‫ي و قبيله‌اي خود از ب��ه اهتزاز در آمدن‬ ‫به گرايش‌ه��اي قوم ‌‬ ‫پرچم كش��ورمان افتخار مي‌كنند‪ .‬در واق��ع وقتي مي‌بينيم‬ ‫جوانان ما در بين كش��ورهاي مدعي موفق شده‌اند بار ديگر‬ ‫پرچم ايران را به اهتزاز در آورند اين مس��اله باعث غرور ملي‬ ‫ما مي‌شود‪ .‬اين پيروزي‌ها همانطور كه اشاره كردم موجبات‬ ‫انسجام ملي ايرانيان را نيز فراهم ساخته است به عنوان مثال‬ ‫در پيروزي كشتي‌گير مازندراني ما نه‌تنها شادي و انسجام را‬ ‫در مردم آن منطقه را مشاهده كرديم‪ ،‬بلكه سراسر ايران از اين‬ ‫رويداد خرسند شدند‪ .‬بنابراين هر چه ما در اين زمينه خودمان‬ ‫را تقويت كنيم در واقع به انس��جام و وحدت ملي ميان مردم‬ ‫ايران كمك كرده‌ايم‪ .‬البته ذكر اين نكته الزم است كه ورزش‬ ‫فقط يكي از عوامل ايجاد وحدت و انسجام در كشور است و‬ ‫مسائل و ميادين ديگري چون پيروزي در زمينه‌هاي مختلف‬ ‫علمي‌و اكتشافات نيز از جمله ديگر عوامل وحدت و انسجام‬ ‫محس��وب و موجب افتخار مردم ايران مي‌ش��ود‪ .‬اينچنين‬ ‫است كه مردم ما فارغ از گرايش��ات قومي‌و قبيله‌اي به اين‬ ‫مسائل نگاه ويژه‌اي دارند از اين رو الزم است ورزشكاران ما‬ ‫و افرادي كه به نوعي با كس��ب مدال در جامعه اسوه و نمونه‬ ‫مي‌شوند به تعهدات اخالقي نيز توجه ويژه‌اي داشته باشند‪.‬‬ ‫بايد حتما به اين نكته ظريف هم اشاره كنم كه متاسفانه‬ ‫برخي از ورزشكاران به اعتقادات ديني واخالقي نامتعهد‬ ‫مي‌ش��وند در واقع وقتي ورزش ما حالت حرفه‌اي به خود‬ ‫مي‌گيرد ورزشكاران از اخالق دور مي‌شوند چرا كه برخي‬ ‫به‌دنبال قراردادهاي ميليوني هستند و اين مساله زمينه‬ ‫غرور در بين ورزش��كاران را فراهم مي‌كند و باعث افت‬ ‫اخالق در بين آنها مي‌ش��ود‪ .‬حال آنكه مردم توقع دارند‬ ‫اين مس��ائل بر اخالق و روش و منش ورزش��كاران اثر‬ ‫س��ويي نگذارد به همين دليل تاكيد دارم ورزشكاران ما‬ ‫بايد بيشتر مقيد باشند‪ ،‬زيرا جوانان ما از اين ورزشكاران‬ ‫الگو برداري مي‌كنند‪ .‬به عبارت ديگر مهم اين است كه‬ ‫اين قهرمانان اصالت خود را فراموش نكنند و با حرفه‌اي‬ ‫شدن اخالق را كنار نگذارند تا همانطور كه اين پيروزي‌ها‬ ‫در وحدت و انسجام ملي نقش بسزايي دارد از نظر اخالقي‬ ‫نيز ورزشكاران بتوانند الگوهاي مناس��بي براي جوانان‬ ‫باش��ند‪ .‬در پايان بايد تاكيد كنم كه قطعا اين پيروزي‌ها‬ ‫و مدال‌آوري‌ها در انس��جام ملي موثراست و همه ما اين‬ ‫روزها از به اهتزاز در آمدن پرچم كشورمان خوشحاليم و‬ ‫اميدواريم اين پيروزي‌ها همچنان ادامه داشته باشد‪g .‬‬ ‫سايه بحران اقتصادي بر سر المپيك‬ ‫مثلث شماره ‪138‬‬ ‫بيش از اندازه روي دس��تاوردهاي سياسي و اجتماعي حتي‬ ‫زمينه‌ساز كاهش كيفيت امكانات شد و از سوي ديگر بحران‬ ‫اقتصادي اروپا و انگلستان به خوبي در جريان اين مسابقات‬ ‫خود را نشان داد‪ .‬قيمت‌هاي سرسام‌آور و افسارگسيخته در‬ ‫هتل‌ها و مراكز خدمات‌رساني و فروشگاهي به‌گونه‌اي كه‬ ‫قيمت‌ها در لندن تا دو برابر ه��م افزايش يافت و همچنين‬ ‫استقبال اندك تماشاگران از مسابقات خود گوياي اين مساله‬ ‫بود‪ .‬حتي در بازي‌هاي تيم فوتبال بريتانيا هم تعداد اندكي‬ ‫تماشاگر به ورزش��گاه مي‌آمد و تنها در برخي رشته‌ها مانند‬ ‫شنا‪ ،‬دووميداني و دوچرخه‌س��واري كه انگلستان قهرمانان‬ ‫باسابقه‌اي داش��ت تا حدودي استقبال چش��مگيرتر بود‪ .‬در‬ ‫زمينه جذب گردشگر هم به مراتب استقبال كمتري نسبت به‬ ‫المپيك‌هاي پكن و آتن در دوره‌هاي گذشته صورت گرفته‬ ‫بود‪ .‬بدين‌ترتيب با وجود نگرش‌هاي اقتصادي و اجتماعي به‬ ‫اين رقابت‌ها باز هم اثرات بحران اقتصادي بر اين مسابقات‬ ‫نمايان بود‪ .‬حتي كاروان كشوري مانند فرانسه با هزينه‌هايي‬ ‫پايين‌تر نس��بت به كاروان ورزش��ي ايران در اين رقابت‌ها‬ ‫ش��ركت كرده بود و پاداش‌هايي كه براي م��دال‌‌آوران اين‬ ‫كشور در نظر گرفته شده هم از معادل پاداش وعده داده شده‬ ‫براي مدال‌آوران كاروان ما كمتر بود‪ .‬اما از سوي ديگر تبعات‬ ‫فرهنگي و رواني المپيك در عرص��ه اجتماعي را نمي‌توان‬ ‫نادیده گرفت‪ .‬در همين روزهايي كه ورزش��كاران ايراني در‬ ‫المپيك موفق به كسب مدال شدند شاهد بوديم چه شور و‬ ‫اشتياقي در كشور به‌وجود آمده است‪ .‬همين ميزان را براي‬ ‫انگلستاني تصور كنيد كه مدال‌هاي طاليش از عدد ‪ 20‬عبور‬ ‫كرده و مسلما اين موضوع به شدت در ايجاد فضاي مثبت و‬ ‫شادابي در جامعه اين كشور تاثيرگذار خواهد بود و مي‌تواند‬ ‫تا مدت‌ها فضاي مثبتي را بر روابط اجتماعي حكمفرما كند‬ ‫و المپيك را به بخش��ي از خاطرات مردم اين كشور تبديل‬ ‫س��ازد‪ .‬ضمن آنكه به دليل افزايش چش��مگير مهاجران در‬ ‫كشور انگلستان اكنون مليت‌هاي مختلفي به‌ويژه از آسيا در‬ ‫اين كشور به سر مي‌برند و حتي گفته مي‌شود كه ‪ 25‬درصد‬ ‫اهالي لندن را مسلمانان تشكيل مي‌دهند كه برگزاري چنين‬ ‫رويدادي خود يك فرصت براي تبادل فرهنگي و برقراري‬ ‫ارتباطات است و باز هم به دولت اين كشور كمك مي‌كند تا‬ ‫از اين طريق و به وجود آمدن اين ارتباط بين‌المللي در جهت‬ ‫رويكرد سياس��ي و اجتماعي خود بهره ببرد‪ .‬از اين فرصت‬ ‫بايد اس��تفاده كنم و بگويم كه كاروان ايران بي‌ترديد يكي‬ ‫از نمونه‌ترين كاروان‌هاي المپيك��ي در لندن بود و موفقيت‬ ‫مدالي ايران و رس��يدن تا جايگاه يازده��م جدول رده‌بندي‬ ‫بازتاب بسيار گسترده و مثبتي در رسانه‌ها داشت كه در نوع‬ ‫خود بي‌نظير و منحصر به فرد بود‪ .‬قرار دادن دهكده المپيك‬ ‫در جنوبي‌ترين و فقيرنشين‌ترين قسمت شهر لندن هم شايد‬ ‫در بحران مالي ريشه داش��ت و حتي در اطراف اين دهكده‬ ‫هيچ پوشش گياهي و استفاده از گل و طبيعت ديده نمي‌شد‬ ‫و در مجموع كيفيتي پايين‌تر از دوره‌هاي گذشته را در لندن‬ ‫شاهد بوديم‪ .‬حتي شايعه شده است كه تمام امكانات دهكده‬ ‫المپيك لندن به همراه س��اختمان‌ها و امكان��ات آن از هم‬ ‫اكنون به يك فرد قطري پيش فروش شده تا از اين طريق‬ ‫هم براي كش��ور انگلستان كس��ب درآمدي صورت گرفته‬ ‫باشد‪ .‬ما شاهد بوديم كه وقتي شيرمرداني چون قاسم رضايي‬ ‫يا بهداد س��ليمي يا تمامي‌قهرمان��ان ديگرمان مدال طال‪،‬‬ ‫نقره و برنز المپيك را كس��ب كردند چگونه جمعيت زيادي‬ ‫از مردم در سطح ش��هر به ش��ادي پرداختند و اين موضوع‬ ‫نش��ان مي‌دهد كه كش��ور ما هم از اثرات مثبت اين رويداد‬ ‫دور نمانده است‪ .‬در واقع مردم فارغ از نقطه‌نظرات مختلف‬ ‫در عرصه‌هاي سياسي يا مسائل اقتصادي و از هر قشري كه‬ ‫باشند با شنيدن خبر موفقيت ورزش��كاران ما شاد مي‌شوند‬ ‫و جو ش��ادي و انرژي مثبت در جامعه به‌وج��ود مي‌آيد‪ .‬در‬ ‫همين چند روز ديده‌ايم كه بعد از كسب موفقيت ورزشكاران‬ ‫ايراني در تمامي‌مكان‌هاي عمومي مردم با اشتياق در اين‬ ‫باره صحبت مي‌كنند و از كسب مدال‌هاي رنگارنگ به وجد‬ ‫می‌آیند‪ .‬اين موضوع صد‌درصد اتحاد ملي و همبستگي جامعه‬ ‫را در پي دارد‪ .‬وقتي حقي از ورزش��كاران ما ضايع مي‌ش��ود‬ ‫همه مردم ناراحت هس��تند و جايي كه موفق مي‌شويم هم‬ ‫باز همه مردم ش��ادمان مي‌ش��وند‪ .‬در واقع اين برهه نشان‬ ‫مي‌دهد كه ورزش تا چه اندازه مي‌تواند در نزديك ساختن و‬ ‫همدلي مردم موثر باشد و شايد هيچ عرصه‌اي تا اين اندازه‬ ‫براي نزديك‌س��ازي و اتحاد در ميان يك جامعه پتانس��يل‬ ‫و توانمندي نداش��ته باش��د‪ .‬به‌هر‌حال ثب��ت موفقيت‌هاي‬ ‫تاريخ‌س��از اين دوره هم در اينكه المپيك لندن به‌خاطره‌اي‬ ‫خوب براي ورزش كشور و اذهان مردم تبديل شود‪ ،‬كمك‬ ‫خواهد كرد‪g .‬‬ ‫‪37‬‬
‫سياست‌‬ ‫اصولگرايان در انتخابات ‪92‬‬ ‫اصولگرايي‬ ‫تحولخواهانه‬ ‫جمعيترهپويانانقالباسالمي‬ ‫از آغاز تاكنون‬ ‫‪1‬‬ ‫سياست‬ ‫هفته‌نام�ه مثلث قص�د دارد تا در راس�تای‬ ‫نزدیک‌ک�ردن طیف‌ه�ای مختل�ص اصولگ�را‬ ‫به یکدیگ�ر در آس�تانه دو انتخابات مهم س�ال‬ ‫‪ ،1392‬به بررسی تشکل‌ها‪ ،‬جمعیت‌ها و احزاب‬ ‫مختلف اصولگرا بپردازد‪ .‬نظ�رات آنها را درباره‬ ‫مکانیس�م‌‌های وح�دت و مدل‌های پیش�نهادی‬ ‫این گروه‌ها منعکس نماید‪ .‬طبیعتا در این فرآیند‬ ‫ضمن آنکه تفاوت‌های طیف‌های مختلف اصولگرا‬ ‫با یکدیگر مشخص مي‌ش�ود‪ ،‬اشتراکات وسیع‬ ‫آنها مورد تأکید قرار می‌گیرد‪ .‬هدف از پرونده‌های‬ ‫مثلث ذیل عنوان «اصولگرایان در انتخابات ‪»92‬‬ ‫شنیدن نظرات آنها‪ ،‬انعکاس پیشنهادهای شان‬ ‫برای دس�تیابی به وحدت و برجسته کردن نقاط‬ ‫برجسته گفتمانی این طیف‌ها می‌باشد‪ .‬در اولین‬ ‫پرونده «اصولگرایان در انتخاب�ات ‪ »92‬درباره‬ ‫جمعیت رهپوی�ان انقالب اسلامی و نگاهی که‬ ‫این جمعیت به انتخابات س�ال ‪ 92‬دارد بحث و‬ ‫بررسی کرده‌ایم‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫علي حاجي ناصري‬ ‫جمعيت رهپويان انقالب اسالمي از جمله تشكل هاي‬ ‫جوان اصولگراس��ت‪ .‬بس��ياري اعتق��اد دارند ك��ه و جوان‬ ‫اصولگراست كه از چند سال قبل به‌طور رسمي وارد عرصه‬ ‫سياسي كشور شد و در اين سال‌ها نقش مهمي‌ را ايفا كرده‬ ‫اس��ت‪ .‬نس��بت اين جمعيت با ايثارگران نس��بت نزديك و‬ ‫به تعبيري برادرانه اس��ت‪ .‬چه آنكه همواره در عرصه‌هاي‬ ‫سياسي خصوصا در برهه‌هايي همچون برگزاري انتخابات‬ ‫همكاري فش��رده‌اي با جمعيت ايثارگران داش��ته اس��ت‪.‬‬ ‫البته عليرض��ا زاكاني‪ ،‬دبي��ركل جمعي��ت رهپويان چنين‬ ‫تحليلي را به ط��ور كامل قبول ندارد‪« :‬م��دل فعاليت‌هاي‬ ‫ما متفاوت است‪ .‬ما با روش سازماندهي اجتماعي‪ ،‬قائل به‬ ‫عضوگيري گسترده در سراسر كش��ور هستيم‪ .‬اما جمعيت‬ ‫ايثارگران مدل خاص خود را دارد‪ .‬اين جمعيت سازماندهي‬ ‫گس��ترده اجتماعي را به‌طور جدي دنب��ال نمي‌كند‪ .‬اما ما‬ ‫سازماندهي گسترده اجتماعي را دنبال مي‌كنيم و در درون‬ ‫آن فعاليت‌هاي مختلفي را پيگي��ري مي‌كنيم‪ ».‬اما هرچه‬ ‫هست نمي‌توان انكار كرد كه جمعيت رهپويان امروز يكي‬ ‫از فعال‌ترين و سازمان‌يافته‌ترين تشكل‌هاي اصولگراست‬ ‫و حتي در آين��ده نيز از تش��كل‌هاي تاثيرگ��ذار در جريان‬ ‫‪38‬‬ ‫اصولگرايي خواهد بود‪.‬‬ ‫جمعيت رهپويان چگونه تشكيل شد؟‬ ‫جمعيت رهپويان انقالب اسالمي در قالب يك تشكل‬ ‫اصولگرا در ميانه‌هاي دهه ‪ 80‬فعاليت خود را آغاز كرد‪.‬‬ ‫عليرض��ا زاكان��ي‪ ،‬دبي��ركل جمعي��ت رهپويان در‬ ‫گفت‌وگويي با هفته‌نامه مثلث نحوه تش��كيل اين جمعيت‬ ‫را چنين روايت مي‌كند‪« :‬در سال ‪ 80‬توفيق پيدا كرديم در‬ ‫قالب اعضاي ‪ 27‬حزب و گروه خدمت مقام معظم رهبري‬ ‫برسيم‪ .‬فلسفه تش��كيل اين جلس��ه هم اين بود كه بعد از‬ ‫‪ 18‬تير س��ال ‪ ،78‬رهبر معظم انقالب گروه‌هاي مختلفي‬ ‫را به حضور پذيرفت��ه بودند و تفاوتي هم نداش��ت كه اين‬ ‫گروه‌ها به كدام جريان سياس��ي تعلق خاط��ر دارند‪ .‬حتي‬ ‫از برخي از اعضاي مجمع روحانيون‪ ،‬س��ازمان مجاهدين‬ ‫انقالب و جبهه مش��اركت هم به اين جلسات دعوت شده‬ ‫بودن��د‪ .‬در طرف مقابل ني��ز از اعضاي جامع��ه روحانيت‪،‬‬ ‫جمعيت ايثارگران‪ ،‬ح��زب موتلفه و جامعه مهندس��ين به‬ ‫اين جلس��ات دعوت ش��ده بودند كه جمع‌هاي ‪15 - 16‬‬ ‫نفره‌اي تش��كيل ش��ده بود‪ .‬مطالبه رهب��ر معظم انقالب‬ ‫در اين ديدارها اين بود كه بر‌اس��اس چهار اصل اس�لام‪،‬‬ ‫انقالب‪ ،‬س��يره و روش حض��رت ام��ام و واليت‌فقيه دور‬ ‫هم جمع بش��ويد و جبهه دفاع از انقالب را تشكيل دهيد‪.‬‬ ‫بعد از گذش��ت يك‌س��ال و نيم از اين فرمايش��ات‪ ،‬حدود‬ ‫‪ 27‬حزب و گروه از ميان تش��كل‌هايي كه در اين جلسات‬ ‫ش��ركت مي‌كردند به اين مطالبه لبيك گفتند و با يكديگر‬ ‫عهد و پيمان بستند كه اين خواسته مقام‌معظم‌رهبري را در‬ ‫عمل دنبال كنند‪ .‬در اولين جلسه‌اي كه خدمت مقام معظم‬ ‫رهبري رسيديم‪ ،‬بنده به عنوان نماينده جريان دانشجويي‬ ‫توفيق حضور در اين جلسه را پيدا كردم‪ .‬مقام معظم رهبري‬ ‫نكته‌اي را فرمودند كه بسيار قابل تامل بود‪ .‬ايشان فرمودند‬ ‫كه حزب به معناي اس�لامي تعريف و‌تركيب خاصي دارد‬ ‫كه شما اين‌تركيب را نداريد‪ .‬بايد اين شيوه و مدل را به كار‬ ‫ببريد تا بتوانيد در جامعه اس�لامي رش��د كنيد و حضوري‬ ‫فعاالنه داشته باشيد‪ .‬ايش��ان در همان جلسه فرمودند كه‬ ‫حزب و جمعيت در تعريف اس�لامي س��ه ج��زء دارد؛ اول‬ ‫ش��بكه اجتماعي تخصص��ي در قالب هرم‌ه��اي متفاوت‬
‫انتخابات س��ال ‪ 84‬ادامه يافت‪ .‬به دليل ش��رايطي كه در‬ ‫اين س��ال ايجاد ش��د‪ ،‬اين روند به مدت يكسال مسكوت‬ ‫ماند اما در س��ال ‪ 85‬مجددا اي��ن تش��كيالت را در قالب‬ ‫اصولگرايان تحولخواه فعال كرديم‪ .‬سرانجام در سال ‪87‬‬ ‫اين توفيق را داشتيم كه جمعيت رهپويان را تاسيس و آن‬ ‫را ثبت كنيم‪».‬‬ ‫سياست‬ ‫اعضاي شوراي مركزي جمعيت رهپويان‬ ‫آذرماه سال گذشته دومين كنگره سراسري جمعيت‬ ‫رهپويان انقالب اسالمي در حس��ينيه اولين مظلوم تهران‬ ‫و با حضور مس��ئوالن اس��تان‌ها و دبيران شهرستان‌هاي‬ ‫اين جمعيت برگزار ش��د كه در اين نشست اعضاي شوراي‬ ‫مرك��زي اين تش��كل ب��راي مدت دو س��ال و بازرس��ين‬ ‫براي م��دت یک س��ال انتخاب ش��دند‪ .‬حجت‌االس�لام‬ ‫س��يد‌محمدرضا آقاميري‪ ،‬زه��ره الهيان‪ ،‬محم��د توكلي‪،‬‬ ‫پي��ام تيران��داز‪ ،‬فريدالدين حدادع��ادل‪ ،‬محم��د دهقان‪،‬‬ ‫حميدرضا رستمي‪ ،‬حجت‌االس�لام عطاءاهلل رفيعي‌آتاني‪،‬‬ ‫حجت‌االس�لام به��زاد زارع‪ ،‬عليرض��ا زاكان��ي‪ ،‬پروي��ز‬ ‫سروري‪ ،‬حميد س��عادت‪ ،‬مالك ش��ريعتي‪ ،‬حسن صادقي‪،‬‬ ‫حجت‌االسالم مهدي طائب‪ ،‬غالمعلي عباس كياني‪ ،‬حسين‬ ‫مظفر‪ ،‬الياس نادران‪ ،‬عليرضا نادعلي‪ ،‬حجت‌‌االسالم نصير‬ ‫نيك‌نژاد و محمد ودود حيدري به‌عنوان اعضاي ش��وراي‬ ‫مركزي انتخاب شدند‪ .‬همچنين ابوالفضل باقري‪ ،‬سكينه‬ ‫محبي‌تبار و معصومه احتسابي به عنوان اعضاي علي‌البدل‬ ‫شوراي مركزي انتخاب شدند‪ .‬حسام حبيب‌اهلل‪ ،‬امير‌مسعود‬ ‫حبيبيان و محمد‌علي حيدري به عنوان بازرس��ان شوراي‬ ‫مركزي و حميد‌رضا بيگي و محمدحسين رادان نيز به‌عنوان‬ ‫بازرسان علي‌البدل انتخاب شدند‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫است كه قاعده آن يك ش��بكه‌بندي و حضور گسترده در‬ ‫پيكره جامع��ه دارد‪ ،‬دوم اينكه ي��ك راس فكور و چاالك‬ ‫دارد و در نهايت اينكه داراي يك سيستم ارتباطي دوطرفه‬ ‫فعال باشد‪ .‬بر‌اين اس��اس‪ ،‬آن قاعده هرم شبكه اجتماعي‪،‬‬ ‫واقعيت‌ها را درك مي‌كند و براس��اس انتقال واقعيت‌هايي‬ ‫كه در جامعه وجود دارد‪ ،‬راس فكور و چاالك به‌درس��تي‬ ‫تدبير مي‌كند و انعكاس آن‪ ،‬يك جريان اجتماعي مثبت در‬ ‫جهت خواسته‌هاي انقالب را در جامعه احيا مي‌كند‪ .‬رهبر‬ ‫معظم انقالب در اين جلس��ات تاكيد داشتند كه ما در دهه‬ ‫‪ 60‬قصد ايجاد چنين تشكيالتي را داشتيم كه امكان‌پذير‬ ‫نشد‪ .‬اما چنين تش��كيالتي‪ ،‬نياز جامعه امروز ماست و شما‬ ‫برويد و چنين تش��كيالتي را راه‌اندازي كنيد‪ .‬رهبر معظم‬ ‫انقالب فرمودند كه يك جمعيت و حزب اس�لامي بايد به‬ ‫قدري انباشت فكر و انديشه داشته باشد كه بتواند آن را در‬ ‫راس��تاي نيازهاي مردم هدايت كند‪ .‬اين فرمايش در واقع‬ ‫تبييني از يك مجموعه تشكيالتي به معناي اسالمي بود‪.‬‬ ‫ما قبل از ورود به مجلس هفتم‪ ،‬اين مساله را در قالب اقشار‬ ‫‪‌17‬گانه ش��وراي هماهنگي پيگيري كرديم و اين مسير تا‬ ‫فعاليت‌هاي انتخاباتي رهپويان‬ ‫اين تشكل اصولگرا از س��ال ‪ 87‬كه فعاليت‌هاي خود‬ ‫را به‌طور رس��مي آغاز ك��رد‪ ،‬همواره در عرص��ه انتخابات‬ ‫فعاليت‌هاي گسترده‌اي داشته اس��ت‪ .‬اگرچه فعاليت‌هاي‬ ‫اعضاي سرش��ناس اين جمعيت همچون عليرضا زاكاني‪،‬‬ ‫پرويز سروري و محمد دهقان در مجلس هفتم و هشتم از‬ ‫يكسو و حجت‌االسالم مهدي طائب و فريدالدين حدادعادل‬ ‫در گروه‌هاي مختلف مذهبي و اجتماعي از سوي ديگر پيش‬ ‫از فعاليت رسمي جمعيت رهپويان آغاز شده بود‪ ،‬اما از زمان‬ ‫دريافت مجوز‪ ،‬فعاليت‌هاي اين تشكل اصولگرا رنگ و بوي‬ ‫ديگري به خود گرفت‪.‬‬ ‫مج��وز جمعيت رهپويان انقالب اس�لامي در س��ال‬ ‫‪ 87‬از س��وي وزارت كشور صادر ش��د و هيات موسس آن‬ ‫را افرادي همچ��ون عليرضا زاكاني‪ ،‬زه��ره الهيان‪ ،‬محمد‬ ‫دهقان‪ ،‬پرويز س��روري‪ ،‬حجت‌االس�لام مهدي طائب و‬ ‫فريدالدي��ن حدادعادل تش��كيل مي‌دادن��د‪ .‬البته عليرضا‬ ‫زاكاني‪ ،‬سرش��ناس‌ترين چهره جمعيت رهپويان و دبيركل‬ ‫آن است كه س��وابقي همچون حضور در جبهه‌هاي جنگ‬ ‫تحميلي‪ ،‬فرماندهي بس��يج دانشجويي كش��ور‪ ،‬نمايندگي‬ ‫مجلس و رياس��ت س��تاد انتخاباتي محمدباقر قاليباف در‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري نهم را در كارنامه خود دارد‪ .‬سال‬ ‫‪ 87‬فعاليت‌هاي جمعيت رهپويان در حالي آغاز شد كه قريب‬ ‫به يك سال تا برگزاري انتخابات رياست‌جمهوري دهم باقي‬ ‫مانده بود‪ .‬اگرچه زمزمه‌هايي مبني بر كانديداتوري عليرضا‬ ‫زاكاني‪ ،‬دبيركل جمعيت رهپويان به گوش مي‌رسيد اما اين‬ ‫ش��ايعه رنگ واقعيت به خود نگرفت و اين جمعيت‌ترجيح‬ ‫داد همراه با ديگر تش��كل‌هاي اصولگ��را از كانديداتوري‬ ‫محمود احمدي‌ن��ژاد حمايت كند؛ چه آنكه به اس��تراتژي‬ ‫وحدت ميان اصولگرايان پايبند بود‪ .‬از س��وي ديگر‪ ،‬پس‬ ‫از ارائ��ه مج��وز فعاليت به اين تش��كل اصولگ��را اعضاي‬ ‫جمعي��ت رهپويان در مجلس هش��تم جمعي غيررس��مي‬ ‫تش��كيل داده بودند ك��ه عليرضا زاكاني‪ ،‬پرويز س��روري‪،‬‬ ‫محمد دهقان و زه��ره الهيان اعضاي فعال و سرش��ناس‬ ‫آن بودن��د و منوي��ات اين تش��كل را پيگي��ري مي‌كردند‪.‬‬ ‫اين گروه در عين حال با جمعي��ت ايثارگران نيز همكاري‬ ‫فشرده‌اي داشتند‪.‬‬ ‫اما شايد آش��كارترين و عيان‌ترين فعاليت انتخاباتي‬ ‫جمعيت رهپويان در انتخابات مجلس نهم بود؛ آنجايي كه‬ ‫عليرضا زاكاني‪ ،‬دبيركل اين جمعيت به همراه حسين فدايي‬ ‫به‌عنوان نماين��دگان اصولگرايان تحولخ��واه به‌عضويت‬ ‫كميته ‪ 8+7‬جبهه متح��د اصولگرايان درآمدند‪ .‬از س��وي‬ ‫ديگر افرادي همچون زاكاني‪ ،‬پرويز سروري و زهره الهيان‬ ‫كانديداهاي اختصاص��ي جمعيت رهپوي��ان در انتخابات‬ ‫مجلس نه��م بودند‪ .‬از جمل��ه فعاليت‌ه��اي زاكاني در اين‬ ‫انتخابات رياست اجرايي اين جبهه بود‪ .‬او حتي در راستاي‬ ‫وح��دت اصولگرايان با آي��ت‌اهلل مصباح‌ي��زدي كه جبهه‬ ‫پايداري ايش��ان را پدر معن��وي خود مي‌داند دي��دار كرد و‬ ‫خواهان توصيه ايش��ان به اين جبهه براي پيوستن به روند‬ ‫وحدت اصولگرايان شد‪ .‬در اين ميان نبايد ائتالف رهپويان‬ ‫و ايثارگ��ران را در انتخابات‌ه��اي متعدد ناديده انگاش��ت‪.‬‬ ‫در انتخابات رياس��ت‌جمهوري دهم در س��ال ‪ 84‬جمعيت‬ ‫رهپويان در حالي كه به تازگي مجوز فعاليت خود را دريافت‬ ‫كرده بود‪ ،‬در كنار جمعيت ايثارگران از محمود احمدي‌نژاد‬ ‫حمايت كرد‪.‬‬ ‫اين هم��كاري در مجلس هش��تم نيز ادام��ه يافت و‬ ‫طرح‌هاي مشتركي از سوي نمايندگان منتسب به جمعيت‬ ‫رهپويان و جمعي��ت ايثارگ��ران ارائه مي‌ش��د‪ .‬انتخابات‬ ‫مجلس نهم اما اوج همكاري و همراهي اين دو تشكل بود‪.‬‬ ‫تحولخواهان اصولگرا كه يك��ي از طيف‌هاي جبهه متحد‬ ‫اصولگرايان بودند‪ ،‬حسين فدايي و عليرضا زاكاني را ‪ -‬كه‬ ‫دبيران‌كل اين دو تشكل اصولگرا هستند – به‌عنوان نماينده‬ ‫خود در شوراي مركزي جبهه متحد برگزيدند؛ چهره‌هايي‬ ‫كه در فهرست انتخاباتي اين جبهه نيز قرار گرفتند‪.‬‬ ‫چهره‌هاي شاخص جمعيت رهپويان‬ ‫چهار سال پس از آغاز فعاليت رسمي و مستقل جمعيت‬ ‫رهپويان‪ ،‬حاال چهره‌هاي ش��اخص اين جمعيت در عرصه‬ ‫سياسي كشور شناخته شده‌اند‪.‬‬ ‫عليرضا زاكاني‪ :‬او كه دبيركل اين تش��كل است‪،‬‬ ‫شايد شناخته‌شده‌ترين چهره رهپويان باشد‪.‬‬ ‫فريدالدين حدادعادل‪ :‬فرزندغالمعلي حدادعادل‬ ‫است كه س��ابقه فعاليت‌هاي او بيش��تر در حوزه فرهنگي‬ ‫نم��ود دارد‪ .‬او كه مديريت دبيرس��تان فرهنگ و حضور در‬ ‫نشرياتي همچون پنجره و همشهري را تجربه كرده‪ ،‬حاال‬ ‫يكي از اعضاي شوراي مركزي جمعيت رهپويان است‪.‬‬ ‫پروي�ز س�روري‪ :‬او قائم‌مقام جمعي��ت رهپويان‬ ‫است‪ .‬س��روري كه نمايندگي مردم پايتخت را در مجلس‬ ‫هفتم و هشتم تجربه كرده اگرچه نتوانست به مجلس نهم‬ ‫راه‌يابد اما هنوز يكي از موثرتري��ن چهره‌هاي اصولگراي‬ ‫تحولخواه است‪.‬‬ ‫حس�ین مظفر‪ :‬او ک��ه روزگاری وزی��ر آموزش و‬ ‫پرورش در کابینه س��ید‌محمد خاتمی ب��ود از ابتدای دهه‬ ‫‪ 80‬فعالیت های تشکیالتی خود را در اردوگاه اصولگرایان‬ ‫تقویت ک��رد و توانس��ت در مجل��س هفتم و نه��م راهی‬ ‫بهارستان شود‪.‬‬ ‫الیاس ن�ادران‪ :‬یکی از چهره های سرش��ناس و‬ ‫شناخته شده سه دوره اخیر مجلس در حوزه اقتصاد است‪.‬‬ ‫این استاد دانش��گاه به همراه احمد توکلی منتقد بسیاری از‬ ‫سیاست‌های اقتصادی دولت است و نسخه‌های وارداتی را‬ ‫غیر‌مفید ارزیابی کرده است‪.‬‬ ‫زهره الهیان‪ :‬ش��اید فعالتری��ن زن عضو جمعیت‬ ‫رهپویان باشد‪ .‬این پزشک جوان سابقه نمایندگی در مجلس‬ ‫هشتم را نیز دارد‪g .‬‬ ‫‪39‬‬
‫از ميان چهره هاي نزديك به رهپويان‪ ،‬زاكاني و توكلي در مجامع عمومي و خصوصي نامزدي خود را تكذيب كرده اند‪ ،‬در حالي كه حداد عادل در اين مورد سكوت كرده‬ ‫سياست‬ ‫نامزدهاي بالقوه‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪1‬‬ ‫گزينه هاي محتمل جمعيت رهپويان براي انتخابات ‪92‬‬ ‫تحولخواه��ان اصولگ��را چگون��ه وارد انتخاب��ات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري يازدهم مي‌شوند؟ ش��ايد بتوان پاسخ اين‬ ‫س��وال را با مراجعه به رقابت‌ه��اي انتخاب��ات مجلس نهم‬ ‫پيدا كرد؛ چه آنكه چهره‌هاي مطرح اين جريان براي انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري آينده در انتخابات اسفند‪ 90‬رونمايي شدند‪.‬‬ ‫جمعيت رهپويان در صورتي‌كه با ساير اصول‌گرايان به‬ ‫وحدت نرسد گزينه موردنظر خود را راهي رقابت‌هاي انتخاباتي‬ ‫آينده مي‌كند‪ .‬غالمعلي حدادعادل‪ ،‬ش��اخص‌ترين چهره اين‬ ‫جريان براي انتخابات آينده است؛ چه آنكه يكي از كانديداهاي‬ ‫اصلي تحولخواهان در انتخابات مجلس نهم بود كه توانست‬ ‫راي اول پايتخت را از آن خ��ود كند‪ .‬همچنين رقابت او با علي‬ ‫الريجانيدرانتخاباتهيات‌رئيسهنشانگراينبودكهحدادعادل‬ ‫آراي جرياني از نمايندگان را پشت سر خود احساس مي‌كند كه‬ ‫مهمترين طيف آن تحولخواهان هستند‪ .‬گزينه احتمالي ديگر‬ ‫تحولخواه��ان و جمعيت رهپويان فردي نيس��ت جز عليرضا‬ ‫زاكاني ك��ه عالوه بر دبيركلي اين تش��كل اصولگ��را‪ ،‬عنوان‬ ‫رياست س��تاد انتخاباتي جبهه متحد اصولگرايان در انتخابات‬ ‫مجلس نهم را نيز يدك مي‌كشيد‪ .‬او كه به همراه حسين فدايي‬ ‫نماينده تحولخواهان در جبهه متحد بود تالش بسياري براي‬ ‫ارائه فهرست مش��ترك انتخاباتي از سوي طيف‌هاي مختلف‬ ‫اصولگرا انجام داد‪ ،‬اما تالش‌های او بي ثمر ماند‪ .‬احمد توكلي‬ ‫گزينه احتمالي ديگري اس��ت كه احتم��ال حمايت جمعيت‬ ‫رهپويان از او وجود دارد‪ .‬او كه در هشت سال اخير‪ ،‬رياست مركز‬ ‫پژوهش‌هاي مجلس را برعهده داش��ت‪ ،‬تجربه كانديداتوري‬ ‫در انتخابات رياست‌جمهوري ششم و هش��تم را دارد‪ .‬او كه در‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري نهم از كانديداتوري انصراف داد در‬ ‫يك جمع خصوصي گفته كه نامزد انتخابات ‪ 92‬نخواهد شد‪.‬‬ ‫البته اينها تمام گزينه‌هاي احتمالي جمعيت رهپويان در قامت‬ ‫يك تشكل تحولخواه اصولگرا نيست‪ .‬محمدباقر قاليباف كه‬ ‫‪40‬‬ ‫كانديداي اصولگرايان تحولخواه در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫نهم بود و از قضا عليرضا زاكاني‪ ،‬دبيركل فعلي جمعيت رهپويان‬ ‫رياست ستاد انتخاباتي او را به عهده داشت‪ ،‬ممكن است باز هم‬ ‫مورد حمايت اين جريان قرار گي��رد‪ .‬عزت‌اهلل ضرغامي يكي‬ ‫ديگر از كانديداهاي احتمالي جمعيت رهپوي��ان در انتخابات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري يازدهم اس��ت‪ .‬او البته اعالم ك��رده كه در‬ ‫انتخابات آينده شركت نخواهد كرد‪ .‬سعيد جليلي را هم مي‌توان‬ ‫از كانديداهاي احتمالي اصولگرايان تحولخواه دانست؛ چرا كه‬ ‫ميان او و تحولخواهان در گفتمان قرابت‌هايي وجود دارد‪ .‬البته‬ ‫چهره‌هايسرشناسجمعيترهپويانهمچونعليرضازاكاني‪،‬‬ ‫پرويز سروري‪ ،‬الياس نادران و فريدالدين حدادعادل بحث بر سر‬ ‫نام‌ها را رد كرده و برنامه‌محوري را شاخصه اصلي اين تشكل‬ ‫براي ورود به انتخابات آينده عنوان كرده‌اند‪ .‬در اين فرصت به‬ ‫بررسي دو كانديداي احتمالي جمعيت رهپويان كه نام آنها بيش‬ ‫از ساير گزينه‌ها مطرح است پرداخته‌ايم؛ غالمعلي حدادعادل و‬ ‫عليرضازاكاني‪.‬‬ ‫غالمعلي حدادعادل‬ ‫غالمعلي حدادع��ادل از زماني كه وارد مجلس شش��م‬ ‫شد‪ ،‬به چهره‌اي شناخته‌شده براي جامعه سياسي ايران بدل‬ ‫گش��ت؛ چه آنكه تا پيش از ورود به مجلس شش��م او بيشتر‬ ‫به عنوان چهره‌اي فرهنگي ش��ناخته مي‌شد و فعاليت‌هايي‬ ‫را در حوزه‌هاي فلس��فه‪ ،‬ش��عر‪ ،‬ادبيات و جامعه‌شناسي انجام‬ ‫مي‌داد‪ .‬او در انتخابات مجلس ششم به عنوان تنها كانديداي‬ ‫فهرست انتخاباتي جناح راست به پارلمان راه‌يافت و رياست‬ ‫فراكسيون اقليت را عهده‌دار شد‪ .‬حدادعادل در اين انتخابات‬ ‫پس از محرز ش��دن تخلفات وزارت كشور دولت اصالحات و‬ ‫بازش��ماري آراي مردم تهران‪ ،‬به مجلس رفت‪ .‬نوع مديريت‬ ‫حدادعادل در مجلس ششم سبب شد تا از يك‌سو فراكسيون‬ ‫اقليت مجلس ششم فراكسيونيكم‌حاشيهباشدوازسويديگر‬ ‫زمينه پيروزي اصولگرايان در انتخابات مجلس هفتم را فراهم‬ ‫سازد‪ .‬شايد همين نحوه مديريت بود كه اصولگرايان را به نتيجه‬ ‫رس��اند تا حدادعادل را به عنوان رئيس مجلس اصولگرايان‬ ‫برگزينند‪ .‬پس از پايان دوره چهار‌ساله مجلس ششم‪ ،‬زماني‬ ‫كه اصولگرايان با تابلوي «آبادگران» وارد رقابت‌هاي انتخابات‬ ‫مجلس هفتم شدند‪ ،‬غالمعلي حدادعادل به‌عنوان سرليست‬ ‫اين فهرست انتخاب شد و بيش��ترين آراي مردم پايتخت را از‬ ‫آن خود كرد‪ .‬با آغ��از به كار مجلس هفتم‪ ،‬رياس��ت مجلس‬ ‫به حدادعادل رسيد تا براي اولين بار يك مكال رئيس مجلس‬ ‫شود‪ .‬البته پيش از آن در نشست‌هاي منتخبان مجلس هفتم‬ ‫بر سر رياست او بر مجلس هفتم توافق ش��ده بود‪ .‬يك‌سال‬ ‫از فعاليت مجلس هفتم ب��ا دولت اصالح‌طلب س��يد‌محمد‬ ‫ي همزمان بود؛ دوره‌اي كه به جز اس��تيضاح احمد خرم‪،‬‬ ‫خاتم ‌‬ ‫راهو‌ترابري دولت هشتم‪ ،‬نماينده گان با حكم حكومتي‬ ‫وزير ‌‌‬ ‫رهبر معظم انقالب اسالمي از استيضاح س��اير وزراي دولت‬ ‫منع ش��دند‪ .‬با آغاز به كار دولت نهم و روي كار آمدن محمود‬ ‫احمدي‌نژاد‪ ،‬حدادعادل تالش كرد تا اختالفات دولت و مجلس‬ ‫را ‪ -‬كه ديگر هر دو از جريان اصولگرا بودند – به‌‌حداقل برساند‪.‬‬ ‫اما بازهم برخي اختالفات ميان دولت و مجلس بروز مي‌كرد و‬ ‫اين اختالفات به مكاتبات علني ميان رئيس‌جمهور و رئيس‬ ‫مجلسنيزمنجرمي‌شد‪ .‬انتخاباتمجلسهشتمزمانمناسبی‬ ‫بود براي تسويه‌حساب حاميان‌دولت با حدادعادل‪ .‬اگرچه او در‬ ‫انتخابات اسفند ‪ 86‬نيز همچون انتخابات اسفند ‪ 82‬سرليست‬ ‫اصولگرايان پايتخت بود‪ ،‬اما با آغاز به كار مجلس هش��تم در‬ ‫خرداد ‪ 87‬حاميان دولت دست به كار ش��دند تا حدادعادل را از‬ ‫كرسي رياست به زير كشند و گزينه موردنظر خود را جايگزين‬ ‫او كنند‪ .‬اين گزينه كسي جز علي الريجاني نبود‪ .‬مساله تا حدي‬ ‫جدي بود كه روزنامه ايران‪ ،‬ارگان رسمي دولت تصوير الريجاني‬ ‫در كنار احمدي‌نژاد را در صفحه اول خود گذاشت تا نشان دهد‬ ‫دولت از رياست حدادعادل بر مجلس هفتم دل‌خوشي ندارد‪.‬‬ ‫حدادعادل اين بار نيز ركوردش��كني كرد؛ چه آنكه در دومين‬ ‫جلسه علني مجلس هش��تم به عنوان يك نماينده عادي در‬ ‫رديف پنجم صحن بهارستان نشست تا اولين رئيس قوه مقننه‬ ‫تاريخ جمهوري اسالمی باشد كه بعد از اتمام يك دوره رياست‪،‬‬
‫سياست‬ ‫عليرضا زاكاني‬ ‫عليرضا زاكاني كه در سال ‪ 1344‬در جنوب شهر تهران‬ ‫و در خانواده‌اي مذهبي متولد ش��د‪ ،‬ب��ا اوج گرفتن مبارزات‬ ‫انقالب اس�لامي اولين حضور اجتماعي‌ خود را با ش��ركت‬ ‫در تظاهرات و راهپيمايي‌هاي مردمي‌تجربه كرد‪ .‬با شروع‬ ‫جنگ تحميلي در حالي كه نوجواني بي��ش نبود در ماه‌هاي‬ ‫اوليه دفاع مق��دس‪ ،‬راهي جبهه‌هاي نبرد ح��ق عليه باطل‬ ‫ش��د و تا پايان دوران جنگ‪ 62 ،‬ماه افتخار حضور داوطلبانه‬ ‫در جبهه‌ه��ا‪ ،‬ش��ركت در ‪ 15‬عمليات ب��زرگ و جانبازي ‪50‬‬ ‫درص��د را به‌دس��ت آورد‪ .‬در بهمن‌م��اه ‪ 1368‬تحصيل در‬ ‫رشته پزشكي را در دانشگاه علوم پزش��كي تهران آغاز كرد‬ ‫و موفق ش��د در تابس��تان ‪ 1376‬مدرك دكتراي عمومي را‬ ‫اخذ كند‪ .‬س��پس با ش��ركت در آزمون تخصصي‪ ،‬به‌عنوان‬ ‫دانشجوي دوره تخصصي پذيرفته شد‪ .‬در سال ‪ 1380‬دوره‬ ‫تخصصي پزشكي هسته‌اي را آغاز كرد و در اسفند ‪ 1382‬آن‬ ‫را به پايان رساند‪ .‬او هم‌اكنون به‌عنوان عضو دانشگاه علوم‬ ‫پزشكي تهران در مركز پزشكي هسته‌اي مجتمع بيمارستاني‬ ‫امام خميني(ره) فعاليت مي‌كند‪ .‬حضور در جبهه‌هاي جنگ‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫به جايگاه نماينده‌اي معمولي بازمي‌گردد‪ .‬حدادعادل برخالف‬ ‫دوران رياستش بر‌مجلس‪ ،‬در پايان اين جلسه علني نيز از درب‬ ‫ورود و خروج نمايندگان از صحن خارج شد و به ميان خبرنگاران‬ ‫رفت‪ .‬رئيس مجلس هفتم البته با نشان دادن عالمت سكوت از‬ ‫خبرنگاران خواست از او سوالي نكنند و انتظار مصاحبه نداشته‬ ‫باش��ند‪ .‬بدين‌ترتيب حدادعادل نش��ان داد كه وع��ده «روزه‬ ‫س��كوت» خود را عملي كرده و تا مدتي بنا ن��دارد اين روزه را‬ ‫بشكند‪ .‬اين موضع حدادعادل تا پايان مجلس هشتم نيز ادامه‬ ‫يافت‪ .‬او هنگام ثبت‌نام در انتخابات مجلس نهم هنگامي‌كه با‬ ‫سوال خبرنگاران درخصوص نظرش درباره عملكرد مجلس‬ ‫هشتم مواجه ش��د بار ديگر گفت‪« :‬من همواره به خبرنگاران‬ ‫گفته‌ام كه درباره عملكرد مجلس هشتم از من سوال نكنند زيرا‬ ‫موضع من سكوت است‪ ».‬حدادعادل در مجلس هشتم رئيس‬ ‫كميسيونفرهنگيشد‪،‬اماسايهرياستمجلسهفتمهمچنان‬ ‫بر س��ر او س��نگيني مي‌كرد‪ .‬در وقايعي كه پس از انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري دهم رخ داد صراحتا زبان به انتقاد از عوامل فتنه‬ ‫گشود و در سخنراني‌هاي عمومي و گفت‌وگوهاي رسانه‌اي‬ ‫به دفاع از نظام و واليت‌فقي��ه پرداخت‪ .‬پاييز ‪ 89‬هنگامي‌كه‬ ‫بحث انتخابات مجلس نهم آغاز شده بود‪ ،‬همراه دكتر واليتي‬ ‫و حبيب‌اهلل عسگراوالدي راهي پاستور شد تا با رئيس‌جمهور‬ ‫درباره وحدت اصولگرايان رايزني كند؛ رايزني‌هايي كه با كنار‬ ‫كشيدن حاميان‌دولت از روند وحدت اصولگرايان بدون حضور‬ ‫آنها پيگيري شد‪ .‬حدادعادل سپس به‌عنوان يكي از هفت عضو‬ ‫كميته داوري جبهه متحد اصولگرايان انتخاب شد و سرانجام‬ ‫در قامت يكي از ‪ 30‬كانديداي اين جبهه در تهران و يكي از دو‬ ‫سرليست آن وارد عرصه انتخابات شد‪ .‬البته جبهه پايداري نيز‬ ‫همان‌طور كه از مدت‌ها پيش اعالم كرده بود‪ ،‬س��رانجام نام‬ ‫حدادعادل را در فهرس��ت خود قرار داد‪ ،‬اما از ق��رار دادن نام او‬ ‫در ابتداي ليست امتناع ورزيد و رئيس مجلس هفتم و رئيس‬ ‫كميسيون فرهنگي مجلس هشتم را در مكان ششم فهرست‬ ‫خود قرار داد‪ .‬او در مجلس نهم برخالف مجلس هش��تم وارد‬ ‫رقابتي علني با علي الريجاني ش��د‪ .‬ماجرا از آنجايي آغاز شد‬ ‫كه پس از انتخابات مرحله دوم مجلس‌‪ ،‬رايزني‌ها و البي‌هاي‬ ‫سياس��يون و همچنين گمانه‌زني‌هاي رسانه‌اي در خصوص‬ ‫بحث رياست مجلس نهم حالت ش��فاف‌تري به خود گرفت‪.‬‬ ‫اگرچهدرابتدانامگزينه‌هاييهمچونعليالريجاني‪،‬غالمعلي‬ ‫حدادع��ادل‪ ،‬مرتضي آقاتهراني‪‌،‬محمدحس��ن ابوترابي‌فرد و‬ ‫حتي افرادي چون احمد توكلي و غالمرضا مصباحي‌مقدم به‬ ‫عنوان كانديداهاي رياست مجلس مطرح بود‪ ،‬اما با اعالم عدم‬ ‫كانديداتوري افرادي مانند آقاتهراني و تكذيب برخي ديگر مانند‬ ‫توكليومصباحي‌مقدم‪،‬مشخصشدكهدرنهايترقابتاصلي‬ ‫بين علي الريجاني و غالمعلي حداد‌عادل خواهد بود‪ .‬حدادعادل‬ ‫كه رياست مجلس هفتم را برعهده داشت يكي از افرادي بود‬ ‫كه از سوي برخي هوادارانش البي‌ها و رايزني‌هاي گسترده‌اي‬ ‫براي رياست او انجام مي‌شد‪ .‬احمد توكلي بارها گفت كه او در‬ ‫جريان رياست مجلس هشتم نيز قصد فراهم آوردن سازوكاري‬ ‫براي ادامه رياس��ت حدادعادل را داش��ته است‪ ،‬اما شخصيت‬ ‫علي الريجاني در اس��تاني كردن انتخابات اين رويه را برهم‬ ‫زده است‪ .‬اين‌ها همه در حالي بود كه برخي ارزيابي‌ها مبني‌بر‬ ‫حضور حدادعادل در راس هيات اعزامي‌نمايندگان منتخب به‬ ‫جنوب كشور و پوشش ويژه سخنان حدادعادل در اين سفر در‬ ‫رسانه‌هاي منتسب به جريان تحولخواه اصولگرايان ناظر بر‬ ‫اين فعاليت‌هاي جدي وي بود؛ مساله‌اي كه البته حدادعادل‬ ‫صراحتا آن را تكذيب كرد‪ .‬از سوي ديگر پايگاه خبري قانون‬ ‫گزارش داد كه در ادامه تالش‌هاي غالمعلي حدادعادل براي‬ ‫تصدي صندلي رياس��ت مجلس نهم وي ‪ 60‬نفر از منتخبين‬ ‫مجلس نهم در دور اول را به دفتر خود دعوت كرد‪ ،‬اما ظاهرا در‬ ‫اين جلسه تنها ‪ 25‬نفر از نمايندگان دعوت حدادعادل را قبول‬ ‫كرده و به دفتر وي رفتند‪ .‬س��رانجام حدادعادل در انتخابات‬ ‫هيات‌رئيسه موقت از الريجاني كه فراكسيون رهروان واليت را‬ ‫به عنوان حامي‌رياستش در كنار خود داشت‪ ،‬شكست خورد‪.‬‬ ‫نتيجه انتخابات رياست مجلس حاكي از آن بود كه حدادعادل‬ ‫با اختالف ‪ 73‬راي موفق به كس��ب ‪ 100‬راي شده است‪ .‬اين‬ ‫شكست در انتخابات هيات‌رئيسه دائم نيز تكرار شد و حتي آراي‬ ‫حدادعادل كاهش يافت؛ به‌گونه‌اي كه او با ‪ 89‬راي در مقابل‬ ‫‪ 177‬راي قافيه را به علي الريجاني واگ��ذار كرد‪ .‬حدادعادل‬ ‫حاال يكي از نام‌هايي اس��ت كه احتمال حضور او در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري يازدهم مطرح مي‌شود؛ به‌گونه‌اي‌كه جريان‬ ‫تحولخواه اصولگرايان كه جمعيت رهپويان يكي از تشكل‌هاي‬ ‫اصلي آن است حدادعادل را به‌عنوان يكي از گزينه‌هاي احتمالي‬ ‫خود در انتخابات‪ 92‬معرفي كرده است‪ .‬البته او تاكنون اظهارنظر‬ ‫تو‌گويي‬ ‫روشني در اين رابطه نكرده است‪ .‬حدادعادل در گف ‌‬ ‫با هفته‌نامه مثلث آنجا كه گفت‪« :‬به دنبال رياس��ت مجلس‬ ‫نمي‌دوم اما اگر رياست به دنبال من دويد از آن فرار نمي‌كنم»‪،‬‬ ‫در خصوص انتخابات رياست‌جمهوري آينده چنين اظهارنظر‬ ‫كرد‪« :‬اجازه دهيد ببينيم واكنش‌ها نسبت به اين سوالي كه از ما‬ ‫كرديد چيست و بي‌جهت ما را دنبال خودتان نكشانيد‪».‬‬ ‫تحميلي زاكاني را بر آن داش��ت تا از بدو ورود به دانش��گاه‪،‬‬ ‫فعاليت‌هاي اجتماعي خود را در قالب حضور در تشكل‌هاي‬ ‫دانشجويي سامان بخش��د‪ .‬از جمله اين فعاليت‌ها مي‌توان‬ ‫به‌عضويت در شوراي مركزي انجمن اس�لامي‪ ،‬تاسيس و‬ ‫رياست بس��يج دانشجویي دانش��گاه تهران و علوم پزشكي‬ ‫تهران به مدت هفت س��ال اش��اره ك��رد‪ .‬او در اواخر س��ال‬ ‫‪ 1377‬مسئوليت بس��يج دانشجويي دانش��گاه‌هاي استان‬ ‫تهران و از س��ال ‪ 1379‬تا ‪ 1382‬مس��ئوليت سازمان بسيج‬ ‫دانشجویي كشور را برعهده گرفت‪ .‬زاكاني اواخر دهه هفتاد‬ ‫دو دوره نيز به‌عضويت هيات منصف��ه مطبوعات درآمد‪ .‬نام‬ ‫زاكاني در انتخابات مجلس هفتم در فهرس��ت آبادگران در‬ ‫تهران قرار گرفت و او توانس��ت با كس��ب آراي الزم راهي‬ ‫مجلس شود‪ .‬حضور در هيات‌رئيس��ه مجلس‪ ،‬هيات‌رئيسه‬ ‫كميسيون آموزش و شوراي مركزي فراكسيون اصولگرايان‪،‬‬ ‫مس��ئوليت دبيرخانه مبارزه با مفاس��د اقتص��ادي مجلس‪،‬‬ ‫عضويت در كميس��يون ماده ‪ 10‬احزاب‪ ،‬انج��ام بزرگترين‬ ‫تحقيق و تفحص مجل��س از نظام آموزش عالي كش��ور و‬ ‫همچنين تحقيق و تفحص از آزمون دستياري و قوه قضائيه‪،‬‬ ‫از مهم‌تري��ن فعاليت‌ه��اي زاكان��ي در دوران نمايندگي در‬ ‫مجلس هفتم بود‪ .‬در سال ‪ 84‬در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫نهم رياس��ت س��تاد انتخاباتي محمدباقر قاليباف را برعهده‬ ‫داش��ت و به همراه چهره‌هاي��ي همچون حس��ين فدايي و‬ ‫احمد توكلي و الياس نادران براي پيروزي نامزد اصولگرايان‬ ‫تحولخواه تالش مي‌كرد‪ .‬در انتخابات مجلس هش��تم نيز‬ ‫پيروزي زاكاني تكرار ش��د‪ .‬او عالوه بر فعاليت‌هاي قبلي به‬ ‫نايب‌رئيسي كميسيون اصل نود مجلس درآمد و مسئوليت‬ ‫حوزه قوه مجري��ه در اين كميس��يون و كميت��ه اقتصادي‬ ‫آن پيگير ام��ور مربوط به رفع مش��كالت اقتص��ادي از بعد‬ ‫نظارتي و ت�لاش براي مواجهه فعال با مفاس��د اقتصادي را‬ ‫برعهده گرفت‪ .‬تجربه فعاليت‌هاي تشكيالتي و اجتماعي‪،‬‬ ‫زاكاني را بر آن داش��ت تا بعد از ورود به مجلس و مش��اهده‬ ‫عيني خالء موجود در زمينه‌هاي كمبود وجود س��ازماندهي‬ ‫نيروهاي معتقد و موثر در حوزه‌هاي تخصصي و سياس��ي و‬ ‫عرصه‌هاي گوناگون اجتماعي و كاس��تي وجود برنامه‌هاي‬ ‫تخصصي و كادر مج��رب و كارآمد براي تحق��ق عدالت و‬ ‫پيش��رفت در جامعه‪ ،‬جمعيت رهپويان انقالب اس�لامي را‬ ‫به همراه گروهي از همفكران خود تاسيس كند؛ تشكلي كه‬ ‫از چهار سال پيش تاكنون دبيركلي آن برعهده زاكاني است‪.‬‬ ‫در انتخابات مجلس نهم عليرضا زاكاني به همراه حس��ين‬ ‫فدايي از نمايندگان اصولگراي��ان تحولخواه در جبهه متحد‬ ‫اصولگرايان بود و تالش بسياري براي وحدت اصولگرايان‬ ‫انجام داد‪ .‬رياست ستاد انتخاباتي جبهه متحد اصولگرايان در‬ ‫انتخابات مجلس نهم نيز برعهده زاكاني بود‪ .‬زاكاني به دليل‬ ‫گستردگي فعاليت‌هاي خود در حوزه رسانه نيز فعاليت مي‌كند‪.‬‬ ‫هفته‌نامه پنجره از سوي زاكاني راه‌اندازي شده و او هم‌اكنون‬ ‫به‌عنوان مديرمسئول اين نشريه فعاليت مي‌كند‪ .‬سايت خبري‬ ‫جهان‌نيوز نيز در كنار اين هفته‌نامه به بازتاب نظرات جمعيت‬ ‫رهپويان مي پردازد و به عليرضا زاكاني نزديك است‪ .‬او در‬ ‫كنار افرادي همچون حدادعادل يكي از گزينه‌هاي احتمالي‬ ‫رهپويان براي انتخابات رياست‌جمهوري يازدهم است‪ .‬البته او‬ ‫خود در اين‌باره به هفته‌نامه مثلث چنين مي‌گويد‪ « :‬نه مي‌دانم‬ ‫منشا اين صحبت‌ها كجاست و نه مي‌دانم كه نيت افرادي كه‬ ‫چنين حرفي مي‌زنند چيست‪ .‬بايد از خودشان بپرسيد‪ .‬تمام‬ ‫سعي ما بر اين اس��ت كه در ماموريتي كه داريم‪ ،‬به بهترين‬ ‫نحو تالش كنيم‪ .‬من تاكنون به اين مساله فكر نكرده‌ام و از‬ ‫گمانه‌زني‌هايي كه در اين رابطه مي‌شود‪ ،‬تعجب مي‌كنم‪ .‬ما‬ ‫گزينه‌هاي بالقوه زيادي براي رياست‌جمهوري داريم‪ ».‬زاكاني‬ ‫درعين حال بحث بر سر انتخابات را در تشكل‌هاي سياسي‬ ‫طبيعي مي‌داند‪ ،‬اما در عين حال مي‌گويد‪« :‬حرف‌هاي زيادي‬ ‫زده مي‌شود اما تاكيد مي‌كنم كه ما تاكنون در ميان خودمان‬ ‫چنين بحثي نداشته‌ايم‪g ».‬‬ ‫‪41‬‬
‫سياست‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫اگر اصولگرايان به وحدت نرسند‬ ‫گزينه مستقل معرفي مي كنيم‬ ‫برنامه‌هاي جمعيت رهپويان براي ‪ 2‬انتخاب ‪ 92‬در گفت‌و‌گو با پرويز سروري‬ ‫در فاصله کمتر از یک سال به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یازدهم گروه‌ها و تشکل‌های سیاسی هر دو جناح فعالیت‌های خود را شدت بخشیده‌اند‪.‬‬ ‫برخی از این گروه‌ها که از سازماندهی بهتر و بیشتری برخوردارند از هم اکنون با برگزاری جلسات متداوم به چگونگی ورود به عرصه انتخابات می‌اندیشند‪ .‬در‬ ‫جناح اصولگراها هم که گروه‌ها و احزاب مختلفی حضور دارند افزایش تحرکات سیاسی به خوبی قابل مشاهده است‪ .‬در این میان جمعیت رهپویان انقالب اسالمی‬ ‫از تشکل‌های سیاسی است که تاثیر قابل توجهی در میان اصولگرایان دارد این تشکل از چهره‌های مطرح و صاحب‌نامی تشکیل شده که موضوع‌گیری‌اش در‬ ‫هر انتخاباتی تاثیرگذار و مهم است‪ .‬به سراغ پرویز سروری قائم‌مقام جمعیت رهپویان انقالب اسالمی رفتیم و با او در مورد فعالیت‌های انتخاباتی این تشکل‬ ‫سیاسی به گفت‌و‌گو پرداختیم‬ ‫‪42‬‬
‫هم‌اكنون طيف‌هاي مختلفي از جريان اصالحات‬ ‫و اصولگرا به‌نوعي آمادگي خودشان را براي ورود‬ ‫به‌عرصه رقابت سياسي آينده اعالم كردند‪ ،‬حتي‬ ‫برخي از گروههاي طيف راس�ت سنتي (موتلفه)‬ ‫گفته ك�ه مي‌خواهد نامزد مس�تقل معرفي كند و‬ ‫جبهه پايداري نيز از چندي پيش تحركات خود‬ ‫را براي انتخاب نامزد مورد‌نظر آغاز كرده است‪،‬‬ ‫طيف تحولخواه (رهپوي�ان و ايثارگران) در اين‬ ‫زمينه چه كار كرده است؟‬ ‫‪ l‬بله همين طور اس��ت‪ .‬مردم وقت��ي به گزينه‌اي‬ ‫در انتخابات رياس��ت‌جمهور راي مي‌دهند طبيعتا به ليست‬ ‫نامزدهايي در انتخابات شوراها راي خواهند داد كه بيشترين‬ ‫قرابت را با وي دارند و كمتر پيش خواهد آمد كه كس��ي در‬ ‫رياس��ت‌جمهوري به يك نامزد راي دهد‪ ،‬اما در انتخابات‬ ‫ش��وراها عكس آن عمل كند و ليس��ت مقابل آن نامزد را‬ ‫داخل صندوق بيندازد‪ .‬ب��ه نظر من رقابت سياس��ي آينده‬ ‫نوعي فرصت و تهديد اس��ت‪ ،‬چون ي��ك دريچه جديدي‬ ‫را در انتخابات كش��ور باز مي‌كند و يك نشاط خاصي را در‬ ‫اين انتخابات به وجود خواهد آورد‪ .‬چون تمام ظرفيت‌هاي‬ ‫كشور همديگر را همپوش��اني خواهند داد‪ ،‬يعني هم گزينه‬ ‫رياست‌جمهوري شوراها را و هم شوراها رياست‌جمهوري را‬ ‫تحت‌تاثير قرار خواهند داد كه فكر مي‌كنم نكته قابل تاملي‬ ‫در انتخابات آينده است‪.‬‬ ‫جمعيت رهپوي�ان انقالب اسلامي از چه زماني‬ ‫سياست‬ ‫يعني ش�هردارها هماهنگ با رئيس‌جمهور عمل‬ ‫خواهند كرد؟‬ ‫‪ l‬موض��وع انتخابات رياس��ت‌جمهوري و ش��وراها‬ ‫در دفتر سياس��ي جمعيت مطرح بوده و هس��ت و االن در‬ ‫دس��تور‌كار قرار دارد‪ .‬ما در جمعيت دو خط تالش مستقل‬ ‫از هم تعري��ف كرديم؛ يك خ��ط تالش ب��راي انتخابات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري ويك خط تالش براي انتخابات شوراها‬ ‫براي اينكه بتوان به هر دو به‌طور مس��تقل رسيدگي كرد و‬ ‫تلفيق اينها باعث نش��ود كه غفلت از يكي به‌وجود بيايد‪ .‬ما‬ ‫االن بيشتر در دفتر سياسي جمعيت به‌دنبال آسيب‌شناسي‬ ‫انتخابات گذشته كشور مخصوصا در بعد رياست‌جمهوري‬ ‫هستيم و براساس آن به‌دنبال پيش��نهاد مدلي مثل ‪،8+7‬‬ ‫‪ 5+6‬و ش��وراي هماهنگي هس��تيم؛ یعنی مدلي طراحي‬ ‫كنيم كه اين مدل بتوان��د زمينه‌هاي وحدت حداكثري بين‬ ‫طيف‌هاي اصولگرا را ايجاد كن��د و يك فرآيندي را تعريف‬ ‫كنيم كه مبتن��ي بر آن فرآين��د بتوانيم كارآم��دي نظام را‬ ‫افزايش دهيم‪ ،‬يعني در اين مرحله يكي از حساس��يت‌هاي‬ ‫بزرگ ما بررسي‌هايي است كه تا االن داشتيم‪ ،‬بايد اولويت‬ ‫را روي اين بگذاريم كه چه كس��ي مي‌تواند بيايد مبتني‌بر‬ ‫انقالب اس�لامي‪ ،‬كارآمدي نظام را افزايش دهد و در حل‬ ‫مش��كالت مردم بيش��ترين نقش را ايفا كند و در برداشتن‬ ‫موانع از پيش روي مردم بتواند موثر باشد‪ .‬اكنون در مرحله‬ ‫مدل‌سازي هستيم‪ .‬طبيعتا وقتي مدل نهايي شد و به نتيجه‬ ‫رسيد با تمامي‌ گروه‌هاي اصولگرا باب مذاكره و مباحثه را‬ ‫بازخواهيم كرد و مدل خود را به آنها عرضه خواهيم كرد و‬ ‫تالش خواهيم كرد تا در يك هماهنگ��ي متقابل به نقطه‬ ‫نظرات مشتركي برسيم‪ ،‬البته شخصا خيلي اميدوار به اين‬ ‫نيستم كه بتوانيم به يك وحدت مطلوبي دست پيدا كنيم‪.‬‬ ‫شرايط االن اين را به ما نمي‌گويد‪.‬‬ ‫البته ما تالش��مان را در چند جهت معطوف مي‌كنيم‪،‬‬ ‫يكي جرياناتي كه موثر در انتخابات هستند‪ ،‬يكي با افرادي‬ ‫كه خود را نامزد كردند تا بتوانيم صف نامزدها را كوتاه كنيم‬ ‫و تعداد آنها را به حداقل برسانيم‪ ،‬اگر بتوانيم به يك گزينه‬ ‫برسيم كه بسیار خوب است‪ ،‬اما نمي‌شود اميدي داشت كه‬ ‫در انتخابات آينده به يك گزينه برس��يم؛ فضاي سياس��ي‬ ‫كشور اين را به ما مي‌گويد مگر اينكه در آينده اتفاقاتي بيفتد‬ ‫كه شرايط تغيير كند‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪ l‬چندين بار به‌طور رسمي اعالم كرديم با توجه به‬ ‫اينكه كشور در شرايط خاص به س��ر مي‌برد‪ ،‬ايران در يك‬ ‫هماوردي جدي با نظام سلطه قرار دارد‪ ،‬منطقه در تب و تاب‬ ‫تغيير و تحوالت بيداري اسالمي مي‌سوزد‪ ،‬يك جوشش و‬ ‫جنبش��ي در همه اطراف جمهوري اسالمي به‌وجود آمده و‬ ‫از همه مهمتر حركتي كه نظام س��لطه و دش��من در جهت‬ ‫فش��ار به جمهوري اس�لامي از طريق تحري��م‪ ،‬تهديد و‬ ‫فشارهاي مختلف وارد مي‌كند و با توجه به آنكه كشور تازه‬ ‫از فضاي انتخابات مجلس نهم خارج شده‪ ،‬ورود زود‌هنگام‬ ‫را به فضاي انتخابات رياس��ت‌جمهوري براي كشور مفيد‬ ‫نمي‌دانيم؛ از آنجا كه در اين هماوردي كه با نظام س��لطه‬ ‫قرار داريم بايد تمركز نگاه مس��ئوالن به اقتصاد مقاومتي‬ ‫باش��د تا از تهديد دشمن فرصت بس��ازند و اين امكان‌پذير‬ ‫نيست جز آنكه همه ظرفيت‌هاي كش��ور معطوف به شعار‬ ‫سال شود كه بحث حمايت از توليد داخلي است‪ .‬نگراني ما‬ ‫براي ورود زود‌هنگام در عرصه انتخابات خصوصا انتخابات‬ ‫رياس��ت‌جمهوري كه امس��ال در كنارش انتخابات بسيار‬ ‫گس��ترده و فراگير ش��وراها هم برگزار مي‌شود‪ ،‬اين است‬ ‫كه اي��ن اتفاق مي‌تواند ب��ه التهابات سياس��ي دامن بزند و‬ ‫جاي متن و حاشيه را با هم عوض كند‪ ،‬يعني متن چالش‌ها‬ ‫سياسي و انتخاباتي شود و توجه به توليد و اقتصاد مقاومتي‬ ‫به حاش��يه برود‪ ،‬بنابراين كال جري��ان جمعيت رهپويان به‬ ‫دنبال اين است كه در عين حال كه ظرفيت‌هاي داخلي‌اش‬ ‫را براي س��ازماندهي انتخابات آماده كرده و تالش مي‌كند‬ ‫آمادگي‌هاي الزم را براي ورود به اين عرصه به‌وجود آورد‬ ‫اما به‌دنبال آن است كه فضاي سياسي كشور را براي ورود‬ ‫زود‌هنگام به عرصه انتخابات تحريك نكند‪ .‬تالش ما اين‬ ‫بود كه اين موضوع را مديريت كنيم تا جايي كه امكان‌پذير‬ ‫است به متن اصلي يعني تاكيدات رهبري معظم بر حمايت‬ ‫از توليد داخلي و اقتصادي مقاومتي توجه شود‪ .‬فارغ از اين‬ ‫بحث در انتخابات آينده با شرايط كامال ويژه مواجه هستيم‪،‬‬ ‫چون اولين تجربه‌اي اس��ت كه انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫و انتخابات شوراهاي شهر و روس��تا با هم برگزار مي‌شود‪.‬‬ ‫انتخابات ش��وراها فراگيرتر اس��ت‪ ،‬از دل روس��تاها شروع‬ ‫مي‌شود تا به كالنشهرهاي بزرگ مي‌رسد‪ ،‬يعني مي‌توان‬ ‫گفت همه ملت ايران درگير اين انتخاب��ات خواهند بود‪ .‬از‬ ‫طرف ديگر مهمترين انتخابات‪ ،‬انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫است كه به ش��دت درجه حساس��يت آن باالس��ت و نرخ‬ ‫مشاركت مردم در اين انتخابات از ديگر رقابت‌هاي سياسي‬ ‫كش��ور باالتر بوده كه اين درجه حساس��يت انتخابات را به‬ ‫خوبي نشان مي‌دهد‪ .‬به همين دليل بايد به اين نكته توجه‬ ‫خاص داشت كه مديريت دو انتخابات بزرگ در يك زمان‪،‬‬ ‫كار بسيار مش��كلي است؛ ايجاد فضاي رس��انه‌اي مناسب‬ ‫براي اينكه بايد مراقب باش��يم به ه��ر دوي اين انتخابات‬ ‫گسترده و حس��اس توجه ش��ود نكته قابل‌تأملي است و از‬ ‫همه مهمتر اينكه بايد مراقب باش��يم يكي موجب تضعيف‬ ‫ديگري نشود‪ .‬با اطالعاتي كه به ما رسيده نگراني كه ما در‬ ‫عرصه انتخابات شوراها داريم اين اس��ت كه جريان فتنه‪،‬‬ ‫اصالح‌طلبان و جري��ان انحرافي براي انتخابات ش��وراها‬ ‫برنامه دارند‪ ،‬چون تنها انتخاباتي است كه شوراي نگهبان‬ ‫در نظارت بر آن نقشي ندارد‪ .‬جريان فتنه و انحرافي هم از‬ ‫رصد تمام‌عيار اقدامات خود از طريق شوراي نگهبان دغدغه‬ ‫دارد و با احتمال اينكه گزينه آنها نتواند از س��وي ش��وراي‬ ‫نگهبان تاييد شود تمركز اصلي خودشان را روي انتخابات‬ ‫شوراها گذاشتند و معتقدند كه در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫بايد به گزينه نزديك به خودش��ان راي دهند؛ گزينه‌اي كه‬ ‫احساس مي‌كنند مورد تاييد قرار مي‌گيرد و به آنها نزديك‌تر‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما در انتخابات ش��وراها با تمام قدرت وارد عرصه‬ ‫مي‌ش��وند تا اين انتخاب��ات را به نفع خودش��ان رقم بزنند‪.‬‬ ‫اگر از بُعد ديگري به اين مس��اله نگاه كنيم تمركز و توجه‬ ‫مح��وري اصولگراي��ان روي انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫اس��ت‪ .‬همان طور كه در عرصه‌هاي رقابتي هم مش��اهده‬ ‫مي‌شود متاسفانه اصولگرايان يك غفلت غيرقابل قبولي را‬ ‫در عرصه انتخابات شوراها دارند و همه توجه‌شان معطوف‬ ‫به انتخابات رياس��ت‌جمهوري ش��ده‪ .‬اين مي‌تواند بسيار‬ ‫پرخسارت براي اصولگرايان و كشور باشد‪ ،‬بنابراين معتقدم‬ ‫بايد اين موضوع كامال مورد توج��ه قرار گيرد تا طيف‌هاي‬ ‫اصولگرا در انتخابات آينده هماهنگ ب��ا هم جلو بروند كه‬ ‫فكر مي‌كنم نكته مهمي‌است‪ .‬به عالوه آنكه در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري كه با شوراها برگزار مي‌شود‪ ،‬حتما شاهد‬ ‫مدل جديدي از برگزاري انتخابات خواهي��م بود‪ .‬يعني به‬ ‫نظر من هر كدام از اين دو انتخابات رابطه تاثير و تاثر با هم‬ ‫خواهند داشت‪ ،‬يعني انتخابات ش��وراها انتخابات مستقلي‬ ‫نخواهد بود و هر ليستي درباره انتخابات شوراها الزاما بايد‬ ‫مصداق مورد قبولش را در انتخابات رياس��ت‌جمهوري هم‬ ‫معرفي كند‪ .‬به‌عبارت ديگر رقابت سياسي آينده يك شكل‬ ‫نازلي از انتخابات پارلمان تاريستي است‪ ،‬چون تقريبا يك‬ ‫ارتباط معنا‌دار بين فردي كه مي‌خواهد رياست قوه مجريه‬ ‫را به عهدهبگيرد و فردي ك��ه مي‌خواهد وارد مردمي‌ترين‬ ‫پارلمان كشور ‪ -‬كه همانا شوراهاست‪ -‬شود برقرار می‌گردد‪.‬‬ ‫در كل معتقدم اين دو را نمي‌شود از هم تفكيك كرد و مردم‬ ‫هم اين حساسيت را نشان خواهند داد كه باالخره آن طيفي‬ ‫كه به يك گزينه براي رياست‌جمهوري راي مي‌دهند‪ ،‬راي‬ ‫آنها بر انتخابات شوراها نيز تاثير خواهد داشت‪ .‬درحالي كه‬ ‫در گذشته انتخابات شوراها سياس��ي نبود يا كمتر سياسي‬ ‫بود‪ ،‬يعني بيشتر وجهه‌اي قومي‪ ،‬قبيله‌اي و محلي داشت‪،‬‬ ‫اما برگزاري انتخابات شوراها با انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫عالوه بر موضوع محلي و منطقه‌اي يك رنگ سياس��ي به‬ ‫ليست‌هاي انتخابات ش��وراها خواهد زد‪ ،‬پس ممكن است‬ ‫گزينه‌هايي كه ب��ه پارلمان م��ردم يعني ش��وراها راه پيدا‬ ‫مي‌كنند با گذشته متفاوت باشند و يك همگرايي بين دولت‬ ‫جديد و شوراهاي ش��هر به وجود آيد‪ .‬يعني اينطور مي‌توان‬ ‫برآورد كرد که گزينه‌اي كه در انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫برنده انتخاب��ات خواهد ب��ود دو برد خواهد داش��ت؛ يكي‬ ‫سكانداري دستگاه اجرايي و ديگري همراه كردن شوراها و‬ ‫مديريت شهري با خود‪.‬‬ ‫مي‌خواه�د ب�راي رياس�ت‌جمهوري اس�تارت‬ ‫بزند يا بهتر بگوي�م از چه زمان�ي كار خودش را‬ ‫ش�روع مي‌كند؟ اصال تاكنون درب�اره انتخابات‬ ‫رياس�ت‌جمهوري در ش�وراي مركزي رهپويان‬ ‫حرفي به ميان آمده يا خير؟‬ ‫مدل انتخابات رياس�ت‌جمهوري شما چه زماني‬ ‫مشخص مي‌ش�ود؟ زماني را براي نهايي كردن‬ ‫آن مشخص كرده‌ايد؟‬ ‫‪ l‬زماني را مشخص نكرديم‪ ،‬ولي هم‌اكنون مشغول‬ ‫رصد فضاي سياسي كشور هستيم اما مي‌خواهيم تا جايي‬ ‫كه امكان دارد فضاي التهابات سياس��ي را تحريك نكنيم‬ ‫و به يك ش��كلي اجازه دهيم مديريت رهبر معظم انقالب‬ ‫در رابطه با اولويت‌هاي موجود ك��ه توجه به توليد و اقتصاد‬ ‫مقاومتي اس��ت جلو رود‪ ،‬اما از طرفي هم نمي‌توان غفلت‬ ‫كرد و بيكار نشس��ت كه خدايي نكرده اتفاقات ناگواري در‬ ‫عرصه سياسي كشور به وجود بيايد‪ .‬اعتقاد ما اين است كه‬ ‫زمان شروع ثبت‌نام‌ها‪ ،‬زمان مناسبي براي ورود عملياتي در‬ ‫عرصه انتخابات رياست‌جمهوري خواهد بود‪.‬‬ ‫آقاي كوث�ري مي‌گفت تقريبا در مه�ر مرزبندي‬ ‫طيف‌هاي اصولگرا براي ورود به عرصه انتخابات‬ ‫مشخص مي‌شود‪ .‬اگر بخواهيم به‌صورت نظري‬ ‫نگاه كنيم جميعت رهپوي�ان چه زماني مدلش را‬ ‫نهايي مي‌كند؟‬ ‫‪ l‬االن نمي‌توان زمان گفت‪.‬‬ ‫پايه مدل ‪ 8+7‬از يك‌سال و نيم قبل از انتخابات‬ ‫مجلس نه�م كليد خورد ي�ا ش�وراي هماهنگي‬ ‫‪43‬‬
‫اولويت ما حركت با مدل وحدت و ايجاد نگاه ائتالفي و مبتني‌بر وحدت بين‬ ‫نيروهاي اصولگراست‪ ،‬اما اگر اين با موافقت گروه‌هاي ديگر مواجه نشود يا‬ ‫موانعي روي اين موضوع ايجاد شود كه قادر به حل آن نشويم قطعا گزينه‬ ‫مستقلي را براي رياست‌جمهوري و همين‌طور براي شوراها منظور خواهيم‬ ‫كرد‬ ‫يك س�ال قبل از انتخاب�ات رياس�ت‌جمهوري‬ ‫س�ال ‪ 84‬طراح�ي و عملياتي ش�د؛ ب�ا توجه به‬ ‫اينكه گفتيد اصولگرايان بايد در انتخابات آينده‬ ‫دقيق و همه‌جانبه‌نگر باش�ند‪ ،‬جمعيت رهپويان‬ ‫چقدر در تدوين مدل پيشنهادي خود سرعت به‬ ‫خرج مي‌دهد؟ از طرفي راست سنتي هم به‌طور‬ ‫متقاب�ل م�دل حركت�ي خ�ودش را در انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري در حال تدوين دارد‪...‬‬ ‫‪ l‬راست سنتي گفته گزينه مستقل مي‌دهد‪ ،‬طبيعتا‬ ‫آنها دنبال مدل نيستند‪.‬‬ ‫باالخره براس�اس يك اس�تراتژي چنين حرفي‬ ‫را زدن�د كه مس�تقل كاندي�دا معرف�ي مي‌كنند‪،‬‬ ‫رهپويان چه زماني استراتژي خودش را به شكل‬ ‫نظري تدوين مي‌كند؟ مدل شوراي هماهنگي هم‬ ‫يك سال قبل از انتخابات سال ‪ 84‬كليد خورد‪.‬‬ ‫اما كليد خوردن شوراي هماهنگي چراغ خاموش بود‪.‬‬ ‫از چ�ه زماني چ�راغ خاموش جمعي�ت رهپويان‬ ‫آغاز می‌شود؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬اگر زمان��ش را بگوييم كه ديگ��ر چراغ خاموش‬ ‫نمي‌ش��ود (خنده)‪ ،‬رهپويان درصدد اس��ت تا هر چه زود‌تر‬ ‫مدلش به نتيجه برس��د‪ ،‬وجوه مدل در ذه��ن عزيزاني كه‬ ‫طراحي مي‌كنند وجود دارد‪ ،‬اما بيش��تر ذه��ن و توجه آنها‬ ‫معطوف به آسيب‌شناسي از نقاط ضعف طرح‌هاي گذشته‬ ‫اس��ت تا يك طرح كارآمد طراحي كنند‪ .‬ما تالش‌‌‌مان اين‬ ‫است كه هر چه زود‌تر اين كار را انجام دهيم البته من مثل‬ ‫سردار كوثري خوشبين نيستم تا مهر به این نتيجه برسیم‬ ‫ش��ايد هم اين اتفاق بيفتد‪ ،‬اما يك مقدار احساس من اين‬ ‫اس��ت كه از مهر گذر مي‌كند‪ .‬يعني در م��اه آذر يك مقدار‬ ‫خطوط روشن‌تر و فضا شفاف‌تر می‌ش��ود‪ .‬ما تالش داريم‬ ‫خودمان را به اين عرصه برسانيم‪ .‬شرايط ما شرايط سختي‬ ‫اس��ت‪ ،‬در اين دوره چون نوع��ي گريز از وح��دت در بين‬ ‫اصولگرايان ديده مي‌شود در كل بايد ديد چه اتفاقي مي‌افتد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫نوع ائتالف شما چگونه خواهد بود‪ .‬در انتخابات‬ ‫مجلس نهم دو ائتالف متفاوت از تحولخواهان را‬ ‫با س�اير طيف‌هاي اصولگرا شاهد بوديم كه قبل‬ ‫از انتخابات با راست س�نتي ائتالف كردند و بعد‬ ‫از آن ب�ه جبهه پاي�داري نزديك ش�ديد‪ ،‬تقريبا‬ ‫نوع ائتالفي كه فك�ر مي‌كنيد به‌وج�ود بيايد چه‬ ‫خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬من معتقدم س��وال بايد از ط��رف ديگرش طرح‬ ‫شود؛ جمعيت رهپويان يا طيف تحولخواه مدل‌شان وحدت‬ ‫بود‪ ،‬طبيعت��ا بعد از انتخاب��ات نيز مدل وح��دت را در پيش‬ ‫گرفتند و دوس��تاني كه به اين مدل نزديك شدند طبيعتا به‬ ‫ما نزديك ش��دند؛ چه قبل و چه بعد از انتخابات‪ .‬ما به اين‬ ‫گروه و آن گروه نزديك نشديم بلكه مسيري كه مبتني بر‬ ‫استراتژي وحدت و تجميع نيروهاي انقالب بوده را قبل و‬ ‫بعد از انتخابات دنبال كرديم‪ ،‬اما االن خيلي نمي‌شود درباره‬ ‫ائتالف آينده حرف زد چون آرايش سياس��ي شكل نگرفته‬ ‫يا بهتر بگويم ش��فاف نشده اس��ت‪ .‬االن فقط موتلفه گفته‬ ‫گزينه مس��تقل مي‌دهيم‪ .‬حاال نمي‌دانيم به اين نقطه‌نظر‬ ‫پايبند مي‌مانند يا ش��ايد طي زمان نقطه‌نظرشان تغيير كند‬ ‫و پاي مدل وحدت بيايند‪ .‬ما تقريب��ا وضعيت جبهه پيروان‬ ‫‪44‬‬ ‫را مي‌دانيم كه آنها يك گزينه مستقل را مي‌خواهند اعالم‬ ‫كنند‪ ،‬اما گروه‌هاي ديگر هنوز مواضع خود را اعالم نكردند‪.‬‬ ‫مبتني بر مواضع آنها مي‌توان يك موضع روشني را در نوع‬ ‫ائتالف‌ها عرضه كنيم‪ ،‬االن به نظر من امكان پذير نيست‬ ‫و بيشتر گمانه‌زني است‪ .‬اينكه بتوانيم به‌طور شفاف بگوييم‬ ‫چه نوع ائتالفی شكل خواهد گرفت را بايد درآينده نظر داد‪.‬‬ ‫با‌‌توج�ه ب�ه همكاري‌هاي�ي ك�ه داش�تيد قبل از‬ ‫انتخابات مجلس با راست س�نتي و بعد از آن با‬ ‫طيف پايداري‪ ،‬فكر مي‌كني�د االن نگاه رهپويان‬ ‫به‌كدام يك از اين طيف‌ها نزديك‌تر است؟‬ ‫‪ l‬چون االن مواضع شفاف نيست نمي‌توانيم اسم‬ ‫گروهي را بياوريم‪ ،‬چون شايد همين مساله تالي فاسد داشته‬ ‫باش��د‪ .‬عرض كنم كه طبيعتا رهپوي��ان و ايثارگران مبتني‬ ‫بر يك اولويت گفتماني ائتالف را تش��كيل مي‌دهند يعني‬ ‫كساني كه در گفتمان انقالب اسالمي و گفتمان مقام معظم‬ ‫رهبري ورود پيدا كنند هر چقدر در آن مالك‌ها و ارزش‌ها و‬ ‫اصول اشتراكات بيشتر شود امكان ائتالف با آنها نيز بيشتر‬ ‫خواهد بود؛ ائتالف ما در آينده يك ائتالف گفتماني است‪.‬‬ ‫يعني منظورتان اين اس�ت كه ائتلاف مي‌كنيد‪،‬‬ ‫اما شايد از كانديداهاي مختلفي حمايت كنيد؟‬ ‫‪ l‬خير‪ ،‬طبيعتا امكانپذير نيس��ت چون يك گزينه‬ ‫در انتخابات رياس��ت‌جمهوري داريم پس نمي‌توان س��ه‬ ‫نفر معرفي كرد‪ .‬آن يك گزينه‌اي كه مي‌خواهيم برس��يم‬ ‫حاصل ائتالفي است كه ش��كل مي‌گيرد؛ ائتالف گفتماني‬ ‫شخصيت‌محور نيس��ت و براس��اس برنامه و اینکه چقدر‬ ‫آن برنامه مبتني‌بر گفتمان اس��ت و چق��در گروه‌هايي كه‬ ‫مي‌خواهن��د آن را حمايت كنند و مبتني ب��ر گفتمان عمل‬ ‫مي‌كنند صورت مي‌گيرد‪ .‬آن وقت زمينه ائتالف مس��اعد‬ ‫مي‌شود‪.‬‬ ‫بناب�ر صحبت‌هايي ك�ه مطرح كردي�د مي‌توان‬ ‫نتيجه گرفت كه رهپويان مدل انتخاباتي خود را‬ ‫براس�اس مدل وحدت طراحي كرده؛ چيزي مثل‬ ‫شوراي هماهنگي و جبهه متحد اصولگرايان؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬با آسيب‌‌شناسي از گذش��ته و رفع نواقص و‬ ‫ضعف‌هايي كه وجود داشته‪ ،‬اين مسير را دنبال مي‌كند‪.‬‬ ‫اگر م�دل وحدت ب�ه نتيجه نرس�د آي�ا مدلي را‬ ‫طراح�ي كردي�د ك�ه ورود مس�تقلي ب�ه عرصه‬ ‫انتخابات داشته باشيد؟‬ ‫‪l‬طبيعتا اگر اقدامات براي رس��يدن به يك ائتالف‬ ‫فراگير يا يك ائتالف حتي غير‌فراگير حادث نشود‪ ،‬طبيعتا‬ ‫با گروه‌هاي همس��و و همفكر خودمان تالش مي‌كنيم كه‬ ‫گزينه مس��تقلي را معرفي كنيم‪ .‬اولويت ما حركت با مدل‬ ‫وحدت و ايجاد نگاه ائتالفي و مبتني‌بر وحدت بين نيروهاي‬ ‫اصولگراست‪ ،‬اما اگر اين با موافقت گروه‌هاي ديگر مواجه‬ ‫نشود يا موانعي روي اين موضوع ايجاد شود كه قادر به حل‬ ‫آن نشويم قطعا گزينه مستقلي را براي رياست‌جمهوري و‬ ‫همينطور براي شوراها منظور خواهيم كرد‪ ،‬مثل شوراهاي‬ ‫س��وم كه تالش بر وحدت كرديم اما تالش‌ه��ا به نتيجه‬ ‫نرسيد‪ ،‬ما هم ليست مستقل داديم و آن اتفاق افتاد‪.‬‬ ‫حرفي از جانب اصولگرايان س�نتي درباره طيف‬ ‫تحولخواه (رهپويان و ايثارگران) زده مي‌ش�ود؛‬ ‫اين كه چون اينها تعدادشان كم است نياز دارند‬ ‫گزينه ش�ان هماهنگ ش�ده با جبهه پايداري يا‬ ‫راست سنتي باشد‪ ،‬يعني گزينه‌شان را با رايزني‬ ‫به گزينه اصولگراي�ان تبديل مي‌كنن�د و امكان‬ ‫حضور مس�تقل در انتخابات را ندارند‪ .‬نظر شما‬ ‫چيست؟‬ ‫‪ l‬بايد برگرديم به تجربه تاريخي كه پاسخ روشني‬ ‫به اين سوال است‪ .‬جمعيت رهپويان هميشه به‌دنبال گزينه‬ ‫وحدت بود اما جايي كه وحدت حاصل نشد نتيجه چه شد؟‬ ‫در ش��وراي س��وم ما به وحدت نرس��يديم‪ ،‬گزينه و ليست‬ ‫مستقل داديم‪ ،‬راست سنتي هم ليست داد‪ ،‬رايحه خوش هم‬ ‫ليست داد‪ .‬از راست سنتي يك نفر هم به انتخابات راه پيدا‬ ‫نكرد‪ ،‬از رايحه‌خوش س��ه نفر راه پيدا كردند و بقيه اعضاي‬ ‫شوراي شهر از ليست مجموعه تحولخواه بودند‪.‬‬ ‫يكسري هم از اصالح‌طلبان بودند؟‬ ‫‪ l‬س��ه نفر از آنه��ا راي آوردند‪ .‬ي��ك گزينه هم‬ ‫آقاي دبير بود كه مس��تقل آمده بود‪ .‬بنابراين مي‌شود اين‬ ‫را مالك قرار داد كس��اني كه مي‌گويند ميزان تاثير طيف‬ ‫تحولخواه كم اس��ت در يك هماوردي شفاف همه ليست‬ ‫خود را عرضه كردند‪ .‬خروجي آن پاسخ به اين سوال است‪.‬‬ ‫االن از افراد متعددي از جريان اصولگرا نام برده‬ ‫مي‌شود؛ شخصيت‌هايي همچون آقايان رضايي‪،‬‬ ‫قاليباف‪ ،‬جليل�ي‪ ،‬واليتي‪ ،‬پورمحم�دي‪ ،‬متكي و‬ ‫الريجاني اينها گمانه‌زني است يا اين افراد براي‬ ‫حضور در صحنه دارند كار مي‌كنند؟‬ ‫نمي‌خواهم وارد مصاديق شوم‪.‬‬ ‫حتي رهپويان در جلس�ات خصوصي هم اين كار‬ ‫را نکردند؟‬ ‫‪ l‬مطلقا اين كار انجام نشده است‪ .‬تا زماني كه آن‬ ‫مدل و فرآيند را تعريف نكنيم اين كار انجام نمي‌شود‪ ،‬چون‬ ‫بايد مبتني‌بر آنها به فرد برس��يم‪ .‬در جمعي��ت مطلقا روي‬ ‫مصداق يا فرد مورد نظر بحثي نداش��تيم‪ .‬االن هم عرض‬ ‫كردم اي��ن را زود‌هن��گام مي‌دانيم و معتقدي��م كه عرصه‬ ‫سياسي كش��ور را ملتهب خواهد كرد‪ ،‬اما طبيعي است كه‬ ‫بعضي از عزيزان‌مان اعالم كردن��د كه در انتخابات حضور‬ ‫پيدا خواهند كرد‪.‬‬ ‫مثل چه كساني؟‬ ‫‪ l‬وارد مصداق نمي‌ش��وم‪ .‬بعض��ي از عزيزان هم‬ ‫هستند كه ستادهايشان فعال است و فعاليت‌هايي را شروع‬ ‫كردند‪ .‬طبيعتا جمعيت بايد مبتني با آن مدل و فرآيند همه‬ ‫اين عزيزان را مورد ارزيابي قرار دهد و به گزينه مطلوب خود‬ ‫برسد و مبتني با آن رايزني با گروه‌هاي ديگر را شروع كند تا‬ ‫به نقطه‌نظر وحدت‌آميز برسد‪.‬‬ ‫ش�ما گفتيد نمي‌خواهيد وارد مصداق ش�ويد اما‬ ‫برخي گزينه‌ه�ا مثل آقايان واليت�ي و الريجاني‬ ‫انتظار دعوت شدن به عرصه رياست‌جمهوري را‬ ‫دارند تا اگر همه گروه‌هاي اصولگرا جمع نشدند‬ ‫الاقل حداكثر اصولگرايان بيايند و از آنها دعوت‬ ‫كنند‪ .‬فكر مي‌كنيد به آنجا برس�د ك�ه از يك نفر‬ ‫دعوتي براي حضور در عرصه انتخابات شود؟‬ ‫‪ l‬من اين را ب��راي اصولگرايان مفي��د مي‌دانم‪ ،‬از‬ ‫اينكه كس��اني كه خودش��ان را عرضه كنند اما ورود نكنند‬ ‫بگويند ما قابليت‌هايي داريم اگر نيروهاي اصولگرا رسيدند‬ ‫به ما‪ ،‬ما حاضريم به صحنه بياييم‪ ،‬اي��ن اگر اتفاق بيفتد بد‬ ‫نيست‪ .‬جلوي تكثري كه ما االن ش��اهد آن هستيم گرفته‬ ‫خواهد ش��د و اين امكان را به گروه‌ه��اي مرجع خواهد داد‬ ‫كه بررس��ي كنند و در صورتي كه به يك توافق نس��بي يا‬ ‫مطلق رس��يدند از فرد دعوت كنند ت��ا در عرصه انتخابات‬ ‫حضور پيدا كند‪ .‬اين مي‌تواند تا ح��دودي جلوی تكثرهاي‬ ‫موجود را بگيرد‪.‬‬ ‫پس شما مي‌گوييد از اين مدل حركتي استقبال‬ ‫خواهد شد؟‬
‫‪ l‬نمي‌گويم استقبال مي‌ش��ود يا حتي اين امكان‬ ‫وجود دارد‪ ،‬اما اگر اين اتفاق واقعا بیفتد كه همه گزينه‌هايي‬ ‫كه بخواهند در عرصه به‌نام اصولگراي��ي حضور پيدا كنند‬ ‫اعالم كنند که «ما اي��ن ظرفيت را درخودم��ان مي‌بينيم‬ ‫كه بياييم و مديريت كش��ور را به دس��ت بگيريم‪ ،‬اما ورود‬ ‫نمي‌كنيم و مي‌گذاريم اصولگرايان به اين مساله برسند بعد‬ ‫وارد مي‌شويم» اين به نظر من فرآيند بدي نيست و مي‌تواند‬ ‫به جلوگيري از اختالفات كمك كند‪.‬‬ ‫جمعي�ت رهپوي�ان و جمعي�ت ايثارگ�ران ب�ه‬ ‫آقاي حداد ع�ادل نزديك‌ترند‪ .‬آیا ايش�ان براي‬ ‫انتخابات برنامه دارد؟‬ ‫‪ l‬بايد از خود آقاي حداد سوال كنيد‪.‬‬ ‫شما از ايشان نپرسيديد؟‬ ‫‪ l‬خير‪ ،‬ما هنوز ورود به مصاديق مطلقا پيدا نكرديم‬ ‫به همين دليل با هيچ كس وارد مذاكره و صحبت نشديم‪.‬‬ ‫حتي از چهره‌هايي كه درون مجموعه تحولخواه‬ ‫است‪ .‬مثال صحبتي در مورد آقاي زاكاني مي‌شود؟‬ ‫‪ l‬من تا آنجا كه مي‌دانم آقاي زاكاني هيچ قصدي‬ ‫براي ورود به عرصه انتخابات رياست‌جمهوري ندارد‪ .‬اينها‬ ‫گمانه‌زني‌هايي اس��ت كه براي تخريب اف��راد براي آنكه‬ ‫فعاليت‌هاي آنها را فعاليت‌هاي ش��خصي بكنند و بگويند‬ ‫اين تح��ركات براي اين اس��ت كه به فالن نتيجه برس��د‪،‬‬ ‫انجام مي‌ش��ود‪ .‬من تا آنجا كه اطالع دارم ايش��ان قصدي‬ ‫براي حضور در انتخابات رياست‌جمهوري ندارد و اين يك‬ ‫گمانه‌زني است‪.‬‬ ‫ولي احتم�ال ورود آقاي حداد را ن�ه رد و نه تاييد‬ ‫مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬اين احتمال وجود دارد چون با همه احترامي‬ ‫‌كه به همه ش��خصيت‌هاي كش��ور مي‌گذاريم مستقل از‬ ‫وابستگي‌ها تصميم مي‌گيريم‪ .‬براي ما مهم اين است كه چه‬ ‫كسي مي‌تواند براي مديريت كشور نافع‌تر باشد‪ .‬اگر جمعيت‬ ‫به مدل ايكس برسد و براساس آن فردي را شايسته حمايت‬ ‫ببيند از وي حماي��ت مي‌كند‪ ،‬حاال آن ف��رد مي‌تواند آقاي‬ ‫حدادعادل باشد يا شخصی ديگر‪ .‬از اين منظر نوع ارتباطات‬ ‫و تعلقات ما به افراد نمي‌تواند ما را در مسيري قرار دهد كه‬ ‫اگر فردي را شايسته‌تر ديديم به آن نرسيم‪ .‬نمي‌گويم فرد‬ ‫شايس��ته‌تر وجود دارد مي‌گويم انتخاب م��ا مبتني‌بر نظام‬ ‫شايسته‌ساالري است و آن سه پارامتر صالحيت‪ ،‬مقبوليت‬ ‫و كارآمدي هم لحاظ خواهد ش��د‪ .‬به نظر ما بايد در شرايط‬ ‫موجود كشور كسي سكان مديريت كشور را به دست بگيرد‬ ‫كه بتواند كارآمدي نظام را در اوج خودش به ظهور و ثبوت‬ ‫برساند‪.‬‬ ‫درباره رهپويان گفتيد كه اين ظرفيت را دارد كه‬ ‫مستقل بيايد‪ ،‬درباره راس�ت سنتي چه اعتقادي‬ ‫داريد؟ موتلف�ه گفته گزينه مس�تقل مي‌دهد‪ .‬آيا‬ ‫راس�ت س�نتي قادر به اين كار اس�ت؟ جميعت‬ ‫ايثارگران و رهپويان از همان دهه ‪ 70‬به اين طيف‬ ‫نقد داشت و معتقد بود كه راست سنتي بايد نوع‬ ‫براس�اس اظهارات آقاي عسگر اوالدي عرض‬ ‫مي‌كنم آيا يك تغيي�ر راهبردي يا ي�ك تغيير موثر در‬ ‫رويكردها و موارد مختلف ي�ا حداقل در جوانگرايي در‬ ‫موتلفه صورت مي‌گيرد يا خير؟‬ ‫‪ l‬نفيا يا اثباتا وارد بحث نمي‌شوم اما مبتني براين‬ ‫خواهد بود كه آيا راست سنتي با نگاه گذشته مي‌خواهد وارد‬ ‫انتخابات شود‪.‬‬ ‫در اين حالت خروجي‌اش چه خواهد بود؟‬ ‫‪ l‬خروجي اين اس��ت كه ج��واب نخواهد گرفت‬ ‫همانطور كه در انتخابات گذشته نيز جواب نگرفتند‪.‬‬ ‫مجلس را مي‌گوييد؟‬ ‫‪ l‬هم مجلس و هم شوراي سوم‪ ،‬شوراي سوم هم‬ ‫خيلي شاخص خوبي است‪ ،‬به‌طور مستقل همه چهره‌هايي‬ ‫كه فكر مي‌كردند را عرضه كردند‪ .‬من نمي‌خواهم وارد موارد‬ ‫اختالفي بش��وم و نكاتي را عرض كنم كه موجب كدورت‬ ‫دوستان ما شود‪ .‬از موضع جناب آقاي عسگراوالدي كه پدر‬ ‫معنوي آن مجموعه محس��وب مي‌شود عرض مي‌كنم اگر‬ ‫تغييرات مبتني با شرايط كشور ايجاد شود آن موقع احتمال‬ ‫تاثير باال خواهد رفت و اگر اين تغييرات صورت نگيرد من‬ ‫احتمال پيروزي يا احتمال موفقي��ت در انتخابات آينده را‬ ‫براي اين طيف خيلي نمي‌بينم‪.‬‬ ‫يعني همان اتفاقي مي‌افتد كه در سال ‪ 84‬براي‬ ‫آقاي الريجاني افتاد؟‬ ‫‪ l‬بله تقريبا‪.‬‬ ‫ب�راي اصالح‌طلب�ان فك�ر مي‌كنيد چ�ه اتفاقي‬ ‫بيفت�د‪ .‬وقت�ي مواض�ع ش�خصيت‌هاي جريان‬ ‫اصالحات درباره نحوه ورود به عرصه انتخابات‬ ‫رياست‌جمهوري رصد مي‌شود‪ ،‬مي‌توان آنها را‬ ‫به س�ه طيف عمده دس�ته‌بندي ك�رد؛ يك گروه‬ ‫با محوريت آق�اي عبداهلل ن�وري كه ب�ا مواضع‬ ‫رادي�كال اهدافي حداكث�ري را دنب�ال مي‌كنند‪،‬‬ ‫گ�روه دوم ب�ا محوريت آق�اي خاتمي‌ب�ه دنبال‬ ‫معرفي نامزد اختصاصي براي جريان اصالحات‬ ‫است و گروه سوم با مطالباتي حداقلي به حمايت‬ ‫از ي�ك نام�زد اصولگرا مي‌انديش�د‪ ،‬نظر ش�ما‬ ‫در اين باره چيست؟‬ ‫سياست‬ ‫مي‌ش�ود تصور كرد آقاي ح�داد كه ب�ه نوعي از‬ ‫چهره‌هاي نزديك به طيف تحولخواه است وارد‬ ‫صحنه ش�ود ولي جمعيت ايثارگ�ران و رهپويان‬ ‫بروند از فرد ديگري حمايت كنند؟‬ ‫‪ l‬بس��تگي دارد‪ ،‬آق��اي عس��گر‌اوالدي فرمودند‬ ‫موتلفه در حال پوست‌اندازي است‪ .‬حاال بايد ديد اين اتفاق‬ ‫مي‌افتد يا خير‪.‬‬ ‫اين طيف آقاي نوري است؟‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬اين طيف از آقایان موس��وي ت��ا كروبي تا‬ ‫آقاي نوري ادامه دارد‪ .‬اين طي��ف راديكال اصالح‌طلب‬ ‫اس��ت كه معتقد اس��ت به هيچ وجه نبايد عقب‌نش��يني‬ ‫صورت بگيرد‪ .‬بعضي‌ها از موضع مخاصمه مثل موسوي‬ ‫برخورد مي‌كنند‪ ،‬بعضي‌ها نيز قدري لطيف‌تر‪ ،‬مثل آقاي‬ ‫نوري که همچنان آن پوزيشن راديكالي را مي‌گيرند‪ ،‬اما‬ ‫به شكل متعادل‌تر براي حضور در عرصه انتخابات طرح‬ ‫برنامه مي‌كنند‪ .‬اين وضعيت باعث ش��ده اصال ح‌طلبان‬ ‫نتوانند به يك وضعيت ش��فاف و منس��جمي‌دست پيدا‬ ‫كنند‪ .‬گروه‌هاي ديگر مثل آقاي خاتمي‌طيف نازلتري را‬ ‫انتخاب كردند‪ ،‬يعني آمدند قسمتي از رفتار گذشته را آن‬ ‫هم به صورت گرد و خيلي كلي و چند پهلو مطرح كردند‬ ‫و اش��تباهات را پذيرفتند اما اينكه اش��تباهات چيس��ت‬ ‫حاضر نيستند اس��م ببرند چون نام بردن شبكه اجتماعي‬ ‫را به‌هم مي‌ريزد‪ .‬به ش��كلي مي‌گويند در چارچوب نظام‬ ‫حركت مي‌كنند‪ ،‬قبال اش��تباه كردند‪ ،‬بازگشت به نظام و‬ ‫حركت در چارچوب قوانين و احترام به قانون‌اساس��ي را‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬آق��اي حداد مثل گزينه‌ه��اي ديگر احتمال‬ ‫اينكه ورود به عرصه انتخابات رياست‌جمهوري كند به‌نظر‬ ‫من باالست‪ .‬احتماال بررسي خواهند كرد و من نمي‌توانم از‬ ‫زبان ايشان صحبت كنم‪ ،‬اما برداشتم اين است كه احتمال‬ ‫ورود ايشان به عرصه انتخابات رياست‌جمهوري باالست‪ ،‬اما‬ ‫اينكه جمعيت رهپويان و ايثارگران به چه گزينه‌اي مي‌رسد‬ ‫اصال قابل بيان نيس��ت‪ ،‬چون ما هنوز م��دل و فرآيندی را‬ ‫تعريف نكرديم و مبتني با آن به گزينه نرس��يديم‪ .‬طبيعتا از‬ ‫هيچ گزينه‌اي نه نفيا و نه اثباتا نمي‌توانيم نام ببريم‪.‬‬ ‫نگرش خود را به عرصه سياس�ي عوض كند‪ ،‬در‬ ‫انتخابات مجلس نهم ديديم كه دبيركل موتلفه و‬ ‫قائم‌مقام موتلفه در تهران راي نياوردند و اقبال‬ ‫به آنها نش�د‪ ،‬اما به چهره‌هاي جوان‌تر آنها مثل‬ ‫فاطمه رهبر و الله افتخاري اقبال ش�د‪ ،‬اما به دو‬ ‫چهره تاريخي و پيشكس�وت اين جريان اقبالي‬ ‫ص�ورت نگرفت‪ ،‬فكر مي‌كنيد راس�ت س�نتي با‬ ‫عوض شدن شرايط سياسي امكان معرفي يك‬ ‫كانديداي مستقل را دارد؟‬ ‫‪ l‬يك مقدار عميق‌تر به اين موض��وع نگاه كنيم‪.‬‬ ‫اصالح‌طلبان در يك پارادوكسي قرار گرفتند؛ از يك طرف‬ ‫مي‌خواهند بازگشت به عرصه سياسي كشور كنند و از طرف‬ ‫ديگر نمي‌خواهند پايگاه اجتماعي خود را از دس��ت ندهند‪.‬‬ ‫اين تمايل به شدت از راديكال‌ترين تا معتدل‌ترين آنها ديده‬ ‫مي‌شود‪ ،‬چون از يك طرف اگر بخواهند بر طبل براندازي و‬ ‫ساختار‌شكني بنوازند به‌طور طبيعي حذف مي‌شوند؛ اتفاقي‬ ‫كه افتاده و امروز آنها در عرصه سياس��ي كشور به يك مو‬ ‫بند هستند‪ .‬به اين دليل مي‌خواهند يك راه برون‌رفتي پيدا‬ ‫كنند ؛ هم بيايند‪ ،‬هم سرمايه‌هاي اجتماعي‌شان را از دست‬ ‫بدهند‪ .‬اين باعث شده در يك پارادوكسي دست‌و‌پا بزنند و‬ ‫مواضع متناقضي را از خودش��ان بروز بدهند و نتوانند يك‬ ‫نگاه مش��ترك براي برون‌رفت از اين وضعي��ت پيدا كنند‪.‬‬ ‫هر از گاه��ي از زبان خوئيني‌ه��ا‪ ،‬خاتمي‌و س��اير رهبران‬ ‫اصالح‌طلبان مواضع��ي بعضا متناقض بيان مي‌ش��ود‪ .‬در‬ ‫همين چند ماه اظهار‌نظراتش��ان تغييرات اساس��ي كرده‪،‬‬ ‫دليل اين است كه وقتي مي‌خواهند به‌عرصه سياسي كشور‬ ‫بازگردند مجبور مي‌شوند به نوعي گذشته خودشان را نفي‬ ‫كنند‪ ،‬چون بدون آن نه مردم و نه نظام حضور اصالح‌طلبان‬ ‫را نمي‌پذيرند‪ ،‬امكان ندارد كساني كه تا حد براندازي نظام‬ ‫و هماهنگي با دش��من انقالب با صد‌درص��د ظرفيت خود‬ ‫حركت كردند نظام ب��راي آنها فرش قرمز په��ن كند‪ .‬اگر‬ ‫نظام هم اجازه دهد مردم اجازه نمي‌دهند‪ .‬شرط حضور آنها‬ ‫الزاما توبه از گذشته است‪ .‬توبه از گذشته مساوي با از دست‬ ‫دادن سرمايه اجتماعي خواهد بود‪ .‬به نظر من بدبينانه اين‬ ‫است كه پشت پرده يك توافقي صورت گرفته كه شكلي از‬ ‫برخورد‌هاي متفاوت را از خود بروز بدهند‪ .‬جريان فتنه كه‬ ‫همچنان برطبل براندازي و ساختارش��كنانه مي‌نوازد‪ ،‬آنها‬ ‫معتقدند بايد نظ��ام را به چالش كش��يد و در چالش از نظام‬ ‫امتياز گرفت‪.‬‬ ‫من تا آنجا كه مي‌دانم آقاي زاكاني هيچ قصدي براي ورود به عرصه‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري ندارد‪ .‬اينها گمانه‌زني‌هايي است كه براي‬ ‫تخريب افراد براي آنكه فعاليت‌هاي آنها را فعاليت‌هاي شخصي بكنند‬ ‫و بگويند اين تحركات براي اين است كه به فالن نتيجه برسد‪ ،‬انجام‬ ‫مي‌شود‪ .‬من تا آنجا كه اطالع دارم ايشان قصدي براي حضور‬ ‫در انتخابات رياست‌جمهوري ندارد و اين يك گمانه‌زني است‬ ‫‪45‬‬
‫محكوم مي‌گويند اما از بعد س��لبي هي��چ موضعی از آنها‬ ‫به صورت جدي مشاهده نمي‌ش��ود چون برخورد سلبي‬ ‫موجب‌ريزش در جنبش سبز مي‌ش��ود‪ ،‬بنابراين تناقضي‬ ‫بين مواضع اثباتي و س��لبي آنها مش��اهده مي‌شود‪ .‬اين‬ ‫جريان خاتمي‌اس��ت كه مي‌خواهد بازگش��ت كند و در‬ ‫عرصه سياس��ي باش��د‪ ،‬اما با حف��ظ بدن��ه اجتماعي كه‬ ‫اين وضع ه��م امكان‌پذير نيس��ت‪ .‬به نظر ما نمي‌ش��ود‬ ‫اين كار را كرد‪ .‬آق��اي خاتمي‌يك قدم برداش��ته و يك‬ ‫قدم را هنوز برنداش��ته‪ ،‬تا آن را برندارد امكان بازگشت‬ ‫نيست‪ .‬در بحث اثباتي قبول داريم؛ همين حرف درست‬ ‫اس��ت که در چارچوب مق��ررات نظام‪ ،‬قانون اساس��ي‪،‬‬ ‫واليت‌فقي��ه حركت ش��ود‪ ،‬ام��ا از آن طرف ت��ا برخورد‬ ‫س��لبي نش��ود و كارهاي گذش��ته غلط ش��مرده نش��ود‬ ‫توبه نكنن��د و نگويند ديگ��ر به آن رويكردها بازگش��ت‬ ‫نمي‌كنند فضا براي بازگش��ت آنها باز نخواهد ش��د‪ ،‬اين‬ ‫پارادوكس��ي اس��ت كه دارد بروز و ظهور پي��دا مي‌كند‪،‬‬ ‫البته گرو ه‌هايي از جريان اصال ح‌طلب هس��تند كه اينها‬ ‫به ش��كلي پررنگ‌ت��ر از آق��اي خاتمي‌مواضع س��لبي‬ ‫مي‌گيرن��د‪ ،‬اما اين مواضع س��لبي را باز ب��ه نقطه اصلي‬ ‫جري��ان فتنه متص��ل نمي‌كنند‪ .‬مواضع��ي مي‌گيرند كه‬ ‫اين جريان درس��تي نبود‪ ،‬كار اش��تباهي بود اما مواضع‬ ‫آنها خيلي كلي اس��ت‪ ،‬در كل ب��از اينها جلوت��ر از آقاي‬ ‫خاتمي‌هستند‪.‬‬ ‫آيا اي�ن طيف كه ش�ما مي‌گوييد جلوت�ر از گروه‬ ‫آقاي خاتمي‌است كساني هس�تند كه دور آقاي‬ ‫عارف جمعند؟‬ ‫سياست‬ ‫‪ l‬نه‪ ،‬طي��ف آقاي ع��ارف باز طيف متعادلي اس��ت‬ ‫و آخرين مرحله اس��ت‪ .‬مثل طيفي ك��ه در مجلس بودند‪.‬‬ ‫البته اينها هم متف��اوت از يكديگر بودند‪ .‬طيف آقاي عارف‬ ‫كس��اني هس��تند كه در فتنه هيچ موضعي را در حمايت از‬ ‫آن ماج��را نگرفتن��د و در نمازجمعه مق��ام معظم رهبري‬ ‫نيز ش��ركت كردند ‪ -‬البته به شكلي ش��ايد جزء ساكتين‬ ‫بودند‪ -‬اما عام��ل در فتنه نبودند‪ .‬اينها نيز قش��ر متعادلي‬ ‫هس��تند كه مي‌توانن��د در انتخاب��ات حضور پي��دا كنند‪.‬‬ ‫به زعم من ش��وراي نگهب��ان روي چني��ن چهره‌هايي‬ ‫كه عامليتي در فتنه نداش��تند‪ ،‬همس��ويي و همراهي در‬ ‫فتنه نداش��تند و از طرف ديگر اصالح‌طلب هستند براي‬ ‫ورودش��ان به عرص��ه انتخاب��ات منعي ايج��اد نمي‌كند‪.‬‬ ‫در كل بايد بگويم وضعيتي كه اصالح‌طلبان دارند وضعيت‬ ‫بغرنجي است‪ ،‬چون تحليل‌شان اين است كه آقاي عارف‬ ‫نمي‌تواند ظرفيت راي ايجاد كند‪ ،‬بنابراين مي‌گويند او برگ‬ ‫سوخته است‪ .‬بيايد و نيايد فرقي نمي‌كند‪ ،‬نظر آقاي خاتمي‬ ‫‌هم تا آنجا كه من مي‌دانم روي آقاي عارف نيست‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫روي چه كسي است؟‬ ‫‪ l‬از افراد ديگري ن��ام مي‌برند كه چهره مقبول‌تري‬ ‫را در عرصه‌ه��اي اصالح‌طلب��ي داش��ته باش��ند‪ .‬از آقاي‬ ‫جهانگيري‪ ،‬پزش��كيان و بعضي از افرادي كه در مجموعه‬ ‫اصالح‌طلبان مقبوليت اجتماعي هم دارند‪ .‬به نظر من طيف‬ ‫اصالح‌طلبان غالبا نظرشان به اين است طيفي كه عامليتي‬ ‫در فتنه نداشتد مقبوليتي در پايگاه اجتماعي آنها ندارند و در‬ ‫بين اصولگراها هم راي قابل مالحظ��ه‌اي ندارند بنابراين‬ ‫اينها از ه��ر دو طرف ض��رر مي‌كنند‪ .‬طي��ف نهايي طيفي‬ ‫اس��ت كه نه اصالح‌طلب‪ ،‬نه اصولگرا يا هم اصالح‌طلب‪،‬‬ ‫هم اصولگراست‪.‬‬ ‫مثل آقاي كواكبيان؟‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬گروهي كه هم تمايالت اصالح‌طلبانه دارند‬ ‫و هم تماي�لات اصولگرايانه؛ به نوعي نظرش��ان بينابيني‬ ‫است‪ .‬اينها مي‌گويند بايد از نامزدي اصولگرا حمايت كنيم‬ ‫كه ضمن آنكه حاضر اس��ت به ما امتياز بدهد‪ ،‬پيروز شود تا‬ ‫باالخره از شرايط سخت خارج شويم‪ .‬آنها مي‌گويند گزينه‬ ‫اصالح‌طلبان راي نمي‌آورد و بايد به سراغ فردي اصولگرا‬ ‫‪46‬‬ ‫رفت كه نظر بازتري به حوزه سياسي كشور دارد‪.‬‬ ‫دوباره برمي‌گرديم به بحث انتخابات شوراها‪ ،‬از‬ ‫صحبت‌هاي شما بر‌مي‌آيد كه جمعيت رهپويان‬ ‫انقالب اسالمي در رقابت سياسي پيش رو دنبال‬ ‫مدل رئيس‌جمهور‪ -‬ش�هردار اس�ت‪ .‬همينطور‬ ‫است؟‬ ‫‪ l‬من گفتم تحليلم اين است كه اين اتفاق مي‌افتد‪.‬‬ ‫رهپويان تنها گروهي است كه چنين شبيه‌سازي‬ ‫را مطرح مي‌كند؟‬ ‫‪ l‬اين نظر من است نه نظر جمعيت رهپويان‪.‬‬ ‫ام�ا ش�ما قائم‌‌مق�ام جمعي�ت رهپوي�ان‬ ‫انقالب‌اسالمي هستيد؟‬ ‫‪ l‬قائم مق��ام جمعيت رهپويان نظرات ش��خصي‬ ‫هم دارد‪ .‬معتقدم اين اتفاق مي‌افتد اما در جلس��ات جمعيت‬ ‫رهپويان هنوز درباره آن صحبتي نكرديم‪.‬‬ ‫درب�اره انتخاب�ات ش�وراها در ش�وراي مركزي‬ ‫جمعيت رهپويان بحث كرديد؟‬ ‫‪l‬درب��اره ش��وراها بحث كردي��م‪ ،‬اما درب��اره مدل‬ ‫رئيس‌جمهور ‪ -‬شهردار بحثي نش��ده‪ ،‬اين موضع خود من‬ ‫است‪.‬‬ ‫اگ��ر در جمعي��ت بحث کنی��م به اطالع رس��انه‌ها‬ ‫مي‌رس��انيم‪ .‬من تحليلم اين است كه چشم‌اندازي است‬ ‫كه اتفاق مي‌افتد و هر كاري انجام شود نمي‌توان جلوي‬ ‫آن را گرفت‪ .‬هماني اس��ت ك��ه من گفتم چون كس��ي‬ ‫كه ب��ه رئيس‌جمه��ور راي مي‌دهد به گروه��ي هم كه‬ ‫با وي در ش��وراها همراهي مي‌كن��د رأي خواهد داد‪ .‬به‬ ‫نظر من نوعي یکس��انی مواضع بين دولت و شوراها در‬ ‫انتخابات شوراها به‌وجود مي‌آيد‪ .‬به نظر من واگرايي بين‬ ‫ش��هرداري‌ها و دولت در آينده به همگرايي بين دولت و‬ ‫شهرداري منجر مي‌شود‪.‬‬ ‫حداقل ب�ه عنوان يك م�دل اين را ب�ه رهپويان‬ ‫پيش�نهاد مي‌دهي�د ك�ه ب�ا ن�گاه همگرايانه به‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري و مديريت بنگرد؟‬ ‫‪ l‬طبيعتا اين پيشنهاد را در شوراي مركزي رهپويان‬ ‫مطرح خواهم كرد‪.‬‬ ‫آيا مدل ديگري هم در جمعي�ت رهپويان درباره‬ ‫انتخابات شوراها مطرح است؟‬ ‫‪l‬در بحث ش��وراها تاكنون بررس��ي‌هايي كه‬ ‫داش��تيم اعتقادمان بر اين اس��ت كه با همه زحماتي‬ ‫ك��ه اعضاي ش��وراهاي كل كش��ور كش��يدند به آن‬ ‫وضعيت مطلوب نرسيديم‪ .‬اشكال هم قانون انتخابات‬ ‫شوراهاست‪ .‬ما اميدواريم كه مجلس نسبت به‌ترميم و‬ ‫اصالح قانون انتخابات شوراها گام‌هاي اساسي بردارد‬ ‫كه آسيب‌هايي كه امروز با آن مواجه هستيم رفع شود‪.‬‬ ‫در حد مقدورات خودمان اين تالش را انجام مي‌دهيم‬ ‫كه اين آسيب‌هايي كه به آنها رسيديم كه بعضي مواقع‬ ‫باعث برهم زدن فض��اي عمومي بعضي از ش��هرها و‬ ‫روستاها و منطقه شده است برطرف شود‪.‬‬ ‫مثل چه آسيب‌هايي؟‬ ‫‪ l‬مثال برخي ش��وراها كاربري‌هاي زمين‌هايي‬ ‫را به غلط عوض كردند يا بعضا برخي براي س��ودجويي‪،‬‬ ‫براساس كم‌اطالعي‪ ،‬بافت ش��هر را در بعضي جاها به هم‬ ‫ريختند‪ .‬در بعضي جاها زمينه‌هاي سوءاستفاده فراهم شده‬ ‫است اگر قانون انتخابات اصالح شود جلوي عناصري كه‬ ‫با نگاه س��ودجويانه وارد عرصه انتخابات مي‌ش��وند گرفته‬ ‫مي‌شود‪ .‬تالش مي‌كنيم در انتخابات شوراها در اين مرحله‬ ‫با وسواس وارد شويم و عناصر واليي‪ ،‬انقالبي‪ ،‬صالح‪ ،‬سالم‬ ‫و كارشناس را شناس��ايي كنيم‪ .‬چون اين افراد منافع نظام‪،‬‬ ‫كشور‪ ،‬شهر و روستا را بر منافع شخصي خود غلبه مي‌دهند‬ ‫تا فضاي موجود به طرف مطلوب حركت كند‪.‬‬ ‫احتمال دارد جمعيت رهپويان در قالب مدلي كه‬ ‫تعريف مي‌كند براي ش�وراها گزين�ه‌اي را براي‬ ‫رياست‌جمهوري انتخاب كند اما اگر راي نياورد‪،‬‬ ‫از شهردار شدن وي حمايت كند؟‬ ‫زود اس��ت و معلوم نيس��ت چه اتفاقی رق��م خواهد‬ ‫خورد‪ ،‬بايد ديد چ��ه اتفاقي مي‌افتد‪ .‬ش��ايد گزينه‌اي كه ما‬ ‫براي رياس��ت‌جمهوري انتخاب مي‌كنيم تنه��ا براي اداره‬ ‫قوه مجريه خوب باش��د و براي به دس��ت گرفتن مديريت‬ ‫شهري خوب نباشد‪ .‬اين طور نيست كه يك فردي در يك‬ ‫جا مفيد باش��د در جاي ديگر نيز موفق عم��ل كند‪ ،‬ضمن‬ ‫آنكه ش��ايد خود وي به عرصه مديريت ش��هري ورود پيدا‬ ‫نكند‪ .‬در كل به نظر من خيلي زود است بخواهيم وارد اين‬ ‫بحث شويم‪g .‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫بندر بن سلطان كيست؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫بندربن سلطان گرچه رابطه مناسبي با ملك عبداهلل نداشت اما بحرانهاي اخير منطقه موجب‬ ‫شد تا آمريكايي ها او را به حكومت مركزي عربستان تحميل كنند‪.‬‬ ‫‪48‬‬
‫بندر بنسلطان‌كيست؟‬ ‫تو‌گو با حسن‌هاني‌زاده درباره رئيس سازمان امنيت عربستان‬ ‫گف ‌‬ ‫‪1‬‬ ‫‪ l‬بندر‌بن‌س��لطان‪ ،‬فرزند يك برده س��وداني بود و‬ ‫مادرش در منزل شاهزاده س��لطان بن‌عبدالعزيز به‌عنوان‬ ‫برده كار مي‌كرد‪ .‬در سنت جاهلي اعراب‪ ،‬كسي كه پشت‌سر‬ ‫هم دختر به دنيا آورده باشد جهت اينكه پسري به دنيا آورد‬ ‫مجبور اس��ت يك زن سياهپوست را به‌همس��ري بگيرد‪.‬‬ ‫چون سلطان بن عبدالعزيز از همسران پيشينش شش دختر‬ ‫داشت و دوست داش��ت كه صاحب پسري شود با اين كنيز‬ ‫كه در منزل وي خدمت مي‌كرد ازدواج كرد و نخستين فرزند‬ ‫آنها نيز همين بندربن سلطان بود‪ .‬سلطان از دو همسر سابق‬ ‫خود منيره بنت عبدالعزيزبن مس��اعد و هدي بنت عبداهلل‬ ‫بن محمد ش��ش دختر به نام‌هاي جواهر‪ ،‬لطيفه‪ ،‬لوءلوءه‪،‬‬ ‫عنود‪ ،‬ريمه ونوف داشت‪ .‬بندر همواره به دليل اينكه مادرش‬ ‫يك برده سياهپوس��ت بود مورد تحقير واقع مي‌ش��د‪ .‬اين‬ ‫مساله موجب ش��د يك حالت بلندپروازي براي رسيدن به‬ ‫پست‌هاي باال در اين شخص ايجاد شود‪ .‬بندر در سال ‪1949‬‬ ‫در طائف متولد شد و در سن ‪ 18‬سالگي نيز به انگليس رفت‬ ‫و دوره خلباني را در اين كشور گذراند‪ .‬او تحصيالت خود را‬ ‫در دانشكده سلطنتي «كرانويل» انگليس به پايان رساند و‬ ‫سال‌ها به‌عنوان خلبان نيروي هوایي عربستان خدمت كرد‪.‬‬ ‫بندر از سال ‪ 1983‬تا س��ال ‪ 2005‬به‌عنوان سفيرعربستان‬ ‫در واشنگتن فعاليت داشت كه به‌دليل داشتن سابقه سفارت‬ ‫طوالني در آمريكا به‌عنوان مقدم السفراء شناخته مي‌شد‪ .‬او‬ ‫در طول اين مدت ارتباط گسترده‌اي با البي صهيونيستي‪،‬‬ ‫روس��اي جمهوري آمريكا‪ ،‬وزراي خارج��ه‪ ،‬وزراي دفاع‪،‬‬ ‫اعضاي كنگره و روساي س��ازمان‌هاي اطالعاتي آمريكا‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫در ابت�دا كمي‌راجع به پيش�ينه بندر‌بن‌س�لطان‬ ‫توضيح دهيد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫انتصاب بندر بن‌سلطان‪ ،‬فرد نزديك به آمريكا و موساد به‌عنوان رئيس سازمان امنيت و اطالعات عربستان حرف و‬ ‫حديث‌هاي بسياري را برانگيخته است‪ .‬اين فرد كه سابقه خوبي در عربستان ندارد به رياست يكي از مهم‌ترين‬ ‫سازمان‌هاي اين كشور برگزيده شده است‪ .‬در اين رابطه گفت‌وگويي با حس��ن‌هاني زاده‪ ،‬كارشناس مسائل‬ ‫خاورميانه انجام داديم‪ .‬وي معتقد است كه اين انتصاب به درخواست ژنرال ديويد پترائوس و براي سركوب‬ ‫قيام مردمي‌ در منطقه الشرقيه انجام شده است‪ .‬آنها به‌دنبال اعتراضات در عربستان مي‌خواهند به‌گونه‌اي وارد‬ ‫عمل شوند كه از گس��ترش اعتراضات جلوگيري كنند‪ .‬همچنين مقامات سعودي‪ ،‬آمريكا و رژيم‌صهيونيستي‬ ‫در پي آن هستند كه با گماردن فردي مانند بندر و دخالت در مس��اله سوريه سرنگوني بشار اسد را رقم بزنند‪.‬‬ ‫بندر بن‌سلطان يكي از خطرناك‌ترين مهره‌هايي اس��ت كه به‌عنوان عامل آمريكا و موس��اد فعاليت مي‌كند‪.‬‬ ‫حضور چنين فرد ماجراجو و ريسك‌پذيري در راس سازمان امنيت عربستان يك خطر بالقوه براي كشورهاي‬ ‫مستقل منطقه از جمله سوريه‪ ،‬عراق‪ ،‬لبنان و ايران اس��ت و در آينده شاهد تنش‌هاي بيشتري در اين كشورها‬ ‫خواهيم بود‪.‬‬ ‫و اس��رائيل برقرار كرد‪ .‬اغلب بحران‌ه��اي منطقه از جمله‬ ‫درگيري‌ه��اي داخلي لبن��ان‪ ،‬اخراج ارتش رژي��م صدام از‬ ‫كويت‪ ،‬جنگ تحميل��ي عراق عليه ايران‪ ،‬اش��غال عراق و‬ ‫افغانستان از سوي آمريكا با‌مشورت بندر‌بن‌سلطان صورت‬ ‫گرفته اس��ت‪ .‬بندر در‌ترور عماد مغنيه‪ ،‬يكي از فرماندهان‬ ‫حزب‌اهلل در دمشق در سال ‪ 2009‬نيز دخالت داشت؛ وي با‬ ‫كمك موساد عماد مغنيه را در دمشق‌ترور كرد‪ .‬وي در سال‬ ‫‪ 2009‬هنگامي‌كه رياست شوراي امنيت ملي عربستان را‬ ‫به عهده داش��ت قصد كودتا عليه عموي خود ملك عبداهلل‬ ‫بن عبدالعزيز را داشت كه اين كودتا كشف و خنثي شد‪ .‬از آن‬ ‫پس‪ ،‬بندر از عربستان تبعيد و به آمريكا رفت و سرانجام پس‬ ‫از سه سال همزمان با آغاز درگيري‌هاي شرق عربستان به‬ ‫اين كشور بازگشت‪.‬‬ ‫به چ�ه دلي�ل بندر‌بن‌س�لطان به‌عن�وان رئيس‬ ‫سازمان اطالعات عربستان انتخاب شد؟‬ ‫‪ l‬در واقع پس از ش��روع قيام مردم الشرقيه و پس‬ ‫از شكس��ت تالش‌هاي مقرن بن‌عبدالعزيز‪ ،‬رئيس س��ابق‬ ‫سازمان امنيت در مهار شورش‌هاي منطقه الشرقيه ژنرال‬ ‫ديويد پترائوس‪ ،‬رئيس س��ازمان سيا سريعا وارد رياض شد‬ ‫و در ديدار با ملك عبداهلل بن عبدالعزيز‪ ،‬پادش��اه عربستان‬ ‫از وي خواست براي مهار خيزش شيعيان منطقه الشرقيه‪،‬‬ ‫بندر‌بن‌س��لطان را به‌عنوان رئيس سازمان امنيت منصوب‬ ‫كند‪ .‬پادشاه عربستان نيز درخواست پترائوس را اجابت كرد‬ ‫و بندر را مسئول سازمان امنيت كرد‪.‬‬ ‫چرا آنها فردي با چنين پيشينه خطرناكي را براي‬ ‫اين پست انتخاب كردند؟‬ ‫‪ l‬در وهل��ه نخس��ت آنه��ا در پي آن هس��تند كه‬ ‫‪49‬‬
‫با گماردن ف��ردي مانند بندر و دخالت در مس��اله س��وريه‬ ‫سرنگوني بشار اس��د را رقم بزنند‪ .‬ثانيا به‌دنبال اعتراضات‬ ‫در عربس��تان مي‌خواهند به‌گونه‌اي وارد عمل شوند كه از‬ ‫گسترش اعتراضات جلوگيري كنند‪ .‬همچنين بيش از ‪80‬‬ ‫درصد از تاسيسات نفتي عربس��تان در منطقه شيعه نشين‬ ‫الش��رقيه قرار دارد و يك منطقه نفت خيز و با اهميت براي‬ ‫آمريكا و غرب است‪ .‬بنابراين هرگونه ناامني در اين منطقه‬ ‫ممكن است به قطع جريان نفت منجر شود‪ ،‬بنابراين آمريكا‬ ‫بندر‌بن‌سلطان را براي پست رياست سازمان امنيت مطرح‬ ‫كرد و وي اكنون اين پست حساس را عهده‌دار است‪.‬‬ ‫پس به‌نوعي مي‌توان گفت كه بندر دست‌نشانده‬ ‫آمريكا در عربستان است؟‬ ‫‪ l‬بندر‌ بن‌س��لطان‪ ،‬در واقع مامور نش��اندار آمريكا‬ ‫و رژيم‌صهيونيس��تي در عربس��تان اس��ت و ب��ه وي لقب‬ ‫مامور وفادار س��ازمان س��يا را داده‌اند‪ .‬در طول ‪ 22‬س��ال‬ ‫فعاليت به‌عنوان سفير در واش��نگتن همواره وي در اغلب‬ ‫ماموريت‌های سري و فوق‌سري آمريكا نقش فعالي داشت‪.‬‬ ‫در انفجار ‪ 28‬تير‌ماه در دمش��ق نيز بندر بن‌س��لطان‬ ‫نقش مستقيم داشت‪ .‬وي چاشني جديد و بسيار پيشرفته‌ای‬ ‫را از سازمان س��يا دريافت کرده و به يكي از عوامل نفوذي‬ ‫عربستان در مقر ش��وراي امنيت س��وريه تحويل مي‌دهد‬ ‫هاني زاده معتقد است‪ :‬بندر‬ ‫بن‌سلطان كه قبال سابقه‬ ‫كودتا عليه ملك‌عبداهلل‬ ‫را داشت‪ ،‬به واسطه نياز‬ ‫آمريكا براي مهار خيزش‬ ‫شيعيان عربستان و كمك‬ ‫به مخالفان بشاراسد به‬ ‫اين سمت رسيد‬ ‫تا وي اين چاش��ني را در ميز اجتماعات مسئوالن سازمان‬ ‫ش��وراي امنيت‌ملي س��وريه قرار دهد‪ .‬اين انفجار منجر به‬ ‫كشته شدن وزير دفاع و س��ه ژنرال ديگر سازمان امنيت و‬ ‫ارتش سوريه شد‪.‬‬ ‫در حال حاضر وظيفه فردي چون بندر‌بن‌سلطان‬ ‫به‌عن�وان رئي�س س�ازمان امني�ت و اطالعات‬ ‫عربستان چيست؟‬ ‫‪ l‬سازمان اطالعات و امنيت عربستان شاخه‌هاي‬ ‫متعددي دارد‪ .‬ش��اخه‌هاي خارجي اين س��ازمان همسو با‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫دست هاي خالي بنسلطان‬ ‫‪2‬‬ ‫صباح زنگنه در گفت‌وگو با مثلث‬ ‫ي بندر بن‌سلطان‪ ،‬سفير سابق اين كشور در آمريكا را‬ ‫عبداهلل بن‌عبدالعزيز‪ ،‬پادشاه عربستان طي حكم ‌‬ ‫جانشين مقرن بن‌عبدالعزيز كرد‪ .‬طي اين تغييرات مقرن بن‌عبدالعزيز به‌عنوان مشاور ويژه ملك عبداهلل‬ ‫و بندر بن‌سلطان به‌عنوان رئيس اطالعات و دبير كل ش�وراي امنيت ملي عربستان منصوب شد‪ ،‬اما چرا‬ ‫حكومت آل‌سعود فردي را براي رياست سازمان اطالعات انتخاب كرد كه روابط بسيار نزديكي با آمريكا‬ ‫تو‪‎‬گويي با صباح زنگنه‪ ،‬كارشناس مسائل عربستان انجام داديم‪ .‬وي معتقد است‬ ‫دارد؟ در اين رابطه گف ‌‬ ‫که انتخاب بندر به اين سمت از آن جهت بود كه عربستان بتواند به صورت تهاجمي‌تر و گسترده‌تري در‬ ‫مسائل منطقه‌اي وارد شود‪ ،‬چرا‌كه اين پس�ت طبيعتا يك ارتباط جدي‌تري ميان سازمان‌هاي اطالعات‬ ‫جاسوسي و امنيتي آمريكا با منطقه مي‌طلبد كه بندر اين پست را به خوبي ايفا خواهد كرد‪ .‬همچنين به اعتقاد‬ ‫زنگنه مساله سوريه و تجهيز مخالفان نيز با روي كار آمدن بندر شدت بيشتري خواهد گرفت‪ ،‬زيرا مديريت‬ ‫صحنه داخلي معارضين سوريه عمال در اختيار سازمان‌هاي اطالعاتي و استخباراتي منطقه و آمريكاست‬ ‫و بندر به صورت جدي‌تري به اين مساله خواهد پرداخت‪.‬‬ ‫‪50‬‬ ‫آمريكاس��ت و يك همكاري تنگاتنگي با س��ازمان سيا و‬ ‫موس��اد دارد‪ .‬جريان‪‎‬هاي خاورميانه نيز توسط اين سازمان‬ ‫هدايت مي‌ش��ود‪ .‬مس��ائل لبنان‪ ،‬عراق‪ ،‬افغانستان و حتي‬ ‫ايران و تحريك قوميتي در مسائل مختلف از جمله كارهايي‬ ‫اس��ت كه اين س��ازمان انجام مي‌دهد‪ .‬اما مسائل داخلي و‬ ‫اعتراضات مردمي‌نيز به واسطه اين سازمان مهار مي‌شود‪.‬‬ ‫بنابراين فردي كه در راس سازمان امنيت قرار مي‌گيرد در‬ ‫حقيقت تمامي‌ اهداف آمريكا‪ ،‬سازمان س��يا و موساد را در‬ ‫منطقه پي��اده مي‌كند‪ .‬اكنون تمام تالش بندر‌ بن‌س��لطان‬ ‫سركوب شيعيان منطقه الش��رقيه‪ ،‬تالش براي سرنگوني‬ ‫دولت بشار اسد و همچنين برهم زدن اوضاع لبنان و حذف‬ ‫حزب‌اهلل از صحنه مبارزاتي است‪.‬‬ ‫و سخن آخر؟‬ ‫‪ l‬بندر‌بن‌سلطان يكي از خطرناك‌ترين مهره‌هايي‬ ‫است كه به عنوان عامل آمريكا و موساد فعاليت مي‌كند‪ .‬حضور‬ ‫چنين فرد ماجراجو و ريس��ك‌پذيري در راس سازمان امنيت‬ ‫عربستان يك خطر بالقوه براي كشورهاي مستقل منطقه از‬ ‫جمله سوريه‪ ،‬عراق‪ ،‬لبنان و ايران است و ما در آينده شاهد تالش‬ ‫براي ايجادتنشدر اين كشورهاخواهيمبود‪.‬بنابراينبايدتمامي‌‬ ‫تحركاتبندرازجانباينكشورهارصدشود‪،‬زيرااينشخصيت‬ ‫قادر به‌هرگونه اعمال تخريبي است‪g.‬‬ ‫به‌نظر ش�ما پش�ت‌پرده بركناري مقرن بن‬ ‫عبدالعزيز‪ ،‬رئيس سازمان اطالعات عربستان و‬ ‫جانشيني بندر بن‌سلطان به‌جاي وي چه داليلي‬ ‫نهفته است؟‬ ‫‪ l‬در حال حاضر اوضاع منطقه و كشورهاي پيرامون‬ ‫عربستان روز به روز در حال تغيير است‪ .‬يكي از عوامل فعال‬ ‫در كشورهاي مختلف منطقه س��ازمان اطالعات خارجي يا‬ ‫همان استخبارات عربستان است‪ .‬بنابراين مقامات سعودي‬ ‫به‌دنبال نيرويي بودند كه به صورت تهاجمي‌و گسترده‌تري‬ ‫عمل كند‪ .‬آنچه از خصوصيات بندر بن‌سلطان مي‌توان مطرح‬ ‫كرد اين اس��ت كه ارتباطش با آمريكا و مقامات آمريكايي‬ ‫ارتباط بس��يار محكم و خوبي است و توانس��ته بسياري از‬ ‫مشكالت في مابين دو كشور را حل كند‪ .‬از طرف ديگر تمايل‬ ‫وي نسبت به مسائل اسالمي و عربي حداقلي است و بيشتر‬ ‫به دنبال تقويت طرح‌هاي اياالت‌متحده در منطقه اس��ت‪.‬‬ ‫بر همين اساس با حضور وي در سازمان اطالعات عربستان‪،‬‬ ‫عمال اين سازمان در اختيار آمريكا قرار گرفته است‪.‬‬ ‫روابط مقرن بن‌عبدالعزيز ب�ا آمريكا به چه‬ ‫صورت بود و زماني كه در اين پس�ت بود چگونه‬ ‫عمل كرد؟‬ ‫‪ l‬اين خصوصيات يعن��ي در اختي��ار آمريكا بودن‬ ‫در مق��رن بن‌‌عبدالعزي��ز كمتر ب��ود‪ .‬مقرن يك ش��اهزاده‬ ‫تحصيلكرده آمريكا بود و تمايالت روش��نفكري داش��ت‪،‬‬ ‫بنابراي��ن تفاوت‌هاي بارزي با بندر داش��ت‪ .‬وي از امارات و‬ ‫شاهزادگي مدينه به اين پست انتقال داده شده بود‪ ،‬اما به نظر‬ ‫مي‌آيد چندان نتوانسته باشد موفقيت‌هايي در حوادث منطقه‬ ‫كسب كند‪ .‬حال چه اتفاقاتي كه در عراق‪ ،‬لبنان و فلسطين‬ ‫افتاد و چه اتفاقاتي كه در مصر‪ ،‬يمن و بحرين شاهد بوديم‪،‬‬ ‫اين مس��ائل حكايت از عقب افتادن مق��رن بن‌عبدالعزيز از‬ ‫پيش‌بيني و تدارك برنامه مقابله با اين حوادث و وقايع دارد‪.‬‬ ‫با‌توجه به پيشينه بندر بن‌سلطان آيا دخالت‬ ‫عربس�تان در مسائل س�وريه ش�دت بيشتري‬ ‫خواهد گرفت؟‬ ‫‪ l‬قطعا ب��ا روي كار آمدن بندر بن‌س��لطان تجهيز‬ ‫مخالفان مسلح حكومت سوريه شدت بيشتري خواهد گرفت‪.‬‬ ‫زيرا مديريت صحنه داخلي معارضان سوريه عمال در اختيار‬ ‫سازمان‌هاي اطالعاتي و استخباراتي منطقه و آمريكاست‬ ‫و بندر به صورت جدي‌تري به اين مساله خواهد پرداخت‪.‬‬
‫ائتالف انقالبيون‬ ‫با محافظهكاران‬ ‫چرا مرسي‪ ،‬طنطاوي را به وزارت دفاع گمارد؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫عمده فعاليت سازمان اطالعات عربستان‬ ‫پيرامون مسائل داخلي كشور است يا مسائل‬ ‫خارجي؟‬ ‫‪ l‬سازمان استخبارات عمدتا ناظر به فعاليت‌هاي‬ ‫خارج از عربستان است‪ .‬آن چيزي كه به داخل عربستان‬ ‫بازمي‌گردد سازمان امنيت داخلي اين كشور است كه زير‬ ‫نظر وزارت كشور قرار دارد‪.‬‬ ‫اگر ممكن است كمي‌هم راجع به پيشينه‬ ‫بندر بن‌سلطان توضيح دهيد؟‬ ‫‪ l‬بندر بن‌سلطان س��ابق بر اين در اياالت‌متحده‬ ‫به عنوان س��فير عربس��تان خدمت مي‌كرد‪ .‬وي با هزينه‬ ‫كردن‌هايباالعمالتوانستبسياريازاحزابوسناتورهاي‬ ‫آمريكا را جزو البي مدافع عربستان قرار دهد‪ .‬پس از آن نيز در‬ ‫اغلبقراردادهاينظاميميانآمريكاوعربستانوهمچنين‬ ‫انگليس نقش عمده‌اي ايفا كرد‪ .‬در اين رابطه صحنه‌هايي از‬ ‫فساد مالي‪ ،‬اختالس و سوءاستفاده مالي در انگليس مطرح‬ ‫شد و سروصداي زيادي ايجاد كرد‪ .‬پس از اين ماجراها وي را‬ ‫از سفارت عربستان در آمريكا به رياض بازگرداندند و شوراي‬ ‫عاليامنيتمليعربستانراتشكيلدادند‪.‬بندربهعنواندبير‬ ‫شورايعاليامنيتمليبهايفاينقشپرداخت‪.‬سابقبراين‬ ‫چنين تشكيالتي در عربستان وجود نداشت؛ در اين شورا هم‬ ‫سازمان‌هاي امنيت داخلي و هم سازمان‌هاي امنيت خارجي‬ ‫به عالوه وزارت خارجه‪ ،‬وزارت كشور و وزارت دارايي عضو‬ ‫بودند‪ .‬پس از دبيري شوراي عالي امنيت ملي بندر وارد اين‬ ‫پستجديدشد‪.‬اينپستطبيعتايكارتباطجدي‌تريميان‬ ‫سازمان‌هاي اطالعات جاسوسي و امنيتي آمريكا با منطقه‬ ‫مي‌طلبد كه وي اين پست را به خوبي ايفا خواهد كرد‪.‬‬ ‫همواره از بن�در به‌‌عنوان يك�ي از عوامل‬ ‫نقش‌آفرين در‌ ترور عم�اد مغنيه ياد مي‌كنند‪.‬‬ ‫ن ترور به چه صورت بود؟‬ ‫نقش وي در اي ‌‬ ‫‪ l‬در زمان حمله رژيم‌صهيونيستي به لبنان وي‬ ‫يكي از افرادي بود كه نقش بس��يار فعالي عليه حزب‌اهلل‬ ‫ايفا مي‌كرد و در اطالع‌رساني و بسيج برخي از تشكل‪‎‬هاي‬ ‫سياس��ي منطقه به‌خصوص در لبنان و چندين كش��ور‬ ‫پيرامون فلس��طين مانن��د اردن و مصر نقش بس��زايي‬ ‫داش��ت‪ .‬در واقع در س��ال ‪ ۲۰۰۶‬ميالدي و همزمان با‬ ‫اوج گرفت��ن تجاوز رژيم‌صهيونيس��تي به لبن��ان‪ ،‬بندر‬ ‫بن‌سلطان با س��فر به اراضي اش��غالي با ايهود اولمرت‪،‬‬ ‫نخست‌وزير رژيم‌صهيونيس��تي ديداركرد و در آن ديدار‬ ‫قول مساعد براي حمايت مالي از ارتش رژيم‌صهيونيستي‬ ‫براي مقابله با مقاومت حزب‌اهلل و‌ ترور عماد مغنيه را به‬ ‫رئيس دستگاه اطالعاتي اسرائيل «موس��اد» داد‪ .‬بندر‬ ‫بن‌سلطان پس از‌ترك اسرائيل‪ ،‬با حمايت از شبه‌نظاميان‬ ‫مخالف حزب‌اهلل‪ ،‬اطالعات وسيعي در مورد عماد مغنيه‪،‬‬ ‫به‌دس��ت آورد و آن را به نيروهاي اطالعاتی اس��رائيل‬ ‫«موساد» تحويل داد كه همين اطالعات منجر به‌ ترور‬ ‫عماد مغنيه در سوريه شد‪.‬‬ ‫آي�ا ورود بندر بن‌س�لطان به اين پس�ت‬ ‫جديد را مي‌توان س�رآغاز تغيي�رات جديد در‬ ‫ساختار رژيم سعودي دانست؟‬ ‫‪ l‬ورود بندر بن سلطان به اين پست امر جديدي‬ ‫به لحاظ س��اختار خاندان عربستان ايجاد نكرده‪ ،‬چرا كه‬ ‫اين س��ازمان قبل از مقرن كه فرزند بالفصل عبدالعزيز‬ ‫به حس��اب مي‌آيد در اختيار‌تركي بن‌فيص��ل يعني نوه‬ ‫عبدالعزيز بود‪ .‬بندر نيز نوه پادشاه است بنابراين از نسل‬ ‫سوم آل‌سعود در سازمان اطالعات خارجي عربستان قبال‬ ‫نيز فردي حضور داشته و اكنون نيز با حضور بندر باز اين‬ ‫نسل اين پست را اشغال مي‌كند‪ .‬آنچه مورد توجه است‬ ‫ارتباطات گسترده بندر با سازمان‌هاي جاسوسي آمريكا‬ ‫و اسرائيل است در حالي كه مقرن در اين زمينه‌ها چندان‬ ‫فعال نبود و اين ارتباطات را قبول نداشت‪g .‬‬ ‫بين‌الملل‌‬ ‫دولت متزلزل‬ ‫‪51‬‬
‫بين‌الملل‌‬ ‫دولت متزلزل‬ ‫ارزيابي قنادباشي از حضور‬ ‫طنطاوي در كابينه؛‬ ‫عبور از مرحله گذار‬ ‫مبارك جديد؟‬ ‫حضور طنطاوي در كابينه مرسي و تاكتيك هاي سياسي آقاي رئيس جمهور‬ ‫احمد بخشي‪ /‬كارشناس مسائل مصر‬ ‫‪1‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫در ادامه تحوالت پس از شورش‌هاي مردمي‌در مصر و‬ ‫سرنگوني حسني مبارك‪ ،‬هفته گذشته شاهد يك اتفاق ديگر‬ ‫بوديم؛ ماجرا از اين قرار است كه هشام قنديل‪ ،‬نخست‌وزير‬ ‫مصر اعالم كرد كه ارتش��بد «محمد حسين طنطاوي» در‬ ‫دولت وي س��مت وزير دفاع را خواهد داشت تا بدين‌ترتيب‬ ‫طنطاوي همچنان در اين سمت ابقا شود‪ .‬ژنرال طنطاوي كه‬ ‫فارغ‌التحصيل دانشكده جنگ است در زمان حكومت حسني‬ ‫مبارك به كابينه دولت وقت مصر دعوت و از سال ‪ 1991‬تا‬ ‫زمان سرنگوني مبارك در سال ‪ 2011‬س��مت وزير دفاع و‬ ‫صنايع نظامي مصر را عهده‌دار شد‪ .‬او در دولت موقت شوراي‬ ‫نظامي نيز رئيس شوراي نظاميان بود‪.‬‬ ‫در رابطه با ابقاي برخي نظاميان در كابينه جديد مصر‬ ‫بايد گف��ت‪ ،‬مصر اكن��ون در مرحله گذار ق��رار دارد و نتايج‬ ‫انتخابات نش��ان از يك حالت اعتدال نيروهاي سياس��ي و‬ ‫اجتماعي دارد‪ .‬بدي��ن معنا كه نيروهاي اخوان‌المس��لمين‬ ‫نتوانستند در برابر نيروهاي نظامي و نيروهاي ارتش اكثريت‬ ‫قاطع را به‌دس��ت بياورند و تنها حدود ‪ 51‬ي��ا ‪ 52‬درصد آرا‬ ‫را كس��ب كردند‪ .‬اين در حالي اس��ت كه طرف مقابل يعني‬ ‫نيروهاي نظامي و نماينده ش��وراي انتقالي ‪48‬درصد آرا را‬ ‫از آن خود كردند‪ .‬اين نتايج نش��ان مي‌دهد كه دولت آينده‬ ‫يك دولت ائتالف��ي خواهد ب��ود؛ در اين دول��ت طرفين و‬ ‫جناح‌هاي مختلف سياس��ي كه درگي��ر رقابت‌هاي حزبي و‬ ‫جناحي در زمان انتخابات بودند به صورت ش��راكتي دولت‬ ‫تشكيل خواهند داد‪ .‬در رابطه با اين مساله سيگنال‌هايي حين‬ ‫انتخابات نيز دريافت مي‌ش��د‪ ،‬يعني صحبت بر سر اين بود‬ ‫كه اگر اخوان‌المسلمين اكثريت آرا را به‌دست بياورد به‌طور‬ ‫حتم المرسي بخشي از نيروها و شوراي انتقالي را در كابينه‬ ‫شراكت خواهد داد‪ .‬با كشيده ش��دن انتخابات به دور دوم و‬ ‫رقابت ميان اخوان‌المس��لمين و نظاميان اين نتيجه حاصل‬ ‫شد كه دولت آينده بايد يك دولت ائتالفي باشد؛ به صورتي‬ ‫كه هم نيروهاي نظامي در آن ش��ركت داش��ته باشند و هم‬ ‫ديگر نيروها‪ .‬نتيجه اي��ن انتخابات اين فرضيه را به قطعيت‬ ‫رساند‪ .‬اكنون مس��اله‌اي كه وجود دارد اين است كه فضاي‬ ‫جامعه مصر فضايي اس��ت كه مي‌طلبد نيروهاي سياسي و‬ ‫اجتماعي باهم همكاري كنند‪ .‬البته اين احتمال وجود دارد‬ ‫كه ابقاي چند نفر از اعضاي كابينه پيشين در پست‌هايشان از‬ ‫جمله آقاي طنطاوي در پست وزير دفاع دلخوري‌هايي براي‬ ‫كساني كه در ميدان التحرير جمع مي‌شدند به‌وجود بياورد‪ ،‬اما‬ ‫بايد توجه داشت كه اگر غير از اين اتفاق مي‌افتاد ممكن بود‬ ‫فضا به سمت افراط نيروهاي اجتماعي و سياسي پيش رود‪.‬‬ ‫در نتيجه به يك نحوي مي‌توان گفت كه المرسي‪ ،‬ارتش و‬ ‫نيروهاي نظامي را وارد بحث كرده كه بتواند فضاي اعتدال را‬ ‫حفظ كند‪ .‬انتخابات در مصر نشان داد كه هيچ يك از نيروها‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪52‬‬ ‫نمي‌توانند اكثريت را از آن خود كنند‪ .‬البته اخوان‌المسلمين‬ ‫يك اكثريت‌شكننده‌اي را كسب كرد كه اين بدان معناست‬ ‫كه اگر بخشي از نيروهايشان در كابينه نباشند‪ ،‬ممكن است‬ ‫بعدها يك سري مشكالت پديد آورد و اين ساختار را تبديل به‬ ‫يك ساختار شكننده كند‪ .‬از طرف ديگر بايد توجه داشت كه‬ ‫فضاي جامعه مصر به‌گونه‌اي است كه بازي با حاصل جمع‬ ‫غير صفر را مي‌طلبد‪ .‬بدين مفهوم ك��ه هيچ‌كدام از طرفين‬ ‫نبايد همديگر را حذف كنند‪ ،‬زيرا چ��ه ارتش نگاه حذفي به‬ ‫اخوان‌المسلمين داش��ته باش��د و چه اخوان‌المسلمين نگاه‬ ‫حذفي به ارتش‪ ،‬فضاي جامعه به سمت افراط و تفريط خواهد‬ ‫رفت و در نتيجه آن مباحثي كه نيروهاي انقالبي به دنبالش‬ ‫بودند از جمله بحث توس��عه‪ ،‬بازسازي و مطالبات اقتصادي‬ ‫مردم به سرانجام نخواهد رس��يد‪ .‬همانطور كه مي‌دانيد در‬ ‫تمامي‌انقالب‌ها از فرداي انقالب مطالبات از بحث براندازي‬ ‫فاصله مي‌گيرد و به اين سمت مي‌رود كه معيشت مردم را چه‬ ‫گروهي مي‌تواند تامين كند‪ .‬به همين خاطر چون نه نظاميان‬ ‫و نه اخوان‌المسلمين نتوانستند اكثريت قاطع را كسب كنند‬ ‫نمي‌توانند نيروهاي غالب و تعيين‌كننده س��امان سياس��ي‬ ‫جامعه باشند‪.‬‬ ‫ارتش نمي‌تواند اخوان‌المس��لمين را حذف كند؛ بدين‬ ‫معنا كه اس�لامگراها و اخوان‌المس��لمين نزديك به هشت‬ ‫دهه در مصر فعاليت داشته‌اند و به عنوان يك نيروي مركزي‬ ‫در شمال آفريقا و برخي كش��ورهاي عربي‪ -‬اسالمي ريشه‬ ‫دوانده‌اند و به همين دليل نبودن آنها يك مساله دور از تصور‬ ‫است‪ .‬از ديگر سو اخوان‌المس��لمين نيز نمي‌تواند يك نگاه‬ ‫حذفي به ارتش داشته باشد‪ ،‬چراكه نظاميان به‌ويژه پس از‬ ‫كودتاي افسران جوان در دهه ‪ 1950‬و همچنين وجود رژيمي‬ ‫‌مانند اسرائيل نبايد از صحنه سياسي مصر حذف شوند؛ ارتش‬ ‫در حال حاضر از لحاظ امنيتي نقش مهم��ي‌را ايفا مي‌كند‪.‬‬ ‫اكنون كه طنطاوي همچنان به عنوان وزير دفاع در كابينه‬ ‫هشام قنديل ابقا شده‪ ،‬بهترين معادله ممكن براي باالنس‬ ‫قدرت انجام شده است زيرا در فضاي تحول و در مرحله دولت‬ ‫گذار اين شكل از دولت ائتالفي مي‌تواند موثر باشد‪ .‬هرچند‬ ‫كه پس از اين تحوالتي كه روي دهد به مديريت نخست‌وزير‬ ‫و رئيس‌جمهور بازمي‌گردد‪ .‬يعني اي��ن دو مقام بايد بتوانند‬ ‫نيروهايي را كه ممكن است با هم تضاد داشته به نحوي در‬ ‫خط توسعه و پيشرفت كشور قرار دهند تا به اهداف انقالبي‬ ‫كه به‌دنبالش بودند دست پيدا كنند‪.‬‬ ‫در كل ارتش در ساختار مصر داراي نفوذ است و اين به‬ ‫معناي به رسميت شناختن وضع موجود ساختار ارتش است‪.‬‬ ‫نظاميان در گذشته تنها نقش نظامي‌گري و دفاعي داشتند‪،‬‬ ‫اما در دوره مبارك نقش اقتصادي و سياسي هم اضافه شد؛‬ ‫پس نفوذ نظاميان در ساختار جامعه مصر ريشه دارد‪ .‬با حضور‬ ‫نظاميان در كابينه‪ ،‬ارتش از يك نقش بازدارنده به يك نقش‬ ‫همراه در دولت آقاي المرسي بدل خواهد شد‪ .‬سهم‌خواهي‬ ‫ارتش با كسب ‪48‬درصد آرا در انتخابات يك امر كامال طبيعي‬ ‫است و به نظر مي‌رسد بخشي از اين معادالت و معامله پيش‬ ‫از اعالم نتيجه انتخابات تعيين شده بود‪ .‬شايد اگر به نظاميان‬ ‫نقش��ي داده نمي‌ش��د آنها يك نقش بازدارنده را براي خود‬ ‫برمي‌گزيدند و در اين صورت كش��ور به يك حالت تدافعي‬ ‫دچار مي‌شد‪ .‬اگر نقش نظاميان در حكومت جديد به خوبي‬ ‫مديريت شود ارتش مي‌تواند به همراه انقالبيون در توسعه‬ ‫اقتصادي و آينده مصر تاثيرگذار باشد‪g .‬‬ ‫‪2‬‬ ‫هش�ام قندي�ل در مراس�م س�وگند‬ ‫وف�اداري خ�ود وع�ده داد ک�ه كابين�ه‌اش‬ ‫نماينده قشرهاي مختلف مردم مصر باشد؛‬ ‫وجود چند نفر از اعضاي شورايعالي نظامي‬ ‫حاكم بر مصر كه دوره آنها رو به اتمام است‬ ‫و ني�ز انتخ�اب ش�ماري از ش�خصيت‌هاي‬ ‫فن‌ساالر نش�انه چنين تالش�ي است‪ .‬حال‬ ‫مساله‌اي كه مطرح ش�ده اين است كه چرا‬ ‫محمد المرس�ي ب�ا چنين‌تركيب�ي از كابينه‬ ‫موافقت ك�رد‪ .‬در اين راس�تا گفت‌وگويي با‬ ‫جعفر قنادباشي‪ ،‬كارش�ناس مسائل آفريقا‬ ‫انج�ام داديم‪ .‬وي معتقد اس�ت ك�ه حضور‬ ‫طنط�اوي در كابين�ه جديد مص�ر از چندين‬ ‫جهت قابل بررس�ي اس�ت از جمل�ه انتقال‬ ‫هوشمندانه قدرت‪ ،‬ارتباط گرفتن با ارتش‪،‬‬ ‫كاه�ش خط�رات نظامي�ان‪ ،‬مش�روعيت‬ ‫بخش�يدن به‌انتخاباتي كه توس�ط نظاميان‬ ‫برگ�زار ش�د و‪ ...‬در واق�ع المرس�ي براي‬ ‫اينكه از اين گذرگاه دش�وار بگذرد با‌‌حضور‬ ‫برخي از نظامي�ان در كابين�ه موافقت كرد‪.‬‬ ‫از ديگر س�و خط مش�ي اخوان نيز به همين‬ ‫صورت اس�ت و اين گروه طي اين س�ال‌ها‬ ‫هم�واره محتاط و صب�ور عمل‌كرده اس�ت‪.‬‬ ‫همچني�ن ن�گاه جامعه مص�ر ب�ه قضايا نيز‬ ‫چنين رويك�ردي را مي‌طلبد چ�را كه مردم‬ ‫‌مصر خواستار حذف س�ريع دشمنان‌شان‬ ‫نيستند‪.‬‬ ‫تركيبكابينههشامقنديل؛‬ ‫‌اكثريت تكنوكرات‬ ‫و اقليت اسالمگرا‬ ‫‪3‬‬ ‫عبدالعظيم غبيشي‬ ‫هشام قنديل؛ نخست‌وزير مصر كابينه خود را پس از‬ ‫توافق با طرف‌هاي تاثيرگذار در عرصه سياسي اين كشور با‬ ‫اكثريتي تكنوكرات و اقليتي اسالمگرا معرفي كرد‪.‬‬ ‫هشام قنديل وزراي خود را با نس��بتي ‪ 85‬درصدي از‬ ‫بين تكنوكرات‌ها و ‪ 15‬درصد از بين اسالمگراياني كه تنها‬ ‫يك نفر از آنها از جرياني‌هاي غير‌اخوان‌المسلمين هستند‪،‬‬ ‫معرفي كرد‪.‬‬
‫در كابينه جديد مصر بازهم شاهد حضور نظامياني‬ ‫هستيم كه در زمان مبارك نيز نقش فعالي داشتند‪.‬‬ ‫از جمله ابقاي حس�ين طنطاوي در پست وزارت‬ ‫دفاع برخ�ي حساس�يت‌ها را برانگيخته اس�ت‪.‬‬ ‫ارزيابي شما از تحوالت مصر چيست؟‬ ‫‪ l‬واقعيت اين اس��ت ك��ه اين اتفاقي ك��ه در مصر‬ ‫افتاده از عوارض سياس��ت گام‌به‌گام در انقالب اس��ت؛ به‬ ‫همين خاطر مردم و اخوان‌المسلمين بايد حضور نظاميان را‬ ‫تحمل كنند‪ .‬البته حضور طنطاوي دركابينه به معناي نوعي‬ ‫انتقال هوشمندانه قدرت نيز است‪ .‬يعني اگر المرسي پس از‬ ‫انتخابش تمامي‌نظاميان را كنار مي‌زد و وزير دفاعي از ميان‬ ‫اخواني‌ها انتخ��اب مي‌كرد با چالش‌هاي بس��ياري روبه‌رو‬ ‫مي‌شد‪ .‬در اين صورت المرسي بايد به‌دنبال حلقه اتصالي با‬ ‫نظاميان مصر مي‌گشت؛ همچنين اين مساله كه خود ارتش‬ ‫مصر حاضر است از اسالمگرايان تبعيت كند و خطرساز نباشد‬ ‫نيز بسيار مهم است‪ .‬اگر فرض را بر اين بگيريم كه المرسي‬ ‫به‌طور كل نظاميان را كنار مي‌گذاشت و طنطاوي نيز انتخاب‬ ‫نمي‌شد با دو‌مشكل روبه‌رو مي‌گش��ت؛ نخست چگونگي‬ ‫ارتباط با ارت��ش و ديگري چگونگ��ي خنثي‌كردن خطرات‬ ‫نظاميان‪ .‬اكنون با اين روندي كه در پيش گرفته شده خطرات‬ ‫ارتش تا حد زيادي كاهش پيدا خواهد كرد و نظاميان با اين‬ ‫مساله كه تحت فرماندهي اس�لامگرايان باشند تا حدودي‬ ‫انس خواهند گرفت‪.‬‬ ‫آيا اين مساله باعث نخواهد شد كه برخي از مردم‬ ‫نسبت به المرسي اعتمادشان را از دست بدهند؟‬ ‫توسط نظاميان مديريت مي‌شد‪ .‬در اين شرايط اگر از همين‬ ‫نظامياني كه متولي انتخاباتي بودند كه المرسي پيروز آن بود‬ ‫كسي در كابينه حضور نداش��ته باشد‪ ،‬رئيس‌جمهوري مصر‬ ‫به نوعي انتخابات را زير س��وال خواهد ب��رد‪ .‬اكنون حضور‬ ‫طنطاوي به صورتي است كه بر قانوني بودن انتخاباتي كه‬ ‫نظاميان برگزار كردند تاكيد مي‌كند‪ .‬همچنين المرسي اين‬ ‫مساله را نيز مدنظر قرار داده كه تقريبا نيمي‌از كساني كه راي‬ ‫داده بودند طرفدار شفيق يا همان نظاميان بودند پس ناديده‬ ‫گرفتن اين گروه قطعا براي اخوان‌المس��لمين مش��كالت‬ ‫بسياري پديد خواهد آورد‪.‬‬ ‫آيا حضور ف�ردي مانند طنطاوي در س�مت وزير‬ ‫دفاع به معناي افزايش حض�ور نظاميان در مصر‬ ‫نخواهد بود؟‬ ‫آيا مي‌توان گفت كه محمد المرس�ي به نوعي با‬ ‫نظاميان مصالحه كرده است؟‬ ‫‪ l‬اين فرضيه اصال درست نيست و در چندين مورد‬ ‫مي‌توان پي برد كه المرس��ي قصد س��ازش با نظاميان را‬ ‫ندارد‪ .‬نخست وقتي كه وي بايد مقابل شورايعالي نظامي‬ ‫س��وگند ياد مي‌كرد اما همانگونه كه گفته بود در ميدان‬ ‫اغلب وزراي كابينه قنديل‪ ،‬تحصيلكرده دانش��گاه‬ ‫قاهره بوده و استان‌هاي «الشرقيه» و « البحيره» نيز در‬ ‫رتبه‌هاي بااليي در اين ميان ق��رار دارند‪ .‬وزراي قنديل‬ ‫بين ‪ 46‬الي ‪ 77‬سال س��ن دارند كه جوان‌ترين آنها خالد‬ ‫االزهري؛ وزي��ر نيروي كار و پيرترين آنها نيز سرلش��كر‬ ‫طنطاوي؛ رئيس ش��وراي نظامي و وزير دفاع اين كشور‬ ‫اس��ت كه پس از او نيز احمد مكي؛ وزير دادگس��تري با‬ ‫‪ 71‬سال سن قرار دارد‪.‬‬ ‫قنديل ‪9‬وزي��ر از ‪ 24‬وزير خود را از كابينه پيش��ين‬ ‫مصر يعن��ي كابينه جن��زوري انتخاب كرد ك��ه خود نيز‬ ‫يكي از آنهاس��ت‪ .‬اين وزرا‪ ،‬ممتاز الس��عيد؛ وزير دارايي‪،‬‬ ‫محم��د كام��ل عمرو؛ وزي��ر خارج��ه‪ ،‬مصطف��ي كامل؛‬ ‫محيط‌زيس��ت‪ ،‬نج��وي خلي��ل؛ تامين‌اجتماع��ي‪ ،‬ناديه‬ ‫زخار؛ پژوه��ش و تحقيقات علم��ي‪ ،‬علي‌الحربي؛ صنايع‬ ‫دفاعي‪ ،‬محم��د ابراهيم؛ باس��تان شناس��ي‪ ،‬محمد‌صابر‬ ‫عرب؛ وزير فرهنگ و سرلشكر طنطاوي؛ وزير هميشگي‬ ‫دفاع هستند‪.‬‬ ‫با اين وزرا كابينه قنديل‪‌،‬تركيبي از وزراي وابس��ته‬ ‫به حزب منحل ش��ده حاك��م و اس�لامگرايان اخواني را‬ ‫تشكيل مي‌دهند‪ ،‬به‌گونه‌اي كه ديگر جريان‌ها و احزاب‬ ‫غير‌اسالمي هيچ حضوري نداش��ته و حزب اسالمگراي‬ ‫الوس��ط نيز تنها يك وزير در كابينه جدي��د دارد كه اين‬ ‫ش��خص نيز كس��ي نيس��ت جز محمد محس��وب كه از‬ ‫س��ران حزب مذكور به‌ش��مار مي‌آيد كه در س��مت وزير‬ ‫امور قانوني و مجالس نمايندگي منصوب ش��ده اس��ت‪.‬‬ ‫كارشناس��ان معتقدند كه كابينه قندي��ل را بايد در امتداد‬ ‫كابينه جنزوري به ش��مار آورد‪ .‬به‌خصوص كه ‪ 85‬درصد‬ ‫از آن را تكنوكرات‌ه��ا به خود اختص��اص داده و تنها ‪15‬‬ ‫درصد يعني پنج وزارت در اختيار اسالمگرايان قرار دارد‬ ‫كه سهم اخوان و شاخه سياسي آنها يعني حزب آزادي و‬ ‫عدالت نيز تنها چهار وزير بوده اس��ت‪.‬‬ ‫جالب توجه اس��ت كه كابينه جدي��د‪ ،‬وزيري از حزب‬ ‫سلفي نور نداشت و س��مت معاون نخس��ت‌وزير نيز در آن‬ ‫حذف شده است‪.‬‬ ‫اسالمگراها و به‌طور خاص اخوان و شاخه سياسي‬ ‫آنها‪ ،‬دست روي وزارتخانه‌هاي مس��كن‪ ،‬اطالع‌رساني‪،‬‬ ‫وزارت نيروي كار و وزارت آموزش عالي و وزارت جوانان‬ ‫گذاشته‌اند‪ .‬اينكه چه منطقي وراي انتصاب اين وزرا وجود‬ ‫دارد سوالي اس��ت كه ش��خص قنديل يا المرسي و شايد‬ ‫شوراي نظامي مصر بايد به آن پاسخ دهد‪ ،‬اما آنچه بيش‬ ‫از همه توجه مردم مصر را به خود جلب كرده اين س��وال‬ ‫است كه آيا اين‌تركيب از وزراي وابسته به رژيم سابق و‬ ‫اسالمگرا مي‌تواند اهداف و آرزوهاي جواناني را برآورده‬ ‫كند كه ش��بانه‌روز فرياد «يس��قط مبارك» را سرداده و‬ ‫هيچ نامي‌از آنها در بين وزرا و كابينه و مناصب سياس��ي‬ ‫ديده نمي‌ش��ود؟‪g‬‬ ‫‪ l‬تركي��ب كابينه جدي��د آقاي هش��ام قنديل‬ ‫به‌صورتي اس��ت كه بيشتر سعي شده‬ ‫يك كابينه كاري باش��د نه حزبي و‬ ‫بيشتر روي تخصص افراد تمركز‬ ‫كرده اند؛ اين مس��اله خيلي به نفع‬ ‫مصر خواهد بود‪ .‬همچنين المرسي‬ ‫با موافقتش با اي��ن‌تركيب كابينه‬ ‫تم��ام اتهام‌هايي را ك��ه متوجه‬ ‫وي كرده بودن��د مبني بر‬ ‫انحصارطلبي در‬ ‫قدرت پاسخ‬ ‫داد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪ l‬در واقع در عرصه داخلي و خارجي نسبت به محمد‬ ‫المرسي بدبيني‌هاي بس��ياري وجود دارد و برخي حتي او را‬ ‫مبارك جديد مي‌نامند‪ .‬اكنون در اين ش��رايط المرسي بايد‬ ‫اولويت‌هاي صدروزه‌اي كه تعيين كرده و مهم‌ترين بخش‬ ‫آن برقراري امنيت و رونق اقتصادي اس��ت را در دستور كار‬ ‫خود قرار دهد‪ .‬در كل اينگونه انقالب كردن‌ها هميشه اين‬ ‫مشكالت را دارد و المرس��ي بايد بپذيرد كه از ارتش نيز در‬ ‫كابينه و دولت حضور داش��ته باش��ند‪ .‬از ديگر سو انتخابات‬ ‫اخيري كه در مصر و پس از س��رنگوني مبارك انجام ش��د‬ ‫در نهايت نظر شما راجع به‌تركيب كابينه جديد‬ ‫مصر چيست؟‬ ‫بين‌الملل‬ ‫‪ l‬اكنون با‌توجه به اينكه نظاميان به برخي مسائل‬ ‫مانند همكاري با رژيم س��ابق‪ ،‬اختص��اص دادن امكانات‬ ‫اقتصادي جامعه به خودشان‪ ،‬رانت خواري و‪ ...‬متهم هستند‬ ‫در مظان اتهام قرار دارند اما انق�لاب به قوت خودش باقي‬ ‫است‪ .‬انقالب مصر در حالي‌كه هنوز كارهاي بسياري براي‬ ‫انجام دادن دارد انرژي خودش را از دست نداده و خيابان‌ها‬ ‫هنوز در اختيار المرسي اس��ت‪ .‬اگر جامعه مصر يك جامعه‬ ‫عادي بود و انقالب نكرده بودند اين مس��ائل را مي‌ش��د به‬ ‫افزايش نفوذ نظاميان تعبير كرد‪ ،‬اما اكن��ون نمي‌توان اين‬ ‫برداش��ت را كرد‪ .‬از ديگر س��و اغلب نظاميان مصر اكنون‬ ‫س��الخورده هس��تند و شرايط‌ش��ان به‌گونه‌اي نيست كه‬ ‫محبوبيت زيادي در ميان مردم براي ادامه راه داشته باشند‪.‬‬ ‫بنابراين طبيعتا آمريكايي‌ها‪ ،‬عربستان و طرف‌هايي كه مايل‬ ‫نبودند اس�لامگرايان حاكميت را به‌طور فراگير در دس��ت‬ ‫بگيرند اكنون از اين تحوالت خشنود هستند‪.‬‬ ‫التحرير و در برابر مردم سوگند خورد‪ .‬نظاميان به دنبال‬ ‫اين اتفاق‪ ،‬المرس��ي را مجبور كردند كه در برابر دادگاه‬ ‫عالي قانون اساس��ي نيز س��وگند ياد كند؛ اين جلسه نيز‬ ‫با تاخير انجام شد چرا كه المرس��ي زير بار چنين كاري‬ ‫نمي‌رفت‪ .‬اما در نهايت ارتش المرس��ي را مجبور به اين‬ ‫كار كرد‪ .‬مساله بعدي اعالم بازگش��ايي پارلمان توسط‬ ‫المرسي است؛ مساله‌اي كه انجام شد‪ ،‬اما مجددا دادگاه‬ ‫قانون اساسي اقدام به بس��تن پارلمان كرد‪ .‬در اينجا نيز‬ ‫المرس��ي اقدام بزرگي انجام داد و نش��ان داد آنگونه كه‬ ‫نظامي��ان مي‌خواهند رفت��ار نخواهد كرد‪ .‬از ديگر س��و‬ ‫رئيس‌جمهوري كه مردم‪ ،‬خيابان و حزب با تشكيالتي‬ ‫را در اختيار دارد نيازي به مصالحه با ارتش ندارد‪ .‬در واقع‬ ‫المرسي براي اينكه از اين گذرگاه دشوار بگذرد با حضور‬ ‫برخي از نظاميان در كابينه موافقت كرد‪ .‬خط مشي اخوان‬ ‫به همين صورت است و اين گروه طي اين سال‌ها همواره‬ ‫محتاط و صبور عمل كرده اس��ت‪ .‬ن��گاه جامعه مصر به‬ ‫قضايا نيز چنين رويكردي را مي‌طلبد چرا كه مردم مصر‬ ‫خواستار حذف سريع دشمنان‌شان نيستند‪.‬‬ ‫‪53‬‬
‫سايه سياست بين‌الملل بر حقوق بين‌الملل‬ ‫شكست ميانجي‌گري‬ ‫صمد قائم‌پناه‪ /‬تحليلگر مسائل بين‌الملل‬ ‫‪4‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫كوفي عنان تقريبا سه ماه به‌طور مداوم به‌عنوان نماينده‬ ‫جامعه جهاني براي حل بحران سوريه به بررسي مساله سوريه‬ ‫پرداخت‪ ،‬اما در نهايت يك هفته پيش از سمت خود كناره‌گيري‬ ‫كرد‪ .‬كوفي عنان‪ ،‬نماينده مشترك سازمان ملل متحد و اتحاديه‬ ‫عرب در سوريه ماموريت داشت تا راه‌حلي براي پايان دادن به‬ ‫خشونت‌هاي سوريه پيدا كند‪ .‬اما بان‌كي مون‪ ،‬دبيركل سازمان‬ ‫ملل متحد هفته گذشته در بيانيه‌اي اعالم كرد كه عنان تصميم‬ ‫گرفته فعاليت خود رادر اين سمتتمديد نكند؛ او تا پايان ماه اوت‬ ‫در اين سمت باقي‌خواهد ماند‪ .‬شايد مهم‌ترين گامي‌كه عنان در‬ ‫راستاي حل بحران سوريه برداشت ارائه طرح شش ماده‌اي بود؛‬ ‫طرحيكهعقب‌نشينينيروهايارتشسوريهومخالفان‪،‬انتقال‬ ‫تسليحات سنگين از مناطق ش��هري‪ ،‬توقف عمليات نظامي‬ ‫عليه مناطق مسكوني‪ ،‬اجراي آتش‌بس بين نيروهاي دولتي و‬ ‫مخالفان‪ ،‬آزادي زندانيان سياسي و امدادرساني به غيرنظاميان‬ ‫در مناطق درگيري را شامل مي‌شد‪ .‬در رابطه با ماموريت عنان‬ ‫بايد گفت که معموال در بحران‌هاي بين‌المللي‪ ،‬سازمان ملل‬ ‫ي انتخاب و مامور حل بحران مي‌كند؛‬ ‫افرادي را به‌عنوان ميانج ‌‬ ‫اين افراد معموال كس��اني هستند كه ش��خصيت بين‌المللي‬ ‫ممتاز و برجسته‌اي دارند‪ .‬از ديگر س��و دولت‌ها و سازمان‌هاي‬ ‫منطقه‌اينيزمي‌توانندچنيننقشيراايفاكنند‪.‬دررابطهباقضيه‬ ‫س��وريه طرفين درگير‬ ‫يعني دولت بش��ار اسد و‬ ‫مخالفان وي و همچنين‬ ‫دولت‌هاي ذينفع در اين‬ ‫ماجرا از جمله كشورهاي‬ ‫عرب��ي‪ ،‬غرب��ي و حتي‬ ‫ايران پذيرفتند كه يك‬ ‫ش��خصيت بين‌المللي‬ ‫يعني كوف��ي عنان كه‬ ‫سابقه دبير كلي سازمان‬ ‫ملل را برعهده داشت به‬ ‫ي بحران‬ ‫عن��وان ميانج ‪‎‬‬ ‫س��وريه به ايفاي نقش‬ ‫بپ��ردازد‪ .‬طرح ش��ش‬ ‫ماده‌اي كه كوفي عنان‬ ‫پيرامون بحران سوريه‬ ‫ارائه داد هدف خاصي را‬ ‫دنبالمي‌كردومهم‌ترين‬ ‫بخشآنتوقفخشونت‪،‬‬ ‫گفت‌وگ��وي طرفين و‬ ‫رس��يدن به يك راه حل‬ ‫مشترك و مورد پذيرش‬ ‫طرفين بود‪ .‬اين طرح با‬ ‫كمككشورهايمنطقه‬ ‫ك��ه به‌طور مس��تقيم و‬ ‫غير‌مس��تقيم در قضيه‬ ‫سوريه دخيل هستند دنبال مي‌شد‬ ‫و يك زمان مشخص نيز براي آن تعريف شده بود‪ .‬از ديگر سو‬ ‫كشورهايمنطقهابتداباحمايتغير‌رسميازناآرامي‌هادرسوريه‪،‬‬ ‫كناره‌گيري اسد از حكومت را دنبال مي‌كردند‪ ،‬اما پس از گذشت‬ ‫بيش از يكس��ال از درگيري‌هاي نظامي و خياباني ‪ ،‬رويكرد و‬ ‫سياس��ت‌هاي خود را تعديل كرده و روش‌هاي ديپلماتيك را‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪54‬‬ ‫به‌عنوان راهكار حل‌وفصل تحوالت در سوريه پيشنهاد كردند‪.‬‬ ‫فرستاده ويژه دبيركل س��ازمان ملل در امور سوريه يك هدف‬ ‫كامال آشكار را در جريان رايزني‌ها و سفرهاي دوره‌اي خود به‬ ‫كشورهاي منطقه و به‌خصوص ايران دنبال مي‌كرد‪ .‬هدف عنان‬ ‫جلب حمايت كشورهاي تاثير‌گذار در صحنه تحوالت سوريه‬ ‫از طرح ش��ش ماده‌اي‌اش به عنوان راهكار خروج سوريه از بن‬ ‫بستبود‪.‬اماكوفيعنانباوجودسفرهايمختلفيكهبهمنطقه‬ ‫داشت از جمله سفر به سوريه‪ ،‬ايران‪ ،‬روسيه و‪ ...‬گزارش‌هايي كه‬ ‫از تحوالت سوريه منتشر مي‌كرد باز موفق نشد طرح خودش را‬ ‫درمدتزمانيكهاعالمكردهبودعملياتيكندوبهطرفيندرگير‬ ‫از جمله مخالفين بقبوالند كه بندهاي طرح را اجرا كنند‪ .‬داليل‬ ‫متفاوتي در ناكامي‌عنان دخيل هستند؛ نخست اينكه طرفين‬ ‫درگير اصال آمادگي چنين قضيه‌اي را نداش��تند و در طول اين‬ ‫مدت هيچ‌گونه گفت‌وگويي ميان آنها انجام نشد‪ .‬از ديگر سو‬ ‫كشورهايي كه مخالفين در سوريه را مورد حمايت قرار مي‌دادند‬ ‫نيز باعثشدندكهاينطرحبه سرانجام نرسد وخود اين كشورها‬ ‫نيز خواهان پايان يافتن بحران در سوريه نبودند‪ .‬به دنبال اين‬ ‫قضايا هر‌يك از طرفين‪ ،‬طرف ديگر را متهم به عدم همكاري‬ ‫مي‌كرد‪ .‬كش��ورهاي غربي به‌ويژه اياالت‌متح��ده نيز در عدم‬ ‫موفقيتعناننقشداشتندوبهنوعيخيليتمايلنداشتندبحران‬ ‫سوريه به اين سرعت خاتمه پيدا كند‪ .‬اين مسائل نشان مي‌دهد‬ ‫كه قواعد حقوق بين‌الملل و نقش س��ازمان‌هاي بين‌المللي با‬ ‫چالش بسيار زيادي مواجه شده‌اند‪ .‬اكنون در قضيه سوريه ما شاهد‬ ‫تاثير سياست بين‌الملل بر قواعد حقوق بين‌الملل كه همواره مورد‬ ‫نالمللمي‌توانددر‬ ‫تاكيدحقوقداناناستهستيم‪.‬يعنيسياستبي ‌‬ ‫راستاي عدم اجراي قواعد و حقوق بين‌الملل نقش منفي خودش‬ ‫را داشته باشد‪.‬‬ ‫اكنون با اي��ن اتفاقي كه در رابطه با س��وريه پيش‌آمد‬ ‫مي‌توان گفت كه بحران در اين كش��ور وارد يك بن بست‬ ‫سياسي شده است‪ .‬اكنون قضيه سوريه خيلي پيچيده شده‬ ‫اس��ت‪ ،‬اين در حالي است كه اين مس��اله پيش از آنكه وارد‬ ‫حوزه بين‌الملل و مسائل حقوقي شود و به سازمان ملل متحد‬ ‫مرتبط باشد بيشتر يك مساله اسالمي است‪ .‬نبايد فراموش‬ ‫كرد درگيري‌هايي كه در سوريه در جريان است جنگ ميان‬ ‫مسلمانان است‪ .‬اما متاسفانه طي اين جريان سازمان‌هاي‬ ‫اسالمي از جمله سازمان كنفرانس اسالمي به آن صورت در‬ ‫قبال اين بحران وارد عمل نشدند‪ .‬علت اين امر نيز اختالف‬ ‫نظرهايي است كه ميان اعضاي اين سازمان وجود داشت‪.‬‬ ‫برجس��ته‌ترين مورد نيز اختالف ميان عربستان‪ ،‬قطر و‪ ...‬از‬ ‫يك سو و ايران‪ ،‬عراق و‪ ...‬از س��وي ديگر بود‪ .‬كشورهايي‬ ‫مانند ايران و عراق عكس‌العمل بجا و اقدام موثرشان باعث‬ ‫شدند كشوري مانند عربستان اخيرا به اين انديشه بيفتد كه‬ ‫مساله سوريه را به بحث جهان اس�لام پيوند دهد‪ .‬اجالس‬ ‫سازمان كنفرانس‌اسالمي كه تا دو هفته ديگر در مكه برگزار‬ ‫خواهد شد به مساله سوريه نيز خواهد پرداخت‪ .‬به‌نظر مي‌رسد‬ ‫عربستان اكنون به‌دنبال جلب حمايت و پشتوانه كشورهاي‬ ‫اسالمي براي عملياتي كردن اهداف و برنامه‌هايي است كه‬ ‫در منطقه از جمله در قضيه بحران سوريه دنبال مي‌كند‪.‬‬ ‫البته تحليل ديگري نيز مي‌توان راجع به قضيه سوريه‬ ‫مطرح كرد و آن اين اس��ت‬ ‫كه اگرچ��ه طرفي��ن درگير‬ ‫مس��لمان هس��تند و به هر‬ ‫حال اين درگيري در جهان‬ ‫اسالم اتفاق افتاده اما در واقع‬ ‫جنبه بين‌المللي اين بحران‬ ‫خيلي قوي‌تر بوده و در سطح‬ ‫گس��ترده‌اي انعكاس يافته‬ ‫اس��ت‪ .‬به ش��كلي مي‌توان‬ ‫گفت در اين بحران ش��اهد‬ ‫يك جنگ سرد ميان روسيه‬ ‫و اياالت متح��ده آمريكا يا‬ ‫به‌طور كل غرب هس��تيم‪.‬‬ ‫شايد از س��ال ‪ 1991‬و پس‬ ‫از فروپاش��ي اتحاد جماهير‬ ‫ش��وروي تا به امروز در هيچ‬ ‫يك از بحران‌هايي كه عمدتا‬ ‫در سطح منطقه اتفاق افتاده‬ ‫تابه ح��ال هي��چ‌گاه اين دو‬ ‫كشور ابرقدرت بدين صورت‬ ‫در براب��ر هم ق��رار نگرفته‬ ‫بودن��د‪ .‬موضع‌گيري‌ه��اي‬ ‫غرب و روس��يه در برابر هم‬ ‫را نه در جنگ عراق ش��اهد‬ ‫بوديم‪ ،‬نه در بحران بوسني‬ ‫هرزگوي��ن و ن��ه در بحران‬ ‫ليبي‪ .‬س��وريه نخس��تين جايي‬ ‫است كه طرفين به‌طور تمام عيار در برابر هم قرار گرفته‌اند‬ ‫و طبق معمول نيز قرباني چنين مسائلي يك كشور اسالمي‬ ‫خواهد بود‪ .‬حتي به نوعي مي‌توان درگيري‌ها در سوريه را‬ ‫جنگ ميان روسيه و آمريكا ناميد تا درگيري ميان بشار اسد‬ ‫و مخالفانش‪g .‬‬
‫خداحافظي‬ ‫آقاي صلح ‬ ‫بازهم سفر كوفي عنان به سوريه و رايزني با‬ ‫مقامات دمشق‬ ‫سفر عنان به تهران براي گفت‌وگو با‬ ‫مقامات ايراني پيرامون سوريه‬ ‫نشستاتحاديهعرب‬ ‫باحضورعنان‬ ‫چرا كوفي‌عنان نتوانست موفق شود؟‬ ‫آغاز ماموريت‬ ‫كوفي‌عنان‪ ،‬دبير‌كل‬ ‫سابق سازمان ملل‬ ‫به‌عنوان نماينده ويژه‬ ‫اين سازمان در امور‬ ‫سوريه‬ ‫اعالمعدمپايبنديمخالفان‬ ‫به طرح عنان و آغاز دوباره‬ ‫عملياتنظامي‬ ‫‌‪ 5‬اسفند‬ ‫‪ 23‬اسفند‬ ‫‪ 28‬فروردين‬ ‫‪ 29‬فروردين‬ ‫‪ 16‬خرداد‬ ‫‪ 18‬تير‬ ‫‪19‬تير‬ ‫‪ 26‬تير‬ ‫‪ 20‬اسفند‬ ‫‪ 6‬فروردين‬ ‫‪ 8‬فروردين‬ ‫‪ 9‬فروردين‬ ‫‪ 27‬فروردين‬ ‫‪ 9‬خرداد‬ ‫‪ 10‬تير‬ ‫‪ 21‬تير‬ ‫اعالم استعفاي عنان از‬ ‫سمتخود‬ ‫سفر عنان به عراق در ادامه‬ ‫سفرهاي دوره‌اي‬ ‫‪ 12‬مرداد‬ ‫سفرعنانبهچين‬ ‫ارائه طرح شش‬ ‫ماده‌اي براي حل بحران‬ ‫سوريه توسط عنان و‬ ‫موافقت سوريه با اين‬ ‫طرح‬ ‫بين‌الملل‬ ‫سفرفرستادهسازمان‬ ‫مللبهمسكوورايزنيبا‬ ‫مقاماتاينكشور‬ ‫تصويبقطعنامهسازمان‬ ‫مللجهتاعزامناظرين‬ ‫نالملليبهسوريه‬ ‫بي ‌‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫نخستينديدار‬ ‫كوفي‌عنان با بشار اسد‪،‬‬ ‫رئيس‌جمهوريسوريه‬ ‫اذعانعنانبهشكست‬ ‫تالش‌هايبين‌الملليبراي‬ ‫حل بحران سوريه‬ ‫ورود نخستين گروه از‬ ‫ناظران به سوريه‬ ‫سفرعنانبه‌تركيهو‬ ‫گفت‌وگوبامقاماتاين‬ ‫كشورپيرامونمساله‬ ‫سوريه‬ ‫سفر عنان به روسيه در راستاي حل بحران‬ ‫سوريه‬ ‫‌سفر دوباره عنان‬ ‫به سوريه‬ ‫نشست ژنو با حضور وزراي‬ ‫خارجه‪ 5‬كشور عضو سازمان ملل‬ ‫در رابطه با سوريه‬ ‫‪55‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫تحليل راي الكترال رقابت‌‪ 2‬نامزد انتخابات آمريكا‬ ‫اوباما؛ طبقه كارگر‬ ‫رامني؛ ثروتمندان‬ ‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫منبع‪ :‬نيوزويك‬ ‫جديد‌ترين نظرس��نجي‌ها كه توس��ط پايگاه خبري‬ ‫«س��ي‌بي‌اس» و روزنامه «نيويورك‌تايمز» انجام ش��ده‬ ‫نش��ان مي‌دهد كه هر چند باراك اوباما با تاكي��د بر اينكه‬ ‫طي چهار س��ال گذش��ته كارنامه خوبي در حوزه اقتصادي‬ ‫داشته است‪ ،‬س��عي دارد راي‌‌دهندگان آمريكايي را متقاعد‬ ‫كند بار ديگر او را روانه كاخ س��فيد كنند‪ ،‬ولي واقعيت اين‬ ‫است كه در ايالت‌هاي پنسيلوانيا‪ ،‬اوهايو و فلوريدا اختالف‬ ‫اندكي با رامن��ي دارد‪ .‬اوباما در ايالت پنس��يلوانيا ‪ ۱۱‬درصد‬ ‫و در ايالت‌ه��اي فلوريدا و اوهايو‪ ،‬ش��ش درص��د با رقيب‬ ‫جمهوريخواه خود فاصله دارد‪.‬‬ ‫اهميت اين س��ه ايالت به حدي اس��ت ك��ه به نوعي‬ ‫مي‌توان گفت تمامي‌ مسيرهايي كه كمپين دموكرات‌ها و‬ ‫جمهوريخواهان براي پيروزي به‌دنبال آن هستند‪ ،‬به نوعي‬ ‫‪56‬‬ ‫ش��امل پيروزي در دو ايالت از اين سه ايالت است‪ .‬ساكنان‬ ‫ايالت پنسيلوانيا طي دو دهه گذشته همواره از دموكرات‌ها‬ ‫حماي��ت كرده‌اند‪ ،‬ب��ه همين دلي��ل رامن��ي آن را «مانعي‬ ‫آتشين» در مسير ورود به كاخ س��فيد مي‌داند و اوباما نيز از‬ ‫شكسته شدن اين سنت ‪ ۲۰‬ساله نگران است‪ ،‬چرا كه چنين‬ ‫اتفاقي مي‌تواند يكي از پايه‌ه��اي محكم تخت قدرت او را‬ ‫به لرزه در بياورد‪.‬‬ ‫در شرايطي كه نيمه نخست ماه آگوست را پشت سر‬ ‫مي‌گذاريم‪ ،‬نتيجه نظرسنجي در اين سه ايالت كه اوباما در‬ ‫س��ال ‪ ۲۰۰۸‬ميالدي در تمامي‌آنها پيروز شده بود‪ ،‬نشان‬ ‫مي‌دهد هر دو كانديدا در مسير مبارزات انتخاباتي خود‪ ،‬راه‬ ‫پر فراز‌و‌نش��يبي را پيش رو دارند‪ .‬در اين ميان شانس اوباما‬ ‫براي پيروزي در ايالت پنس��يلوانيا به واسطه آرايي كه راي‬ ‫دهندگان مس��تقل به صندوق‌ها خواهند ريخت‪ ،‬از رامني‬ ‫بيشتر اس��ت‪ ،‬ولي اين گروه از راي‌‌دهندگان در ايالت‌هاي‬ ‫اوهايو و فلوريدا در مس��ير ورود مجدد اوباما به كاخ‌سفيد‪،‬‬ ‫مانعي جدي به ش��مار مي‌رود‪ .‬رايدهندگان مس��تقل در‬ ‫اين دو ايالت دليل اصلي نارضايتي از رئيس‌جمهوري فعلي‬ ‫را ناكارآمدي او در س��امان دادن به مشكل فراگير بيكاري‬ ‫عنوان مي‌كنن��د و معتقدند سياس��ت‌هاي اقتصادي اوباما‬ ‫بيش از آنكه مشكل‌گش��ا باشد‪ ،‬مش��كل‌آفرين است و به‬ ‫همين دليل پيروزي مجدد او در انتخابات رياست‌جمهوري‬ ‫را تهديدي جدي براي اقتصاد آمريكا مي‌دانند‪.‬‬ ‫با اين وج��ود‪ ،‬اين گ��روه از راي‌دهن��دگان رامني را‬ ‫نيز در ح��ل چالش‌هاي اقتص��ادي بي‌تجرب��ه مي‌دانند و‬ ‫معتقدند كه او بيش از آنكه به فكر حل مساله بيكاري باشد‪،‬‬ ‫روي درآمدزايي تمركز دارد‪ .‬عده‌اي ه��م بر اين باورند كه‬ ‫تجربه‌هاي اقتصادي رامني تنها براي خودش مفيد است و‬ ‫دردي از مسائل كشور درمان نخواهد كرد‪.‬‬ ‫در هر سه اين ايالت‌ها مس��اله اقتصاد‪ ،‬دغدغه اصلي‬ ‫راي‌دهندگان است‪ .‬با اين وجود ساكنان ايالت اوهايو نگاه‬ ‫خوش‌بينانه‌تري نسبت به بهبود ش��رايط اقتصادي دارند‪.‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪ ۳۳‬درصد راي‌دهندگان در اين ايالت معتقدند كه وضعيت‬ ‫اقتصادي آنها رو به بهبود اس��ت‪ ،‬در حالي كه اين ميزان در‬ ‫ايالت فلوريدا ‪‌۲۳‬درصد است‪ .‬نرخ بيكاري در ايالت اوهايو‬ ‫هفت و دو‌دهم درصد بوده و از ميزان بيكاري در هر سه اين‬ ‫ايالت‌ها و همچنين از ميانگين كشور كمتر است‪.‬‬ ‫زنان در هر س��ه اين ايالت‌ها اوباما را به رامني‌ترجيح‬ ‫مي‌دهند‪ .‬ح��دود نيمي‌ از زن��ان در ايالت فلوري��دا از اوباما‬ ‫حماي��ت مي‌كنند و اي��ن مي��زان در ايالت‌ه��اي اوهايو و‬ ‫پنس��يلوانيا از اين ميزان هم بيشتر اس��ت‪ .‬در واقع در اين‬ ‫دو ايالت از هر ‪ 10‬راي‌دهنده زن‪ ،‬شش نفر از اوباما حمايت‬ ‫مي‌كنند‪ .‬راي‌‌دهندگان مرد در ايال��ت اوهايو‪ ،‬ميت رامني‬ ‫را براي تصدي سمت رياس��ت‌جمهوري آمريكا شايسته‌تر‬ ‫از اوباما مي‌دانند‪ ،‬در حالي كه مي��زان حمايت اين گروه از‬ ‫راي‌دهندگان از كانديداهاي جمهوريخواه و دموكرات‪ ،‬در‬ ‫ايالت‌هاي فلوريدا و پنسيلوانيا تقريبا برابر است‪.‬‬ ‫در هر حال‪ ،‬اين س��ه ايالت روي هم ‪ ۶۷‬راي الكترال‬ ‫دارند و مي‌توانند در تعيين نتيجه انتخابات ششم ماه نوامبر‬ ‫سرنوشت‌ساز باشند‪.‬‬ ‫ليبرال‌ه��ا نمي‌خواهند بدشانس��ي بياورن��د‪ .‬اين كار‬ ‫جناح راست را وحشت‌زده مي‌كند و مطبوعات يك متقلب‬ ‫را‌ ترجيح مي‌دهند‪ .‬اما حقيقت اين اس��ت ك��ه پيدا كردن‬ ‫راه پيروزي براي «ميت رامن��ي» كانديداي جمهوريخواه‬ ‫انتخابات رياست‌جمهوري آمريكا هر روز دشوارتر مي‌شود‪.‬‬ ‫مس��ائلي س��ري پش��ت‌پرده آنچه درباره انتخابات‬ ‫آينده مي‌خوانيم‪ ،‬وجود دارد؛ مس��ائل مخفيانه‌اي كه حلقه‬ ‫سياستمداران نزديك از آن آگاه هستند‪ -‬يا بايد آگاه باشند‬ ‫ اما افراد اندكي در مورد آن صحبت مي‌كنند‪ ،‬احتماال به اين‬‫دليل كه كامال به موضوع اصلي بي ارتباط به نظر مي‌رسد‪.‬‬ ‫اين راز‪ ،‬آراي الكترال اس��ت و حقيقت اين اس��ت كه‬ ‫هرچه بيشتر به آن توجه كنيد‪ ،‬بيشتر به اين نتيجه مي‌رسيد‬ ‫كه ميت رامني براي به دس��ت آوردن آراي الكترال مسير‬ ‫بسيار دشواري پيش رو دارد‪ .‬به‌دست آوردن آراي الكترال‬ ‫در شرايط فعلي در ايالت «پنسيلوانيا» به شدت دور از ذهن‬ ‫به نظر مي‌رسد و مسيري كه رامني را به ‪ 270‬راي الكترال‬ ‫مورد نياز در چارچوب قانون اساسي آمريكا مي‌رساند‪ ،‬بيش‬ ‫از هر زمان ديگري ناهموار جلوه مي‌كند‪.‬‬ ‫در ابتدا‪ ،‬ايالت پنسيلوانيا را بررسي مي‌كنيم‪ .‬تالش و‬ ‫تقالي دموكرات‌ها براي پيروزي در اين ايالت توجيه منطقي‬ ‫دارد‪ .‬درست است كه «باراك اوباما» رئيس‌جمهوري فعلي‬ ‫آمريكا در سال ‪ 2008‬به س��ادگي در اين ايالت با ‪ 10‬امتياز‬ ‫برنده شد‪ ،‬اما پنسيلوانيا ايالتي است كه قديمي‌تر و سفيدتر‬ ‫بوده و نسبت به ساير ايالت‌هاي آمريكا داراي طبقه كارگر‬ ‫بيشتري است‪ .‬اوباما از تمامي‌شرايط منحصر به فرد سال‬ ‫‪ 2008‬كه در تمامي‌سطح كش��ور به او كمك مي‌كرد‪ ،‬سود‬ ‫برد‪ .‬اما اگر ايالتي وجود داشته باشد كه به يك سياه‌پوست‬ ‫شانسي داده ش��ده و او فرياد زده باشد «من مي‌توانم پيروز‬ ‫شوم»‪ ،‬بدون ترديد اين ايالت‪ ،‬ايالت «كي استون» است‪.‬‬ ‫با اين وج��ود‪ ،‬نرخ بيكاري در اين كش��ور ‪ 5/7‬درصد‬ ‫و اندكي پايين‌تر از متوسط كشور اس��ت‪ ،‬مناطق حومه‌اي‬ ‫شاهد رش��د چش��مگيري بوده و قانون نفرت‌انگيز هويت‬ ‫راي‌دهندگان با چالش‌هاي معني‌داري روبه‌رو است‪.‬‬ ‫جلسه اس��تماعيه اعتبار اين قانون اخيرا برگزار شده و‬ ‫يكي از قضات ايالتي آمريكا مي‌گوي��د حكم دادگاه درباره‬ ‫مطابقت اين قانون با قانون اساسي اين كشور ‪ 13‬آگوست‬ ‫صادر خواهد ش��د‪ .‬به نظر مي‌رس��د مخالفان اين قانون در‬ ‫مقايس��ه با حاميان آن‪ ،‬ش��واهد و م��دارك معتبرتري ارائه‬ ‫كرده باشند‪ .‬در هر حال‪ ،‬طرف بازنده به دادگاه عالي ايالتي‬ ‫متوسل خواهد شد‪.‬‬ ‫اما فارغ از اينكه چه سرنوش��تي در انتظار اين قانون‬ ‫اس��ت‪ ،‬ايالت پنس��يلوانيا اخيرا به اوباما متمايل بوده است‪.‬‬ ‫رئيس‌جمهوري فعلي آمريكا در اين ايالت حدود هفت امتياز‬ ‫از رقيب جمهوريخواه خود پيش بوده و نزديك به ‪ 50‬امتياز‬ ‫در اختيار دارد‪ .‬تحليلگران با اس��تناد به اين شواهد معتقدند‬ ‫كه شانس اوباما براي پيروزي در ايالت «مونتانا» از شانس‬ ‫رامني براي پيروزي در ايالت پنسيلوانيا بيشتر است‪.‬‬ ‫تالش دموكرات‌ها در ايالت پنسيلوانيا با حجم باالي‬ ‫آراي الكترال اين ايالت نيز بي‌ارتباط نبود (‪ 20‬راي الكترال)‪.‬‬ ‫دموكرات‌ها طي ‪ 20‬سال گذش��ته همواره توانسته‌اند روي‬ ‫آراي الكترال اين ايالت حساب باز كنند‪.‬از دست دادن اين‬ ‫آرا به منزله فرو رفتن خنجري درست در قلب آنهاست؛ يك‬ ‫شكس��ت انتخاباتي غيرقابل جبران‪ .‬اين اتفاق دقيقا مانند‬ ‫اين است كه جمهوريخواهان در ايالت‌هاي قابل اتكاي خود‬ ‫مانند «ميسوري» (‪ 10‬راي الكترال) و «آريزونا» (‪ 11‬راي‬ ‫الكترال) شسكت بخورند‪.‬‬ ‫اكنون ايالت پنسيلوانيا را از كانون توجه خارج كرده و‬ ‫ساير مناطق را بررسي مي‌كنيم‪ .‬فرض كنيد شب انتخابات‬ ‫مثال ساعت ‪ 10:45‬به وقت شرق آمريكاست‪ .‬تكليف چهار‬ ‫ايالت ش��رقي هنوز مشخص نشده اس��ت‪ :‬اوهايو(‪18‬راي‬ ‫الكترال)‪ ،‬ويرجينيا (‪ 13‬راي الكترال)‪ ،‬كاروليناي ش��مالي‬ ‫(‪ 15‬راي الكترال) و فلوريدا (‪ 29‬راي الكترال)‪ .‬همچنين در‬ ‫برخي از اياالت غربي همانند كلرادو و نوادا راي‌گيري تمام‬ ‫نشده يا رقابت‌ها به قدري فشرده است كه امكان پيش‌بيني‬ ‫وجود ندارد‪ .‬ش��مارش آراي آريزونا حاكي از برتري رامني‬ ‫است‪ .‬در اين مرحله‪ ،‬رامني عمال ‪188‬به ‪ 182‬جلوتر است‪.‬‬ ‫در اين سناريو فرض مي‌كنيم اوباما در ايالت‌هاي آيوا (با ‪6‬‬ ‫راي الكترال) كه در آن به‌طور پيوسته با سه يا چهار امتياز از‬ ‫رقيب خود پيش بوده‪ ،‬نيوهمپشاير(با ‪ 4‬راي الكترال) كه در‬ ‫آن برتري نسبتا جزئي اما پايداري داشت و ميشيگان ( با ‪16‬‬ ‫راي الكترال) پيروز شده است‪.‬‬ ‫ن ترتيب‪ ،‬اين شش راي براي رامني بسيار كليدي‬ ‫به اي ‌‬ ‫است‪ .‬به ويژه اينكه هنوز به نتيجه آراي چهار ايالت بزرگ‬ ‫ش��رقي اميد دارند‪ .‬واقعيت اين اس��ت كه اين نتيجه‌گيري‬ ‫نمي‌تواند چندان قابل استناد باشد‪ .‬اكنون ايالت‌هاي غربي‬ ‫آمريكا را مرور مي‌كنيم‪ .‬تقريبا واضح اس��ت ك��ه اوباما در‬ ‫ايالت كاليفرنيا (با ‪ 50‬راي الكترال) پيروز مي‌شود‪ .‬پيروزي‬ ‫او در ايالت‌هاي واشنگتن (با ‪ 12‬راي الكترال) و اورگان (با‬ ‫‪ 7‬راي الكترال) نيز قطعي به نظر مي‌رسد‪ .‬تكليف آراي اين‬ ‫ايالت‌ها تا حدي قطعي به نظر مي‌رس��يد ك��ه هيچ كدام از‬ ‫كانديداها وقت و پول خود را براي تاثير گذاشتن روي آنها‬ ‫هدر ندادند‪ .‬ايالت‌هاوايي (ب��ا ‪ 4‬راي الكترال) را هم بايد به‬ ‫اين فهرست اضافه كرد‪ .‬اين ‪ 78‬راي تعداد آراي اوباما را به‬ ‫‪ 260‬راي مي‌رساند‪.‬‬ ‫اين مساله‌اي است كه بايد براي ش��ب انتخابات در‬ ‫ذهن نگه داشت‪« :‬تعداد آراي اوباما در ساعت‪ 10‬بعدازظهر‬ ‫به وقت ش��رق آمريكا هر چه كه باش��د‪ ،‬بايد اين ‪ 78‬راي‬ ‫الكترال را هم به آن اضافه كنيم‪ .‬در واق��ع اگر اوباما ايالت‬ ‫نوادا(با ‪ 6‬راي الكترال) و كلرادو(ب��ا ‪ 9‬راي الكترال) را هم‬ ‫ببرد‪ ،‬همه چيز تمام است‪».‬‬ ‫به عبارت ديگر اوباما مي‌تواند حتي در صورت شكست‬ ‫در چهار ايالت بزرگ ش��رقي آمريكا‪ -‬اوهاي��و‪ ،‬ويرجينيا‪،‬‬ ‫كاروليناي ش��مالي و فلوريدا ‪ -‬همچنان ش��انس انتخاب‬ ‫شدن داشته باشد‪ .‬شكست اوباما در تمامي‌ اين چهار ايالت‬ ‫دور از ذهن به نظر مي‌رسد‪ .‬حتي اگر او در يكي از اين چهار‬ ‫ايالت‪ -‬مثال ويرجينيا كه كوچكترين آنهاست‪ -‬پيروز شود‪،‬‬ ‫رامني بايد در كلرادو‪،‬آيوا و نيو‌‌همپشاير پيروز شود‪.‬‬ ‫فهرست ايالت‌هايي كه اوباما در آنها به‌صورت محدود‬ ‫اما پايدار‪ ،‬برتري دارد طوالني است‪ :‬اوهايو‪ ،‬ويرجينيا‪ ،‬آيوا‪،‬‬ ‫کلرادو‪ ،‬نوادا و نيوهمپشاير‪ .‬اختالف اوباما و رامني در اياالت‬ ‫ميشيگان و ويسكانس��ين ديگر اندك نيست‪ .‬فلوريدا كم و‬ ‫بيش ايالتي خنثي اس��ت‪ .‬نتيجه نهايي اين است كه رامني‬ ‫از يك دوجي��ن ايالت پرنوس��ان تنها در ي��ك ايالت يعني‬ ‫كاروليناي شمالي برتري دارد‪.‬‬ ‫با همه اينها يك اتفاق ب��زرگ مي‌تواند روند حوادث‬ ‫را به‌گون��ه‌اي ديگر رقم بزند‪ ،‬ولي اتفاق��ات مهمي‌كه طي‬ ‫هفته‌هاي گذش��ته افتاده‪ ،‬تغيير چنداني در ش��رايط ايجاد‬ ‫نكرده اس��ت‪ .‬اين يك موقعيت متناقض اس��ت كه چندان‬ ‫مسبوق به سابقه نبوده و پذيرش آن براي افراد دشوار است؛‬ ‫انتخاباتي به ش��دت تنگاتنگ كه حتي ش��ب انتخابات نيز‬ ‫مي‌تواند آبستن حوادثي غيرقابل پيش‌بيني باشد‪g .‬‬ ‫‪57‬‬
‫آمريكا‬ ‫يك موش دركاخ سفيد ؟‬ ‫تمام اشتباهات يك سفر‬ ‫مايكل توماسكي‪ /‬نيوزويك‬ ‫‪2‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫ساده‌ترين كار دنيا براي نامزدهاي رياست‌جمهوري؛‬ ‫سفر به انگلستان‪ .‬كشور مادري‪ ،‬زبان مشترك‪ ،‬محكم‌ترين‬ ‫متحدمان‪ .‬هفته گذشته بايد از هميشه آسان‌تر مي‌بود‪ ،‬چرا كه‬ ‫ي است از هر‬ ‫درست در آستانه المپيك صورت مي‌گرفت‪ .‬كاف ‌‬ ‫چه مي‌بيني تعريف كني‪ .‬بگو لندن يكي از شهرهاي محشر‬ ‫جهان اس��ت‪ ،‬خاطره مردم بريتانيا از روزهاي‬ ‫پرافتخار بليتز (حمله هواي��ي نازي‌ها در جنگ‬ ‫جهاني دوم‪-‬م) را به ياد آور‪ .‬اگر مجبور شدي از‬ ‫سوئيس و پوره سيب‌زميني و پيراشكي‌هايشان‬ ‫تعريف كن‪ .‬كاري ندارد كه‪.‬‬ ‫و با اين همه‪ ،‬ميت رامني موفق شد كاري‬ ‫كند كه تقريبا تمام مردم زنده بريتانيا را از خود‬ ‫براند‪ .‬فقط از سازمان‌دهندگان يا بوروكرات‌ها‬ ‫انتقاد نكرد؛ تمام م��ردم بريتانيا را زير س��وال‬ ‫برد‪« :‬آي��ا مردم گرد مي‌آيند ت��ا لحظه المپيك‬ ‫را جشن بگيرند؟» ايشان مطمئن نبود‪ .‬روزنامه‬ ‫«س��ان» كار را به جايي رس��اند كه به او لقب‬ ‫«ميت كودن» را دادند‪.‬‬ ‫از آن گاف‌هاي ميخكوب‌كننده بود؛ يكي‬ ‫از گاف‌هاي بسياري كه سفر كوتاه او را پر كرده‬ ‫بود و آدم را ب��ه اين فكر مي‌ان��دازد؛ اگر رامني‬ ‫انتخاب شود بايد از نزديك با نخست‌وزير ديويد‬ ‫كامرون و س��اير رهبران جهان بر س��ر بحران‬ ‫مداوم مالي جهان و س��اير مس��ائل همكاري‬ ‫كند‪ .‬وقتي ايش��ان ملت ما را در صحنه جهاني‬ ‫نمايندگي مي‌كند چه توهين‌هاي غيرعامدانه‬ ‫ديگري قرار است از دهانش بيرون بريزد؟‬ ‫اين ماجرا مش��كل واقعي رامني را نشان‬ ‫مي‌دهد‪ .‬ايش��ان يك جورهايي ضايع اس��ت و‬ ‫واقعا‪ ...‬اعصاب‌ خردكن‪ .‬م��دام از اين حرف‌ها‬ ‫مي‌زند‪ ...‬از اين حرف‌هايي كه به طرز عجيبي‬ ‫از مرحله پرتند‪ .‬بعد بالفاصل��ه معذرت‌خواهي‬ ‫مي‌كند ‪ -‬يا شايد هم هميش��ه معذرت‌خواهي‬ ‫نكند؛ بعضي مواقع م��دام از حمالت بعدي كه‬ ‫به او مي‌شود گاليه مي‌كند‪ .‬اما اگر گفتيد كدام‬ ‫كار است كه هيچ وقت نمي‌كند؟ مثل مرد باشد‪،‬‬ ‫محكم س��رجايش بايس��تد‪ ،‬بگذارد حرفشان‬ ‫را بزنند‪.‬‬ ‫در س��ال ‪ ،۱۹۸۷‬وقتي ي��ك مجله روي‬ ‫جلد خود به جورج اچ‪ .‬دبليو‪ .‬بوش لقب «بزدل»‬ ‫را داد‪ ،‬كل��ي جنجال ش��د‪« .‬عامل بزدلي» چ��ه غوغايي‪ .‬و‬ ‫همه‌اش هم منصفانه نبود‪ ،‬هر چه باشد او در جنگ خلباني‬ ‫كرده بود‪ .‬آن هم در جنگ بزرگ‪ ،‬حتي روي اقيانوس اطلس‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪58‬‬ ‫هواپيمايش را زدند‪ ،‬جايگاه خلبان در دود و ش��عله رفت‪ .‬آن‬ ‫هم در ‪ ۲۰‬سالگي‪ .‬حاال كه نگاه مي‌كنيم مي‌بينيم بوش پدر‬ ‫در مقايسه با رامني مثل هري كاالهان كثيف است‪ .‬اگر گفتيد‬ ‫رامني جنگ خودش (ويتنام) را در كجا گذرانده؟ پاريس! و‬ ‫تازه آنجا چه زباني ياد گرفته؟‪ ...‬فرانس��وي‪ .‬تا خرخره غرق‬ ‫در برگه اخطاريه‌هاي كتابخانه‪ .‬اسب ريگان اسم مردانه‌اي‬ ‫مثل «ال علمين» داشت‪ ،‬اسم اسب ميت هست «رافالكا‪»...‬‬ ‫تازه خودش هم سوارش نمي‌شود‪ ،‬زنش مي‌شود (درساژ)‪...‬‬ ‫دقت كرده‌ايد در تعطيالت اخيرشان او بود كه جت اسكي را‬ ‫مي‌راند‪ ،‬در حالي كه ميت آن عق��ب را به زور گرفته بود و به‬ ‫قول حرفي كه پل بگاال هفته گذشته به من زد‪« :‬شبيه بچه‬ ‫كوچولوهايي بود كه كاري از دست‌شان بر‌نمي‌آيد؟»‬ ‫مقايسه‌اي ديگر با بوش پدر مفيد است‪ .‬نيوزويك گفته‬ ‫يو‬ ‫بود مش��كل بزدلي بوش تعهدش به آداب و رسوم قديم ‌‬ ‫طبقه بااليي و سفيد‌پوست آنگلوساكسوني است؛ اين فكر كه‬ ‫آدم نبايد خودش را خيلي وسط بيندازد‪ .‬در مدرسه‬ ‫شبانه‌روزي او‪ ،‬دانش‌آموزان واقعا در زمينه‌اي نمره‬ ‫مي‌گرفتند به ن��ام «بيش از مي��زان معمول‪ ،‬وقت‬ ‫و توجه‌طلب نمي‌كند‪ ».‬نمي‌دانيم چه ش��د كه در‬ ‫سال ‪ ۱۹۸۷‬اين مجله تصميم گرفت كه نمره باال‬ ‫در اين زمينه را به معناي عدم شايستگي بداند‪ .‬اما‬ ‫يك ربع‌قرن و يك بح��ران مالي جهاني و چندين‬ ‫تمركز ثروت و ده‌ها بار زمخت شدن فرهنگ‪ ،‬بعد‬ ‫چنين چيزي به نظر نكته‌اي مثبت مي‌آيد‪ .‬بوش پدر‬ ‫س��نگين و رنگين‌تر بود اين ريشه در نظام شرف و‬ ‫ارزش‌هايش داشت‪.‬‬ ‫رامني هم در همان نظام بزرگ شده پدرش‬ ‫نمونه ميليونرهايي اس��ت كه ذهنيت مدني دارند‬ ‫(البت��ه با اي��ن تفاوت ك��ه رامني‌ها سفيدپوس��ت‬ ‫آنگلوساكسوني نبودند‪ ).‬اما زماني كه ميت داشت‬ ‫ثروت‌ان��دوزي مي‌ك��رد‪ ،‬آن ارزش‌ه��اي قديمي‬ ‫‌كنار رفتند و جاي خود را ب��ه ارزش‌هاي گوردون‬ ‫اس��تريت» اليور‬ ‫گكو (ميليونر حريص فيلم «وال‬ ‫ِ‬ ‫اس��تون‪-‬م) دادند‪ .‬برخورد بين نظ��ام ارزش‌هاي‬ ‫رقيب درون او موجود است‪ .‬بعضي چيزها از قديم‬ ‫مانده؛ مثال كلي پول خيرات مي‌كند و از اين كارها‪.‬‬ ‫اما ارزش‌هاي جديد هم به اندازه كافي خود را نشان‬ ‫مي‌دهد؛ عالقه‌اش به اخراج مردم‪ ،‬ش��وخي‌هايي‬ ‫كه با طرفداران دوآتشه ماش��ين‌هاي ناسكار كرد‬ ‫و به يادشان آورد دوستان او معموال صاحب تيم‌ها‬ ‫هس��تند و حاال هم كل يك ملت را تحقير كرده و‬ ‫آن هم ملتي كه دس��ت بر قضا نزديك‌ترين متحد‬ ‫ماست‪ ،‬براي اينكه بگويد آنها استدالل را برده‌اند‪.‬‬ ‫پسري كه خوش‌تيپ باشد مجبور نيست در‬ ‫خيابان راه برود و بگويد‪« :‬آي م��ردم‪ ،‬به من نگاه‬ ‫كنيد!»‪ .‬او مي‌داند همه دارند ن��گاه مي‌كنند و آدم‬ ‫ثروتمند نبايد به يادمان بيندازد كه ثروتمند است‪.‬‬ ‫اگر اين كار را مي‌كند‪ ،‬يك جاي كار مي‌لنگد؛ بوي‬ ‫عدم اطمينان مي‌دهد‪.‬‬ ‫اصل جنس اس��ت‪ ،‬بزدل واقعي‪ .‬البته‬ ‫رامني ِ‬ ‫از بعضي لحاظ چنين نيس��ت‪ .‬بزدل مي‌گ��ذارد ديگران هر‬ ‫چه خواس��تند با او بكنند و رامني دقيقا چني��ن نمي‌كند‪ .‬در‬ ‫زمان انتخابات‌هاي مقدماتي كه بي‌ش��ك چنين نكرد و از‬
‫يك طرف ريك پري را به گلوله بس��ت و از طرف ديگر به‬ ‫جان ريك سانتوروم افتاد (اما توجه كنيد كه هر دو ضعيف‌تر‬ ‫از او بودند‪ ).‬از بعضي لحاظ‌‪ ،‬بيش��تر اهل گريه و زاري است‬ ‫تا ب��زدل ‪ -‬مهارت‌ه��اي اجتماعي ندارد؛ بعض��ي مواقع به‬ ‫طرز عجيب و غريبي خودش��يريني مي‌كند‪ ،‬گاه آنها را كه‬ ‫«زيردست» او هستند به سخره مي‌گيرد‪ ،‬اما تقريبا هميشه‬ ‫كمي‌از مرحله پرت اس��ت و هيچ‌وقت هم احساس همدلي‬ ‫به آدم نمي‌دهد‪ .‬شواهد آن چنان در طول سال‌ها جمع‌آوري‬ ‫شده كه نمي‌توان منكرش ش��د‪ .‬آخر كدام نوجواني مي‌رود‬ ‫بچه‌اي گوش��ه‌گير را كتك بزن��د‪ ،‬به زمي��ن بكوبدش و با‬ ‫خشونت با قيچي مدرس��ه‪ ،‬موهايش را ببرد ‪ -‬همان حادثه‬ ‫دوران كودكي رامني كه واشنگتن پست در ماه مه گزارش‬ ‫كرد و معروف شد (و معروف شد كه رامني چندان منكرش‬ ‫نشده‪ ).‬همين رفتار‪ ،‬با طريقي آرام‌تر‪ ،‬به سال‌هاي بزرگسالي‬ ‫هم مي‌رسد‪ .‬المپيك سالت‌ليك همچنان بزرگترين پيروزي‬ ‫اوست و حق دارد براي آن تحسينش كنند‪ .‬اما براي بسياري‬ ‫از كس��اني كه از اوضاع خبر دارند‪ ،‬رامني با حمله به مرداني‬ ‫كه در كميته المپيك جانشين‌ش��ان ش��ده بود و تهمت به‬ ‫آنها در كتاب خود (حتي پس از اينك��ه دادگاه تمام اتهامات‬ ‫فساد عليه‌ش��ان را بيرون انداخت) عالمت بزرگي كنار نام‬ ‫خود گذاشت‪.‬‬ ‫اصال كدام نامزد رياست‌جمهوري است كه به‌خاطر چند‬ ‫ي سفت و سخت‬ ‫تا حمله گري ‌ه زاري راه بيندازد و تا اوضاع كم ‌‬ ‫رامني اصلِ جنس است‪ ،‬بزدل واقعي‪ .‬البته از بعضي لحاظ چنين نيست‪ .‬بزدل‬ ‫مي‌گذارد ديگران هر چه خواستند با او بكنند و رامني دقيقا چنين نمي‌كند‪ .‬در‬ ‫زمان انتخابات‌هاي مقدماتي كه بي‌شك چنين نكرد و از يك طرف ريك پري را‬ ‫به گلوله بست و از طرف ديگر به جان ريك سانتوروم افتاد ‪.‬‬ ‫ش��د‪ ،‬تقاضاي معذرت‌خواهي كند؟ تازه به رئيس‌جمهوري‬ ‫كه خطرناك‌ترين عامل ش��ر دنيا را كشته (منظور بن الدن‬ ‫است‪ -‬م) تهمت مماشات مي‌زند تا به نظر گردن‌كلفت بيايد؟‌‬ ‫به اين مي‌گويند از آن دست پيش گرفتن‌ها كه پس نيفتند و‬ ‫كل قضيه از اين نوع حركات لو مي‌رود؛ «تابلو» است‪ .‬طرف‬ ‫عصبي اس��ت و مي‌ترس��د كه ضعيف به نظر بيايد و طرفه‬ ‫آنجا كه‌ترس از ضعيف به نظر آمدن باعث مي‌شود باز هم‬ ‫ضعيف‌تر جلوه كند‪ .‬هاروي منس��فيلد‪ ،‬فيلس��وف سياسي‌‬ ‫ه��اروارد‪ ،‬س��لطان محافظ��ه‌كاران اس��ت‪ .‬او در زم��ان‬ ‫رياست‌جمهوري بوش كتابي نوش��ت به نام «مردانگي‪».‬‬ ‫اين كتاب خود هجو است‪ ،‬اما محافظه‌كاران عاشقش شدند‪.‬‬ ‫در سال ‪ ۲۰۰۶‬در مصاحبه‌اي از منسفيلد پرسيدند تعريفش‬ ‫از مردانگي چيس��ت و گفت‪« :‬اعتماد ب��ه نفس در موقعيت‬ ‫ريسك‪ ».‬بنا‌بر‌اين تعريف‪ ،‬محافظه‌كاري‪ ،‬رامني كال رفوزه‬ ‫گاف‌هاي سياسي نامزد جمهوريخواهان در سفر تبليغاتي به اسرائيل؛‬ ‫سرخط خبرها درباره س��فر خارجي «ميت رامني»‬ ‫كانديداي جمهوريخ��واه انتخابات رياس��ت‌جمهوري‬ ‫آمريكا ممكن است‪ ،‬شرم‌آور باشد ولي واقعيت اين است‬ ‫كه اين سفر پر‌اشتباه آسيب چنداني به كمپين انتخاباتي‬ ‫او وارد نخواهد كرد‪.‬‬ ‫سفر ميت رامني به اروپا و س��رزمين‌هاي اشغالي‬ ‫ممكن اس��ت يك شكس��ت كامل نبوده باش��د‪ ،‬با اين‬ ‫حال آنقدر به يك فاجعه خن��ده‌دار نزديك بود كه نامزد‬ ‫جمهوريخواه بايد از پايان يافتن اين س��فر و بازگشت به‬ ‫آمريكا خوشحال باشد‪ .‬اين سفر تا چه حد بد بود؟ « اوژن‬ ‫رابينس��ون» مقاله‌نويس روزنامه «واشنگتن پست» از‬ ‫اين س��فر به عنوان يك گاف بزرگ ياد كرد‪ .‬هفته نامه‬ ‫فرانسوي «لو نوول ابزرواتور» اين مسافرت را «انحراف‬ ‫از شكس��ت‌ها به بحث و جدل‌ها» توصيف كرده است‪.‬‬ ‫روزنامه انگليسي «سان» هم از اين سفر به عنوان اشتباه‬ ‫رامني ياد كرد و روزنامه فرانس��وي «ل��و فيگارو»‪ -‬كه‬ ‫حامي‌متعصب محافظه‌كاران به‌شمار مي‌رود ‪ -‬مطلبي‬ ‫را با عنوان «آيا ميت رامني يك بازنده است» منتشر كرد‪.‬‬ ‫با در نظر گرفتن همه موارد‪ ،‬احتماال منصفانه است‬ ‫كه بگوييم اين س��فر اميدهاي رامني براي ثبيت جايگاه‬ ‫خود به عنوان يك سياستمدار بين‌المللي را محقق نكرده‬ ‫است‪ .‬در عوض‪ ،‬به نظر مي‌رسيد بعد از اين سفر هيچ كس‬ ‫دوست نداش��ت در فعاليت رس��انه‌اي انتقادي كه عليه‬ ‫رامني شكل گرفته بود‪ ،‬فرصت را از دست بدهد‪ .‬با رعايت‬ ‫بي‌طرفي كامل در مورد رامني‪ ،‬مي‌توان گفت كه س��فر‬ ‫وي از ابتدا نش��ان‌دهنده يك دورنماي ب��دون پيروزي‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪2‬‬ ‫بروس كروملي‪ /‬منبع‪ :‬تايم‬ ‫بود‪ .‬كاندي��داي جمهوريخواه رياس��ت‌جمهوري آمريكا در‬ ‫اين س��فر تقريبا هيچ چيزي براي به دست آوردن نداشت و‬ ‫به‌نظر مي‌رس��يد چيزهاي زيادي براي از دست دادن داشته‬ ‫باش��د‪ .‬رامني در اين س��فر خارجي‪ ،‬مقصدهايي را انتخاب‬ ‫كرده بود كه ديدگاه‌هاي سياسي و فرهنگي كامال متفاوتي‬ ‫با ديدگاه‌هاي او داش��ته و ش��هروندان آنها هنوز به «باراك‬ ‫اوباما» رئيس‌جمهوري فعلي آمريكا به عنوان يك قهرمان‬ ‫مي‌نگريستند‪.‬‬ ‫واقعيت اين اس��ت ك��ه رامني در اين س��فر وارد يك‬ ‫گرداب رس��انه‌اي جهاني ش��د؛ گردابي كه نقط��ه آغاز آن‬ ‫اظهار‌نظر درباره عدم آمادگي لندن براي برگزاري مسابقات‬ ‫المپيك بود‪ .‬زماني كه توفان و هيجان رس��انه‌اي در مورد‬ ‫اين موضع‌گي��ري آرام گرف��ت‪ ،‬رامني با س��خناني كه در‬ ‫س��رزمين‌هاي اش��غالي بيان كرد‪ ،‬به‌دليل «نژادپرس��تي»‬ ‫مورد انتقاد رهبران فلس��طيني قرار گرفت‪ .‬رامني همچنين‬ ‫در مرحله نهايي س��فر خود كه ديدار از لهستان بود‪ ،‬به دليل‬ ‫ديدار ب��ا رهبران جنبش ضدكمونيس��تي «همبس��تگي»‬ ‫بار ديگر جنج��ال آفريد‪ .‬به‌رغم اينكه وي با اس��تقبال گرم‬ ‫«لخ والسا» رئيس‌جمهوري پيش��ين لهستان و رهبر سابق‬ ‫حزب همبستگي رو به رو شد‪ ،‬اين جنبش ضدكمونيستي با‬ ‫انتشار بيانيه‌اي از رامني به‌طور خاص و از حزب جمهوريخواه‬ ‫آمريكا به‌طور عام به دليل مواضعي كه عليه توافقنامه تجارت‬ ‫جمعي در چندين ايالت اتخاذ كرده‌اند‪ ،‬به‌شدت انتقاد كرد‪ .‬در‬ ‫بيانيه جنبش همبستگي از اين موضع‌گيري جمهوريخواهان‬ ‫به عنوان «حمله به حق كارمندان و اتحاديه‌هاي كارگري»‬ ‫ياد شده است‪.‬‬ ‫با اين حال درست در زماني كه به نظر مي‌رسيد رامني‬ ‫نمي‌تواند در شرايطي بدتر از اين قرار بگيرد‪ ،‬اين اتفاق افتاد‪.‬‬ ‫زماني يك خبرنگار درباره حاش��يه‌هاي جنجالي اين س��فر‬ ‫پرسش��ي را مطرح كرد‪« .‬ريك كورگا» مش��اور مطبوعاتي‬ ‫رامني با پاسخ «خفه‌ش��و» و «گم‌شو» شرايط دشوار رامني‬ ‫را بدتر از قبل كرد‪.‬‬ ‫در هر حال مي‌ت��وان گفت كه اين س��فر در كل يك‬ ‫فاجعه بوده است‪.‬‬ ‫«آندره كاسپي»‪ ،‬كارشناس سياسي و استاد بازنشسته‬ ‫آمريكايي در دانش��گاه «س��وربن» پاريس معتقد است كه‬ ‫س��فرهاي خارجي نامزدهاي رياس��ت‌جمهوري آمريكا به‬ ‫جرياني عادي تبديل ش��ده‪ ،‬زيرا تالش آنها در نهايت تاثير‬ ‫چنداني بر نتيجه رقابت‌ها نخواهد گذاشت‪ .‬كاسپي كه كتاب‬ ‫فرانسوي وي با عنوان «باراك اوباما؛ ناكامي‌بزرگ» در ماه‬ ‫سپتامبر منتشر خواهد ش��د‪ ،‬تاكيد مي‌كند كه اين سفرها نه‬ ‫تفكرات اروپايي‌ها را تغيير مي‌دهد و نه مهمتر از آن روي نظر‬ ‫راي‌دهندگان آمريكايي – كه براي مس��ائل داخلي اهميت‬ ‫بيشتري قائل هستند ‪ -‬تاثير مي‌گذارد‪ .‬كاسپي معتقد است‬ ‫كه رامني در سفر به لندن به‌دنبال احيا كردن موفقيت‌هاي‬ ‫خود در بازي‌هاي «س��الت ليك‌س��يتي» بود و در سفر به‬ ‫سرزمين‌هاي اشغالي و لهس��تان تصميم داشت اين پيام را‬ ‫به يهوديان و كاتوليك‌هاي آمريكا منتقل كند كه به مردم‬ ‫نزديك بوده و به مس��ائل آنها اهميت مي‌دهد‪ .‬تاثير بالقوه‬ ‫هر كدام از اين عوامل روي تغيير نتيجه انتخابات ماه نوامبر‬ ‫به حدي اندك بود كه مي‌توان گفت نتايج نامطلوب اين سفر‬ ‫خارجي چندان مشكل‌س��از نخواهد بود‪ .‬تاثير ناخوشايندي‬ ‫كه رامن��ي در جريان اين س��فر در اذه��ان اروپايي‌ها باقي‬ ‫گذاشت‪ ،‬تفسير مشابهي دارد‪ .‬به گفته كاسپي‪ ،‬رامني احتماال‬ ‫اروپايي‌هايي را كه به وي به‌عنوان يك تاجر ثروتمند نگران‬ ‫افراد با موقعيت مالي پائين‌تر مي‌نگريس��تند را شوكه كرده‬ ‫است‪ .‬ديگر بخش‌هاي مورد توجه زندگي رامني اين است‬ ‫كه وي يك عضو از فرقه مذهبي «مورمون» بوده كه زماني‬ ‫به عنوان يك مبلغ مذهبي در فرانسه به در خانه‌ها می‌رفت‪.‬‬ ‫كاس��پي مي‌گويد در آمريكا به هيچ‌كدام از اين مسائل ديد‬ ‫مثبتي وجود ندارد‪ .‬بنابراين رامني كار خود را با اعتباري منفي‬ ‫نزد اروپايي‌هايي‌ها كه همچنان موضع مثبتي در قبال اوباما‬ ‫ي كه اكنون مطرح مي‌شود‬ ‫دارند‪ ،‬آغاز مي‌كند‪ .‬پرسش مهم ‌‬ ‫اين است كه چگونه اين اشتباهات مي‌تواند شرايط را براي‬ ‫رامني پيچيده‌تر كند و اگر هنوز شانسي وجود داشته باشد‪،‬‬ ‫چگونه آن را از بين مي‌برد؟ پاس��خ اين است كه اروپايي‌ها‬ ‫روي انتخابات آمريكا هيچ حسابي باز نمي‌كنند‪g .‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫فاجعه رامني‬ ‫مي‌شود‪ .‬سال‌ها بود سياستمدار مهمي‌كه اين‌طور از ريسك‬ ‫فرار كند نديده بوديم‪ .‬ايشان فقط وقتي قبول كرد در شركت‬ ‫«بين كاپيتال» كار كند كه از بيل بي��ن قول گرفت كه اگر‬ ‫ماجرا به شكست خورد‪ ،‬همچنان در همان شركت «بين اند‬ ‫كو» (با سطوح س��ابق حقوق و ارشديت) پذيرفته مي‌شود و‬ ‫در ضمن به نشريات و مردم هم مي‌گويند همه چيز بر وفق‬ ‫مراد پيش رفته و چرا در سال ‪ ۱۹۹۹‬كه مي‌خواست المپيك را‬ ‫مديريت كند‪ ،‬شركت «بين» را‌ترك نكرد (بر خالف ادعايي‬ ‫كه هميشه مي‌كرد) اما در عوض عازم آن چيزي شد كه امروز‬ ‫معروف شده است‪« :‬مرخصي»؟ براي اينكه گزينه بازگشت‬ ‫را داشته باشد؛ ريس��ك را به حداقل برساند‪ .‬حتي زيگزاگ‬ ‫زدنش‪ ،‬همه نوع س��مت قبول كردنش‪ ،‬نوع��ي اجتناب از‬ ‫ريسك است‪ ،‬براي همه كس همه چيز بودن‪ ،‬هر مخاطبي‬ ‫را راضي كردن‪ ،‬جاي بدي گير نيفتادن‪g .‬‬ ‫‪59‬‬
‫بين‌الملل‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫چرا سوسياليست‌هاي فرانسه قوانين سرقت اينترنتي دوره ساركوزي را لغو نمي‌كنند؟‬ ‫ميراث ساركو براي فرانسوا‬ ‫بروس كروملي‪/‬منبع‪:‬تايم‬ ‫‪3‬‬ ‫اجرايي كردن طرح كاه��ش تخصيص بودجه به‬ ‫بخش تفريح عمومي‪ ،‬چال��ش مهمي‌پيش روي دولت‬ ‫سوسياليس��تي اس��ت كه به حمايت صنع��ت تفريح و‬ ‫س��رگرمي‌نياز دارد‪ .‬در اين ميان اين پرس��ش به‌وجود‬ ‫مي‌آيد كه آيا قانون مقابله با سرقت اينترنتي در فرانسه‬ ‫با اجرايي ش��دن برنام��ه كاهش هزينه‌ها ب��ه مخاطره‬ ‫نمي‌افتد؟ چشم‌انداز اين مساله با توجه به سخنان اخير‬ ‫«اورل��ي فيليپتي» وزير فرهنگ فرانس��ه كه طي آن از‬ ‫برنامه‌ كاهش چش��مگير بودجه خب��ر داده بود‪ ،‬چندان‬ ‫مبهم نخواهد بود‪.‬‬ ‫‪60‬‬ ‫با اين وجود‪ ،‬از آنجا كه چپ‌هاي فرانسه همان اندازه‬ ‫كه دموكرات‌هاي آمريكا به حماي��ت‌هاليوود نيازمندند‪ ،‬به‬ ‫صنعت تفريح و سرگرمي‌خود وابسته‌ هستند‪ ،‬ممكن است‬ ‫به اين نتيجه برسند كه لغو قانون نمادين «نيكال ساركوزي»‬ ‫رئيس‌جمهوري سابق فرانس��ه‪ ،‬ارزش خشمي‌ كه در ميان‬ ‫موسيقي‌دانان‪ ،‬هنرپيشگان و اس��توديوها به وجود خواهد‬ ‫آمد را ندارد‪ .‬در عوض‪ ،‬ممكن اس��ت آنها اي��ن قانون را در‬ ‫كتاب‌هاي حقوقي بايگاني كرده و در عمل‪ ،‬به‌طور كامل از‬ ‫اجراي آن خودداري كنند‪.‬‬ ‫فيليپت��ي ط��ي مصاحبه‌اي ب��ا هفته‌نامه «ل��و نوول‬ ‫ابزروات��ور»‪ ،‬تاكيد كرد ك��ه بودج��ه تخصيص‌يافته براي‬ ‫آژانس مبارزه با سرقت هنري فرانسه كه مسئوليت انتشار‬ ‫آثار و حفاظت از حقوق انتشار در اينترنت را بر‌عهده داشته‬ ‫و به «هادوپي» موسوم است را كاهش مي‌دهد‪ .‬فيليپتي در‬ ‫شرايطي كه بحران اقتصادي بر اروپا سايه افكنده و در پيش‬ ‫گرفتن سياس��ت‌هاي رياضتي را اجتناب‌ناپذير كرده است‪،‬‬ ‫گفت‌ ترجيح مي‌دهد اين كاهش بودجه شامل آژانس‌هاي‬ ‫دولتي كه درباره مفيد بودن آنها‌ ترديد وجود دارد‪ ،‬ش��ده و‬ ‫نهادهايي كه ارزش��مندي خدمات آنها اثبات ش��ده است‪،‬‬ ‫مشمول اين طرح نشوند‪.‬‬ ‫او با اش��اره ب��ه روند مرس��وم‌هادوپي براي ارس��ال‬ ‫س��ه اخطار «توقف» به كارب��ران اينترنتي كه دس��ت به‬ ‫دانلود غيرقانوني مطالب مي‌زنن��د‪ ،‬گفت‪« :‬به لحاظ مالي‪،‬‬ ‫‪ 12‬ميليون يورو در س��ال و ‪ 60‬كارمند‪ ،‬روش پرهزينه‌اي‬
‫ذهن خاموش سياستمداران‬ ‫ميالنجانا بهوميك‪/‬منبع‪ :‬تايم‬ ‫‪4‬‬ ‫بين‌الملل‬ ‫دومين م��وج قطعي برق ط��ي ‪ 24‬س��اعت‪ ،‬بيش از‬ ‫‪ 60‬ميليون هندي را در خاموشي فرو برد‪ .‬هر چند اين اتفاق‬ ‫در هند بي‌سابقه نيست ولي نگراني‌هايي را درباره به مخاطره‬ ‫افتادن وعده‌هاي زيرساختي اين كشور به‌وجود آورده است‪.‬‬ ‫به‌دنبال قطعي گسترده برق‪ ،‬اكثر خانه‌هاي روستاي‬ ‫«چهالرا» در خاموش��ي فرو رفتند و به دلي��ل از كار افتادن‬ ‫پمپ‌ه��اي الكتريكي‪ ،‬امكان دسترس��ي ب��ه آب نيز وجود‬ ‫نداشت‪ .‬اين اتفاق براي هندي‌‌ها و آن هم در تابستان‌هاي‬ ‫گرم و مرطوب اين كش��ور چندان عجيب و ناآشنا نيست‪ ،‬با‬ ‫اين وجود قطعي برق در اين كش��ور معموال ازچند س��اعت‬ ‫تجاوز نمي‌كند‪ .‬خاموشي اخير در هند‪ ،‬يكي از گسترده‌ترين‬ ‫و فراگيرترين موج‌هاي خاموش��ي بود كه نيمي‌ از كشور را‬ ‫در برگرفته و صدها ميليون نف��ر را در تاريكي فروبرده بود‪.‬‬ ‫اختالل در فعاليت سه منبع قدرت الكتريكي در هند ـ منابع‬ ‫شمالي‪ ،‬شرقي و شمال ش��رقي‪ -‬باعث از بين رفتن ذخيره‬ ‫انرژي در ‪ 20‬ايالت از ‪ 28‬ايالت هند شد‪ .‬هند پنج منبع توليد‬ ‫الكتريسيته دارد ؛ ش��مالي‪ ،‬شرقي‪ ،‬شمال ش��رقي‪ ،‬جنوبي‬ ‫و غرب��ي‪ .‬تمامي‌آنها غير از منبع جنوب��ي به‌يكديگر متصل‬ ‫هستند‪ .‬س��ه منبعي كه فعاليت آنها دچار اختالل شده بود‪،‬‬ ‫‪ 50‬هزار مگاوات از برق كش��ور را تامين مي‌كردند‪ .‬از بين‬ ‫رفتن اين سه منبع‪ ،‬خاموشي متوالي شش ساعته در هند را‬ ‫اجتناب‌ناپذير مي‌كرد‪.‬‬ ‫پيامدهاي اين خاموشي‪ ،‬بسيار گس��ترده بود‪ :‬فعاليت‬ ‫قطارها – اعم از قطارهاي خيابان��ي يا زيرزميني – متوقف‬ ‫شد‪ ،‬اختالل در عملكرد چراغ‌هاي راهنمايي باعث مشكالت‬ ‫گسترده‌ ترافيكي در خيابان‌ها و جاده‌ها شد‪ .‬بيمارستان‌ها‪،‬‬ ‫كارخانه‌ها و دفاتر اداراي نيز ناچار به خاموش كردن مولدهاي‬ ‫برق خود ش��ده و به اين‌ترتيب با مش��كالت زيادي رو‌به‌رو‬ ‫ش��دند‪ ،‬صدها كارگر نيز به‌دنبال قطعي برق در معدن ذغال‬ ‫سنگي واقع در بنگال غربي گرفتار شدند‪ .‬حزب اپوزيسيوني‬ ‫«بهاراتيا جاناتا» از اين حادثه به‌عنوان رويدادي بي‌س��ابقه‬ ‫ياد كرده و آن را نتيجه سوء مديريت دولت مركزي دانسته‬ ‫است‪ .‬اين خاموشي گس��ترده و فراگير‪ ،‬دومين مورد قطعي‬ ‫برق تنها ‪ 24‬ساعت بود‪ .‬يك روز قبل‪ ،‬بخش‌هايي از شمال‬ ‫هند نيز به دليل از كار افتادن مولد قدرت شمالي‪ ،‬خاموشي‬ ‫را تجربه كرده بودند‪ .‬اين مشكل فني باعث شده بود حدود‬ ‫‪ 300‬ميليون نفر در خاموشي مطلق فرو بروند‪.‬‬ ‫اين مش��كالت پي‌‌در‌پي‪ ،‬توانايي دول��ت در مديريت‬ ‫زيرس��اخت‌هاي متزلزل ان��رژي را با‌ترديد روب��ه‌رو كرده‬ ‫و نگراني‌هاي��ي را درباره تقاضاي رو به رش��د ب��راي برق‬ ‫به وجود آورد؛ درخواست‌هايي كه فراتر از ذخاير فعلي انرژي‬ ‫هند است‪.‬‬ ‫مقام‌هاي مسئول هندي اعالم كرده‌اند كه اين كشور‬ ‫ساالنه با كسري هش��ت درصدي نيروي برق رو‌به‌رو است‬ ‫كه اين ميزان كسري طي ماه‌هاي گذش��ته افزايش يافته‬ ‫اس��ت‪ .‬تابس��تان داغ و نباريدن باران‌هاي موسمي‌در سال‬ ‫جاري‪ ،‬مصرف برق را به‌ويژه در ايالت‌هايي كه فعاليت اصلي‬ ‫ساكنان آن كشاورزي است‪ ،‬افزايش داده است‪ .‬كشاورزان‬ ‫در نبود باران باي��د به پمپ‌‌هاي الكتريكي و سيس��تم‌هاي‬ ‫آبياري متوسل شوند‪.‬‬ ‫تابس��تان امس��ال مقام‌ه��اي مس��ئول و صاحب��ان‬ ‫مش��اغل تدابير ويژه‌اي اتخاذ كردند؛ در ماه ژوئن بسياري‬ ‫از فروشگاه‌ها در دهلي‌نو و شهرهاي ديگر‪ ،‬با‌وجود گرماي‬ ‫شديد هوا دستگاه‌‌هاي تهويه خود را روشن كردند‪ .‬همچنين‬ ‫دستوري نيز براي كاهش ساعات كاري فروشگاه‌ها به مدت‬ ‫‪ 15‬روز صادر شد‪ .‬هر‌چند همه اين اقدام‌ها براي صرفه‌جويي‬ ‫در مصرف برق انجام ش��ده بود‪ ،‬ولي تاثير چنداني نداشت‬ ‫و مصرف بي��ش از اندازه ب��ه از كار افت��ادن مولدهاي برق‬ ‫منجر شد‪.‬‬ ‫«سونشيل شيد» وزير انرژي هند كه در آخرين روزهاي‬ ‫فعاليت خود در اين وزارتخانه در اقدامي‌جنجال‌برانگيز يكي‬ ‫از سمت‌هاي كليدي در وزارت مسكن را بر‌عهده گرفت‪ ،‬در‬ ‫اين‌باره گفته است كه انتظار افراد از مولدهاي برق‪ ،‬فراتر از‬ ‫واقعيت است‪ .‬كميسيون مركزي تنظيم مقررات الكتريكي‬ ‫هند اخي��را اعالم كرده اس��ت كه ايالت‌هاي��ي مانند «اوتار‬ ‫پرادش» ك��ه پرجمعيت‌ترين ايالت هند به‌ش��مار مي‌رود‪،‬‬ ‫روزانه ح��دود ‪ 26‬ميليون واح��د انرژي بيش��تر از حد مجاز‬ ‫مصرف مي‌كند‪ .‬اين ميزان در ايالت‌ه��اي «هاريانا» حدود‬ ‫‪ 13‬ميليون واحد و در ايالت «پنج��اب» پنچ ميليون و ‪200‬‬ ‫هزار واحد است‪.‬‬ ‫فارغ از همه اينها‪ ،‬پرسش اصلي اين است كه خاموشي‬ ‫گسترده برق در سراسر هند‪ ،‬ذهن سياستمداران و مسئوالن‬ ‫اقتصادي اين كشور را روشن خواهد كرد يا خير‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫براي ارس��ال يك ميليون پس��ت الكترونيكي اس��ت‪ .‬در‬ ‫چارچوب كاهش برنامه كاهش بودجه‪ ،‬درخواست كاهش‬ ‫بودجه عملياتي‌هادوپي را دارم‪ ‌.‬ترجيح مي‌دهم منابع مالي‬ ‫نهادهايي كه موثر و مفيد بودن آنها اثبات نش��ده اس��ت را‬ ‫كاهش دهم‪».‬‬ ‫ارزيابي و سنجش ميزان تاثير و كارآيي‌هادوپي‪ ،‬اغلب‬ ‫به فردي كه مورد پرسش قرار مي‌گيرد‪ ،‬بستگي دارد‪ .‬يك‬ ‫بررسي مستقل كه پس از تصويب اين قانون در سال ‪2009‬‬ ‫ميالدي ارائه شده‪ ،‬حاكي از آن است كه سرقت اينترنتي در‬ ‫سال اول تا سه درصد افزايش يافته است‪ .‬نظرسنجي‌هاي‬ ‫بعدي كاهش نسبتا اندكي را در ميان افرادي كه دانلود آثار‬ ‫داراي حق مالكيت انتش��ار (كپي رايت)‌هادوپي را متوقف‬ ‫كرده بودند‪ ،‬نش��ان مي‌داد‪ .‬نظرس��نجي ديگري كه سال‬ ‫ط هادوپي از كاربران اينترنت فرانسوي‬ ‫گذشته ميالدي توس ‌‬ ‫انجام شده‪ ،‬نشان مي‌دهد كه قانون و فرآيند تضمين شده‬ ‫آن‪ ،‬رويكردهاي بي‌پروا و لجام‌گسيخته قبلي درباره دانلود‬ ‫را تغیير داده است‪ .‬اين نظرسنجي همچنين نشان مي‌دهد‬ ‫تعداد اف��رادي كه اش��تراك‌گذاري غيرقانون��ي فايل‌ها را‬ ‫متوقف كرده‌اند‪ ،‬به‌طور چشمگيري افزايش يافته است‪.‬‬ ‫اما همانطور كه‌هادوپي تائي��د مي‌كند‪ ،‬كاهش تعداد‬ ‫اين افراد‪ ،‬هم��راه با روي آوردن آنها به س��ايت‌هاي دانلود‬ ‫مستقيم مانند مگا آپلود بوده كه در آن پيدا كردن كاربران‪،‬‬ ‫دش��وار يا غيرممكن اس��ت‪ .‬هنوز مش��خص نيس��ت كه‬ ‫اقدام‌هاي قانوني صورت گرفته عليه مگا‌آپلود و موسس آن‬ ‫توسط مسئوالن آمريكايي‪ ،‬چگونه بر حجم دانلود مستقيم‬ ‫در فرانسه و كشورهاي ديگر تاثير گذاش��ته‪ ،‬ولي اين تنها‬ ‫راهي بود كه فرانسوي‌ها مي‌توانستند قانون را دور بزنند‪.‬‬ ‫نظرسنجي‌هادوپي همچنين حاكي از افزايش شمار‬ ‫كاربران اينترنتي ب��ود كه فايل‌هاي موس��يقي داراي حق‬ ‫كپي‌رايت و برنامه‌هاي تلويزيوني را روي كامپيوتر شخصي‬ ‫خود ذخيره كرده بودند‪.‬‬ ‫زماني ك��ه اين قان��ون در س��ال ‪ 2009‬مي�لادي با‬ ‫مشكالت قابل توجهي به تصويب رسيد‪ ،‬قانون فرانسوي‬ ‫كه‌هادوپي را ايجاد كرد‪ ،‬به عنوان تالشي جسورانه و كليدي‬ ‫براي مقابله با سرقت اينترنتي مورد استقبال گسترده صنعت‬ ‫س��رگرمي ‪ -‬به ويژه‌هاليوود ‪ -‬قرار گرفت‪ .‬منتقدان‪ ،‬آن را‬ ‫به عنوان تالش بي‌فايده يك كشور واحد براي كنترل يك‬ ‫پديده جهاني مورد تمسخر قرار دادند‪ .‬در نهايت انگلستان‪،‬‬ ‫نيوزلند‪ ،‬اسپانيا و برخي كشورهاي ديگر با در پيش گرفتن‬ ‫قوانين مش��ابه مقابله با س��رقت اينترنتي‪ ،‬روند‌هادوپي را‬ ‫دنبال كردند‪.‬‬ ‫خالف اين رويه به نظر مي‌رسد فيليپتي اكنون نگاهي‬ ‫متفاوت به‌هادوپي دارد‪ .‬او در اين‌باره گفته است كه‌هادوپي‬ ‫در ماموريت خود براي توسعه جايگزين‌هاي قانوني (براي‬ ‫بارگذاري غيرقانوني) با شكست رو‌به‌رو شده است‪.‬‬ ‫مهمترين پرسش اين است كه چه سرنوشتي در انتظار‌‬ ‫هادوپي است؟ درحالي كه روشن است كه سطح وسيعي از‬ ‫مخالفت و خصومت سوسياليس��ت‌ها با اين قانون‪ ،‬به دليل‬ ‫تصويب آن در دوره س��اركوزي اس��ت‪ ،‬حت��ي فيليپتي نيز‬ ‫تعهدي براي تمديد آن نداده است‪.‬‬ ‫به گفته او حذف‌ هادوپي تنها يك گزينه در چارچوب‬ ‫م��رور فراگير سياس��ت‌هاي ديجيت��ال اس��ت‪ .‬همچنين‬ ‫غيرمحتمل به نظر مي‌رس��د كه سوسياليست‌هاي فرانسه‬ ‫خطر خشمگين كردن بس��ياري از حاميان خود در صنعت‬ ‫ي اين كشور را به جان بخرند‪.‬‬ ‫تفريح سرگرم ‌‬ ‫در نهايت مي‌ت��وان گفت فارغ از ج��ار‌و جنجال‌هاي‬ ‫تصميم‌گي��ري درباره اين مس��اله‪ ،‬منحل ش��دن‌هادوپي‬ ‫مي‌تواند يك نتيجه محتمل به همراه داشته باشد؛ نوستالژي‬ ‫رياست‌جمهوري ساركوزي‪g .‬‬ ‫پيامدهاي قطعي گسترده برق در هند‬ ‫‪61‬‬
‫گفت وگو‬ ‫گفت وگو‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫گفت‌وگوي زهير توكلي با حميدرضا برقعي‬ ‫شاعر مذهبي و شعر سياسي‬ ‫س�ردبير ما كه خداوند بر عمر پربركت او بيفزايد تا ما هم در س�ايه آن نفس نفيس‪ ،‬قلمي‌ بيندازي�م و ناني به خانه ببريم‬ ‫يعني آقاي س�عيد آجورلو‪ ،‬عالقه‌اي دارد به س�يد‌حميدرضا برقعي از آن دس�ت كه هرچند وقت يكبار از جانب ايش�ان پيغام‬ ‫مي‌رسد كه با برقعي مصاحبه كن‪ .‬من تعجب نمي‌كنم چون كم نديده‌ام كساني را كه به همين سياق‪ ،‬پيگير كارهاي برقعي‌اند‪.‬‬ ‫برقعي براي خود من يك نمونه بارز از كس�اني است كه عنايتي ش�امل حالشان مي‌شود كه در اين دس�تگاه اهل‌بيت نوكران‬ ‫و غالمان كم نيس�تند‪ ،‬ولي از اين ميان «ت�ا كه قبول افتد و ك�ه در نظر آيد»‪ .‬امي�دوارم برقعي تا آخر قدر اي�ن اقبال مردم به‬ ‫ش�عرهاي اهل بيتي‌اش را بداند و هرگ�ز منقبت و مرثي�ه آل‌اهلل را با هيچ چيز ع�وض نكند‪ .‬در اين مصاحب�ه‪ ،‬درباره برخي از‬ ‫مباحث بنيادين شعر مذهبي سخن رفته است مثل اينكه آيا ش�اعر مذهبي مكلف است كه در شعر مذهبي حتما تعهدي نسبت‬ ‫به مس�ائل روز سياس�ي نش�ان بدهد؟ يا آنكه غلو چيس�ت و دامنه‌اش تا كجاس�ت؟‪ ...‬فكر مي‌كنم به خواندنش بيارزد‪.‬‬ ‫‪62‬‬
‫در اين ‪ 80‬بيتی كه تا به حال سروده‌ايد‪ ،‬به كجاي‬ ‫قصه رسيده‌ايد؟‬ ‫‪ l‬البته برخي از اين مراحل و منازل تكميل نش��ده‪.‬‬ ‫روايت والدت‪ ،‬ليله المبیت‪ ،‬غزوه اح��د و واقعه غديرخم تا‬ ‫حدودي تكميل شده‪ ،‬اما موضوعات ديگر كامل نشده و تنها‬ ‫چند بيت از آنها را گفته‌ام‪.‬‬ ‫در اي�ن كار ش�ما قصد داري�د به تاري�خ منظوم‬ ‫بپردازي�د ي�ا تعبي�ر ش�اعرانه‌اي از زندگ�ي‬ ‫حضرت امير‪ -‬عليه السالم‪ -‬است؟‬ ‫‪ l‬من فكر مي‌كنم كه بعده��ا بايد منتقدان ادبي در‬ ‫مورد كار نظر بدهند كه تا چه حد كار شاعرانه و موفق بوده‪.‬‬ ‫اما نيتم اين اس��ت كه يك كار بينا‌بيني ارائه دهم‪ .‬از همان‬ ‫ابتدا كه به شعر به صورت جدي پرداختم‪ ،‬نگاهم به شعر اين‬ ‫بود كه زبان شعري‌ام يك فضاي عام‌فهم خاص‌پسند داشته‬ ‫باشد؛ يعني هم مداحان بتوانند در هيات‌ها از آن استفاده كنند‬ ‫و هم مخاطبان جدي ش��عر‪،‬آن را به عنوان يك كار جدي‬ ‫فاخر بپذيرند كه داراي آرايه‌ها و صنايع ادبي است‪.‬‬ ‫س�وال قبل�ي‪ ،‬ناظر ب�ه اي�ن واقعيت اس�ت كه‬ ‫س�رودن ش�عر زندگينامه‌اي ي�ا تاري�خ منظوم‬ ‫در ادبي�ات ش�يعي‪ ،‬س�ابقه دارد‪ ،‬مث�ل منظومه‬ ‫الهامي‌كرمانشاهي درباره عاش�ورا يا علي‌نامه‪.‬‬ ‫شما چقدر به اين تجربه‌هاي قبلي نظر داشته‌ايد؟‬ ‫‪ l‬حدود‪ ٨٠‬بيت‪.‬‬ ‫به نظر شما شعري كه مي‌شود در هيات‌ها استفاده‬ ‫كرد چه نوع شعري است؟‬ ‫‪ l‬اول من يك نكته را عرض كنم كه فكر مي‌كنم‬ ‫كمتر به آن پرداخته شده‪ .‬آن هم اين اس��ت كه بعد از دوره‬ ‫صفويه شعر مذهبي ما به سمت مرثيه‌سرايي صرف حركت‬ ‫كرد و كار به جايي رس��يد كه حتي كلماتي كه تداعي‌كننده‬ ‫خواري و زبوني هستند با بس��امد باال به مراثي اهل‌بيت راه‬ ‫يافت‪ .‬متاسفانه امروز كه نگاه مي‌كنيم رويكرد اكثر شعرهاي‬ ‫آئيني معاصر ما كه در برخي هيات‌ها خوانده مي‌شود صرفا‬ ‫گفت وگو‬ ‫تا به‌حال چند بيت از اين مثنوي را سروده‌ايد؟‬ ‫فكر مي‌كنم منظورتان منظومه هجرت باشد؟‬ ‫‪ l‬بل��ه‪ .‬آن كار ه��م همين‌طور اس��ت‪ ،‬يعني يك‬ ‫مثنوي اس��ت كه بيت ترجيع مي‌خورد‪ .‬يا درباره جنگ احد‬ ‫آقاي محمد كاظم كاظمي‌با اسلوبي ش��بيه آقاي معلم دو‬ ‫مثنوي معروف دارند كه داراي نگاهي متفاوت است‪ .‬اما زبان‬ ‫ت از آن استفاده كرد‪.‬‬ ‫آقاي معلم زباني نيست كه بتوان در هيا ‌‬ ‫خاص‌پسند است‪ ،‬اما عام‌فهم نيست‪.‬‬ ‫وارد بحث آسيب‌شناسي ش�ديد‪ .‬من اين گونه‬ ‫فهميدم كه به خاطر غلبه فضاي س�وگ و مرثيه‬ ‫در هيات‌ها‪ ،‬شاعراني كه دوست دارند شعرشان‬ ‫در هيات‌ها خوانده شود و ناچار شعرشان بايد به‬ ‫كار مداح بيايد‪ ،‬بالطبع مي‌روند به اين سمت؛ به‬ ‫هرحال شعر قرار است جايي خوانده شود و قرار‬ ‫است بالفاصله تاثيرش ديده ش�ود‪ ،‬يعني مداح‬ ‫خودش مي‌گويد كه اين ش�عر مجل�س را تكان‬ ‫نمي‌دهد ي�ا اينكه با اين ش�عر نمي‌ت�وان گريه‬ ‫گرفت‪ .‬من فرمايش ش�ما را اين طور احس�اس‬ ‫كردم‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫اول از كارهاي جديدتان برایمان بگویید؟‬ ‫‪l‬كار جدي كه اي��ن روزها درگير آن هس��تم‪ ،‬يك‬ ‫مثنوي اس��ت كه نزديك به هشت ماه اس��ت آن را شروع‬ ‫كرده‌ام‪ .‬اين منظومه از والدت اميرالمومنين آغاز مي‌ش��ود‬ ‫و ب��ه ليله‌المبيت‏‪ ،‬عروس��ي حضرت زه��را(س) و حضرت‬ ‫علي(ع)‪ ،‬جن��گ احد‪ ،‬غديرخم‪ ،‬ماجراي كوچ��ه و بعد از آن‬ ‫‪ ٢٥‬سال س��كوت حضرت علي(ع) و جنگ جمل و صفين و‬ ‫نهروان و اگر توفيق داشته باشم ادامه بدهم روايت شهادت‬ ‫حضرت موالست و سرانجام آن را با اشاراتي به بحث ظهور‬ ‫حضرت قائم خواهم بست‪ .‬هنوز اين كار تمام نشده‪ ،‬اما نيتم‬ ‫این است كه يك مثنوي روايت‌دار از كار دربيايد و به صورت‬ ‫يك مجموعه چاپ ش��ود‪ .‬اين مثنوي بي��ن غزل‪ ،‬مثنوي و‬ ‫ترجيع‌بند است‪ .‬زيرا در پايان هر قصه اين بيت ترجيع كه‪:‬‬ ‫مي‌رود قصه ما سوي سرانجام آرام‬ ‫قصه عشق ورق مي‌خورد آرام آرام‬ ‫وجود دارد كه بعد از آن به قصه بعدي پرداخته مي‌شود‪.‬‬ ‫‪ l‬قصد داش��تم در همان فضاهاي كالس��يك كار‬ ‫را پيش ببرم كه با تحميديه ش��روع مي‌ش��ود و ب��ا مدح و‬ ‫منقبت‌ پيامبر ادامه پيدا مي‌كند‪ ،‬اما ديدم كار خيلي گسترده‬ ‫مي‌ش��ود‪ .‬من واقعا جاي اين نوع كارها را در ش��عر معاصر‬ ‫خالي مي‌دانم‪ ،‬خصوصا در شعر مذهبي‪ .‬حوصله‌ها كم شده‬ ‫و بيشتر قالب‌هايي كه دوستان ما دارند كار مي‌كنند رباعي‬ ‫و غزل است‪ .‬كمتر به منظومه‌‌سرايي پرداخته مي‌شود‪ .‬من‬ ‫فكر مي‌كنم دوستان شاعر بر اين گمان هستند كه مخاطب‬ ‫نمي‌پسندد يا اينكه حوصله شعر بلند را ندارد‪ .‬در حالي كه فكر‬ ‫مي‌كنم دوستان مداح از شعر بلند در جلسات استقبال كنند‪.‬‬ ‫آنجا زمان‪ ،‬بيشتر است و چه بسا شعر بلند بيشتر به كار مداح‬ ‫بيايد‪ ،‬اصال مستمع آمده تا ش��عر بشنود‪ .‬گاهي وقت‌ها شده‬ ‫كه ما براي دوستان مداح غزلي را مي‌خوانيم‪ .‬مي‌گويند كه‬ ‫اين كار كوتاه است و زود تمام مي‌شود‪ .‬افزون بر اين‪ ،‬نكته‬ ‫ديگري هم هس��ت؛ در يك غزل چهار‪ ،‬پن��ج بيتي باتوجه‬ ‫به بيت‌محور بودن غزل‪ ،‬زياد نمي‌شود روايت كرد‪ .‬در مثنوي‬ ‫بهتر مي‌توان اين كار را انجام داد‪ .‬در شعر كالسيك ما چند‬ ‫منظومه معروف درباره حضرت امير‪-‬عليه‌الس�لام‪ -‬داريم‬ ‫مثل ابن‌حسام خوسفي كه يك كار مفصل با همين مضمون‬ ‫دارد كه البته هنوز هم كامل چاپ نشده به نام خاوران‌نامه‪.‬‬ ‫ولي يك مقدار كه جلو‌تر بياييم آق��اي معلم دامغاني‬ ‫در شعر معاصر يك منظومه‌اي دارد كه به داستان پيامبران‬ ‫پرداخته‪.‬‬ ‫مرثيه است‪ .‬تا آنجا كه اين روزها با تركيب غزل مرثيه آشنا‬ ‫مي‌شويم‪ .‬من فكر مي‌كنم كه بعد عرفاني و حماسي عاشورا‬ ‫تا حدودي در شعر عاشورايي مغفول مانده‪ .‬از اين نمي‌گذرم‬ ‫كه مرثيه باعث ماندگاري عاشورا شده‪ ،‬اما بايد به بعد عرفاني‬ ‫هم بيشتر پرداخته شود‪.‬‬ ‫يكي از دوستان مداح كه صحبت مي‌كرد مي‌گفت علت‬ ‫اينكه جلسات دوستان آذري زبان اينقدر ديگران را تحت‌تاثير‬ ‫قرار مي‌دهد‪ ،‬اين اس��ت كه ابتدا مدح حضرت سيدالشهدا و‬ ‫حضرت عباس(ع) را مي‌خوانند‪ .‬مخاطب وقتي مي‌بيند كه‬ ‫براي چه شخصيت بزرگي چه اتفاقي افتاده بيشتر تحت تاثير‬ ‫قرار مي‌گيرد‪.‬‬ ‫اما م��ا مي‌آييم و از «ب»‌بس��م‌اهلل با غ��زل و مرثيه و‬ ‫مصيبت آغاز مي‌كنيم و اصال از گودال قتلگاه شروع مي‌كنيم‬ ‫و رويكردمان گريه گرفتن اس��ت‪ .‬پرداخت��ن به موضوعات‬ ‫حماس��ي و ارزش��ي و مخصوصا مكتبي و عرفاني كم‌شده‪.‬‬ ‫مي‌خواهم بگويم كه بايد دركن��ار اينها پنديات و بحث‌هاي‬ ‫اخالقي باش��د كه قبال در هيات‌هاي ما بوده و امروزه حذف‬ ‫شده‪ .‬دغدغه‌اي چند سالي است كه در ذهن من هست؛ امروز‬ ‫در روضه‌ها و ذك��ر مصائب ما جاي حضرت س��كينه‌(س)‬ ‫خالي است ش��خصيتي كه كامال حماس��ي بوده و پابه‌پاي‬ ‫حضرت زينب(س) خطب��ه مي‌خواند و مردان��ه وارد عمل‬ ‫مي‌ش��ود‪ .‬دقيقا جاي آن ش��بي كه در گذش��ته به حضرت‬ ‫سكينه‌(س) پرداخته مي‌شد‪ ،‬االن خالي است‪ .‬چرا؟‬ ‫منمعتقدمكهنبايدشخصيتحماسيكهتاثيرفراوانيدر‬ ‫اين تاريخ داشته كنار گذاشته شود‪ .‬سال‌هاست دل تنگ شنيدن‬ ‫روضه و ماجراي حضرت سكينه هستم‪ .‬شعر مذهبي ما دارد‬ ‫وارد اين فضا بيش از پيش مي‌ش��ود‪ .‬باز هم تاكيد مي‌كنم‬ ‫كه س��وگ بايد باش��د‪ ،‬اما نه اينكه جاي حماس��ه و عرفان‬ ‫گرفته شود‪.‬‬ ‫‪ l‬خالصه آن ش��ايد اينطور باش��د كه امروزه روز‪،‬‬ ‫تفكر شاعر برمداح تاثير نمي‌گذارد‪ ،‬تفكر مداح بر شاعر تاثير‬ ‫مي‌گذارد‪ .‬درحالي كه بايد دقيقا برعكس باشد‪.‬‬ ‫ش�ما داري�د در م�ورد حض�رت امير ش�عر بلند‬ ‫مي‌نويسيد‪ .‬در چنين كاري نقش پژوهش شاعر‬ ‫بسيار مهم است‪ .‬شاعر مذهبي بايد ديد وسيعي‬ ‫نس�بت ب�ه موضوع�ي ك�ه در رابطه با آن ش�عر‬ ‫مي‌گويد داشته باشد‪ .‬اين غير از اشراق و الهام و‬ ‫فيض خود اهل‌بيت است‪ ،‬يعني ظرف بايد قابليت‬ ‫داشته باش�د كه مظروف در آن جای بگيرد‪ .‬شما‬ ‫با توجه به اين مثنوي چقدر كار پژوهش�ي انجام‬ ‫داده‌ايد و چه كتاب‌هايي خوانده‌ايد؟‬ ‫‪ l‬من درد‌دلي دارم‪ .‬يك مقدار هم كار شعرا در اين‬ ‫قضيه سخت شده است‪ .‬بيشتر دوس��تان شاعر ما يافته‌ها و‬ ‫شناختشان از دوستان مداح اس��ت‪ .‬يعني مطالعه شخصي‬ ‫ندارند‪ .‬همان چيزهايي را كه از مداح شنيده‌اند در يك قالب‬ ‫ديگر يا به يك زبان و نگاه ديگر تحويل مداح مي‌دهند‪.‬‬ ‫منابع دست اول ما خيلي زياد اس��ت‪ ،‬ولي به برخي از‬ ‫موضوعات بسيار مهم‪ ،‬بسيار كم پرداخته شده است‪.‬‬ ‫به‌عنوان مثال همين موض��وع ليله‌المبيت اگر تورق‬ ‫بكنيد شايد چندتا ش��عر در اشعار آقاي س��ازگار پيدا كنيد و‬ ‫‪63‬‬
‫چشمگيرترين اتفاق‪،‬همين بحث پوست‌اندازي زبان شعر هيات‌هاست؛‬ ‫به روز شدن و نزديك شدن به زبان معاصر بدون هيچ شك و شبهه‌اي‬ ‫نزديك شدن به زبان شعري قيصر امين‌پور‌‪ ،‬سلمان هراتي و سيدحسن‬ ‫حسيني مثلث بي‌بديل شعر فارسي در ادبيات معاصر است‪ .‬اين‬ ‫پوست‌اندازي الزم هم بود‪.‬‬ ‫گفت وگو‬ ‫بس يا بحث مباهله كه ش��يعه به اين مساله افتخار مي‌كند‪.‬‬ ‫شعب‌ابيطالب و حضور حضرت خديجه‪ ،‬حضرت علي(ع) و‬ ‫حضرت زهرا(س) در شعب ابيطالب‪ .‬اينها مسائلي است كه‬ ‫حلقه مفقوده ماست و بيشتر به موضوعات احساسي پرداخته‬ ‫شده و اين به مسائل كمتر توجه شده است‪.‬‬ ‫حقي هم ب��ه بعضي از ش��عرا مي‌دهم‪ .‬من اي��ن را با‬ ‫افتخار عرض مي‌كنم كه دو يا س��ه ش��عر ب��راي حضرت‬ ‫علي‌اكب��ر(ع) دارم و ش��فاف و صميم��ي‌بگوي��م كه اين‬ ‫ش��عرها را تقديم مي‌كنم به آقاي س��يدمهدي ش��جاعي و‬ ‫دكتر س��نگري ب��ه خاطر كت��اب « پدر‪ ،‬عش��ق‪ ،‬پس��ر»‬ ‫آقاي شجاعي و «دوباره پيامبر» آقاي سنگري‪ .‬چرا؟ واقعا‬ ‫براي شاعر خيلي س��خت اس��ت كه مثال منتهي‌االمال يا‬ ‫لهوف را بخوان��د با آن زبان قديمي‌و كالس��يك و بخواهد‬ ‫ب��ا آن‪ ،‬يك حال و ه��واي ش��اعرانه بگي��رد و آن را تبديل‬ ‫به ش��عر كند‪ .‬اما وقتي هم��ان اطالعات تاريخ��ي تبديل‬ ‫به نثر ش��اعرانه معاصر مي‌شوند كتاب كش��تي پهلو گرفته‬ ‫به وجود مي‌آي��د‪ .‬يا آفتاب در حجاب يا س��قاي آب و ادب و‬ ‫براي ش��اعر خيلي راحت‌تر است نوشتن ش��عر با استفاده از‬ ‫چنين كتاب‌هايي‪.‬‬ ‫من در پاسخ به پرسش شما سوال مي‌كنم‪ «:‬منبعي كه‬ ‫شاعر دارد چيست؟ منبع همان منتهي‌اآلمال و نفس‌المهموم‬ ‫است؟ كه قلم سنگيني دارند‪ .‬چه برس��د به اينكه بخواهم‬ ‫حس ش��اعرانه هم بگيرم‪ ،‬ولي كتاب «آيينه‌داران آفتاب»‬ ‫آقاي دكتر س��نگري بر من خيلي تاثير داشت و توانستم به‬ ‫وسيله آن‪ ،‬شخصيت‌هاي كمتر ديده شده در كربال را بهتر‬ ‫ببينم و شاعرانه‌تر به آنها نگاه كنم‪».‬‬ ‫خالصه اين نكته هم هس��ت‪ .‬يك ق��دم آن كتاب‌ها‬ ‫به شعر نزديك شود تا شاعر هم ‪ 10‬قدم به حقايق و دقايق‬ ‫تاريخي نزديك ش��ود‪ .‬اگر اين كار توسط بعضي از دوستان‬ ‫كه دست به قلم هس��تند‪ ،‬صورت بگيرد كار شاعر راحت‌تر‬ ‫مي‌ش��ود‪ .‬خالصه اينكه من فكر مي‌كنم اگ��ر كتاب‌هايي‬ ‫با نثر ش��اعرانه به ش��خصيت‌هايي همچ��ون امام‌هادي و‬ ‫امام عسگري پرداخته شود شعر‌هاي فراواني در باره اين ائمه‬ ‫غريب هم سروده خواهد شد‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫به نظر مي‌رس�د در اين ‪ ١٠‬س�ال اخير يك نسل‬ ‫جديد به تبار شاعراني كه شعرشان در هيات‌ها‬ ‫خوانده مي‌ش�ود‪ ،‬افزوده شده اس�ت‪ .‬اگر تمايل‬ ‫داريد درباره اين نس�ل جديد ش�اعران هياتي با‬ ‫هم صحبت كنيم‪.‬‬ ‫‪ l‬خوشبختانه و شكرخدا‪ ،‬اولين اتفاقي كه اين سال‌ها‬ ‫افتاده و چش��مگيرترين اتفاق‪،‬همين بحث پوس��ت‌اندازي‬ ‫زبان شعر هيات‌هاست؛ به روز شدن و نزديك شدن به زبان‬ ‫معاصر بدون هيچ ش��ك و ش��بهه‌اي نزديك شدن به زبان‬ ‫شعري قيصر امين‌پور‌‪ ،‬س��لمان هراتي و سيدحسن حسيني‬ ‫مثلث بي‌بديل ش��عر فارس��ي در ادبيات معاصر اس��ت‪ .‬اين‬ ‫پوست‌اندازي الزم هم بود‪ .‬نه فقط در زبان‪ ،‬بلكه در مضمون‬ ‫هم الزم بود‪ .‬تعابير و تمثيل‌ها و استعاره‌ها كه براي اهل بيت‬ ‫هم در مرثيه و هم در حماسه استفاده مي‌شد نياز به نوآوري‬ ‫دارد‪ .‬من چون ارتباط مستقيم دارم از زبان مداحان مي‌گويم‪.‬‬ ‫خيلي‌ها مي‌گويند كه ما اگر امروز آن ش��عرهاي قديم را در‬ ‫هيات‌ها بخوانيم از ما نمي‌پذيرن��د‪ .‬مداح‪ ،‬مخاطبش جوان‬ ‫است و زبان جوان‌پسند مي‌خواهد‪ .‬اما يك مقدار اين قضيه‬ ‫‪64‬‬ ‫باعث شده كه ش��عر كه يك بعدش جس��ارت است‏‪ ،‬گاهي‬ ‫از بعضي از خط‌‌قرمز‌ها عبور كند‪ .‬يعن��ي اينكه در بعضي از‬ ‫مجالس نگاه مي‌كنيم مي‌بينيم ش��اعر به خاطر استفاده از‬ ‫يك مضمون جديد فراموش كرده كه در مورد چه ساحتي و‬ ‫چه آستاني دارد صحبت مي‌كند و فدا مي‌كند همه چيز را به‬ ‫پاي آن مضمون‪ .‬گاهي دوس��تان مداح هم بدون توجه آنها‬ ‫را مي‌خوانند‪ .‬زياد شدن اين اتفاق رفته‌رفته آفتي را به وجود‬ ‫مي‌آورد‪ .‬من سوالي از دوس��تان هميشه مي‌پرسم و آن اين‬ ‫اس��ت كه امروز اين روضه را در مورد حضرت زهرا (س) از‬ ‫خودت ساختي و خواندي سال ديگر چه مي‌خواهي بگويي؟‬ ‫مطمئنا مخاطب تو س��ال ديگر چي��ز جديدتري از تو‬ ‫مي‌خواهد‪ .‬هميش��ه س��وال من اين بوده كه اي��ن تا كجا‬ ‫مي‌خواهد پيش برود‪ .‬باالخره ما ي��ك توقفي بايد بكنيم و‬ ‫نگاهي به گذشته بيندازيم‪.‬‬ ‫اما شعر مذهبي ما دو سطح و دو نوع استفاده و دو نوع‬ ‫مخاطب دارد؛ يكي شعرهاي مذهبي كه در كنگره‌ها استفاده‬ ‫مي‌شود و ديگری شعرهايي كه در هيات‌ها استفاده مي‌شود‪.‬‬ ‫شعرهايي كه در هيات‌هاي ما اس��تفاده مي‌شود يك مقدار‬ ‫اين خط‌‌قرمز‌ها را رد ك��رده؛ چيزهايي كه حتي در مثال هم‬ ‫نمي‌توان آن را اينجا بيان كرد‪ .‬اوضاع از اين نظر واقعا وخيم‬ ‫است‪ .‬يادم هست يكي از اس��اتيد ما همان اوايل كه ما وارد‬ ‫بحث شعر هياتي شده بوديم‪ ،‬مي‌گفتند‪« :‬كسي كه برمي‌دارد‬ ‫قرآن را منظوم مي‌كند يا نهج‌البالغه را منظوم مي‌كند‪،‬بايد‬ ‫به چنين كسي گفت كه تو از اين زيباتر كه چيزي نمي‌تواني‬ ‫بگويي‪ .‬مقتل هم اگر قرار اس��ت بگوي��ي صرفا اگر منظوم‬ ‫باشد بدون بحث شاعرانگي آن باز هم چيزي نگفته‌اي‪ .‬اگر‬ ‫توانس��تي يك روضه و مرثيه را با كنايه و ايهام بگويي هنر‬ ‫كرده‌اي‪ .‬اگر نمي‌تواني نگو‪ .‬هيچ اتفاقي نمي‌افتد‪».‬‬ ‫پس ش�ما زبان كناي�ي را در مرثيه‌ه�اي مذهبي‬ ‫خيلي مهم مي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬بنده معتق��دم كه مهم‌تري��ن آرايه ادب��ي كه در‬ ‫مرثيه‌سرايي بايد از آن استفاده شود‪ ،‬كنايه و ايهام و استعاره‬ ‫است‪.‬‬ ‫چرا اين سه آرايه را بيشتر از همه آرايه‌ها در مرثيه‬ ‫مهم مي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬البد آن مثال قديمي‌را شنيده‌ايد كه اگر به سيبل‬ ‫نزنيد و به بغل آن بزني��د خود نقطه‪ ،‬پررنگ‌ت��ر و واضح‌تر‬ ‫مي‌ش��ود‪ .‬يك مثال از روي تجربه خودم بزنم‪ .‬شعري گفته‬ ‫بودم كه فكر مي‌كردم در هيات به هيچ وجه جواب نمي‌دهد‪.‬‬ ‫من اسمش را مي‌گذارم شعر اجتماعي‪ .‬شعر اين بود‪:‬‬ ‫زيرباران دوشنبه بعدازظهر‬ ‫اتفاقي مقابلم رخ داد‬ ‫وسط كوچه ناگهان ديدم‬ ‫زن همسايه بر زمين افتاد‬ ‫سيب‌ها روي خاك غلتيدند‬ ‫چادرش در ميان گردوغبار‬ ‫قبال اين صحنه را نمي‌دانم‬ ‫در من انگار مي‌شود تكرار‬ ‫آه سردي كشيد حس كردم‬ ‫كوچه آتش گرفت از اين آه‬ ‫تا سرآسيمه گريه در گريه‬ ‫پسر كوچكش رسيد از راه‬ ‫من اين ش��عر را با اين ني��ت گفتم كه اگ��ر در همين‬ ‫روزگار ما نه با ابعاد آن اتفاق درد‌آور در تاريخ اس�لام ولي با‬ ‫مش��ابهت‌هايي حداقلي براي يك زن ديگري چنين اتفاق‬ ‫س��اده‌اي رخ دهد‪ ،‬چقدر ناراحت‌كننده است‪ .‬طبعا اين شعر‬ ‫در بر‌دارنده اشاره‌اي به ماجراي حضرت زهرا(س) بود و هيچ‬ ‫تصريحي به آن نداشت‪ .‬جالب است بدانيد كه هيچ‌كدام از‬ ‫ش��عرهايي كه تا به امروز گفتم به اندازه اين شعر تاثيرگذار‬ ‫نبود ‌ه است‪.‬‬ ‫كنايه مطمئنا تاثيرش از مس��تقيم‌گويي بيشتر است‪.‬‬ ‫البته معتقدم روز عاش��ورا باي��د از روي مقت��ل خواند و اين‬ ‫س��فارش مقام معظم رهبري هم هس��ت‪ ،‬اما اگر قرار باشد‬ ‫هر روز مس��تقيم به اين ماجرا بپردازيم و تازه يك مقدار هم‬ ‫پرو بال به آن بدهيم و هيچ ش��اعرانگي هم در آن نباش��د‪،‬‬ ‫زمينه براي تحريف كامال مهيا مي‌شود چون مدام مجبوريم‬ ‫بيشترش بكنيم‪ .‬به خدا قسم خود قضيه آنقدر سنگين بوده‬ ‫كه ما نياز نداشته باش��يم چيزي به آن اضافه كنيم‪ .‬ما چون‬ ‫در ق��م زندگي مي‌كنيم س��ال‌ها در روضه‌ه��اي مراجع كه‬ ‫مي‌رفتيم و شركت مي‌كرديم‪ ،‬مي‌ديديم همان شعر محتشم‬ ‫را مي‌خواندند و همان جمله‌اي كه حضرت زينب(س) روي‬ ‫تل زينبيه فرم��ود خطاب به رس��ول خدا‪ .‬يعن��ي همان را‬ ‫مي‌خواندند و گريه هم مي‌كردند‪ .‬دنب��ال روضه جديد هم‬ ‫نبودند‪.‬‬ ‫يك كس��ي مي‌گفت كه يك مداحي را دعوت كردند‬ ‫به يكي از اين شهرها‪ .‬يك روضه و شعري را خواند‪ .‬يكي از‬ ‫مس��تمعين گفت اين روضه را پارسال هم خواندي پولش را‬ ‫هم گرفتي‪ .‬امسال چه آورده‌اي براي ما؟ مداح اگر قرار باشد‬ ‫به اين سمت مخاطبش را ببرد در نهايت اين اتفاق مي‌افتد‪.‬‬ ‫دنبال يك روضه جديد مي‌گردند م��ردم‪ .‬اما خود آن‬ ‫اتفاق و واقعه اوليه و اصيل كه در مقاتل معتبر چندان پرحجم‬ ‫هم نقل نش��ده آن قدر ظرفيت دارد ك��ه از زواياي جديد و‬ ‫با بيان‌هاي ش��اعرانه جديد روايت ش��ود و نيازي به روضه‬ ‫جديد نداريم‪.‬‬ ‫بعد از اينكه موس�يقي پاپ در سال‌هاي دهه ‪70‬‬ ‫باب ش�د و مجاز اعالم ش�د و بعدت�ر هم فضاي‬ ‫ارتباط�ي گس�ترده ش�د و س�ي‌‌دي و اينترنت و‬ ‫ماه�واره آم�د‪ ،‬اي�ن روي نغم�ات ع�زاداري‬ ‫تاثيرگذاش�ت و فراتر از آن‪ ،‬نوع عزاداري تغيير‬ ‫كرد‪ .‬البته اين موضوع‪ ،‬تنها مولفه دخيل در تغيير‬ ‫شيوه عزاداري نيست‪ .‬اما سهم اين مولفه يعني‬ ‫موس�يقي پاپ در تغيي�ر زبان و مضامين اش�عار‬ ‫هياتي به نظر خيلي مهم مي‌آيد‪ .‬آن نغمات سنتي‬ ‫كه در هيات‌ها ايراد مي‌ش�د‪ ،‬كنار گذاش�ته ش�د‬ ‫و ملودي‌هاي ترانه‌ه�اي پاپ‪ ،‬م�ورد توجه قرار‬ ‫گرفت‪ .‬متقابال موسيقي پاپ هم بايد با شعر پاپ‬ ‫بيايد‪ .‬مي‌خواهم بدانم اين بليه در چند سال اخير‬ ‫كمتر شده يا نه؟‬ ‫‪ l‬حس مي‌كنم در اين چند سال توجه‌ها بيشتر شده‬ ‫و خيلي از مداحان فهميده‌اند كه اين سمت و سوي درستي‬ ‫نبوده است‪ .‬زماني كه ما بچه بوديم پدر ما را مي‌برد به يك‬ ‫هياتي به اسم هيات انصار‌الحسين درحسينيه احمديه خيابان‬ ‫ايران كه صدس��ال سابقه داش��ت‪ .‬مدل عزاداري اينطوري‬ ‫نبود‪ .‬ظهر عاشورا كه ديگر سنگين‌ترين روز است‪ ،‬قسمت‬ ‫سينه‌زني مراسم‪ ،‬نهايتا يك س��اعت طول مي‌كشيد‪ .‬قبل‬ ‫از سينه‌زني‪ ،‬س��خنراني‌ بود تا وقتي موقع عزاداري مي‌شد‪.‬‬ ‫نزديك به نيم‌س��اعت روضه و ذكر مصيبت بود‪ .‬در نهايت‬ ‫لخت مي‌شدند و ‪ ٤٥‬دقيقه الي يك س��اعت سينه مي‌زدند‬ ‫و تمام مي‌شد‪.‬‬ ‫نقش اين ريتم‌ه��ا‌ و تكرارها اينقدرپررن��گ نبود در‬
‫هيات‌هاي سنتي ما‪ .‬اصال احس��اس مي‌شود كه اين سبك‬ ‫جديد عزاداري شعر فاخر را پس مي‌زند‪.‬‬ ‫اول اينكه من خودم ش��خصا به هيچ وجه با نوآوري‬ ‫مخالف نيستم‪ .‬اگر آن خط قرمز‌ها را نوآوري زيرپا نگذارد و‬ ‫در چارچوب سنت باش��د اتفاقا خيلي هم قشنگ و بجاست‪.‬‬ ‫نمي‌شود توقع داشته باشيم كه همه چيز تحت تاثير دوران‬ ‫جديد عوض شده باش��د به جز مداحي و س��بك عزاداري‪.‬‬ ‫ديدگاه من اينطور نيست‪ .‬احساس مي‌كنم كارهاي جديدي‬ ‫مي‌شود انجام داد كه مخاطب جديد و جوان امروز را بيشتر‬ ‫به هيات‌ها بكشاند‪.‬‬ ‫اما بايد اين را هم بگويم كه هرچند ش��ايد اين حرف‬ ‫خيلي تكراري باش��د‪ ،‬اما مي‌گويم كه قرار نيست با يك كار‬ ‫حرام‪ ،‬يك كار مستحب كنيم‪ .‬مطمئنا يك دوره‌اي اين اتفاق‬ ‫خيلي شديد شد و بدون تعارف سرم را هم باال مي‌گيرم و اين‬ ‫را مي‌گويم كه چش��م برخي مداحان ما به دهان خوانندگان‬ ‫آن‌طرف آبي بود‪.‬‬ ‫تا اين حد؟‬ ‫‪ l‬البته خوب مي‌دانيد ك��ه ديدگاه من با اين موضوع‬ ‫يعني ملزم دانس��تن ش��اعر عاش��ورايي بر گريز ب��ه وقايع‬ ‫سياسي ‪ -‬اجتماعي عصر منطبق نيست‪ .‬شما ممكن است‬ ‫گفت وگو‬ ‫من در «قبله مايل به تو» يك بيتي‬ ‫آورده‌ام كه خطاب به اميرالمومنين‬ ‫عليه‌السالم‪ -‬مي‌گويد‪« :‬كدام بنده‬‫خداتر از تو‪ ».‬من چطوري جواب‬ ‫بدهم وقتي آقاي استاد گرمارودي‬ ‫در مقدمه كتاب اين بيت را غلو‬ ‫مي‌دانند و مي‌گويند كه برقعي‬ ‫نزديك شده به شيعيان غالي‪ .‬از‬ ‫آن طرف آقاي استاد مجاهدي‬ ‫مي‌گويند اين چيزي نيست براي‬ ‫اميرالمومنين(ع)‪.‬‬ ‫اخيرا اين نقد و نظر را از برخي از شاعران انقالبی‬ ‫مي‌شنوم كه مي‌گويند شعر عاشورايي‪ ،‬اشارات‬ ‫سياسي و اجتماعي ندارد و ارتباطي با زمان حال‬ ‫پيدا نمي‌كند‪ .‬لب كالمش�ان اين اس�ت كه شعر‬ ‫عاش�ورايي ما م�دام در يك فض�ا مي‌چرخد و از‬ ‫اول تا آخر ذكر مصيبت است‪ .‬مي‌گويند كه شعر‬ ‫مذهبي باي�د ناظر به وقايع سياس�ي ‪ -‬اجتماعي‬ ‫زمانه هم باشد‪ .‬ديد شما نس�بت به اين موضوع‬ ‫چيست؟‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫‪ l‬بله‪ ،‬در اين حد‪ .‬واقع��ا غيرت من اجازه نمي‌داد اين‬ ‫را بپذيرم و خودم را به راه ديگری مي‌زدم‪ ،‬ولي مي‌ديديم كه‬ ‫خيلي راحت برخي دوس��تان مداح ما از ترانه‌هاي آن‌طرفي‬ ‫كپي مي‌كنند‪ .‬ولي باالخره دستگاه‪ ،‬دستگاه سيدالشهداست‬ ‫و هميشه خود آن بزرگواران مراقب نوكرانشان هستند و اين‬ ‫سال‌هاي اخير احساس مي‌كنم كه آن فضا خيلي تعديل شده‪.‬‬ ‫االن در بعض��ي از هيات‌هاي معتبر از ش��عرا دعوت‬ ‫مي‌كنند در جلسات بين منبر و مداحي ‪ ،‬شعر بخوانند‪ .‬اين در‬ ‫گذش��ته اگر هم بود تا اين حد نبود‪ .‬اگرچه شما معتقديد كه‬ ‫در گذشته سبك عزاداري‌ها بهتر بود‪ .‬بله‪ ،‬خوبي‌هاي بسيار‬ ‫زيادي داشت ولي يكي از نكات مثبتي كه اين سال‌ها اضافه‬ ‫شده اين است كه خيلي از دوستان شاعر ما را دعوت مي‌كنند‬ ‫در مراسم‌ متفاوت بين منبر و مداحي ش��عر مي‌خوانند‪ .‬اين‬ ‫اتفاق بسيار قشنگي است‪.‬‬ ‫البته تاكيد مقام معظم رهب��ري را در اين زمينه تاثير‬ ‫فراوان داشته اس��ت‪ .‬ايش��ان هر ساله در س��الروز والدت‬ ‫حضرت زهرا(س) با مداح��ان ديدار دارند و بر يك س��ري‬ ‫دغدغه‌ها تاكي��د متناوب داش��ته‌اند‪ ،‬من خاطرم هس��ت‬ ‫عين جمله ايشان را كه اصال مالكتان چرا گريه است؟ چرا‬ ‫نمي‌خواهيد درك و شعور مخاطب و مستمع را باال بياوريد‪.‬‬ ‫بازهم عرض مي‌كنم كه س��فارش اهل بيت به گريه‬ ‫بوده‪ ،‬اما شما نگاه كنيد ؛ دعبل خزاعي كسي است كه پيش‬ ‫امام رضا(ع) شعر مي‌خواند و حضرت پيراهن مباركشان را‬ ‫به او هديه مي‌دهند‪ .‬اين شخص يكي از اسطوره‌هاي شعر‬ ‫شيعي است‪ .‬حاال مفاهيم ش��عر دعبل را استخراج كنيم و‬ ‫با مفاهيم ش��عرهاي امروزي هيات‌ها مقايسه كنيم‪ .‬ببينيم‬ ‫ما كه ادعاي نوكري در اين دس��تگاه را داريم چه نسبتي با‬ ‫كس��اني مثل دعبل كه مورد تائيد خود حضرات معصومين‬ ‫بوده‌اند داریم‪ .‬ش��ورها را هم كه نگاه مي‌كنيم و مضاميني‬ ‫كه در آن اس��تفاده مي‌كنند‪ ،‬فرات��ر از دلتنگي براي كربال و‬ ‫بين‌الحرمين نيس��ت‪ .‬مطمئنا همه دلتنگ هستند و دوست‬ ‫دارند به آن صحن و سرا برسند‪ .‬اما اگر قرار باشد ساعت‌ها با‬ ‫همين ذكر سينه بزني و مضامين ايده‌آل مخاطب و مستمع‬ ‫همين باشد‪ ،‬مطمئنا يك جايي يك فضاي مهم‌تري تعطيل‬ ‫مي‌ماند ؛ با خودت كه فكر كني مي‌بيني كه به ش��خصيت‬ ‫حضرت سيدالشهدا با آن همه كرامت پرداخته نشده است‪.‬‬ ‫البته م��ن خ��ودم تخصص��ي در مورد س��بك‌هاي‬ ‫نوحه و مداحي ندارم‪ ،‬اما ب��ا چند تا از دوس��تان در قم مثل‬ ‫آقاي سلحش��ور و آقاي ميرداماد كار مي‌كن��م‪ ،‬آن هم به‬ ‫خاطر بركت آن در ماه محرم‪ .‬سبكي را به من مي‌دهند و اگر‬ ‫از سبك خوشم بيايد چند بندي را از باب تبرك برايشان كار‬ ‫مي‌كنم‪ .‬امروز خدا را شكر خوشبختانه توقع مستمع از مداح‬ ‫درباره شعر باال رفته؛ به ش��رط اين كه دوستان شاعر ما هم‬ ‫قدر اين موقعيت را بدانند‪ .‬اينطوري بگويم كه شاعر به سمت‬ ‫خواسته‌هاي مداح نرود‪.‬‬ ‫شعر اجتماعي ‪ -‬سياس��ي بگوييد كه تلميح داشته باشد به‬ ‫وقايع كربال و در جاي خودش هم بسيار ارزشمند است‪ ،‬اما‬ ‫شعر عاشورايي شعري است كه اهل بيت ترويج كرده‌اند و‬ ‫ي است كه در روز‬ ‫هدفش ذكر و به ياد آوردن آن اتفاق عظيم ‌‬ ‫عاشورا افتاد‪ .‬اتفاقا خود اهل بيت بر ذكر مصيبت و برگريستن‬ ‫و گرياندن بر مصيبت حسين ‪-‬عليه‌السالم‪ -‬تاكيد كرده‌اند‪.‬‬ ‫البته گريه‪ ،‬مراتب دارد؛ ممكن اس��ت كسي اشك معرفت‬ ‫بريزد و گريه‌اش گريه شوق و شهود باشد؛ همه كساني كه‬ ‫در مجلس ذكر مصيبت امام حس��ين(ع) شركت مي‌كنند در‬ ‫يك افق معرفتي نيستند‪ .‬ممكن است كسي با ذكر مصيبت‬ ‫امام حسين(ع) از عظمت و ش��كوه حماسي و اوج مناعت و‬ ‫بي‌نيازي آن حضرت و اهل بيت او و ياران او روحش به اهتزاز‬ ‫دربيايد و اشك بريزد و ممكن است كسي هم باشد كه صرفا‬ ‫جنبه فاجعه‌بار ماجرا متاثرش كند‪ .‬اينها همه در يك مجلس‬ ‫نشسته‌اند و يك چيز را اس��تماع كرده‌اند و آن ذكر مصيبت‬ ‫آقا ابا‌عبد‌اهلل الحسين(ع) است‪ .‬مقصودم اين است كه شعر‬ ‫عاشورا جوهره‌اي دارد كه «ذكر مصيبت» يعني ياد كردن‬ ‫از مصيبت است‪.‬‬ ‫اصال خود اشك انواع متفاوت دارد كه مرحوم عالمه‬ ‫ميرجهان��ي در كتاب«الب��كاء للحس��ين» مفص�لا به آن‬ ‫پرداخته‌اند‪ .‬واقعيت هم اين است كه گاهي انسان بر احوال‬ ‫خودش گريه مي‌كند نه بر امام حسين(ع)‪.‬‬ ‫راستش را بخواهيد من نه نگاه خيلي بسته سياسي را‬ ‫قبول دارم نه جسارتا اينكه بگوييم شعر عاشورايي فقط بايد‬ ‫مس��تقيم درباره حضرت باش��د‪ .‬در ابتداي همين گفت‌وگو‬ ‫عرض كردم كه ثقيل ش��دن جنبه س��وگ و سنگين شدن‬ ‫كفه حزن و اندوه در ش��عر عاش��ورايي از صفويه شروع شد‬ ‫و ادامه داش��ته تا امروز و اتفاقا تنها مقطعي كه يك تكاني‬ ‫شعرهاي عاشورايي ما خورده و به سمت حماسه‌سرايي رفته‪،‬‬ ‫همان سال‌هاي انقالب و جنگ است كه اصطالحاتي مثل‬ ‫يزيد زمان و حسين زمان و كربالي زمان را استفاده كردند‪.‬‬ ‫اگر قرار بود عاشوراي امام حسين(ع) در همان سال باشد و‬ ‫به روزگار ما كشيده نشود چه فايده‌اي داشت؟ من معتقدم‬ ‫دفاع مقدس و انقالب ما ادامه همان عاشوراس��ت و در اين‬ ‫هيچ ترديدي ندارم‪ .‬اما زاويه نگاه را نمي‌خواهم ببندم‪ .‬من‬ ‫گاهي شده در جلسات ش��عر كه در همين قم هم هست به‬ ‫دوستان مي‌گويم به موضوع شعر قرار نيست ما كاري داشته‬ ‫باشيم‪ .‬در بساط ش��عر آييني ما شعر عاش��قانه و عريان هم‬ ‫خوانده مي‌شود ولي مي‌گوييم چقدر شاعرانه است‪.‬‬ ‫اين بحثي كه ش��ما مي‌گوييد به نظ��ر من برمي‌گردد‬ ‫به تفاوت زاويه ديد شاعران‪ .‬كس��ي روحيه‌اش اجتماعي‌تر‬ ‫اس��ت و درد جامعه و درد روزگار خودش را دارد و اين دو را‬ ‫با هم مقايس��ه مي‌كند؛ عاش��وراي ديروز و امروز را‪ .‬امروز‬ ‫برادران شيعه ما را در بحرين دارند مي‌كشند و اين واقعا ادامه‬ ‫همان عاشوراست‪ .‬همانطور كه يزيد و افراد ناپاكش خاندان‬ ‫رسول خدا را كش��تند‪ .‬امروز هم وهابيون به خاطر كينه‌اي‬ ‫كه از اميرالمومنين(ع) دارند ش��يعه‌ها را مي‌كشند و من در‬ ‫اين شكي ندارم و اين را ادامه همان مي‌دانم‪ .‬همان حسادتي‬ ‫كه به مواليمان اميرالمومنين(ع) داش��تند و كينه‌اي كه به‬ ‫فاطمه زهرا(س) داشتند ادامه پيدا كرده و رسيده تا به امروز‬ ‫كه شيعيان را در بحرين مي‌كشند‪.‬‬ ‫اما يك كس��ي هم هس��ت كه زاويه نگاهش اينطور‬ ‫نيست‪ .‬خود من شايد شعرهايم صرفا بحث اميرالمومنين(ع)‬ ‫و عاشوراي آن زمان باش��د‪ .‬معتقدم اگر من احد را امروز به‬ ‫تصوير بكشم ذهن روشن و ذهني كه آزاد و باز است خودش‬ ‫مقايسه مي‌كند با آن روزگار و از تاريخ عبرت مي‌گيرد‪ .‬در واقع‬ ‫نفس زنده كردن ياد اهل بيت سازنده و تعالي‌بخش است‪.‬‬ ‫يك جمله مشهوري هس�ت كه مي‌گويد كل‌يوم‬ ‫‌عاش�ورا و كل‌ارض كربال‪.‬آن‌طور كه من تحقيق‬ ‫كردم گوي�ا در حديث بودن آن اتف�اق نظر وجود‬ ‫ندارد‪ .‬خود اهل بيت جمله ديگري را هم گفته‌اند‬ ‫‪65‬‬
‫كه‪:‬اليومك كيوم�ك يا اباعبداهلل‪ .‬عاش�ورا فقط‬ ‫يك روز بوده در تاريخ و كربال يك جا بوده و تكرار‬ ‫نمي‌شود‪ .‬ممكن اس�ت جلوه‌هايي از كربال را در‬ ‫وقايع تاريخي ديگر ببينيم ولي نظيره‌س�ازي به‬ ‫نظر من شايد به اين سادگي‌ها نباشد‪.‬‬ ‫‪ l‬البته آقاي اس��تاد ميرباقري تفسيري بر اين دارد‬ ‫كه من سوادم آنقدري نيست كه بخواهم توضيح بدهم‪ .‬اما‬ ‫برداش��ت من اين اس��ت كه هر روز اين ماجرا دارد در عالم‬ ‫ملكوت مي‌افتد و هر روز دارد ام��ام زمان بر اين ماجرا گريه‬ ‫مي‌كند و يك ارتباطي به اين قضي��ه مي‌دهند‪ .‬دليل آن را‬ ‫گريه روز و شب امام زمان(عج) مي‌دانند كه گوشه‌اي از آن‬ ‫در زيارت ناحيه آمده است‪ .‬من معتقدم كه ريشه بسياري از‬ ‫مشكالت اجتماعي و سياسي ما در جامعه امروز اين است‬ ‫كه در آن بعد اصلي قضيه كم گذاشته‌ايم و اهل بيت را خوب‬ ‫و زيبا معرفي نكرده‌ايم و به خود عاش��ورا زياد نپرداخته‌ايم‪.‬‬ ‫ما ش��خصيت موال را به مردم خوب معرف��ي نكرده‌ايم‪ .‬اگر‬ ‫مردم شخصيت اميرالمومنين(ع) و حضرت زهرا(س) و امام‬ ‫حسين(ع) را باور كنند‪ ،‬اگر در ش��عر و مداحي و عزاداري ما‬ ‫شعور حضور داشته باشد و فقط شور نباشد‪ ،‬آن دل روشني كه‬ ‫به باور اصيل رسيده است‪ ،‬خود به خود در پرتو همان معرفتي‬ ‫كه در آيين عزاداري توام با عش��ق و ايم��ان دريافت كرده‪،‬‬ ‫مسائل سياس��ي و اجتماعي را تطبيق مي‌دهد و تشخيص‬ ‫مي‌دهد‪ .‬من ذهنيتم اين است‪ .‬كاري که در اين وقايع اخير‬ ‫گفت وگو‬ ‫‪1‬‬ ‫آخرين سوالي كه دارم اين است‪ :‬ما متهم هستيم‬ ‫كه در ش�عر مذهبي غلو مي‌كنيم‪ .‬شما مرز غلو را‬ ‫چه مي‌دانيد؟‬ ‫‪ l‬يك حد ومرزي داريم كه خط قرمز ماس��ت و آن‪،‬‬ ‫توحيد است‪ .‬به قول يكي از اس��اتيد‪ «:‬اينها كه موال را خدا‬ ‫مي‌دانند ارزش قضيه را پايين مي‌آورند‪ .‬اگر موال علي خدا بود‬ ‫و اين كار‌ها را مي‌كرد كه هنر نكرده بود‪ .‬هنر اين اس��ت كه‬ ‫موال علي(ع) بنده بود و كار خدايي مي‌كرد‪».‬‬ ‫من فكر مي‌كنم اين مرز مشخص شده است‪ .‬در زيارت‬ ‫جامعه كبيره هم هست كه‪ « :‬الفرق بينك و بينهم اال انّهم‬ ‫عبادك‪‌» .‬يعني اينكه ما فقط نمي‌توانيم سجده كنيم به آنها‪.‬‬ ‫حاال بعضي از اين غلو‌ها صرف‌نظر از مساله مفهومي‌ آن‪ ،‬از‬ ‫جنبه ش��اعرانه هم زيبا در‌نمي‌آيد‪ .‬مثال ما يك روايت دور‬ ‫بدون سندي پيدا مي‌كنيم در مورد موال كه نه عقالني است‬ ‫نه زيبا‪ .‬البته من بازهم اي��ن را صادقانه مي‌گويم؛ اين بحث‬ ‫در حد سواد من نيست‪ .‬من در «قبله مايل به تو» يك بيتي‬ ‫آورده‌ام كه خطاب به اميرالمومنين ‪-‬عليه‌السالم‪ -‬مي‌گويد‪:‬‬ ‫«كدام بنده خداتر از تو‪ ».‬من چطوري جواب بدهم وقتي آقاي‬ ‫همه رفتند‪ ،‬غمي نيست‪ ،‬علي(ع) مي‌ماند‬ ‫بخشي از سروده جديد حميدرضا برقعي با نام مثنوي علوي‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫چشم وا كن‪ ،‬اُحد آيينهء عبرت شد و رفت‬ ‫دشمن باخته بر جنگ مسلط شد و رفت‬ ‫آنكه انگيزه‌اش از جنگ غنيمت باشد‬ ‫با خبر نيست كه طاعت به اطاعت باشد‬ ‫داد و بيدادكه در بطن طال آهن بود‬ ‫چه بگويم كه غنيمت ركب دشمن بود‬ ‫داد و بيداد برادر كه برادر تنهاست‬ ‫جنگ را وا مگذاريد پيمبر تنهاست‬ ‫يك به يك در مالء عام و نهاني رفتند‬ ‫همه دنبال فالني و فالني رفتند‬ ‫همه رفتند غمي‌نيست علي(ع) مي‌ماند‬ ‫جاي سالم به تنش نيست ولي مي‌ماند‬ ‫مرد‪ ،‬موالست كه تا لحظه آخر مانده‬ ‫دشمن از كشتن او خسته شده در مانده‬ ‫در دل جنگ كجا خار و خسي مي‌ماند‬ ‫جگر حمزه اگر داشت كسي مي‌ماند‬ ‫مرد آن است كه سر تا قدمش غرق به خون‬ ‫آنچناني كه علي(ع) از احد آمد بيرون‬ ‫مي‌رود قصه ما سوي سرانجام آرام‬ ‫دفتر قصه ورق مي‌خورد آرام آرام‬ ‫مي‌رسد قصه به آنجا كه علي(ع) دل تنگ است‬ ‫مي‌فروشد زرهي را كه رفيق جنگ است‬ ‫چه نيازي دگر اين مرد به جوشن دارد‬ ‫ان يكاد از نفس فاطمه(س) برتن دارد‬ ‫فاطمه فاطمه با رايحه گل آمد‬ ‫ناگهان شعر حماسي به تغزل آمد‬ ‫مي‌رود قصه ما سوي سرانجام آرام‬ ‫دفتر قصه ورق مي‌خورد آرام آرام‬ ‫‪66‬‬ ‫نوشتم ش��عر بحرين بود كه آن هم واقعا با اعتقادم گفتم كه‬ ‫مي‌ديدم وهابيت در ميدان است و دارد شيعه را از بين مي‌برد‪.‬‬ ‫اينجا من هي��چ جايگزينی غير از اين ندي��دم كه اين اتفاق‬ ‫همان ماجراس��ت و كينه‌اي اس��ت كه از اميرالمومنين(ع)‬ ‫داشتند و االن سر باز كرده است‪.‬‬ ‫استاد گرمارودي در مقدمه كتاب اين بيت را غلو مي‌دانند و‬ ‫مي‌گويند كه برقعي نزديك شده به ش��يعيان غالي‪ .‬از آن‬ ‫طرف آقاي استاد مجاهدي مي‌گويند اين چيزي نيست براي‬ ‫اميرالمومنين(ع)‪.‬‬ ‫يكي از گرفتاري‌هاي كس��اني كه ش��اعران مذهبي‬ ‫را متهم مي‌كنند به غلو اين اس��ت كه با زبان ش��عر آشنايي‬ ‫ندارند‪ .‬اصال زبان ش��عر اصالتا جايگاه مبالغه و اغراق براي‬ ‫برجسته‌كردن مفاهيم است‪.‬‬ ‫مثال آقاي كاظمي‌گفت اين بيت تو غلو است و انگار‬ ‫همين بيت هم بود كه به آن ايراد گرفته بودند‪:‬‬ ‫راز خلقت همه پنهان شده در عين علي است‬ ‫كهكشان‌ها نخي از وصله نعلين علي است‪.‬‬ ‫به نظر من‪ ،‬تازه‌شأن اميرالمومنين(ع) را پايين آوردم‪ ،‬اما‬ ‫به نظر حضرات غلو است حال اينكه من اين شعر را نزد يكي‬ ‫از مراجع خواندم و ايشان بسيار تشويق كردند‪.‬‬ ‫اينكه اص�لا ربطي به الهي��ت و ربوبيت ن��دارد‪ .‬خود‬ ‫امير‌المومنين(ع) فرمودند‪ « :‬لوكشف الغطاء ما ازددت يقينا‪:‬‬ ‫‌اگر تمام پرده‌ها برداشته شود و همان راز خلقت آشكار بشود‬ ‫چيزي بر يقين من اضافه نمي‌شود‪».‬يعني من مي‌بينم آنچه‬ ‫را بايست ببينم‪ .‬من فكر مي‌كنم اگر يك بزرگي اين بحث‬ ‫غلو را در يك كتاب‪ ،‬نوش��ته يا مقاله‌اي يك مقدار باز كند و‬ ‫به يك نتيجه‌گيري برسد خيلي راه براي شعراي جواني مثل‬ ‫من باز مي‌شود‪g .‬‬ ‫مي‌رسد قصه به آنجا كه جهان زيبا شد‬ ‫با جهاز شتران كوه احد برپا شد‬ ‫و از آن آينه با آينه باال مي‌رفت‬ ‫دست در دست خودش يك تنه باال مي‌رفت‬ ‫تا كه از غار حرا بعثت ديگر آرد‬ ‫پيش چشم همه از دامنه باال مي‌رفت‬ ‫تا شهادت بدهد عشق‪ ،‬ولي‌اهلل است‬ ‫پله در پله از آن ماذنه باال مي‌رفت‬ ‫پيش چشم همه دست پسر بنت اسد‬ ‫بين دست پسر آمنه باال مي‌رفت‬ ‫گفت؛ اينبار به پايان سفر مي‌گويم‬ ‫«بارها گفته‌ام و بار دگر مي‌گويم»‬ ‫راز خلقت همه پنهان شده در عين علي است‬ ‫كهكشان‌ها نخي از وصله نعلين علي است‬ ‫گفت ساقي من اين مرد و سبويم دستش‬ ‫بگذاريد كه يك شمه بگويم دستش‬ ‫هر چه در عالم باالست تصرف كرده‬ ‫شب معراج به من سيب تعارف كرده‬ ‫واژه در واژه شنيدند صدارا اما‪...‬‬ ‫گفتني‌ها همگي گفته شد آنجا اما‬ ‫سوخت در آتش و بر آتش خود دامن زد‬ ‫آنكه فهميد و خودش را به نفهميدن زد‬ ‫مي‌رود قصه ما سوي سرانجام آرام‬ ‫دفتر قصه ورق مي‌خورد آرام‌آرام‬ ‫شهر در غفلت همواره خود آسوده‬ ‫كوچه آذين شده با چادر خاك آلوده‬ ‫شهر اينبار كمر بسته به انكار علي‬ ‫ريسمان هم گره انداخته در كار علي‬ ‫بگذاريد نگويم كه احد مي‌لرزد‬ ‫در و ديوار ازين قصه به خود مي‌لرزد‬ ‫مي‌رود قصه ما سوي سرانجام آرام‬ ‫دفتر قصه ورق مي‌خورد آرام آرام‬ ‫مي‌نويسم كه «شب تار سحر مي‌گردد»‬ ‫يك نفر مانده ازين قوم كه برمي‌گردد ‪g‬‬
‫دين و تاريخ‌‬ ‫چرا مشروطه كامياب نشد؟‬ ‫دين و تاريخ‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫سكوالركردن يك جنبش‬ ‫چگونه رهبران مذهبي مشروطه به انزوا كشيده شدند؟‬ ‫‪1‬‬ ‫در پ��س قر ن‌ه��ا اس��تبداد شاهنش��اهي‪ ،‬نس��يم‬ ‫آزاديخواهي و عدالت‌طلبي بر س��پهر سياسي جامعه ايران‬ ‫وزيدن گرفت‪ .‬جامعه تشنه آزاديخواهي و خسته و پريشان‬ ‫احوال از بي‌عدالتي و اس��تبداد ش��اهان ب��ه حركت در‌آمد‬ ‫و جنبش��ي را ش��كل داد كه فصل نويني در تاريخ معاصر‬ ‫ايران رق��م زد‪ .‬جنبش مش��روطيت كه در ابت��دا به‌دنبال‬ ‫عدالت‪ ،‬سوداي اس��تقرار عدالتخانه را در سر داشت خيلي‬ ‫زود خواس��ته‌هاي مهمتر و اساس��ي‌تري را مط��رح كرد‪.‬‬ ‫نخبگان وقت جامع��ه از روحانيون گرفته تا روش��نفكران‬ ‫روي يك خواس��ته اجم��اع كردن��د و آن مح��دود كردن‬ ‫اختيارات شاه بود‪ .‬استقرار نهادهاي مدني مانند پارلمان از‬ ‫جمله راه‌هايي بود كه مي‌توانست قدرت شاه را محدود كند‪.‬‬ ‫اين خواسته همچون تيري بود كه از كماني بيرون مي‌رفت‬ ‫كه يك س��ر آن حمله به بي‌عدالتي و سر ديگر آن حمله به‬ ‫گرايش هاي ضد آزادي بود‪ .‬دستگاه شاهنشاهي در محدود‬ ‫كردن آزادي م��ردم و نخبگان و اس��تقرار بي‌عدالتي آنقدر‬ ‫افراط به خرج داد كه دو س��ر كمان به شدت به هم نزديك‬ ‫‪68‬‬ ‫شدند و سرانجام در يك بزنگاه تاريخي كمان مشروط كردن‬ ‫قدرت را بر سينه س��لطنت فرود آوردند‪ .‬گستره اعتراضات‬ ‫سرانجام پادشاه وقت (مظفرالدين‌شاه) را مجبور به پذيرش‬ ‫خواسته ملت و صدور فرمان مشروطيت كرد‪ .‬اما همه چيز‬ ‫ختم به خير نش��د‪ .‬بعد از صدور فرمان مشروطه اختالفات‬ ‫فكري و منافع شخصي بيش��تر خود را نمايان كرد تا جايي‬ ‫كه منازعات شديدي بين رهبران جنبش درگرفت‪ .‬در نتيجه‬ ‫اين منازعات‪ ،‬روشنفكران سكوالر موفق شدند روحانيون‬ ‫پيشروي جنبش را به حاشيه بكشانند‪ .‬در ادامه اما افراط‌گري‬ ‫اشخاصي چون يپريم خان ارمني و ش��يخ ابراهيم زنجاني‬ ‫كار جنبش��ي كه قرار بود به مش��روط كردن قدرت مطلق‬ ‫بينجامد را به جايي رساند كه با اعدام شيخ فضل اهلل استبداد‬ ‫جمعي را به نمايش گذاشت‪ .‬بدين‌ترتيب مشروطه ايراني‬ ‫گرچه با ائتالفي ميان روحانيون و روش��نفكران آغاز ش��د‪،‬‬ ‫اما با ايجاد اختالف ميان اي��ن دو گروه و در پي آن انحصار‬ ‫طلبي روش��نفكران س��كوالر به حكومت محمد علي شاه‬ ‫منجر شد و در عمل به بازتوليد استبداد شاهان ايراني ختم‬ ‫شد؛ استبدادي كه آخوند خراساني از آن به‌عنوان «استبداد‬ ‫مركب» ياد مي‌كند‪.‬‬ ‫پيروزي جنش با رهبري روحانيت‬ ‫جنبش مش��روطه نه تنها تا حدودي در رس��يدن به‬ ‫اهدافش به موفقيت رسيده بود بلكه تا قبل از صدور فرمان‬ ‫مشروطيت از سوي مظفرالدين شاه نيز فصلي پرافتخار را‬ ‫رقم مي‌زد‪ .‬در اي��ن دوران اعتراضات مردمي‌ به ش��يوه‌اي‬ ‫موثر س��ازماندهي ش��ده و به‌رغم ممانعت‌هاي دس��تگاه‬ ‫سلطنت توانست خواس��ته خود را به كرس��ي بنشاند‪ .‬اين‬ ‫اتفاق در ش��رايطي رخ داد كه جامعه آن زم��ان ايران فاقد‬ ‫نهادهاي مدني الزم براي سازماندهي توده‌ها بود‪ .‬در واقع‬ ‫عناصر تاثير‌گذار بر جامعه ايران را روحانيون‪ ،‬روشنفكران‪،‬‬ ‫بازاريان‪ ،‬رهبران ايالت و دستگاه سلطنت تشكيل مي‌دادند‬ ‫كه هيچ‌كدام از اينها به اندازه روحانيون از توان باال و سازمان‬ ‫گسترده براي بسيج افكار عمومي برخوردار نبودند‪ .‬علما و‬ ‫روحانيون ط��راز اول نظير آخوند خراس��اني‪ ،‬ميرزا عبداهلل‬
‫فراز و فرودهاي رهبري يك جنبش در گفت‌وگو با دكتر شريف لك‌زايي‬ ‫تفسيرهاي متفاوت علما از نص‬ ‫در جامعه سنتي دوران قاجار و در نبود نهادهاي مدني بدون‌ترديد رهبري كاريزما مي‌توانست كليد‬ ‫پيروزي جنبش مشروطه باشد‪ .‬اما اين جنبش نه تنها رهبري كاريزما نداشت‪ ،‬بلكه از تكثر و تعدد رهبري‬ ‫نيز رنج مي‌برد‪ .‬مثلث در گفت‌وگو با دكتر شريف لك‌زايي‪ ،‬عضو هيات علمي‌پژوهشكده علوم و انديشه‬ ‫سياسي فراز و فرودهاي جنبش مشروطه را مورد واكاوي قرار داده است‪.‬‬ ‫سميه دژ‬ ‫‪2‬‬ ‫در ابت�دا رهبران جنبش اجماع نس�بي داش�تند‪.‬‬ ‫آنه�ا پذيرفتند ك�ه نقش قدرت مطلقه س�لطنت‬ ‫كم ش�ود و نق�ش اس�تبداد كاه�ش ياب�د‪ ،‬حتي‬ ‫ش�يخ فضل‌اهلل ن�وري در آثارش آورده ك�ه با كم‬ ‫شدن قدرت سلطنت مش�كلي نداريم و آيت‌اهلل‬ ‫نائين�ي در كتاب�ش ب�ه تفصيل در اي�ن خصوص‬ ‫صحبت كرده است‪ ،‬ولي در ادامه اختالف‌ها بروز‬ ‫‪ l‬ش��يخ فضل‌اهلل چون در تهران ب��ود و از نزديك‬ ‫جنبش را زير نظر داشت‪ ،‬زمينه‌هاي عيني جامعه را به خوبي‬ ‫مشاهده مي‌كرد و مي‌ديد كه اين زمينه‌ها با آنچه جنبش دنبال‬ ‫مي‌كرد و اهدافي كه اينها در آغاز دنبال مي‌كردند تا اندازه‌اي‬ ‫متفاوت شده است‪ .‬يكي از آنها دغدغه دينداري بود و اينكه‬ ‫مفاهيم و مسائل جديد تا چه حد داراي‬ ‫بعد و عمق اس��ت و چگونه مي‌توان از‬ ‫آنها در جامعه اس�لامي اس��تفاده كرد‪.‬‬ ‫اي��ن واكنش‌ها در ابتدا بس��يار طبيعي‬ ‫بود؛ چرا كه هر انديش��ه‌اي بخواهد در‬ ‫جامعه‌اي رونق بگيرد‪ ،‬بايد با حضوري‬ ‫مقتدرانه نقش خود را ايفا كند و اگر از دل‬ ‫انديشه‌ها و فرهنگ مردم همان جامعه‬ ‫بيرون نيايد طبيعتا مقاومت‌هايي صورت‬ ‫مي‌گيرد‪ .‬نكته بس��يار مهم اين اس��ت‬ ‫كه ما از پيشينه بس��يار غني فرهنگي‬ ‫برخوردار هس��تيم‪ .‬به‌خص��وص اين‬ ‫پيشينه در فلسفه اسالمي قابل مالحظه‬ ‫است‪ .‬اين پيشينه مي‌توانست از لحاظ‬ ‫فرهنگ��ي و فك��ري آمادگ��ي نظري‬ ‫خوبي را به وجود آورد‪ .‬اما متاسفانه اين‬ ‫آمادگي نظري منجر به نهاد‌سازي نشد‬ ‫و از وضعيت موجود به هر دليل استفاده‬ ‫مطلوبي صورت نگرف��ت‪ .‬به اين خاطر‬ ‫آي��ت‌اهلل نائين��ي كت��اب تنبيه‌االمه و‬ ‫تنزیه‌المله را نوشت و بر آن بود تا تأثيری‬ ‫اساسي در مشروطه ايجاد كند‪ .‬آيت‌اهلل‬ ‫نائيني مي‌خواست مفاهيم واصله را هم از‬ ‫پايگاه فقه و هم از پايگاه فلسفه اسالمي‬ ‫تفسير و تهذيب كند و به نوعي سازگاري‬ ‫آنها را با آموزه‌هاي اسالمي نشان دهد‪.‬‬ ‫اين مس��اله به‌خصوص از طريق فلسفه‬ ‫متعاليه نقش پر‌رنگي در حوزه فكري ما‬ ‫در آن زمان داشته است‪ .‬اين برخالف انقالب اسالمي است؛‬ ‫انقالب اسالمي در عين حالي كه از حكمت صدرايي به لحاظ‬ ‫فلسفي متاثر است‪ ،‬اما به سرعت به نهاد‌سازي هم مي‌پردازد و‬ ‫بر اين اساس مي‌تواند انقالب را استقرار و تداوم بخشد‪ .‬خيلي‬ ‫از متفكران دوره مشروطه متاثر از اين حكمت بوده‌اند‪ .‬مرحوم‬ ‫آيت اهلل نائيني و آخوند مال محمد كاظم خراساني كه شاگرد‬ ‫مستقيم حاج مال‌هادي سبزواري در فلسفه متعاليه بود‪ ،‬به‌طور‬ ‫مستقيم از حكمت متعالي متاثر شده بودند‪ .‬بنابراين به نظر‬ ‫يكي ديگر از عواملي كه موجب شكس��ت جنبش مشروطه‬ ‫شد اين است كه ما نتوانستيم از اندوخته‌هاي فكري و فلسفي‬ ‫خودمان‪ ،‬در عين اينكه اين حكمت به علما اين توان را اعطا‬ ‫دين و تاريخ‬ ‫با‌توجه به اينك�ه جنبش مش�روطه جنبش‬ ‫متكثري اس�ت‪ ،‬رهبري اين جنبش ني�ز متكثر و‬ ‫متنوع بود‪ .‬شما رهبري جنبش مشروطه را به چند‬ ‫گروه تقسيم مي‌كنيد؟‬ ‫‪ l‬مي‌توان رهبري اين جنبش‬ ‫را در دو دس��ته بزرگ ق��رار داد؛ يك‬ ‫دس��ته روش��نفكران هس��تند كه از‬ ‫انديش��ه‌هاي غربي تاثير مي‌گرفتند‬ ‫و تالش مي‌كردند تحولي به‌‌ويژه در‬ ‫نهاد سياسي اتفاق بيفتد و نهادهاي‬ ‫دموكراتيك��ي را در جامع��ه ش��كل‬ ‫دهن��د‪ .‬اما انديش��ه‌هاي اي��ن افراد‬ ‫ناشي از آموزه‌هايي است كه در غرب‬ ‫جريان داشته است‪ .‬دسته ديگر‪ ،‬علما‬ ‫هس��تند‪ ،‬كه به‌طور طبيعي رهبري‬ ‫آنها ريش��ه در فرهنگ و سنن جامعه‬ ‫ما داشت‪ ،‬به ويژه اينكه علما در آغاز‬ ‫اين جنبش در حماي��ت از آن تقريبا‬ ‫اتفاق نظر داشتند‪ .‬اما به مرور فاصله‬ ‫و گسس��تي ميان اينها ايجاد مي‌شود‬ ‫و به دو دس��ته طرفداران مش��روطه و‬ ‫طرفداران مش��روطه مشروعه تقسيم‬ ‫مي‌شوند‪ .‬اين گسست موجب شد كه‬ ‫جنبش ناتمام بماند و به سمت و سويي‬ ‫برود كه مورد تائيد هي��چ كدام از افراد‬ ‫موثر در جنبش نب��ود‪ .‬تلقي از مفاهيم‬ ‫جديدي مانند خود مش��روطه‪ ،‬آزادي‪،‬‬ ‫برابري و مس��اوات‪ ،‬مفه��وم پارلمان‬ ‫و تفكي��ك قوا كه در مش��روطه طرح‬ ‫مي‌شد‪ ،‬بسيار مهم و مورد اختالف همه‬ ‫دسته‌ها بود‪ .‬بسياري از اين مفاهيم در‬ ‫معناي جديد براي اولي��ن بار در زمان‬ ‫مشروطه مطرح شد و برسر زبان‌ها افتاد‪ .‬تلقي‌هاي متفاوت‬ ‫از مفاهيم جديدي كه وارد فرهنگ ما شد يكي از داليل بروز‬ ‫اختالف بود‪ .‬البته نبايد از خاطر برود كه مفاهيم مورد اشاره در‬ ‫زمينه و جايي متفاوت از جامعه خودمان پايه‌ريزي و مطرح شد‪.‬‬ ‫پيدا مي‌كند‪ .‬ريشه اين اختالفات را كجا مي‌دانيد؟‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫مازندراني و مي��رزا خلي��ل تهراني در نجف‪ ،‬س��يد‌عبداهلل‬ ‫بهبهاني‪ ،‬سيد‌محمد طباطبايي و ش��يخ فضل‌اهلل‌ نوري در‬ ‫تهران‪ ،‬مجتهد تبريزي و ثقة‌االس�لام در تبريز‪ ،‬آقا نجفي‬ ‫و حاج‌آقا نوراهلل اصفهاني در اصفه��ان‪ ،‬محالتي و مجتهد‬ ‫ي در برانگيختن توده مردم در‬ ‫الري در فارس و‪ ...‬نقش مهم ‌‬ ‫راستاي شكل‌گيري‪ ،‬پيروزي و تداوم نهضت مشروطه ايفا‬ ‫كردند‪ .‬در اين بين مراجع نجف از آغاز مبارزه يعني مهاجرت‬ ‫علما به قم حمايت خود را از نهضت اعالم كردند و معموال‬ ‫اين مراجع يك اطالعيه و بيانيه را به صورت مشترك صادر‬ ‫مي‌كردند‪ .‬از مجموعه اعالميه‌ها‪ ،‬بيانيه‌ها‪ ،‬پاسخ‌ها و فتاواي‬ ‫اين مراجع عالي‌قدر استنباط مي‌ش��ود كه آنها به مشروطه‬ ‫به‌عنوان ابزاري جهت حفظ اس�لام و اجراي قوانين اسالم‬ ‫و همچنين حفظ استقالل سياس��ي‪ ،‬فرهنگي و اقتصادي‬ ‫كشور مي‌نگريستند و مشروطه را در راستاي اسالم خواهي‬ ‫تفسير مي كردند‪ .‬بدين‌ترتيب مجتهدان طرفدار اصالحات‪،‬‬ ‫طاليه‌دار جنبش عمومي گشتند؛ چرا كه از اين طريق قادر‬ ‫بودند پيام فعاالن را با اقتدار و اراده خ��ود‪ ،‬در‌هم آميزند‪ .‬از‬ ‫اين رو مي‌توان روحاني��ون را مهم‌‌ترين نيروي پش��تيبان‬ ‫انقالب مش��روطه محس��وب كرد‪ .‬زيرا اگر آنان انقالب را‬ ‫تاييد نمي‌كردند مسلما در نطفه خفه مي‌شد‪.‬‬ ‫امام‌خمين��ي(ره) مي‌گويد‪«‌:‬در جنبش مش��روطيت‬ ‫همين علما در راس بودند‪ ،‬اصل مشروطيت اساسش از نجف‬ ‫به دست علما و در ايران هم به دست علما شروع شد و پيش‬ ‫رفت‪ .‬اين قدر كه آنها مي‌خواستند كه مشروطه تحقق پيدا‬ ‫كند و قانون اساس��ي در كار باشد‪ ،‬شد‪ ».‬بنابراين روحانيت‬ ‫ش��يعه با توجه به منزلت اجتماعي خوي��ش تالش خود را‬ ‫جهت تحديد استبداد شاهنشاهي قاجار و تاسيس مجلس‬ ‫شورا و تدوين قانون اساسي در راستاي اصول اساسي اسالم‬ ‫و منافع عمومي مردم به كار گرفت‪ .‬از اين رو مي‌توان يكي‬ ‫از جنبه‌‌هاي بارز انقالب مش��روطه را حمايت روحانيون از‬ ‫عدالت خواه��ي و آزادي‌خواهان به حس��اب آورد‪ .‬اين امر‬ ‫تقريبا در تاريخ جهان بي‌بديل است و به همين دليل نتايج‬ ‫مجتهدان از نهضت مشروطه و تكفير عملي شاه توسط آنها‪،‬‬ ‫از ديد هيچ‌كس پنهان نمانده است‪.‬‬ ‫حتي فرد معاند و مطرودي همچون احمد كس��روي‬ ‫كه از مخالفان سرس��خت دخالت روحانيون در سياس��ت‬ ‫به شمار مي‌آمد‪ ،‬نقش عالمان در پيروزي مشروطه را ناديده‬ ‫نگرفته است‪« :‬اين نكته را نبايد فراموش كرد كه مشروطه‬ ‫را در ايران علما پديد آوردند‪ .‬در آن روزها كه در ايران غول‬ ‫استبداد درفش افراشته‪ ،‬كس��ي را ياراي دم زدن نبود‪ ،‬تنها‬ ‫علما بودند كه دل به حال مردم س��وزانيده گاهي سخناني‬ ‫مي‌گفتند‪ .‬نمي‌گويم ديگران چيزي نمي‌فهميدند؛ مي‌گويم‬ ‫ياراي دم زدن نداشتند‪ .‬شماره‌هاي حبل‌المتين را بخوانيد‪.‬‬ ‫در آن زمان كه توده انبوه در بس��تر غفلت خوابيده و هرگز‬ ‫كاري به نيك و بد كشور نداشت‪ ،‬در بسياري از شهرها علما‬ ‫پيشقدم گرديدند‪ .‬بنياد مشروطه را علما گذاردند‪».‬‬ ‫«آنچه مشروطه را نگه‌داشت‪ ،‬پافشاري‌هاي مردانه دو‬ ‫سيد ـ بهبهاني و طباطبايي ـ و‌آخوند خراساني و حاج شيخ‬ ‫مازندراني بود‪ .‬اينان با فشارهايي كه ديدند و زيان‌هايي كه‬ ‫كشيدند‪ ‌،‬از پشتيباني مجلس و مشروطه بازنايستادند و آن‬ ‫را نگه داشتند‪ ».‬بدين‌ترتيب مش��اهده مي‌شود كه از يك‬ ‫سو پايگاه وس��يع مردمي‌به عنوان مهمترين عامل قدرت‬ ‫روحانيت محس��وب مي‌ش��د و از س��وي ديگر روحانيون‬ ‫به‌عنوان تنها پناهگاه مردم در برابر ظلم و ستم حاكمان به‬ ‫شمار مي‌رفتند‪ .‬از اين رو روش��نفكران غربگرا نيز با آگاهي‬ ‫از قدرت و نفوذ عظيم روحانيون در دل مردم‪ ،‬مي‌كوشيدند‪،‬‬ ‫به اين كانون قدرت نزديك شوند و خواسته‌هاي خود را در‬ ‫پوشش اسالم و شريعت بيان كنند‪ .‬با اين حال روشنفكرانی‬ ‫كه براي براندازي حكومت استبدادي به نفوذ روحانيون نياز‬ ‫داشتند‪ ،‬پس از پيروزي انقالب و با گشايش مجلس اول از‬ ‫قدرت روز‌افزون آنان به وحش��ت افتادن��د و زمزمه جدايي‬ ‫سردادند‪g .‬‬ ‫‪69‬‬
‫مخالفت‌هاي شيخ‌فضل‌اهلل و طرفداري از مشروطه مشروعه در تهران‬ ‫و دستور جمع‌آوري كتاب در نجف نشان مي‌دهد كه چه علماي داخل‬ ‫كشور و چه علماي خارج از ايران هر دو به يك نتيجه رسيده‌اند و‬ ‫اختالفات به اندازه‌اي رسيده كه نمي‌توان آن را جمع كرد‬ ‫كرده بود كه به س��بب آن به بررس��ي مفاهيم وارده از غرب‬ ‫بپردازند‪ ،‬استفاده درستي ببريم‪.‬‬ ‫بازاري‌ها و ايلات جزو كدام دس�ته بودن�د؟ آيا‬ ‫مي‌توان از چهره‌هاي ش�اخص آنها نيز به عنوان‬ ‫رهبران اين جنبش ياد كرد؟‬ ‫دين و تاريخ‬ ‫‪ l‬به لحاظ فكري معتقدم در ميان اين دو دسته نقطه‬ ‫قوتي نداريم‪ .‬اين افراد يا متاثر از روشنفكران يا متاثر از علما‬ ‫بودند و با توجه به بافت س��نتي جامعه ما در دوره مش��روطه‬ ‫معموال اينها بيشتر از علما تاثير مي‌گرفتند‪ .‬با‌توجه به‌تنوع‌ها و‬ ‫تفاوت‌هاي موجود كه به‌اختالف منجر مي‌شود‪ ،‬در ميان اين‬ ‫افراد نيز چند‌دستگي‌هايي به وجود مي‌آيد‪ .‬در آن زمان ميان‬ ‫افراد و طيف‌هاي مختلف ديدگاه‌ه��اي متفاوتي از حريت و‬ ‫آزادي وجود داش��ت‪ .‬آيت‌اهلل نائيني به عن��وان اصل مبارك‬ ‫آزادي از آن ياد مي‌كند و در مقابل‪ ،‬شيخ فضل‌اهلل نوري نيز‬ ‫با توجه به آنچه به صورت ميداني در جامعه مشاهده مي‌كند‬ ‫و با‌توجه به ديدگاه برخي از روشنفكران‪ ،‬از اصل خبيثه آزادي‬ ‫سخن مي‌گويد‪ .‬اين در حالي است كه ايشان تصريح كرده و‬ ‫معتقد است س��لطنت بايد به لحاظ قدرت محدود شود‪ .‬بايد‬ ‫توجه داشت كه علماي شيعه به لحاظ فكري بر اختيار انسان‬ ‫تاكيد دارند و مخالفت‌هاي مرحوم ش��يخ فضل‌اهلل نوري با‬ ‫آزادي را مي‌توان به مشاهدات و سوءاستفاده‌هايي كه از اين‬ ‫اصل در جامعه صورت مي‌گيرد‪ ،‬برگرداند‪ .‬ضمن اينكه روشن‬ ‫است كه روشنفكران نيز از موضع ديگري اين مفاهيم را رصد‬ ‫مي‌كنند كه در مواردي با ارزش‌هاي موجود در جامعه سنتي‬ ‫ما متفاوت است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫به نظر ش�ما كدام طيف نفوذ بيشتري بيين مردم‬ ‫داشتند؛ علما يا روشنفكران؟‬ ‫‪ l‬اگ��ر بخواهيم ديد نتيجه‌گرايي داش��ته باش��يم‬ ‫و با‌توج��ه به اينك��ه نهضت به دلي��ل كنار كش��يدن علما‬ ‫ناتمام مي‌ماند به نظر مي‌رسد روش��نفكران نقش چنداني‬ ‫نداش��ته‌اند‪ .‬ضمن اينك��ه نمي‌توان از نقش روش��نفكران‬ ‫در س��ربرآوردن اس��تبداد رضاخاني نيز غفل��ت كرد‪ .‬پس‬ ‫از اي��ن اتفاق��ات روش��نفكران به‌ط��ور عملي به س��مت‬ ‫اس��تبداد ميل مي‌كنن��د و در واقع زمين��ه تحقق حكومت‬ ‫رضا‌خان��ي را به وج��ود مي‌آورند‪ .‬برخالف آنه��ا علما كنار‬ ‫كش��يدند‪ .‬طبق گفته‌ها‪ ،‬آيت‌اهلل نائيني كت��اب تنبيه‌االمه‬ ‫و تنزيه‌المله خود را به دليل اينكه از آن سوءاس��تفاده شده‬ ‫از بازار جمع مي‌كند‪ .‬از س��وي ديگر ش��يخ‌فضل‌اهلل نوري‬ ‫را در نهايت اعدام كردند‪ .‬به س��اير علم��ا نيز تعرض‌هايي‬ ‫ش��د‪ ،‬تعدادي از آنها را‌ ترور كردند و اي��ن جريان در نهايت‬ ‫به حاشيه رفت و خاموش شد‪ .‬طبيعتا عناصر ميداني در بروز‬ ‫اين اتفاق نقش بس��يار مهمي‌دارد‪ .‬به نظر مي‌رسد با توجه‬ ‫به فضاي فرهنگي و س��نتي جامعه ما نقش اصلي و اول را‬ ‫علما داشته‌اند‪.‬‬ ‫با توج�ه به دي�دگاه ش�ما ك�ه معتقد ب�ه پررنگ‬ ‫ب�ودن نق�ش علما هس�تيد‪ ،‬اگ�ر چنين ب�ود چرا‬ ‫اكثر كرس�ي‌هاي پارلمان در اختيار س�كوالرها و‬ ‫روشنفكران قرار گرفت؟‬ ‫‪ l‬اتفاق��ا در هم��ان مجلس اول نقش علما بس��يار‬ ‫پررنگ بود و علما حضوری جدي داشتند‪ .‬اما در مجلس دوم‬ ‫حضور دو يا س��ه درصدي علما به هيچ عنوان با حضور چند‬ ‫ده درصدي‌ش��ان در مجلس اول قابل مقايس��ه نيست‪ .‬اين‬ ‫‪70‬‬ ‫نشان مي‌دهد كه در اين ميان اتفاقي افتاده است‪ .‬اين اتفاقات‬ ‫موجب مي‌شود كه اين جريان فكري و اجتماعي كه ريشه در‬ ‫سنت‌هاي ما دارد حمايت خود را از جنبش قطع كند و جنبش‬ ‫هم به‌نوعي به سمت و سوي ديگري برود؛ نشانه‌ها حاكي از‬ ‫موضع‌گيري علماست‪ .‬البته اينكه اين جريان نتوانست با توجه‬ ‫به آموزه‌هاي موجود نقش كليدي خود را در بحث نهادسازي‬ ‫به خوبي انجام دهد مساله ديگري است‪.‬‬ ‫با‌توج�ه ب�ه اينك�ه علم�ا از حماي�ت بخ�ش‬ ‫زي�ادي از م�ردم برخ�وردار بودن�د‪ ،‬چ�را‬ ‫نتوانس�تند از آن اس�تفاده كنن�د و در نهاي�ت‬ ‫كنار كشيدند؟‬ ‫‪ l‬بايد بافت جامعه آن زمان را مورد توجه قرار داد‪.‬‬ ‫آن زمان مانند زمان انقالب نبود كه امام در نجف يا پاريس‬ ‫س��خنراني ايراد كنند و س��پس اين س��خنراني به صورت‬ ‫گس��ترده در ايران تكثير و پخش ش��ود‪ .‬در واق��ع از لحاظ‬ ‫اطالع‌رس��اني خيلي قوي نبودند‪ .‬ثاني��ا وضعيت دانش در‬ ‫جامعه ما به‌گونه‌اي نبود كه بتواند همه اقش��ار به‌خصوص‬ ‫در نقاط مرك��زي اي��ران را در بر‌گيرد‪ .‬نكته قاب��ل ذكر اين‬ ‫اس��ت كه ما در آن زمان از مرجعيت دين��ي واحدي براي‬ ‫هدايت اين جريان برخوردار نبودي��م و در طيف علما حول‬ ‫يك نفر ب��ه عنوان رهبر جنبش اجماع��ي صورت نگرفت‪.‬‬ ‫بلكه هرك��دام در مح��دوده خاصي در س��طح جامعه تاثير‬ ‫مي‌گذاشتند‪ .‬اين تاثير آن قدر نبود كه بتواند فضاي جامعه‬ ‫را به‌طور كامل متاثر كن��د و در نهايت ب��ه تحولي منتهي‬ ‫ش��ود‪ .‬اين خأل به خوبي قابل لمس اس��ت‪ .‬ه��ر چند علما‬ ‫در سطح گسترده حضور داش��تند‪ ،‬اما نقش مرجعيت واحد‬ ‫در اينجا جاي س��وال دارد‪ .‬بنابراين هركدام از اين جريانات‬ ‫ب��ر حس��ب اتف��اق موض��ع مي‌گيرن��د و اي��ن وضعي��ت‬ ‫در ابت��داي جنب��ش كم��ي‌ متفاوت‌ت��ر اس��ت و اكثريت‬ ‫علم��ا موافقن��د‪ ،‬ام��ا در گ��ذر زم��ان اين‌ه��ا از ه��م جدا‬ ‫مي‌ش��وند و اختالفات��ي ب��روز مي‌كن��د‪ .‬در ته��ران‬ ‫محدوديت‌هايي براي ش��يخ فض��ل‌اهلل به وج��ود مي‌آيد‬ ‫و در نهاي��ت ب��ه اع��دام محكوم مي‌ش��ود‪ ،‬همي��ن طور‬ ‫مرحوم آيت اهلل نائيني در نجف كتاب خود را جمع مي‌كند‪.‬‬ ‫اين شكاف ناشي از چيست؟ چرا با گذشت زمان‬ ‫اين شكاف به وجود آمد؟‬ ‫‪ l‬هر جنبش و واقعه‌اي كه اتف��اق مي‌افتد در ابتدا‬ ‫يك همراهي عظيمي‌ را به همراه دارد و اين بسيار طبيعي‬ ‫اس��ت‪ ،‬چرا كه همه در ابتدا ي��ك هدف واح��د دارند و آن‬ ‫محدود‌سازي سلطنت اس��ت‪ .‬به مرور كه اينها با يكديگر‬ ‫بحث و مذاكره کرده و ديدگاه‌هاي خود را رد و بدل مي‌كنند‪،‬‬ ‫طبيعتا اختالفات و تمايزات برجسته مي‌شود‪ .‬در واقع نگاه‌ها‬ ‫نسبت به يكديگر متفاوت مي‌شود‪ .‬درست است كه در ابتدا‬ ‫هماهنگي‌ها و همكاري‌هايي وجود دارد؛ اين به اين خاطر‬ ‫اس��ت كه اهداف تا اندازه‌اي در ابتدا مبهم هم است و هنوز‬ ‫شفاف هم نشده و همه با توجه به تصوري كه از اهداف خود‬ ‫دارند دور هم جمع مي‌شوند‪ .‬حتي اگر دور هم جمع نشوند‬ ‫اهدافشان به يك جا ختم مي‌شود‪ .‬همين نقطه‪ ،‬نقطه آغاز‬ ‫اختالف هم محسوب مي‌ش��ود‪ .‬در واقع تنوع‌ها‪ ،‬تفاوت‌ها‬ ‫و تمايزات موج��ود به‌ويژه دس��تيابي به مناف��ع و مصالح‬ ‫موجود لحاظ نمي‌شود و اين تفاوت‌هاي طبيعي در نظرات‬ ‫ب��ه نقط��ه اخت�لاف و تن��ازع خت��م مي‌ش��ود و موجب‬ ‫ايج��اد گسس��ت مي‌ش��ود‪ .‬در واق��ع در خص��وص علما‬ ‫بخش��ي از آنه��ا به‌ص��ورت ميدان��ي قضيه را مش��اهده‬ ‫مي‌كنند و تع��دادي هم از دور دس��تي بر آت��ش دارند‪ .‬اما‬ ‫موضع‌گيري‌ها تقريبا نزديك به هم اس��ت‪ .‬مخالفت‌هاي‬ ‫شيخ‌فضل‌اهلل و طرفداري از مش��روطه مشروعه در تهران‬ ‫و دس��تور جمع‌آوري كت��اب در نجف نش��ان مي‌دهد كه‬ ‫چه علماي داخ��ل كش��ور و چه علم��اي خ��ارج از ايران‬ ‫هر دو ب��ه يك نتيجه رس��يده‌اند و اختالفات ب��ه اندازه‌اي‬ ‫رسيده كه نمي‌توان آن را جمع كرد‪ .‬بنابراين تصور اهداف‬ ‫جنبش در ابتدا و در واقع آشكار شدن ديدگاه‌ها و اختالفات‬ ‫و تمايزات در فرداي جنبش مي‌تواند اختالفات را به جايي‬ ‫برساند كه ديگر نقطه اجماعي باقي نماند و طبيعتا موجب‬ ‫گسست مي‌شود‪.‬‬ ‫نقش نيروهاي خارجي به ويژه روسيه و انگليس در‬ ‫جريان اين جنبش چه بوده است؟‬ ‫‪ l‬می‌باید در اينجا نقش بيگانگان را در نظر بگيريم‬ ‫كه چق��در در نزديك س��اختن و چقدر در دور س��اختن اين‬ ‫جريانات نقش داشته‌اند‪ .‬طبيعتا شيطنت‌ها و فضا‌سازي‌هاي‬ ‫بسياري رخ مي‌داد و بايد نقشي را هم براي نيروهاي بيگانه‬ ‫در نظر بگيري��م‪ .‬به‌خص��وص روس و انگلي��س و برخي از‬ ‫كشورهاي ديگر كه در اين ميان اقداماتي را صورت داده‌اند‪.‬‬ ‫حمايت‌هايي نيز از اين جنبش به چشم مي‌خورد به‌خصوص‬ ‫تحصن‌هایی كه در س��فارت بعضي از كش��ورها انجام شد‬ ‫نش��ان مي‌دهد كه همراهي‌هايي هم وجود دارد‪ ،‬ولي به هر‬ ‫حال اين همراهي‌ه��ا به نفع جامعه و مردم تمام نمي‌ش��ود‪.‬‬ ‫ش��ايد بتوان گفت اين حمايت‌ها در واقع گرفتن يك جريان‬ ‫از جريان‌هاي ديگري است كه ريشه در جامعه ما دارند و در‬ ‫نهايت گسست و اختالف را بيشتر مي‌كند‪ .‬ضمن اينكه خود‬ ‫سلطنت و حكومت هم دست به‌كار شده و منتظر نمي‌نشيند‬ ‫كه حكومت را از چنگ��ش در‌آورند‪ .‬بنابراين خ��ود قاجار نيز‬ ‫با طرفداران خود در تالش��ند تا رخنه و گسست ايجاد كنند‪.‬‬ ‫در واقع مجموع��ه‌اي از اين عوامل و ش��رايط و وضعيت به‬ ‫وجود آمده موجب مي‌ش��ود كه اين اه��داف جنبش نا‌تمام‬ ‫بماند و همكاري‌ها به سمت مطلوبي هدايت نشود و نهضت‬ ‫به سرنوشت خاصي منتهي نشود‪ .‬هرچند تاثيرات خود را برجا‬ ‫گذاشت و در نهايت با پيروزي انقالب اسالمي به نهاد‌سازي‬ ‫هم منجر شد‪g .‬‬ ‫شريف لك زايي معتقد است كه تلقي از مفاهيم‬ ‫جديدي مانند خود مشروطه‪ ،‬آزادي‪ ،‬برابري‬ ‫و مساوات‪ ،‬مفهوم پارلمان و تفكيك قوا كه در‬ ‫مشروطه طرح مي‌شد‪ ،‬بسيار مهم و مورد اختالف‬ ‫همه دسته‌ها بود‬
‫مساله دين‌داري و سياست‌ورزي‬ ‫تئوريسين‌هاي انقالب مشروطه در گفت‌وگوي «مثلث» با عبدالوهاب فراتي‬ ‫‪3‬‬ ‫در بي�ن رهب�ران جنب�ش مش�روطه طيف‌ه�ا و‬ ‫گروه‌ه�اي مختلفي ديده مي‌ش�ود‪ .‬مثلا دركنار‬ ‫روحانيون‪ ،‬طبقه روش�نفكر هم فعال بود‪ .‬در بين‬ ‫بازاريان نام افرادي مانند ح�اج امين‌الضرب به‬ ‫چش�م مي‌خورد و در آن س�و چهره‌ه�اي ايالتي‬ ‫و افرادي مانند س�ردار اس�عد ديده مي‌شوند‪ .‬از‬ ‫ديدگاه شما رهبران جنبش مشروطه در چند گروه‬ ‫و دسته تقسيم‌بندي مي‌شوند؟‬ ‫‪ l‬جنبش مشروطه جنبشي كامال اجتماعي بود كه‬ ‫اصناف‪ ،‬طيف‌ها و اقشار مختلفي در آن مشاركت كردند‪ .‬در‬ ‫فرماني هم كه مظفرالدين ش��اه به نام فرمان مشروطيت‬ ‫صادر كرد به اقش��ار مختلف اش��اره دارد كه نشان مي‌دهد‬ ‫چندين قشر در جنبش مشروطه مش��اركت داشتند‪ .‬در اين‬ ‫فرمان آمده اس��ت كه «چنان مصمم شده‌ايم كه مجلسى‬ ‫از منتخبين ش��اهزادگان‪ ،‬علما‪ ،‬قاجاريه‪ ،‬اعيان‪ ،‬اش��راف‪،‬‬ ‫مالكان‪ ،‬تجار و اصناف به انتخ��اب مرقومه در دارالخالفه‬ ‫تهران تش��كيل و تنظيم ش��ود كه در مهام ام��ور دولتى و‬ ‫مملكت��ى و مصالح عامه مش��اوره عالق��ه الزم را به‌عمل‬ ‫آورده» و نش��ان مي‌دهد كه چند گروه در جنبش مشروطه‬ ‫حضور داشتند‪.‬‬ ‫نكته‌اي كه در بح��ث رهبران مش��روطه وجود دارد‬ ‫اين است كه طبيعتا كساني كه جنبش مش��روطه را از نظر‬ ‫تئوريك حمايت مي‌كردند دو قشر روحانيون و روشنفكران‬ ‫بودند‪ .‬روحانيون بنا به اقتدار اجتماعي بزرگي كه از گذش��ته‬ ‫داشتند طبيعي بود كه تبديل به رهبران اصلي جنبش شوند‪.‬‬ ‫اگر روحانيون به حمايت از اي��ن تفكرات و اصالحات درون‬ ‫جنابعالي اخيرا در گفت‌وگويي به اختالفات نظري‬ ‫علما و روحانيون در برداش�ت از مشروطه به‌طور‬ ‫گذرا اشاره كرديد‪ ،‬ريش�ه اين اختالف ديدگاه‌ها‬ ‫كجاست؟‬ ‫‪ l‬بحث اختالف رويكرد عالمان در مشروطه را بايد‬ ‫به تفصيل بيان كنيم‪ .‬از دوره مش��روطه ت��ا كنون بين فقها‬ ‫و عالمان دين��ي دو جريان فكري حاكم بوده اس��ت كه هم‬ ‫تاثيرات زيادي بر ماهيت و سرنوشت انديشه مشروطه داشته‬ ‫ي بر ماهيت و آينده جمهوري اسالمي هم‬ ‫و هم تاثيرات مهم ‌‬ ‫خواهد داش��ت‪ .‬من اين دو جريان بزرگ كه در قرن اخير بر‬ ‫تفكر و انديشه ما تاثير داشته‌اند را به دو گروه تقسيم مي‌كنم؛‬ ‫گروهي كه با اعتنا بر يك مباني اصولي و فقهي راهي براي‬ ‫آشتي اسالم با دموكراسي باز مي‌كردند و به نوعي مشاركت‬ ‫فعال مردم را در سرنوشت جامعه مي‌پذيرفتند و گروهي كه‬ ‫سعي مي‌كردند تالئم ميان اسالم و دموكراسي را به حداقل‬ ‫رس��انده و اختيارات ويژه‌اي به حاكم اس�لامي ببخشند و‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫سهيال طائي‬ ‫سيس��تمي‌رضايت نمي‌دادند انقالب ش��كل نمي‌گرفت يا‬ ‫حداقل با مشكالت متعددي روبه‌رو مي‌شد‪ .‬واقعيت اين است‬ ‫كه هيچ جنبش��ي در ايران اتفاق نمي‌افتد يا موفق نمي‌شود‬ ‫مگر اينكه رهبري آن را عالم��ان ديني برعهده بگيرند يا از‬ ‫آن حمايت كنند‪ ،‬البته روشنفكري در كنار روحانيت به يك‬ ‫همكاري و همياري بسيار ارزشمند و خوبي در آن دوره رسيد‬ ‫كه ديري نپائيد و مس��ائلي هم اتفاق افتاد كه مانع از آن شد‬ ‫تا رهبران جنبش مش��روطه به يك هم ذهني يا همفكري‬ ‫گسترده‌اي براي هميشه برسند‪ .‬اختالفاتي كه در آن دوره‬ ‫به‌وجود آمد به تدريج بي��ن ايده‌ها و افكار و انتظارات اين دو‬ ‫دسته از فعاالن مش��روطه افتاد و سرانجام چيزي شد كه ما‬ ‫بعدها در س��ال‌هاي بعد از ناكامي‌جنبش مشروطه مشاهده‬ ‫مي‌كنيم‪.‬‬ ‫دين و تاريخ‬ ‫علما و روحاني�ون نقش مهم و وي‍�ژه‌اي در حوزه نظري�ه پردازي در دوران مش�روطه داش�تند‪ .‬گرچه از‬ ‫آخوند خراس�اني و ميرزاي نائيني به‌عنوان چهره‌هاي اصلي اين تئوري پردازي نام برده مي‌ش�ود‪ ،‬ولي نگاه‬ ‫ت ديدگاه‌هايي را بين علما روشن مي‌كند‪ .‬عبدالوهاب فراتي‪ ،‬مدير گروه علوم‬ ‫موشكافانه كارشناسان تفاو ‌‬ ‫سياسي پژوهشكده علوم و انديشه‌سياسي در گفت‌وگو با «مثلث» زواياي مختلف نظريه پردازي در بين علما را‬ ‫مورد بررسي قرار داده است‪.‬‬ ‫مشاركت مردم را به صورت منفعالنه بپذيرند‪ .‬ما اين اختالف‬ ‫را اگر بخواهيم صورت‌بندي كنيم در جريان اول افرادي مثل‬ ‫ميرزاي نائيني‪ ،‬آخوند خراس��اني و حضرت امام‌(ره) حضور‬ ‫داشتند و در طيف دوم شيخ‌فضل‌اهلل نوري و سيد ابوالحسين‬ ‫الري تا بعضي از فقهاي معاصر در اين طيف قرار دارند‪ .‬اما‬ ‫جريان اول چند مبناي اصولي داشت كه با ابتناء به آن مباني‬ ‫اصولي به فهم و تحليل مشروطيت مي‌پرداخت‪.‬‬ ‫اولين مبناي اصولي آنها اين بود كه اصل در همه اشيا‬ ‫اباحه است واساس��ا انسان آزاد آفريده ش��ده و هر اقدامي‌را‬ ‫مي‌تواند انجام دهد اال اينكه محدوديت شرعي وجود داشته‬ ‫باش��د كه در آن صورت آزادي انس��ان به خاطر امر و نهي‬ ‫شريعت محدود مي‌شود‪.‬‬ ‫اصل دوم اين بود كه تا زماني كه شارع مقدس درباره‬ ‫امور زندگي فردي و اجتماعي مومنين چيزي بيان نكرده ما‬ ‫مي‌توانيم به همان اصل اباحه تمسك كنيم و در روز قيامت‬ ‫نيز به اس��تناد آن در قبال خداوند احتجاج كنيم‪ .‬در واقع اگر‬ ‫در روز قيامت ما را عقاب كنند كه چرا اي��ن كارها را كرديد‬ ‫مستلزم يك امر قبيحي است كه از سوي شارع مقدس صادر‬ ‫نمي‌شود كه معموال اين قاعده را در عبارت « قبح عقاب بال‬ ‫بيان» در متون اصولي مطرح مي‌كردند‪ .‬اين بدين معناست‬ ‫كه اگر در فرضي كه بياني از شارع مقدس وجود ندارد فعلي را‬ ‫انجام ي‌ا ترك كرديم شارع نمي‌تواند ما را عقاب كند‪ ،‬چرا كه‬ ‫عقاب بدون بيان از سوي حكيمي‌مثل او قبيح مي‌شود و فعل‬ ‫قبيح هم اصال از سوي او صادر نمي‌شود‪ .‬به عبارت ديگر اين‬ ‫جريان اصالت البرائتي هستند و در موارد مشكوك كه بياني از‬ ‫شارع نيست برائت عقلي جاري مي‌كنند و عمل خود را منوط‬ ‫به بيان صريح يا ظاهر شرعي مي‌نمايند‪.‬‬ ‫اما اصل س��وم؛ مف��روض ديگر اين جري��ان اين بود‬ ‫كه دايره زندگ��ي از دايره دين فراخ‌تر اس��ت و چيزهايي در‬ ‫زندگي وجود دارد كه از ش��مول بيانات شريعت خارج است‪.‬‬ ‫بسياري از مس��ائل زندگي وجود دارد كه درباره آنها بيان يا‬ ‫حكمي‌شرعي در لسان شريعت نداريم و الزم هم نيست كه‬ ‫داشته باشيم چون زندگي مدام گستر ‌ده‌تر مي‌شود و دايره‌اش‬ ‫فراخ‌تر مي‌شود و اگر قرار باشد دين متناسب اتفاقات جديد‬ ‫زندگي گس��تره خودش را بازتر كند همواره بايد توليد دين‬ ‫كرد‪ .‬دين در دوره‌اي ي��ك كلياتي را بيان كرده اس��ت‪ .‬به‬ ‫همين دليل هم دين اسالم به عنوان دين خاتم است و هم‬ ‫نبي گرامي‌اسالم (ص) تمام آنچه را براي آدمي‌الزم بوده‬ ‫بيان فرموده است‪.‬‬ ‫افرادي مثل ميرزاي نائيني و مرحوم آخوند خراساني‬ ‫معتقد بودند ك��ه در جاهايي كه ما بيان صريحي از ش��ارع‬ ‫مقدس نداريم قائل به برائت مي‌ش��ويم و تصميم‌گيري در‬ ‫آن عرصه را به اراده انسان واگذار مي‌كنيم‪ .‬مثال فرض كنيد‬ ‫درباره پرداخت ماليات‪ ،‬يا رفتن سربازي اجباري كه در لسان‬ ‫شريعت وجود نداشته‌اند يا مثال س��امان دادن زندگي مدني‬ ‫مومنان و نحوه ساختارهاي سياسي و اجتماعي آنان‪ ،‬بياني‬ ‫نداريم‪ .‬در اين موارد كه از آن به امور نوعيه تعبير مي‌كردند‬ ‫انسان مي‌توانست به اراده خويش تصميم بگيرد و در جايي‬ ‫مثل پارلمان در مورد سرنوش��ت خودش تصميم‌گيري كند‬ ‫البته به اين شرط كه مخالفتي با دستورات صريح قرآن وسنت‬ ‫نداشته باشد‪ .‬همين احراز عدم مخالفت قطعي با آموزه‌هاي‬ ‫دين براي احراز شرعيت اموري از اين دست كفايت مي‌كرد‪.‬‬ ‫طبق اين مباني و اصول‪ ،‬مشروطه مي‌توانست به يك نظريه‬ ‫اسالمي تبديل ش��ود كه عقالي قوم جمع شوند و راجع به‬ ‫اموري كه در شارع راجع به آنها صحبتي نشده تصميم‌گيري‬ ‫كنند و چون تصميماتشان مخالفتي با دستورات ديني ندارد‬ ‫حجيت دارد و مي‌ش��ود آنها را به عنوان اعمال يا رويه‌هاي‬ ‫ديني كه مورد رضايت شارع است انجام داد‪.‬‬ ‫اين يك مبنا بود كه انقالب مش��روطه هم باتكيه بر‬ ‫همين مبنا پش��تيباني فقهي پيدا كرد‪ .‬اين تفكر در مبنايي‬ ‫است كه آخوند خراساني و نائيني در درس‌هاي خودشان در‬ ‫‪71‬‬
‫با بستن قرارداد‪ 1907‬م بين انگلستان و روسيه‪ ،‬آنان توافق كردند تا‬ ‫مشروطه را به كنترل خودشان درآورند‪ .‬با چراغ‌سبز انگليسي‌ها‪ ،‬روس‌ها‬ ‫مجلس و مشروطه را به توپ بستند‪ .‬در واقع با توجيه شاه به اينكه ديگر‬ ‫انگليسي‌ها كاري به مشروطهنخواهند داشت اومجلس را به توپ بست‬ ‫و عده‌اي از مشروطه‌خواهان متواري و عده‌اي هم تبعيد و كشته شدند‬ ‫دين و تاريخ‬ ‫درس مكاسب محرمه از استادش��ان شيخ مرتضي انصاري‬ ‫فرا گرفتند‪ .‬البته او در كتاب‌القضآء واليت‌فقيه را مي‌پذيرفت‪،‬‬ ‫اما در دروس خاج فقه‌اش كه همان دروس مكاسب محرمه‬ ‫باشد چنين نظري نداشت‪ .‬با اين همه شيخ مرتضي انصاري‬ ‫معتقد بود كه درس��ت اس��ت فقيه واليت بر اين امور ندارد‪،‬‬ ‫اما اين به معناي عدم نظارت فقيه بر امور سياس��ي نيست‬ ‫و فقيه بايد نظارت خودش را در امور عمومي و نوعيه مردم‬ ‫نگه دارد تا چيزي خالف شرع در اين حوزه اتفاق نيفتد‪ .‬اين‬ ‫مبنا‪ ،‬شاگردان مرحوم شيخ مرتضي انصاري را قانع مي‌كرد‬ ‫كه فقيه همواره ب��ر آنچه در مش��روطه رخ مي‌دهد نظارت‬ ‫عاليه داشته باشد‪.‬‬ ‫در مقابل اين جريان يك جريان ديگري وجود داشت‬ ‫كه مباني متماي��ز و متفاوتي از جريان اول داش��ت‪ .‬جريان‬ ‫دوم برخالف جري��ان اول كه اصالت البرائت��ي بود اصالت‬ ‫االحتياطي بود و معتقد بود جاهايي كه شما احساس مي‌كنيد‬ ‫شريعت نص صريحي ندارد نبايد تمسك بر اصل برائت كنيد‬ ‫و خودتان را به‌عنوان يك انسان آزاد مختار فعل ي‌ا ترك بدانيد‬ ‫بلكه بايد احتياط و احراز كرد و اين چنين رضايت ش��ارع در‬ ‫انجام يا‌ترك فعلي به دست مي‌آيد‪.‬‬ ‫اصل ديگري كه جريان دوم به آن تمس��ك مي‌كرد‬ ‫اصالت االشتغال بود‪ .‬به اين معنا كه همواره ذمه‌مان را بايد‬ ‫مشمول از فرامين الهي بكنيم و در مواردي كه شك داريم‬ ‫كه شارع بياني دارد يا نه به جاي اينكه برائت را جاري كنيم‬ ‫بايد احتياط پيش��ه كنيم تا احراز كنيم كه شارع از دست ما‬ ‫راضي است‪.‬‬ ‫درست است كه حوزه‌اي وجود دارد كه از آن به حوزه‬ ‫« مما النص فيه» تعبير مي‌كنند ك��ه در آن نص صريحي‬ ‫وجود ندارد‪ ،‬اما ما بايد كاري كنيم كه نص اس�لامي در اين‬ ‫حوزه نيز به سخن در آيد و آن را پر از نص كند‪ .‬تنها ادله‌اي كه‬ ‫در متون ديني ما مي‌تواند پاي نص را به حوزه مماالنص فيه‬ ‫بكشاند ادله مربوط به واليت است و فقيه مي‌تواند پاي نص‬ ‫را در اين حوزه‌ها باز كند و اين حوزه‌ها را پر از نص نمايد‪ .‬به‬ ‫همين دليل خيلي از چيزهايي كه به نظر مي‌رسد در زندگي‬ ‫ما وجود ندارد مي‌تواند به نوعي مشمول نص شود‪ .‬به همين‬ ‫دليل خيلي از مسائلي كه در مشروطه در باب آزادي و مساوات‬ ‫بين زن و مرد مطرح مي‌شد نمي‌توانست به عهده خود انسان‬ ‫گذاشته شود و بايد تحت اش��راف فقيه وضعيت شرعي پيدا‬ ‫كند‪ .‬پس اختالفي كه در مشروطه به وجود آمد و هنوز هم‬ ‫بين علماي ما وجود دارد دو مبناي فقهي با دو دستگاه اصولي‬ ‫متفاوت است‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫ش�ما حض�رت ام�ام (ره) را ج�زو طي�ف اول‬ ‫دسته‌بندي كرده‌ايد‪ .‬اما هستند افراد بسياري كه‬ ‫حضرت امام (ره) را به ش�يخ فضل‌اهلل و دستگاه‬ ‫فك�ري ايش�ان ني�ز نزدي�ك‌ مي‌دانن�د و ضمنا‬ ‫واليت‌فقيه به آن معني كه امام تعريف كردند حتي‬ ‫در تنبيه االمه ميرزاي نائيني نيز ديده نمي‌شود؟‬ ‫‪ l‬اينكه گفتم حضرت امام(ره) در جريان اول قرار‬ ‫داد يعني مانند آخوند خراس��اني و ميرزاي نائيني به يك‬ ‫مش��اركت فعال از مردم در حكومت ديني مي‌رسد به اين‬ ‫معنا نيس��ت كه رويكردش��ان در پذيرش مشاركت مردم‬ ‫‪72‬‬ ‫در حكومت ديني يكسان باش��د‪ .‬ميرزاي نائيني در كتاب‬ ‫تنبيه‌االمه وقتي به اراده انس��ان در حوزه مما النص فيه‬ ‫مشروعيت مي‌بخشيد معتقد بود كه انسان مختار متعقل‬ ‫مس��لمان ايراني مي‌توان��د در امور نوعي��ه براي خودش‬ ‫تصميم‌گيري كند و تصميمش هم حجيت دارد‪ .‬منتها او‬ ‫چنين اموري را از باب قرارداده��اي عرفي كه مورد تائيد‬ ‫ش��ريعت اس��ت مي‌پذيرفت به اين معنا كه من و شما به‬ ‫عنوان دو ايراني با چند ايراني ديگر يك قرارداد مي‌بنديم‬ ‫كه مثال عبور از چراغ قرمز خالف اس��ت و اين يك تعهد‬ ‫اجتماعي است كه ما با هم مي‌بنديم و به اين قانون راي‬ ‫مي‌دهيم پس به نوعي قرارداد بسته‌ايم و تعهد اجتماعي‬ ‫را به رس��ميت مي‌شناس��يم‪ .‬ميرزاي نائين��ي معتقد بود‬ ‫كه همه اي��ن اتفاقات كه در پارلم��ان رخ مي‌دهد از باب‬ ‫صحت عقود درست است و همه اينها مصداق آيه شريفه‬ ‫«اوف��وا بالعقود» مي‌ش��ود‪ .‬يعن��ي ش��ريعت مي‌گويد به‬ ‫عهدهايي كه بس��ته‌ايد وفا كنيد و چون مش��روطه يك‬ ‫نوع قرارداد فيمابين انسان در حوزه مما النص فيه است‬ ‫مشمول اين آيه مي‌شود‪.‬‬ ‫امام راحل نيز همين مبنا را مي‌پذيرد و به همان نتايج‬ ‫روش‌ش��ناختي نائيني و آخوند خراس��اني تن مي‌دهد‪ ،‬اما‬ ‫پديده‌هاي جدي��د را نه از باب عق��ود و قراردادهاي جمعي‬ ‫بلكه از ب��اب بنائات عقالي��ي مي‌پذيرد‪ .‬ام��ام يك مبناي‬ ‫اصولي داش��ت و آن اين بود كه اساسا همه بنائات عقاليي‬ ‫كه پس از شريعت اسالمي ش��كل گرفته‌اند به نوع ممضي‬ ‫هس��تند و مي‌توان به آنها عمل كرد‪ .‬مثال فرض كنيد اگر‬ ‫االن عقال بنايشان بر اين است كه جمهوري بهترين شيوه‬ ‫حكومت‌داري اس��ت امام مي‌گفت اين بناي عقال يك بناء‬ ‫ممضي است و بايد بخشي از پديده‌هاي مدرن را از اين حيث‬ ‫در نظريه حكومت ديني بپذيري��م‪ .‬االن اگر در دوره جديد‬ ‫وجود حزب يا مشاركت احزاب مورد تاييد بناء عقاليي باشد‬ ‫احساس مي‌كنند گردش قدرت و نظارت بر قدرت از طريق‬ ‫مشاركت فعال احزاب بهتر است‪ .‬ما اين را در حكومت ديني‬ ‫مي‌پذيريم نه از باب قراردادي كه ميرزاي نائيني مي‌گفتند‬ ‫بلكه از باب صحه نهادن بر بنائ��ات عقاليي كه مورد تاييد‬ ‫شريعت قرار گرفته است مي‌پذيريم‪.‬‬ ‫كساني مثل جان فوران‪ ،‬نويسنده كتاب «مقاومت‬ ‫شكننده» مي‌‌گويند در ايران نخبگان درباره اينكه‬ ‫چه چيزي را نمي‌خواهند اجماع دارند‪ ،‬ولي بعد از‬ ‫پيروزي به اختالف مي‌رسند‪ .‬علما و نظريه‌پردازان‬ ‫بر س�ر اينكه اس�تبداد را نمي‌خواهند هم اجماع‬ ‫داشتند يا نه؟ چون ما از ش�يخ فضل‌اهلل چند نوع‬ ‫ديدگا ‌ه مي بينيم‪.‬‬ ‫‪ l‬باي��د گفت انديش��ه ش��يخ فض��ل‌اهلل در دوران‬ ‫مشروطه سه مرحله را طي كرده اس��ت؛ در مرحله نخست‬ ‫شيخ فضل‌اهلل «مشروطه‌خواه» اس��ت و با مرحوم بهبهاني‬ ‫و طباطبايي در مهاجرت صغري و كبري ش��ركت مي‌كند‪.‬‬ ‫در مرحله دوم شيخ فضل‌اهلل به طرح «مشروطه‌مشروعه»‬ ‫مي‌پردازد‪ .‬اين مساله زماني اس��ت كه وي متوجه مي‌شود‬ ‫عده‌اي از مشروطه‌خواهان با اين ش��عار‌خواهان مشروطه‬ ‫سكوالر هستند‪ .‬آنان دين را از سياست جدا دانسته و دخالت‬ ‫دين در عرصه سياس��ت را نفي مي‌كردند‪ .‬ش��يخ فضل‌اهلل‬ ‫همچنين بحث حضور علماي طراز اول را در پارلمان مطرح‬ ‫و اصل دوم متمم قانون اساسي را تا مرحله تصويب پيگيري‬ ‫مي‌كند‪ .‬در مرحله س��وم ش��يخ فضل‌اهلل مخالف مشروطه‬ ‫است‪ .‬اين در زماني اس��ت كه به نظر مي‌رس��د از برقراري‬ ‫مشروطه‌مشروعه نااميد مي‌شود و از اين رو مخالف مشروطه‬ ‫سكوالرها شدند‪.‬‬ ‫اعدام ش��يخ فضل‌اهلل نش��ان داد كه ش��يخ درس��ت‬ ‫فهميده بود‪ .‬دليل مساله آن بود كه تا قبل از قرارداد ‪،1907‬‬ ‫روس��يه و انگليس با هم رقابت داش��تند‪ .‬انگلستان طرفدار‬ ‫مش��روطه‌خواهان بود ام��ا روس‌ها پيش��نهاد معامله‌اي را‬ ‫به انگليس��ي‌ها دادند‪ .‬وقت��ي روس‌ها ديدند انگليس��ي‌ها‬ ‫دس��ت‌بردار نيس��تند و ممكن اس��ت دس��ت آنان از ايران‬ ‫كوتاه ش��ود‪ ،‬با آنان وارد مذاكره شده و خواهان صلح شدند‪.‬‬ ‫چرا‌كه اگر مش��روطه واقعا پيروز مي‌ش��د هم انگلس��تان و‬ ‫هم روسيه متضرر مي‌شدند‪ .‬بر اين اس��اس قرارداد ‪1907‬‬ ‫بين روس و انگليس امضا مي‌ش��ود و ايران به س��ه منطقه‬ ‫تقسيم مي‌گردد‪.‬‬ ‫با بستن قرارداد ‪ 1907‬م بين انگلستان و روسيه‪ ،‬آنان‬ ‫توافق كردند تا مش��روطه را به كنترل خودشان درآورند‪ .‬با‬ ‫چراغ‌سبز انگليس��ي‌ها‪ ،‬روس‌ها مجلس و مش��روطه را به‬ ‫توپ بستند‪ .‬درواقع با توجيه شاه به اينكه ديگر انگليسي‌ها‬ ‫كاري به مشروطه نخواهند داشت او مجلس را به توپ بست‬ ‫و عده‌اي از مش��روطه‌خواهان متواري و عده‌اي هم تبعيد و‬ ‫كشته شدند‪ .‬اما با مقاومت برخي از مشروطه‌خواهان در برخي‬ ‫از شهرها مثل تبريز و نجف‪ ،‬اين حركت ادامه مي‌يابد‪ .‬كتاب‬ ‫نائيني در چنين مقطعي به ن��گارش درمي‌آيد‪ .‬در ادامه البته‬ ‫شيخ فضل‌اهلل دستگير و اعدام مي‌شود‪ .‬به هر حال انحراف‬ ‫مشروطيت در پي اين جريانات بروز و ظهور يافت و به اين‌‬ ‫ترتيب مشروطه كه قرار بود ايران را از استبداد و ظلم و ستم‬ ‫نجات دهد‪ ،‬خود تبديل به مجمع ظلم‌ها شد‪ .‬از سال ‪1285‬‬ ‫شمسي كه مشروطه پيروز شد تا س��ال ‪ 1299‬شمسي كه‬ ‫كودتاي رضاخاني صورت گرفت‪ ،‬دوميليون نفر از جمعيت‬ ‫‪ 10‬ميليوني ايران تلف شدند‪.‬‬ ‫آن طرف ماجرا يعني در صف مقاب�ل يا كنار علما‬ ‫روشنفكراني بودند كه ديدگاه سكوالر را نمايندگي‬ ‫مي‌كردند‪ .‬در مي�ان علما ش�خصيت‌هاي بارزي‬ ‫وجود داشت كه سكوالريسم را تئوريزه كند يا نه؟‬ ‫‪ l‬سكوالريس��م از اصطالح‌هاي معاصر ماست و در‬ ‫ادبيات آن دوره كاربردي نداش��ته‪ ،‬اما گذشته از اين‪ ،‬چيزي كه‬ ‫اهميت دارد اين است كه به هر حال بين عالمان ديني ما يك‬ ‫قرائت‌هايي در حكومت دنيوي مي‌شد كه امروزه اگر توجه كنيم‬ ‫متوجهمي‌شويمبخشيازآنافكارباسكوالريسمهمخوانيدارد‪.‬‬ ‫مثال فرض كنيد عده‌اي از علما معتقد بودند كه حكومت دنيوي‬ ‫است و بايد از تحت واليت شريعت بودن‪ ،‬خارج شود‪.‬‬ ‫بارزترينشان چه كساني بودند؟‬ ‫‪ l‬مثال آقاي ابراهيم زنجان��ي بود كه مدعي‌العموم‬ ‫دادگاه شيخ‌فضل‌اهلل نوري بود كه كامال سكوالر است‪ .‬وي‬ ‫معتقد است كه حكومت از اشرافيت شريعت خارج است‪ .‬اين‬ ‫همان معناي سكوالريسم است‪ .‬سكوالريسم در واقع شامل‬ ‫هر ايده‌اي اس��ت كه كمك كند حكومت از اشراف شريعت‬ ‫خارج شود؛ فرقي هم نمي‌كند يك عالم ديني با يك مباني‬ ‫اس�لامي بگويد يا يك روشنفكر س��كوالر با مباني غربي‪.‬‬ ‫پيامدهاي روش‌شان يكسان است و آن ظهور سكوالريسم‬ ‫در بطن جامعه اس��ت‪ .‬ما امروزه كه سكوالريس��م را مطرح‬ ‫مي‌كنيم در چهار مفهوم دقيق ب��ه كار مي‌بريم كه معموال‬ ‫جدايي دين از حكومت يا عدم تولي دين توس��ط حكومت‪،‬‬ ‫متداول‌ترين مفهوم سكوالريس��م اس��ت و د ‌ر آن دوره هم‬ ‫شواهد و استنادات زيادي وجود دارد كه عالمان و روشنفكران‬ ‫زيادي با استناد بر همان نظريه مش��روطه به سكوالريسم‬ ‫راه‌مي‌يافتند‪g .‬‬
‫روحانيون؛ نقطه تالقي طبقات مختلف‬ ‫اگرچ�ه تع�دادي از انجمن‌ه�اي مخفي ب�راي ايج�اد تغيي�رات اساس�ي فعالي�ت مي‏كردند‪ ،‬ام�ا تقريبا‬ ‫هيچ كسي احتمال وقوع جنبش مشروطه را به‌صورت وسيع پيش‏بيني نكرده بود ولي پس از نخستين جرقه‌هاي‬ ‫نهضت با هدايت و رهبري شبكه گسترده روحانيون‪ ،‬علما و وعاظ بزرگترين رويداد تاريخي وقت رخ داد‬ ‫‪4‬‬ ‫رهبري مذهبي در ايران در‬ ‫برانگيختن يك انقالب توده‏اي‬ ‫داراي نقش بسيار عمده‏اي بود‬ ‫دين و تاريخ‬ ‫نپيوست ــ و همچنان كه انقالب‪ ،‬به‌ويژه در تبريز‪ ،‬موضع‬ ‫تندروانه‏تري به خود مي‏گرفت‪ ،‬بس��ياري از علما به ش��اه‬ ‫پيوس��تند ــ با اين حال ميزان مش��اركت علما و مجتهدان‬ ‫در انقالب به ان��دازه‏اي بود كه در انق�لاب عامل عمده‏اي‬ ‫محسوب مي‏ش��د‪ .‬مخالفت علما نس��بت به حكومت شاه‬ ‫بر چند نكته مبتني بود‪:‬‬ ‫‪ -1‬طبق نظريه ش��يعه‌ دوازده امامي‪ ،‬هر حاكم صرفا‬ ‫دنيوي شايس��تگي جانش��يني امام دوازدهم را ندارد‪ ،‬بلكه‬ ‫خواست و نظر امام غايب‏بايستي توسط مجتهدان تفسير و‬ ‫تعبير شود‪ .‬اين نظريه از دوران ائمه به بعد چندان مورد اعتنا‬ ‫قرار نگرفت و حتي در دوره صفويان كه جو مذهبي بر جامعه‬ ‫حاكم بود‪ ،‬نيز مسكوت ماند؛ اما اين نظريه در دوره قاجار به‬ ‫نحوي فزاينده مطرح شد‪.‬‬ ‫‪ -2‬استقالل اقتصادي و سياس��ي علما به آنان اجازه‬ ‫مخالفت با ش��اه را مي‏داد‪ .‬آنان وجوهات شرعي را دريافت‬ ‫مي‏كردند‪ ،‬بر امالك و مستغالت بسياري‪ ،‬تملك و نظارت‬ ‫داشتند و دس��ت آخر اينكه حوزه‏هاي علميه مهم شيعه در‬ ‫عتبات و دور از نظارت شاه و دولت ايران قرار داشت‪.‬‬ ‫‪ -3‬علما پيوندهاي سازماني و خويشاوندي نزديكي با‬ ‫طبقات شهري و اصناف داشتند و شكايات و نارضايتي‌هاي‬ ‫سياسي و اقتصادي آنان را منعكس مي‏كردند‪ .‬موقعيت علما‬ ‫از لحاظ سلسله مراتب به‌طوركلي از دستگاه دولتي مستقل‬ ‫بود و بيشتر به تعداد طالب و پيروانشان بستگي داشت‪ .‬از‬ ‫اين رو آنها حتي بيشتر تمايل داشتند تا افكار عمومي شهر را‬ ‫انعكاس دهند‪ .‬علماي رسمي منصوب از سوي دولت بسيار‬ ‫كمتر از علماي مستقل مورد احترام بودند‪.‬‬ ‫‪ -4‬علما نگران رش��د تعديات و تجاوزات خارجيان‪،‬‬ ‫ام��كان تص��دي ام��ور توس��ط اف��راد بي‏ايم��ان بودند؛‬ ‫در نتيج��ه‪ ،‬علم��ا طبق��ه‏اي مل��ي را تش��كيل مي‏دادند‪.‬‬ ‫‪ -5‬ش��اهان قاجار هيچ اق��دام موثري براي رفع ش��كاف‬ ‫روزافزون ميان دو ركن عمده طبقه حاكمه ــ يعني حكومت‬ ‫و علما ــ به عمل نياوردند‪.‬‬ ‫وي در بخش ديگري از اي��ن مقاله درباره نقش علما‬ ‫مي‌آورد‪« :‬رهبري علم��ا‪ ،‬در مجموع‪ ،‬ام��كان تحقق يك‬ ‫جنبش توده‏اي را فراهم آورد‪ .‬زيرا علما از قبل‪ ،‬از هواداران‬ ‫و پيروان بس��يار زي��اد‪ ،‬مصونيت از تعرض و نقش س��نتي‬ ‫برخوردار بودند كه به آنان اجازه مي‏داد گروه‌هاي كثيري از‬ ‫مردم را در درون و بيرون مساجد گرد هم آورند و از ضرورت‬ ‫ايجاد تغييرات سياس��ي مهم براي آنها سخن بگويند‪ .‬يك‬ ‫نهاد سنتي كه تا حد زيادي به تحقق جنبش توده‏‏اي كمك‬ ‫كرد‪ ،‬بست‏نش��يني‏اي بود كه موجب مي‏ش��د اش��خاصي‬ ‫كه به مس��اجد‪ ،‬زيارتگاه‌ه��ا‪ ،‬س��فارتخانه‏هاي خارجي و‬ ‫مكان‌هاي مشخص ديگري پناه مي‏برند‪ ،‬مصون از تعرض و‬ ‫واجب‌الرعايه باشند‪ .‬اگرچه اعمالي مشابه عمل بست‏نشيني‬ ‫در اروپاي غرب��ي و در بعضي از ديگر جوامع س��نتي وجود‬ ‫داشت‪ ،‬اما اين اعمال پيش از دوران جديد از بين رفته بودند‬ ‫و تنها در ايران بود كه نهاد مزب��ور همچنان باقيمانده و در‬ ‫انقالب نوين آن كشور كاركرد عمده‏اي ايفا مي‏كرد‪g ».‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫آنچ��ه مي‌خوانيد متني اس��ت انتخاب��ي از مقاله‬ ‫تفصيلي پروفس��ور نيكي كيدي‪ ،‬اس��تاد دانش��گاه و‬ ‫اسال م‌ش��ناس و ايرانش��ناس ش��هير آمريكاي��ي‬ ‫درباره انقالب مش��روطه خانم نيكي كی��دي يكي از‬ ‫ايران‌شناسان آمريكايي اس��ت كه سال‌ها در دانشگاه‬ ‫‪ UCLA‬به تدريس تاريخ خاورميانه اش��تغال داش��ته‬ ‫اس��ت‪ .‬از او مقاالت متعدد و كتابي با‌عنوان ريشه‌هاي‬ ‫انقالب اسالمي (‌ترجمه عبدالرحيم گواهي) به‌فارسي‬ ‫چاپ شده است‪ .‬اين مقاله كه تحت عنوان «مشاركت‬ ‫ي در انقالب مش��روطه ايران» به فارسي‌ ترجمه‬ ‫مردم ‌‬ ‫شده‪ ،‬روايتي كلي و نسبتا جامع از ظهور و بروز جنبش‬ ‫مش��روطه و عناصر تاثير‌گذار بر آن به‌دست مي‌دهد‪.‬‬ ‫در بخش‌هاي��ي از اي��ن مقاله آمده اس��ت‪ « :‬اگرچه تا‬ ‫س��ال ‪ 5‬ـ ‪ 23[ 1904‬ـ ‪ 1322‬ق‪ ].‬پيش‏بيني‏هاي��ي‬ ‫از س��وي برخي از ايراني��ان و خارجي��ان در خصوص‬ ‫احتم��ال وق��وع انق�لاب وج��ود داش��ت و اگرچ��ه‬ ‫تع��دادي از انجمن‌ه��اي مخف��ي ب��راي ايج��اد‬ ‫تغيي��رات اساس��ي فعالي��ت مي‏كردن��د‪ ،‬ام��ا تقريبا‬ ‫هيچ كسي احتمال وقوع جنبش مشروطه را به‌صورت‬ ‫وس��يع پيش‏بيني نكرده بود‪ .‬مجموعه حوادثي كه در‬ ‫سال ‪ 5‬ـ ‪ 23[ 1904‬ـ ‪ 1322‬ق‪ ].‬اتفاق افتاد نشان‏دهنده‬ ‫شرايط بس��يار حاد جامعه بود‪ .‬سرانجام آنچه نخستين‬ ‫جرقه انقالب را در دسامبر ‪[ 1905‬شوال ‪ ]1323‬روشن‬ ‫كرد‪ ،‬حادثه‏اي عادي و معمولي بود‪ .‬البته چنين اموري‬ ‫در مورد ديگر انقالب‌ها و قيام‌ها نيز صادق بوده است‪.‬‬ ‫در آن ماه حاكم تهران ت�لاش مي‏كرد تا قيمت‬ ‫ش��كر را كه در اثر جنگ روس و ژاپن ب��اال رفته بود‪،‬‬ ‫پايين بی��اورد‪ .‬به دس��تور حاكم ته��ران [عالء‏الدوله]‬ ‫تني چند از تج��ار از جمله يك��ي از تجار ش��كر را كه‬ ‫پيرمرد م��ورد احترامي‌ بود ب��ه فلك بس��تند‪ .‬تجار و‬ ‫بازرگان��ان‪ ،‬در واكنش ب��ه اين عمل‪ ،‬ب��ازار را تعطيل‬ ‫كردند‪ .‬بس��ياري از تجار و علما در مسجد شاه تهران‬ ‫بس��ت نشس��تند و واعظ راديكال‪ ،‬س��يد‌جمال‏الدين‬ ‫اصفهان��ي‪ ،‬علي��ه حكوم��ت س��خنراني ك��رد‪ .‬او‬ ‫از س��وي ام��ام جمع��ه [منص��وب حكوم��ت] مورد‬ ‫حمل��ه قرار گرف��ت‪ ،‬اين ام��ام جمع��ه طرفدارانش را‬ ‫وا‏داش��ت تا از طريق زور جمعيت را از مس��جد بيرون‬ ‫كنند‪ .‬آن ش��ب و چند روز بعد جمعي از علما و بازاريان‬ ‫تهران را به قصد صحن شاهزاده عبدالعظيم در جنوب‬ ‫شهر‪‌،‬ترك كردند‪ .‬عمال حكومت ابتدا تالش كردند تا‬ ‫به زور مانع از حركت آنان ش��وند‪ ،‬اما نتوانستند‪ .‬شمار‬ ‫جمعيت در صحن به دو هزار نفر‏رس��يد و براي پايان‬ ‫دادن به تحصن خود تقاضاهاي��ي را مطرح‏كردند كه‬ ‫در منابع مختلف به نحو متفاوت گزارش شده است‪ .‬اما‬ ‫مهمترين تقاضا تاسيس عدالتخانه بود‪ .‬شاه در نهايت‬ ‫تسليم خواسته‏هاي آنان ش��د و بنابراين بست‏نشينان‬ ‫كه در بين آنها مهمترين مجته��دان تهران نيز حضور‬ ‫داشتند به تحصن خود پايان دادند و به تهران بازگشتند‪.‬‬ ‫اين حادثه نشان داد كه هم بخش مهمي‌از علما‬ ‫و بازاريان براي تداوم مبارزه با حكومت آماده‏اند و هم اينكه‬ ‫جنبش انقالبي هنوز به دوران بلوغ و كمال خود نرس��يده‬ ‫اس��ت‪ .‬به جهت آنكه نه تعري��ف دقيقي از معن��ا و مفهوم‬ ‫عدالتخانه ارائه شده بود و نه اصوال هيچ تقاضاي جديدي كه‬ ‫حكومت را وادار به ايجاد تغييرات بنيادين در اساس و شالوده‬ ‫خود كند‪ ،‬مطرح گرديده بود‪ .‬معهذا مشروطه‏خواهاني بودند‬ ‫كه به‌طور فعال درصدد تحت‌تاثير قرار دادن علما‪ ،‬مردم و‬ ‫به‌ويژه بازاريان بودند‪.‬‬ ‫مظفرالدين ش��اه هيچ اقدامي‌براي تحقق وعده‏هاي‬ ‫خود نكرد و هنگامي‌كه سخنرانان و وعاظ به حكومت حمله‬ ‫كردند‪ ،‬صدراعظم درصدد برآمد تا دو تن از آنان را از تهران‬ ‫اخراج كند‪ .‬ش��اه به‌طور موفقيت‏آميزي س��يد‌جمال‏الدين‬ ‫واعظ اصفهاني را از تهران اخ��راج كرد‪ ،‬اما جمعيت تالش‬ ‫كرد تا مانع از انتقال شيخ محمد شود‪ .‬به‌رغم هشدار ماموران‬ ‫دولتي مبني‌بر عدم مداخله مردم‪ ،‬طلبه‏اي به نام سيد‌حميد‬ ‫پيش رفت و بنابراين به ضرب گلوله كشته شد‪ .‬در درگيري‬ ‫كه بين مردم و سربازان اتفاق افتاد شيخ محمد رهايي يافت‪.‬‬ ‫جنازه س��يد حميد در خيابان‌ها تشييع ش��د و باعث ايجاد‬ ‫درگيري‌هاي بيشتري بين مردم و سربازان شد كه تعدادي‬ ‫از مردم از جمله سيد ديگري در اين درگيري‌ها كشته شدند‪.‬‬ ‫جمع زيادي از مردم به مسجد پناه بردند و بعدا به آنان اجازه‬ ‫داده ش��د تا به ش��هر مقدس قم بروند و حدود يكصد نفر از‬ ‫مردم به همراه علماي بزرگ به آنجا رفتند‪.‬‬ ‫مراحل اوليه جنبش مش��روطه‏خواهي نشان مي‏دهد‬ ‫كه اين جنبش ويژگي‌ها و خصايص مش��تركي با شماري‬ ‫از انقالب‌هاي بزرگ اروپا دارد‪ .‬در وهله اول‪ ،‬بايد از ائتالف‬ ‫طبقات و عقاي��د مختلف مردم ياد كرد ك��ه عليه حكومت‬ ‫متحد ش��ده بودند‪ .‬بخش روش��نفكرتر و آزادانديش‏تري‬ ‫از مردم به اف��راد ناآگاه‏تر ي��ا محافظه‏كارت��ر مخالف‪ ،‬اين‬ ‫عقيده را كه راه‏حل اساس��ي مش��كالت ايران در استقرار‬ ‫مشروطه و مجلس شوراست تفهيم كردند‪ ،‬و بدين‌ترتيب‬ ‫در س��خنراني‌هاي خود تقريبا تمام گروه‌ه��اي مخالف را‬ ‫حول اين محور متحد كردند‪ .‬در وهله دوم‪ ،‬بايد از پيروزي‬ ‫و موفقيت حس��اس مرحله نخس��ت انقالب ي��اد كرد كه‬ ‫تقريبا بدون جنگ و خونريزي بود و فقط حكومت دس��ت‬ ‫به خونريزي و كش��تار زد‪ .‬سرانجام‪ ،‬ش��اهد شروع مرحله‬ ‫ديگري از انقالب هس��تيم كه به‌طور مداوم و مس��تمر به‬ ‫جنبش��ي راديكال تبديل ش��د‪ .‬آغاز اين مرحل��ه از زماني‬ ‫اس��ت كه رهبري انقالب از دس��ت علماي برجسته‏اي كه‬ ‫تقاضاهاي بس��يار معتدلي داشتند به دس��ت افراد ديگري‬ ‫افتاد‪».‬‬ ‫پروفس��ور كيدي در بخش ديگري از همين مقاله در‬ ‫تبيين نقش رهبري علما در جنبش مش��روطه مي‌نويسد‪:‬‬ ‫«رهبري مذهبي در برانگيختن يك انقالب توده‏اي داراي‬ ‫نقش بسيار عمده‏اي بود و البته از اين نظر ايران‪ ،‬نه تنها با‬ ‫ديگر نقاط خاورميانه‪ ،‬بلكه با اروپا نيز كامال تفاوت داشت‪.‬‬ ‫حمايت رهبران مذهبي س��نتي از انق�لاب و حتي رهبري‬ ‫انقالب نوگرايانه مش��روطه از س��وي آنان‪ ،‬امري منحصر‬ ‫به فرد بود‪ .‬اگرچه رهبري شيعه به‌طور يكپارچه به انقالب‬ ‫نقش رهبري مذهبي‬ ‫‪73‬‬
‫ورزش‬ ‫چالش‌هاي جناب پروين‬ ‫ورزش‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫پسا پروينيسم‬ ‫جدال علي پروين با برخي شاگردان سابق و مانوئل ژوزه؛ كدام يك برنده مي شوند؟‬ ‫‪1‬‬ ‫ميالد حجت‌االسالمي‬ ‫مدير هر كه مي‌خواهد باشد؛ از قديم گفته‌اند دو سلطان‬ ‫ي نگنجند‪ .‬در س��ال‌هاي اخير بدون استثنا مديراني‬ ‫در اقليم ‌‬ ‫كه اداره باشگاه پرس��پوليس را در دست گرفته‌اند با سايه‌اي‬ ‫بر س��ر باش��گاه رو به ور بوده‌اند به نام علي پروي��ن و از هر‬ ‫راهي هم با اين پدي��ده مصاف داده‌ان��د در نهايت به نتيجه‬ ‫نرس��يده‌اند‪ .‬چه آنها كه مانند غمخوار و حس��ن انصاري‌فرد‬ ‫از مسير تخاصم به‌دنبال پروين‌زدايي بوده‌اند و چه مديراني‬ ‫كه‌ترجيح دادند از مسير همكاري با پروين وارد شوند مانند‬ ‫عابديني‪ ،‬خطيب يا رويانيان اما به مرور روابطشان با پروين‬ ‫دچار چالش شده اس��ت‪ .‬اين روزها در پرسپوليس مدل ‪91‬‬ ‫هم وضع به همين منوال اس��ت‪ ،‬رويانيان ك��ه از روزهاي‬ ‫نخست حضورش سعي كرده بود تا با قرار دادن علي پروين‬ ‫در كنار خود توجهات را بيشتر به سوي خود جلب كند اكنون‬ ‫به آرامي‌تصميم مي‌گيرد تا از سلطان عبور كند و قرار دادن‬ ‫جعفر كاشاني در سمت مشاور مديرعامل آن هم پس از كنار‬ ‫گذاشتن پروين از س��مت مدير راهبردي به تنگ‌تر ساختن‬ ‫دايره اختيارات پروين در مجموعه تصميم‌سازي‌هاي باشگاه‬ ‫پرس��پوليس تعبير مي‌ش��ود‪ .‬حتي همين كه جعفر كاشاني‬ ‫در بدو ورودش اعالم مي‌كند كه حضورش به‌عنوان آلترناتيو‬ ‫پروين نيس��ت يعني دقيقا وجود اين ذهني��ت و تعريف اين‬ ‫موقعيت را پذيرفته است‪ .‬جالب آنكه جعفر كاشاني از روزي‬ ‫‪74‬‬ ‫كه علي پروين به حسين هدايتي و دوستان پيوست و ماجراي‬ ‫پيشكسوتان پرس��پوليس را در مقابل حبيب كاشاني‪ ،‬مدير‬ ‫سابق پرسپوليس كليد زدند‪ ،‬به ش��دت منتقد پروين و اين‬ ‫جمع خاص بود و از همان زمان خط خود را با سلطان سرخ‬ ‫جدا كرده بود كه انتخاب كاشاني از اين نظر هم تامل‌برانگيز‬ ‫است‪ .‬به‌خصوص با ش��رايط فعلي پرس��پوليس پيچيدگي‬ ‫مسائل در اين باشگاه بيش از گذشته است‪ .‬رويانيان با تيمي‬ ‫‌دست به گريبان است كه از درون بيماري مزمن فصل گذشته‬ ‫را حفظ كرده و حتي با وجود تغييرات در‌تركيب و هزينه‌هاي‬ ‫بلند‌باال باز هم در چهار هفته ابتدايي ليگ نش��ان داد كه با‬ ‫مشكالت بسياري دست به گريبان است‪ .‬پرسپوليس از چهار‬ ‫ديداری كه سه بازي آن در خانه بود تنها چهار امتياز كسب‬ ‫كرد‪ .‬آن‌هم در ديدارهايي كه مقابل حريفان تقريبا متوسط و‬ ‫حتي تيم تازه‌واردي چون گهر زاگرس برگزار شد‪ .‬اشتباهات‬ ‫بي‌پايان بازيكنان و ناراحتي هواداران از عملكرد آنان نشان‬ ‫داد كه ممكن است در فصل جديد هم روند تازه‌اي از حاشيه‬ ‫وجود پرسپوليس را فرابگيرد و اين موضوع به دغدغه جدي‬ ‫مديرعامل قرمزپوشان تبديل شده اس��ت‪ .‬اما خارج از اليه‬ ‫دروني تيم هم برخي تح��ركات ذهن روياني��ان را به خود‬ ‫مشغول ساخته اس��ت؛ موضوعي كه او دقيقا وقتي از مدير‬ ‫راهبري تيمش سلب اختيار مي‌كرد آن را به زبان آورد‪ .‬بعد‬ ‫از بازي مقابل فجر‌سپاس��ي و صحبت‌هاي تند پروين عليه‬ ‫ژوزه مربي پرتغالي و اينكه مربي خارجي به درد نمي‌خورد‪،‬‬ ‫رويانيان ناگهان اعالم ك��رد متوجه حركتي در اليه بيروني‬ ‫باشگاه شده و مقابل آن خواهد ايس��تاد‪ .‬بدين‌ ترتيب تقابل‬ ‫جدي مديرعامل پرسپوليس با پروين شكل گرفت؛ هر‌چند‬ ‫اين تقابل خيلي زود به جلسه آشتي‌كنان ختم شد‪ ،‬اما ذهنيتي‬ ‫كه اكنون رويانيان و پروين نسبت به هم پيدا كرده‌اند سبب‬ ‫مي‌ش��ود تا مديرعامل پرسپوليس به ش��دت سلطان را زير‬ ‫ذره‌بين بگيرد و بي‌ترديد تغييراتي چون آوردن جعفر كاشاني‬ ‫يا نزديكي اكب��ر غمخوار به رويانيان نش��انه‌هايي از عزم او‬ ‫براي محدود ساختن قدرت علي پروين است‪ ،‬چراكه پروين‬ ‫عضو هيات‌مديره باشگاه است و به همين راحتي نمي‌توان‬ ‫سلطان پرسپوليس را كنار گذاش��ت‪ .‬در واقع رويانيان براي‬ ‫نخستين بار به‌جاي انتخاب سياست حذفي يا تعامل با پروين‬ ‫تصميم گرفته تا از حضور محدود او استفاده كند و بايد ديد با‬ ‫اين روش تا كجا دو طرف مي‌توانند به صورت مسالمت‌آميز‬ ‫كار را پيش ببرند‪ ،‬اما براي پيش‌بيني در اين زمينه بايد ميزان‬ ‫س��يطره قدرت پروين و همچنين نحوه تعامل با مديران در‬ ‫دوره‌هاي گذشته از سوي او را هم مدنظر داشت‪.‬‬ ‫حلقه مريدان‬ ‫شايد اين روزها بسياري از مربيان سرشناس براي خود‬ ‫طرفداران ويژه‌اي دارند كه بيش��تر طرفداران نام او هستند‬ ‫تا عالقه‌مند به باش��گاه و رنگ خاص‪ ،‬اما بدون ش��ك بايد‬ ‫علي پروين را بنيانگ��ذار روش مريد‌پروري در فوتبال ايران‬ ‫بدانيم‪ .‬البته اين مريد‌پروري تا اندازه‌اي هم ناخواسته بوده‪،‬‬ ‫چراكه علي پروين بيشترين س��ابقه را در پوشيدن پيراهن‬
‫اين تيم به‌عنوان بازيكن و سپس هدايت آن در مقام مربي‬ ‫دارد و طبيعي اس��ت كه همين س��ابقه طوالني و همچنين‬ ‫ركوردهاي موفقيت بسياري كه با پرسپوليس ثبت كرده او‬ ‫را به مرد محبوب هواداران سرخ تبديل كرده بود‪ .‬بي‌ترديد‬ ‫كودكان ‪ 16‬يا ‪ 17‬ساله‌اي كه زماني به پروين عالقه داشتند‬ ‫نه مخلوق سيس��تم مريد‌پروري بلكه محص��ول خاطرات‬ ‫شفاهي هواداران قديمي‌پرس��پوليس هستند كه هنوز هم‬ ‫باور دارند اين مرد ‪ 66‬س��اله بهترين گزين��ه براي هدايت‬ ‫پرسپوليس است‪ .‬با اين حال در كنار اين هواداران بخشي از‬ ‫مريدان هم بودند كه به مرور حلقه‌اي را در اطراف علي پروين‬ ‫ايجاد كردند كه البته س��لطان هم از اين نظر به اندازه كافي‬ ‫دس��ت و دلباز بود‪ .‬اين مريدان همزمان با اوج و فرودهاي‬ ‫زندگي ورزشي علي پروين تعدادشان كم يا زياد شده است‪.‬‬ ‫در دهه ‪ 70‬و ابتداي دهه ‪ 80‬كه روزهاي موفقيت پروينيسم‬ ‫بود‪ ،‬آنها تعدادش��ان زياد بود و در روزهاي عزلت‌نشيني در‬ ‫تيم‌هاي آذربايجان و سرخپوشان به شدت ريزش داشتند‪ .‬با‬ ‫استيل‌آذين تعداي از آنها كه ديدند اوضاع بهتر شده باز هم‬ ‫بازگشتند و سرانجام اين خود پروين بود كه با بسياري از آنها‬ ‫قطع ارتباط كرد‪ ،‬چراكه ديگر تعلق بس��ياري از آنها رنگ و‬ ‫بوي خالصانه نداشت و انگيزه‌هاي مادي گرفته بود‪ .‬به همين‬ ‫دليل اس��ت كه اكنون ديگر حلقه قدرت مريدان پروين به‬ ‫اندازه دهه‌هاي ‪ 70‬و ‪ 80‬كه فشار خرد‌كننده‌اي را به مديران‬ ‫باشگاه وارد مي‌كردند‪ ،‬گسترده نيست‪.‬‬ ‫يك بام و دو هوا با عابديني‬ ‫جدايي‬ ‫محم��د حس��ن انصاري‌فرد ب��ه محض حض��ور در‬ ‫پرس��پوليس جرقه جدايي پروي��ن را زد‪ .‬او عالقه بس��يار‬ ‫زيادي به استفاده از مربيان‌تركيه‌اي داشت و بعد از ناكامي‬ ‫‌مذاكراتش با س��نولگونش س��رانجام توانس��ت مصطفي‬ ‫دنيزلي را براي آمدن به پرسپوليس متقاعد كند‪ .‬علي پروين‬ ‫هم بار ديگر تصميم گرفت تا همان راه گذشته را برود يعني‬ ‫مريدانش را همراه خود كرد و با خريد امتياز باشگاه اكباتان‬ ‫زمينه ساز تشكيل تيم استيل‌آذين شد‪ .‬پرسپوليس با دنيزلي‪،‬‬ ‫اما روند خوب��ي را پيدا كرد و برتري دو بر يك سرخپوش��ان‬ ‫در دربي تهران مقابل استقالل سبب شد تا مربي‌ترك تبار‬ ‫به اندازه كافي محبوب ش��ود اما در همين دوران نفوذي‌ها‬ ‫هم بي��كار نبودند‪ .‬هر‌چند پرس��پوليس دنيزلي توانس��ت با‬ ‫جبران فاصل��ه ‪ 12‬امتيازي تيم رقيب خود يعني اس��تقالل‬ ‫را پش��ت س��ربگذارد‪ ،‬اما در نهايت قهرمان ليگ نشد و در‬ ‫جام حذفي هم شكس��ت در ديدار فينال مقابل سپاهان اين‬ ‫تيم را از رسيدن به موفقيت محروم كرد‪ .‬در نهايت نفوذي‌ها‬ ‫بر‌روي سكو كار خود را كردند و از سوي ديگر حميد استيلي‪،‬‬ ‫دس��تيار دنيزلي و برخي بازيكنان تيم هم ب��ه مرور عليه او‬ ‫موضع‌گيري كردند ت��ا در نهايت اين مربي از پرس��پوليس‬ ‫كناره‌گيري كند و در نهايت در پايان ليگ ششم انصاري‌فرد‬ ‫هم جاي خود را به حبيب كاشاني داد‪.‬‬ ‫خارج از گود‬ ‫در دوره اول مديريت حبيب كاش��اني و سپس عباس‬ ‫انصاري‌فرد ديگ��ر مجال چندان��ي براي پروي��ن به وجود‬ ‫نيامد و او هم در استيل‌آذين به‌ش��دت درگير تيمداري شده‬ ‫بود‪ .‬مريدان پروين هم به‌جاي آنكه س��ر‌و‌كله ش��ان روي‬ ‫س��كوهاي ورزش��گاه آزادي پيدا شود مش��غول حمايت از‬ ‫استيل‌آذين بودند‪ .‬شايد استيل‌آذين آن روزها براي پروين و‬ ‫دوستان حكم نمونه واقعي سريال به سوي افتخار را داشت‬ ‫يعني مربي كه از تيم خود بيرون گذاش��ته مي‌شود و سپس‬ ‫تيم ديگري را ازدس��ته‌هاي پايين‌تر به موفقيت مي‌رساند و‬ ‫در نهايت هم تيم س��ابق خود را شكست مي‌دهد‪ .‬شايد اين‬ ‫ائتالف سرخ‬ ‫حبي��ب كاش��اني در دوران مديريتش ب��ه تبليغ‌روي‬ ‫نام‌ه��ا اهميت زي��ادي م��ي‌داد و در دوره دوم فعاليتش كه‬ ‫البته به‌عنوان سرپرست باشگاه بود نام علي دايي را به‌جاي‬ ‫كرانچار به‌عنوان برند تبليغي كادر فني تيمش برگزيد‪ .‬فصل‬ ‫اول به خوبي پايان يافت و سرخ‌ها قهرمان جام حذفي شدند‪،‬‬ ‫اما در ليگ دهم رابطه اين دو كامال دگرگون ش��د و حبيب‬ ‫كاشاني و علي دايي تبديل به دو دشمن جدي شدند‪ .‬از سوي‬ ‫ديگر اس��تفاده از محمد پروين در پرسپوليس رابطه دايي و‬ ‫پروين را كه از گذش��ته ش��كرآب بود بهبود بخشيد‪ .‬در اين‬ ‫سال‌ها هدايتي به فكر بازگشت به پرسپوليس بود و پروين‬ ‫هم در كنار او قرار داشت‪ .‬بدين‌ترتيب همزمان با آغاز ليگ‬ ‫يازدهم و انتخاب حميد استيلي به‌جاي علي دايي پروژه‌اي‬ ‫تحت عنوان كميته پيشكسوتان پرسپوليس كليد خورد‪ .‬براي‬ ‫نخستين بار تعداد زيادي از پرسپوليسي‌ها زير يك سقف گرد‬ ‫آمدند و به همراه پروين‪ ،‬هدايتي و عابديني مدعي مالكيت‬ ‫باشگاه شدند‪ .‬علي سعيدلو تا‌توانست با وعده‌هايش وقت را‬ ‫از اين جمع گرفت اما با تبديل سازمان‌تربيت بدني به وزارت‬ ‫ورزش و روي كار آمدن محمد عباسي ورق برگشت‪ .‬حبيب‬ ‫كاشاني جايش را به محمد رويانيان داد و از تمام آن جمع و‬ ‫كميته بار ديگر اين علي پروين بود كه قرعه به نامش افتاد و‬ ‫عضو هيات‌‌مديره پرسپوليس شد‪.‬‬ ‫ورزش‬ ‫جدال با غمخوار‬ ‫از ابتداي ده��ه ‪ 80‬و همزمان با حض��ور اكبرغمخوار‬ ‫به‌عنوان مديرعامل پرس��پوليس فصل ت��ازه‌اي در مقابل‬ ‫پروين قرار گرفت و به‌صورت جدي مي‌توان اين دوره را دهه‬ ‫حذف پروينيس��م از فوتبال ناميد‪ .‬در سال ‪ 81‬اكبر غمخوار‬ ‫مدير‌‌عامل پرسپوليس شد و در انتهاي فصل پرسپوليس با‬ ‫علي پروين در هفته پاياني بازي رويايي را انجام داده‪ ،‬فجر‬ ‫را شكست داد و استقالل مغلوب ملوان شد تا در فصلي كه‬ ‫هيچ‌كس انتظارش را نداشت پرسپوليس قهرمان ليگ برتر‬ ‫شود‪ .‬اما در فصل جديد اتفاقات ديگري رخ داد‪ .‬اكبر غمخوار‪،‬‬ ‫علي پروين را كنار گذاش��ت و تيم رويايي خ��ود را با حضور‬ ‫بازيكناني چون علي دايي‪ ،‬مهرداد ميناوند‪ ،‬جواد كاظميان‪،‬‬ ‫كريم باقري و بازيكنان خارجي مانند ايليچ و‌ترائوره تشكيل‬ ‫داد‪ .‬در آن زمان علي پروين و حلقه قدرتمند مريدانش مدتي‬ ‫‌كنار رفتند و نتايج خوب هفته‌هاي نخست سرخ‌ها با هدايت‬ ‫بگوويچ سبب شد تا آنها ناچار به س��كوت شوند‪ ،‬اما از ميانه‬ ‫راه ورق برگشت و پرسپوليس به‌شدت افت كرد‪ .‬نتايج چندان‬ ‫خوب نبود و در نهايت فش��ار مريدان از روي س��كوها آغاز‬ ‫شد‪ .‬در مقابل پروين هم بيكار ننشست و با خريد امتياز تيم‬ ‫آذربايجان كه سپس به سرخپوش��ان تغيير نام داد‪ ،‬تيمي‌در‬ ‫خطيب آمد؛ زندگي شيرين مي‌شود‬ ‫حج��ت‌اهلل خطيب در مق��ام مديرعامل پرس��پوليس‬ ‫به توصيه مهرعليزاده علي پروين را به باش��گاه بازگرداند‪.‬‬ ‫هر‌چند در مقام مديرفني ام��ا از همان ابت��دا معلوم بود كه‬ ‫راينر سوبل آلماني سرمربي جديد تيم تنها دست نشانده‌اي‬ ‫بيشتر نيست و حتي براي حرف زدن هم بايد از پروين اجازه‬ ‫مي‌گرفت‪ .‬سلطان براي احاطه كامل بر مرد آلماني داماد خود‬ ‫آرش فرزين را هم به‌عنوان مترجم او انتخاب كرده بود‪ ،‬اما‬ ‫اوضاع با سوبل چندان خوب پيش‌نمي‌رفت؛ نه نتايج چندان‬ ‫موفقيت آميز بود و نه مرد آلماني تا پايان توانست دهان خود‬ ‫را بسته نگه دارد‪ .‬از سوي ديگر پروين و دوستان در اين فصل‬ ‫دنيايي از ابهام در باش��گاه آفريدند‪ ،‬چندين تيم در كنار تيم‬ ‫فوتبال راه افتاد و پاي انواع بازيكنان بي‌كيفيت خارجي هم‬ ‫به تيم فوتبال باز شد؛ چه پانامايي‌هايي كه آمدند و معلوم نشد‬ ‫عاقبت آنها چه شد و چه دروازه‌باني به نام نيكولوفسكي كه‬ ‫بعدها شكايتش از پرسپوليس دردسرساز شد‪ .‬بدين‌ ترتيب‬ ‫دوران شيرين‪ ،‬اما پرابهام خطيب‪ ،‬پروين خيلي زود به پايان‬ ‫رسيد تا پروين يكبار ديگر با يك مدير تازه روبه‌رو شود‪ .‬جالب‬ ‫آنكه اين دوران از حضور پروين در پرسپوليس آنقدر پر ابهام و‬ ‫حاشيه ساز بوده كه عالقه مندان او در سايت‌هاي مربوط به‬ ‫بيوگرافي اين مربي از بيان اين دوران چشم‌پوشي كرده‌اند‪.‬‬ ‫محمدحسن انصاري فرد‪ ،‬مدير جديدي بود كه عالقه‌اي به‬ ‫همكاري با پروين نداشت‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫امير عابدين��ي هنگام مديريتش در پرس��پوليس ابتدا‬ ‫براي بازگشت پروين به شدت موضع داشت‪ .‬مربي محبوب‬ ‫عابديني در واقع استانكو پابلكويچ بود؛ مردكروات كه حتي در‬ ‫دوره رياست عابديني بر فدراسيون فوتبال به‌عنوان سرمربي‬ ‫تيم ملي هم انتخاب شد و در آن سال‌ها با نسل جديد و جوان‬ ‫تيم پرسپوليس به شدت همخواني داشت‪ .‬با اين حال در سال‬ ‫‪ 1377‬بود كه سرانجام عابدیني زير بار بازگشت پروين رفت‬ ‫و با آنكه روابط كاري آنها هرازگاهي شكرآب مي‌شد اما با اين‬ ‫وجود اين دوره سه ساله زمينه‌س��از موفقيت‌هاي مشتركي‬ ‫ميان اين دو بود‪ .‬پرسپوليس دو س��ال پياپي هم دربي‌هاي‬ ‫تهران را به سود خود خاتمه داد و هم جام آزادگان را به همراه‬ ‫يك قهرماني در جام حذفي كه آن هم با برد مقابل استقالل‬ ‫رقم خورد‪ ،‬فتح كرد‪ .‬در سال ‪ 79‬هم اوضاع مديريتي باشگاه‬ ‫به هم ريخت؛ ش��رايط به‌گونه‌اي بود كه پروين خود تيم را‬ ‫اداره كرد و توانست نايب‌قهرمان ليگ و سوم آسيا شود‪.‬‬ ‫سايه را تشكيل داد‪ .‬در نهايت غمخوار و بگوويچ هر دو رفتني‬ ‫شدند و بخت دوباره به پروين رو كرد‪.‬‬ ‫رويا هر‌روز در فكر علي پروين بيش��تر خودنمايي مي‌كرد‪.‬‬ ‫در آن س��وي ميدان هم حبيب كاش��اني و قطبي در نهايت‬ ‫پرس��پوليس را به قهرماني رس��اندند تا جايي براي حرف و‬ ‫صحبت باقي‌نماند‪ .‬دو جانشين بعدي كاشاني يعني داريوش‬ ‫مصطفوي و عباس انص��اري فرد با عملك��رد ضعيف خود‬ ‫زمينه ساز بازگشت حبيب كاشاني ش��دند‪ .‬آن هم دقيقا در‬ ‫فصلي كه اس��تيل‌آذين هم به ليگ برتر رسيده بود و پروين‬ ‫فكرهاي بسياري در سر داشت‪.‬‬ ‫نوستالژي تلخ‬ ‫تازه‌ترين صحبت‌ه��اي مهدي مهدويكيا و اش��اره‬ ‫غير‌مستقيم او به علي پروين‪ ،‬اما باز شدن مجدد زخمي‌است‬ ‫كه ساليان س��ال آفتي در ميان پرسپوليس��ي‌ها بوده است‪.‬‬ ‫پروين پنج نس��ل فوتباليس��ت را در پرس��پوليس به چشم‬ ‫ديده اس��ت و خودش هدايت سه نس��ل از آنها را برعهده‬ ‫داش��ته اس��ت‪ .‬جدا از قديمي‌هايي چون حس��ين كالني‬ ‫و جعفر كاش��اني از نسل گذش��ته كه ش��ايد مواضعشان با‬ ‫پروين همخواني نداشته باشد در ميان سه نسل اخير تعداد‬ ‫بازيكناني كه دلخوش��ي از پروين ندارند كم نيست‪ .‬چه از‬ ‫نس��ل كرماني مقدم و مجتبي محرمی ك��ه در زمان خود‬ ‫اختالفات زيادي با پروين داش��تند و گفته‌اند كه اين مربي‬ ‫فوتبال آنها را نابود كرده است‪ ،‬چه از نسل بهروز رهبري‌فرد‪،‬‬ ‫مهدي هاشمي‌نسب و علي انصاريان كه دعواهاي موقتي‬ ‫آنها و سپس بازگشت با گل و شيريني سوژه هر فصل آنها‬ ‫بود و چه از نس��ل علي داي��ي و مهدي مه��دوي كيا كه به‬ ‫صورت غير مس��تقيم ادعا مي كنند منفعت‌هاي بسياري از‬ ‫حضور آنان و س��پس اروپايي شدن آنها نصيب پروين شده‬ ‫است‪ .‬جالب آنكه اين روابط تلخ همچنان پابرجا مانده است‪.‬‬ ‫همين فصل زماني كه عاشوري از بازگشت كرماني مقدم‬ ‫به پرسپوليس گفته بود‪ ،‬پروين به‌ش��دت واكنش نشان دا‬ ‫د يا صحبت‌ه��اي اخير مهدوي‌كيا نش��ان مي‌دهد كه اين‬ ‫بازيكن در آستانه بازنشستگي باكي از گفتن برخي حقايق‬ ‫ندارد‪ .‬به هر حال پروين و سايه سنگينش همچنان دركنار‬ ‫پرسپوليس وجود دارد و در نهايت بايد ديد با اوضاع آشفته‬ ‫فعلي تيم فوتبال اين باش��گاه در نهاي��ت رابطه رويانيان و‬ ‫پروين به چه سرانجامي‌ختم‌ مي‌شود‪ .‬به جدال هاي پروين‬ ‫با شاگردان قديمي اش چالش با رويانيان و مانوئل ژوزه را‬ ‫هم بايد اضافه كرد‪g .‬‬ ‫‪75‬‬
‫نسبت پروين با پرسپوليس چيست؟‬ ‫زندگي دوگانه متولد ماه مهر‬ ‫‪2‬‬ ‫علي پروي��ن‪ ،‬مردي ك��ه در ادبي��ات فوتب��ال ايران‬ ‫به‌خصوص باشگاه پرسپوليس تعريف مخصوص به خود را‬ ‫دارد و بي‌ترديد به هيچ عنوان نمي‌توان نام او را از شناسنامه‬ ‫تاريخ فوتبال درآورد‪ .‬اما زندگي فوتبالي پروين از او چهره‌هاي‬ ‫مختلفي را به نمايش گذاشته است‪ .‬همين چند بعدي بودن‬ ‫سبب شده تا عده‌اي در حد مريدي پيش بروند و نام سلطان را‬ ‫براي او انتخاب كنند و عده‌اي چنان به نامش حساسيت پيدا‬ ‫كنند كه وقتي حتي شايعه سرمربيگري‌اش در پرسپوليس‬ ‫مطرح مي‌شود به انتقاد و ابراز نگراني برخيزند‪.‬‬ ‫سلطان وارد مي‌شود‬ ‫ورزش‬ ‫پنجمين فرزند خانواده ‪ 10‬نفره پروين روز س��وم مهر‬ ‫سال ‪1325‬در محله بازار كوچه غريبان به‌دنيا آمد‪ .‬پروين در‬ ‫كوچه خاكي‌هاي محله عارف فوتبال را شروع كرد و از تيم‬ ‫دوم كيان يعني البرز به تيم اول اين باش��گاه رسيد‪ .‬كيان در‬ ‫آن دوران منصور امير‌آصفي را به‌عنوان س��رمربي در اختيار‬ ‫داشت و عزت جانملكي از اولين بازيكناني بودند كه پروين‬ ‫تازه‌وارد در كنارش پا به توپ شد‪ .‬علي پروين از تيم كيان به‬ ‫تيم ملي جوانان سپس باشگاه پيكان رسيد و عملكرد تحسين‬ ‫برانگيزش در اين تيم او را در ‪ 24‬سالگي به پيراهن تيم‌ملي‬ ‫رساند‪ 27 .‬شهريور ‪ 1349‬براي نخستين بار علي پروين جامه‬ ‫سرخ را بر تن كرد‪ .‬نگاهي مختصر به كارنامه ورزشي علي‬ ‫پروين نش��ان مي‌دهد كه او در موفقيت‌هاي ورزش��ي يك‬ ‫نمونه كم نظير اس��ت‪ .‬تجربه حضور در مسابقات المپيك و‬ ‫جام‌جهاني‪ ،‬كسب عنوان قهرماني در جام‌ملت‌هاي آسيا و‬ ‫بازي‌هاي آسيايي در كسوت بازيكن و مربي و فتح جام‌هاي‬ ‫متعدد باش��گاهي از جمله افتخارات پروين اس��ت‪ ،‬اما اين‬ ‫اسطوره سرخ‌پوش��ان در دوراني كه به كس��وت مربيگري‬ ‫درآمد‪ ،‬روزگار متفاوتي را تجربه ك��رد و در نگاه عموم علي‬ ‫پروين چهره‌هاي مختلفي را به نمايش گذاشت‪.‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫مامان نصرت‬ ‫عل��ي پروي��ن مري��دان خ��اص خ��ودش را دارد‪ ،‬اما‬ ‫محبوب‌ترين فرد زندگي علي پرون مادرش است‪ .‬مادري كه‬ ‫از دنيا رفته و پروين هر پنجشنبه خود را به مزار او مي‌رساند و‬ ‫به گفته خودش هفته‌اي نيست كه سر مزار «مامان نصرت»‬ ‫حاضر نشود‪ .‬اين مدل از علي پروين‪ ،‬بدون شك عاطفي‌ترين‬ ‫ورژن است‪ .‬وقتي راجع به «مامان نصرت» صحبت مي‌كند‬ ‫هم اشك به چشم‌هاي تيله‌اي سلطان مي‌دود و هم شنونده‬ ‫دلش مي‌لرزد‪ .‬مي‌گويند معتبرترين قسم پروين هم قسم به‬ ‫خاك مادر مرحومش است‪.‬‬ ‫اين پروين خشن‬ ‫ام��ا در دنياي چمن س��بز ديگ��ر از آن عل��ي پروين‬ ‫احساساتي خبري نيست و او دنياي متفاوتي دارد‪ .‬به‌خصوص‬ ‫در دوران مربيگري تعداد بازيكناني كه به خشم پروين دچار‬ ‫ش��دند‪ ،‬كم نبود‪ .‬جمالت مش��هوري از دوران مربيگري او‬ ‫خطاب به بازيكنان نقل ش��ده است كه نش��ان مي‌دهد در‬ ‫زمين چمن علي پروين از اشتباه شاگردانش به آساني عبور‬ ‫نمي‌كرد‪ .‬همين موضوع هميشه زمينه‌س��از اختالفات او با‬ ‫بازيكنان مختلف ش��ده و در اين مدت تعداد بازيكناني كه‬ ‫با علي پروين اختالف پي��دا كرده‌اند كم نبود؛ چه از نس��ل‬ ‫عابدزاده‪ ،‬محرمي‌و كرماني‌مقدم باش��د و چه از نسل بهروز‬ ‫رهبري‌فرد و مهدي هاشمي‌نسب يا نسل علي دايي و مهدي‬ ‫‪76‬‬ ‫مهدوي‌كي��ا همه آنه��ا دوره‌اي از چالش را ب��ا علي پروين‬ ‫تجربه كرده‌اند‪ .‬اينكه گفته مي‌شود مرحوم سيروس قايقران‬ ‫صرفا به دليل نگراني از ادبيات پروين قيد پوشيدن پيراهن‬ ‫پرسپوليس را زد شايد خودش گواهي بر ويژگي‌هاي اخالقي‬ ‫سلطان س��رخ باش��د‪ .‬هرچند كه او بي‌ترديد پر‌افتخارترين‬ ‫مربي پرسپوليس بوده و با همين خلقيات تيمش بسيار تيم‬ ‫موفقي بود‪.‬‬ ‫پروين قدر خود را‬ ‫نمي‌داند‬ ‫آيا دوران او به پايان رسيده است؟‬ ‫امير حاج‌رضايي‪ /‬كارشناس فوتبال‬ ‫سوء تفاهم‬ ‫اما علي پروين يك بخش مرم��وز دارد كه با زندگي او‬ ‫در باشگاه پرسپوليس گره خورده است‪ .‬شايعات مختلفي كه‬ ‫درباره او مطرح شده و هيچ‌گاه نه از سوي او تكذيب و نه تاييد‬ ‫شده است‪ .‬با اين حال افراد مدعي هم هيچ‌گاه از مرحله‌اي پا‬ ‫را فراتر نگذاشته‌اند و اين مباحث به مرور فراموش شده است‪.‬‬ ‫ادعاها در مورد دوران حضور پروين در پرس��پوليس‬ ‫بوده و به عناوين مختلف مطرح ش��ده است‪ .‬در سال‌هاي‬ ‫مياني دهه ‪ 70‬بود كه امي��ر عابديني تصميم گرفت با علي‬ ‫پروين در پرسپوليس كار كند‪ .‬از آن زمان حرف‌هاي زيادي‬ ‫به‌جاي مانده اس��ت و مصاحبه تند مهدوي‌كيا در مورد آن‬ ‫كه از رق��م انتقال اين بازيكن پرس��پوليس در آن س��ال‌ها‬ ‫‪ 800‬ميليون نصيب فرد خاصي ش��ده هم به همين دوران‬ ‫بر می‌گردد‪ ،‬اما اين مسائل را تا امروز كسي جدي پيگيري‬ ‫نكرده است‪.‬‬ ‫درس��ال ‪ 1383‬اتف��اق مهم��ي‌افتاد و بح��ث بدهي‬ ‫مالياتي پروين مطرح ش��د‪ .‬بدهي‌ه��اي مالياتي به‌جا مانده‬ ‫از رق��م قراردادهاي پروين در زمان خ��ودش آنقدر زياد بود‬ ‫كه مس��ئوالن آن زمان سازمان ماليات اس��تان تهران خبر‬ ‫از مصادره ام��وال و ممنوع‌الخروج ش��دن پروين دادند و در‬ ‫مقابل علي پروين هم انتظار داشت تا ماليات او را هم باشگاه‬ ‫پرداخت كند‪ .‬به هر صورت اي��ن موضوع زمان زيادي ادامه‬ ‫پيدا نكرد و بحث بعد از مدتي مختومه ش��د‪ .‬با عبور از دوره‬ ‫غمخوار و حذف پروين‪ ،‬زماني كه او به پرسپوليس بازگشت و‬ ‫خطيب‪ ،‬گوي و ميدان را در اختيارش گذاشت در واقع تبديل‬ ‫به دوراني شد كه پروين حتي برخي طرفداران خود را هم از‬ ‫دست داد‪ .‬سلطان اين بار با فراغ بال امور را در دست گرفت‬ ‫و حتي با برخي از دوس��تان قديمي‌ كه معتق��د بود در زمان‬ ‫حضور غمخوار با او ي��اري نكرده‌اند برخ��ورد كرد‪ .‬حضور‬ ‫دامادش آرش فرزين به‌عنوان مترجم راينر سوبل سرمربي‬ ‫كه به مرور حكم دست‌نشانده را براي پروين پيدا كرده بود و‬ ‫ماجراي‌ترجمه‌هاي غير‌واقعي صحبت‌هاي او توسط داماد‬ ‫علي پروين‪ ،‬همينطور جذب بازيكنان بي‌كيفيت آفريقايي‬ ‫و پانامايي و ش��ايعات درباره جذب اين نفرات س��بب شد تا‬ ‫اندازه زيادي جايگاه پروين در ميان افكار عمومي هواداران‬ ‫پرسپوليس تقليل پيدا كند‪.‬‬ ‫بعد از اين ديگر عده‌اي اعتقاد داشتند كه پروين به‌دنبال‬ ‫منافع خودش است و نبايد به پرس��پوليس بازگردد‪ .‬برنامه‬ ‫نود هم يكي‪ ،‬دوبار بر س��ر مس��ائل اس��تيل‌آذين و دالالن‬ ‫فوتبال به ش��دت علي پروين و دامادش را زير ذره‌بين قرار‬ ‫داد‪ ،‬اما در نهاي��ت با عبور از اين ماجراه��ا پروين اين روزها‬ ‫عضو هيات‌مديره باشگاه پرسپوليس است و با وجود روابط‬ ‫شكرآب ش��ده هنوز رويانيان او را در مجموعه فني تيم هم‬ ‫دخيل مي‌كند‪ .‬به‌هر روي با اوضاع فعلي پرسپوليس بايد ديد‬ ‫فصل ديگري از زندگي پروين با سرخ‌هاي پايتخت چگونه‬ ‫رقم خواهد خورد‪g .‬‬ ‫‪3‬‬ ‫بخش��ي از خاطرات دوران نوجواني من همراه با‬ ‫علي پروين سپري شد‪ .‬من با علي پروين در يك محل‬ ‫بزرگ شدم و در باشگاه كيان با او همبازي بودم‪ .‬در اين‬ ‫تيم همراه پروين شاگرد منصور امير آصفي‪ ،‬مربي بزرگ‬ ‫و شخصيت فرهيخته زمان خودمان بوديم‪ .‬در اين تيم‬ ‫در ميدان خراس��ان فوتبال را ياد گرفتيم و او از روزهاي‬ ‫ابتدايي حضورش در تيم فوتبال اس��تعداد فوق‌العاده‌اي‬ ‫داش��ت و زبانزد همه بود‪ .‬او به س��رعت مس��ير‌ترقي را‬ ‫طي كرده و به تي��م ملي راه يافت��ه و در اولين بازي هم‬ ‫نياز به استقالل عمل‬ ‫اگر پروين دوباره بيايد‬ ‫ناصر ابراهيمي‪‌/‬مربي اسبق تيم فوتبال پرسپوليس‬ ‫‪4‬‬ ‫اگر بخواهيم از مع��دود اس��طوره‌هاي فوتبال ايران‬ ‫صحبت كنيم بدون ش��ك يكي از اين ش��خصيت‌ها علي‬ ‫پروين است‪ .‬او در س��ال ‪ 1348‬فوتبال خود را استارت زد و‬ ‫همزمان با بزرگاني چون ناصر حجازي سال‌ها در تيم‌ملي‬ ‫فوتبال ايران درخشيد‪ .‬او در دوران بازيكني در تيم‌ملي ايران‬ ‫يك س��تاره بي‌چون و چرا بود‪ .‬در سال‌هاي پس از انقالب‬ ‫اس�لامي ايران كه تيم فوتبال پرسپوليس به حال خود رها‬ ‫شده بود‪ ،‬علي پروين در تپه‌هاي داووديه و زمين‌هاي خاكي‬
‫ورزش‬ ‫در خيابان آفريقا اين تيم را س��رپا نگه داش��ت‪ .‬او در دوران‬ ‫بازيگري خود ‪ 26‬قهرماني در كارنامه دارد‪ .‬به همين دليل‬ ‫در توانايي علي پروين در فوتبال هيچ شكي وجود ندارد‪ .‬ولي‬ ‫متاسفانه گاهي اوقات ورزش ما سياس��ي مي‌شود‪ .‬زماني‬ ‫كه دولت در ورزش دخالت مي‌كند بدون ش��ك تصميمات‬ ‫ورزش��ي گرفته نمي‌شود‪ .‬در اين ش��رايط نظرات شخصي‬ ‫شده و به س��رعت سيس��تم مديريتي باش��گاه‌هاي بزرگ‬ ‫مثل پرس��پوليس تغيير پيدا مي‌كند‪ .‬طي ‪ 10‬س��ال گذشته‬ ‫حد فاصل س��ال‌هاي ‪ 80‬تا ‪ 12 ، 90‬مديرعامل در باشگاه‬ ‫پرسپوليس عوض شده اس��ت كه اين مديران از چهار ماه‬ ‫در اين باشگاه فعاليت داشته‌اند تا چهار سال! متاسفانه اين‬ ‫تغييرات همچنان ادامه داش��ته و هر بار به گونه‌اي به اين‬ ‫تيم ضرب��ه مي‌زند‪ .‬اگر علي پروين در س��ال‌هاي ‪ 80‬و ‪81‬‬ ‫تنها گذاشته نمی‌ش��د و به او مبلغي كه مد‌نظرش بود داده‬ ‫مي‌شد مي‌توانس��ت بار ديگر به قهرماني ليگ برتر برسد‪.‬‬ ‫او در س��ال‌هاي ‪ 77‬و ‪ 78‬به قهرماني رس��يد و در سال ‪79‬‬ ‫نايب‌قهرمان ش��د‪ ،‬ولي زماني كه پروين در س��ال ‪ 81‬كنار‬ ‫گذاشته شد بعداز آن پرسپوليس تا به امروز فقط به يك مقام‬ ‫قهرماني ليگ برتر و دو مقام قهرماني در جام حذفي رسيده‬ ‫و در تمام اين س��ال‌ها فقط همراه قطبي به مقام قهرماني‬ ‫دست پيدا كرد كه در همان سال با هزينه‌هاي هنگفت تيم‬ ‫خوبي بسته شد‪.‬‬ ‫متاس��فانه امروز برخي افراد به هواداران پرسپوليس‬ ‫خط مي‌دهند‪ .‬براي مثال ع��ده‌اي از ه��واداران در مقابل‬ ‫باشگاه پرسپوليس جمع شده و يك صدا خواستار خروج علي‬ ‫پروين از اين تيم ش��ده و مربي خارجي مي‌خواهند‪ .‬در اين‬ ‫شرايط مديرعامل براي صحبت با هواداران بيرون آمده و به‬ ‫آنها قول‌هايي مي‌دهد‪ .‬در هيچ كجاي دنيا چنين برخوردي‬ ‫نمي‌شود و بايد ديد اين افراد از كجا خط مي‌گيرند‪.‬‬ ‫علي پروين مدير توانمندي بوده و اگر ش��رايطي كه‬ ‫مد‌نظرش است فراهم شود مي‌تواند به‌خوبي باشگاه بزرگي‬ ‫مثل پرسپوليس را در دست گرفته و بار ديگر افتخار‌آفريني‬ ‫كند‪ .‬ولي زمان��ي كه يك مربي خارجي مانن��د خوزه آورده‬ ‫مي‌شود و بزرگي مانند علي پروين از اين باشگاه مي‌رود بايد‬ ‫منتظر مشكالت بزرگتري بود‪ .‬اين مربي عنوان مي‌كند كه‬ ‫هيچ حرف ش��نوي از مديران فني و مربيان ديگر نداشته و‬ ‫در كار خود استقالل راي دارد‪ .‬به همين دليل بزرگاني مانند‬ ‫پروين بعد از سال‌ها از اين باشگاه كنار مي‌روند‪.‬‬ ‫مي‌توان به جرات گفت كه علي پروين مس��اوي نام‬ ‫پرسپوليس بوده و باش��گاه پرس��پوليس با نام علي پروين‬ ‫شناخته مي‌شود‪.‬اين باشگاه روزي نام ارتش سرخ را يدك‬ ‫مي‌كشيد‪ .‬ولي امروز ديگر اين نام بزرگ برازنده پرسپوليس‬ ‫نيست‪ .‬هركس در اين باش��گاه به‌گونه‌اي شعار مي‌دهد و‬ ‫پروين هم در اين باشگاه مخالفاني دارد‪.‬‬ ‫زماني كه از پروين در اين باش��گاه نظري خواس��ته‬ ‫نمي‌شود و به بازيكن ‪ 37‬ساله يك ميليارد تومان پول داده‬ ‫مي‌ش��ود‪ ،‬نبايد انتظار بااليي از اين باشگاه داشت‪ .‬بازيكن‬ ‫‪ 38‬س��اله‌اي كه بعد از هفت س��ال لژيونري به كشورش‬ ‫بازگش��ته و ميلياردي هم پ��ول مي‌گيرد ديگ��ر انگيزه‌اي‬ ‫ندارد‪ .‬چرا‌كه س��قف آرزوي يك بازيكن لژيونر شدن بوده‬ ‫كه بعد از رسيدن به آن به كشور خودش بازمي‌گردد‪ .‬امروز‬ ‫فوتبال ما ديگر جاي بازيكنان مسني نيست كه وضع مالي‬ ‫خيلي خوبي دارند و براي كسب درآمد به فوتبال مي‌آيند و‬ ‫بدون درخش��ش هم تا ساليان س��ال بازي مي‌كنند‪ .‬امروز‬ ‫فوتبال جای بازيكنان جواني اس��ت كه ب��ا انگيزه تمام و با‬ ‫مبالغ كم به باشگاه‌ها مي‌پيوندند‪ .‬بايد به افرادي مانند علي‬ ‫پروين اعتماد كرد‪ .‬نبايد از اس��تفاده از مربي ايراني در يك‬ ‫باشگاه بزرگ‌ترس��يد‪ .‬زماني كه من در باشگاه پرسپوليس‬ ‫مربيگري مي‌كردم انتقاداتي به من وارد شد و عنوان كردند‬ ‫كه ابراهيمي‌سنتي كار مي‌كند‪ ،‬ولي من در گروه علي پروين‬ ‫با همين عملكردم پرسپوليس��ی بهتر از تيم سال‌هاي اخير‬ ‫ساختم‪ .‬ژوزه با ‪ 67‬س��ال سن به پرس��پوليس آورده شد و‬ ‫زماني كه جوياي رزومه او شديم قهرماني باشگاهي مصر‬ ‫را عنوان كردند‪.‬‬ ‫در حالي كه مص��ر فوتبال درجه اولي نداش��ته كه در‬ ‫برابر مربيان ايراني بخواهي��م آن را يك نكته مثبت بزرگ‬ ‫بدانيم‪ .‬فوتبال ايران از مصر باالتر اس��ت و من تا دو هفته‬ ‫آينده عملكرد خوزه را به دقت مورد بررسي قرار خواهم داد‪.‬‬ ‫اميدوارم مديران از كنار گذاشتن علي پروين پشيمان نشده‬ ‫باشند‪ .‬اگر یک بار ديگر گروه پروين به همراه من‪ ،‬پيرواني و‬ ‫استيلي به اين باشگاه بياييم قدرت فوتبال پرسپوليس را به‬ ‫همه ثابت می‌کنیم‪ ،‬ولي به هر حال براي اين باشگاه آرزوي‬ ‫موفقيت مي‌كنم‪.‬‬ ‫در حال حاضر باش��گاه پرس��پوليس با اين كادر فني‬ ‫جديد ضعيف‌ترين خط‌هافبك ‪ 10‬س��ال گذش��ته را دارد و‬ ‫بازيكنان اين تيم هم سن بااليي دارند‪ .‬امروز فوتبال متعلق‬ ‫به بازيكنان سن و س��ال‌دار نيست‪ .‬س��ه امتياز بازي براي‬ ‫تيم‌هايي مانند فجرسپاسي با بازيكنان جوان و جوياي نام‬ ‫اس��ت كه در زمين با تمام قواي خ��ود مي‌دوند‪ .‬به هر حال‬ ‫پروين زماني كه استقالل عمل كامل داشت بهترين ارنج‌ها‬ ‫را در ايران مي‌چيد و حيف است كه به هر عنواني در باشگاه‬ ‫پرسپوليس حضور نداشته باشد‪ .‬اميدوارم مديران پرسپوليس‬ ‫به ارزش روحي ‪ -‬رواني و فني پروين در اين باشگاه پي‌برده‬ ‫و همچنان از انتقادات او اس��تقبال كنند‪ .‬چراكه انتقادهاي‬ ‫پروين از سر دلسوزي است و مديران باشگاه هم بايد توجه‬ ‫كنند كه پروين سال‌ها تجربه را به‌دنبال دارد و حرف‌هايش‬ ‫مستند است‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫برابر پاكستان در سنين پايين درخشيد‪ .‬به جرأت مي‌توانم‬ ‫بگويم كه علي پروين جزو پن��ج بازيكن برتر تاريخ فوتبال‬ ‫ايران است كه بعدها با ورود به زمينه مربيگري و فعاليت در‬ ‫بخش‌هاي مربيگري و مديريت به شهرت باال و محبوبيت‬ ‫زيادي رسيد‪ .‬تا اواس��ط دهه ‪ 70‬به تدريج زندگي و كار بين‬ ‫ما فاصله انداخته و ديگر از نزديك شاهد فعاليت او نبوده و از‬ ‫طريق رسانه‌ها از اقداماتش باخبر مي‌شدم‪ .‬به همين دليل‬ ‫اطالعاتي كه من از عملك��رد او دارم به اطالعاتي محدود‬ ‫مي‌شود كه رسانه‌هاي ديداري و شنيداري منتشر مي‌كنند‪.‬‬ ‫آخري��ن جايي كه با پروي��ن همكاري كردم در مس��ابقات‬ ‫مقدمات��ي ‪ 1994‬آمريكا به مدت يكس��ال س��رمربيگري‬ ‫تيم‌ملي را داشته و من مربي تيم‌ملي بودم‪.‬‬ ‫در دوران طالي��ي فوتبال علي پروين ش��كي وجود‬ ‫ندارد و او هميشه در دوران بازيكني در جمع بهترين‌ها قرار‬ ‫داش��ت‪ .‬ولي پس از آن پروين سال‌ها در مقاطع مختلف به‬ ‫عنوان سرمربي‪ ،‬مدير فني‪ ،‬مدير راهبري و‪ ...‬فعاليت داشت‬ ‫كه در مورد دوران مربيگري و مديريت او نظرات مختلفي‬ ‫وجود داشته و انتقاداتي هم به او مي‌ش��ده است‪ .‬البته اكثر‬ ‫افرادي كه از منظ��ر انتقادي به عملكرد عل��ي پروين نگاه‬ ‫مي‌كردند معموال تحصيالت او را مورد انتقاد قرار مي‌دادند‪.‬‬ ‫افراد زيادي معتقد بودند چون پروين تحصيالت آكادميك‬ ‫ن��دارد نمي‌تواند مدير اليقي باش��د‪ .‬ولي عل��ي پروين ذاتا‬ ‫فوق‌العاده باهوش بوده و توانايي‌هاي خوبي براي مديريت‬ ‫دارد‪ .‬ولي هميش��ه افراد زي��ادي در زمين��ه فعاليت‌هاي او‬ ‫مشكل ايجاد مي‌كردند‪ .‬براي قضاوت در مورد توانايي‌هاي‬ ‫علي پروين بايد با او زندگي كرد‪ .‬م��ن در كنار علي پروين‬ ‫فوتبال بازي كردم و ش��خصيت كاريزماتيك او را به خوبي‬ ‫مي‌شناسم‪ .‬او هميش��ه با اقتدار تصميم مي‌گيرد و هميشه‬ ‫همه مطيع او بودند‪.‬‬ ‫البت��ه هميش��ه در م��ورد عل��ي پروي��ن ب��راي من‬ ‫ابهامات��ي وج��ود داش��ت ك��ه دوس��ت دارم آنه��ا را ب��ه‬ ‫ش��خصه از خ��ودش بپرس��م‪ .‬ب��ا وج��ود هم��ه ن��كات‬ ‫مثبت��ي ك��ه در م��ورد پروي��ن وج��ود دارد ش��ائبه هاي‬ ‫زيادي هم در مورد او وجود دارد‪ .‬در مجموع مي‌توانم بگويم‬ ‫كه علي پروين قدر خودش را ندانست‪ .‬علي پروين ساليان‬ ‫سال در كار خود مس��تقل عمل كرد و هميشه در هر جايي‬ ‫كه فعاليت داش��ت خودش تصميم گيرنده بود‪ .‬ولي بايد به‬ ‫اين نكته توجه داشت كه فوتبال در س��ال‌هاي ‪ 40‬و ‪ 50‬با‬ ‫فوتبال امروز متفاوت است‪ .‬علي پروين تا سن ‪ 42‬سالگي‬ ‫بازي كرد‪ .‬به همين دليل او در سمت مش��اور‪ ،‬مديرفني و‬ ‫مدير راهبري نمي‌توانست اس��تقالل نظر داشته باشد و به‬ ‫همين دليل در مقاطع مختلف با مش��كل مواجه مي‌ش��د‪.‬‬ ‫چرا كه پروين اگر در تصميم‌گيري اس��تقالل نظر داش��ته‬ ‫باش��د مي‌تواند قوي عمل كند‪ .‬پروين مدير باهوشي بوده‬ ‫و قدرت تصميم گيري بااليي دارد‪ .‬ب��ه همين دليل زماني‬ ‫كه با نظرات مخالف مواجه مي‌ش��ود به مش��كل خورده و‬ ‫نمي‌تواند بدون اس��تقالل ي��ك مدير در باش��گاهي مانند‬ ‫پرسپوليس ماندگار شود‪ .‬به هر حال در پست‌هاي مختلفي‬ ‫كه در فوتبال به‌وجود مي‌آيد تعاريف مختلفي وجود دارد و‬ ‫با‌وجود اين تعاريف مختلف و اختالف سليقه‌ها مشكل بين‬ ‫افراد به‌وجود مي‌آيد‪.‬‬ ‫من به شخصه دوست ندارم علي پروين آسيب ببيند‪.‬‬ ‫خصوصيات ش��خصيتي خاص و قدرت برنامه‌ريزي او در‬ ‫اكثر مقاطع زندگي‌اش باعث موفقيت او شده و در مقاطعي‬ ‫هم باعث بروز مش��كالتي شده اس��ت‪ .‬من دوست ندارم‬ ‫همه موضع‌گيري‌هاي علي پروين و اخباري را كه در مورد‬ ‫اقدامات او منتشر مي‌شود را باور كنم‪ .‬او سال‌ها در فوتبال‬ ‫ايران زحمت كشيده و در ميدان‌هاي مختلفي چه در قالب‬ ‫مربي و چه در قالب بازيكن افتخار‌آفريني كرده است‪ .‬ولي‬ ‫اي كاش علي پروين متوجه مي‌ش��د كه زمانش در فوتبال‬ ‫به سر رسيده است و به صالح نيست كه به عناوين مختلف‬ ‫س��مت گرفته و در نهايت هم به نتيجه نرس��د‪ .‬اگر پروين‬ ‫متوجه مي‌ش��د كه دوران فعاليتش درفوتبال به سر رسيده‬ ‫مي‌توانس��ت بهترين تصميم را در لحظه گرفته و از صحنه‬ ‫در اوج خارج شود‪ .‬به هر حال واقعيتي است كه بايد پذيرفت‬ ‫و دنياي فوتبال هم با تمام جاذبه‌هايش دوران بازنشستگي‬ ‫دارد و از جايي به بع��د ديگر بايد ميدان را ب��ه تازه نفس‌ها‬ ‫واگذار كرد‪.‬‬ ‫امروز در سطح جهان هم شاهد چگونگي فعاليت چنين‬ ‫بزرگاني هس��تيم‪ .‬براي مثال بكن باوئر در آلمان در اوج از‬ ‫دنياي بازيكني خداحافظي كرد و امروز هم حضورش همه‬ ‫جاي آلمان احترام و حرمت‌زيادي به همراه دارد‪ .‬او مديريت‬ ‫افتخاري باش��گاه بايرن مونيخ را هم گرفته است ولي در‬ ‫اين س��مت فقط به عنوان يك اس��طوره تكريم مي‌شود و‬ ‫ديگر درگير بازي‌هاي مطبوعاتي نيس��ت‪ .‬بهترين تصميم‬ ‫ب��راي بزرگي مانند عل��ي پروين هم اين اس��ت كه به اين‬ ‫صورت احترامش حفظ ش��ود‪ .‬در واقع اين جايگاه مي‌تواند‬ ‫هم ش��أن پروين را در باشگاه پرس��پوليس حفظ كند و هم‬ ‫به نوعي از تداخل وظايف و مش��كالتي كه شاهد هستيم‬ ‫هرازگاه��ي ميان پروين ب��ا مديران باش��گاه پيش مي‌آيد‬ ‫جلوگيري‌كند‪.‬‬ ‫اگ��ر پروي��ن خيل��ي دي��ر از عرص��ه مديري��ت‬ ‫فوتبال كن��اره گيري كند بدون ش��ك دچار آس��يب‌هاي‬ ‫روح��ي – روان��ي خواه��د ش��د و ش��خصيت ب��االي‬ ‫اجتماع��ي او ممك��ن اس��ت به خط��ر بيفتد‪ .‬من دوس��ت‬ ‫داش��تم كه پروين بهتري��ن زمان ب��راي اي��ن تصميم را‬ ‫تش��خيص مي‌داد‪ .‬من اين اظهار نظر را از روي ش��ناخت‬ ‫پنجاه س��اله ام از علي پروين بيان كردم و امي��دوارم او در‬ ‫همين لحظه بهترين تصميم را بگيرد چرا كه به هيچ وجه‬ ‫دوست ندارم ضربه بخورد‪g .‬‬ ‫‪77‬‬
‫نگاهي ديگر‬ ‫وقتي عابديني با پروين‬ ‫مخالفت مي‌كند‬ ‫مربيان ايراني‬ ‫بايد تحت‌نظر‬ ‫مربيان بزرگ‬ ‫خارجي باشند‬ ‫‪5‬‬ ‫امي�ر عابدين�ي يك�ي از افرادي اس�ت كه‬ ‫س�ابقه حضور در بخش مديريتي پرس�پوليس‬ ‫را در كارنام�ه خ�ود دارد و اتفاقا ب�ا علي پروين‬ ‫هم هم�كاري داش�ته اس�ت‪ .‬نتاي�ج و عملكرد‬ ‫پرس�پوليس در طول فصل و همچنين بررس�ي‬ ‫نقش علي پروين در پرسپوليس و اينكه او حاال‬ ‫بايد با چه س�متي در پرس�پوليس حضور داشته‬ ‫باش�د و تا چه حد ب�ه مس�ائل فن�ي و مديريتي‬ ‫ورود كند بهانه‌اي ش�د تا پاي صحبت‌هاي امير‬ ‫عابديني بنشينيم‪.‬‬ ‫در شأن پروين نيست‬ ‫با هر عنواني در‬ ‫پرسپوليسفعاليت‬ ‫كند‬ ‫محمد پنجعلي‪ /‬كاپيتان اسبق پرسپوليس‬ ‫‪6‬‬ ‫من ش��اگرد علي پروين هستم و س��اليان سال‬ ‫اس��ت كه از نزديك او را می‌شناس��م‪ .‬پروين در فوتبال‬ ‫ايران زحم��ات زيادي كش��يده و بايد مواظب باش��د تا‬ ‫بزرگي خود را در فوتب��ال ايران حفظ كن��د‪ .‬او در حال‬ ‫حاضر در برهه زماني حساس��ي ق��رار دارد و نبايد اجازه‬ ‫دهد گذشته و عملكردش با تصميمات اشتباه زير سوال‬ ‫برود‪ .‬در اين برهه از زمان او عملكرد خود را ثابت نكرده‬ ‫‪78‬‬
‫ش�رايط پرس�پوليس لي�گ دوازده�م را چطور‬ ‫ارزياب�ي مي‌كنيد؟ آي�ا عملكرد چن�د هفته اخير‬ ‫پرسپوليس قابل دفاع است؟‬ ‫‪ l‬شرايط پرس��پوليس را بايد در دو بخش بررسي‬ ‫كنيم؛ يكي بخش صدر اس��ت و چيزي اس��ت كه مردم و‬ ‫عالقه مندان مي‌بينن��د‪ .‬در اين بخش نتايج رضايت بخش‬ ‫نيست‪ .‬اما در بخش س��تادي كه مربوط به بحث مديريتي‪،‬‬ ‫سازماندهي و هدايت كار است عملكرد كامال رضايت بخش‬ ‫است و معتقدم مدير پرسپوليس جزو مديراني است كه پس‬ ‫از انقالب توانسته در بخش ورزش موفق عمل‌كند‪.‬‬ ‫از نظر شما چرا پرسپوليس با‌توجه به بازيكناني‬ ‫كه اين فصل جذب كرده و كادر فني كه در راس‬ ‫اين تيم حضور دارد نتوانسته در صدر به موفقيت‬ ‫برسد؟‬ ‫‪ l‬در بخش س��تادي ت��دارك و فرماندهي خوبي‬ ‫انجام شده اس��ت و افراد اليقي انتخاب شده‌اند‪ .‬خود ژوزه‬ ‫فرد كوچكي نيس��ت‪ .‬اينكه چرا پرس��پوليس نتوانس��ته به‬ ‫هماهنگي الزم برسد به س��اختار تيم برمي‌گردد‪ .‬بر‌اساس‬ ‫قوانين نمي‌توان تغييرات زي��ادي در كل تيم به‌وجود آورد‪.‬‬ ‫معتقدم زماني كه اين بازيكنان بتوانند به س��ازگاري باهم‬ ‫برس��ند اين مش��كالت حل مي‌شود و اين س��ازگاري هم‬ ‫كمي‌زمان مي‌برد‪ .‬هر چند ك��ه از ژوزه انتظار مي‌رود اين‬ ‫هماهنگي سريع‌تر انجام شود‪.‬‬ ‫‪ l‬نه تنها علي پروين‪ ،‬بلكه كل فوتبال ايران ژوزه را‬ ‫تائيد مي‌كند‪ .‬كسي نگفته است كه او مربي كوچكي است‪.‬‬ ‫وقتي كه آمد همه او را تائيد كردند حاال هم همه او را تائيد‬ ‫مي‌كنند‪ .‬ولي بايد تعامل الزم مي��ان او و بازيكنان به‌وجود‬ ‫بيايد‪ .‬در حال حاضر هنوز اي��ن تعامل از نظر فني و عاطفي‬ ‫به وجود نيامده است‪.‬‬ ‫فكر مي‌كنم با گذش��ت زمان اين باز تعريف و تعامل‬ ‫شكل بگيرد و دامنه اين تفاوت ديدگاه هم قطعا بسيار كمتر‬ ‫خواهد شد‪ .‬در مجموع من به آينده پرسپوليس با ژوزه خوش‬ ‫ادامه انتقادهاي پروين نس�بت به پرس�پوليس‬ ‫باعث ش�د كه مهدوي كيا هم به چند س�ال قبل‬ ‫بازگردد و پرده از اختالفات قديمي‌بردارد‪ ،‬ش�ما‬ ‫در جريان اين موضوع بوديد؟‬ ‫‪ l‬اگر در گذشته پولي به حساب پروين ريخته شده‬ ‫است به اين دليل است كه حساب جداگانه‌اي وجود نداشته‬ ‫است‪ .‬آن مبلغ هم به دستور مهندس فائقي به حساب پروين‬ ‫ريخته شد‪ .‬حس��اب يك فرد به اين معنا نيس��ت كه او آن‬ ‫پول را در اختيار خود گرفته است‪ .‬مهدي هم بايد بداند كه‬ ‫آن پول خرج باش��گاه ش��د و در نهايت تيم در نيم فصل به‬ ‫قهرماني رسيد‪g .‬‬ ‫مثلث شماره‪138‬‬ ‫است‪ .‬علي پروين تحت‌‌تاثير محيط اطراف خود بوده و‬ ‫از نظر من نبايد از ش��رايط اطراف خود تاثير بگيرد‪ .‬من‬ ‫به شخصه در باشگاه پرس��پوليس مدت زيادي از عمرم‬ ‫را گذرانده‌ام ولي زماني كه ديدم حضورم در اين باشگاه‬ ‫ديگر تصميم درس��تي نيست از اين باش��گاه رفتم و به‬ ‫فعاليتم در پرس��پوليس پايان دادم‪ .‬چون احساس كردم‬ ‫ديگر حضورم در اين تيم به صالح نيست‪ .‬درست نيست‬ ‫زماني كه دوست داريم در يك تيم فعاليت داشته باشيم‬ ‫بدون توجه به جايگاه خود تالش كني��م به هر عنواني‬ ‫كه امكان‌پذير اس��ت به باش��گاه قبلي خود بازگرديم‪.‬‬ ‫پروين بايد در شرايطي به باش��گاه پرسپوليس برگردد‬ ‫كه احساس كند در اين باشگاه موثر است‪ .‬بازگشتن به‬ ‫عناوين مختلف در شرايطي كه شرح وظايف دقيقي هم‬ ‫وجود ندارد‪ ،‬تصميم درستي نيست‪ .‬البته حضور او به اين‬ ‫علت موثر نيست كه در اين باشگاه عوامل زيادي تصميم‬ ‫گیرنده هستند‪ .‬اگر دست دولت از باشگاه‌هاي ورزشي‬ ‫كوتاه ش��ود‪ ،‬تصميم‌گيرندگان ورزشي مي‌توانند به اين‬ ‫باشگاه بازگش��ته و اين تيم را سروس��امان بدهند‪ .‬ولي‬ ‫متاسفانه يكي از مش��كالت اصلي ورزش ما اين است‬ ‫كه همه مراجع در آن تصميم‌گيرنده هستند‪ .‬براي مثال‬ ‫بعد از ناكامي‌هاي مختلف تيم‌ملي هنوز كفاش��يان در‬ ‫فدراسيون فوتبال حضور دارد و به همين دليل است كه‬ ‫ما همچنان ناموفق بوده و شكست مي‌خوريم‪ .‬شايد اگر‬ ‫پروين در برهه ديگری از زمان به پرس��پوليس بازگردد‬ ‫مي‌تواند در اين باشگاه موفق‌تر باشد‪ .‬اما در شرايط فعلي‬ ‫معتقدم اين شرايط فراهم نيست و مس��لما با ادامه اين‬ ‫وضعيت شأن او رعايت نخواهد شد‪ .‬در واقع به نفع خود‬ ‫او خواهد بود كه به اين وضعيت ادامه ندهد‪g .‬‬ ‫در اين مدت كه رويانيان و پروين در پرسپوليس‬ ‫حضور دارن�د رابطه خوب�ي ميان اي�ن دو حاكم‬ ‫ب�وده و معموال نظ�رات هم‌س�ويي ب�ا يكديگر‬ ‫دارند‪ ،‬چگونه اس�ت كه پس از چن�د هفته عدم‬ ‫نتيجه‌گيري‪ ،‬پروين اعالم مي‌كند ك�ه از ابتدا با‬ ‫حضور مربي خارجي مخالف بوده است؟‬ ‫‪ l‬عل��ي پروين در پرس��پوليس بايد نقش��ي مانند‬ ‫بكن‌باوئر داشته باش��د و من از پيشكس��وتان پرسپوليس‬ ‫مي‌خواه��م ك��ه به‌ج��اي پرداختن به حاش��يه‌ها ب��ه داد‬ ‫پرسپوليس برسند‪ .‬جايگاه علي پروين در پرسپوليس قابل‬ ‫تعريف نيست و او بايد هميشه در كنار اين تيم باشد‪ .‬حضور‬ ‫او در پرسپوليس براي اين تيم خوب است‪ .‬علي پروين بايد‬ ‫به‌عنوان يك مدير افتخاري در كنار تيم باش��د و كمترين‬ ‫دخالت را در كارهاي اجرايي داشته باشد‪.‬‬ ‫ورزش‬ ‫يك�ي از اتفاقات�ي ك�ه در اين مي�ان افت�اد اين‬ ‫بود كه علي پروي�ن پس از چند نتيج�ه بدي كه‬ ‫پرسپوليس گرفت لب به انتقاد گشود و گفت كه‬ ‫از ابتدا مخالف حضور مربي خارجي بوده اس�ت‪.‬‬ ‫آيا در چنين شرايطي كه پرسپوليس دارد‪ ،‬چنين‬ ‫اظهار نظري از سوي پروين درست بود؟‬ ‫‪ l‬درباره اين مساله نمي‌توانم نظر دهم و خود پروين‬ ‫بايد جواب بدهد كه بر‌اساس چه ديدگاهي چنين صحبتي‬ ‫را انجام داده اس��ت‪ .‬اما معتقدم كه مربي خارجي مي‌تواند‬ ‫براي فوتبال ما مفيد باشد‪ .‬اگر از مربيان جواني كه در حال‬ ‫حاضر فعاليت مي‌كنند بپرسيد مي‌بينيد كه بيشترين مباني‬ ‫مربيگري را از افرادي مانند رايكوف و استانكو و ايويچ و‪...‬‬ ‫آموخته‌‌اند‪.‬‬ ‫پس مي‌توان از مربيان خارجي بهره برد و در كنار آنها‬ ‫مربيان ايراني را قرار داد تا از آنها نكاتي را بياموزند‪ .‬همانطور‬ ‫كه گفتم مربياني مثل ژوزه به زمان نياز دارند و مس��لما به‬ ‫مرور مي‌توانند تغيي��رات زيادي را به‌وج��ود بياورند‪ .‬توجه‬ ‫كنيد كه اين مربي كارنامه قابل تاملي دارد و طبيعي اس��ت‬ ‫كه مي‌توان به او اطمينان ك��رد‪ .‬در واقع به نظر من مربيان‬ ‫ايراني بايد تحت‌نظر مربيان بزرگ خارجي باشند‪.‬‬ ‫بين هستم‪.‬‬ ‫در اين مدت كه علي پروين در پرسپوليس حضور‬ ‫دارد نظرات مختلفي ارائه كرده اس�ت كه گاهي‬ ‫مانن�د همين موردي كه گفته ش�د باع�ث ايجاد‬ ‫حاشيه براي تيم مي‌شود؛ به‌نظر شما با توجه به‬ ‫اين موضوع و اينكه علي پروين به‌عنوان اسطوره‬ ‫باشگاه پرسپوليس شناخته مي‌شود چه نقشي را‬ ‫بايد در باش�گاه ايفا كند؟ آيا بايد در مباحث فني‬ ‫يا مديريتي ورود كند يا اينكه بايد نقش�ي داشته‬ ‫باشد كه او را به‌عنوان اسطوره باشگاه حفظ كند؟‬ ‫منتقدپروينمامانمي‌خواهيم‬ ‫حذفشكنيم‬ ‫حميد درخشان‪/‬مربي فوتبال‬ ‫‪7‬‬ ‫علي پروين س��ال‌ها براي تيم فوتبال پرس��پوليس‬ ‫زحمت كشيده و هميش��ه به‌عنوان بزرگتر اين تيم تالش‬ ‫كرده اس��ت‪ .‬بعد از گذش��ت دوران بازيكن��ي علي پروين‬ ‫مي‌توان گفت اگر او حضور نداش��ت باش��گاه پرسپوليس‬ ‫منحل مي‌شد‪ .‬چرا كه در آن زمان پرسپوليس هيچ بضاعتي‬ ‫نداش��ت و هيچ‌كس پيگير ادامه حضور اين تيم در فوتبال‬ ‫نبود‪ .‬تيمي‌كه امروز شاهد حضورش در مسابقات ليگ‌برتر‬ ‫هس��تيم مديون تالش‌ه��اي علي پروين در س��مت‌هاي‬ ‫مختلف مانند بازيكن��ي‪ ،‬مربيگري‪ ،‬مديري��ت فني و‪ ...‬در‬ ‫اين باشگاه اس��ت‪ .‬او طي آن دوران زحمات بسياري براي‬ ‫پرسپوليس كشيد و كارهايي كه انجام داد فراتر از كارهاي‬ ‫يك مربي بود او با همه توانش پاي بقاي پرسپوليس ايستاد‪.‬‬ ‫پروين شخصيت خاصي دارد كه مخصوص خودش است و‬ ‫به‌واسطه همين شخصيت به محبوبيت رسيده و همچنين‬ ‫مخالفاني هم پيدا كرده است‪.‬‬ ‫پروين از لحاظ فني در دوران ب��ازي بهترين بود ولي‬ ‫در دوران مديريت فني و مربيگري عده‌اي عنوان كردند كه‬ ‫از علم روز به دور است‪ .‬ولي بدون شك تجربيات او كمك‬ ‫بسيار بزرگي به اين تيم است‪ .‬من اعتقاد دارم پيشكسوتاني‬ ‫مانند علي پروين سرمايه اين تيم هستند و نبايد با آنها قطع‬ ‫رابطه ك��رد؛ يعني هم علي پروين و هم س��اير بزرگاني كه‬ ‫هر‌كدام براي تيم زحمت كش��يده‌اند‪ .‬اينكه ما نقدي به كار‬ ‫كسي داشته باشيم نبايد سبب حذف او بشود‪ .‬ما منتقد پروين‬ ‫هس��تيم اما نمي‌خواهيم او را حذف كنيم‪ .‬بنابراين هر‌كدام‬ ‫از اين بزرگان از جمله پروين مي‌توانند با تجربيات خود به‬ ‫پرسپوليس سود برسانند و قطعا راهنمايي و مشاوره پروين‬ ‫هم با‌توجه به ش��ناخت دقيقي كه از اين تيم دارد مي‌تواند‬ ‫به تيم كمك كند‪ .‬او بايد در پرسپوليس حضور داشته باشد‬ ‫و تجربيات ارزش��مندش را در اختيار بازيكن��ان جوان تيم‬ ‫بگذارد‪ .‬متاسفانه علي پروين در طول سال‌ها با پرسپوليس‬ ‫رابطه‌هاي مختلفي داش��ته اس��ت و در چند مقطع زماني‬ ‫با مديران باش��گاه به مشكل برخورده اس��ت‪ .‬اميدوارم اگر‬ ‫مشكلي هم وجود دارد به‌زودي برطرف شود چرا كه چيزي‬ ‫كه اهميت دارد حفظ ش��أن و ش��خصيت اين مربي بزرگ‬ ‫فوتبال ايران است‪g .‬‬ ‫‪79‬‬
‫ديـــدار‬ ‫مثلت شماره‪138‬‬ ‫كشتي فرنگي از كشتي آزاد سبقت گرفته‌است؛ از شش شركت كننده اين رشته سه نفر به‬ ‫مدال طال رسيده‌اند‪ .‬همه اين موفقيت را بايد به نام يك نفر نوشت؛ «محمد بنا»‬ ‫‪80‬‬
‫بناي يك خانه طاليي‬ ‫چگونگي كشتي فرنگي ايران صاحب ‪ 3‬مدال شد؟‬ ‫پرچمايرانرابردوشافكندهبود‪،‬اوحميداستفرزندايران؛‬ ‫پايانتمامروزهايانتظار‪.‬بااوبهسوررسيديم‪،‬بااوجشنگرفتيم‪.‬او‬ ‫حميداستفرزندايران‪،‬فرزندنيكايران‪.‬روزهارابي‌طالپشت‌سر‬ ‫گذاشتيمتانوبتبهحميدرسيد‪ .‬اوچراغاولراروشنكرد‪.‬پشتآن‬ ‫خندهمحو‪،‬ميليون‌هاخندهخوابيدهبود‪.‬حميدطالگرفت‪،‬درستدر‬ ‫يا‌شنقشاساسيراايفاكردند؛يكي‬ ‫شبتولددونفريكهدرزندگ ‌‬ ‫مادربزرگوارشوديگريمحمدبنا‪ .‬اومدالشرابهمادرشتقديم‬ ‫كردومادرايرانهممثلمادرحميدبهداشتنچنينفرزنديافتخار‬ ‫مي‌كند‪ .‬رقصپرچمايرانچهلذتيداشتوخنده‌هايمحمدبنا‪،‬‬ ‫معارطالهايكشتيفرنگي؛ استاداولحميدسوريان‪.‬‬ ‫ديـــدار‬ ‫بچهشهرري‬ ‫انتهايخيابانخرمدرشهرري‪،‬باشگاهبابكشهررياست؛‬ ‫باشگاهيكهيكمربينامآشنابرايتمامبچه‌هايشهرريدرآن‬ ‫فعاليتمي‌كند؛حاجعبداهللزارع‪.‬باشگاهبابكدرسال‪ 1342‬توسط‬ ‫مرحومناصرمحمديتاسيسشدوازهمانابتداحاجعبداهللدرآن‬ ‫شروع به فعاليت كرد‪ .‬عبداهلل زارع متولد سال‪ 1304‬در شهر‌ري‬ ‫است‪،‬كشتيرادرهمينمنطقهآغازكردوچندباربهمقامدوموسوم‬ ‫كشوردستيافت‪،‬ويمربيگريرابهپيشنهادمرحومحبيب‌اهللبلور‬ ‫و محمد خادم در شهر‌ري آغاز كرد‪ .‬در شهرري خيلي از خانواده‌ها‬ ‫هستند كه نسل در نسل در باشگاه بابك فعاليت كرده‌اند‪ .‬يكي از‬ ‫خانواده‌هاخانوادهسورياناست‪.‬محمدسوريانكهاصليتيوراميني‬ ‫دارد‪ ،‬خودش كش��تي‌گير بود‪ .‬براي همين تمام فرزندانش يعني‬ ‫مهدي‪،‬محسن‪،‬مرتضي‪،‬مصطفي‪،‬مجتبيوحميدبهكشتيروي‬ ‫آوردند‪.‬محسن‪،‬دومدالازمسابقاتجهانياميدهادارد‪،‬مرتضيهم‬ ‫درچندتورنمنتخارجي‪،‬مقامآوردومصطفيهمدرحدكشوري‬ ‫بهافتخاراتيدستپيداكردهاست‪ ،‬اماپرافتخار‌ترينعضوخانواده‬ ‫حميداست‪.‬اودردومشهريورماهسال‪ 1364‬درشهرريبه‌دنياآمدو‬ ‫آخرينفرزندخانوادهبود‪ .‬پدرازكودكياوراباالفبايكشتيآشناكرد‪،‬‬ ‫بزرگتر كه شد زير‌نظر «حاج عبداهلل زارع» در سالن كشتي بابك‬ ‫ازپكنتالندن‬ ‫طالهاي پياپي سوريان در مسابقات جهاني باعث شد كه‬ ‫پسازكنارهگيريحسينرض‌ازاده‪،‬سوريانشانساولمدال‌طال‬ ‫درالمپيكپكنلقببگيرد‪،‬همينمسالهفشارزياديرويحميد‬ ‫ايجاد كرد‪ .‬در آن رقاب��ت ها پس از برتري مقابل ونلين ونكوف از‬ ‫بلغارستانوالگينالويسازمجمعالجزايرپاالئو‪،‬دردورسوممغلوب‬ ‫نظيرمانكي‌يفازروسيهشد‪ .‬باصعودرقيبروسبهفينال‪،‬سوريان‬ ‫در گروه بازنده‌ها با پيروزي مقابل كريستين فريس از صربستان‬ ‫به ديدار رده بندي رس��يد اما با ناكامي‌در برابر پارك يون چول از‬ ‫كره‌جنوبيبهمقامپنجمبسندهكرد‪.‬همانيكهپيشازالمپيك‪،‬دردو‬ ‫فينالجهانيبهحميدباختهبود‪.‬پسازالمپيكخيلي‌هاپاياننابغهرا‬ ‫رقممي‌زدند‪،‬اماحكايتغيرازاينبود‪.‬اودرقهرمانيجهانيكشتي‬ ‫دومدالطاليديگرگرفتتاباپنجطاليجهانيفقطيكمدال‬ ‫المپيكرادركارنامهكمداشتهباشد‪ .‬اوبرايساختشدنبافضاي‬ ‫لندن‪،‬درتورنمنتآزمايشيالمپيكنيزبهرويتشكرفتوتنش‬ ‫بهتشك‌هايسالناكسلخورد‪.‬البتهدر‪ ۶۰‬كيلورويتشكرفتو‬ ‫پسازاستراحتدردورنخست‪،‬وينچنزوماستريازايتاليارابانتيجه‬ ‫‪ ۰-۵‬شكست داد‪ .‬سپس به ارسالن آبدولين از روسيه باخت و در‬ ‫ديدارردهبندينيزمغلوبسئونگجائهازكره‌جنوبيشد‪.‬‬ ‫مثلت شماره‪138‬‬ ‫ازمونيختالندن‬ ‫ازمونيختالندنچقدرفاصلهاست؟چهلسال‪...‬ازآقارحيم‬ ‫تا حميد دقيقا چهل سال وقت الزم بود‪ .‬آقا رحيم در شيفت شب‬ ‫واحد‌تراشكاري ش��ركت‌واحد كار مي‌كرد‪ .‬شبي سه كاسه چرخ‬ ‫بنز مي‌تراشيد و صبح‌ها بعد از استراحت‪ ،‬راهي تمرين مي‌شد‪ .‬در‬ ‫طوالني‌ترينزماناستراحتفقطچهارساعتمي‌خوابيد‪.‬روزي‬ ‫‪ ۱۰‬كيلومترهمدرپاركويمي‌دويدواينگونهدرالمپيكمونيخ‬ ‫افتخار‌آفريني كرد؛ مدالي كه احتمال داشت هيچ‌گاه در كارنامه‬ ‫ورزشايراننوشتهنشود‪.‬داستانگروگانگيريباعثشدمسابقات‬ ‫دوروزتعطيلشودوكابوستعطيليبااليسرمونيخمي‌چرخيد‪،‬اما‬ ‫اينرقابت‌هاازسر‌گرفتهشدوآقارحيمدوبارهوزنكمكردوكشتي‬ ‫گرفت تا در مقابل مدال نقره نوشته ش��ود‪« :‬رحيم علي‌آبادي»‪.‬‬ ‫آقار‌حيم با مدال نقره‪ ،‬باالتر از استادش ايستاد‪ .‬اولين مدال ايران‬ ‫دركشتيفرنگيهمدراروپاكسبشدهبود‪.‬حاجمحمدپذيرايي‬ ‫درالمپيك‪ 1960‬دررمبهمدالبرنزرسيد‪.‬بينبرنزپذيراييتانقره‬ ‫عليآبادي‪ 12‬سالطولكشيدودراينزمانپذيرايي‪،‬علي‌آباديرا‬ ‫ساخت‪،‬اماآقارحيمخيلياهلمربيگرينبودوبهبيزينسپوشاك‬ ‫ويكتوليديلباسدرخيابانجمالزادهتهراندلخوشبود‪.‬براي‬ ‫همينبرايظهورسوريانبايدمدت‌هاصبرمي‌كرديم؛ تابنابيايد‪.‬‬ ‫رحيمعلي‌آباديدربارهسوريانمي‌گويد‪«:‬اينمدالحقسوريان‬ ‫بود‪،‬چرا‌كهالمپيكيكطالبهاوبدهكاربود‪،‬سوريانبايداينمدال‬ ‫رادرالمپيكپكنمي‌گرفت‪.‬خداراشكركهتوانستافتخارشرابه‬ ‫نامخودشثبتكند‪».‬‬ ‫و مقدم شهرري فنون حرفه‌اي‌گري كشتي را آموخت‪ .‬عشق به‬ ‫كشتيباعثشدكهدرحياطمدرسهگاهياوقاتبابچه‌هاسرشاخ‬ ‫شود‪ ،‬اما خيلي زود به باشگاه رفت و كشتي در باشگاه را ادامه داد‪،‬‬ ‫سپس به مسابقات نونهاالن راه يافت‪ ،‬از همان زمان مشخص‬ ‫بودكهاوكشتي‌گيرباتكنيكياست‪،‬اينجملهرابرادرشمحسن‬ ‫مي‌‌گويدكهدردهههفتادازملي‌پوشانفرنگيبود‪،‬حميد‪ 14‬سال‬ ‫بيشترنداشتكهدرسال‪ 1378‬درمسابقاتقهرمانيكشور‪،‬مقام‬ ‫كسبكرد‪،‬سپسمقام‌هايآسياييوقهرمانيجوانانجهان‪،‬دوم‬ ‫جام‌جهانيوسرانجامسهطاليپياپيجهانيدروزن‪ 55‬كيلوگرم‬ ‫ناماوراجهانيكرد‪.‬حميدجانشينيكنابغهديگربهنامحسنرنگرز‬ ‫شد‪.‬زمانىكهمحمدبنااينجوانگمنامرابه‌جاىرنگرزعنواندار‬ ‫برايمسابقاتجهانيبوداپستانتخابكرد‪،‬بسيارياينانتخابرا‬ ‫ىدانستند‪،‬بنااماخيليزودمزداعتمادشراگرفت‪.‬‬ ‫اشتباهيبزرگم ‌‬ ‫لندن‪2012‬‬ ‫لندن براي حميد خ��وش يمن بود‪ .‬او بع��د از يك حركت‬ ‫آكروباتيك برمدال طال بوسه زد‪ .‬س��وريان دروزن‪ 55‬كيلوگرم‬ ‫روشنبايراموفازآذربايجانرابردتاخوشرنگ‌ترينمدالالمپيك‬ ‫رابر‌گردنآويزدوبزرگترينافتخارخودوكشتيفرنگيايرانرارقم‬ ‫بزند‪ .‬سورياندرفينالاينوزندروقتاولبانتيجه‪ 2‬برصفرپيروز‬ ‫شدودرتايمدومبانتيجهيكبرصفربهپيروزيرسيدومدالطالي‬ ‫المپيكرابر‌گردنآويخت‪ .‬فرنگيكارطالييايرانراهرسيدنبه‬ ‫فينالالمپيكلندنراباغلبهبرحريفيازقرقيزستانآغازكردوسپس‬ ‫فرنگي‌كارانمجارستانودانماركراازپيش‌روبرداشت‪.‬حميددر‬ ‫مورد اين قهرماني گفت‪« :‬اميدوارم با اين مدال توانسته باشم دل‬ ‫هموطنانمراشادكنم‪ .‬پكنباعدمنتيجه‌گيريبرايمنهمراهبود‪.‬‬ ‫تجربهبزرگيبودكهاينتجربهدرلندنبهكمكمآمدتابهتراهميت‬ ‫المپيكرالمسكنم‪.‬شايدباورنكنيدكهازنوجوانيودقيقااززماني‬ ‫كهكشتيراشناختممنتظرچنينلحظه‌ايبودم‪.‬جداازاينچهار‬ ‫ساليكهپسازشكستدرپكنمدالالمپيكراازدستدادم‪،‬بايد‬ ‫بگويمكه‪ 10‬سالاستمنتظراينصحنهبودمكهخوشبختانهخدا‬ ‫لطفكردومنبهاينآرزويمرسيدم‪.‬خوشحالمكهبهعنوانفرزند‬ ‫كوچكي از كشورم به مدال طالي المپيك دست يافتم‪ ».‬آري او‬ ‫حميداستفرزندايران‪g...‬‬ ‫‪81‬‬
‫معماري كه خرابه را آباد كرد‬ ‫بنا يعني‬ ‫طال‬ ‫ديـــدار‬ ‫او معمار است‪ .‬يك معمار واقعي‪ ...‬كشتي فرنگي قبل او‬ ‫خرابه‌اي بود كه براي آباداني نياز به يك بنا بود و بنا آمد و روزگار‬ ‫عوض ش��د‪ .‬از آن روز كه محمد بنا آمد‪ ،‬كش��تي فرنگي ديگر‬ ‫ورزشي نبود كه به تك ستاره‌ها دلخوش باشد؛ تك ستاره‌هايي‬ ‫كه آنچنان كه بايد و شايد نمي‌درخشيدند‪ ،‬اما بنا كه آمد ستاره‌ها‬ ‫پرنورترشدندوكشتيفرنگيتبديلبهرودخانه‌ايجاريشدكه‬ ‫از آن مي‌توان ستاره صيد كرد‪ .‬كشتي فرنگي در تمام حيات خود‬ ‫زير سايه كشتي آزاد بود‪ .‬حسرت مدال در اين رشته يك عادت‬ ‫مثلت شماره‪138‬‬ ‫تراژدی داوری‬ ‫طالي عبدولی را خوردند‬ ‫ت��راژدی یعن��ی همی��ن‪ .‬س��عید عبدول��ی نماینده‬ ‫کش��ورمان در وزن ‪ 66‬کیلوگرم پس از شکس��ت دادن‬ ‫آتکان یوکس��ل از ترکی��ه در دو تایم ‪ ،‬با نتای��ج (یک بر‬ ‫صفر) و (‪ 3‬ب��ر صفر) در دور نخس��ت‪ ،‬در دی��دار دوم در‬ ‫یک کش��تی ناعادالنه اس��تیو گین��و‪ ،‬قهرم��ان المپیک‬ ‫‪ 2008‬پکن از فرانسه را برد‪ ،‬اما داوران دست کشتی‌گیر‬ ‫فرانسوی را به عنوان برنده باالی س��ر بردند تا عبدولی‬ ‫در عین شایس��تگی ب��ه فینال نرس��د‪ .‬عبدول��ی در این‬ ‫مس��ابقه در دو تای��م و با نتای��ج (صفر ب��ر ‪ )3‬و (صفر بر‬ ‫یک) و با ن��اداوری محض و اعمال نف��وذ داوران مقابل‬ ‫اس��تیو گینو‪ ،‬قهرم��ان المپی��ک ‪ 2008‬پکن از فرانس��ه‬ ‫بازنده ش��د و از حض��ور در نیمه‌نهایی بازمان��د‪ .‬عبدولی‬ ‫در حال��ی‌که در تای��م اول در خاک حریف نشس��ته بود‪،‬‬ ‫حریفش موفق نش��د اجرای فن کند‪ ،‬اما در کمال تعجب‬ ‫داوران رای به پیروزی حریف دادند‪ .‬در تایم دوم هم در‬ ‫حالی‌ک��ه نماینده کش��ورمان حریف��ش را بارانداز کرده‬ ‫بود‪ ،‬با اعتراض بی‌مورد و هماهنگ‌ش��ده مربی فرانسه‪،‬‬ ‫امتیاز عبدولی پس گرفته ش��د که با اختالف‌نظر داوران‬ ‫هم همراه بود‪.‬‬ ‫ن��اداوری تا آنج��ا بود ک��ه فری��اد بنا «ش��رم بر این‬ ‫داوری‌ه��ا» ت��ا همیش��ه در گ��وش المپی��ک طنین‌انداز‬ ‫خواهد بود‪g .‬‬ ‫‪82‬‬ ‫بودامابناافتخارراتبديلبهعادتكرد؛عادتيكهدرالمپيكلندن‬ ‫هم تكرار شد‪ .‬وقتي ما به مدال‌هاي حميد سوريان‪ ،‬اميد نوروزي‬ ‫و قاسم رضايي مي‌نازيم بايد نگاه خود را قدري دور كنيم و كنار‬ ‫تشكتصويرمرديراببینيمكهتماماينافتخاراتبدوناوميسر‬ ‫نمي‌شد‪ .‬معماري كه فونداسيون كشتي را آن قدر خوب گذاشته‬ ‫كه مي‌توان به آينده خوشبين بود‪.‬‬ ‫محمد بنا متولد ‪ 15‬مرداد سال ‪ 1337‬در تهران است‪ .‬او‬ ‫تنها مدال جهاني ايران در وزن ‪ ۶۸‬كيلوگرم كش��تي فرنگي و‬ ‫اولين مدال جهاني كشتي فرنگي ايران پس از انقالب اسالمي‬ ‫را در سال‪ ۱۹۸۳‬به دست آورد‪.‬وي در فينال وزن‪ 68‬كيلوگرم در‬ ‫مقابل تاپيوسي پيال‪ ،‬كشتي‌گير فنالندي مغلوب و به مدال نقره‬ ‫قناعتكرد‪.‬بنادردومقطعمربيتيم‌مليكشتيفرنگيايرانشده‬ ‫و موفقيت‌هاي قابل توجهي را با اين تيم كسب كرده و يكي از‬ ‫برجسته‌ترينمربيانكشتيجهانبه‌شمارمي‌رود‪.‬‬ ‫بنا اول بار در سال‪ ۲۰۰۵‬هدايت اين تيم را به‌دست گرفت‪.‬‬ ‫اميد زيباترين سالتوي دنيا را زد‬ ‫شاعري در سرزمين شكسپير‬ ‫از هرنينگ تا لندن س��ه س��ال تمام راه بود‪ .‬از خاستگا ‌ه‬ ‫هانس كريستين آندرسن راوي جوجه اردك زشت تا سرزمين‬ ‫ويليام شكس��پير خالق ناب رومئو و ژوليت‪ .‬از يك شب سرد و‬ ‫تو‌كور تابستاني در يك شهر دور افتاده در شمال قاره سبز تا‬ ‫سو ‌‬ ‫يك شب رويايي در قلب اروپا‪ .‬از روزي كه در سالن محقر مركزي‬ ‫هرنينگ با ناداوري به الشخي گرجي در دور دوم باخت تا امروز‬ ‫در لندن انتظارش را مي‌كشيد تا اين شكست ناعادالنه را تالفي‬ ‫كند‪ .‬در اين مسير پر‌پيچ و خم او چندين و چند بار ما را شوكه كرد‪.‬‬ ‫از روزي كه در گوانگجو مدال ط�لا را بر‌گردن آويخت تا بعد از‬ ‫‪ 16‬سال براي كش��تي فرنگي در بازي‌هاي آسيايي طال صيد‬ ‫كند تا روزي كه در مسابقات جهاني‌تركيه در استانبول اين طال‬ ‫را تكرار كرد‪ .‬شوك بزرگ‪ ،‬اما روزي بود كه‌ترجيح داد تشك را‬ ‫ببوسد و كنار برود چراكه دغدغه نان به اندازه‌اي به او فشار آورده‬ ‫كيانوش اولين مدال را گرفت‬ ‫برنز رستم‬ ‫همه چيز با مدال او شروع شد‪ ،‬كيانوش با‌مدال برنز خود نام‬ ‫ايران را وارد مجموعه مدال‌آوران كرد‪ .‬وزنه‌بردار ايران در دسته‪۸۵‬‬ ‫كيلوگرم در‌حركت يك‌ضرب با‪ ۱۷۱‬كيلوگرم به‌عنوان پنجمي‌‬ ‫يو‬ ‫رسيده بود‪ ،‬در حركت دو ضرب با مهار وزنه ‪ ۲۰۹‬كيلوگرم ‌‬ ‫با هدايت او تيم ملي كشتي فرنگي ايران سه سال پياپي صاحب‬ ‫مدال طال در رقابت‌هاي قهرماني جهان شد‪.‬‬ ‫بنا در سال‪ ۲۰۰۷‬در پي اختالف با محمدرضا يزداني‌‌خرم‪،‬‬ ‫رئيس فدراسيون كشتي از مربيگري تيم ملي بركنار شد اما پس‬ ‫از شكست سنگين تيم ملي كشتي ايران در المپيك پكن دوباره‬ ‫مربي اين تيم شد و توانست تيم ملي ايران را در مسابقات جهاني‬ ‫‪ ۲۰۰۹‬بايكمدالطالوسهمدالبرنزبهمقامدومجهانبرساند‪.‬‬ ‫اين اولين بار بود كه كشتي فرنگي ايران روي سكوي جهاني‬ ‫قرار مي‌گرفت‪ ،‬در حالي‌كه پنج كشتي‌گير اين تيم براي اولين‬ ‫بار در مسابقات جهاني حاضر مي‌شدند‪ .‬دامنه افتخارات كشتي‬ ‫فرنگي تا لندن‪ 2012‬ادامه داشت‪ .‬او يك مربي مولف است‪،‬يك‬ ‫معلم تمام‌عيار‪ ...‬معمار در شب تولدش در المپيك بهترين كادو‬ ‫را گرفت‪ .‬مدال طالي؛ طاليي كه نقش معمار در آن غير‌قابل‬ ‫انكار است‪ .‬كادوي دوم را اميد نوروزي داد؛ يك سالتو به نشانه‬ ‫تشكر‪g.‬‬ ‫بود كه چاره‌اي نبود‪ .‬در فاصله كمتر از يك سال مانده به المپيك‬ ‫ودلگير از همه ناعدالتي‌هاوجفاهاييكهبرقهرمانآسياوجهان‬ ‫ي كه استاد معمار آن را وتو كرد تا‪ 10‬ماه بعد در‬ ‫رفته بود؛ تصميم ‌‬ ‫سالن زيباي اكسل اولين س��التوي عمرش را از شاگرد خلفش‬ ‫بخورد‪.‬اينزيباترينسالتويزندگياميدبود‪.‬اوكهيكسالپيش‬ ‫د‌رتركيهبه‌عنوانفني‌ترينكشتي‌گيردنياانتخابشدهبود‪،‬ابتدا‬ ‫اين فن زيبا را روي آلمات كبيسپايف قزاق اجرا كرد تا نخستين‬ ‫فن ناب فرنگي در مسابقات المپيك را اجرا كند و نسخه اصيل‬ ‫آن را براي فينال گذاشت؛ لحظه‌اي كه پس از انتقام تمام عيار‬ ‫از الشخي گرجي‪ ،‬اس��تادش او را در آغوش گرفت و او براي‬ ‫قدرداني از همه زحماتش‪ ،‬آقاي معمار را به يك سالتوي زيبا‬ ‫و ناب ميهمان كرد تا يادآوري كند قهرمان واقعي اوس��ت‪.‬‬ ‫قهرماني كه يك جادوگر ناب را‌ تربيت ك��رده كه اين بار به‬ ‫جاي مستطيل سبز روي دايره زرد هنرنمايي مي‌كند‪ .‬شاعري‬ ‫از سرزمين شور و شاعري در سرزمين شكسپير‪ .‬شير شيراز همه‬ ‫شهرش را شاعر كرد‪g.‬‬ ‫در مجموع ‪ ۳۸۰‬كيلوگرم به مدال برنز المپيك دست پيدا كرد‪.‬‬ ‫وزنه‌بردار چيني كه در حركت يك‌ضرب با ‪ ۱۷۸‬كيلوگرم اول‬ ‫ي را انداخت و اوت شد‪.‬‬ ‫ش��ده بود‪ ،‬س��ه بار وزنه ‪ ۲۰۵‬كيلوگرم ‌‬ ‫ي در حركت اول وزنه ‪ ۲۰۹‬كيلوگرمي‌را باالي‬ ‫كيانوش رستم ‌‬ ‫سر برد‪ ،‬اما در حركت دوم نتوانست وزنه‪ ۲۱۵‬كيلوگرمي‌را مهار‬ ‫كند‪ .‬وي در حركت سوم وزنه‪ ۲۱۴‬كيلوگرمي‌را انتخاب كرد‪ ،‬اما‬ ‫نتوانست اين وزنه را مهار كند تا به عنوان سومي دست يابد‪g.‬‬
‫قوي‌ترين مرد جهان باز هم ايراني بود‬ ‫وزنه‌اي از جنس طال‬ ‫برايم مهم بود كه طال بگيرم و بعد براي ركوردزني اقدام كنم‪.‬‬ ‫در اين مسابقه‌ها اين اتفاق نيفتاد‪ ،‬اما براي مسابقه‌هاي بعدي‬ ‫برنامه‌ريزي جدي‌تري مي‌كنم كه اين اتفاق بيفتد‪g ».‬‬ ‫ديـــدار‬ ‫كارگردان تلويزيوني چقدر خوش‌ذوق بود‪...‬وقتي بهداد‬ ‫سليمي‌براي حركت س��وم حركت كرد و خواس��ت به ركورد‬ ‫حسين رضا‌زاده حمله كند‪ ،‬اين دو را در قاب قرار داد‪ ،‬بهداد در‬ ‫مركز و رضا‌زاده در پشت‌سر او به صورت محو‪ ...‬در دل رضازاده‬ ‫چه مي‌گذشت؟ خوش��حال بود يا ناراحت؟ شايد كارگردان به‬ ‫دنبال همين مي‌گش��ت‪ ...‬اما چه اهميتي دارد؟ فقط يك چيز‬ ‫مهم است؛ قوي‌ترين مرد جهان بازهم يك ايراني است‪ .‬بهداد‬ ‫ي يكي از مهمترين مدال‌هاي المپيك را به‌دست آورد‪ .‬اگر‬ ‫سليم ‌‬ ‫به اين نكته توجه كنيم كه شعار المپيك باالتر‪ ،‬سريعتر و قويتر‬ ‫است‪ .‬مدالي كه قوي‌ترين را مش��خص مي‌كند‪ ،‬سنگين وزن‬ ‫وزنه‌برداري است و اين مدال به‌طور اتوماتيك‌وار به ما مي‌رسد؛‬ ‫به بهداد سليمي‪....‬‬ ‫قائمشهر‪ ،‬شهر ورزش‌خيزي است‪ ،‬تيم فوتبالي دارد كه‬ ‫بي‌توجه به اين نكته كه كارخانه نساجي مازندران ديگر وجود‬ ‫خارجي ندارد پرطرفدار اس��ت و ناكام‪ .‬قائمشهر كشتي‌‌گيران‬ ‫بسيار خوبي هم دارد‪ ،‬اما ورزش اين شهر حاال با بهداد سليمي‬ ‫‌شناخته مي‌ش��ود‪.‬بهداد هفدهم آذرماه ‪ ۱۳۶۸‬به دنيا آمد‪ .‬يك‬ ‫خواهر و يك برادر بزرگ‌تر از خود داش��ت و فرزند آخر خانواده‬ ‫بود‪ .‬از كودكي معلوم بود كه ورزشكار مي‌شود‪ ،‬اول ژيميناستيك‬ ‫كار كرد‪ ،‬بعد سراغ كشتي رفت‪ ،‬اگر كشتي را ادامه مي‌داد شايد‬ ‫مدال طالي المپيكش در س��نگين وزن كشتي آزاد بود امروز!‬ ‫قاسم غزاليان يك نام آشناست در قائمشهر‪ .‬چندين دهه است‬ ‫كه دارد وزنه‌بردار‌تربيت مي‌كند؛ بهداد سليمي‌هم در چهارده‬ ‫سالگي پيش او رفت‪.‬‬ ‫در رده جوانان با حسين توكلي‪ ،‬قهرمان المپيك سيدني‬ ‫كه خود مازندراني است‪ ،‬ركوردهايش را به طرزي شگفت‌‌آور‬ ‫افزايش داد‪ .‬س��ال‪ ۲۰۰۷‬كه تازه ‪ ۱۸‬س��اله ش��ده بود‪ ،‬در جام‬ ‫باشگاه‌هاي آسيا به ميزباني سوريه نايب‌قهرمان شد‪.‬‬ ‫س��ليمي‌ در س��ال ‪ ۲۰۱۰‬قهرمان جهان ش��د و دومين‬ ‫وزنه‌ب��ردار ايراني‪ ،‬پس از حس��ين رضازاده‪ ،‬ك��ه مدال طالي‬ ‫فوق‌س��نگين را به‌دس��ت‌آورد‪ .‬سليمي‌موفق ش��د در حركت‬ ‫يكضرب دسته فوق‌س��نگين رقابت‌هاي جهاني وزنه‌برداري‬ ‫در فرانسه‪ ،‬با باال بردن وزنه ‪ ۲۱۴‬كيلوگرمي‌ركورد جهاني اين‬ ‫رشته را به نام خود ثبت كند و ركورد حسين رضازاده را بشكند‪ .‬او‬ ‫اميد اول ايران در لندن بود‪ .‬اين اميد نااميد نشد‪ .‬او طال گرفت و‬ ‫با وزنه‌اي كه باالی سر برد وزن كره‌زمين را به اندازه يك ايران‬ ‫كه به آسمان پريدند كم كرد‪.‬‬ ‫بهداد س��ليمي براي آغاز با وزنه ‪ 201‬كيلوگرم ش��روع‬ ‫كرد كه موفق به مهار آن ش��د‪ .‬س��ليمي‌در حرك��ت دوم وزنه‬ ‫‪ 205‬كيلوگرم را باالي س��ر ب��رد و در حركت س��وم نيز وزنه‬ ‫ي كه در قهرماني‬ ‫‪ 208‬كيلوگرم را‪ .‬در حركات دوضرب س��ليم ‌‬ ‫جهان در حركات دوضرب ‪ 250‬كيلوگرم را مهار كرده و عنوان‬ ‫قهرماني را به خود اختصاص داده بود كار خود را در المپيك با‬ ‫وزنه ‪ 247‬كيلويي آغاز كرد‪ .‬وي در حركت دوم وزنه ‪ 264‬را كه‬ ‫ركورد جهان و المپيك است انتخاب كرد كه موفق به مهار آن‬ ‫نشد و از زدن حركت س��وم امتناع كرد تا طالي اين وزن را به‬ ‫خود اختصاص داد‪.‬‬ ‫بهداد پ��س از باالبردن وزن��ه گفت‪« :‬توقع��ات مردم و‬ ‫مس��ئوالن‪ ‌،‬فش��ار بس��يار زيادي را به م��ن وارد ك��رد‪ .‬همه‬ ‫مي‌خواستند كه قهرمان ش��وم به همين دليل اول در المپيك‬ ‫مثلت شماره‪138‬‬ ‫فقط بهداد از پس سجاد برآمد‬ ‫مظلوم‌ترين قهرمان‬ ‫ش��ايد او مظلو م‌ترين م��دا ل‌آور ايران باش��د؛‬ ‫نق��ره المپيك م��دال كمي نيس��ت‪ ...‬فقط س��ليمي‌‬ ‫توانست س��جاد را شكست دهد‪ .‬انوش��يرواني متولد‬ ‫‪ ۲۲‬ارديبهش��ت ‪ ۱۳۶۳‬در اردبيل وزنه‌ب��ردار ايراني‬ ‫دسته فوق‌س��نگين اس��ت‪ .‬او در مس��ابقات جوانان‬ ‫آس��يايي مالزي مقام س��وم را كس��ب كرد و يكي از‬ ‫مدال‌هاي برنز اردوي تيم ملي ايران را در مسابقات‬ ‫آسيايي گوانگجو گرفت‪ .‬انوش��يرواني داراي مدرك‬ ‫ليسانس‌ تربيت‌بدني است و در مس��ابقات گوانگجو‬ ‫با توجه به مصدومي��ت زانو‪ ،‬مقام س��وم را براي تيم‬ ‫ملي ايران به دس��ت آورد‪ .‬وي در مسابقات قهرماني‬ ‫آس��يا در س��ال ‪ ۲۰۱۲‬در كره‌جنوب��ي با مه��ار وزنه‬ ‫‪ ۲۰۰‬كيلوگرم��ي‌در يكض��رب و ‪ ۲۳۸‬كيلوگرمي‌در‬ ‫دو‌ضرب توانس��ت به مقام دوم و مدال نقره دس��ت‬ ‫پيدا كند‪.‬‬ ‫او در حرك��ت يكضرب در حرك��ت اول ‪198‬‬ ‫كيلو گرم را با موفقيت باالي س��ر ب��رد و در حركت‬ ‫دوم موفق نش��د وزنه ‪ 204‬كيلوي را بلن��د كند و در‬ ‫حركت س��وم با ‪ 204‬كيلو‌گرم كار خ��ود را به پايان‬ ‫رس��اند تا در حركت يكضرب به مقام س��وم برس��د‪.‬‬ ‫در حركت اول دوض��رب ‪ 237‬كيلو‌گرم و در حركت‬ ‫دوم ‪ 245‬كيلو‌گرم را باالي سر برد و در حركت سوم‬ ‫ناموفق بود تا با مجم��وع ‪ 449‬كيلوگرم پس از بهداد‬ ‫سليمي‌دوم ش��ود و مدال نقره اين وزن را هم نصيب‬ ‫كاروان ورزش��ي كشورمان كند‪ .‬س��جاد انوشيرواني‬ ‫يك��ي از دوست‌داش��تني‌ترين ورزش��كاران اي��ران‬ ‫است‪g .‬‬ ‫اولين مدال پس از ‪ 60‬سال‬ ‫غولكيمياگر‬ ‫از آن روز داغ اوايل مردادماه ‪ 1331‬تا اواس��ط مرداد ‪،1391‬‬ ‫‪ 60‬سال و چند روز راه بود؛ راهي به‌وسعت و درازي يك عمر‪ .‬از آن‬ ‫روزي كه هلسينكي غرق در نور شد تا مش��عل پانزدهم در ميدان‬ ‫مركزي ش��هر روش��ن ش��ود؛ المپيكي كه در دل تاريخ به عنوان‬ ‫المپياي دووميداني حك ش��ده و نقطه آغاز آن ب��ا دووميداني بود‪.‬‬ ‫‪ 19‬جوالي‪ ،‬در هلس��ينكي‪ ،‬زير باران‪ ،‬پيش چش��م ‪ 70‬هزار نفر‪،‬‬ ‫پاوونورمي‪ ‌،‬دونده پرافتخار ‪ 55‬س��اله فنالندي دور پيست دويد و‬ ‫آتش المپيك را به آذرگاه آورد تا چشمان مردم فنالند همانند آسمان‬ ‫آن روز باراني شود‪ .‬المپياي پانزدهم اما با يك نام جاودانه شده؛ اميل‬ ‫زاتوپك چكس��لواكي‌تبار كه نامش را با فونت آلماني روي پيست‬ ‫خاكي ورزشگاه رقابت‌ها حك كرد؛ نامي‌ كه پس از ‪ 60‬سال هنوز‬ ‫از بين نرفته‪ .‬مردي كه با ركورد ش��گفت‌انگيز سه‌قهرماني در سه‬ ‫ماده استقامتي دووميداني يعني ‪ 5‬هزار متر‪ 10 ،‬هزار متر و ماراتن با‬ ‫يك ركورد اعجاب‌انگيز هت‌تريكي از طال ساخت كه حسن‌ختام‬ ‫آن مدال طالي همسرش در همان استاديوم بود‪ .‬وقتي زاتوپک در‬ ‫خيابان‌هاي هلسينكي مشغول دويدن بود‪ ،‬همسرش در استاديوم‬ ‫مركزي از نيزه‪ ،‬طال ساخت تا خانواده زاتوپک با يك چمدان مدال‬ ‫و چند رك��ورد جهاني به پ��راگ بازگردند‪ .‬جاودانگي هلس��ينكي‬ ‫‪ 1952‬اما به دووميداني ايران هم رسيد؛ علي باغبان‌باشي‪ ،‬دونده‬ ‫افس��انه‌اي ايران به‌عنوان نخس��تين دونده تاريخ ايران كه با پاي‬ ‫شكسته به هلسينكي رفت و در پنج هزار متر و سه هزار متر بامانع‬ ‫رتبه‌هاي ‪ 36‬و ‪ 17‬را ثبت كرد‪ .‬در اين ‪ 60‬سال ستاره‌هاي بزرگي‬ ‫آمدند و رفتند از تيمور غياثي گرفته تا رضا انتظاري و سلمان حسام‬ ‫و حتي حميد سجادي و المپيك چهار سال به چهار سال تمديد شد‪،‬‬ ‫اما دس��ت ايران در ورزش مادر از مدال خالي ماند‪ .‬گويي قرار بود‬ ‫تا اين حسرت ابدي توس��ط يك غول پارسي شكسته شود‪ .‬غولي‬ ‫كه چهار سال پيش در آش��يانه پرنده پكن با دست وبال گردن در‬ ‫جدال با مدعياني چون كانتر ‌و هارتينگ ك��م آورد تا همه را حواله‬ ‫به چهار سال بعد بدهد تا در يك شب خاص در قلب اروپا حق خود‬ ‫را از المپيك بگيرد؛ يك زايمان تاريخي براي مادري كه ‪ 60‬سال‬ ‫چشم انتظار اين تولد بود‪ .‬حدادي پيش چشم يكصد هزار نفر از يك‬ ‫ديسك آهني‪ ،‬نقره ساخت تا پيش‌بيني خبرگزاري ‪ DPA‬بدل به‬ ‫حقيقت شود؛ آنجا كه گفته بود تنها كسي كه تنه به تنه‌ هارتينگ‬ ‫قهرمان آلماني مي‌زند‪ ،‬همين غول پارسي است؛ قهرماني كه پس‬ ‫از پيش��ي گرفتن ‪ 9‬س��انتي بر حدادي با برهنه شدن قهرماني‌اش‬ ‫را جش��ن گرفت! حاال دووميداني تاريخ‌ساز ش��ده و مثلث سنتي‬ ‫مدال‌آوران اي��ران را در المپيك ب��دل به مربع ك��رده؛ مربعي كه‬ ‫تنها از دس��تان پرتوان او بر‌مي‌آمد؛ دس��تاني كيمياگر كه از آهن‬ ‫نقره ساخت‪g .‬‬ ‫‪83‬‬
‫طالي رضايي شگفتي آفريد‬ ‫از فراموشي تا سكو‬ ‫مايكل فلپس جاودانه شد‬ ‫كوسهطاليي‬ ‫ديـــدار‬ ‫مايكل فلپس بودن بسيار‬ ‫سخت اس��ت‪ ،‬اگر فلپس باشي‬ ‫حتي اگرنقره هم بگيري‪ ،‬بازهم‬ ‫به ت��و مي‌گوين��د ن��اكام‪ ...‬اين‬ ‫داستان فلپس اس��ت‪ ،‬وقتي در‬ ‫دو مسابقه بعدي نتوانست جلوتر‬ ‫از ديگران از خط پاياني عبور كند‪،‬‬ ‫تيترهاي منفي شروع شد‪.‬پايان‬ ‫كوسه‪ ،‬انتهاي افسانه فلپس و‪...‬‬ ‫اما دستان بلند او هنوز هم براي طال بي‌تابي مي‌كرد‪ .‬او خيلي زود نشان داد‬ ‫كه براي آنكه افسانه فلپس شكل بگيرد‪ ،‬تمام ركوردها پيش او كم خواهد‬ ‫آورد‪ ،‬تمام ركوردها‪ ....‬نام او را در گوش��ه‌اي از تاريخ بنويس��د‪ ،‬او بيش از‬ ‫هر‌كسي در تمام دنيا در كلكسيون افتخاراتش مدال طال كسب كرده است‪.‬‬ ‫مايكل فلپس تنها ‪ 19‬سال داشت كه در المپيك آتن با كسب مدال‌هاي‬ ‫فراوان تبديل به يك چهره غيرقابل انكار در تاريخ ورزش جهان شد‪.‬‬ ‫مايكل در ‪ 30‬ژوئن س��ال ‪ 1985‬در مريلند به دنيا آمد‪ .‬پدر مايكل‪،‬‬ ‫ورزشكار خوبي بود و توانست اين ويژگي را به فرزندانش هم منتقل كند‪.‬‬ ‫مايكل فلپس‪ ،‬عمال هنگامي‌كه هفت س��ال داش��ت‪ ،‬شنا‌كردن را‬ ‫شروع كرد‪ .‬به گفته خودش در نخس��تين بارهايي كه وارد استخر مي‌شد‬ ‫از فرو رفتن صورتش در آب وحشت داشت‪ ،‬به همين خاطر‌ترجيح مي‌داد‬ ‫به پشت شنا كند‪ ،‬پس جاي تعجب نيس��ت كه نخستين مهارتي كه او در‬ ‫ورزش آموخت‪ ،‬شناي كرال پشت باشد‪ .‬دوره كودكي فلپس با ورزش شنا‬ ‫و انجام ورزش‌هاي ديگر به‌طور پراكنده‪ ،‬س��پري مي‌ش��د‪ ،‬تا اينكه سال‬ ‫‪ 1996‬فرارسيد‪ ،‬در اين سال بود كه تمايل مايكل براي دنبال كردن جدي‬ ‫ورزش شنا با تماشاي مسابقات شناي المپيك ‪ 1996‬آتالنتا و به‌خصوص‬ ‫رقابت ورزشكاران خوب شناي آمريكا در اين سال مثل تام مالكو افزون‌تر‬ ‫شد‪.‬فلپس در المپيك ‪ 2000‬س��يدني‪،‬درحالي كه تنها ‪ 15‬سال داشت در‬ ‫مسابقات شركت كرد‪ .‬او جوانترين شناگر تيم المپيك آمريكا بود‪ .‬در سيدني‬ ‫فلپس در ‪ 200‬متر پروانه پنجم شد‪ .‬فلپس در المپيك آتن ديگر يك جوان‬ ‫جوياي نام نبود و براي شكستن ركورد مارك اسپنسر كه در المپيك ‪،1972‬‬ ‫هفت مدال طال كسب كرده بود وارد تورنمنت شد‪ .‬ركورد اسپنسر شكسته‬ ‫نشد‪ ،‬اما كسب شش مدال طال و دو عنوان س��ومي‌را مگر مي‌شود عدم‬ ‫موفقيت لقب داد؟!‬ ‫در فاصله مي��ان المپيك آتن تا پك��ن روند روبه رش��د فلپس ادامه‬ ‫داشت‪ .‬او در بازي‌هاي المپيك تابستاني ‪ ۲۰۰۸‬پكن در هشت رشته رقابت‬ ‫كرد و با كسب مدال طال در هر هش��ت رشته‪ ،‬عنوان «بزرگترين قهرمان‬ ‫تاريخ المپيك» را كسب كند‪.‬المپيك لندن ‪ 2012‬بازهم شاهد هنرنمايي‬ ‫قهرماني بود كه حتي اگر قهرمان نشود هم مادرش عادت دارد كه شادي‬ ‫كند‪ .‬فلپس در المپیک ‪ ۲۰۱۲‬لندن با كسب شش مدال (‪ ۴‬طال و ‪ ۲‬نقره)‬ ‫ركورد بيش��ترين مدال المپيك را كه تا پيش از اين ب��ا مجموع ‪ ۱۸‬مدال‬ ‫در اختيار الريسا التينينا ژيمناس��ت اوكرايني تيم اتحاد جماهير شوروي‬ ‫س��ابق بود‪ ،‬پس از ‪ ۴۸‬س��ال از آن خود كرد و به ركورد ‪ ۲۲‬مدال المپيك‬ ‫دس��ت يافت‪ .‬مايكل فلپس داراي ساختار بدني‌اي اس��ت كه به او در شنا‬ ‫كمك مي‌كند؛ طول دودست او درحالت باز برابر با ‪ ۲۰۱‬سانتيمتر است كه‬ ‫بيش از قد او (‪ ۱۹۳‬سانتيمتر) اس��ت‪ .‬مايكل فلپس روزانه غذايي با انرژي‬ ‫‪ ۱۲۰۰۰‬كيلو‌كالري مصرف مي‌كند در حالي كه يك مرد همسن او روزانه‬ ‫به ‪ ۲۰۰۰‬كيلو كالري نياز دارد‪ ...‬كوسه اكنون ‪ 27‬سال دارد‪ ...‬آيا در المپيك‬ ‫بعدي شركت مي‌كند؟ آيا ركورد ‪ 22‬مدال طال مي‌شكند؟‪ ...‬او تا دل تاريخ‬ ‫را شنا كرد‪g .‬‬ ‫مثلت شماره‪138‬‬ ‫‪84‬‬ ‫وقتي قرار است اتفاقي رخ دهد اگر همه دنيا‬ ‫هم بخواهند يك اتفاق رخ ندهد‪ ،‬س��ير حوادث‬ ‫به‌گونه‌اي رقم مي‌خورد كه مي‌شود‪ ...‬درست مثل‬ ‫طال گرفتن قاسم رضايي در‌المپيك ‪ 2012‬لندن‪،‬‬ ‫شايد اگر يك سال پيش كسي مي‌گفت كه يكي‬ ‫از طاليي‌هاي كشتي‌فرنگي ايران قاسم است‪،‬‬ ‫هيچ‌كس باورش نمي‌شد‪ .‬همه‌ترجيح مي‌دادند‬ ‫كه به امير علي اكبري يا بابك قرباني فكر كنند‬ ‫كه دروزن ‪ 96‬كيلوگرم بيشتر در بورس بودند‪ .‬كار به جايي رس��يد كه حتي به سر قاسم زد كه برود براي آذربايجان‬ ‫كشتي بگيرد حتي در رقابت‌هاي قهرماني كشور آذربايجان به مقام قهرماني نيز رسيد‪ ،‬اما سرانجام‪ ،‬دلش راضي به‬ ‫تغيير تابعيت نشد و به ايران برگشت‪ .‬اما سرنوشت خواب ديگري ديده بود‪ ،‬علي اكبري وقهرماني به‌دليل استفاده از‬ ‫مواد نيروزا محروم شدند و محمد بنا شبانه براي قاسم رضايي دعوتنامه نوشت تا شاگرد قديمي‌اش كار ناتمام را تمام‬ ‫كند و به مدال طال برسد‪ .‬همه ياد شان آمد زماني که قاسم رضايي در سال ‪ ۲۰۰۴‬و رقابت‌هاي جوانان آسيا به ميزباني‬ ‫قزاقستان روي سكوي شماره جوانان آسيا ايستاده بود و آنچنان خوش درخشيده بود كه در المپيك ‪ 2008‬پكن شانس‬ ‫مدال را داشت‪ ،‬اما بي‌بنا وضعيت كشتي آن قدر مشوش بود كه او حذف شد‪ ...‬در پكن رضايي فقط يك كشتي گرفت‬ ‫و مغلوب ايزرسكيس ميندائوگاش از ليتواني شد‪ ...‬پس از المپيك پكن او مدتي به وزن ‪ 120‬رفت‪ ،‬اما كم كم فراموش‬ ‫شد تا لندن‪ ...‬قاسم رضايي ابتدا استراحت داشت و در اولين مس��ابقه خود در المپيك لندن توانست كنِك ايلديم از‌‬ ‫تركيه را با نتيجه سه بر يك شكست دهد و به مرحله بعدي صعود كند‪ ،‬در مرحله بعدي‪ ،‬او با آرتور الكساينار ارمنستاني‬ ‫به مبارزه پرداخت كه در پايان با نتيجه سه بر صفر پيروز اين مسابقه شد و به جمع چهار تيم برتر اين دوره از مسابقات‬ ‫پيوست‪ ،‬در نيمه‌نهايي اين مسابقات نيز با يونيور استرادا فالكون از كوبا مسابقه داد و باز هم با راحتي توانست سه بر‬ ‫صفر اين حريف كوبايي خود را از پيش‌رو بردارد و با اقتدار به فينال اين دوره از مسابقات برسد‪ .‬وي در فينال اين دوره‬ ‫از مسابقات المپيك توانست با نتيجه سه بر صفر و مقتدرانه رستم توترف روس را شكست دهد و سومين مدال طالي‬ ‫ايران را در كشتي فرنگي به دست آورد‪ .‬مدالي كه هيچ‌كس انتظار نداشت و براي همين بسيار بر دل نشست‪g .‬‬ ‫ناتالي پارتيكو پينگ پونگ بايك دست‬ ‫نواب نصيرشالل نقره گرفت‬ ‫«به نقره قانع ش��دم» اين جمله را گفت وقتي كه‬ ‫موفق شد با برداش��تن ‪ 411‬كيلوگرم در مجموع‪ ،‬مدال‬ ‫نقره وزن ‪ 105‬كيلوگرم را كس��ب كند‪ .‬نصيرش�لال در‬ ‫حركت يك‌ضرب‪ ،‬دو بار در برداشتن وزنه ‪ 183‬كيلوگرم‬ ‫ناكام ماند و بار س��وم موفق ش��د وزنه ‪ 184‬كيلوگرم را‬ ‫باالي سر ببرد‪ .‬اين وزنه‌بردار كه تنها ‪ 19‬سال سن دارد‪،‬‬ ‫در حركت دو ض��رب‪ ،‬ابتدا وزن��ه ‪ 222‬كيلويي را باالي‬ ‫س��ر برد و در حركت دوم‪ ،‬وزن��ه ‪ 227‬كيلويي را مغلوب‬ ‫خود كرد‪ .‬نصيرشالل براي كس��ب مدال طال بايد وزنه‬ ‫‪ 229‬كيلويي را باالي س��ر مي‌برد ك��ه در انجام اين كار‬ ‫ناكام ماند و به مدال نق��ره قناعت كرد‪ .‬مدال طالي اين‬ ‫وزن به الكسي‌تروخس��ي از اوكراين و مدال برنز هم به‬ ‫بونك از لهستان رسيد‪ .‬ايران در اين وزن‪ ،‬پس از ‪ ۱۲‬سال‬ ‫پس از مدال طالي حسين توكلي صاحب مدال شد‪g.‬‬ ‫طالي چهارم همزمان با استقالل جاماييكا‬ ‫افسانهبولت‬ ‫تا‪ 10‬بشماريد‪ ،‬همين زمان كافي است تا اوسين بولت از خط پايان‬ ‫عبور كند‪ .‬او س��ريع‌ترين مرد جهان است‪ .‬همين مساله باعث شد كه‬ ‫‪ 30‬هزارنفربرايتماشايمسابقهبولتبهورزشگاهالمپيكپاركبيايند‪.‬‬ ‫درخاللبرگزاري‪ 10‬روزهبازي‌هاسابقهنداشتدررشته‌هايغيرتيمي‬ ‫‌و براي ديدن مصاف يك قهرمان‪ ،‬چنين حجم گسترده‌اي از هواداران‬ ‫در محل بازي‌ها حاضر شوند‪ .‬آن هم براي رقابتي كه براي پايان آن حتي‬ ‫فرصت نيست كه تا‪‌10‬بشماريد‪ .‬المپيك لندن براي بولت يك جايگاه‬ ‫ويژه بود‪ ،‬قبل از مسابقات گفته بود‪ «:‬با انگيزه بسيار بااليي در المپيك‬ ‫لندن حاضر شده‌ام و اميدوار هستم كه بتوانم با عملكرد خارق‌العاده خود‬ ‫قالعادهداشتهباشمويكافسانهدرآنخلقكنم‬ ‫نمايشيافسانه‌ايوخار ‌‬ ‫و بعد از اينكه به هدف خود رسيدم بازنشستگي خود را اعالم كرده و قصد‬ ‫دارمازدواجكنم»اينافسانهخلقشد‪.‬اودرمسابقاتدوصد‌متريكطاليديگربه‌مجموعهافتخاراتشاضافهكرد‪.‬افتخاراتي‬ ‫كه در آن بيش از‪ 25‬مدال طال در آن ديده مي‌شود كه از اين بين سه مدال طالي آن به مسابقات المپيك پكن برمي‌گردد‪.‬‬ ‫بولت كه با توجه به قد‪ 1/95‬خود سخت در خط استارت قرار مي‌گيرد در لندن در دوي صد‌متر منتظر صداي شليك بود‪ .‬بولت‬ ‫با ثبت زمان‪ 9‬ثانيه و‪ 63‬صدم ثانيه عالوه بر كسب عنوان قهرماني ركورد المپيك را بهبود بخشيد‪ .‬ركورد المپيك پيش از‬ ‫اين‪ 9‬ثانيه و‪ 69‬صدم ثانيه بود‪ .‬يوهان بليك از جامائيكا با‪ 9/79‬به مدال نقره رسيد و جاستين گاتلين از آمريكا با‪ 9/79‬مدال‬ ‫برنز را بر‌گردن آويخت‪ .‬بولت همزمان با پنجاهمين سالگرد استقالل جاماييكا از بريتانيا موفق به كسب مدال طالي دوي‬ ‫صد متر شد‪ ،‬گفت‪« :‬مي‌خواستم به جاماييكا هديه تولد بزرگي بدهم‪ .‬مطمئنم براي مردم جاماييكا ايستادن و خواندن سرود‬ ‫ملي در اين روز بسيار لذت بخش بود‪g».‬‬
‫_____‬ ‫قاب‬ ‫قرباني داوري‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫نقره انوشيرواني‬ ‫نصير شالل طال را نخواست‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫چراغ‌ها را رستمي روشن كرد‬ ‫ديـــدار‬ ‫مثلت شماره‪138‬‬ ‫فدرر ناكام بزرگ المپيك‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫فريادشاديچيني‌ها‬ ‫بوسه بر لوگوي المپيك‬ ‫‪7‬‬ ‫‪8‬‬ ‫دونده تيغه‌اي صعود نكرد‬ ‫‪85‬‬
‫بازا ر‬ ‫دكتر نتاج در دومين همايش شركاي ماندگار تهران بزرگ‪:‬‬ ‫موسسه مالي و اعتباري مهر بايد محلي براي ارتباط‬ ‫و همكاري فعاالن اقتصادي با‌يكديگر باشد‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪138‬‬ ‫به‌گ��زارش روابط‌عمومي ته��ران ب��زرگ‪ ،‬دومين‬ ‫همايش باش��گاه مش��تريان كليدي تهران بزرگ باعنوان‬ ‫شركاي ماندگار با حضور مدير عامل‪ ،‬معاونان دفتر مركزي‪،‬‬ ‫تني چند از نمايندگان مجلس شوراي اسالمي‪ ،‬مديران و‬ ‫روساي شعب تهران بزرگ و بيش از ‪ 800‬نفر از مشتريان‬ ‫تهران بزرگ در هتل المپيك برگزار شد‪ .‬دكتر نتاج – مدير‬ ‫عامل موسسه مالي و اعتباري مهر‪ -‬در اين همايش اظهار‬ ‫داش��ت‪« :‬در حال حاضر مشغول ثبت موسس��ه به‌عنوان‬ ‫شركت سهامي‌ عام براي ش��كل‌گيري بانك مهر اقتصاد‬ ‫نزد ثبت ش��ركت‌ها هستيم و پذيره‌نويس��ي را پس از اخذ‬ ‫مجوز از بانك مركزي انج��ام خواهيم داد و بر آورد ما اين‬ ‫است كه بيش از ‪ 120‬هزار نفر سهامدار حقيقي به‌مجموع‬ ‫سهامداران موسسه اضافه خواهد شد و اميدواريم با ورود‬ ‫اين تعداد س��هامدار در كنار بيش از ‪ 9‬ميليون سپرده‌گذار‬ ‫بتوانيم سرمايه‌ها و س��پرده‌ها را به نحو بهينه به‌كارگيري‬ ‫نماييم‪ ».‬وي با اشاره به گستره وس��يع اقتصاد كشور‪ ،‬در‬ ‫خصوص به‌كارگيري و اجراي بانك��داري بدون ربا گفت‪:‬‬ ‫«در اين حوزه معناي متعارف رقابت‪ ،‬زياد موضوعيت ندارد‬ ‫و اصراري كه ما بر اجراي قانون بانكداري اسالمي داريم‬ ‫فقط براي خودمان نيست‪ ،‬بلكه مي‌خواهيم با كمك همه‬ ‫موسس��ات پولي و بانكي اين قانون را در كش��ور عملياتي‬ ‫كنيم‪ ».‬مدير‌عامل موسس��ه مالي و اعتب��اري مهر افزود‪:‬‬ ‫«مهم‌ترين نقصي كه در اجراي تحق��ق بانكداري بدون‬ ‫ربا داريم از جهت قانون نيس��ت‪ ،‬بلكه بيشتر در اجراي آن‬ ‫كمبود داريم‪ .‬نتاج با اشاره به اينكه در طي سه سال گذشته‬ ‫در هر سال متوسط بين ‪700‬تا ‪ 800‬هزار فقره تسهيالت‬ ‫به مشتريان پرداخت شده است‪ ،‬خاطر نشان ساخت‪65« :‬‬ ‫درصد از منابع ما در قالب تسهيالت به‌اقتصاد كشور تزريق‬ ‫مي‌ش��ود و ما دور از صحنه توليد نيستيم چرا كه حدود ‪15‬‬ ‫درصد از كل منابع در انواع واحدهاي صنعتي مانند صنايع‬ ‫خودرو‌سازي‪ ،‬صنايع معدني و به‌خصوص پروژه‌هاي نان‬ ‫صنعتي در كشور به‌كارگيري ش��ده است‪ ».‬وي همچنين‬ ‫افزود‪« :‬موسس��ه مالي و اعتباري مهر (بانك مهر اقتصاد)‬ ‫بايد محل��ي براي ارتب��اط و همكاري فع��االن اقتصادي‬ ‫‪86‬‬ ‫با يكديگر باش��د‪ ».‬ما مي‌خواهيم در كن��ار بانكداري‪ ،‬اين‬ ‫نقشمان را بيش��تر ايفا كنيم‪ .‬محلي باش��يم براي عرضه‬ ‫فعاليت ش��ركت‌ها به يكديگ��ر و آينده‌اي را ب��ا هم نويد‬ ‫دهيم كه بتوانيم در درون بانك خودمان بس��ياري از اين‬ ‫عرضه و تقاضاهاي خدمات اقتصادي را داشته باشيم تا در‬ ‫نهايت در اقتصاد كش��ور تقاضا‌كنندگان خدمات‪ ،‬نياز خود‬ ‫را از عرضه‌كنندگان داخلي كشور فراهم كنند‪ .‬مدير‌عامل‬ ‫موسس��ه مالي و اعتباري مه��ر ادامه داد‪ « :‬اگر بخش��ي‬ ‫از خ��ود تحريمي‌هاي درون كش��ور را ب��ه موقع اصالح‬ ‫كنيم‪ ،‬مطمئن باشيد مش��كالت كمتري خواهيم داشت و‬ ‫چنانچه قسمتي از سياستگذاري‌هاي پولي (ارزي و ريالي)‬ ‫درس��ت تدوين ش��وند در مدت زمان كوتاهي به شرايط‬ ‫مطلوبي دست‌پيدا خواهيم كرد‪ ».‬حجت‌‌االسالم رسايي‪،‬‬ ‫نماينده مجلس ش��وراي اس�لامي يكي از سخنرانان اين‬ ‫همايش با اش��اره به صحبت‌هاي اخير مقام معظم‌رهبري‬ ‫در خصوص برنامه دش��من براي حوزه اقتص��ادي ايران‬ ‫گف��ت‪« :‬جنگ اقتص��ادي تجهي��زات و نيروهاي خاصي‬ ‫الزم دارد‪ .‬س��رمايه‌گذران و كس��اني كه قرار‌اس��ت اين‬ ‫س��رمايه‌ها را مديريت كنند جزو نيروه��اي مقابله كننده‬ ‫با دشمن هس��تند‪ ».‬وي افزود‪ « :‬امروزه اقتصاد مقاومتي‬ ‫نياز به فرهنگ و نيروي مقاومتي دارد و مجموعه‌اي مانند‬ ‫موسسه مهر كه‌ تركيبي از نيروهاي معتقد به نظام و داراي‬ ‫شاخص‌هاي ارزشي هس��تند مي‌توانند اقتصاد مقاومتي را‬ ‫محقق كنند‪ ».‬حميد رض��ا نجف‌پور‪ ،‬مع��اون اعتبارات و‬ ‫تجهيز منابع موسسه در ادامه همايش‪ ،‬ضمن ارائه گزارشي‬ ‫از باشگاه مشتريان كليدي‪ ،‬اهداف برگزاري اين همايش‬ ‫در كش��ور را حفظ ارتقا و ارزش مشتريان‪ ،‬تقويت فرهنگ‬ ‫مشتري مداري‪ ،‬قدرداني و تقدير از مشتريان‪ ،‬شناسايي و‬ ‫درك بهتر نيازها و انتظارات و معرفي خدمات و محصوالت‬ ‫خاص عنوان كرد و گفت‪« :‬ماموريت و چشم‌انداز موسسه‬ ‫در افق سال ‪ 1395‬اين اس��ت كه بانكي پيش��رو در ارائه‬ ‫خدمات و محصوالت نوين بانكداري‌اس�لامي در كشور‬ ‫باش��يم‪ ».‬وي با اش��اره به روند رشد س��پرده‌ها‪ ،‬سرمايه‬ ‫فعلي‪ ،‬تعداد و مبلغ تس��هيالت اعطاليي در كشور از آغاز‬ ‫فعاليت موسس��ه تا كنون اف��زود‪« :‬با‌توجه ب��ه فرمايش‬ ‫مقام‌معظم‌رهبري در‌خصوص نامگذاري سال‌جاري تحت‬ ‫عنوان توليد ملي‪ ،‬حمايت از كار و سرمايه‌ايراني‪ ،‬از دير‌باز‬ ‫رويكرد ما توجه به توليد داخلي نيز بوده و در س��ال ‪ 91‬در‬ ‫حوزه توليد و بخش‌هاي گوناگون حجم تسهيالت اعطايي‬ ‫را افزايش داده‌ايم‪ ».‬نجف پور ضمن اعالم پرداخت بيش‬ ‫از ‪ 204‬ميليارد تومان سود قطعي به سپرده‌گذاران از سال‬ ‫‪ 86‬تا ‪ 89‬گفت‪« :‬در حالي كه مدل عملي كه بتواند بانك‌ها‬ ‫را به درستي هدايت كند تا عقود ش��رعي را صحيح پياده‬ ‫كنند وجود نداشته‪ ،‬ما با كار مهندسي و پژوهشي توانستيم‬ ‫يك مدل را تهيه و پياده‌سازي كنيم كه در سال‌هاي اخير‬ ‫به ما كمك كرد گام‌هاي خوبي در اين عرصه برداريم‪ .‬اين‬ ‫مدل به ما مي‌گويد پياده‌سازي بانكداري اسالمي الزاماتي‬ ‫دارد و آن هم منطبق بودن تمام عمليات با موازين شرعي‬ ‫است‪ ».‬وي در ادامه افزود‪« :‬باش��گاه مشتريان كليدي در‬ ‫بانك مهر اقتصاد با اين رويك��رد وجود دارد كه توجه خود‬ ‫را به مشتري‪ ،‬اصالت گرايانه داشته باشد نه ابزار انگارانه‪.‬‬ ‫همه عزي��زان مي‌دانند اگر ن��گاه ما به مش��تري ابزاري‬ ‫باش��د‪ ،‬او نيز به بانك نگاه ابزاري خواهد داشت‪ ».‬محمود‬ ‫همت‌آبادي‪ ،‬مدير‌كل امور ش��عب ته��ران بزرگ به‌عنوان‬ ‫ميزبان‪ ،‬نيز ضمن خير‌مقدم به تمامي‌مدعوين‪ ،‬با اشاره به‬ ‫فعال بودن بخش زيادي از صنايع توليدي در تهران بزرگ‬ ‫گفت‪« :‬قلب مالي و اقتصادي كشور در تهران مي‌تپد و ما‬ ‫نيز با درك اهميت اين بخش از بازار‪ ،‬با داشتن بيش از ‪700‬‬ ‫هزار نفر مشتري‪ ،‬برنامه ويژه‌اي براي توسعه قابليت‌ها و‬ ‫توانمندي‌هاي خود در تهران ب��زرگ داريم‪ ».‬وي ضمن‬ ‫اش��اره به مطالعه بازار بانكي تهران در پنج س��ال اخير با‬ ‫همكاري مديران ارش��د و مش��اوران دفتر مركزي افزود‪:‬‬ ‫«اين تحقيقات علمي‌ درك بس��يار عميق��ي در خصوص‬ ‫نيازها و انتظارات مش��تريان كليدي ايجاد كرده اس��ت و‬ ‫با اس��تفاده از اين اطالعات تغييراتي نيز در سيستم شعب‪،‬‬ ‫روش‌هاي ارائه خدمات به مش��تريان و سبد محصوالت‬ ‫ايجاد شده و يا در دست تهيه است‪ ».‬همت‌آبادي در ادامه‬ ‫گفت‪« :‬مش��تريان كليدي تهران ب��زرگ‪ ،‬نقش اصلي و‬ ‫محوري را در تحقق اهداف و راهبردهاي كالن موسس��ه‬ ‫ايفا مي‌كنن��د و ما خود را مكلف مي‌دانيم ك��ه با نگاه ويژه‬ ‫نسبت به شناس��ايي و رفع نيازهاي اين گروه از مشتريان‬ ‫اقدام نمايي��م‪ ».‬در ادامه همايش مهن��دس تهراني صفا‪،‬‬ ‫مدير‌عامل شركت بازرگاني پتروش��يمي‌به‌عنوان نماينده‬ ‫مدعوي��ن همايش با ابراز خرس��ندي از آغ��از همكاري با‬ ‫موسس��ه و نويد مقاومت فرزندان انق�لاب در بخش‌هاي‬ ‫مختلف صنعت گفت‪« :‬مس��ائل تحري��م و حكم‌هايي كه‬ ‫از آن س��وي مرزها صادر مي‌ش��ود به‌طور قطع هيچ‌گونه‬ ‫‌تردي��دي در اراده و ايس��تادگي اي��ن فرزن��دان به‌وجود‬ ‫نخواهد آورد و ادامه فعاليت آنها همواره با استواري هرچه‬ ‫بيش��تر ادامه پيدا مي‌كند‪ ».‬وي ضمن ارائه آمار توليدات‬ ‫پتروشيمي‌در قبل و بعد از انقالب در ايران اسالمي افزود‪:‬‬ ‫«موتور محرك اين صنعت بانك‌ها هستند‪ .‬بانك‌ها بايد به‬ ‫واقع در خدمت صنعت باشند‪ .‬اگر اين اتفاق بيفتد به‌عنوان‬ ‫صنعت مادر قطعا صنايع پايين دس��تي نيز شكوفا خواهند‬ ‫شد و ش��اهد رونق اقتصادي در بخش‌هاي مختلف مانند‬ ‫نيروي كار و ارزش اف��زوده‌اي كه در اي��ن صنعت وجود‬ ‫دارد خواهيم بود‪ ».‬تهراني صفا با اشاره به صادرات حدود‬ ‫‪ 15‬ميليون تن از محصوالت پتروشيمي‌از ايران به سراسر‬ ‫دنيا افزود‪« :‬موسسه مهر كه در آينده به بانك مهر اقتصاد‬ ‫تبديل خواهد ش��د مي‌تواند نقش تعيين كننده‌اي در اين‬ ‫صنعت داشته باش��د‪ .‬الزم به توضيح است در اين همايش‬ ‫آقاي عبدالله��ي‪ ،‬معاون امنيتي وزير‌كش��ور‪ ،‬آقاي براتلو‪،‬‬ ‫معاون اس��تاندار تهران‪ ،‬آقاي نايبي فرماندار تهران‪ ،‬آقاي‬ ‫دكتر عزيزي‪ ،‬رئيس كميسيون اجتماعي مجلس و تعدادي‬ ‫از ورزش��كاران نيز حضور داش��تند‪g».‬‬
‫كميته عالي نظام آراستگي در بانك انصار تشكيل شد‬ ‫كميته عالي نظام آراس��تگي بانك انص��ار با معرفي‬ ‫اعضا فعاليت رس��مي خ��ود را ش��روع كرد‪ .‬ب��ه گزارش‬ ‫اداره كل تبليغات و اطالع‌رس��اني بانك انصار‪ ،‬مس��ئول‬ ‫كميته عالي نظام آراس��تگي بانك با اع�لام اين مطلب‪،‬‬ ‫افزود‪« :‬نظام آراس��تگي(پنج‌اس)‪ ،‬موثرترين رهيافت در‬ ‫س��اختمان عمليات اصالحي و بهبود بهره‌وري ش��ناخته‬ ‫شده و اجراي اصول آن موجب اس��تفاده بهينه از سرمايه‬ ‫نيروي انس��اني و زمان انجام كار‪ ،‬كاه��ش وقفه كاري‪،‬‬ ‫پيش��گيري از ح��وادث‪ ،‬افزاي��ش كارآي��ي و در نهاي��ت‬ ‫سوددهي بيشتر مي‌شود‪ ».‬ابراهيم ش��يخ‌زاده با اشاره به‬ ‫مدير روابط عمومي شركت مخابرات ايران اعالم کرد‬ ‫واگذاري اينترنت با سرعت دو مگابيت بر‌روي سيم مسي‬ ‫حسيني پيشنهاد كرد‬ ‫مابه‌التفاوت ارز دولتي به ريال براي حمايت از صادركنندگان‬ ‫«تك‌نرخي شدن نرخ ارز از سوي دولت و‬ ‫حذف ارز دولتي ضمن به همراه داشتن اقتصاد‬ ‫سالم رانت‌ها و فس��ادها را از بين خواهد برد‪».‬‬ ‫دكتر حيدر مس��تخدمين‌ حس��يني‪ ،‬مدير عامل‬ ‫موسس��ه اعتباري با بي��ان این مطل��ب اظهار‬ ‫كرد‪ « :‬تك‌نرخي ش��دن ن��رخ ارز باي��د همراه‬ ‫ب��ا هدفمندي يارانه‌ه��ا اجرايي مي‌ش��د‪ ،‬اما به‬ ‫فراموشي سپرده شد و در اين بين اختالف نرخ‬ ‫ارز مرجع با نرخ بازار مشكالتي را به‌وجود آورد‪».‬‬ ‫وي با بيان اينكه سال‌هاست نرخ ارز واقعي را شاهد نبوده‌ايم‪ ،‬گفت‪ « :‬از سال ‪ 89‬كه فرآيند‬ ‫اقتصادي به‌گونه‌اي شد كه بايد سياست مناس��بي براي ارز پيش‌بيني مي‌كرديم اما اين كار‬ ‫انجام نشد و موجب شد كه اقتصاد كشور با دو‌نرخي و سه‌نرخي بودن ارز مواجه شود‪ ،‬در اين‬ ‫بين هزينه‌هاي زيادي پرداخت شد‪ ».‬حس��يني اظهار كرد‪« :‬در اقتصاد تك‌نرخي قيمت ارز‪،‬‬ ‫رانت و فساد ديگر جايگاهي ندارد و كمتر كارشناس اقتصادي را سراغ داريم كه به تك‌نرخي‬ ‫بودن ارز اعتقاد نداش��ته باشد‪ ».‬مدير‌عامل موسسه اعتباري توس��عه خاطرنشان كرد‪ « :‬ارز‬ ‫تك‌نرخي سالمت اقتصادي ما را نشان خواهد داد و در كنار آن مي‌توانيم به‌گونه‌اي ديگر و‬ ‫با مكانيزم شفاف توليدكنندگان و صادركنندگان متقاضي ارز ارزان‌تر را حمايت كنيم‪ ».‬وي‬ ‫گفت‪« :‬در اين راستا بانك مركزي مي‌تواند براي حمايت از صادركنندگان و توليدكنندگان‬ ‫مابه‌التف��اوت نرخ ارز دولتي را ب��ه صورت ريال به آنه��ا بدهد‪ ،‬چرا كه در اي��ن بين برخي از‬ ‫صادركنندگان و همچنين توليدكنندگان از اختالف قيمت ارز دولتي با ارز آزاد سوءاس��تفاده‬ ‫كرده و گاهي با تباني با خريداران در خارج از كشور قيمت ارائه شده را باالتر عنوان كرده‌اند‬ ‫تا مابه التفاوت آن را به صورت ارز دولتي دريافت كنند‪g ».‬‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪138‬‬ ‫مدير رواب��ط عمومي ش��ركت مخابرات‬ ‫ايران از واگذاري اينترنت با سرعت دو مگابيت‬ ‫بر روي سيم مسي توسط اين شركت خبر داد‬ ‫و اع�لام كرد‪« :‬ام��كان حضور ش��ركت‌هاي‬ ‫‪ PAP‬براي عرضه سرويس در اين بازار وجود‬ ‫دارد‪ ».‬داوود زارعيان با اشاره به اينكه فعاليت‬ ‫و سرمايه‌گذاري بر روي سرويس‌هاي ارزش‬ ‫اف��زوده از جمله اهداف مخابرات اس��ت كه از‬ ‫س��ال‌هاي گذش��ته روي آن اقدامات��ي انجام‬ ‫شده‪ ،‬اظهار داش��ت‪« :‬مخابرات عالوه بر توجه به اين هدف‪ ،‬واگذاري سرويس ‪ ADSL‬را‬ ‫در دستور كار خود قرار داده است و قصد دارد مشتركان خود را در اين حوزه افزايش دهد‪».‬‬ ‫وي با تاكيد بر اينكه مخاب��رات بحث تعامل با ش��ركت‌هاي ‪ PAP‬را دنبال مي‌كند‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«اين شركت براي واگذاري سرويس كل بازار اينترنت پرسرعت را نمي‌خواهد و قصد دارد‬ ‫تنها به اندازه س��هم خود در اين حوزه فعاليت كند‪ .‬زارعيان خاطر‌نش��ان كرد‪« :‬در شرايط‬ ‫حاضرحدود يك ميليون و ‪ 600‬هزار پورت توسط شركت مخابرات ايران نصب شده و ‪940‬‬ ‫هزار پورت نيز واگذار شده است‪ ».‬مدير روابط عمومي شركت مخابرات ايران تصريح كرد‪:‬‬ ‫«هم اكنون مخابرات در چن��د نقطه به صورت پايلوت واگ��ذاري اينترنت روي فيبر نوري‬ ‫را آغاز كرده است‪ .‬شركت مخابرات ايران نزديك به دو س��ال است كه در زمينه واگذاري‬ ‫اينترنت پرسرعت در كش��ور فعاليت مي‌كند‪ ،‬اين درحالي اس��ت كه پيش از اين مسئوالن‬ ‫شركت مخابرات ايران از واگذاري ‪ ADSL‬به ‪ 10‬درصد مشتركان تلفن ثابت كشور ‪ -‬معادل‬ ‫واگذاري ‪ 2/5‬ميليون پورت پرسرعت اينترنت ‪ -‬تا پايان سال گذشته خبر‌داده بودند تا توسعه‬ ‫اينترنت پرسرعت روند سريعتري به خود گيرد‪g.‬‬ ‫سود‌آفريني زودبازده نظام آراس��تگي گفت‪« :‬هدف نظام‬ ‫آراس��تگي(پنج‌اس)‪ ،‬صرفا معطوف به ش��رايط محيطي‬ ‫و چيدمان داخلي نيس��ت‪ ،‬بلكه عوامل��ي همچون اصول‬ ‫ارگونومي‪ ،‬جلوگيري و كاهش فشار عصبي و تنش‪ ،‬ايمني‬ ‫و بهداشت را نيز مورد توجه قرار مي‌دهد‪ ».‬مسئول كميته‬ ‫عالي نظام آراستگي در خصوص اجراي اين طرح در بانك‬ ‫انصار ابراز امي��دواري كرد‪« :‬با‌توجه ب��ه معرفي اعضاي‬ ‫كميته نظ��ام آراس��تگي در بانك و تدوين دس��تورالعمل‬ ‫اجرايي مربوط��ه‪ ،‬اثرات مثب��ت آن ب��ه‌زودي در عرصه‬ ‫خدمت‌رساني به مشتريان بيش از پيش نمايان شود‪g ».‬‬ ‫مدير عامل بانك تجارت اعالم كرد‬ ‫تعادل در بازار ارز با راه‌اندازي سازوكار گواهي ارزي‬ ‫مدير عامل بانك تجارت گفت‪« :‬با راه‌اندازي گواهي‬ ‫ارزي و سازوكاري كه براي آن در نظر گرفته مي‌شود بازار‪،‬‬ ‫يك گام به نرخ تعادلي نزديك مي‌شود‪ .‬محمد‌رضا رنجبر‬ ‫فالح در جمع خبرنگاران اظهار داشت‪« :‬با راه‌اندازي گواهي‬ ‫ارزي و سازوكاري كه براي آن در نظر گرفته مي‌شود بازار‪،‬‬ ‫يك گام به ن��رخ تعادلي نزدي��ك مي‌ش��ود‪ ».‬وي افزود‪:‬‬ ‫«با راه‌ان��دازي اين بازار م��وازي‪ ،‬قيمت ارز در ب��ازار آزاد‪،‬‬ ‫وابسته به عمق بورس ارز و تعداد عرضه‌كنندگان ارز در آن‬ ‫خواهد بود‪ .‬مدير عامل بانك تجارت در خصوص سياست‬ ‫بانك مركزي ب��راي افزايش نرخ ارز مرج��ع گفت‪« :‬نرخ‬ ‫ارز مرجع فعلي ب��ا نرخ تعادلي اقتص��اد فاصله زيادي دارد‬ ‫و هدف از حف��ظ اين نرخ كنترل قيمت كاالهاي اساس��ي‬ ‫اس��ت‪ ،‬اما بخش ديگر مناب��ع ارزي بايد به س��مت قيمت‬ ‫تعادلي حركت كند‪ ».‬وي در پاسخ به اين سوال كه آيا نرخ‬ ‫تعادلي در س��طح ‪ 1500‬تا ‪ 1600‬تومان خواهد بود‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«عرضه و تقاض��ا اين ارقام را تائيد مي‌كند و خوش��بختانه‬ ‫اگر اي��ن نرخ محقق ش��ود واردات كاه��ش و انگيزه‌هاي‬ ‫ص��ادرات كاال افزايش مي‌ياب��د كه اين مس��ائل موجب‬ ‫ايجاد ش��رايط با ثبات اقتصادي خواهد شد‪ ».‬وي در پاسخ‬ ‫به س��وال خبرنگار فارس مبني‌بر اينكه در صورت افزايش‬ ‫قيمت ارز مرجع به اين نرخ‪ ،‬ارز در بازار آزاد تعديل خواهد‬ ‫شد‪ ،‬اظهارداشت‪« :‬س��هم نرخ مرجع از بازار ارز به حداقل‬ ‫ممكن خواهد رس��يد و تنها جنبه حمايتي خواهد داش��ت‬ ‫نرخ ارز در بازار ارز بايد ش��كل بگي��رد‪ ».‬مدير‌عامل بانك‬ ‫تجارت تاكيد كرد‪« :‬در صورتي كه نرخ ارز مرجع افزايش‬ ‫يابد قطعا شاهد نوس��انات كمتري در اين بازار خواهيم بود‪.‬‬ ‫وي افزود‪« :‬بازار ارز به صورت بازار آتي يا س��لف نيس��ت‪،‬‬ ‫بلكه ارز به صورت نقدي مورد معامل��ه قرار مي‌گيرد‪ ».‬وي‬ ‫در پاسخ به اين سوال كه برخي معتقدند هدف از اجراي اين‬ ‫سياست افزايش درآمد دولت و صادركنندگان است‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫«كشور ما به‌دليل درآمدهاي نفتي دولت عرضه‌كننده عمده‬ ‫ارز اس��ت‪ ،‬اما در بس��ياري از كش��ورها دولت عرضه‌كننده‬ ‫ارز نيس��ت و صادركنندگان از محل ص��ادرات‪ ،‬ارز عرضه‬ ‫مي‌كنند‪ .‬رنجبر فالح با بيان اينكه در طول س��ال‌ها س��هم‬ ‫دولت از اقتصاد و درآمدهاي ارزي زياد بوده است‪ ،‬ادامه داد‪:‬‬ ‫«در س��ال‌هاي اخير شرايطي فراهم ش��ده است كه بخش‬ ‫خصوصي ب��ه جايگاه واقعي خود نزديك مي‌ش��ود‪ ».‬وي با‬ ‫بيان اينكه اين بازار معامالت ارزي بايد عمق داش��ته باشد‪،‬‬ ‫گفت‪« :‬با تدوي��ن ضوابط و مقرراتي ك��ه صادركنندگان را‬ ‫موظف به ارائه ارز به اين بازار جديد باش��ند و متقاضيان ارز‬ ‫هم نياز خود را از اين بازار تامين كنند‪ ،‬قطعا شاهدثبات بازار‬ ‫ارز خواهيم بود‪g ».‬‬ ‫‪87‬‬
‫پيام مديرعامل گروه صنعتي ايران‌خودرو‬ ‫به مناسبت روزخبرنگار‬ ‫مهن��دس نجم‌الدي��ن‪ ،‬مديرعام��ل گ��روه صنعتي‬ ‫ايران‌خودرو در پيامي‌به مناس��بت روز خبرنگار‪ ،‬اين روز‬ ‫را به تمامي‌ خبرن��گاران و فعاالن عرصه اطالع‌رس��اني‬ ‫كش��ور تبريك گف��ت‪ .‬در اين پي��ام آمده اس��ت‪« :‬توليد‬ ‫اطالع��ات در جامعه كنوني ايران‪ ،‬مهم‌ترين زير‌س��اخت‬ ‫تصميم‌سازي‌هاي هوش��مندانه و نظارت مستمر بر نحوه‬ ‫اجراي آنهاس��ت‪ ،‬بدي��ن‌ترتيب نش��ر اطالع��ات‪ ،‬چراغ‬ ‫پرفروغي است كه د راه درست بالندگي و پيشرفت روشني‬ ‫مي‌بخشد‪ ».‬وي از رسانه‌ها خواست ضمن هدايت افكار و‬ ‫تامين مصالح عمومي در مورد اهميت توليد ملي و حمايت‬ ‫از آن به تبيين موضوعات مربوط ب��ه صنعت بپردازند‪ .‬در‬ ‫قسمتي ديگر از اين پيام آمده است که «امروزه در عصري‬ ‫كه به حق به نام ارتباطات نامگذاري ش��ده است‪ ،‬رشد و‬ ‫توسعه جوامع مس��تلزم حضور مس��ئوالنه خبرنگاران در‬ ‫عرصه آگاهي‌رساني به مردم اس��ت‪ .‬آنان عالوه بر ايجاد‬ ‫جريان سالم گردش اطالعات در درون جامعه‪ ،‬مي‌توانند با‬ ‫كاركرد شايسته‌شان در راستاي شكوفايي و اعتالي جامعه‬ ‫ايفاي نقش نمايند‪ .‬آنان كه مس��اعي شان‪ ،‬همواره بر اين‬ ‫اصل اس��توار بوده كه با پاكي و صداقت در گفتار و رفتار و‬ ‫تعهد‪ ،‬صراحت و ش��جاعت در همه زمينه‌ها گام برداشته‬ ‫قائم مقام ايران خودرو خبر داد‬ ‫و در جاي��گاه انتق��اد‪ ،‬منصفانه عمل ك��رده و امانت‌داري‬ ‫را كه از اص��ول اجتناب‌ناپذي��ر اين حرفه اس��ت‪ ،‬رعايت‬ ‫نمايند‪ .‬گراميداش��ت مقام و منزلت خبرن��گاران كه نقش‬ ‫مهم و اساسي در راس��تاي ارتقا و پيوستگي‌هاي فكري‪،‬‬ ‫فرهنگي و همدل��ي جامعه دارند‪ ،‬فرصت مغتنمي‌ اس��ت‬ ‫تا در تقارن اي��ن روز فرخنده با بهتري��ن روزهاي خداوند‬ ‫يعني ايام پربركت م��اه مبارك رمض��ان‪ ،‬روز خبرنگار را‬ ‫بر تمام دس��ت‌اندركاران و پيشگامان عرصه اطالع‌رساني‬ ‫صميمانه تبريك عرض نمايم‪ .‬براي تمام خبرنگاراني كه‬ ‫با رعايت اخ�لاق حرفه‌اي و لحاظ مصال��ح و منافع ملي‪،‬‬ ‫سخت‌كوش��انه در جهت تنوير افكار‌عموم��ي و انعكاس‬ ‫صحيح‪ ،‬جامع و درست رويدادها‪ ،‬به منظور تحقق اهداف‬ ‫عالي نظام مقدس جمهوري اس�لامي ياري گر مسئوالن‬ ‫هستند‪ ،‬سعادت و سربلندي مسالت مي‌نمايم‪g ».‬‬ ‫مسئول پروژه ايموباليزر سايپا‪:‬‬ ‫سرقت خودروهاي ايموباليزري در حالت عادي غيرممكن است‬ ‫موتورهاي ‪ TU 5‬در آستانه خودكفايي‬ ‫كوتاه از اقتصاد مثلث شماره‪138‬‬ ‫قائم مقام مدير عامل اي��ران خودرو دركيفيت‬ ‫و توس��عه محصول گفت‪« :‬خودكفاي��ي موتورهاي‬ ‫كم مصرف ‪ TU 5‬ب��ه ‪ 90‬درصد افزاي��ش يافته و‬ ‫به‌زودي به ص درصد مي‌رس��د‪ ».‬جواد س��ليماني‬ ‫افزود‪« :‬موتور ‪ TU 5‬در برنامه پنج‌س��اله راهبردي‬ ‫قواي محرك��ه ايران خ��ودرو جاي��گاه مهمي‌دارد‬ ‫و ب��ه همين دليل تعميق س��اخت داخ��ل قطعات و‬ ‫مجموعه‌هاي آن در دس��تور كار اس��ت‪ .‬وي با اش��اره به روند فزاينده داخلي سازي موتور‬ ‫‪ TU 5‬در سه س��ال اخير گفت‪« :‬به دنبال تحقق ‪ 90‬درصد س��اخت داخل در اين موتور‪ ،‬با‬ ‫برنامه‌ريزي مدون و مش��اركت زنجيره تامين در آينده بس��يار نزديك به خودكفايي كامل‬ ‫مي‌رسد‪ .‬او توليد ساالنه بيش از ‪ 352‬هزار دس��تگاه موتور ‪ TU 5‬و مديريت كاهش قيمت‬ ‫تمام شده آن را از عواملي دانست كه دستيابي به خودكفايي كامل آن را ضرورت مي‌بخشد‪.‬‬ ‫قائم مقام مدير عامل ايران خودرو تصريح كرد‪« :‬تجربه ‪ 40‬سال توليد موتور در ايران خودرو‬ ‫همراه با برنامه‌ريزي و بهره‌گيري از دانش متخصصان ايراني در سال‌هاي اخير‪ ،‬خودكفايي‬ ‫كامل در توليد موتورهاي ‪ OHV، OHVG‬و ‪ XU 7‬را در پي‌داش��ته و با توجه به طراحي و‬ ‫س��اخت موتور ‪ EF7‬به عنوان اولين موتور ملي‪ ،‬تمامي‌قطعات اين موتور نيز ساخت داخل‬ ‫است‪ ».‬وي از نصب موتورهاي ‪ EF 7‬و ‪ TU 5‬روي رانا به‌عنوان دومين خودروي برند ملي‬ ‫ايران‌خودرو در سال حمايت از توليد ملي و سرمايه ايراني خبر‌داد‪g.‬‬ ‫مس��ئول پ��روژه تجهي��ز خودروه��اي پرايد و‬ ‫ايك��س ‪ 100‬گروه خودروس��ازي س��ايپا به‌سيس��تم‬ ‫ايموبالي��زر‪ ،‬با اش��اره به اس��تفاده س��ايپا از س��امانه‬ ‫ضدسرقت بسيار جديد و پيشرفته‪ ،‬از غير‌قابل سرقت‬ ‫بودن اين خودروها به صورت ع��ادي خبر‌داد و گفت‪:‬‬ ‫«بدون داشتن س��ويچ اصلي امكان روش��ن كردن و‬ ‫حرك��ت دادن خودروهاي مجهز به اين س��امانه ضد‬ ‫سرقت وجود ندارد‪ ».‬وحيد آربوني افزود‪« :‬آزمايش‌هاي زيادي توسط مهندسين و كارشناسان‬ ‫فني سايپا و همچنين كارشناسان پليس آگاهي روي خودروهاي سايپا كه مجهز به سيستم ضد‬ ‫سرقت هستند‪ ،‬انجام ش��ده و تمامي‌آنها نش��ان دهنده ايمني باالي اين محصوالت در مقابل‬ ‫سرقت‌هاي عادي اس��ت‪ .‬وي اظهار كرد‪« :‬سايپا از يك س��امانه مدرن و به روز ضد سرقت در‬ ‫محصوالت خود استفاده مي‌كند كه همزمان روي بس��ياري از خودروهاي مدل باالي جهاني‬ ‫نصب شده و سيستم هوشمند آن غير‌قابل هك شدن اس��ت‪ ».‬وي يادآور شد‪« :‬اين سامانه در‬ ‫مقابل سرقت يك خودروي خاموش و يا سرقت بدون سويچ اصلي بسيار مقاوم بوده و آزمايشات‬ ‫ثابت كرده بدون در اختيار داشتن كليد اصلي امكان روشن كردن خودروهاي مجهز به سيستم‬ ‫ايموباليزر وجود ندارد‪ ».‬او در خاتمه خاطرنشان كرد‪« :‬گروه خودروسازي سايپا با‌هدف افزايش‬ ‫ايمني و ارتقای استاندارد خودروي پرايد از سال ‪ 1385‬نصب سيستم ضد‌سرقت روي اين خودرو‬ ‫را آغاز كرده و هم اكنون تمام ‌‬ ‫ي محصوالت توليدي ايكس ‪ 100‬مجهز به ايموباليزر هستند‪g».‬‬ ‫پيام تبريك مديرعامل گروه خودروسازي سايپا‬ ‫به مناسبت روز خبرنگار‬ ‫ممهن��دس نعم��ت‌اهلل پوس��تين‌دوز‪ ،‬مديرعام��ل‬ ‫گروه خودروس��ازي س��ايپا در پيامي‌ ضمن گراميداش��ت‬ ‫ياد و خاطره شهيد واالمقام محمود صارمي‪‌،‬روز خبرنگار‬ ‫را به تالشگران عرصه خبر و اطالع‌رساني تبريك گفت‪.‬‬ ‫‪88‬‬ ‫پوستين‌دوز در اين پيام آورده است‪« :‬هفدهم مرداد‌ماه به‬ ‫ياد خبرنگار ش��هيد «محمود صارمي» به نام روز خبرنگار‬ ‫نامگذاري ش��ده ت��ا فرصتي مغتنم باش��د ب��راي تجليل‬ ‫از خدم��ات و زحمات همه خبرن��گاران متعهد و دلس��وز‬ ‫كش��ورمان كه با تيغ قلم خويش به نبرد با سفيران ياس و‬ ‫دروغ و تباهي برخاسته و پا به كارزار جنگ نرم با دشمنان‬ ‫انقالب اس�لامي نهاده‌اند‪ ».‬در قس��مت ديگ��ري از اين‬ ‫پيام آمده است‪« :‬بي‌شك رشد و توس��عه فرهنگي جامعه‬ ‫مس��تلزم عزم جدي خبرنگاران در آگاهي‌رساني به مردم‬ ‫است و خبرنگاران راهيان وادي آگاهي و راويان عشق و‬ ‫آزادي و نيك‌انديش��ان بلند‌نظر عرصه اطالع‌رس��اني‌اند‪.‬‬ ‫اميد اس��ت با همدلي و همكاري بيشتر در اطالع‌رساني و‬ ‫انعكاس واقعيات شاهد تعالي‪ ،‬آباداني و توسعه همه‌جانبه‬ ‫و روزافزون كشور عزيزمان باشيم‪ .‬اينجانب به نمايندگي‬ ‫از ط��رف كاركنان و كارگران گروه خودروس��ازي س��ايپا‬ ‫ضمن گراميداش��ت ياد و خاطره ش��هيد واال‌مقام محمود‬ ‫صارم��ي‌و تمامي‌ش��هداي عرصه خبر و اطالع‌رس��اني‬ ‫با قدرداني از تالش‌ها و زحمات ارزشمند اصحاب رسانه‪،‬‬ ‫اين روز را به همه خبرنگاران خدوم و تالشگر كه خالصانه‬ ‫و صادقانه با قل��م خويش در راس��تاي آرمان‌هاي واالي‬ ‫امام راح��ل(ره)‪ ،‬منويات مقام معظم رهبري و پيش��رفت‬ ‫ميهن اس�لامي خدمت مي‌كنند‪ ،‬تبري��ك گفته‪ ،‬توفيق و‬ ‫س��ربلندي روزافزون هم��گان را از درگاه خداوند متعال‬ ‫مسألت مي‌نمايم‪g ».‬‬

آخرین شماره های هفته نامه مثلث

هفته نامه مثلث شماره 418

هفته نامه مثلث شماره 418

شماره : ۴۱۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۸
هفته نامه مثلث شماره 417

هفته نامه مثلث شماره 417

شماره : ۴۱۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۲۱
هفته نامه مثلث شماره 416

هفته نامه مثلث شماره 416

شماره : ۴۱۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
هفته نامه مثلث شماره 415

هفته نامه مثلث شماره 415

شماره : ۴۱۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۷/۰۷
هفته نامه مثلث شماره 414

هفته نامه مثلث شماره 414

شماره : ۴۱۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۳۱
هفته نامه مثلث شماره 413

هفته نامه مثلث شماره 413

شماره : ۴۱۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۶/۲۱
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!