صفحه قبل

ماهنامه قهوه شماره ۲۲

صفحه بعد

ماهنامه قهوه شماره 22

ماهنامه قهوه شماره 22

‫مــــــــصــــــــو‏ر‬ ‫ّ‪‎‬‬ ‫مــــــــاهــــــــنــــــــامــــــــه‌ی‬ ‫‪22‬‬ ‫شم ـ ــاره‌ی ‪ /// 22‬دی ‪20 /// 96‬هــــزار تومـــان‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱‬‬
‫‪۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳‬‬
‫‪۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۷‬‬
‫‪۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۹‬‬ ‫گذر هـای‬ ‫یلـدا یـی‬ ‫یک دقیقه بیشتر؛ بهانهای برای باهم بودن‪.‬‬ ‫تفألی به دیوان لسانالغیب و دل سپردن به نوای دلنواز‬ ‫ساز و نشستن پای قصههای شیرین نقاالن با صدای‬ ‫ضرب مرشد‪.‬جشنواره یلدای باملند بار دیگر زندگی را به‬ ‫گذرهای باملند هدیه کرد‪ ،‬همراه با شور و نوا‪ ،‬با گرمی‬ ‫آش و عطر قهوه و همین یک دقیقه بیشتر محفل گرمی‬ ‫آفرید که سرمای زمستان از یادها رفت‪.‬‬ ‫یلدای باملند را در اینستاگرام دنبال کنید‪.‬‬ ‫‪‌bamlandmall.ir‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫]���� ��دری[‬ ‫اﻧﺪاﺧﺘﻪای‪ .‬اﮔﺮ ﺗﺎﺑﻠﻮ را ﺑﻪ ﭼﭗ و راﺳﺖ و ﺑﺎﻻ و ﭘﺎﯾﯿﻦ‬ ‫و آﯾﻨﻪﮐﺎری و ﮔﭽﺒﺮﯾﻬﺎی ﺗﺎﻗﻬﺎ‪ ،‬و ﻃﺮح دﺳﺘﺒﺎﻓﻬﺎ ﭼﻮن‬ ‫آنﭼﻪ را ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺟﺎﯾﯽ در ﺳﭙﻬﺮ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺮده ﺗﺎ ﺑﺎ‬ ‫ﺗﮑﺜﯿﺮ ﺑﻦﻣﺎﯾﻪﻫﺎ و ﻣﻮﺗﯿﻔﻬﺎ‪ ،‬ﺗﻘﺎﺑﻞ و ﻗﺮﯾﻨﻪﺳﺎزی ﺷﮑﻠﻬﺎ و‬ ‫ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ را در ﺗﺎﺑﻠﻮی ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﻧﺪﯾﺪهای‪ ،‬از ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺑﭽﺮﺧﺎﻧﯽ و ﻧﮕﺎه را در ﺷﺶ ﺟﻬﺖ ﺑﮕﺮداﻧﯽ‪ ،‬ﮐﺸﻒ ﻣﯽﮐﻨﯽ‬ ‫ﮐﺸﻔﺶ ﺣﯿﺮتزده ﺷﻮی‪ .‬و ﻗﺼﻪ ﮐﺎﻣﻞ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ‬ ‫اﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻗﺼﻪ را ﭘﯽ ﺑﮕﯿﺮی‪ .‬اﻣﺎ اﯾﻦ رواﯾﺘﮕﺮ‪ ،‬ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪی ﺷﻮخﻃﺒﻊ اﺳﺖ‪ ،‬ﻗﺼﻪای ﺳﺮراﺳﺖ ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﺪ‪،‬‬ ‫از ﺑﺲ ﮐﻪ ﻗﺼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ وﯾﮋﮔﯽ‪ ،‬ﮐﻪ در ﺗﺎﺑﻠﻮﯾﯽ ﻫﻤﻪﭼﯿﺰ ﻋﯿﺎن ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ‬ ‫رازی ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻧﻬﺎن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در ﺑﺴﯿﺎری از آﺛﺎر‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺗﺮاز اول ﻫﻨﺮ ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ؛ از ﮐﺎر راﻣﺒﺮاﻧﺪ و‬ ‫ﺑﺮوﮔﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻣﮕﺮﯾﺖ و ﭘﯿﮑﺎﺳﻮ و ﺑﻬﺰاد‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ وﯾﮋﮔﯽ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻦﻣﺎﯾﻪﻫﺎ و ﻧﻘﺶوﻧﮕﺎرﻫﺎی ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﻪ در ﮐﺎﺷﯽﮐﺎری‬ ‫زری و ﺗﺮﻣﻪ و ﻗﺎﻟﯽ و ﮔﻠﯿﻢ درﻣﯽﯾﺎﺑﯿﻢ ﺗﮑﺮار ﻧﻘﺸﻤﺎﯾﻪﻫﺎ‪،‬‬ ‫ﺗﮑﺜﺮ ﻫﻨﺪﺳﯽ ﻓﯿﮕﻮرﻫﺎی ﺟﻔﺖوﺗﺎق ﺗﺠﺮﯾﺪی‪ ،‬ﮐﻬﮑﺸﺎﻧﯽ‬ ‫از ﻧﻘﺸﻬﺎی ﻣﮑﻤﻞ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﻣﯽﺳﺎزد ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮع آن اﺟﺰا‪،‬‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮی ﯾﮑﺴﺮ ﺟﺪا از واﺣﺪش دارد‪ .‬ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﮐﻪ اﻧﺒﻮه‬ ‫ﻣﺮدم ﻫﯿﺌﺘﯽ ﻋﻈﯿﻢﺗﺮ از ﻓﺮدﻓﺮد آﻧﻬﺎ دارد و ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﺎ‬ ‫ﺑﯿﺸﻪﻫﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ درﺧﺖ را اﻋﺘﺒﺎری ﻓﺮاﺗﺮ ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ و‬ ‫درﯾﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﺟﻬﺎی ﻣﮑﺮر و ﮐﻮه ﺑﺎ ﺳﻨﮕﻬﺎی ﻣﮑﺜﺮش‪ ،‬ﺳﺎﺣﺘﯽ‬ ‫ﻓﺮاﮔﯿﺮ و ﻧﻔﺲﺑﺮ و ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬار دارد‪ .‬اوﻟﯿﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی‬ ‫ﮐﻼﻣﯽ در ﻣﺘﻮن ﻣﻘﺪس از ﻫﻤﯿﻦ روش ﺑﻬﺮه ﯾﺎﻓﺘﻪ و‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺳﺎده ﯾﺎ ﮐﺎرﺷﻨﺎس ﺧﺒﺮه را ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺎدوﯾﺶ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﮑﺮار ﮐﻠﻤﺎت ﻣﻮزون ﻫﻢﻗﺎﻓﯿﻪ و‬ ‫و ﺑﺎﻃﻦ ﺗﺎﺑﻠﻮ‪ ،‬ﻧﮑﺘﻪای در ﺑﺎب ﻣﻌﻨﺎ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﺎر‪ ،‬ﻋﺎﻟﻢ ﭘﻨﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ از آﻏﺎز ﮐﺎر ﺟﺪیاش‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﻮ رﺟﻮع ﻣﯽدﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻫﺮﺑﺎر دﯾﺪن و ﮐﺎوﯾﺪن ﻇﺎﻫﺮ‬ ‫اﺛﺮ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺎﯾﻪی ﻣﻤﺘﺎز ﺷﺪن آن ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﯿﺎﺑﺪ و از‬ ‫ﯾﺎﻓﺘﻦ آن ﻧﮑﺘﻪﻫﺎ ﺑﺪﯾﻦ ﺑﺎور ﺑﺮﺳﺪ ﮐﻪ اﺛﺮ ﻫﻨﺮی ﻫﻤﻮاره‬ ‫ﺗﻦ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ و ﺗﺄوﯾﻠﻬﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﺒﺎرات ﻣﺴﺠﻊ ﻫﺎرﻣﻮﻧﯿﮏ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻗﺮاﺋﺖ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ و ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻧﯿﻤﯿﺸﻦﻫﺎﯾﺶ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﯾﻦ ﮐﺎرﮐﺮد‬ ‫ﺟﺎدوﯾﯽ ﻫﻨﺮ اﯾﺮاﻧﯽ ﺷﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺗﮑﺮار ﻧﻘﺸﻤﺎﯾﻪﻫﺎ و ﻋﻨﺎﺻﺮ‬ ‫ﺑﻨﺪی ﻣﺆﺛﺮﺗﺮی را ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬ﺑﯿﻨﻨﺪه در آﺛﺎر‬ ‫ﺑﺼﺮی‪ ،‬ﺗﺮﮐﯿﺐ‬ ‫ِ‬ ‫اﻣﺎ ﺻﺎدﻗﯽ در ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎﯾﺶ از ﭼﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎ و‬ ‫ﻣﺘﺄﺧﺮ ﺻﺎدﻗﯽ اﯾﻦ ﺗﮑﺮار آﯾﻨﻪوار را ﺑﺎ ﻇﺮاﻓﺘﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و از ﭼﻪ روﺷﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺷﺨﺼﯽﮐﺮدن‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪﺳﺎزی ﻣﻮزون و اﻧﺒﻮهﺳﺎزی ﻧﮕﺎرﻫﺎ ﻏﺎﻓﻞ ﻧﺒﻮده‬ ‫ﻧﻘﺸﻤﺎﯾﻪﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐﺳﺎز آﺛﺎرش‬ ‫]��اد �����[‬ ‫‪۱۳‬‬ ‫ﻫﻤﻮاره ﻣﯽﺗﻮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺗﺮدﯾﺪ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﮐﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﯾﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺗﺸﺪﯾﺪ ﺟﺎذﺑﻪی ﺑﺼﺮی ﻣﯽﮐﻮﺷﯿﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻧﮕﺎه‬ ‫ﮐﺎرش ﺑﻬﺮه ﻣﯽﺟﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﮐﺎر را ﮐﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﮕﻮﯾﯽ‪ :‬اﯾﻦ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ اﺳﺖ!‬ ‫در ﻫﻨﺮﻫﺎی ﻣﺮدﻣﯽ اﯾﺮان ﺗﮑﺮار و ﺗﮑﺜﯿﺮ و ﻗﺮﯾﻨﻪﺳﺎزی‬ ‫ﺷﺎﻫﺪ اﺳﺖ‪ ،‬اﮔﺮﭼﻪ ﻫﯿﭻﮔﺎه او از ﻗﺮﯾﻨﻪﺳﺎزی و ﺗﮑﺮار و‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﻪ ﺻﺮاﻓﺖ ﻃﺒﻊ و ﺻﻮرت ﻏﺮﯾﺰی اﻧﺠﺎم‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﻧﻘﺎش از آﻏﺎز ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﻈﺮﯾﻪای ﻫﻨﺮی‬ ‫اﯾﻦ ﻓﺮض را ﻣﻄﺮح ﻧﮑﺮده ﺗﺎ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺪان ﻋﻤﻞ ﮐﺮده‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﮐﻦ اﺳﺎﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬاری ﺗﺠﺴﻤﯽ‪ ،‬از دﯾﺮﺑﺎز‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﮑﺘﻪ اﺷﺎره ﮐﻨﻢ ﮐﻪ در ﺑﺮرﺳﯽ ﻫﻨﺮ اﯾﺮان‪ ،‬ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺎﯾﻪ را در او ﻗﻮت ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از‬ ‫ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﭘﯿﺶ از ﺷﺮوع ﺑﺤﺚ ﺑﻪ اﯾﻦ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﭼﻨﺪوﭼﻮن آن دﺳﺘﻪ از ﻫﻨﺮﻫﺎی‬ ‫رﺳﻤﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺨﺒﮕﺎن ﻫﻨﺮی ﻋﺼﺮ‪،‬‬ ‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ذﻫﻨﯽ و رﺷﺪﯾﺎﺑﯽ در ﻣﺘﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺮدﻣﯽ‬ ‫آﺛﺎر ﻣﺘﺄﺧﺮش‪ ،‬ﮐﻪ آزاداﻧﻪ و راﺣﺖ ﺧﻠﻖ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ‬ ‫ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﯾﺎﺑﯽ از ﮐﺎرﮐﺮد ﺳﺮاﻣﯿﮏ و وﯾﺘﺮایوارش‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻔﺎرش ﻣﺮاﺟﻊ ﻗﺪرت‪ ،‬از درﺑﺎر ﺗﺎ اﻋﯿﺎن و ﺧﻮاص‪،‬‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ در ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﮕﺎرﮔﺮی اﯾﺮاﻧﯽ‪،‬‬ ‫آﺛﺎری را ﭘﺪﯾﺪ آوردهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﻪ ﻧﯿﻤﯽ از ﺗﺎﺑﻠﻮ‪ ،‬در ﻧﯿﻤﻪی دﯾﮕﺮ ﺑﺎزآﻓﺮﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎ‬ ‫ﻧﺴﺨﻪﻫﺎی ﻧﻔﯿﺲ ﻣﺤﺒﻮس در ﮔﻨﺠﯿﻨﻪﻫﺎی ﺷﺎﻫﺎن و‬ ‫روش ﮐﺎر در اﯾﻦ آﺛﺎر ﺗﺄﻟﯿﻒﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ و ﺑﻪ دور از‬ ‫ﻧﻈﺮﺷﺎن ﻣﻌﻄﻮف ﺑﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﻨﯽ ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮرﻫﺎی‬ ‫ﺧﻠﻖ ﻗﺮﯾﻨﻪﻫﺎی ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﯽ در ﭘﺮدهﻫﺎ ﺑﭙﺮدازد‪ .‬ﭼﻨﺎن‬ ‫رﻧﮓ و ﻧﻮر دﯾﮕﺮ‪.‬‬ ‫اﻣﺮا ﺑﻮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺎﯾﺴﺘﻪ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﯽداﻧﯿﻢ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﻣﺮﺳﻮم ﺑﺎ ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ آراﯾﻪ و ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺳﺎدﮔﯽ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺟﺪا از اﯾﻦ آﺛﺎر ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺨﺒﮕﺎن ﻫﻨﺮی ﻫﺮ‬ ‫اﻧﺘﺰاﻋﯽ ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در وﻫﻠﻪی اول‪ ،‬ﺳﯿﻼن رﻧﮓ‬ ‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ ﻧﻤﻮدار ﮐﻞ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﻨﺮ ﻧﮕﺎرﮔﺮی ﻣﺎ‬ ‫ﻋﺼﺮ ﺑﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓﭘﺮوران ﻣﻌﺪود ﺗﺪارک ﻣﯽﺷﺪ‪،‬‬ ‫ﻋﺎﻣﻪی ﻣﺮدم ﮐﻪ ﺑﯽﮐﺎر و ﻓﺎرغ از ﻫﻨﺮ ﻧﻨﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺣﺮﻓﻪﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫و ﺧﻠﻮص ﺣﺠﻢ و رﻧﮓ‪ .‬اﺛﺮ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻬﺎی ﺗﺠﺮﯾﺪی و‬ ‫و ﻧﻮر را ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬ﮔﺎﻫﯽ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﻣﺘﻮازن دو ﺑﺨﺶ‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﻮ را در رﻧﮕﻬﺎی ﻣﺘﻔﺎوت ﺷﺎﻫﺪ ﻫﺴﺘﯿﻢ‪ .‬در اﯾﻦ دوره ﺑﺮ‬ ‫ﻋﻨﺎﺻﺮ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﭼﻮن ﺳﯿﺐ و ﺧﺮوس و ﻣﺎﻫﯽ و درﺧﺖ و‬ ‫اﺷﺘﺒﺎه‪ ،‬ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎرﺷﺎن را "ﺻﻨﺎﯾﻊ دﺳﺘﯽ" ﻣﯽﻧﺎﻣﻨﺪ‪ ،‬از‬ ‫درﯾﺎ‪ ،‬ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺗﺎزهای ﭼﻮن اﺳﺘﮑﺎن و ﭼﺎی و ﻣﯿﺰ ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺧﻄﺎط و رﺳﺎم و ﺟﻠﺪﺳﺎز و ﻃﻼاﻧﺪاز و ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﻫﻨﺪﺳﯽ و ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻣﻨﻈﻢ )ﮐﻪ ﺑﺮ اﺛﺮ ﻗﺮﯾﻨﻪﺳﺎزی و ﺗﮑﺮار و‬ ‫ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ و از ﺑﯿﻦ آﻧﻬﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﺪک ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻪی‬ ‫اﻓﺘﺨﺎر ﺻﻌﻮد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻗﻠﻪﻫﺎی ﻫﻨﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎً روی ﮐﻤﺮ‬ ‫ﮐﺎرﮐﺮد‪ ،‬ﻧﻮﻋﯽ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺳﺎدهﻧﻤﺎ را ﭘﯿﺶ ﭼﺸﻢ ﻣﯽآورد‬ ‫ﮐﻪ اﻧﮕﺎر واﮐﻨﺸﯽ راﺣﺖﻃﻠﺒﺎﻧﻪ و ﻓﺎﺻﻠﻪﮔﯿﺮی از ﻣﺸﻘﺖ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮع ﺳﻨﮕﺘﺨﺘﻪ از داﻣﻨﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﯽرود ﺗﺎ ﻗﻠﻪ را‬ ‫ﭘﯿﺸﯿﻦ او اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ از زﻣﺎن اوﻟﯿﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮﯾﻬﺎ و‬ ‫ﮐﺎﺷﯽﮐﺎر و ﻓﻠﺰﻧﮕﺎر و ﻓﺮشﺑﺎف و ﻣﻨﺒﺖﮐﺎر و ﺧﺎﺗﻢﺳﺎز‬ ‫آﻧﻬﺎ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻠﻖ آﺛﺎری ارزﺷﻤﻨﺪ‬ ‫و داﻣﻨﻪی ﻫﻨﺮ ﻣﺮدﻣﯽ اﺳﺘﻮار ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﮐﻮه ﺗﻨﻬﺎ ﻗﻠﻪ‬ ‫ﺑﺴﺎزد‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻤﻮاره ﻗﻠﻪ ﻧﻈﺮﻫﺎ را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬در‬ ‫و ﭘﺮواﻧﻪ اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺗﺰﺋﯿﻨﯽ درﯾﺎﻓﺘﯽ‬ ‫ﺗﮑﺜﯿﺮ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ(‪ ،‬ﺑﺎ رﻧﮕﻬﺎی ﺗﻨﺪ ﺧﺎﻟﺺ و آزادی‬ ‫رﯾﺰهﮐﺎرﯾﻬﺎی ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮری و ﺳﺎﺧﺖوﺳﺎزﻫﺎی ﮐﻼﺳﯿﮏ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ ﻓﯿﻠﻤﻬﺎﯾﺶ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪی ﺗﮑﺮار و ﺗﮑﺜﯿﺮ‪ ،‬ﻫﻢ از‬ ‫ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺪﻧﻪی ﮐﻮه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺠﻢ واﻗﻌﯽ ﻫﻨﺮ ﻣﻘﺎوم و‬ ‫ﻧﻈﺮ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﮑﻠﯽ‪ ،‬ﻫﻢ از ﻧﻈﺮ ﻗﻮت ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ‬ ‫دﺳﺘﮑﺎر ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻣﺮدﻣﯽ‪ ،‬ﺑﯽﺑﺮوﭘﺎﯾﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان اﯾﺮاﻧﯽ ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﮐﺎرﻫﺎی ﺧﻼﻗﻪی ﺧﻮد ﺑﺮای‬ ‫ﺑﺎﻓﺖ ﺳﺎده‪ ،‬ﺷﻮخﻃﺒﻌﯽ ﺑﺎزﯾﮕﻮﺷﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ رﻧﮕﻬﺎی‬ ‫زﻣﺎنﻧﻮرد را ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻫﻨﺮ ﺑﺪون ﺑﺮرﺳﯽ‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬاری ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﮑﺮار و ﺗﮑﺜﯿﺮ ﻧﻘﺸﻤﺎﯾﻪﻫﺎ‬ ‫ِ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬در ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﺘﺄﺧﺮش‪ ،‬ﺑﺎ ﮔﺮاﯾﺶ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺖ راﺣﺖ‪،‬‬ ‫ﺷﺎد و ﺑﺎزی ﺑﺎ ﺧﻄﻬﺎی آزاد ﺑﻪ آﻓﺮﯾﺪن ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی آﺷﻨﺎ‬ ‫ﺑﺮای ﻫﺮﮐﺲ ﺗﻮﻓﯿﻖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‬
‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﻫﻨﺮی‬ ‫زﻧﮓ ﭘﻨﺠﻢ‬ ‫‪ ///‬واﺣﺪﻫﺎی ‪۱۰ ،۹ ،۶ ،۵‬‬ ‫‪ ///‬ﺷﻤﺎرهی‪۲۲‬‬ ‫‪ ///‬ﺧﯿﺎﺑﺎن اﻟﻮﻧﺪ‬ ‫‪ ///‬ﻣﯿﺪان آرژاﻧﺘﯿﻦ‬ ‫‪ ///‬ﺗﻬﺮان‬ ‫‪۰۲۱ /// ۸۸۲۰۹۴۰۲‬‬ ‫‪/ghahvehmagazine‬‬ ‫ﻫـــﻨـــﺮ و ﺳﺒـــﮏ زﻧـــﺪﮔـــﯽ ﺑـــﺎ ﻃـــﻌـــﻢ ﻗـــﻬـــﻮه‬ ‫‪۱۳ ۱۶ ۲۰ ۲۲ ۳۶ ۴۴ ۴۶ ۴۸ ۵۲ ۵۴ ۶۲ ۶۶ ۶۸ ۷۴ ۷۸ ۸۰ ۸۴‬‬ ‫] ������ت [ ] ر و����� [‬ ‫] ���هی ��� [ ] ��ا را از �� ���� ���ه را �� [‬ ‫ّ‬ ‫] �������دی [ ] ���� دار م؛ ������ م [‬ ‫] ��ل ���ه [ ] ��� ��م �� ��� [‬ ‫] ���� ‪���� ] [ ۷۸‬ار د�� ّا��� [‬ ‫����ان ����ا��ن [‬ ‫] ���� ����ی [ ]‬ ‫ِ‬ ‫] ���� ��اف[ ] ���ا��� ��د�� [‬ ‫] ��د����[ ] ���� �� آ��ق �� [‬ ‫]��د����[ ]��� ����ه ��ز��‪[ !...‬‬ ‫] ��د���� [ ] �� ز�� ز��ن ������ [‬ ‫] ��د���� [ ] �� ��� در �� ا�� [‬ ‫] ��د����[ ] ����ان ا��� را ��� ا�� [‬ ‫] ��د���� [ ]�� ���� �� زا�� [‬ ‫] ��د����[ ] و��� آ���ب ��� ع ����� [‬ ‫]���� ��� ون [ ]���ی ���� [‬ ‫]ا����� دو��[ ] آ�� �� �������ه ��د��� [‬ ‫]���� ��دری[ ] از ر�����ی ��د�� [‬ ‫‪GHAHVEH (Café) A Pictorial Monthly /// Jan. 2018 /// No. 22‬‬ ‫ﻣﻦ ﻧﻪ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪهام ﻧﻪ ﻓﯿﻠﻤﺴﺎز؛ ﻣﻦ ﺧﻮاب ﮐﻮدﮐﺎن را ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫‪ ///‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ اﻣﺘﯿﺎز‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮﻣﺴﺌﻮل و ﺳﺮدﺑﯿﺮ ‪ ///‬ﻧﺎدر داودی‬ ‫ﻧﺎﺷﺮ ‪ ///‬ﮐﺎﻧﻮن ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻧﻮر‬ ‫دﺑﯿﺮ ﺳﺮوﯾﺲ ﺗﺤﺮﯾﺮﯾﻪ ‪ ///‬ﻧﺎزﯾﻼ ﻟﺒﺎف‬ ‫ﻋﮑﺎس ﺧﺒﺮی ‪ ///‬اﻣﯿﻦ ﺧﻄﯿﺒﯽ‬ ‫ﻣﻌﺎوﻧﯿﻦ ﺳﺮدﺑﯿﺮ ‪ ///‬دﻛﺘﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﻄﯿﺒﯽ و رﺿﺎ ﻋﻠﯿﺪادی‬ ‫ﻣﺪﯾﺮ ﻫﻨﺮی ‪ ///‬ﺣﺴﻦ ﮐﺮﯾﻢزاده‬ ‫ﻃﺮاح ﮔﺮاﻓﯿﮏ ‪ ///‬اﻧﻮﺷﻪ ﺻﺎدﻗﯽآزاد‬ ‫دﺑﯿﺮ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ‪َ ///‬ﻣﻬﺪی ﮐﺮﯾﻢزاده‬ ‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻫﻨﺮی و ﻓﻨﯽ ‪ ///‬ﮐﺎرﮔﺎه ﮔﺮاﻓﯿﮏ ﻫﯿﭻ‬ ‫ﺗﻨﻈﯿﻢﮐﻨﻨﺪه اﺧﺒﺎر ‪ ///‬ﻧﯿﻮﺷﺎ ﮐﺴﮑﯿﻦ‬ ‫ﮔﺰارﺷﮕﺮ ‪ ///‬ﻣﮋﮔﺎن آﺑﺎﯾﯽ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺑﺮدار ‪ ///‬ﻣﺤﻤﺪ اﮐﺒﺮی‬ ‫دﺑﯿﺮ ﺳﺮوﯾﺲ آﮔﻬﯿﻬﺎ ‪ ///‬ﺳﻤﯿﺮا ﻫﺎﺷﻤﯽ ‪۸۸۲۰۹۴۰۳ /// ۰۹۱۲۵۷۷۰۱۳۹ ///‬‬ ‫ﺗﻮزﯾﻊ و اﺷﺘﺮاک ‪۰۹۳۹۶۷۶۱۸۸۲ ///‬‬ ‫وﯾﺮاﯾﺶ ﻓﻨﯽ و ادﺑﯽ ‪ ///‬ﻣﺠﺘﺒﺎ رﻓﯿﻌﯽ‬ ‫وﺑﺴﺎﯾﺖ ‪ ///‬اوﯾﺲ رﺳﺘﻤﯽ‬ ‫ﻣﺸﺎورﯾﻦ ﺳﺮدﺑﯿﺮ ‪ ///‬ﻣﺠﺘﺒﺎ رﻓﯿﻌﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺎﺟﯽﺧﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪی ﺣﺎﺟﯽﺧﺎﻧﯽ‬ ‫ﭼﺎپ و ﻟﯿﺘﻮﮔﺮاﻓﯽ ‪ ///‬ﭘﻮﯾﺶ ‪ ۵۰۰۰ ///‬ﻧﺴﺨﻪ‬ ‫وﯾﺮاﯾﺶ ﺗﺼﺎوﯾﺮ ‪ ///‬اﻣﯿﺮﻣﺴﻌﻮد ﺑﺎﻗﺮی‬ ‫ﺧﺒﺮﻧﮕﺎر ‪ ///‬ﭘﮕﺎه ﺑﺎﻻﯾﯽ و ﻧﻮﺷﯿﻦ ﻣﺠﯿﺪی‬ ‫درج ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻗﻬﻮه‪ ،‬اﻟﺰاﻣﺎً ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺗﺎﺋﯿﺪ ﺗﻤﺎم دﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎی آﻧﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫‪۱۴‬‬ ‫ﻃﺮح ﺟﻠﺪ ‪ ///‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﻧﺎﻇﺮ ﭼﺎپ ‪ ///‬ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻗﺎﺳﻤﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﺸﮑﺮ از ‪ ///‬روﺷﻦ ﻧﻮروزی‪ ،‬ﺣﺎﻣﺪ آﻏﻨﺪه‪ ،‬ﻣﻬﻼ ﮐﺮﻣﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪی ﺳﺎﮐﯽ و ﻣﻬﺪی ﻓﺮاﻫﺎﻧﯽ‬ ‫‪Board of Directors Nader Davoodi, Dr. Hossein Khatibi, Reza Alidadi Editor in Chief Nader Davoodi Managing Editor Nazila Labaf‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫‪Art Director Hassan Karimzadeh Technical Supervisor Anousheh Sadeghi-Azad /// www.ghahvehmagazine.com‬‬
‫‪۱۵‬‬ ‫���� �����‬ ‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻣﺎگ ﺷﺨﺼﯽ ﻫﺪﻓﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﻓﻪ ﮐﺎﺑﯿﻦ دﻧﺒﺎل ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎ اﺟﺮای اﯾﻦ اﯾﺪه‬ ‫ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﯾﯽ در ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎی ﺷﻤﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺧﺮﯾﺪ ﯾﺎ اراﺋﻪ ﯾﮏ ﻣﺎگ اوﻟﯿﻦ ﻗﻬﻮه ﯾﺎ ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ را ﻣﯿﻬﻤﺎن ﻣﺎ‬ ‫ﺧﻮاﻫﯿﺪ ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ از آن ﺑﺮای ﺧﺮﯾﺪ ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽﻫﺎی ﮔﺮم و ﺳﺮد ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻣﺎگ‬ ‫ﺷﺨﺼﯽ ﻓﻘﻂ ‪ ۵‬ﻫﺰار ﺗﻮﻣﺎن ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺎگ ﻫﻤﺮاه ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﯾﯽ در ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎی روزاﻧﻪ ﯾﮏ ﻧﮕﺎه‬ ‫ﺑﺰرگ و زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ را دﻧﺒﺎل ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﯽ ﺷﮏ آرزوی ﺗﻤﺎم اﯾﺮاﻧﯿﺎن‬ ‫اﺳﺖ؛ﭘﺎﮐﯿﺰﮔﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و دوری از اﺳﺘﻔﺎده ﻇﺮوف ﯾﮑﺒﺎر ﻣﺼﺮف و‬ ‫ﭘﻼﺳﺘﯿﮑﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﻀﻞ ﺑﺰرگ اﯾﻦ روزﻫﺎی ﺷﻬﺮﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺮای ﺗﻌﺒﯿﺮ اﯾﻦ ﻫﺪف ﻣﺸﺘﺮک ﮐﺎﺑﯿﻦ را دﻧﺒﺎل ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫‪#‬ﮐﺎﺑﯿﻨﻬﺎﯾﺖ ‪#‬ﻣﺎگ_ﻫﻤﺮاه‬ ‫‪Kabin136‬‬ ‫‪۸۸۸۶۷۳۰۴‬‬ ‫‪Photo by Emad Abdolhaie‬‬
‫]ا��ــــ��ــ�دو�ـــ�[‬ ‫] ��دم [‬ ‫ﻗﺮار اﺳﺖ ﺟﻤﻌﻪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎه‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻨﺪ روز ﻗﺒﻞ از اﻧﺘﺸﺎر ﺷﻤﺎرهی‬ ‫دوﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮد ﻗﻬﻮه و ﮐﻤﺘﺮ از ﯾﮏ ﻣﺎه ﺑﻌﺪ از ورود ﺑﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﺷﺶ ﺳﺎﻟﮕﯽ‪،‬‬ ‫آﺧﺮﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه اﻧﻔﺮادی ﻋﮑﺴﻢ در ﮔﺎﻟﺮی اﯾﻮان ﺑﺮﭘﺎ ﺷﻮد‪ .‬ﻫﻤﻪ دﻋﻮت‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﭼﻮن ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﺪﺗﻬﺎ ﺣﻮﺻﻠﻪی ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه اﻧﻔﺮادی دﯾﮕﺮی را‬ ‫ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ‪ ،‬ﮐﻪ ﻧﺪارم‪ .‬اﯾﻮان در اﻟﻬﻴﻪ‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻣﺮﻳﻢﺷﺮﻗﻰ‪ ،‬ﻣﻬﺪﻳﻪ‪ ،‬ﺟﺒﻬﻪ‪،‬‬ ‫ﻟﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬داﺧﻞ ﺑﻦﺑﺴﺖ ﺣﻤﻴﺪ‪ ،‬ﺷﻤﺎرهی ﯾﮏ ﻗﺮار دارد‪ .‬اﯾﻦ ﻋﮑﺲ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﮑﺶ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﻨﺪﮔﺎن ﻗﻬﻮه ﺷﺪه‪ ،‬ﯾﺎدﮔﺎر ﻧﻘﺎﺷﺎن و ﺳﻨﮓﺗﺮاﺷﺎن ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در‬ ‫ِ‬ ‫ﺗﻨﮓﭼﻮﮔﺎن در ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﯿﺸﺎﭘﻮر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﻋﮑﺲ در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ‬ ‫ادای اﺣﺘﺮام ﻣﯽﮐﻨﻢ ﺑﻪ ﻧﻘﺎش ﺑﺰرگ اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺧﺎن ﺻﺎدﻗﯽ ﮐﻪ اﻋﺘﺒﺎر‬ ‫اﯾﻦ ﺷﻤﺎره از اوﺳﺖ‪ .‬در ﺿﻤﻦ ﺷﻮرای ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاری ﻣﺠﻠﻪی ﻗﻬﻮه ﭘﻮل اﯾﻦ دو‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ را از ﺣﻘﻮﻗﻢ ﮐﺴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد‬ ‫‪۱۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱۷‬‬
‫‪۱۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۱۹‬‬ ‫]ا����� دو��[‬ ‫]��رش ��ان [‬ ‫او���ر‬ ‫������‬ ‫اﯾﻦ روزﻫﺎ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﻮزﯾﮑﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﯿﻦ ﭘﺎرﺳﺎﯾﯽ در‬ ‫ﺗﺎﻻر وﺣﺪت ﮐﺎرﮔﺮداﻧﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺳﺮ و ﺻﺪای زﯾﺎدی‬ ‫ً‬ ‫ﺑﻪﭘﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺧﺮﯾﺪ ﺑﻠﯿﺘﻬﺎی اﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ‬ ‫ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ و ﺻﺤﻨﻪآراﯾﯽ و اﺟﺮای ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ زﻧﺪه در آن‬ ‫ﮐﻢﺳﺎﺑﻘﻪ اﺳﺖ‪ .‬دراﻣﺎﺗﻮرژ اﺛﺮ ﭼﺎرﻟﺰ دﯾﮑﻨﺰ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﯽ اﺳﺖ و اﻣﯿﺮﮐﺎوه آﻫﻨﯿﻦﺟﺎن‪ ،‬ﻣﻬﻨﺎز اﻓﺸﺎر‪،‬‬ ‫آﺗﯿﻼ ﭘﺴﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺳﻌﯿﺪ ﭼﻨﮕﯿﺰﯾﺎن‪ ،‬ﻫﻮﺗﻦ ﺷﮑﯿﺒﺎ‪ ،‬دارﯾﻮش‬ ‫ﻣﻮﻓﻖ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪزاده و ﺑﯿﺶ از ﯾﮑﺼﺪ ﺑﺎزﯾﮕﺮ و‬ ‫ﻫﻨﺮﺟﻮی ﻧﻮﺟﻮان در آن ﻧﻘﺶآﻓﺮﯾﻨﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬
‫]���� ��‬ ‫� ون[]��را ا����[‬ ‫�‬ ‫�‬ ‫�‬ ‫ی‬ ‫�‬ ‫�‬ ‫�‬ ‫�‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻤﺎل ﻣﯽروم ﺗﺎ‬ ‫ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺟﻢ دﻗﯿﻘﺎً ﮐﺠﺎس؟« ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺳﺮاغ‬ ‫ﺑﻮده‪ :‬ﯾﮑﯽ ﻗﻨﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﺎغ ﺳﻔﺎرت ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ‬ ‫از ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺪرﺳﻪی ﭘﺴﺮاﻧﻪای ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻨﺎر ﭘﯿﺎدهرو ﺧﺎﻧﻤﯽ ﭘﻨﺠﺎه ــ ﭘﻨﺠﺎهوﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ را ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‪ .‬ﺳﺆاﻟﻢ را ﺗﮑﺮار‬ ‫ﻗﻨﺎت ﺳﻔﺎرت‪ ،‬ﭼﻨﺎرﻫﺎی ﮐﻬﻨﺴﺎل ﻣﻨﻄﻘﻪ را آب‬ ‫ﺑﻪ دوراﻫﯽ ﻗﻠﻬﮏ ﺑﺮﺳﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه ﻗﺒﻞ‬ ‫ﻧﺎم »ﺟﻢ« را ﭘﯿﺪا ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﺪرﺳﻪای ﮐﻪ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ‬ ‫ﻣﻐﺎزهی دﯾﮕﺮی ﻣﯽروم‪ .‬آنﺟﺎ ﻫﻢ ﮐﺴﯽ ﻣﺪرﺳﻪی ﺟﻢ را ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺧﻮدش ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ اﻣﺎ اﺳﻢ‬ ‫و دﯾﮕﺮی ﻗﻨﺎت ﺟﺎری در ﺑﺎغ ﻗﻮاماﻟﺴﻠﻄﻨﻪ‪ .‬آب‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﭼﻨﺎر ﯾﮑﯽ از آنﻫﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ در آن درس ﺧﻮاﻧﺪه و ﺧﺎﻧﻪﺷﺎن ﺗﻮی‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺪرﺳﻪ را ﺗﺎ ﺣﺎﻻ ﻧﺸﻨﯿﺪه‪ .‬ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽدﻫﺪ ﺑﻪ آﻣﻮزش و ﭘﺮورش‬ ‫ﻧﺎﻧﻮاﯾﯽ ﺳﻨﮕﮑﯽ را ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‪ .‬و اﺳﻢ ﮐﻮﭼﻪ؛‬ ‫را ﭘﯿﺪا ﮐﺮدهام‪ .‬ﮐﻠﻤﻪی ﻗﻠﻬﮏ از دو ﺑﺨﺶ »ﻗﻠﻪ«‬ ‫اﻣﺎ ﻫﺮﭼﻪ زﻧﮓ ﻣﯽزﻧﻢ اﺷﻐﺎل اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫ﺣﺪودا‬ ‫ﮐﻤﯽ ﻧﺎاﻣﯿﺪ ﻣﯽﺷﻮم‪ .‬ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﺑﯿﺎﯾﻢ ﺳﻤﺖ ﻣﺎﺷﯿﻦ ﮐﻪ زﻧﯽ‬ ‫ﺑﻮده ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ده ﻗﺪﯾﻤﯽ ﻗﻠﻬﮏ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎرﯾﺦ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺳﺎل ‪ ۱۲۵۱‬ﻗﻤﺮی ﻣﺤﻤﺪﺷﺎه ﻫﻤﻪی‬ ‫ﭘﻨﺠﺎﻫﯽ آﺑﯽرﻧﮓ و ﭼﮑﻤﻪﻫﺎی ﭘﺎﺷﻨﻪ ﺑﻠﻨﺪ‪ .‬ﭼﺸﻤﻬﺎی ﺧﺎﮐﺴﺘﺮی ﻋﺠﯿﺒﺶ‬ ‫را ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﻪ دوﻟﺘﻬﺎی ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ و روﺳﯿﻪ‬ ‫ﻫﻤﺎن ﮐﻮﭼﻪ ﺑﻮده‪ .‬دوراﻫﯽ ﻗﻠﻬﮏ را ﻣﯽروم ﺑﺎﻻ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ اﺳﻢ ﻗﻠﻬﮏ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺗﺎزﮔﯽ رﯾﺸﻪاش‬ ‫و »ک« ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻗﻠﻪ ﻋﺮﺑﯽﺷﺪهی ﮐﻠﻪ‪،‬‬ ‫ﻣﺨﻔﻒ ﮐﻼت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻗﻠﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ دﻟﯿﻞ‬ ‫ﺮ را ِه ﮔﺬرﮔﺎﻫﻬﺎی‬ ‫اﻫﻤﯿﺖ آﺑﺎدی ﻗﻠﻬﮏ ﮐﻪ ﺳ ِ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮک‪ ،‬وﻧﮏ و ﺷﻤﯿﺮان ﺑﻮده ﺑﻪ آن ﻗﻠﻪﻫﮏ‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه‪.‬‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪی ﺳﻪ زﻧﮓ ﺑﺰﻧﻢ‪ .‬ﻣﯽاﯾﺴﺘﻢ ﮔﻮﺷﻪای و از ‪ ۱۱۸‬ﺷﻤﺎرهاش را ﻣﯽﮔﯿﺮم‪،‬‬ ‫ﺷﺼﺖوﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ را ﻣﻘﺎﺑﻠﻢ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﺑﺎ روﺳﺮی ﮔﻞدار اﺑﺮﯾﺸﻢ‪ ،‬ﮐﯿﻒ دﻫﻪی‬ ‫ﻧﮕﻬﻢ ﻣﯽدارد‪ .‬ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‪» :‬ﻣﻦ دﻧﺒﺎل ﯾﻪ ﻣﺪرﺳﻪی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﻮ اﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ‬ ‫ﻣﯽﮔﺮدم‪ «.‬اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻ و ﺑﺎ ﻟﻬﺠﻪی ﺗﻬﺮاﻧﯽای ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﺗﻮی‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻣﯽﺷﻨﻮم‪ ،‬ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺧﯿﺎﺑﻮن ﺟﻼﻟﯽ رو ﺑﺮو ﺑﺎﻻ‪ .‬ﻣﯽرﺳﯽ ﺑﻪ ده ﻗﻠﻬﮏ‪.‬‬ ‫ﮐﻮﭼﻪی ﺳﺠﺎد‪ .‬ﻗﺒﻞﺗﺮ اﺳﻤﺶ »ﮐﻮﭼﻪی ِده«‬ ‫اﻣﺘﯿﺎز ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ زﻣﯿﻨﻬﺎی ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻗﻠﻬﮏ و زرﮔﻨﺪه‬ ‫واﮔﺬار ﮐﺮد‪ .‬ﺑﻌﺪ از او‪ ،‬و در دورهی ﺳﻔﺎرت ِ‬ ‫»ﺳﺮ‬ ‫ﺟﺎن ﮐﻤﭙﺒﻞ«‪ ،‬وزﯾﺮ ﻣﺨﺘﺎر ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ در اﯾﺮان‪،‬‬ ‫ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎﯾﯿﻬﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮدهای در ﻗﻠﻬﮏ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﯾﺨﭽﺎل ﮐﻪ ﻣﯽرﺳﻢ‪ ،‬ﺑﭽﻪﻫﺎی‬ ‫ﯾﻪ ﻧﻮﻧﻮاﯾﯽ ﺳﻨﮕﮑﯽ ﺳﺮﺷﻪ‪ .‬اون اﻃﺮاف ﺑﺎﯾﺪ ﯾﻪ ﻣﺪرﺳﻪی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﺎﺷﻪ‪.‬‬ ‫اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ و ﺑﺎغ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﺳﻔﺎرت و واﺣﺪﻫﺎی‬ ‫و ﺑﺰرگ ﮐﻪ آن اﻃﺮاف ﭼﺮخ ﻣﯽزﻧﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ‬ ‫ﻣﯽروم ﺳﻤﺖ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺟﻼﻟﯽ و ﻧﺰدﯾﮑﯿﻬﺎی ده ﻗﻠﻬﮏ‪ ،‬زﯾﺮ ﯾﮏ ﭼﻨﺎر‬ ‫ﻗﻠﻬﮏ ﺑﻨﺎ ﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬اﻣﺘﯿﺎز ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﻗﻠﻬﮏ ﺗﺎ دوران‬ ‫ﭘﺎرک ﻣﯽﮐﻨﻢ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻐﺎزهای ﻣﯽروم و از‬ ‫اﯾﻦﺟﺎ ﺑﻮده و ﻣﺎﻧﺪه و ﺳﯿﺮاب ﺷﺪه‪ .‬ﺟﺎﯾﯽ ﺧﻮاﻧﺪهام ﮐﻪ آب ﻣﻨﻄﻘﻪی‬ ‫اﺧﺘﯿﺎر ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ از آن ﺑﺎ اﻟﺤﺎق ﻗﻠﻬﮏ‬ ‫داﻧﺶآﻣﻮز را ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ؛ دﺧﺘﺮ و ﭘﺴﺮ‪ ،‬ﮐﻮﭼﮏ‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ اﯾﻦﺟﺎ ﭘﺮ از ﻣﺪرﺳﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺎﺷﯿﻦ را‬ ‫ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ‪» :‬ﺷﻤﺎ ﻣﯽدوﻧﯿﻦ ﻣﺪرﺳﻪی‬ ‫‪۲۰‬‬ ‫ﺑﭙﺮس‪«.‬‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﭘﺎرک ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬از ﻫﻤﺎن ﭼﻨﺎرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻃﻮل اﯾﻦﻫﻤﻪ ﺳﺎل‬ ‫ﻗﻠﻬﮏ از ﻫﻔﺖ رﺷﺘﻪ ﻗﻨﺎت ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ آنﻫﺎ‪ ،‬دو ﻗﻨﺎت‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪی ﻣﺴﮑﻮﻧﯽ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺧﻮدﺷﺎن را در‬ ‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ رﺿﺎﺷﺎه‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺎل ‪ ١٣٣٠‬ﻗﻤﺮی در‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ زﻣﯿﻨﻬﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۲۱‬‬ ‫در ﺳﺎل ‪ ۱۳۱۶‬در ﻣﺤﻠﻪی ﭘﺎﻣﻨﺎر ﺗﻬﺮان‬ ‫ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ و در ﺳﻪ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻠﻪی ﻗﻠﻬﮏ ﻧﻘﻞ ﻣﮑﺎن ﮐﺮد‬ ‫ﺷﻬﺮداری ﺗﻬﺮان واﮔﺬار ﺷﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎغ ﺳﻔﺎرت در اﺧﺘﯿﺎر‬ ‫ﮔﻞ از ﮔﻠﻢ ﻣﯽﺷﮑﻔﺪ‪ .‬ﺗﺸﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ و دورﺑﯿﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻮﭼﻪی دوم‪ ،‬ﺳﻤﺖ راﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻧﻤﯽداﻧﻢ از ﺳﻤﺖ ﻏﺮب‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪای ﺳﻮقاﻟﺠﯿﺸﯽ و ﺑﺨﺸﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ‬ ‫»ﻧﻪ‪ .‬اﻻن ﺷﺪه ﻓﺮدوﺳﯽ‪ .‬ﺑﻌﺪ از ﺟﻢ اﺳﻤﺶ ﻣﯽﺷﻪ‬ ‫ﮐﻮﭼﻪ ﺧﺎﻧﻪی ﻗﺪﯾﻤﯽای ﻫﺴﺖ ﺑﺎ دری ﮐﻮﭼﮏ و دﯾﻮار‬ ‫دوﻟﺖ ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬و ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻗﻠﻬﮏ ﺗﺒﺪﯾﻞ‬ ‫اﯾﺮان ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺷﺪ؛ ﻣﺤﻞ ﻣﺠﺎدﻟﻪﻫﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﺗﺤﺼﻦ‬ ‫آزادیﺧﻮاﻫﺎن‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎً در زﻣﺎن ﻣﺸﺮوﻃﯿﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ از ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻮپ ﺑﺴﺘﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای ﻣﻠﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﯾﮕﺎد ﻗﺰاق‪،‬‬ ‫و ﭼﻮن دوﻟﺖ ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺳﯿﺎﺳﺘﻬﺎی روﺳﯿﻪ در‬ ‫دﺳﺖ راه ﻣﯽاﻓﺘﻢ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻗﺪم رﻓﺘﻪام ﮐﻪ ﺻﺪاﯾﻢ ﻣﯽزﻧﺪ‪:‬‬ ‫اﯾﺮان‪ ،‬ﺑﻌﺪﺷﻢ ﻓﺮدوﺳﯽ‪«.‬‬ ‫ﭘﺲ دوﺑﺎر اﺳﻢ ﻋﻮض ﮐﺮده‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺧﺎﻃﺮ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ "ﻣﺪرﺳﻪی ﺟﻢ" را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﻤﯽآورد‪ .‬ﺣﺎﻻ‬ ‫ﺳﺮﺧﻮش راه اﻓﺘﺎدهام‪ .‬ﻗﺪمﺑﻪﻗﺪم ﯾﮑﯽ از ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ‬ ‫اﯾﺮان ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻪ آزادیﺧﻮاﻫﺎﻧﯽ ﭼﻮن دﻫﺨﺪا‪ ،‬ﺗﻘﯽزاده‪،‬‬ ‫ﮐﻮﭼﻪﻫﺎی ﺗﻬﺮان را ﮔﺰ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﺗﻤﺎﺷﺎﯾﺶ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬و‬ ‫درﺑﺮده ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﭘﻨﺎه داد‪«.‬‬ ‫ً‬ ‫ﻧﺎﻧﻮاﯾﯽ ﺗﻌﻄﯿﻞ اﺳﺖ‪ .‬اﺣﺘﻤﺎﻻ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﮐﻮﭼﻪ ﻣﯽرﺳﻢ‪ .‬دﯾﮕﺮ ﺧﺒﺮی از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﻌﺎﺿﺪاﻟﻤﻠﮏ و دﯾﮕﺮاﻧﯽ ﮐﻪ از ﻣﺠﻠﺲ ﺟﺎن ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﯽآن ﮐﻪ ﻣﺎﺷﯿﻦ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﯽروم‪ .‬ﺑﻪ آﺧﺮ‬ ‫ﺷﯿﺮواﻧﯽ و ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﺣﯿﺎطدار ﭘﺮدرﺧﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﮔﺎﻫﯽ‬ ‫ﯾﺎ ﺷﺮق‪ .‬از ﺟﻬﺖ ﺷﺮق‪ ،‬ﮐﻮﭼﻪی دوم را ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬اول‬ ‫ﮐﻮﺗﺎه‪ .‬زﻧﮓ ﻣﯽزﻧﻢ‪ .‬ﮐﺴﯽ در را ﺑﺎز ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫ﯾﮏ ﻣﻐﺎزهی ﺷﯿﺸﻪ ُﺑﺮی ﻫﺴﺖ‪ .‬آﻗﺎﯾﯽ ﻣﺴﻦ ﻧﺸﺴﺘﻪ و‬ ‫دارد ﭼﺎی ﻣﯽﻧﻮﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮم را از ﻻی در ﺷﯿﺸﻪای ﻣﯽدﻫﻢ‬ ‫داﺧﻞ و ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ‪» :‬آﻗﺎ! ﺑﺒﺨﺸﯿﺪ‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﺗﻮ اﯾﻦ ﺧﻮﻧﻪ‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻪ؟« ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺑﻠﻪ‪«.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﭼﻪ ﺑﭙﺮﺳﻢ‪ .‬ﯾﮏ ﻟﺤﻈﻪ ﺑﻪ ذﻫﻨﻢ‬ ‫ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ از ﭘﯿﺮﻣﺮد ﺷﯿﺸﻪ ُﺑﺮ ﺳﺆال ﮐﻨﻢ‪» :‬ﺷﻤﺎ‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﯿﻦ؟«‬ ‫از ﻇﻬﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ .‬دو ﺳﻤﺖ ورودی ﮐﻮﭼﻪ ﺳﻮﭘﺮﻣﺎرﮐﺖ‬ ‫ﻣﯿﺎن آﭘﺎرﺗﻤﺎﻧﻬﺎی ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﯾﮑﯽﺷﺎن را ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﺣﺪس ﺑﺰﻧﻢ‪ .‬ﻣﯽروم ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﻘﺎﻟﯽ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ؛ آﻗﺎﯾﯽ‬ ‫وﺟﻮد ﭘﯿﺮی‪ ،‬ﺳﺎﮐﺖ و آرام اﯾﺴﺘﺎده؛ ﺑﯽ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻋﺼﺎﯾﯽ‬ ‫ﺗﻨﺪی زده اﺳﺖ در آن ﻟﺤﻈﻪ‪.‬‬ ‫ــ ﺳﻼم آﻗﺎ‪ .‬ﯾﻪ ﻣﺪرﺳﻪی ﭘﺴﺮوﻧﻪای ﻫﺲ ﺗﻮ اﯾﻦ‬ ‫را ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﺑﺎ ﺳﺮدری آﺑﯽرﻧﮓ‪» :‬دﺑﺴﺘﺎن ﭘﺴﺮاﻧﻪی‬ ‫ﺳﻤﺖ ﭼﭗ‪ .‬اﻻن اﺳﻤﺶ ﺷﺪه ﮐﻮﭼﻪی ﺣﺒﯿﺒﯽ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ‬ ‫ــ ﺑﻠﻪ‪ .‬اﻻن ﺷﺪه اﯾﺮان‪ .‬آﺧﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻮﭼﻪ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﺣﺎﻻ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻪ ﭘﯿﺪاﮐﺮدن ﺧﺎﻧﻪای ﮐﻪ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ‬ ‫دارد‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪهﻫﺎ ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﻨﻢ ﺗﺎ ﺳﻦ و ﺳﺎﻟﺸﺎن را‬ ‫ﺷﺼﺖوﭘﻨﺞ ــ ﻫﻔﺘﺎد ﺳﺎﻟﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪ ﯾﺎ ﮐﻮﭼﻪ‪ ،‬ﺑﻪ اﺳﻢ ﺟﻢ‪ .‬درﺳﺘﻪ؟‬ ‫ﭘﯿﺎده ﺑﺮی ﭼﻮن ﺗﻪ ﮐﻮﭼﻪ رو ﺑﺎ ﻣﯿﻠﻪ ﺑﺴﺘﻦ‪.‬‬ ‫ﺧﺴﺘﻪ و ﺧﺎﮐﺴﺘﺮی‪ ،‬ﻣﻈﻠﻮم و ﻧﺤﯿﻒ‪ ،‬ﺳﺮ ﺧﻢ ﮐﺮده و ﺑﺎ‬ ‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻧﺘﻬﺎی ﮐﻮﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﯽرﺳﻢ‪ ،‬ﻣﺪرﺳﻪ‬ ‫ﻓﺮدوﺳﯽ )اﯾﺮان ﺳﺎﺑﻖ(«‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ در آن ﺑﺰرگ ﺷﺪه‪ ،‬ﻣﯽرﺳﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه‬ ‫ــ آره‪ ،‬ﻫﻤﻮن ﮐﻪ ﻧﻘﺎﺷﻪ‪.‬‬ ‫ﭼﺸﻤﻬﺎﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺧﻮدم ﻧﻤﯽآﻣﺪ‪ ،‬ﺣﺘﻤﺎً ﺑﺮق‬ ‫ــ ﺧﻮﻧﻪش اﯾﻦ ﻧﯿﺲ ﮐﻪ‪ .‬دوﺗﺎ ﮐﻮﭼﻪ اونورﺗﺮه‪.‬‬ ‫دﯾﮕﻪ ﻧﯿﺴﺘﺶ‪ .‬ﮐﻮﺑﻮﻧﺪﻧﺶ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﭘﯿﺶ‪ .‬ﺟﺎش ﯾﻪ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﻮن ﭼﻨﺪ ﻃﺒﻘﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ‪ .‬دﯾﮕﻪ دﯾﺪﻧﯽ ﻧﺪاره‪.‬‬ ‫رﻓﺘﻨﯽ ﻧﺪاره‬
[ ��‫]��د����[] ���ا��� ��د‬ Ali Bakhtiari Archive ���‫و‬ ‫آ���ب‬ ‫��� ع‬ ����� ۱۳۹۶ ‫ دی‬/// ۲۲ ‫ﺷــﻤــﺎرهی‬ ۲۲
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﺳﺎل آﺧﺮ دﺑﯿﺮﺳﺘﺎن ﺑﻮدم‪ .‬ﻣﺪرﺳﻪی ﻣﺎ ﻗﻠﻬﮏ ﺑﻮد‪» .‬ﻧﺼﺮﷲ اﻓﺠﻪای« ﺑﺎ ﯾﮏ دوﺳﺖ‬ ‫ﮐﺸﯿﺪن ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ ﭘﻼﮐﺎردﻫﺎ‬ ‫داﺳﺘﺎن‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﭘﺎﺳﺎژ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﯿﻦ ﭼﻬﺎرراه ﻣﺨﺒﺮاﻟﺪوﻟﻪ و ﻣﯿﺪان ﺑﻬﺎرﺳﺘﺎن ﺑﻮد‪ .‬ﻣﺪرﺳﻪ ﮐﻪ ﺗﻌﻄﯿﻞ‬ ‫ﮔﻔﺖ‪» :‬آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ! ﻣﻦ ﺑﺮای ﻓﯿﻠﻢ »در ﺑﺎراﻧﺪا ِز«‬ ‫دﯾﮕﺮﻣﺎن در »ﭘﺎﺳﺎژ ﻋﻠﻤﯽ« ﯾﮏ ﮐﺎرﮔﺎه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ؛ ﯾﮏ اﺗﺎق ﭘﺎﻧﺰده ــ ﺷﺎﻧﺰده ﻣﺘﺮی‪.‬‬ ‫ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺎﻣﺰه اﺳﺖ‪ .‬ﭘﺨﺶﮐﻨﻨﺪهای آﻣﺪ ﭘﯿﺶ ﻣﻦ‬ ‫ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻦ ﺳﻮار اﺗﻮﺑﻮس ﻣﯽﺷﺪم و ﻣﯽرﻓﺘﻢ آنﺟﺎ‪ .‬آنوﻗﺖ ﻣﺜﻞ اﻻن اﯾﻦﻗﺪر‬ ‫ﻣﺎرﻟﻮن ﺑﺮاﻧﺪو و ﻧﺎﺗﺎﻟﯽ وود‪ ،‬ﯾﮏ ﭘﻼﮐﺎرد دو در‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽﮐﺮدن‪» .‬اﺻﻐﺮ ﺑﯿﭽﺎره« و »ﻫﺎرون ﯾﺸﺎﯾﺎﯾﯽ« و »ﺑﯿﮋن ﺟﺰﻧﯽ« ﻫﻢ در ﻃﺒﻘﻪی دوم‬ ‫ﭘﻼﮐﺎرد ﻣﻬﻮش را ﺑﮑﺸﯽ ﮐﻪ دارد ﻣﯽرﻗﺼﺪ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﻓﺪاﯾﯽ ﺧﻠﻖ را درﺳﺖ ﮐﺮد و ﭼﻪﻗﺪر‬ ‫ﺟﺰﻧﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﭼﭙﯽ ﺷﺪ و ﮔﺮوه ﭼﺮﯾﮑﻬﺎی‬ ‫ِ‬ ‫ﺷﻮد و آنﺟﺎﻫﺎ ﻓﯿﻠﻢ ﺧﺎرﺟﯽ دوﺳﺖ ﻧﺪارﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﺷﻠﻮغ ﻧﺒﻮد‪ .‬ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻧﯿﻢﺳﺎﻋﺘﻪ ﻣﯽرﺳﯿﺪم و ﻣﻦ ﻫﻢ ﺷﺮوع ﮐﺮدهﺑﻮدم ﺑﺮای ﺧﻮدم‬ ‫ﻫﻤﺎنﺟﺎ‪ ،‬ﯾﮏ ﮐﺎرﮔﺎه داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ و ﻫﻨﺮی ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﻫﻤﺎن ﺑﯿﮋن‬ ‫داﯾﯽ ﺑﯿﮋن ﻫﻢ ﺷﺮﯾﮑﺸﺎن ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻮد‪» .‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﮐﻼﻧﺘﺮی«‬ ‫ِ‬ ‫ﭼﻬﺎر ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ‪ .‬اﻣﺎ دوﺳﺖ دارم وﺳﻂ اﯾﻦ‬ ‫ﻓﯿﻠﻢ ﻗﺮار اﺳﺖ در ﺳﯿﻨﻤﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻧﻬﺎ اﮐﺮان‬ ‫ﯾﮏ روز در ﺳﺎل ‪ ۱۳۳۱‬اﺻﻐﺮ ﺑﯿﭽﺎره آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ »اﮐﺒﺮ ﺗﻮ ﻣﯽﺗﻮﻧﯽ از اﯾﻦ ﭘﻼﮐﺎردای‬ ‫اﻣﺎ اﮔﺮ ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ ﻣﻬﻮش در ﻓﯿﻠﻢ ﺑﺎزی ﻣﯽﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﻠﯿﺖ ﻣﯽﺧﺮﻧﺪ و ﺷﻠﻮغ ﻣﯽﺷﻮد‪ «.‬و واﻗﻌﺎً ﻫﻢ‬ ‫دو در ﺳﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯿﻢ‪ .‬از ﻫﻤﺎن وﻟﮕﺮد ﺷﺮوع ﺷﺪ و ﻣﻦ ﮐﻠﯽ ﭘﻼﮐﺎرد ﺑﺮای ﺳﺮد ِر‬ ‫ﮔﺬاﺷﺘﻪﺑﻮدﻧﺪ! ﺑﻌﺪﻫﺎ دوﺑﺎره آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺑﻪ ﻣﺪد‬ ‫ﺳﯿﻨﻤﺎ ﺑﮑﺸﯽ؟« ﮔﻔﺘﻢ »آره ﭼﺮا ﻧﻤﯽﺗﻮﻧﻢ ﺑﮑﺸﻢ؟« ﮔﻔﺖ ﺑﺮای ﻓﯿﻠﻢ »وﻟﮕﺮد« ﯾﮏ ﭘﻼﮐﺎرد‬ ‫ﺳﯿﻨﻤﺎﻫﺎ ﮐﺸﯿﺪم‪ .‬ﻗﯿﻤﺘﯽ ﻫﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‪ ،‬ارزان ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺮای ﺑﻌﻀﯽ ﻓﯿﻠﻤﻬﺎ دوﺗﺎ ﯾﺎ ﺳﻪﺗﺎ‬ ‫ﻣﯽﮐﺸﯿﺪم‪ .‬ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ از ﻫﯿﭻﮐﺪاﻣﺸﺎن ﻋﮑﺴﯽ ﻧﺪارم‪ ،‬ﻏﯿﺮ از ﯾﮑﯽ‪ :‬ﻓﯿﻠﻤﯽ ﺑﻪ اﺳﻢ‬ ‫»ﻣﺎدﻣﻮازل ﻧﯿﺘﻮش«‪ .‬ﺑﺎ اﻓﺠﻪای ﺟﻠﻮی ﺳﯿﻨﻤﺎ اﯾﺴﺘﺎدهاﯾﻢ و ﻣﯽﺧﻨﺪﯾﻢ‪.‬‬ ‫‪۲۳‬‬ ‫ﺑﯿﻦ ﺻﺤﻨﻪﻫﺎی ﻓﯿﻠﻢ‪ ،‬ﺻﺤﻨﻪی رﻗﺺ ﻣﻬﻮش را‬ ‫آن ﭘﻼﮐﺎرد و ﺻﺤﻨﻪی رﻗﺺ و آواز‪ ،‬ﺧﯿﻠﯽ ﻓﺮوش‬ ‫ﺧﻮﺑﯽ داﺷﺘﯿﻢ‪«.‬‬ ‫در اﯾﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻦ داﻧﺸﮕﺎه ﻫﻢ ﻗﺒﻮل‬ ‫در اوﻟﯿﻦ روز ﻣﺪرﺳﻪ ﻣﺎدرش او را ﺑﻪ ﺟﻮاد اوﯾﺎرﺣﺴﯿﻦ ﺳﭙﺮد ﮐﻪ ﻣﻨﺰﻟﺶ روﺑﺮوی ﻣﻨﺰل آﻧﻬﺎ در ﻗﻠﻬﮏ ﺑﻮد‬ ‫ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﻮﺟﻮد از‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ ۱۳۳۱‬اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫اﻣﻀﺎی زﯾﺮ آن‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﻟﻮاﺳﺎﻧﯽ اﺳﺖ‬
‫ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ ﻣﯽآﻣﺪ ﭘﯿﺶ‬ ‫ﻣﻦ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﺳﺎﻋﺘﯽ ﭘﻨﺞ‬ ‫ﺗﻮﻣﻦ ﻫﻢ ﺣﻘﻮق ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﺮ روز ﺳﺎﻋﺘﻬﺎی ﮐﺎریاش را‬ ‫ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ و ﻣﯽاﻧﺪاﺧﺖ ﺗﻮی‬ ‫ﯾﮏ ﺻﻨﺪوق‪ .‬ﺳﺮ ﺑﺮج‬ ‫ﺻﻨﺪوق را ﺑﺎز‪ ،‬و ﺳﺎﻋﺘﻬﺎ را‬ ‫ﺣﺴﺎب ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ‬ ‫ﺷﺪهﺑﻮدم‪ .‬آن دوﺳﺖ دﯾﮕﺮﻣﺎن ﻫﻢ در ﺳﺎزﻣﺎن آب اﺳﺘﺨﺪام ﺷﺪ و رﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﯾﮏ ﻣﻐﺎزه و ﮐﺎرﮔﺎه ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺰرگﺗﺮ در ﭘﺎﺳﺎژ ﻋﻠﻤﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﮑﺎن ﮐﺮدﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ اﻓﺠﻪای ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ آدم ﺧﺴﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد از اﯾﻦ ﺳﺮ ﺗﺎ آن ﺳﺮ اﺗﺎق ﺑﺮود‪.‬‬ ‫ﻣﻦ ﮐﺎرﻫﺎی ﺗﺒﻠﯿﻐﺎﺗﯽ و ﮔﺮاﻓﯿﮏ ﻣﯽﮐﺮدم و ﺳﺮﻣﺎن ﺷﻠﻮغ ﺑﻮد‪ .‬ﻇﻬﺮ ﮐﻪ از‬ ‫داﻧﺸﮕﺎه ﺑﺮﻣﯽﮔﺸﺘﻢ‪ ،‬ﺗﺎ ﺳﺎﻋﺖ ده ــ ﯾﺎزده ﺷﺐ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻮدم‪ .‬دوﺳﺘﺎن‬ ‫و آﺷﻨﺎﻫﺎی زﯾﺎدی ﻫﻢ ﭘﯿﺪا ﮐﺮده ﺑﻮدﯾﻢ‪ .‬ﯾﮑﯽاش »ﻋﺒﺎس ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ« ﮐﻪ‬ ‫از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺮادرﺧﻮاﻧﺪهاش‪ ،‬ﻋﺒﺎس ﻓﺪاﯾﯽﻣﻘﺪم ﮐﻪ ﻫﻢﮐﻼس ﻣﻦ ﺑﻮد ﺑﺎ ﻫﻢ‬ ‫آﺷﻨﺎ ﺷﺪﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ ﻣﯽآﻣﺪ ﭘﯿﺶ ﻣﻦ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﺳﺎﻋﺘﯽ ﭘﻨﺞ ﺗﻮﻣﻦ ﻫﻢ‬ ‫ﺣﻘﻮق ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﺮ روز ﺳﺎﻋﺘﻬﺎی ﮐﺎریاش را ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ و ﻣﯽاﻧﺪاﺧﺖ‬ ‫ﺗﻮی ﯾﮏ ﺻﻨﺪوق‪ .‬ﺳﺮ ﺑﺮج ﺻﻨﺪوق را ﺑﺎز‪ ،‬و ﺳﺎﻋﺘﻬﺎ را ﺣﺴﺎب ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ دوﺳﺖ ﺷﺪﯾﻢ و ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻮدﯾﻢ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﯾﮏ ﺑﺎر‬ ‫ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻋﺒﺎس را ﻣﺪت ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻧﺪﯾﺪم و آن‪ ،‬وﻗﺘﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ازدواج‬ ‫ﮐﺮدم؛ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺳﻪ ﻣﺎه ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎن ﻣﻮﻗﻊ »ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻬﺮاﻣﯽ« ﮐﻪ ﮔﺮاﻓﯿﺴﺖ ﻣﺸﻬﻮری ﺑﻮد و »آﺗﻠﯿﻪی‬ ‫ﭘﺎرس« را داﺷﺖ‪ ،‬از ﻣﻦ ﺧﻮاﺳﺖ روزی ﺳﻪ ــ ﭼﻬﺎر ﺳﺎﻋﺖ ﭘﯿﺸﺶ ﺑﺮوم و‬ ‫ﺑﺮاﯾﺶ ﮐﺎر ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﻢ رﻓﺘﻢ‪ .‬ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﮐﻪ ﺷﺪ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺻﺎدﻗﯽ اﻻن ﮐﺎر ﮐﻢ‬ ‫ﺷﺪه‪ .‬ﺗﻮ ﺑﺮو و اول ﻣﻬﺮ دوﺑﺎره ﺑﯿﺎ‪ «.‬ﻣﻦ ﻫﻢ رﻓﺘﻢ و ﺑﺮﻧﮕﺸﺘﻢ‪ .‬ﻫﺮﭼﻪﻗﺪر‬ ‫‪ ۱۳۳۷-۸‬در ﮐﻨﺎر ﭘﻼﮐﺎرد ﻧﯿﺘﻮش ﻓﺮﻧﺎﻧﺪل‬ ‫ﻫﻢ ﮐﻪ اﺻﺮار ﮐﺮد ﻗﺒﻮل ﻧﮑﺮدم‪ .‬ﺣﺘﺎ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ دﺳﺘﻤﺰدم را ﺳﻪﺑﺮاﺑﺮ ﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫اﻣﺎ دﯾﮕﺮ آنﺟﺎ ﻧﺮﻓﺘﻢ و ﻫﻤﺎن‪ ،‬ﺷﺪ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﺑﺎری ﮐﻪ ﺑﺮای ﯾﮏ ﻧﻔﺮ‬ ‫دﯾﮕﺮ ﮐﺎر ﮐﺮدم‪ .‬ﻣﺪﺗﯽ ﻫﻢ در داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺪرﯾﺲ ﮐﺮدم اﻣﺎ ﮐﺎری ﻧﺒﻮد ﮐﻪ‬ ‫دوﺳﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ‪ .‬ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﻢ اﯾﻦ ﺗﻌﻬﺪ را ﻗﺒﻮل ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ‬ ‫آزاد ﺑﺎﺷﻢ‪ .‬ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ ﺑﺮای ﺧﻮدم ﺑﺎﺷﻢ‪.‬‬ ‫ﺗﺎ از آن دوران ﻧﮕﺬﺷﺘﻪاﯾﻢ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه رﻓﺘﻦ را ﻫﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ‪ .‬ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ‬ ‫ﮐﻪ در ﮐﻨﮑﻮر ﻗﺒﻮل ﺷﺪم‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﯾﮏ آزﻣﻮن ﻋﻤﻠﯽ را ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻣﯽﮔﺬاﺷﺘﯿﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﯿﮋن ﺟﺰﻧﯽ آﻣﺪ و راﻫﻨﻤﺎﯾﯽام ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺘﺤﺎن‪ ،‬ﯾﮏ "ﻓﺮﻣﻮل ﺧﺎص"‬ ‫دارد‪ .‬ﺧﯿﻠﯽ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻮد‪ .‬ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﻮﯾﺶ ﮐﻪ در وزارت ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻨﺮ‬ ‫ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬ﮐﻼﺳﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﻓﻮتوﻓﻦ ﮐﺎر را ﯾﺎد ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﭼﻬﺎر ــ ﭘﻨﺞ‬ ‫ﺟﻠﺴﻪ در آن ﮐﻼﺳﻬﺎ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮدم‪.‬‬ ‫ﻣﻮﻗﻊ اﻣﺘﺤﺎن اﻣﺎ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﺟﺎی ﺳﺎﻟﻦ ﻧﺼﯿﺒﻢ ﺷﺪ؛ روﺑﻪروی ﭘﻨﺠﺮه‪،‬‬ ‫ﺟﻮری ﮐﻪ ﻣﺪل ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺿﺪﻧﻮر ﺷﺪه ﺑﻮد و ﻣﻦ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﯿﭻﭼﯽ ﻧﻤﯽدﯾﺪم‪.‬‬ ‫اﻣﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﺸﯿﺪم‪ ،‬آﻗﺎی ﺣﯿﺪرﯾﺎن ﮐﻪ اﺳﺘﺎد ﻫﻤﺎن داﻧﺸﮕﺎه ﺑﻮد ﮔﻔﺖ‬ ‫»ﺑﺎرﯾﮑﻼ ﭘﺴﺮ‪ ،‬ﺑﺎرﯾﮑﻼ‪ .‬ﺑﺮو ﻗﺒﻮﻟﯽ‪ «.‬و ﻗﺒﻮل ﺷﺪم‪ .‬اﯾﻦﺟﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭘﺪرم‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺮه ﻧﻘﺎﺷﯽ را ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ دوﺳﺖ داﺷﺖ ﻣﻦ دﮐﺘﺮ‬ ‫و ﻣﻬﻨﺪس ﺷﻮم‪ .‬اﻣﺎ وﻗﺘﯽ وارد داﻧﺸﮕﺎه ﺷﺪم‪ ،‬ﻗﺒﻮل ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ‬ ‫آنﺟﻮر ﮐﻪ ﺧﻮدم دوﺳﺖ داﺷﺘﻢ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﻮم‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ وﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬ ‫»ﭼﻬﺮهی ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر« رﺳﯿﺪم‪ ،‬ﺧﺒﺮﻧﮕﺎری ازم ﭘﺮﺳﯿﺪ‪» :‬آرزوﯾﺖ ﭼﯿﺴﺖ؟« و‬ ‫ﻣﻦ ﺗﻨﻬﺎ آرزوﯾﻢ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭘﺪرم زﻧﺪه ﺑﻮد و ﻣﯽدﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﻬﺮهی ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر‬ ‫‪۲۴‬‬ ‫از راﺳﺖ‪ :‬اﻣﯿﻦﷲ رﺿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺗﺠﻮﯾﺪی‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺷﺪهام‪.‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۲۵‬‬
‫ازدواﺟﻢ ﻫﻢ ﻣﺎﺟﺮاﯾﯽ ﺑﻮد‪ .‬ﭘﺎﻧﺰده ــ ﺷﺎﻧﺰده ﺑﺎر ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎری رﻓﺘﯿﻢ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﭘﺪرم زﻧﮓ‬ ‫ﯾﮏ ﮐﺮاوات در آﺗﻠﯿﻪام داﺷﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺎر ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﯽزد و ﻣﯽﮔﻔﺖ اﻣﺸﺐ ﻗﺮار ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎری دارﯾﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﻢ آن ﮐﺮاوات را ﺑﺎ‬ ‫ﻫﺮ ﭘﯿﺮاﻫﻦ و ﺷﻠﻮاری ﮐﻪ ﺑﻮد ﻣﯽﺑﺴﺘﻢ و ﻣﯽرﻓﺘﯿﻢ‪ .‬ﻫﯿﭻﮐﺪاﻣﺸﺎن ﻫﻢ‬ ‫ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻮن ﻣﻦ روی ﺗﮏﺗﮑﺸﺎن اﯾﺮاد ﻣﯽﮔﺬاﺷﺘﻢ و ﺳﻨﮓ ﻣﯽاﻧﺪاﺧﺘﻢ؛‬ ‫اﯾﻦ ﻗﺪش ﺑﻠﻨﺪ اﺳﺖ‪ ،‬آن ﮐﻮﺗﺎه اﺳﺖ‪ ،‬آنﯾﮑﯽ ﭼﺎق اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎ رﺳﯿﺪﯾﻢ ﺑﻪ‬ ‫آﺧﺮی‪ .‬از آﺗﻠﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ ﺑﯿﺮون ﺑﯿﺎﯾﻢ‪ ،‬ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ روی ﯾﮑﯽ از وﺳﺎﯾﻞ‬ ‫ﻋﻼﻣﺘﯽ زد ﮐﻪ »اﮐﺒﺮ! اﯾﻦ ﺧﻂ‪ ،‬اﯾﻦ ﻧﺸﻮن‪ .‬ﺑﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺮوﺳﯽ ﻣﯽﮐﻨﯽ‪ «.‬ﻣﻦ‬ ‫ﺧﻨﺪﯾﺪم و آﻣﺪم ﺑﯿﺮون‪.‬‬ ‫ﺑﻠﻮرﺳﺎزی‬ ‫رﻓﺘﯿﻢ ﺧﺎﻧﻪی آﻗﺎی ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻤﯽ‪ .‬اﯾﺸﺎن اوﻟﯿﻦ ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪی‬ ‫ِ‬ ‫ﺗﻬﺮان را درﺳﺖ ﮐﺮده ﺑﻮد و دﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﺧﯿﺮ داﺷﺖ‪ .‬ﯾﮑﯽ از ﮐﺎرﻫﺎﯾﺶ‪،‬‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻦ »ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻤﯽ« اﺳﺖ ﮐﻪ اﻻن اﺳﻤﺶ ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻢ ﺷﺪه و‬ ‫ً‬ ‫ﻗﺒﻼ ﻣﻼﻗﺎت ﻧﮑﺮدهﺑﻮدم‪ .‬ﻓﻘﻂ از‬ ‫در ﺧﯿﺎﺑﺎن ﮔﺮﮔﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ دﺧﺘﺮﺷﺎن را‬ ‫ﻋﺮوﺳﯽ‬ ‫آﺷﻨﺎﯾﯽ دو ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﻢ در‬ ‫ﻃﺮﯾﻖ ﻋﮑﺲ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ را دﯾﺪهﺑﻮدﯾﻢ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫دﺧﺘﺮ ﺑﺮادر ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻤﯽ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎد ﮐﻪ ﭘﺪرم ﻫﻢ دﻋﻮت ﺑﻮد‪ .‬ﻋﮑﺴﯽ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ دﺧﺘﺮ آﻗﺎی ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻤﯽ ﻫﻢ در آن ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ ﻋﮑﺲ را دﯾﺪم‬ ‫و ﭘﺴﻨﺪﯾﺪم‪ .‬ﻋﮑﺲ ﻣﻦ را ﻫﻢ ﻧﺸﺎن او دادهﺑﻮدﻧﺪ و او ﻫﻢ ﺧﻮﺷﺶ‬ ‫آﻣﺪهﺑﻮد‪.‬‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﯾﮏ ﺳﺎل ﻗﺒﻞ از ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎری اﺳﺖ‪ .‬آنﻣﻮﻗﻊ‬ ‫ﻗﺮار ﺑﻮد ﺑﻪ ﺧﺎرج ﺑﺮود و ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺑﺨﻮاﻧﺪ‪ .‬آﻗﺎی‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﻫﻤﻪی ﺑﭽﻪﻫﺎﯾﺶ را ﺑﻪ ﻣﺤﺾ اﯾﻦ‬ ‫ﺑﻨﯽﻫﺎﺷﻤﯽ آدم روﺷﻨﻔﮑﺮی ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﮐﻪ ﻫﺠﺪه ﺳﺎﻟﺸﺎن ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺎد ﺗﻌﻠﯿﻢ راﻧﻨﺪﮔﯽ ﮐﻪ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﻓﻬﻤﯿﺪم ﻗﺮار اﺳﺖ از دﺧﺘﺮ اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﺳﺘﮕﺎری ﮐﻨﯿﻢ و ﻣﯽداﻧﺴﺘﻢ‬ ‫ﮐﻪ ﻗﺮار اﺳﺖ ﺑﺮای ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺑﻪ ﺧﺎرج ﺑﺮود‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﺪرم ﮔﻔﺘﻢ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ‬ ‫ﺟﻠﻮی درسﺧﻮاﻧﺪن او را ﺑﮕﯿﺮم‪ ،‬ﮐﻪ ﭘﺪرم ﮔﻔﺖ ﻣﻨﺼﺮف ﺷﺪه و رﻓﺘﯿﻢ‪.‬‬ ‫ﻗﺮاری ﺑﺎ ﭘﺪرم ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮدﯾﻢ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﻦ ﺳﯿﺐ ﯾﺎ ﻫﺮ ﻣﯿﻮهی دﯾﮕﺮی‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻮد را ﺑﺮداﺷﺘﻢ و ﮔﺎز زدم‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪم‪ .‬در ﻫﻤﺎن ﻣﺠﻠﺲ‪ ،‬وﻗﺘﯽ ﻣﻦ‬ ‫و ﺧﺎﻧﻢ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ را دﯾﺪﯾﻢ‪ ،‬ﯾﮏ دل ﻧﻪ ﺻﺪ دل ﻋﺎﺷﻖ ﻫﻢ ﺷﺪﯾﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﺳﯿﺐ‬ ‫را ﮔﺎز زدم و ازدواج ﮐﺮدﯾﻢ‪ .‬اﻻن ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﻣﯽﮔﺬرد و ﻣﺎ ﻫﻨﻮز ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ‬ ‫ﺣﺎﻣﯽ ﻣﻦ ﻫﻤﺴﺮم اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪ وﻗﺖ ﭘﯿﺶ‬ ‫را دوﺳﺖ دارﯾﻢ‪ .‬ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ِ‬ ‫دوﺳﺘﯽ از ﺧﺎرج آﻣﺪهﺑﻮد و ﻣﯽﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﻦ ﺗﺎ ﺣﺎﻻ دوﺑﺎر ازدواج ﮐﺮدم و ﻫﺮ‬ ‫دوﺑﺎر ﺟﺪا ﺷﺪم‪ .‬ﺗﻮ ﭼﻪﻃﻮر ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎ زﻧﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟« ﮔﻔﺘﻢ‪» :‬ﺑﺮای‬ ‫اﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻫﯿﭻوﻗﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺸﻘﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻪای‪«.‬‬ ‫ﺑﺮﮔﺮدﯾﻢ ﺑﻪ ﮐﺎر‪ .‬ﻣﻦ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﺮدم ﮐﺎری ﮐﻨﻢ ﮐﻪ دﯾﮕﺮان‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ وﯾﺘﺮای‪ .‬وﻗﺘﯽ ﻣﻦ ﮐﺎر ﺑﺎ وﯾﺘﺮای را ﺷﺮوع ﮐﺮدم‪ ،‬در‬ ‫ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ‪،‬‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ آن را ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ‬ ‫اﯾﺮان ﮐﺴﯽ ﺳﺮاغ اﯾﻦ ﺗﮑﻨﯿﮏ ﻧﺮﻓﺘﻪﺑﻮد و‬ ‫ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯿﻬﺎﯾﺸﺎن ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺎرج رﻓﺘﻪﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮدهﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﻌﻠﻢ را داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ آﻗﺎی ﺣﯿﺪرﯾﺎن و آﻗﺎی ﺟﻮاد‬ ‫ﺣﻤﯿﺪی‪.‬‬ ‫ﺣﯿﺪرﯾﺎن ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪» :‬ﻗﺒﻞ از ﻫﺮﮐﺎری ﺑﺎﯾﺪ ﻃﺮاﺣﯽ و آﻧﺎﺗﻮﻣﯽ‬ ‫را ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ از آن ﻫﺮﮐﺎری دﻟﺘﺎن ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﮑﻨﯿﺪ‪ ،‬اﻣﺎ اﯾﻦ ﭘﯿﺶﻧﯿﺎز‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻗﺒﻞ از ﻫﻤﻪ اﯾﻦ را ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ و ﺗﻤﺎم ﮐﻨﯿﺪ‪ «.‬ﺧﯿﻠﯽ ﻫﻢ دﻗﺖ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﯾﮏ ﺑﺎر از ﻃﺮح ﻣﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﯿﻢﺳﺎﻧﺖ‬ ‫ﻣﯽﮐﺮد و ﺳﺨﺖ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻻﺑﻮدن ﺷﺎﻧﻪ اﯾﺮاد ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎ ﺧﻮدم ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﺮدم ﮐﻪ ﻧﯿﻢﺳﺎﻧﺖ ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﮐﺠﺎ ﺑﺮﻣﯽﺧﻮرد؟ اﻣﺎ ﺑﻌﺪﺗﺮ ﻓﻬﻤﯿﺪم ﮐﻪ ﺣﯿﺪرﯾﺎن ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﺧﻮبدﯾﺪن‬ ‫ً‬ ‫را ِ‬ ‫ﻣﺜﻼ ﭼﺮا رﯾﺸﻪﻫﺎی ﭼﻨﺎر اﯾﻦ ﺷﮑﻠﯽ اﺳﺖ؟ ﭼﺮا‬ ‫ﯾﺎد ﻣﺎ ﺑﺪﻫﺪ؛ اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫در ﺟﺎﻫﺎی ﺧﺸﮏ ﻣﺜﻞ اﯾﺮان‪ ،‬ﺷﺎﺧﻪﻫﺎی درﺧﺘﺎن ﺻﺎف ﺑﺎﻻ ﻣﯽرود؟ ﭼﺮا‬ ‫ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻫﻮا ﺳﺮد و ﺑﺮﻓﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺎﺧﻪﻫﺎ رو ﺑﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦاﻧﺪ؟ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم‬ ‫‪Ali Bakhtiari Archive‬‬ ‫اﯾﻨﻬﺎ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﺮدم و ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﺮدم دﻗﯿﻖ ﻧﮕﺎه ﮐﻨﻢ و ﻫﻤﺎن ﮐﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ را‬ ‫ﺑﮑﺸﻢ‪ .‬اﯾﻦ ﻣﯿﺮاث آﻗﺎی ﺣﯿﺪرﯾﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫ﺟﺪﯾﺪا ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ در ﺣﺮاﺟﯿﻬﺎ ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﯾﻦ‬ ‫ﺣﺎﻻ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﻮب و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎزاریاﻧﺪ‪ .‬ﺧﺮﯾﺪارﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﺳﻠﯿﻘﻪ و‬ ‫ﻣﻨﺶ ﺑﺎزار آﺛﺎر را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ ﭼﻨﺪ وﻗﺖ ﭘﯿﺶ‪ ،‬دوﺳﺘﯽ ﺑﺎ‬ ‫ِ‬ ‫‪۲۶‬‬ ‫ﮐﻠﯽ ﭼَ ﮏ و ﭼﺎﻧﻪ‪ ،‬دو ﺗﺎﺑﻠﻮ از ﻣﻦ ﺧﺮﯾﺪ؛ ﺑﻪ ﯾﮏﺳﻮم ﻗﯿﻤﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪ روز ﺑﻌﺪ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﺳﺎل اول داﻧﺸﮑﺪه ﻫﻨﺮﻫﺎی زﯾﺒﺎ‬ ‫از راﺳﺖ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﺟﻮدت و ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ‬ ‫ﻏﺮﻓﻪ زﻧﺎن ﮐﺸﺎورز‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﮔﺮدآﻓﺮﯾﺪ‬ ‫‪۲۷‬‬ ‫ﺣﯿﺪرﯾﺎن ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫»ﻗﺒﻞ از ﻫﺮﮐﺎری ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﻃﺮاﺣﯽ و آﻧﺎﺗﻮﻣﯽ را‬ ‫ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ از آن ﻫﺮﮐﺎری‬ ‫دﻟﺘﺎن ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﮑﻨﯿﺪ‪،‬‬ ‫اﻣﺎ اﯾﻦ ﭘﯿﺶﻧﯿﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﻗﺒﻞ‬ ‫از ﻫﻤﻪ اﯾﻦ را ﯾﺎد ﺑﮕﯿﺮﯾﺪ‬ ‫و ﺗﻤﺎم ﮐﻨﯿﺪ‪«.‬‬
‫‪#‬ﻧﻘﺎﺷﯽ ‪#‬ﻗﻠﻬﮏ ‪#‬ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮی ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن‬ ‫‪#‬ﻋﺒﺎس ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ ‪#‬ﻣﺠﺴﻤﻪﺳﺎزی ‪#‬ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ‪#‬ﻫﻨﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان‬ ‫‪#‬ﻣﻮزه ﻫﻨﺮﻫﺎی ﻣﻌﺎﺻﺮ ‪#‬ﺗﺠﻮﯾﺪی ‪#‬ﭘﺎﺳﺎژ ﻋﻠﻤﯽ ‪#‬اﻧﯿﻤﯿﺸﻦ‬ ‫از اﯾﻦ ﮐﻪ اوﻟﯽ را ﺑﺮد‪ ،‬ﺗﻤﺎس ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ رﻧﮓ ﺗﺎﺑﻠﻮ‬ ‫ﻣﯽرﻓﺘﻢ‪ .‬ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ‪ ،‬ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮد‪ .‬آنﺟﺎ ﻫﻢ ﮐﻠﯽ ﻧﻘﺎﺷﯽ داﺷﺖ‪ .‬ﺑﺎز ﻫﻢ‬ ‫ﮐﻪ »ﺑﯿﺎر ﺑﺮات درﺳﺘﺶ ﮐﻨﻢ«‪ .‬وﻗﺘﯽ آورد ﺗﺎﺑﻠﻮ را‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﻣﯽرﻓﺘﻢ ﻣﺎدرم ﮔﻮﺷﻢ را ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ و ﻧﯿﺸﮕﻮﻧﻢ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‬ ‫ﮐﺮدم ﺗﺎﺑﻠﻮ را ﭘﺴﺶ ﻧﺪادم‪ .‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮی ﻣﻦ‬ ‫اﻻن ﻇﻬﺮ ﺷﺪ!« ﻣﻦ ﻫﻢ ﻫﺮﺑﺎر ﺑﻬﺎﻧﻪای ﻣﯽآوردم و ﺑﻪ ﺧﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﯾﺎ‬ ‫ﺑﺎ دﮐﻮراﺳﯿﻮن ﺧﺎﻧﻪی ﻣﺎ ﻫﻢﺧﻮاﻧﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﮔﻔﺘﻢ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻢ‪ ،‬ﭘﻮﻟﺶ را ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪم و دﯾﮕﺮ ﻫﺮﭼﻪ اﺻﺮار‬ ‫را ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪاش ﻣﯽﺑﺮد‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاﯾﺶ ارزش ﻗﺎﺋﻞ‬ ‫ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺒﻞ و آﺑﺎژورش آن را ﺑﺴﻨﺠﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﻮی ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﺎﻻی ﺑﺎزار ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﺮای ﻣﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﻫﯿﭻوﻗﺖ ﻧﺒﻮده و ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﯾﺎدم ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ده ــ ﯾﺎزده ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﺎدرم ﯾﮏ ﭘﻨﺞرﯾﺎﻟﯽ ﺑﻬﻢ ﻣﯽداد و ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺑﺮو‬ ‫ﺑﻌﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﺎﻟﯽ ﺗﻤﺎم‬ ‫ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﻣﯽرﻓﺘﻨﺪ‪،‬‬ ‫اﻣﺎ ﻣﻦ ﻫﻨﻮز داﺷﺘﻢ‬ ‫ﺗﻮی ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺳﯿﺮ‬ ‫ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﺗﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﻘﺎل‬ ‫ﺑﻬﻢ ﻣﯽﮔﻔﺖ »ﭘﺎﺷﻮ ﺑﺮو‬ ‫دﯾﮕﻪ‪ .‬ﺗﻤﻮم ﺷﺪ‪«.‬‬ ‫ﯾﮏ ﮐﯿﻠﻮ ﮔﻮﺷﺖ ﺑﮕﯿﺮ‪ .‬ﮔﻮﺷﺖ ﮐﯿﻠﻮﯾﯽ ﭘﻨﺞزار‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ ﭘﻮل را ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻢ و ﻣﯽآﻣﺪم دم ﻗﺼﺎﺑﯽ‬ ‫ﻣﯽاﯾﺴﺘﺎدم‪ .‬دورﺗﺎدور ﻗﺼﺎﺑﯽ‪ ،‬آنﺑﺎﻻ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی‬ ‫ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪای ﺑﻮد‪ .‬ﺧﯿﻠﯽ اﯾﻦ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎ را دوﺳﺖ‬ ‫داﺷﺘﻢ‪ .‬ﻣﯽاﯾﺴﺘﺎدم ﺑﻪ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﺮدن؛ ﯾﮏ رﺑﻊ‪،‬‬ ‫ﻧﯿﻢﺳﺎﻋﺖ‪ ،‬ﯾﮏ ﺳﺎﻋﺖ‪ .‬ﯾﮑﻬﻮ ﻣﺤﻤﺪآﻗﺎی ﻗﺼﺎب‬ ‫داد ﻣﯽزد ﮐﻪ »ﭼﯽ ﻣﯽﺧﻮای دو ﺳﺎﻋﺘﻪ اونﺟﺎ‬ ‫واﯾﺴﺎدی!؟« ﯾﮏ ﮐﯿﻠﻮ ﮔﻮﺷﺖ را ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻢ و‬ ‫ﻣﯽاﯾﺴﺘﺎدم و ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﺧﺴﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﺪم‪.‬‬ ‫ﮐﻪ »ذﻟﯿﻞﻣﺮده! ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺘﻪ رﻓﺘﯽ‪ .‬ﻣﻦ ﺻﺒﺢ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ آﺑﮕﻮﺷﺖ ﺑﺬارم‪.‬‬ ‫آن ﻣﻌﺮﮐﻪﻫﺎی ﭘﺮدهﺧﻮاﻧﯽ‪ .‬ﺟﻠﻮی دﺑﯿﺮﺳﺘﺎن ﺟﻢ ﮐﻪ ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ و آﻏﺪاﺷﻠﻮ‬ ‫ﻫﻢ ﻫﻤﺎنﺟﺎ درس ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻮﭼﻪی ﺧﯿﻠﯽ ﭘﻬﻨﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻪ‬ ‫ﺟﻠﻮﺗﺮ ﻣﯽرﻓﺘﯽ ﺑﺎرﯾﮏﺗﺮ ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﭘﺮدهﺧﻮاﻧﻬﺎ ﻣﯽآﻣﺪﻧﺪ آنﺟﺎ و ﻣﻌﺮﮐﻪ‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﻧﻤﯽﺷﻨﯿﺪم‬ ‫ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﻣﯽﻧﺸﺴﺘﻢ و ﻣﺤﻮ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﺷﺪم‪.‬‬ ‫ﻧﻘﺎل ﭼﯽ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ .‬ﺣﻮاﺳﻢ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻌﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﺎﻟﯽ ﺗﻤﺎم‬ ‫ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﻣﯽرﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﻦ ﻫﻨﻮز داﺷﺘﻢ ﺗﻮی ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺳﯿﺮ ﻣﯽﮐﺮدم‪.‬‬ ‫ﺗﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﻘﺎل ﺑﻬﻢ ﻣﯽﮔﻔﺖ »ﭘﺎﺷﻮ ﺑﺮو دﯾﮕﻪ‪ .‬ﺗﻤﻮم ﺷﺪ‪«.‬‬ ‫ﯾﺎ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ‪ .‬ﻣﻦ از دﯾﺪﻧﺸﺎن ﺳﯿﺮ ﻧﻤﯽﺷﺪم‪ .‬ﭘﺪرم‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺗﺎ از اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﺪام ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﺮدم و ﮐﯿﻒ ﻣﯽﮐﺮدم‬ ‫و ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮدم‪ .‬از آن ﻃﺮف آﻟﺒﻮم ﺗﻤﺒﺮ ﭘﺪرم ﻫﻢ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ داﻧﻪﺑﻪداﻧﻪی‬ ‫آﻧﻬﺎ را ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽﮐﺮدم ﮐﻪ ﭼﻪﻃﻮر ﮐﺸﯿﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﯿﻨﻬﺎ اﻧﮕﯿﺰه ﺷﺪ‬ ‫ﺑﺮای ﻣﻦ ﮐﻪ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺑﮑﺸﻢ؛ ﻫﺮ روز ﺑﯿﺸﺘﺮ از روز ﻗﺒﻞ‪ .‬آنﻗﺪر اﯾﻦ ﺷﻮق و‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ دوﺑﺎر در ﮐﻼس‬ ‫ﻋﻼﻗﻪ زﯾﺎده ﺷﺪهﺑﻮد ﮐﻪ از ﺑﻘﯿﻪی ﭼﯿﺰﻫﺎ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪم‪.‬‬ ‫ﻫﻔﺘﻢ رﻓﻮزه ﺷﺪم‪ .‬اﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﻪ را ﮐﻪ در ﻧﻈﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮم‪ ،‬ﻣﯽﻓﻬﻤﻢ ﭼﺮا ﭘﺪرم‬ ‫‪ ۱۳۴۴‬از راﺳﺖ‪ :‬ﺳﻬﺮاب ﺟﺎﺟﺮﻣﯽ‪ ،‬ﺑﺎﻗﺮ ﺗﺎﺑﺶ‪ ،‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ و ﻋﺒﺎس ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ‬ ‫‪۲۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽﮐﺮدن ﻣﻦ را ﺳﺨﺖ ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﻓﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ اﺗﻔﺎق ﺗﺎ ﻗﺒﻮﻟﯽ‬ ‫در داﻧﺸﮕﺎه ﺑﻪ ﺗﺄﺧﯿﺮ اﻓﺘﺎد‪ .‬ﻧﻘﺎش ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺟﺎی دﮐﺘﺮ و‬ ‫ﻣﻬﻨﺪس را در ذﻫﻦ ﭘﺪر ﻣﻦ ﺑﮕﯿﺮد‪.‬‬ ‫ﺧﻮدش ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻬﻨﺪس ﻣﺎﺷﯿﻦ ﭼﺎپ در اﯾﺮان ﺑﻮد و‬ ‫ﺣﺘﺎ دو ﺑﺎر ﺑﻪ ﻫﺎﯾﺪﻟﺒﺮگ آﻟﻤﺎن دﻋﻮت ﺷﺪهﺑﻮد‪ .‬وﻗﺘﯽ ﻫﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪ از ﮐﺎرش دﺳﺖ ﻧﮑﺸﯿﺪ؛ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﺷﯿﻦ‬ ‫ﭼﺎپ‪ ،‬وﺳﺎﯾﻞ ﻣﺮدم را ﺗﻌﻤﯿﺮ ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﭘﻮل ﻫﻢ ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫ﺧﯿﺎﻃﯽ اﯾﻦ‬ ‫]ﻣﺜﻼ[ ﭼﺮخ‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﻦ ﮐﻪ ﮐﺎری ﻧﺪارم‪ ،‬ﺑﮕﺬار‬ ‫ِ‬ ‫ﭘﯿﺮزن را درﺳﺖ ﮐﻨﻢ‪«.‬‬ ‫ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺣﯿﺎط ﯾﮏ ﮐﺎرﮔﺎه ﮐﻮﭼﮏ داﺷﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﮐﻠﯽ وﺳﺎﯾﻞ؛ اره‬ ‫و ﻣﺘﻪ و درﯾﻞ و اﯾﻨﻬﺎ‪ .‬د ِر ﮐﺎرﮔﺎه را ﻫﻢ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻗﻔﻞ ﻣﯽﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﻣﻦ ﻋﺎﺷﻖ اﯾﻦ ﺑﻮدم ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ اﺑﺰار ﮐﺎر ﮐﻨﻢ و راﻫﺶ را ﭘﯿﺪا‬ ‫ﮐﺮدهﺑﻮدم‪ .‬ﯾﮏ ﻣﯿﺦ ﮐﺞ را ﺗﻮی ﻗﻔﻞ ﻓﺮو ﻣﯽﮐﺮدم و ﻗﻔﻞ ﺑﺎز‬ ‫ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬آنﺟﺎ ﺻﻨﺪﻟﯽ ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻢ و ﻣﯿﺰ و ﻧﯿﻤﮑﺖ و اﯾﻦﺟﻮر‬ ‫ﭼﯿﺰﻫﺎ‪ .‬ﺑﻌﺪﺗﺮﻫﺎ ﺧﻮدم را ﺑﻪ ﭘﺪرم ﻟﻮ دادم و اﻋﺘﺮاف ﮐﺮدم ﮐﻪ‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﻢ ﻗﻔﻞ ﮐﺎرﮔﺎﻫﺖ را ﺑﺎز ﮐﻨﻢ‪ .‬ﭘﺪرم ﮔﻔﺖ »ﻣﻦ ﻣﯽدﯾﺪم‬ ‫اﯾﻦ اﺑﺰارا ﺑﻌﻀﯿﺎﺷﻮن ﺧﺮاب ﻣﯽﺷﻦ‪ ،‬ﮐﻨﺪ ﻣﯽﺷﻦ‪ .‬ﻧﮕﻮ ﮐﺎر ﺗﻮ‬ ‫ﺑﻮد‪«.‬‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﮐﺎر ﻓﻨﯽ را دوﺳﺖ داﺷﺘﻢ و ﻫﻨﻮز ﻫﻢ دارم‪.‬‬ ‫ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎﯾﻢ ﻣﺤﺼﻮل ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻼﻗﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﯾﮏ ﺑﺎر ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ‬ ‫و ﭘﺴﺮش »ﺑﻬﻤﻦ« رﻓﺘﻪﺑﻮدﻧﺪ ﻟﺐ درﯾﺎ‪ .‬ﺑﻬﻤﻦ ﮐﻠﯿﺪ را در‬ ‫ﻣﺎﺷﯿﻦ ﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻪﺑﻮد و در ﻫﻢ ﻗﻔﻞ ﺷﺪهﺑﻮد‪ .‬ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ ﻫﻢ‬ ‫ً‬ ‫»اﺻﻼ‬ ‫ﮐﻪ دﯾﺪ ﺑﻬﻤﻦ ﺧﯿﻠﯽ ﻧﮕﺮان اﺳﺖ و ﺣﺘﺎ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﻏﺼﻪ ﻧﺨﻮر‪ .‬اﻻن ﻣﯽرﯾﻢ اﮐﺒﺮو ﻣﯽآرﯾﻢ ﺑﺎزش ﻣﯽﮐﻨﻪ‪ «.‬ﻣﻦ ﻫﻢ‬ ‫ﻣﺜﻞ ﯾﮏ ﺟﺮاح‪ ،‬ﺑﺎ ﺳﯿﺦ و اﻧﺒﺮدﺳﺖ و آﭼﺎر از راه رﺳﯿﺪم و در‬ ‫ﻣﺎﺷﯿﻦ را ﺑﺎز ﮐﺮدم‪.‬‬ ‫رﯾﺸﻪﻫﺎی ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﻦ اﯾﻦﺟﺎﻫﺎ اﺳﺖ؛ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی‬ ‫ﻣﻐﺎزهﻫﺎ‪ ،‬ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺎﻧﻮاﯾﯿﻬﺎ‪ ،‬ﭘﺮدهﺧﻮاﻧﯽ‪ ،‬اﺑﺰار ﭘﺪرم‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی‬ ‫ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ و ﺧﯿﻠﯽ ﭼﯿﺰﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﮐﻪ در ﻓﻀﺎی آنﻣﻮﻗﻊ ﺗﻬﺮان‬ ‫ﺟﻮاﻧﯽ ﻣﺎ را اﺣﺎﻃﻪ ﮐﺮدهﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﺟﺎری ﺑﻮد و ﮐﻮدﮐﯽ و‬ ‫ِ‬ ‫اﺻﻮﻻً آنﻣﻮﻗﻊ دوران ﺟﺎﻟﺒﯽ ﺑﻮد؛ ﻋﺼﺮ اﺗﻔﺎﻗﺎت‬ ‫ﺑﺰرگ‪ .‬ﯾﮑﯽ از آن اﺗﻔﺎﻗﻬﺎ ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮی ﺑﻮد‪ .‬ﺧﯿﻠﯽ از‬ ‫‪۲۹‬‬
‫‪Farshid Mesghali‬‬ ‫در ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮی ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن در ﮐﻨﺎر ﻓﯿﺮوز ﺷﯿﺮواﻧﻠﻮ‬ ‫‪ ۱۳۷۴‬در ﻧﮕﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺒﺰ ﺑﺎ ﺑﯿﮋن ﺑﯿﮋﻧﯽ و ﻋﺒﺎس ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ‬ ‫‪۳۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳۱‬‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺰرگ ﻫﻨﺮ ﻣﺎ‪ ،‬ﯾﺎ در ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ‬ ‫آدﻣﻬﺎی‬ ‫ﻧﻤﯽﺑﻨﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﻮ ﮐﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺣﮑﻮﻣﺖ روی ﮐﻠﻤﻪی "ﺷﺎه"‬ ‫ﺗﮑﻪای ﮐﺎﺋﻮﭼﻮ داﺷﺘﻢ‪ ،‬آن را ﺗﺮاﺷﯿﺪم و ﮔﺬاﺷﺘﻢ ﺳﺮ‬ ‫ﻧﺎدری«‪ .‬ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﮐﺎﻧﻮن‪ ،‬ﻓﻀﺎی ﺑﺎز‬ ‫اﯾﻨﻬﺎ آدم را ﺳﺮ ذوق ﻣﯽآورد‪ .‬ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﻫﻤﭽﯿﻦ اﺗﻔﺎﻗﯽ ﻣﯽاﻓﺘﺪ ﮐﯿﻒ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﺑﺮای ﮐﺎر ذوق دارم‪ .‬ﺷﺒﻬﺎ وﻗﺘﯽ ﻣﯽﺧﻮاﺑﻢ‪،‬‬ ‫ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ اﻻن ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦﺟﻮر اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﮐﺎری‬ ‫و ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﻧﻮر آﻣﺪه‪ ،‬از اﯾﻦ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ دو ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ ﻗﺮار‬ ‫ﺑﺎ آن ﻫﻢﮐﺎری ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻧﻤﻮﻧﻪاش ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ و »اﻣﯿﺮ‬ ‫روﺷﻦ ﮔﺮداﻧﻨﺪﮔﺎن و ﻣﺪﯾﺮان آنﺟﺎ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ ﯾﺎدم‬ ‫ذﻫﻦ‬ ‫و‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻼ ﺳﻨﺎرﯾﻮﯾﯽ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﯾﺎ‬ ‫اﻋﺘﻘﺎدی‪ ،‬آنﺟﺎ رد ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ وﻗﺘﯽ اوﻟﯿﻦ‬ ‫ﻓﯿﻠﻢ ﮐﻮﺗﺎﻫﺶ را ﺳﺎﺧﺖ‪ ،‬ﻫﺮﮐﺎری ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﺮد و از اﯾﻦ‬ ‫ﺣﺴﺎﺳﻪ‪ «.‬از اﯾﻦ آدﻣﻬﺎ ﻫﻢ در ﮐﺎﻧﻮن ﮐﻢ ﻧﺒﻮد‪.‬‬ ‫ﻋﻼﻗﻪی ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮐﺎر ﮐﻨﯽ و ﺑﺨﻮاﻫﯽ در ﺣﻮزهﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫دﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺑﺰﻧﯽ‪ .‬ﺧﻮد ﻣﻦ ﻫﺮﮐﺎری ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ‬ ‫ﺟﺎی آن دﮔﻤﻪی ﺧﺮاب‪ .‬از روز اوﻟﺶ ﻫﻢ ﺑﻬﺘﺮ ﺷﺪ‪ .‬وﻗﺘﯽ‬ ‫دﻟﻢ ﺷﻮر ﮐﺎر ﺟﺪﯾﺪ را ﻣﯽزﻧﺪ و وﻗﺘﯽ ﺻﺒﺢ ﺑﯿﺪار ﻣﯽﺷﻮم‬ ‫ﺑﻠﺪم‪ .‬ﻓﯿﻠﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪام‪ ،‬ﺳﻨﺎرﯾﻮ ﻧﻮﺷﺘﻪام‪ ،‬ﻃﺮاﺣﯽ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﺷﻐﻞ دوم ﻣﻦ‬ ‫و ﮔﺮاﻓﯿﮏ ﮐﺎر ﮐﺮدهام‪ .‬ﺣﺘﺎ ﻧﺠﺎری‪.‬‬ ‫اﺳﺖ ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ و ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﺷﻮق ﺗﻤﺎم وﺟﻮدم را‬ ‫وﺳﺎﯾﻞ ﭼﻮﺑﯽ را ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺑﺴﺎزم‪ .‬ﺑﺮای ﺧﺎﻧﻪی ﺧﻮدم‬ ‫ﺗﮑﻨﯿﮏ دوﺑﺎره اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻦ‪ .‬اﻣﺎ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‪ ،‬ﭼﻮن از‬ ‫»داﺳﺘﺎﻧﺶ ﭼﯿﺴﺖ؟« ﮔﻔﺘﻢ‪» :‬ﻗﺼﻪی دو ﺗﺎ ﺷﺎه اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫دﮔﻤﻪی روﺷﻦ ‪ /‬ﺧﺎﻣﻮﺷﺶ ﺧﺮاب ﺷﺪهﺑﻮد‪ .‬رﻓﺘﯿﻢ‬ ‫اﻣﺎ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﻫﯿﭻوﻗﺖ ﺑﺮاﯾﻢ ﮐﻬﻨﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد رواﯾﺖ‬ ‫ﺷﺎه‪ .‬ﺑﮕﻮ دو ﺗﺎ ﺣﺎﮐﻢ‪ .‬ﺳﺮی ﮐﻪ درد ﻧﻤﯽﮐﻨﻪ رو دﺳﺘﻤﺎل‬ ‫از ژاﭘﻦ ﺑﯿﺎﯾﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻣﺎه ﻃﻮل ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ‪ .‬آﻣﺪﯾﻢ ﺧﺎﻧﻪ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ ﮐﻢ ﻧﯿﺴﺖ‪» .‬ﻟﯿﻠﯽ اﻣﯿﺮارﺟﻤﻨﺪ« رﺋﯿﺲ ﮐﺎﻧﻮن‪،‬‬ ‫ﻫﯿﭻ اﯾﺮادی ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺣﺘﺎ ﺧﻮدش ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﺮد‬ ‫ﮐﻪ ﮐﺎرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻠﯽ ﻣﻮاﺟﻪ ﻧﺸﻮﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮد ﻣﻦ ﻓﯿﻠﻤﯽ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻢ ﺑﻪ اﺳﻢ »ﮔﻠﺒﺎران«‪ .‬ﺧﺎﻧﻢ اﻣﯿﺮارﺟﻤﻨﺪ ازم ﭘﺮﺳﯿﺪ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻢ درﮔﯿﺮ دﻋﻮا و ﺟﻨﮕﻨﺪ‪ «.‬ﮔﻔﺖ »ﺻﺎدﻗﯽ! ﻧﮕﻮ دو ﺗﺎ‬ ‫ﻧﺠﺎری اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺒﻠﻤﺎن‪ ،‬ﺗﺨﺘﺨﻮاب‪ ،‬ﻣﯿﺰ و ﺧﻼﺻﻪ ﻫﻤﻪی‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪام‪ .‬ﺗﻌﻤﯿﺮات ﻫﻢ ﺑﻠﺪم‪ .‬ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻧﯽ داﺷﺘﯿﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ اﯾﻦ را ﻧﺪارﯾﻢ و ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻔﺎرش ﺑﺪﻫﯿﻢ‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ .‬ﻣﻦ ﻋﺎﺷﻖ ﻧﻘﺎﺷﯽام‪ .‬آنﻗﺪر اﯾﺪه و ﻓﮑﺮ دارم‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ از ﻓﻼن‬ ‫ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﺪارد‪ .‬ﺑﺎرﻫﺎ ازم ﺧﻮاﺳﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫آن ﮔﺬﺷﺘﻪام و ﺑﻪ ﭼﯿﺰ ﺟﺪﯾﺪی رﺳﯿﺪهام‪.‬‬ ‫اﺳﺖ؛ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﯾﮏ ﺳﯿﺮ دروﻧﯽ دارد‪ .‬ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﻮ ﺑﻌﺪ از ﻣﻼﻗﺎت اول ﺗﻤﺎم ﺷﻮد‪ .‬دوﺳﺖ دارم ﻫﺮﮐﺲ‬
‫‪۳۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮ را ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪﺑﺎر ﻫﻢ ﮐﻪ دﯾﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﭼﯿﺰ ﺟﺪﯾﺪی درش‬ ‫اﯾﻦ ﮐﺎرﻫﺎ اﯾﺮاﻧﯽاﻧﺪ‪ .‬از وﺟﻮد و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻦ در اﯾﻦ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﯾﮏ ﻧﻘﺎش‬ ‫ﺳﺮزﻣﯿﻦ آﻣﺪهاﻧﺪ‪ .‬وﻗﺘﯽ ﺷﻤﺎ ﮐﺎرﻫﺎی‬ ‫ﻣﺴﯿﺮی ﮐﻪ از ﭘﯿﺶ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺮدهام ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ ،‬ﺟﻠﻮی ﺧﻼﻗﯿﺖ او را ﻣﯽﮔﯿﺮم‬ ‫ﻣﯽﮔﺬارد‪ ،‬ﭼﺮﺧﺶ ﻗﻠﻤﺶ‪ ،‬ﻓﺮم ﮐﺎرﻫﺎﯾﺶ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ‪ .‬ﮔﺎﻫﯽ اوﻗﺎت ﺣﺘﺎ ازم ﺳﺆال ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ »ﺻﺎدﻗﯽ! ﻣﻨﻈﻮرت از اﯾﻦ‬ ‫ِاﻟﻤﺎن ﭼﯿﺴﺖ؟« وﻟﯽ اﮔﺮ ﻣﻦ آنﭼﻪ ﻣﻨﻈﻮرم ﺑﻮده را ﺑﮕﻮﯾﻢ‪ ،‬ذﻫﻦ ﺑﯿﻨﻨﺪه را ﺑﻪ آن‬ ‫و ﻓﮑﺮش را ﻣﺤﺪود ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﭘﺲ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ »ﺗﻮ ﭼﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﯽ؟« و ﺟﻮاﺑﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﺑﻪ آن ﻣﻮﺿﻮع ﻓﮑﺮ ﻧﮑﺮده‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮم ﺧﯿﻠﯽ وﻗﺘﻬﺎ ﺑﺎﻋﺚ رَﺷﮑﻢ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﭼﻮن‬ ‫ﺑﻮدم و ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه ﭘﯿﺪاﯾﺶ ﺷﺪه‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺿﻮع دﯾﮕﺮی ﮐﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺒﮏ و ﺗﮑﻨﯿﮏ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ‪ ،‬اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻦ ﮐﺎرﻣﻨﺪ ادارهی ﻧﻘﺎﺷﯽﮐﺮدن ﻧﯿﺴﺘﻢ؛ ﮐﻪ ﺻﺒﺢ ﭘﺸﺖ ﻣﯿﺰم ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﮐﺎر‬ ‫دﯾﺮوز را ﺑﮑﻨﻢ‪ ،‬ﺑﻌﺪازﻇﻬﺮ ﺑﺮﮔﺮدم ﺧﺎﻧﻪ و ﭼﺮت ﺑﺰﻧﻢ و ﺑﻌﺪ ﮐﻪ ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪم‪،‬‬ ‫ﻣﮑﺰﯾﮑﯽ را ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ‪ ،‬ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﺪ ﮐﻪ رﻧﮕﯽ ﮐﻪ روی ﺑﻮم‬ ‫از آب و ﻫﻮا و ﻣﺤﯿﻂ ﺧﻮدش اﺳﺖ‪ .‬ﯾﺎ ﻧﻘﺎﺷﺎن اروﭘﺎﯾﯽ‪،‬‬ ‫ﻫﻨﺪی‪ ،‬ﭼﯿﻨﯽ و ژاﭘﻨﯽ‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺳﺒﮑﻬﺎی ﻣﺪرن ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ وارد ﻫﻨﺮ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﯽﺷﻮد ﻓﻬﻤﯿﺪ‬ ‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﻘﺎﺷﯽ‪ ،‬ﻫﻨﺪی اﺳﺖ ﯾﺎ ژاﭘﻨﯽ‪.‬‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽ و ﻫﻨﺮ اﯾﺮاﻧﯽ ﻫﻢ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮم را‬ ‫از ﺑﺘﻪﺟﻘﻪ و اﯾﻦ ﺟﻮر ﭼﯿﺰﻫﺎ ُﭘﺮ ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬روح ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫ﺑﺮوم ﭘﺎرک و ﺑﺎ دوﺳﺘﺎﻧﻢ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﻦ اﯾﻦ ﺗﮑﺮارﻫﺎ را دوﺳﺖ ﻧﺪارم‪ .‬ﺗﮑﺮار‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﺎﯾﺪ در ﮐﺎرﻫﺎ ﺑﯿﺎﯾﺪ‪ .‬و اﯾﻦ ﺑﺎ ﻧﮕﺎهﮐﺮدن‪ ،‬دﻗﺖ و‬ ‫ﺳﺎل ﭘﯿﺶ ﮐﻪ ﮔﺮﻓﺘﺎر اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﺷﺪه ﺑﻮدم و وﻗﺘﯽ ﭘﺎی ﺳﻪﭘﺎﯾﻪ ﻣﯽﻧﺸﺴﺘﻢ‪،‬‬ ‫ﺷﻤﺎ و ﻫﻨﺮ ﺷﻤﺎ ﺷﻮد‪ ،‬ﻫﺮﺟﺎی دﻧﯿﺎ ﮐﻪ اﺛﺮ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ‬ ‫ﻣﻨﺠﻤﺪم ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮای ﻫﻤﯿﻦ ذﻫﻨﻢ ﻣﺪام دﻧﺒﺎل ﮐﺎر ﻧﻮ ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﺣﺘﺎ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﻢ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﺑﺎ ﺧﻮدم ﮔﻔﺘﻢ »اﯾﻦﺟﻮری ﻧﻤﯽﺷﻪ!« ﺷﺮوع ﮐﺮدم ﺑﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ﺷﺒﯿﻪ ﺷﻌﺮ‪.‬‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻦ‪ .‬ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻮﺷﺘﻢ؛ ﭼﯿﺰی‬ ‫ﯾﮏ ﺳﺎل ﻃﻮل ﮐﺸﯿﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﯾﮏ روز ﺑﻪ ﺧﻮدم ﮔﻔﺘﻢ »ﺑﺴﻪ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﭼﯽ؟‬ ‫اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﭼﯽ؟« و ﺧﻮدم را ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﮐﺮدم و ﺑﺮﮔﺸﺘﻢ ﺑﻪ ﻧﻘﺎﺷﯽ؛ ﺑﺎ رﻧﮕﻬﺎی‬ ‫ﺗﻨﺪ‪ ،‬ﻏﻠﯿﻆ و ﺷﻔﺎف‪ ،‬ﻗﺮﻣﺰ‪ ،‬ﺳﺒﺰ‪ ،‬آﺑﯽ‪.‬‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﯾﺠﺎد ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬وﻗﺘﯽ آن روح‪ ،‬ﺳﺎﮐﻦ ﺗﺎﺑﻠﻮی‬ ‫درآﯾﺪ‪ ،‬ﻣﯽﺷﻮد ﻓﻬﻤﯿﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ اﯾﺮاﻧﯽ ﺧﺎﻟﻘﺶ ﺑﻮده‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪ .‬ﺷﻤﺎ وﻗﺘﯽ اﻧﯿﻤﯿﺸﻨﻬﺎی ﻣﻦ را ﻫﻢ‬ ‫ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ‪ ،‬اﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ را درﺷﺎن ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﺪ‪ ،‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻪ دﯾﺎﻟﻮگ دارﻧﺪ و ﻧﻪ ﻧﺮﯾﺸﻦ‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺨﻮد ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی ﮔﻮﮔﻦ و ونﮔﻮگ‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﺧﻮردﮔﯽ ﺳﺎده‬ ‫آن اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﻧﻤﯽداﻧﻢ از ﮐﺠﺎ آﻣﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺜﻞ ﯾﮏ‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﻓﻮت ﮐﺴﯽ ﻧﺒﻮد‪ .‬ﭼﻮن ﻣﻦ اﺻﻼ ﻣﺮگ را ﺗﺤﻮﯾﻞ‬ ‫از ﻫﻮا‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻮد‪ ،‬از‬ ‫ﻧﻤﯽﮔﯿﺮم‪ .‬ﺣﺘﻤﺎً دﯾﺪهاﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدم وﻗﺘﯽ ﻋﺰﯾﺰی را از دﺳﺖ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻨﺎر ﻗﺒﺮ‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﻮی ﺳﻪﻣﺘﺮ در ﺳﻪﻣﺘﺮ ﺑﺴﺎزد‪ ،‬ﻫﻤﻪاش ﺳﯿﺎه و ﯾﮏ‬ ‫اﯾﻦ ﮐﺎر را ﻧﮑﺮدهام‪ ،‬ﺣﺘﺎ ﺑﺮای ﭘﺪرم‪ ،‬ﺣﺘﺎ ﺑﺮای ﻣﺎدرم‪ .‬ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ‬ ‫ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺪام ﻧﻘﺎﺷﯽ و ﮐﺪام اﺛﺮ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر اﺳﺖ‬ ‫دوﺳﺖ دارم ﻋﺒﺎس ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﯽﮔﻔﺘﯿﻢ و ﻣﯽﺧﻨﺪﯾﺪﯾﻢ و ﺷﻮﺧﯽ‬ ‫ﻧﻮآوری ﺗﮑﻨﯿﮑﯽ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﻤﻪﭼﯿﺰ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﯽروﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻔﻦ را ﮐﻨﺎر ﻣﯽزﻧﻨﺪ و ﺑﺮای ﺑﺎر آﺧﺮ آن ﻋﺰﯾﺰ را ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﺮﮔﺰ‬ ‫زﻧﺪهﺑﻮدﻧﺸﺎن ﻫﻤﯿﺸﻪ در وﺟﻮدم ﺑﻤﺎﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮ ﻣﺰار ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ ﻫﻢ ﻧﺮﻓﺘﻪام‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ‪ ،‬ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺮاﯾﻢ زﻧﺪه ﺑﻤﺎﻧﺪ‪ .‬زﻧﺪﮔﯽ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺮاﯾﻢ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎن زﻧﺪﮔﯽای ﮐﻪ در ﮐﺎرﻫﺎی ﻋﺒﺎس ﺟﺮﯾﺎن دارد و در ﮐﺎرﻫﺎی ﺧﻮدم ﻧﯿﺰ‪.‬‬ ‫ﻣﯽرود روی دﯾﻮار ﻣﻮزهﻫﺎ و ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ درﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ اﯾﺮادی ﻧﺪارد اﮔﺮ ﯾﮏ ﻧﻘﺎش اﯾﺮاﻧﯽ ﯾﮏ‬ ‫ﻧﻘﻄﻪی ﺳﻔﯿﺪ ﺑﮕﺬارد آن وﺳﻂ‪ ،‬اﻣﺎ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺎرﯾﺦ‬ ‫و ﺑﺮ دﯾﻮار ﻣﻮزهﻫﺎ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ؛ ﻫﻨﺮ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ دارد‪ :‬ﺻﻨﻌﺖ ﻫﻨﺮ ﯾﺎ ﺷﻨﺎﺧﺖ اﺑﺰار‪،‬‬ ‫ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻫﻨﺮ و ﺧﻼﻗﯿﺖ‪ .‬ﺧﯿﻠﯿﻬﺎ دوﺗﺎی اول را دارﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ در‬ ‫ِ‬ ‫‪۳۳‬‬
‫ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ‪ .‬دﻧﺒﺎﻟﻪرواﻧﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ از ﺑﺪﯾﻬﺎی ﺣﺮاﺟﯿﻬﺎ‪،‬‬ ‫و ﻫﻤﺴﺮﺷﺎن را ﻣﻦ ﺑﺎ ﺳﺒﮏ و ﺗﮑﻨﯿﮏ‬ ‫ﯾﮏ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﺑﻪ ﻗﯿﻤﺖ ﮔﺮان ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺑﺎ ﺧﻮدش ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬ ‫ﻧﯿﺴﺘﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺎری ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺎر‬ ‫ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺑﺎزﺗﻮﻟﯿﺪ اﯾﻦ دﻧﺒﺎﻟﻪروﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬وﻗﺘﯽ ﺟﻮاﻧﯽ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‬ ‫ﻣﻦ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺑﮑﺸﻢ و ﻧﺎﻧﻢ را ﺑﯿﻨﺪازم ﺗﻮی روﻏﻦ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫دﻟﯿﻞ ﻣﻦ ﺧﯿﻠﯽ ﮐﻢ در ﺣﺮاﺟﯿﻬﺎ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ ﻧﻮآورﯾﻬﺎی ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﮐﺎرﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﺧﯿﻠﯽ ﻫﻢ‬ ‫و ﺟﺎﻟﺒﯽ دارﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﯿﻬﺎ ﺧﯿﻠﯽ ﺳﺆالﺑﺮاﻧﮕﯿﺰﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‬ ‫ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ« ﻣﺎرﮐﺰ ﭼﻨﺎن‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ‪» .‬ﺻﺪ ﺳﺎل‬ ‫ِ‬ ‫و ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ اﯾﻨﻬﺎ ﻣﺰهی ﻫﻨﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻞ ﮔﺮدوﯾﯽ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﺎن و ﭘﻨﯿﺮ ﻣﯽﺧﻮرﯾﻢ‪ .‬ﺑﯿﺸﺘﺮ اﯾﻦ ﻧﻮآورﯾﻬﺎ و اﺗﻔﺎﻗﻬﺎ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ دﺳﯿﮑﺎ را ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻓﯿﻠﻤﻬﺎی‬ ‫ﺑﯽﺟﻬﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ »دزد دوﭼﺮﺧﻪ« ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﻓﯿﻠﻢ ﻣﻬﻤﯽ‬ ‫اﺳﺖ و ﻫﻨﻮز ﻣﯽﺗﻮان از ﺗﻤﺎﺷﺎﯾﺶ ﻟﺬت ﺑﺮد‪ .‬روی ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫اﺻﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﺑﺎزار ﮐﺎر ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﭘﻮﻟﻬﺎی ﺧﻮﺑﯽ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﻣﯽآﯾﻨﺪ و ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﭘﺮﺗﺮهی ﺧﻮدﺷﺎن‬ ‫ﻫﻢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۳۴‬‬ ‫ﺧﻮدم را ﺑﮑﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ روزﻫﺎ‬ ‫ﮐﻤﺘﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﺧﻮاﻧﻢ ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮب اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻀﯿﻬﺎﯾﺸﺎن ﻓﮑﺮﻫﺎی ﺧﯿﻠﯽ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺐ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺧﻮدم ﺑﮑﺸﻢ‪ .‬اﻣﺎ ﻣﻦ ﻫﯿﭻوﻗﺖ ﺣﺎﺿﺮ‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ از اﯾﻦ ﮐﻪ اﻓﮑﺎرم را ﻣﻨﺤﺮف ﮐﻨﺪ ﻓﺮار‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮی روﯾﻢ ﮔﺬاﺷﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻢ ﻧﮑﻨﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻤﺖ آن ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺮوم‪ .‬اﯾﻦ روزﻫﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫ﺻﻔﺤﻪی ﺣﻮادث روزﻧﺎﻣﻪﻫﺎ را ﻣﯽﺧﻮاﻧﻢ‬ ‫و ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮔﻮش ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ .‬ﻧﻪ از آن‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﻬﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ و ﻧﻮﺳﺘﺎﻟﮋﯾﮏ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺟﺪﯾﺪ و ﮐﻤﺘﺮ ﺷﻨﯿﺪهﺷﺪه؛‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ روز‬ ‫رپ‪ ،‬ﻫﺎوس‪ ،‬ﻫﯿﭗﻫﺎپ‪،‬‬ ‫ِ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﺗﺮﮐﯽ‪ ،‬اﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬اﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺧﻮدﻣﺎن را ﻫﻢ ﺧﯿﻠﯽ‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﮐﺎﻣﮑﺎرﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻨﺎن و‬ ‫دوﺳﺖ دارم؛‬ ‫ً‬ ‫ﻓﻌﻼ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪام‬ ‫ﺧﯿﻠﯿﻬﺎی دﯾﮕﺮ‪ .‬اﻣﺎ‬ ‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ‪.‬‬ ‫درﺣﺎلﺣﺎﺿــﺮﻣﺸﻐﻮلآﻣﺎدهﮐﺮدن‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬ ‫ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎی‬ ‫‪۳۵‬‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﻔﺘﮕﻮی‬ ‫اﻧﻮﺷﻪ ﺻﺎدﻗﯽآزاد‪ ،‬ﺣﺴﻦ ﮐﺮﯾﻢزاده‪،‬‬ ‫ﻣﺠﺘﺒﺎ رﻓﯿﻌﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪی ﮐﺮﯾﻢزاده‪،‬‬ ‫ﻧﺎدر داودی و ﻧﺎزﯾﻼ ﻟﺒﺎف اﺳﺖ‪.‬‬ ‫»ﭘﺮﻧﺪهﻫﺎ«‬ ‫ﻫﺴﺘﻢ‪ .‬ﺧﯿﻠﯽ دوﺳﺘﺸﺎن دارم و ﺧﯿﻠﯽ‬ ‫ﺑﺮاﯾﺸﺎن وﻗﺖ و اﻧﺮژی ﻣﯽﮔﺬارم‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪی‬ ‫ﮐﻪ اﻧﮕﺸﺘﻢ درد ﻣﯽﮔﯿﺮد و از ﮐﺎر ﻣﯽاﻓﺘﺪ‪.‬‬ ‫اﻣﺎ ﻣﻦ از رو ﻧﻤﯽروم‪ .‬ﺑﺎ دﺳﺖ دﯾﮕﺮم ﮐﺎر‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﯿﻦﺟﺎ ﻫﻢ ﻣﯽﻣﺎﻧﻢ؛ در وﻃﻦ‪،‬‬ ‫در ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺟﺎی دﻧﯿﺎ‪ .‬و ﺑﻪ ﺧﻠﯿﺞ ﻫﻤﯿﺸﻪ‬ ‫ﻓﺎرس ﺳﻮﮔﻨﺪ ﻣﯽﺧﻮرم ﮐﻪ راﺿﯽام‬ ‫‪۱۳۸۰‬‬ ‫ﻧﮕﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺒﺰ‪ ،‬ﮐﺎرﮔﺎه ﺷﺨﺼﯽ‬
‫]��د����[‬ ‫]��در ا��ا���� [‬ ‫�����فــ ���ش‬ ‫�� ���� �� زا��‬ ‫‪۳۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﻧﺸﺎندادن ﭼﻨﺪﯾﻦ‬ ‫ﭘﺮان در آﺳﻤﺎن‬ ‫ﭘﺮﻧﺪهی ّ‬ ‫ﭘﻬﻨﺎور‪ ،‬ﺑﺮای اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ‬ ‫ﮐﻪ آﯾﺎ »اﻧﺴﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در‬ ‫ﭘﻨﺎه ﻧﻮﻋﯽ آزادی ﭘﺮﻧﺪهوش‬ ‫ﺑﯽﻗﯿﺪوﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻌﺎدت‬ ‫ﭘﺎﯾﺪار دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ؟« ﺟﻮاﺑﯽ‬ ‫ﺗﺪارک ﻧﺪﯾﺪه اﺳﺖ‬ ‫آﻗﺎی ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﯾﮏ »ﻓﯿﻠﺴﻮف ــ ﻧﻘﺎش«‬ ‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ آنﭼﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎزﻣﯽﮔﺮدم ﺑﻪ‬ ‫آﺛﺎر ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻔﮑﺮات او‬ ‫ﯾﺎ »اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻓﻠﺴﻔﯽ« را ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺧﻮدﺧﻮاﺳﺘﻪی او ﺑﺎ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ‪ ،‬ﺑﺎ زﻧﺪﮔﯽ و ﻣﺮگ‪،‬‬ ‫ﺗﻤﺎمﻋﯿﺎر اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪون ﻫﯿﭻ ﺷﮏ و ﺷﺒﻬﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬ ‫ﮐﺴﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ »ﻓﻠﺴﻔﻪ« ﯾﺎ »ﺗﻔﮑﺮات ﻓﻠﺴﻔﯽ«‬ ‫ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﮐﻪ دﯾﮕﺮی‪» ،‬ﻣﻨﻈﺮه« را ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و »ﻣﻨﻈﺮهﺳﺎز« اﺳﺖ‪ ،‬ﯾﺎ دﯾﮕﺮی ﮐﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬و ﻣﺤﺼﻮل ﮐﻠﻨﺠﺎر رﻓﺘﻨﻬﺎی ﻧﻪﭼﻨﺪان‬ ‫ﺑﺎ ﺑﻮد و ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻋﺪل و ﻇﻠﻢ‪ ،‬ﺑﺎ آزادی و اﺳﺘﺒﺪاد‪،‬‬ ‫ﺑﺎ ﺟﺒﺮ و اﺧﺘﯿﺎر‪ ،‬ﺑﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ و واﻗﻌﯿﺖ‪ ،‬ﺑﺎ زﻣﺎن‪،‬‬ ‫»دردﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ« را ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و »ﻧﻘﺎش‬ ‫و زﻣﺎن در زﻣﺎن‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻓﻠﺴﻔﯿﺪن او اﺳﺖ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ‬ ‫را ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و »ﻧﻘﺎش ﻏﯿﺮﻣﻮﺿﻮﻋﯽ«‬ ‫اﺑﺰارﻫﺎی ﻫﻨﺮ ﻧﻘﺎﺷﯽ‪ .‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ‪،‬‬ ‫اﺟﺘﻤﺎعﮔﺮا« اﺳﺖ‪ ،‬و دﯾﮕﺮی ﮐﻪ »ﻣﺠﺮدات«‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﭼﺮا ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﺄﮐﯿﺪ دارم ﺑﮕﻮﯾﻢ‬ ‫ﻋﻄﻒ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ از ﻓﻠﺴﻔﻪ دادﯾﻢ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ‬ ‫ﻋﻤﺪهی ﻋﻤﻠﮑﺮدﻫﺎی ذﻫﻦ ﻧﻘﺎش را در اﺧﺘﯿﺎر‬ ‫»ﻓﯿﻠﺴﻮف ــ ﻧﻘﺎش« و ﻧﻪ »ﻧﻘﺎش ــ ﻓﯿﻠﺴﻮف«‪،‬‬ ‫ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و ﯾﺎ ﺑﻪ ﺗﺼﺮف ذﻫﻦ ﻓﻌﺎل و‬ ‫ﺳﺨﺖ ﻣﻐﻠﻮب ﺗﻔﮑﺮات و اﺣﺴﺎﺳﺎت ﻓﻠﺴﻔﯽ‬ ‫ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﻪ‬ ‫ﻫﺮﮔﺰ از ﯾﺎد ﻧﺒﺮﯾﻢ ﮐﻪ آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫اﺳﺎﺳﺎً و ﻋﻤﻮﻣﺎً ﭘﺎﺳﺦ ﻧﻤﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﻃﺮح ﭘﺮﺳﺶ‬ ‫ﻋﻠﺘﺶ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ آﻗﺎی ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪،‬‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮﮔﺮ ﻧﻘﺎش آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ آن ﮐﻪ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺴﻔﯽ درون را ﺑﻪ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و اﮔﺮ ﮔﻬﮕﺎه ﺷﮏ و ﺑﺎورﻫﺎی ﻣﺮﮐﺐ‬ ‫ﺗﻤﺎﯾﻼت ﻧﻘﺎﺷﺎﻧﻪی ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺣﯿﻄﻪی ﻓﻠﺴﻔﻪ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﺳﺨﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺆاﻟﻬﺎی ﮐﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻗﻄﻌﯿﺖ‬ ‫ﺑﯿﺮون‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻄﻪی ﻃﺮح و رﻧﮓ ﺑﮑﺸﺎﻧﺪ و ﻧﻪ‬ ‫»اﻧﺴﺎن اﯾﺮاﻧﯽ« ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﻪ اﻣﺎ ﻧﻪ اﻟﺰاﻣﺎً‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ﻏﺎﻟﺒﺎ‪ ،‬ﺑﻪ دﻻﯾﻞ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻞﮐﺮده‪ ،‬ﻋﻠﯽاﻻﺻﻮل و‬ ‫ﺗﺎرﯾﺨﯽ‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺣﺘﺎ ﻃﺒﯿﻌﯽ‪،‬‬ ‫اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﻓﻠﺴﻔﯽاﻧﺪﯾﺶ‪ ،‬و ﮔﺎه ﭼﻨﺎن ﺑﻪ‬ ‫او‪ ،‬ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺳﻮی ﻧﻮﻋﯽ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽراﻧﺪ‪ ،‬اﯾﻦ‬ ‫ﻧﺪارد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﻋﺘﻘﺎدی اﺳﺖ درﺑﺎرهی ﺳﺎزهﻫﺎ‪.‬‬ ‫درﺳﺖ اﺳﺖ‪ :‬ﺑﺮای آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﭘﺮﻧﺪهی در‬ ‫ﺣﺎل ﭘﺮواز‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﺳﻮای ﭘﺮﻧﺪهی ﺧﺴﺘﻪی‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪ دارد‪ .‬ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬در ﻧﻬﺎﯾﺖ‬ ‫ﺳﺎدﮔﯽ اﻣﺎ از ژرﻓﺎ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﮔﻮﯾﯽ‬ ‫ﺳﺎدﮔﯽ‪ ،‬ﭘﺮﻧﺪهای ﭘﺮان‪ ،‬ﻧﻤﺎد رﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ‪ ،‬و‬ ‫آﻗﺎی ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﯾﮏ ﻓﯿﻠﺴﻮف ــ ﻧﻘﺎش ﺑﻪ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﺎ ﻧﺸﺎندادن ﭼﻨﺪﯾﻦ ﭘﺮﻧﺪهی ﭘﺮان در‬ ‫»ﻧﯿﭽﻪ«ای اﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯿﻬﺎی ﺣﯿﺎت‪.‬‬ ‫ﭘﺮﻧﺪهی ﻓﺮوﻣﺎﻧﺪه‪ ،‬ﻧﻤﺎد ﻓﺮوﻣﺎﻧﺪﮔﯽ‪ ،‬اﻣﺎ آﻗﺎی‬ ‫ﺗﻤﺎم ﻣﻌﻨﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻪ ﯾﮏ اﻓﻼﺗﻮن؛ ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ‬ ‫آﺳﻤﺎن ﭘﻬﻨﺎور‪ ،‬ﺑﺮای اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﮐﻪ آﯾﺎ »اﻧﺴﺎن‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺴﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺸﺎرﻫﺎی ﻓﻠﺴﻔﯽ‬ ‫ﺑﯽﻗﯿﺪوﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻌﺎدت ﭘﺎﯾﺪار دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ؟«‬ ‫ﺧﯿﺎم ﯾﮏ »ﻓﯿﻠﺴﻮف ــ ﺷﺎﻋﺮ« ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﻌﻨﯽ‬ ‫درون ﺧﻮد را در ﺻﻮرت ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﻣﺘﺠﻠﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫»ﺣﻘﯿﻘﺖ« ﻋﺮﺻﻪی ﻓﻠﺴﻔﻪ اﺳﺖ و‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﭘﻨﺎه ﻧﻮﻋﯽ آزادی ﭘﺮﻧﺪهوش‬ ‫ﺟﻮاﺑﯽ ﺗﺪارک ﻧﺪﯾﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﯿﻮهای ﻓﻠﺴﻔﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم ﭘﺮواز روﺑﻪرو ﺷﺪه‬ ‫»واﻗﻌﯿﺖ« ﻣﯿﺪاﻧﮕﺎه ﻋﻠﻢ‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮن‬ ‫و اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم را ﻫﻤﭽﻮن ﭘﺮﺳﺸﯽ ﻓﻠﺴﻔﯽ اﻣﺎ‬ ‫ﺣﻖ‬ ‫آن ﭘﻬﻨﻪ »واﻗﻌﯿﺖ« و »ﺣﻘﯿﻘﺖ«‪ ،‬ﻫﺮدو‬ ‫ِ‬ ‫اﯾﻦﺟﺎ‪ ،‬اﮔﺮ ﺗﺤﻠﯿﻠﻬﺎی ﻣﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ آن ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫ﻧﻔﺲ زﻧﺪﮔﯽ ﭘﻬﻨﻪای را در اﺧﺘﯿﺎر دارد ﮐﻪ در‬ ‫ﺑﺎ واژهﻫﺎ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬در‬ ‫ﺣﻀﻮر دارﻧﺪ‪ ،‬و ﻋﻠﺖ وﺟﻮدی و ﮐﺎرﮐﺮد‪ .‬ﮔﺎه در‬ ‫ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ﺳﺎزهﻫﺎی ﻓﻠﺴﻔﯽ آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﯽرزﻣﻨﺪ‪ ،‬ﮔﺎه ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻫﻢﮔﺎم ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪،‬‬ ‫اﺳﺖ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ــ ﺗﻔﺴﯿﺮی‪ ،‬و ﻧﻪ ﯾﮑﺴﺮه ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ‪ ،‬و‬ ‫ﻧﻪ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎً ﻣﻮرد ادﻋﺎی آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ .‬و ﺑﺎ ﮐﻤﯽ‬ ‫ﺗﻘﺎﺑﻞ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‪ ،‬ﮔﺎه ﻫﻢﺳﻮ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﮔﺎه‬ ‫آﺷﺘﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﺣﺪت ﻣﯽرﺳﻨﺪ‪ ،‬و ﮔﺎه ﭼﻨﺎن‬ ‫ﻧﺘﺎﯾﺠﯽ ﺑﻪﻧﺴﺒﻪ اﺳﺘﻮار ﺑﺮﺳﯿﻢ‪ ،‬اﯾﻦ اﻣﺮ‪ ،‬اﻣﺮی‬ ‫ﯾﮑﯽ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﯽ‪ ،‬در اﯾﻦ ﺧﻄﻪ‪ ،‬واﻗﻌﯿﺖ‪،‬‬ ‫دﻗﺖ و ﺣﻮﺻﻠﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺣﺲ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺻﺎدﻗﯽ در‬ ‫ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ ،‬ﺟﺰ واﻗﻌﯿﺖ‪.‬‬ ‫ﻟﺠﻮﺟﺎﻧﻪ ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ رﯾﺸﻪﻫﺎی ﺣﻘﯿﻘﺖ‪،‬‬ ‫ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ‪ ،‬زﻣﺎﻧﯽ ﺟﺰ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و‬ ‫ﺟﺴﺖوﺟﻮ اﺳﺖ؛ ﺟﺴﺖوﺟﻮﯾﯽ ﺳﺮﺳﺨﺘﺎﻧﻪ و‬ ‫‪۳۷‬‬
‫رﯾﺸﻪﻫﺎی ﻣﻌﻨﺎ‪ ،‬رﯾﺸﻪﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ‪ ،‬زﻣﺎن‪ ،‬رﻧﺞ‪ ،‬آزادی‪ ...‬و داﺋﻤﺎً ﻫﻢ در‬ ‫ﻣﻌﺮض "ﭼﺮاﯾﯽ"ﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬و ﻫﺮ اﻧﺴﺎن ﺳﺎدهی ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎت‬ ‫ﻋﺎﻟﯽ ﻓﻠﺴﻔﯽ و ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﻧﺮﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮ‪ ،‬ﭼﻨﺎن‬ ‫ﮐﻪ ﻋﺮض ﮐﺮدﯾﻢ‪ ،‬ﻓﯿﻠﺴﻮف ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬و اﮔﺮ ﺟﻬﺖ ﻃﺮح ﭘﺮﺳﺸﻬﺎی ﺧﻮد‪ ،‬ﯾﮑﯽ‬ ‫از اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪ ،‬ﻋﻄﻒ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻫﻤﺎن اﺑﺰار‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان او را‬ ‫»ﻓﯿﻠﺴﻮف از ﻃﺮﯾﻖ آن اﺑﺰار« داﻧﺴﺖ‪ .‬ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺧﯿﺎم ﻣﺎ‪ ،‬و ﻣﻮﻟﻮی ﻣﺎ‪ ،‬ﮐﻪ‬ ‫ﻓﺮدرﯾﮏ وﯾﻠﻬﻠﻢ ﻧﯿﭽﻪ ﻫﻢ ﻓﻠﺴﻔﻪ را ﺑﻪ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﺑﺮده اﺳﺖ‪ ،‬و ﻋﻤﺪﺗﺎً‬ ‫ﺷﺎﻋﺮاﻧﻪ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ؛ و ﺑﺎخ ﻧﯿﺰ‪ ،‬در ﺑﺴﯿﺎری از آﺛﺎر ﺧﻮد‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﯾﺎری‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬از ﻋﻈﻤﺖ ﻫﺴﺘﯽ و ﺷﮑﻮه ادراکﻧﺸﺪﻧﯽ ﺧﺪاوﻧﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﯾﮏ ﺑﺎر دﯾﮕﺮ‪ ،‬واﻗﻌﯿﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺖ را ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮔﯿﺮﯾﻢ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺄﻟﻪی‬ ‫ﺑﻮدن ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮ ﺷﻮﯾﻢ‪ :‬اﮔﺮ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪی‪ ،‬در‬ ‫ﻓﻠﺴﻔﯽ‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﻫﯿﺘﻠﺮ‪ ،‬اﺳﺘﺎﻟﯿﻦ ﯾﺎ آﺧﺮﯾﻦ‬ ‫ﯾﮏ اﺛﺮ ﺧﻮد‪ ،‬ﺳﺘﻤﮕﺮﯾﻬﺎی ﺷﺨﺺ ﻣﻌﯿﻨﯽ‪،‬‬ ‫ﺳﻠﻄﺎن اﯾﺮان زﻣﯿﻦ را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬اﯾﻦ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﯾﮏ واﻗﻌﯿﺖ ﻋﯿﻨﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﻠﻤﻮس‪ ،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﮔﺮ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪی‪ ،‬در آﺛﺎر‬ ‫ﺧﻮد‪ ،‬اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﮐﻠﯽ را ﻋﻨﻮان ﮐﻨﺪ ﮐﻪ »ﭼﺮا ﻧﻈﺎم ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪی ﺳﺘﻢ‬ ‫ﻣﯽﮔﺮدد؟« و »آﯾﺎ اﺻﻮﻻً ﭼﻨﯿﻦ ﮔﺮدﺷﯽ وﺟﻮد دارد ﯾﺎ اﯾﻦ ارادهﻫﺎی ﺳﺎﻗﻂ‬ ‫ﯾﺎ ﺿﺪ ارادهﻫﺎی ﺑﺸﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺘﻢ را ﻫﻤﭽﻮن اﻣﺮی ﺟﺒﺮی ﻣﻘﺪر ﮐﺮده‬ ‫اﺳﺖ؟« و »آﯾﺎ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺳﺮاﻧﺠﺎم‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﮑﻠﯽ از ﻋﺪاﻟﺖ ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪی ﭘﺎﯾﺪار دﺳﺖ‬ ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﯾﺎﻓﺖ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ؟« در اﯾﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ را در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻋﻨﻮان‬ ‫ﮐﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ در ﻗﻠﻤﺮو ﻓﻠﺴﻔﻪ‪.‬‬ ‫ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ آﺛﺎر آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﻪ وﺿﻮح ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﺎش ﻣﺎ‪،‬‬ ‫ﺳﺮﺷﺎر از ﺳﺆال اﺳﺖ و ﺳﺆاﻟﻬﺎی او ﻫﻢ در ﺑﺎب ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﺰﺋﯽ روزﻣﺮه‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﭘﺮﺳﺸﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻠﯽ‪ ،‬در ﺑﺎب ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺣﯿﺎت‪ ،‬ﻧﻈﺎم ﻫﺴﺘﯽ‪،‬‬ ‫زﯾﺒﺎﯾﯽ‪ ،‬زﻣﺎن‪ ،‬ﻇﻠﻢ‪ ،‬اﺧﻼق‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎ‪ ،‬آراﻣﺶ‪ ،‬آزادی‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ‪ ،‬ﻗﺪرت‪ ،‬اﯾﻤﺎن‪،‬‬ ‫اﻣﯿﺪ‪ ...‬در اﯾﻦﺟﺎ ﻓﻬﺮﺳﺘﯽ از ﺳﺎزهﻫﺎی اﺻﻠﯽ و ﺑﻨﯿﺎدی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدهی‬ ‫آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ را اراﺋﻪ ﻣﯽدﻫﻢ و در ﺑﺎب ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ واژهﻫﺎ و اﺻﻄﻼﺣﺎت‬ ‫ﮐﻪ آﻧﻬﺎ را »اﻟﻔﺒﺎی ﻓﻠﺴﻔﻪی ﺻﺎدﻗﯽ« ﻣﯽﻧﺎﻣﯿﻢ‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﻣﯽدﻫﻢ‪.‬‬ ‫اﻣﺎ اﮔﺮ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪی‪ ،‬در آﺛﺎر‬ ‫ﺧﻮد‪ ،‬اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﮐﻠﯽ را‬ ‫ﻋﻨﻮان ﮐﻨﺪ ﮐﻪ »ﭼﺮا ﻧﻈﺎم‬ ‫ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪی ﺳﺘﻢ‬ ‫ﻣﯽﮔﺮدد؟«‬ ‫و »آﯾﺎ اﺻﻮﻻً ﭼﻨﯿﻦ ﮔﺮدﺷﯽ‬ ‫وﺟﻮد دارد ﯾﺎ اﯾﻦ ارادهﻫﺎی‬ ‫ﺳﺎﻗﻂ ﯾﺎ ﺿﺪ ارادهﻫﺎی‬ ‫ﺑﺸﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺘﻢ را‬ ‫ﻫﻤﭽﻮن اﻣﺮی ﺟﺒﺮی ﻣﻘﺪر‬ ‫ﮐﺮده اﺳﺖ؟«‬ ‫و »آﯾﺎ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺳﺮاﻧﺠﺎم‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫ﺷﮑﻠﯽ از ﻋﺪاﻟﺖ ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪی‬ ‫ﭘﺎﯾﺪار دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﯾﺎﻓﺖ‬ ‫ﯾﺎ ﺧﯿﺮ؟«‬ ‫در اﯾﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ را در‬ ‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﮐﺮده اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ در ﻗﻠﻤﺮو ﻓﻠﺴﻔﻪ‬ ‫ﺳﯿﺐ‬ ‫ﭘﺮﻣﺼﺮفﺗﺮﯾﻦ ﺳﺎزه در آﺛﺎر ﺻﺎدﻗﯽ اﺳﺖ و ﯾﮑﯽ از ﭘﺮﺑﺎرﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﺳﺎزهﻫﺎ‪ ،‬و ﻧﻤﺎدی ﭼﻨﺪوﺟﻬﯽ و ﭘﺮﮐﺎر‪ .‬ﺳﯿﺐ اﺻﻄﻼﺣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﻏﻠﺐ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪﻫﺎی ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﮐﺎرﮐﺮدی ﻣﺆﺛﺮ و اﺑﺪی ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﯿﺐ‪،‬‬ ‫زﻣﺎﻧﯽ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ در ﻣﺨﺎﻃﺮه‪ ،‬زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺧﺪﺷﻪﭘﺬﯾﺮ‪ ،‬رﻫﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺑﺎروری و ﮐﻤﺎل‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﮐﻤﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺣﺘﺎ ﯾﮏ دم ﺑﯽدﻏﺪﻏﻪ ﻧﺰﯾﺴﺘﻪ اﺳﺖ؛ ﺑﻠﻮری اﺳﺖ‬ ‫ﺑﺴﯿﺎر ﺷﮑﺴﺘﻨﯽ و ﺿﺮﺑﻪﭘﺬﯾﺮ‪ .‬آنﻗﺪر ﻇﺮﯾﻒ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﺎه‪ ،‬ﻧﮕﺎه ﻫﻢ آن را‬ ‫ﺧﺮاش ﻣﯽدﻫﺪ ﯾﺎ ﻟﮑﻪدار ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﯿﺐ ﻣﻮﺟﻮدی اﺳﺖ ﺳﺮﺷﺎر از ﻋﻄﺮ و‬ ‫رﻧﮓ و زﻧﺪﮔﯽ‪ ،‬ﻟﻄﺎﻓﺖ و ﻇﺮاﻓﺖ‪ ،‬اﻣﺎ در ﻣﺤﺎﺻﺮهی ﮐﯿﻨﻪﻣﻨﺪان و ﺑﺪﮐﺎران و‬ ‫ﺳﺘﻤﮕﺮان‪ .‬ﺳﯿﺐ ﻫﻤﭽﻮن اﻧﺴﺎن‪ ،‬از ﯾﮏ ﺳﻮ ﻣﻈﻬﺮ زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﻃﻬﺎرت اﺳﺖ‬ ‫و از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ‪ ،‬داﺋﻤﺎً ﻣﻮرد ﺗﻬﺎﺟﻢ ﻋﻮاﻣﻞ ﻧﻔﯽ و ﻣﺨﺮب‪ .‬ﺑﻪ ﮐﺮﻣﻬﺎ ﻧﮕﺎه ﮐﻦ‬ ‫زﯾﺒﺎﯾﯽ درون و ﺑﯿﺮون ﺻﻮرت و ﻣﻌﻨﺎ را ﻣﻮرد ﺑﯽﺣﺮﻣﺘﯽ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﻪ ﺑﯽرﺣﻤﺎﻧﻪ‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫و ﺗﺠﺎوز ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺗﺎ آنﺟﺎ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ در‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻮزهﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﻧﻘﺎﺷﯽ از آﻏﺎز ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺗﺎ ﮐﻨﻮن‪،‬‬ ‫ﺳﯿﺐ را اﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﻓﻠﺴﻔﯽ و ﭘﺮﺑﺎروﺑﺮ و ﻫﻤﻪﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ »ارﯾﮏ ﻧﯿﻮﺗﻦ« در ﮐﺘﺎب »ﻣﻌﻨﺎی زﯾﺒﺎﯾﯽ«‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ‬ ‫ﮐﻪ آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﮔﺎﻣﻬﺎی ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻠﻨﺪی در ﺧﻂ ﺑﺎزآﻓﺮﯾﻨﯽ ﺳﯿﺐ و ﻣﻌﻨﺎ‬ ‫ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ آن و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﭘﺮﺑﺎرﺗﺮ ﮐﺮدن ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺸﺮی ﺑﺮداﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫آب‬ ‫آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻋﻤﺪهای در ﮐﺎرﮐﺮد واﻗﻌﯽ و ﻧﻤﺎدﯾﻦ آب ﻧﺪاده‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻗﺪﯾﻢ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و ﻫﻨﻮز ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و در ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫ﺳﺎﻣﯽ ﻣﺎ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد دارد‪ :‬ﻣﻈﻬﺮ‬ ‫ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ و اﻟﺘﻘﺎﻃﯽ آرﯾﺎﯾﯽ ــ‬ ‫ِ‬ ‫روﺷﻨﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺻﻔﺎ‪ ،‬روﯾﺶ‪ ،‬اﻣﯿﺪ‪ ،‬ﻃﻬﺎرت‪ ،‬ﻧﻤﺎد زﻧﺪﮔﯽ‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﺮای آب ﻫﻤﺎن‬ ‫اﻋﺘﺒﺎری را ﻗﺎﺋﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺳﻼﻣﯽ ﻣﺎ‪ ،‬ﺻﺮاﺣﺘﺎً‪ ،‬ﺑﺮای آن ﻗﺎﺋﻞ اﺳﺖ‪:‬‬ ‫»از آب ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ«‪ .‬ﭘﺎک اﺳﺖ و ﭘﺎکﮐﻨﻨﺪه‪ .‬آب ﺳﺮﺷﺎر از‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻪ ﻣﺴﻠﻂ ﺑﺮ زﻧﺪﮔﯽ و ﻧﻪ ﺧﻮاﻫﺎن ﺗﺴﻠﻂ‪ .‬در ﺧﺎﮐﺴﺎری‪،‬‬ ‫‪۳۸‬‬ ‫ﻣﻮﻻﯾﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺧﺸﮑﯽ و ﺗﺸﻨﮕﯽ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺘﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﺪاﻟﺖ‪ ،‬ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۳۹‬‬
‫‪۴۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫آب را ﻣﻮرد ﺗﻬﺎﺟﻢ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ ،‬و ﻧﻘﺎش ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﺑﻮدﻧﺶ‪ ،‬آن را ﻗﺪری ﺑﺎ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻓﺮاﻃﺒﯿﻌﯽ ﻫﻢراه ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺧﺸﮑﯽ ﻧﺸﻮد‪ .‬در ﻓﻠﺴﻔﻪی‬ ‫ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ‪ .‬ﻣﻦ ﻣﻄﻤﺌﻨﻢ‪ ،‬ﻣﯽداﻧﻢ ﮐﻪ آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﻋﻨﺎﺻﺮ‬ ‫ﻓﺮﺷﺘﻪی ﻧﮕﻬﺒﺎن آﺑﻬﺎ‪ ،‬ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ از آب ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮی آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﯿﭻوﺟﻪ‬ ‫اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﮏ ﻧﻤﺎد ﮐﻬﻨﻪ و ﻗﺪﯾﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫آب ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺑﻮده ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﯾﮏ ﻧﻘﺎش »درﯾﺎﺳﺎز« ﯾﺎ »درﯾﺎﭼﻪﺳﺎز«‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴﺄﻟﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺎدﻗﯽ‪،‬‬ ‫اﯾﻦ ﻧﻤﺎد ﺣﯿﺎت و اﻣﯿﺪ را‪ ،‬ﺑﺎ وﺟﻮد ﺧﺸﮑﯿﻬﺎ و‬ ‫ﺧﺸﻮﻧﺘﻬﺎی ﻣﺴﻠﻂ ﺑﺮ ﭘﺮدهﻫﺎﯾﺶ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ در ﮔﻮﺷﻪ و ﮐﻨﺎر ﻧﮕﻪ ﻣﯽدارد‪ .‬ﻣﺨﺎﻃﺐ‬ ‫ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﮋدهی روﯾﺶ و ﺑﺎروری اﺳﺖ و ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﻣﺮگ و‬ ‫ﭘﺎﯾﺪاری از ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺳﻼﻣﯽ را ﺑﺎ ﺗﻪرﻧﮕﯽ از ﺑﺎورﻫﺎی ﻣﺬﻫﺒﯽ‪،‬‬ ‫در ﻗﻠﺐ ﺧﻮد دارد‪ .‬اﺑﺮ‪ ،‬ﯾﮑﯽ از زﻧﺪهﺗﺮﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ اﯾﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫و ﺑﺎور اﺳﺖ‪.‬‬ ‫درﺧﺖ‬ ‫اﮔﺮ اﺑﺮ‪ ،‬ﻓﻀﺎﺳﺎز ﺑﻼﻣﻨﺎزﻋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ »ﻣﮋدهی وﺻﻞ« ﺑﺎ‬ ‫ﺧﻮد ﻣﯽآورد؛ ﻣﮋدهی ﺑﺎرش و روﯾﺶ و ﺑﺎﻟﺶ‪ ،‬ﺳﺎﯾﻪ و ﺳﺮور‪،‬‬ ‫»درﺧﺖ« ﻧﺘﯿﺠﻪ و ﺣﺎﺻﻞ ﺣﻀﻮر اﺑﺮ اﺳﺖ و آب‪ .‬درﺧﺘﻬﺎی‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﻢﺷﮑﻞ‪ ،‬ﺳﺎده‪ ،‬ﺻﻤﯿﻤﯽ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪی ﮐﻮدﮐﺎﻧﻪ و‬ ‫ﺣﻖ دارد ﺑﮕﻮﯾﺪ‪» :‬آﯾﺎ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺷﻌﺎرﻫﺎ ﮐﻪ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﻓﺴﻔﺮی ﭘﺮﻧﺸﺎط‪ ،‬زﯾﺮ ﺳﺎﯾﻪی اﺑﺮﻫﺎی‬ ‫ﻣﻬﺮﺑﺎن‪ ،‬ﺑﺎ رﻧﮕﻬﺎی ﺳﺒﺰ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺎرانزای ﭘﻨﺒﻪای‪ ،‬دﻗﯿﻘﺎً و ﺻﺮﯾﺤﺎً و ﺑﻪ ﺻﺪ زﺑﺎن‪ ،‬ﺳﺨﻦ از آن‬ ‫ﻫﻢ ﺻﺎدر ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ؟« ﭼﺮا‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﺒﺎﯾﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺐ ﻧﻮر ﮔﺸﻮد و اﯾﻦ ﭘﻨﺠﺮهﻫﺎ را ﺑﺎز ﻧﮕﻪ داﺷﺖ‪.‬‬ ‫در ﺑﺎب اﺑﺮ و آب و رﯾﺸﻪ ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﭘﺎ را از ﺧﻄﻪی‬ ‫ﭘﺮﺳﺸﻬﺎی ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺑﯿﺮون ﻧﻤﯽﻧﻬﺪ و آﯾﺎ اﺣﮑﺎﻣﯽ‬ ‫ﮐﺮد ﮐﻪ آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﻃﺮاح ﻧﺎاﻣﯿﺪﯾﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و‬ ‫ﭘﺮﺳﺸﻬﺎﯾﺶ را ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ﯾﺄس ﭘﺎﯾﺪار ﻣﻄﺮح‬ ‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ »ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﺼﺎﺋﺐ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﻨﻮز ﻣﯽﺗﻮان در ﮔﻮﺷﻪﻫﺎﯾﯽ از ﻗﻠﺐ‪ ،‬ﭘﻨﺠﺮهﻫﺎﯾﯽ‬ ‫ﮔﻞ‬ ‫ﮔﻞ ﭼﯿﺰی اﺳﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ درﺧﺖ و ﻃﺒﯿﻌﺘﺎً ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﯿﻞ‬ ‫ﺑﻪ روﯾﺶ و زﯾﺒﺎﯾﯽ‪ .‬در واﻗﻊ‪ ،‬آنﭼﻪ ﻣﺴﺄﻟﻪی اﺻﻠﯽ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﻣﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻧﺴﺎن ﻣﺴﺌﻮل‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬روﯾﺶ اﺳﺖ و اﺻﺮار در روﯾﯿﺪن و ﺑﺎﻟﯿﺪن و ﻗﺪ ﮐﺸﯿﺪن‪.‬‬ ‫ﺳﺨﻦ اﮐﺜﺮ ﻣﺮدم اﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪ زﻣﺎن ﻣﺎ اﺳﺖ و‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻟﺠﺒﺎزی و ﭘﺎﻓﺸﺎری ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﯿﺰی‪ ،‬رﯾﺸﻪﻫﺎ را‬ ‫ﻋﺼﺮ ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﻗﻄﻊ اﻣﯿﺪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ« و اﯾﻦ ﺳﺨﻦ‪،‬‬ ‫ﺳﺨﻦ آﻟﺒﺮ ﮐﺎﻣﻮ ﻓﯿﻠﺴﻮف وﺟﻮدﮔﺮا اﺳﺖ ﮐﻪ‪:‬‬ ‫»ﻣﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﻧﺎاﻣﯿﺪی رﺿﺎ ﻧﺪادهام‪«.‬‬ ‫اﺑﺮ‬ ‫ﻧﯿﺮوﯾﯽ از ﻧﮋاد آب اﺳﺖ‪ ،‬وﻟﯽ »آﺳﻤﺎﻧﯽ«‬ ‫رﯾﺸﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻟﺠﺎج و ﻣﺒﺎرزه وادار ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﮔﺎه‪ ،‬اﮔﺮ ﺑﺎ ﺣﻮﺻﻠﻪ ﻧﮕﺎه و ﺗﻌﻘﯿﺐ‬ ‫ﻧﺎﺗﻮان‬ ‫ﺮ ﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ‬ ‫ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﯾﮏ رﯾﺸﻪی ﺑﺴﯿﺎر ﻻﻏ ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﺟﺎن در ﻣﺨﺎﻃﺮه‪ ،‬ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ آب‪،‬‬ ‫ﯾﮏ ﮔﻞ ﺷﻤﻌﺪاﻧﯽ ﻧﯿﻤﻪ‬ ‫ِ‬ ‫رﻃﻮﺑﺖ‪ ،‬اﺑﺮ‪ ،‬ﺑﺎران‪ ،‬درﯾﺎ‪ ،‬ﭼﺸﻤﻪ‪ ،‬ﻗﻄﺮه‪ ،‬و ﯾﺎ ﻻاﻗﻞ ﻧﺠﺎت از‬ ‫‪۴۱‬‬
‫ﺧﻔﮕﯽ در ﺗﻦ ﭼﻮب و ﺳﻨﮓ و ﺳﯿﻤﺎن‪ ،‬ﭼﻪ راﻫﯽ را ﻃﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﺗﻦ ﺑﻪ ﭼﻪ‬ ‫اﺳﺐ ﺳﺎزهای اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﯿﭻ ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫ﺳﻔﺮی ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬و ﭼﻪ ﻣﺘﻪوار ﺳﻮراخ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﭼﻪ ﺳﻮﻫﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﺮاﺷﺪ‪،‬‬ ‫و ﭼﻪ ﻃﻨﺎبوار ﻃﯽ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ ﺣﻘﯿﻘﺘﺎً ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﯾﮑﺪﻧﺪﮔﯽ و ﺧﯿﺮهﺳﺮی‬ ‫ﻧﻤﺎدوارﮔﯽ ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﯿﺰش و اﺑﻌﺎد ﮔﺴﺘﺮدهای‬ ‫درﺧﺘﻬﺎ‪ ،‬ﮔﻠﻬﺎ‪ ،‬آﺑﻬﺎ و رﯾﺸﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻗﺪری ﺻﺒﻮری و ﺣﻮﺻﻠﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ‪ ،‬و‬ ‫ﻫﻨﺮی ــ روانﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽﺷﻮد‬ ‫و اﻣﯿﺪی ﮐﻪ در اﻋﻤﺎق ﻗﻠﺐ ﻧﻘﺎش ﻣﻮج ﻣﯽزﻧﺪ‪ .‬ﮐﺸﻒ ارﺗﺒﺎط ﻣﯿﺎن اﺑﺮﻫﺎ‪،‬‬ ‫آنﮔﺎه ﺧﻮاﻫﯿﻢ دﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻧﻘﺎﺷﯽ‪ ،‬در ﻃﻮل ﺗﺎرﯾﺦ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ از رﯾﺸﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﻧﮑﺸﯿﺪه اﺳﺖ و از آن‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺎزهای ﮔﻮﯾﺎ و ﻓﻠﺴﻔﯽ‪ ،‬ﺑﻬﺮه ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﺳﺐ‬ ‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻮد را از آن ﺑﺮﮐﻨﺎر ﻧﮕﻪ دارد؛ اﺳﺐ ﺑﺎ‬ ‫ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺳﺎزهﻫﺎی‬ ‫ﮐﻪ ﻧﻘﺎﺷﯽ را وﺳﻮﺳﻪ ﻧﮑﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻧﻘﺎﺷﺎن‬ ‫رد ﭘﺎی ﺗﺴﻠﺴﻞ را ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﮔﻤﺎن ﻣﻦ‪،‬‬ ‫داﯾﺮهﻫﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﮐﺎﻣﻞ و ﯾﮑﺴﺮه ﺑﺴﺘﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﭽﻮن ﺟﺰوهای ﺳﺮﺷﺎر از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ و ﻣﻘﺎﺻﺪ‬ ‫ﻋﺒﻮر از ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎ‪ ...‬اﺳﺐ‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪاﻧﻪی ﻫﺪفدار اﺳﺖ‪ .‬ﻓﯽاﻟﻤﺜﻞ‬ ‫‪۴۲‬‬ ‫ﻣﺎ در آﺛﺎر ﻓﻠﺴﻔﯽ آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ‬ ‫ﺳﺒﺰﯾﻨﮕﯽ و ﻃﺮاوت و ﭘﺮواز ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﻣﻤﻠﻮ از‬ ‫زدن دارﻧﺪ‪ .‬آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ از اﺳﺐ‪ ،‬ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻬﺮه ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ در ﻫﻤﻪ ﺣﺎل‪ ،‬اﺳﺐ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺗﺴﻠﺴﻞ‬ ‫ﻓﺮاواﻗﻊﮔﺮا را ﮐﻪ ﺣﺮﻓﯽ ﺑﯿﺶ از »ﺻﻮرت«‪ ،‬ﺑﺮای‬ ‫اﺳﺐ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﭽﻮن اﺑﺮ و آب و درﺧﺖ‪ ،‬ﻧﻤﺎد آﺳﻤﺎﻧﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﺳﺐ‪ ،‬ﻧﯿﺮو‬ ‫واروﻧﮕﯽ‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﻓﻌﺎلﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﺳﺎزهﻫﺎی ﻣﻌﻨﻮی آﻗﺎی‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪی ﮐﻪ‬ ‫اﻧﮕﺎر‪ ،‬اﯾﻦ ﻧﻘﺎش را‪،‬‬ ‫ﻧﯿﻤﯽ از ﻋﻤﺮ‪،‬‬ ‫آوﯾﺨﺘﻪ از آﺳﻤﺎن‬ ‫ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬ ‫ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﺳﺒﻘﺖ از ﺧﻮﯾﺶ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ درﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ دواﯾﺮ »ﺗﻮﻟﺪ‪ ،‬زﻧﺪﮔﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﺮگ« را ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ‪ ،‬ﺑﺴﺘﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ َاﺷﮑﺎل‬ ‫ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﯾﺎ اﺻﻄﻼح ﻓﻠﺴﻔﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﮔﺎه‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬و ﻓﺸﺎر و ﻣﯿﻞ ﺑﻪ درﻧﻮردﯾﺪن‪ ،‬ﮔﺬﺷﺘﻦ‪ ،‬ﺟﻬﯿﺪن‪ ،‬ﭘﺮواز ﮐﺮدن ﺑﯽﺑﺎل‪،‬‬ ‫ﻧﻤﺎد ﺣﺮﮐﺖ اﺳﺖ و ﺑﯽﺗﺎﺑﯽ و آﺷﻔﺘﻪﺣﺎﻟﯽ و‬ ‫درون اﯾﻦ داﯾﺮهﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻤﻠﻮ از روﯾﺶ و‬ ‫ﺗﺎرﯾﮑﯽ و ﮐﺪورت و ﺧﺸﮑﯽ و ﻏﻢ‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ ﺿﻤﻦ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻃﺮح داﺋﻢ اﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬ﻣﺎﯾﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ روﯾﺶ و ﻃﺮاوت را ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ‬ ‫‪۴۳‬‬ ‫ﺑﺮﻧﻤﯽﺧﯿﺰد‪ .‬آنﭼﻪ در آﯾﻨﻪ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺎن‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻘﺮﯾﺐ‪ ،‬ﻓﻘﻂ از ﺻﻮرت درﺷﺖ ﺧﻮد در‬ ‫از ﭼﻨﺪ ﺳﺎزهی اﺻﻠﯽ و اﺳﺎﺳﯽ دﯾﮕﺮ در‬ ‫آوﯾﺨﺘﮕﯽ‪ ،‬ﻟﻨﮕﺮ و ﻗﻼب‪ ،‬ﺳﭙﺮ‪ ،‬ﭘﺮ‪ ،‬دوﻻﯾﮕﯽ‪ ،‬ﭘﻮﻧﺰ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ آنﻗﺪر اﺷﯿﺎی واروﻧﻪ و آنﻗﺪر واروﻧﮕﯽ دارد ﮐﻪ ﻧﯿﺎزی‬ ‫ﺟﺎﻣﻪﻫﺎی ﻧﻈﺎﻣﯽ و ﻗﺎﺟﺎری‪ ،‬ﮔﻮی و‬ ‫او(‪ ،‬ژوﮐﻮﻧﺪ )ﻟﺒﺨﻨﺪ ژوﮐﻮﻧﺪ ﯾﺎ ﻣﻮﻧﻮﻟﯿﺰا(‪ ،‬آﺑﺸﺎر‬ ‫ﻣﻌﻨﻮی آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪی ﮐﻪ اﻧﮕﺎر‪ ،‬اﯾﻦ ﻧﻘﺎش را‪ ،‬ﻧﯿﻤﯽ از ﻋﻤﺮ‪،‬‬ ‫و ﮐﻼﻫﺨﻮد‪ ،‬ﺳﻨﮓ و ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪن‪ ،‬ﭼﻮب و‬ ‫ﭼﯿﺰی اﺳﺖ ﮐﻪ اﺻﺎﻟﺖ را ﻧﻔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﭼﯿﺰی وﯾﺮان ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻪ ﻏﺮﺑﺖ‬ ‫ﺣﺬف )ﺳﺮ‪ ،‬دﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺎ‪ ،‬ﺳﺎﯾﻪ(‪ ،‬ﭘﯿﭽﮏ‪ ،‬روﯾﺶ‪،‬‬ ‫آل ﺧﺮاﻓﺎت(‪ ،‬ﺗﻮﻟﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺳﺎزه‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ِ‬ ‫ً‬ ‫ﮐﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ‪ ،‬ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺛﺎﺑﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺸﻬﺎ و وﻇﺎﯾﻒ‬ ‫ﯾﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻗﺪاﻣﺎت اﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻨﺪ‪ .‬در ﺗﺴﻠﯿﻢ و ﺳﺘﻤﮕﺮی‪ ،‬ﺗﺎرﯾﮑﯽ و ﻏﻢ‬ ‫ﻫﺴﺖ و در ﻣﺒﺎرزه و اﯾﺴﺘﺎدﮔﯽ‪ ،‬روﯾﺶ و اﻣﯿﺪ‪.‬‬ ‫واروﻧﮕﯽ‬ ‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﻌﯿﻨﯽ اﺷﺎره ﮐﻨﻢ‪ .‬واروﻧﮕﯽ ﯾﮑﯽ از ﻓﻌﺎلﺗﺮﯾﻦ ﺳﺎزهﻫﺎی‬ ‫آوﯾﺨﺘﻪ از آﺳﻤﺎن ﻧﮕﻪ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﮑﺘﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮ واروﻧﮕﯽ‪،‬‬ ‫اﻓﺘﺎده‪ ،‬ﺑﯽﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﯿﻬﻮدﮔﯽ و ﺑﻄﻼن ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬واروﻧﮕﯽ‬ ‫را ﻫﻤﭽﻮن ﻧﺎاﻣﯿﺪی ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺗﺴﻠﯿﻢ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺑﻪ ﺗﺤﺴﯿﻦ آن‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺮون آﯾﻨﻪ‪.‬‬ ‫آﺛﺎر آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﻓﻘﻂ ﻧﺎم ﻣﯽﺑﺮم‪:‬‬ ‫ﮔﻮﯾﭽﻪ‪ ،‬ﻣﺎر‪ ،‬ﮐﺮم‪ ،‬ﭘﺮﻧﺪه‪ ،‬ﺧﻨﺠﺮ و ﺷﻤﺸﯿﺮ‬ ‫ﭼﻮﺑﯿﻨﮕﯽ‪ ،‬ﻗﺎﯾﻖ‪ ،‬ﻣﺎﻫﯽ‪ ،‬ﻧﯿﺰه‪ ،‬ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ‪ ،‬ﭘﻨﺠﺮه‪،‬‬ ‫زﻣﺎن‪ ،‬ﺳﺎﻋﺖ ﺷﻨﯽ‪ ،‬ﺳﺎﯾﻪ‪ ،‬ﻣﺎه‪ ،‬ﺑﺸﻘﺎﺑﻬﺎی‬ ‫ﻗﺪﯾﻤﯽ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺻﻮرت درﺷﺖ ﻧﻘﺎش )ﺻﺎدﻗﯽ‪،‬‬ ‫ﭘﺮدهﻫﺎﯾﺶ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ(‪،‬‬ ‫ﺗﻌﻠﯿﻖ‬ ‫و‬ ‫ﯾﺎ ﻣﯿﺦ ﯾﺎ ﮔﻞﻣﯿﺦ‪ ،‬راه‪ ،‬دون ﮐﯿﺸﻮت )ﯾﺎ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ‬ ‫و آﺑﺸﺎر ﻧﻮر‪ ،‬آل )ﯾﺎ ﺑﺨﺘﮏ ﯾﺎ ﻫﺮﭼﯿﺰی ﻓﺮﺿﯽ‬ ‫ﺧﺎص ﺧﻮد را ﻫﻤﭽﻮن واژه اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﺪ و‬ ‫ﻧﻘﺸﻬﺎ و وﻇﺎﯾﻔﯽ ﺻﺮﻓﺎً اﺣﺴﺎﺳﯽ ــ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﯾﺎ‬ ‫ﻃﺒﯿﻌﺖﮔﺮاﯾﺎﻧﻪ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬
‫ﻋﮑﺲ ﺗﻮی دﺳﺖ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫اﺛﺮ ﻣﺤﺴﻦ راﺳﺘﺎﻧﯽ اﺳﺖ‬ ‫]��د����[‬ ‫]ا��ا��������[‬ ‫����ان ا��� را‬ ‫��� ا��‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﻧﯿﮏﺑﺨﺘﯿﻬﺎی ﻣﻦ از دﺳﺖ روزﮔﺎر در ﺳﺎل ‪ ۱۳۵۰‬رﻗﻢ ﺧﻮرد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﮑﺎری ﺑﺰرگﻣﺮد ﮔﺮاﻓﯿﮏ اﯾﺮان رﻓﺘﻢ‪،‬‬ ‫ﻣﺮﺗﻀﺎ ﻣﻤﯿﺰ ﮐﻪ دﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻧﯿﻤﯿﺸﻦ »آنﮐﻪ ﺧﯿﺎل ﺑﺎﻓﺖ و آنﮐﻪ ﻋﻤﻞ ﮐﺮد« ﺷﺪهﺑﻮد‪ .‬ﮔﺮوﻫﯽ را‬ ‫دﻋﻮت ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻦ ﻫﻢ ﯾﮑﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﻮدم‪ .‬اﯾﻦ ﻫﻤﮑﺎری و ﺣﻀﻮر در ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮی ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن‪،‬‬ ‫ﺳﺒﺐ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺎن ﻫﻨﺮ اﯾﺮان ﺷﺪ ﮐﻪ ﯾﺎ در ﮐﺎﻧﻮن ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﯾﺎ در دورهﻫﺎی ﮐﻮﺗﺎه ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻓﯿﻠﻢ ﯾﺎ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﮐﺘﺎب ﻣﺸﻐﻮل ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ از ﺗﻤﺎمﺷﺪن ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺮﺗﻀﺎ ﻫﻢ‪ ،‬در ﮐﻨﺎر اﺳﺘﺎد دﯾﮕﺮم »ﻓﺮﺷﯿﺪ ﻣﺜﻘﺎﻟﯽ«‬ ‫در آﺗﻠﯿﻪی ﮔﺮاﻓﯿﮏ ﺑﺎ »ﻣﺼﻄﻔﺎ اوﺟﻰ« و »ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺪﻧﺎﻧﻰ« ﻫﻢﮐﺎر ﺷﺪم‪ .‬در ﭼﻬﺎر ﺳﺎﻟﯽ ﮐﻪ در ﮐﺎﻧﻮن ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدم‪،‬‬ ‫و ﻫﻢزﻣﺎن در دوران ﺗﺤﺼﯿﻞ در داﻧﺸﮑﺪهی ﻫﻨﺮﻫﺎی زﯾﺒﺎی داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻋﺰﯾﺰان ﺑﺴﯿﺎری را دﯾﺪم‪ ،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ‪،‬‬ ‫دوﺳﺘﯽ ﮐﺮدﯾﻢ و زﻧﺪﮔﯽ روﺷﻦ ﺷﺪ‪:‬‬ ‫اﺣﻤﺪرﺿﺎ اﺣﻤﺪی‪ ،‬ﻧﻮراﻟﺪﯾﻦ زرﯾﻦﮐﻠﮏ‪ ،‬ﻋﺒﺎس ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ‪ ،‬ﭘﺮوﯾﺰ دواﯾﯽ‪ ،‬ﻧﻔﯿﺴﻪ رﯾﺎﺣﻰ‪ ،‬ﺳﻮداﺑﻪ آﮔﺎه‪،‬‬ ‫ﺳﯿﺮوس ﻃﺎﻫﺒﺎز‪ ،‬م‪ .‬آزاد‪ ،‬ﭘﺮوﯾﺰ ﻧﺎدری‪ ،‬ﭘﺮوﯾﺰ ﺧﺎﺋﻒ‪ ،‬اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﺮوزش‪ ،‬اﺳﻔﻨﺪﯾﺎر ﻣﻨﻔﺮدزاده‪،‬‬ ‫ﺑﻬﺮام روﺣﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻧﯿﮑﻔﺮ‪ ،‬ﻓﺮﻫﺎد ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﯿﺮوز ﻣﻠﮏزاده‪ ،‬ﻣﻬﺪی ﺳﻤﺎﮐﺎر‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪون‬ ‫ﺷﻬﺒﺎزﯾﺎن‪ ،‬ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﺰاده‪ ،‬اﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎن‪ ،‬ﻣﺴﻌﻮد ﻣﻌﺼﻮﻣﯽ‪ ،‬ﺑﻬﺮوز ﻏﺮﯾﺐﭘﻮر‪ ،‬دان ﻻﻓﻮن‪،‬‬ ‫آراﭘﯿﻚ ﺑﺎﻏﺪاﺳﺎرﯾﺎن‪ ،‬اردوان ﻣﻔﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻬﺮام ﺑﯿﻀﺎﯾﻰ‪ ،‬ﻧﺎﺻﺮ ﺗﻘﻮاﯾﯽ‪ ،‬ﭘﺮوﯾﺰ ﮐﻼﻧﺘﺮی و‪...‬‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪.‬‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ ﺳﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ وارد داﻧﺸﮑﺪه ﺷﺪم ﺑﺴﯿﺎری از اﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰان ﻓﺎرغاﻟﺘﺤﺼﯿﻞ ﺷﺪه‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ و در داﻧﺸﮕﺎه ﻧﻤﯽدﯾﺪﻣﺸﺎن‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﺮف و ﺣﺪﯾﺜﺸﺎن ﻫﻨﻮز ﺑﺮ ﺳﺮ زﺑﺎﻧﻬﺎ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﺎ‬ ‫ﺟﻮاﻧﺎن ﭘﺮ ﺷﺮوﺷﻮر داﻧﺸﮑﺪه ﺑﻮدﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ در ﺟﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻣﺸﻐﻮل ﮐﺎر ﺷﺪﯾﻢ‪ .‬اﺗﺎق ﻣﺎ‬ ‫در ﺿﻠﻊ ﺟﻨﻮﺑﯽ ﻃﺒﻘﻪی دوم ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻧﺎﺻﺮ‪ ،‬ﻣﺸﺮف ﺑﻪ ﺣﯿﺎط ﺑﻮد و اﺗﺎق اﮐﺒﺮ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ در ﺿﻠﻊ ﺷﻤﺎﻟﯽ‪.‬‬ ‫ﻋﺼﺮﻫﺎی ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﻫﻤﻪ ﺑﺮای ﺧﻮردن ﻋﺼﺮاﻧﻪی ﻫﻨﺪواﻧﻪ و ﺧﺮﺑﺰه‪ ،‬ﺑﻪ اﺗﺎق ﻣﺎ‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺎرﮔﺎه ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻤﯿﺰ ﻣﯽآﻣﺪﻧﺪ و ﻫﻤﻪ‪ ،‬ﺷﺎدی ﺑﻮد و ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﯽ و دوﺑﺎره ﮐﺎر و ﮐﺎر‬ ‫و ﮐﺎر‪ .‬اﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ از ﻫﻤﺎن ﻣﻮﻗﻊ ﻧﻘﺎش ﻣﻌﺮوﻓﯽ ﺑﻮد؛ ﮐﺎرﮔﺎه ﭘﺮروﻧﻘﯽ داﺷﺖ‪ ،‬از ﮐﺸﯿﺪن‬ ‫ﺳﺮدر ﺳﯿﻨﻤﺎﻫﺎ دور ﺷﺪه ﺑﻮد و روی ﺷﯿﺸﻪﻫﺎی ﺑﺰرگ‪ ،‬ﺑﺮای ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی ﺑﺰرگ وﯾﺘﺮاى‬ ‫ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ؛ ﻫﻤﭽﻨﺎن از ﮔﻞوﺑﻠﺒﻠﻬﺎ و آدﻣﻬﺎی ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ از ﻧﮕﺎرﮔﺮی و ﻗﺼﻪﻫﺎی ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ‪.‬‬ ‫ﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﺼﺮی ﮐﻪ ﺗﺎ اﻣﺮوز دﺳﺘﻤﺎﯾﻪی ﮐﺎرﻫﺎی او ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬از ﺣﺎﻓﻈﻪی‬ ‫ﭼﻬﻞوﭘﻨﺞ ﺳﺎل ﮐﻪ ﭘﻬﻠﻮان اﮐﺒﺮ را ﭼﻪ در ﮔﻔﺘﺎر ﯾﺎ ﮐﺮدار ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻢ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎﯾﺶ ﻫﻤﭽﻨﺎن‬ ‫ً‬ ‫ِ‬ ‫اﺻﻼ ﭘﺮﮐﺎری ﺧﺎﺻﯿﺖ‬ ‫ﺧﻮد ﺧﻮدش؛ ﻣﻬﺮﺑﺎن‪ ،‬ﻃﻨﺎز‪ ،‬ﺑﺬﻟﻪﮔﻮ‪ ،‬ﺑﯽرﯾﺎ و ﭘﺮﮐﺎر‪.‬‬ ‫ﺧﻮدش اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﻧﺴﻞ او اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﯽﻗﺮار و ﭘﺮﮐﺎر‪ ،‬از ﺻﺒﺢ ﺗﺎ ﻏﺮوب‪ ،‬ﻫﻨﻮز‪ ،‬ﻫﺮروز‪ ،‬ﮐﺮﮐﺮهﻫﺎ را ﺑﺎﻻ ﻣﯿﺰﻧﺪ و ﻣﯽﻧﺸﯿﻨﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻘﺎﺷﯽﮐﺮدن و ﺳﺎﺧﺘﻦ ﮐﻔﺶ و ﺻﻨﺪﻟﯿﻬﺎی ﻏﺮﯾﺐ‪ .‬ﺑﻪ ﻗﻮل ﻓﺮﺷﯿﺪ ﻣﺜﻞ ﻗﻠﻢزﻧﻬﺎی ﺑﺎزار‬ ‫اﺻﻔﻬﺎن ﻣﺪام ﺑﺮ ﻧﻘﺮه ﻧﻘﺶ ﻣﯽزﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﺮ ارزش ﻧﻘﺮه ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ‪.‬‬ ‫دوﺳﺘﺶ دارم و ﺑﻪ دوﺳﺘﯽاش اﻓﺘﺨﺎر ﻣﯽﻛﻨﻢ‬ ‫‪۴۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫‪Photo by Nader Davoodi‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮی اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪاﻧﺪ؛ ﭼﻪ در ﺣﺎل و ﻫﻮای ﺳﻮررﺋﺎل و ﭼﻪ واﻗﻊﮔﺮا‪ .‬در اﯾﻦ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۵‬‬
‫‪۴۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۷‬‬ ‫]��د����[‬ ‫]����������ا��ی[‬ ‫در اﯾﻦ روزﻫﺎی ﭘﺮﻣﺸﻐﻠﻪی ﮐﺎری‪ ،‬ﻧﺎﮔﻬﺎن ﮐﺴﯽ ﺗﻠﻔﻨﯽ‬ ‫دﻻﯾﻠﺶ و ﺣﺮﮐﺘﻬﺎی آﻏﺎزﯾﻨﺶ در زﻣﯿﻨﻪی ﻣﺼﻮرﺳﺎزی و ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻓﯿﻠﻢ ﮐﻮﺗﺎه‬ ‫ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﯽ؟«‬ ‫ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﺮاغ او رﻓﺘﻪ و ﺑﺮای ﺳﭙﺮدن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﺘﯽ او را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﭘﺮﺳﺪ »درﺑﺎرهی ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزﯾﻬﺎی ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻔﺖ؛ ﺳﺎده‪ ،‬ﺑﯽ ﻫﯿﭻ ﭘﯿﺮاﯾﻪ و آﻻﯾﺸﯽ‪ .‬و ﺗﻮ ﺧﻮﺷﺤﺎل از اﯾﻦ ﮐﻪ زﻣﺎﻧﻪ‬ ‫در ﺻﻨﺪﻟﯽ ﻋﻘﺐ ﺗﺎﮐﺴﯽ ﺑﻪ زور ﺟﺎ ﻣﯽﺷﻮم‪ ،‬ﻫﻮا‬ ‫در ﺳﺎﻟﻬﺎی اﺑﺘﺪاﯾﯽ دﻫﻪی ﭘﻨﺠﺎه ﺑﻮد ﮐﻪ روزی آﻗﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﺮای ﮔﻔﺖوﮔﻮ‬ ‫ﺻﺪای ﻫﺪﻓﻮن ﻣﺴﺎﻓﺮ ﮐﻨﺎری ذﻫﻨﻢ را از آراﻣﺶ ﺑﺎز‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ دوﺳﺎﻟﻪی اﻧﯿﻤﯿﺸﻦ ﺑﻮدم‪ .‬اﯾﻦ اوﻟﯿﻦ دﯾﺪار ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﻦ ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﺑﻮد‪.‬‬ ‫اﺳﺖ و ﺻﺪای ﺻﺤﺒﺖ دو ﻣﺴﺎﻓﺮ دﯾﮕﺮ‪ .‬ﻓﺎﯾﻠﻬﺎی ذﻫﻨﯽام‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮان اﯾﻦ ﻧﻘﻞ را ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪهای از ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی ﻧﻘﺎﺷﯽاش ﻫﻢ ﺗﻌﻤﯿﻢ‬ ‫داد‪ .‬ﺧﻮدﻧﮕﺎرهﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﺎً ﺧﯿﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺘﺎ در آﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺷﻤﺸﯿﺮ ﻣﯽﮐﺸﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ‬ ‫ﺳﺮد اﺳﺖ و ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ ﺣﺠﯿﻢ‪ .‬ﺻﺪا از ﮐﺠﺎ ﻣﯽآﯾﺪ؟‬ ‫ﻣﯽدارد و ﺻﺪای رادﯾﻮی ﺗﺎﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ از ﺣﺪ ﻣﻌﻤﻮل‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪی ﻧﺎﻣﺮﺗﺒﻢ ﻫﯿﭻ ﮐﻤﮑﯽ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ؛‬ ‫ً‬ ‫ﺧﺼﻮﺻﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﭘﯿﺪاﮐﺮدن ﺟﺰوهای‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﯽ ﯾﺎ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻪای آن را ﻣﯽﮐﺎوم‪.‬‬ ‫ً‬ ‫ﺗﺎ دو روز دﯾﮕﺮ! اﺻﻼ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﯿﻠﻤﻬﺎﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﻼﺳﯽ آﻣﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ در آن ﻣﺸﻐﻮل ﮔﺬراﻧﺪن دورهی‬ ‫اﻧﮕﺎر ﺧﻮدش‪ ،‬ﺗﻤﺜﯿﻠﯽ از ﭼﻬﺮهی ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎن ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ‬ ‫ﭼﺸﻤﻬﺎ را ﻣﯽدراﻧﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﺎد‪ ،‬رﻓﺘﺎری ﺧﺼﻤﺎﻧﻪ دارﻧﺪ‪ .‬اﻧﮕﺎر ﺷﺮ ﻏﺎﯾﺐ اﺳﺖ‬ ‫و ﺧﯿﺮ ﺳﻌﯽ دارد ﻫﺮدو ﻧﻘﺶ را اﺟﺮا ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ ﺻﺎدﻗﯽ ﺗﻤﺎﻣﺎً ﺧﯿﺮ اﺳﺖ و‬ ‫ﺧﯿﺮﺧﻮاه‪.‬‬ ‫ﯾﺎدش ﻟﺤﻈﺎﺗﯽ را دلﺧﻮش دارم‪ .‬ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﻨﺎرش‬ ‫ﺑﻪ ﯾﺎد دارم دوﺳﺘﯽ را ﮐﻪ ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺎب ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎن را ﭼﻬﺎرﺧﺎﻧﻪ ﮐﺮده ﺑﻮد‪،‬‬ ‫ﺧﻮﻧﻪ ﺑﻮدم‪ .‬زﻧﮓ زدﻧﺪ‪ .‬اوﻣﺪه ﺑﻮدﻧﺪ دﻧﺒﺎﻟﻢ واﺳﻪ‬ ‫ﻓﮑﺮی ﺳﻤﻨﺎن ﺗﻬﯿﻪ ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﯾﺎد دارم ﮐﺘﺎب ﮔﺮدآﻓﺮﯾﺪ را ﺑﺎ آن زﻣﯿﻨﻪی ﻗﻬﻮهای‬ ‫آﺳﻮدهﺧﺎﻃﺮ ﺑﻮد و ﮔﻮش ﺑﻪ ﻃﻨﺰ ﺷﯿﺮﯾﻨﺶ داد‪» :‬ﺗﻮ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎزی‪ .‬زﻧﻢ ﮔﻔﺖ ﻣﮕﻪ ﺗﻮ ﺳﺮﺑﺎزی ﻧﺮﻓﺘﯽ؟ ﮔﻔﺘﻢ ﻧﻪ‪.‬‬ ‫ﮔﻔﺖ ﭼﺮا ﻧﮕﻔﺘﻪ ﺑﻮدی؟ ﮔﻔﺘﻢ ﻣﮕﻪ ﭘﺮﺳﯿﺪه ﺑﻮدی؟«‬ ‫ﺻﺪاﻗﺘﯽ ﺳﺮراﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺮاه آراﻣﺸﯽ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﯾﯽ‬ ‫ﻃﻨﺰآﻣﯿﺰ را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮت ﻣﯽآورد‪.‬‬ ‫ﺗﺎ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑﺰرگﺗﺮی را ﺑﺮای ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب در ﯾﮑﯽ از ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎی ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش‬ ‫رﻧﮕﺶ‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﺼﻠﺖ ﭼﻮﺑﯽﺑﻮدن ﺻﻔﺤﺎت ﮐﺘﺎب را ﺑﻪ ذﻫﻦ ﻣﯽآورد‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺷﻨﯿﺪم‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺗﺼﺎوﯾﺮ اﺻﻠﯽ را روی ﺻﻔﺤﻪﻫﺎی ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻪﻻ ﮐﺎر ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫آﺛﺎر ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﺟﻨﺎب ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮﺟﺎن ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬اﻟﺒﺘﻪ آﻧﻬﺎﯾﯽ را ﮐﻪ ﻣﻦ دﯾﺪهام‪،‬‬ ‫آﺛﺎر ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺬاﺑﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺬﻫﯿﺐ و ﻧﻘﺶﻣﺎﯾﻪﻫﺎ ﮐﺎر‬ ‫ﻫﻢﺳﻔﺮ ﺑﻮدﯾﻢ در ﺳﻔﺮ ﺳﻪ روزه ﺑﻪ ﺟﻨﻮب‪.‬‬ ‫ﺷﺪهاﻧﺪ‪ .‬در ﺗﻌﺪادی از ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﺗﺼﺎوﯾﺮ رواﯾﯽ داﺳﺘﺎن را ﻫﻢراﻫﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ؛‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮش ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﮐﯽ ﻣﯽﺷﻪ ﺑﺮﯾﻢ ﺧﻮﻧﻪ و‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺧﻮش ﻧﺸﺴﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬ﺻﺤﻨﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻓﯿﻠﻤﻬﺎﯾﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻫﻢ‪،‬‬ ‫در آﺧﺮﯾﻦ وﻋﺪهی ﻏﺬا دور ﻣﯿﺰ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ و ﻟﺒﺨﻨﺪی‬ ‫دﺳﺖﭘﺨﺖ ﺧﺎﻧﻢ رو ﺑﺨﻮرﯾﻢ؟«‬ ‫ﺳﺎدﮔﯽ و ﺻﻔﺎ و ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽاش‪ ،‬ﺑﺎ آن ﻧﮕﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪ دارد ﻫﻢﺧﻮان اﺳﺖ‪ .‬زﻧﺪه ﻧﮕﺎه داﺷﺘﻦ ﺧﺼﻠﺘﻬﺎی‬ ‫ﭘﻬﻠﻮاﻧﯽ و ﻏﺒﺎرروﺑﯽ از دوراﻧﯽ ﮐﻪ آﯾﯿﻦ ﻓﺘﻮت در ﻫﻤﻪی‬ ‫ﻋﺮﺻﻪﻫﺎ ﺟﺎری و روان ﺑﻮد‪ .‬در ﻫﻤﺎن ﺳﻔﺮ‪ ،‬درون ﻗﺎﯾﻖ‪،‬‬ ‫روی رودﺧﺎﻧﻪی اروﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ آﺑﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎ ﺷﺘﺎب از ﮐﻨﺎر ﻗﺎﯾﻖ ﻣﯽﮔﺬﺷﺘﻨﺪ ﺧﯿﺮه ﺷﺪه ﺑﻮدﯾﻢ‪ ،‬از‬ ‫ﺗﺼﺎوﯾﺮی ﮐﻪ ﺑﻪ ﯾﮏ دورهی ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻣﺸﺨﺺ اﺷﺎره دارﻧﺪ و در ﺿﻤﯿﺮ ﭘﻨﻬﺎن‬ ‫ﮐﺎدرﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺒﺎﯾﯽ دارﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﮐﺘﺎب اراﺋﻪ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬زﻣﯿﻨﻪﻫﺎی‬ ‫ﻏﻨﯽ ﻫﻨﺮ ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی اﯾﻦ ُﻣﻠﮏ را ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﻨﻨﺪه ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﯾﺎ اﮔﺮ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪی دﯾﮕﺮی ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻓﯿﻠﻤﻬﺎی ﺻﺎدﻗﯽ را ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮی‬ ‫زﯾﺒﺎﯾﯽ دﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻮر دﯾﮕﺮی ورق ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺮاﯾﻪی ﺗﺎﮐﺴﯽ را ﻣﯽﭘﺮدازم‪ .‬ﺻﻨﺪﻟﯽ ﮐﻨﺎر ﻣﻦ ﺧﺎﻟﯽ ﺷﺪه‪ .‬ﺟﻤﻠﻪﻫﺎﯾﯽ‬ ‫را روی ﮐﺎﻏﺬ ﻧﻮﺷﺘﻪام‪ .‬از ﺧﻮد ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ ﮐﻪ آﯾﺎ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻧﻮﺷﺘﻦ درﺑﺎرهی‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزﯾﻬﺎی ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ را دارم؟ ﺷﺎﯾﺪ ﻧﻪ‪ .‬ﭘﯿﺎده ﻣﯽﺷﻮم‬ ‫ﺳﺎدﮔﯽ و ﺻﻔﺎ و‬ ‫ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽاش‪ ،‬ﺑﺎ آن‬ ‫ﻧﮕﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ دارد‬ ‫ﻫﻢﺧﻮان اﺳﺖ‪ .‬زﻧﺪه ﻧﮕﺎه‬ ‫داﺷﺘﻦ ﺧﺼﻠﺘﻬﺎی ﭘﻬﻠﻮاﻧﯽ‬ ‫و ﻏﺒﺎرروﺑﯽ از دوراﻧﯽ ﮐﻪ‬ ‫آﯾﯿﻦ ﻓﺘﻮت در ﻫﻤﻪی‬ ‫ﻋﺮﺻﻪﻫﺎ ﺟﺎری و‬ ‫روان ﺑﻮد‬
‫‪۴۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۴۹‬‬ ‫»ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎن«‪» ،‬ﻋﺒﺪاﻟﺮزاق ﭘﻬﻠﻮان«‪» ،‬ﮔﺮدآﻓﺮﯾﺪ«‪،‬‬ ‫»ﻣﺎدر‬ ‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ«‪،‬‬ ‫»ﺳﻔﺮﻫﺎی‬ ‫ﺳﻨﺪﺑﺎد‬ ‫ﺑﺤﺮی«‪،‬‬ ‫»ﻫﻔﺖﺧﻮان رﺳﺘﻢ« و‪ ...‬ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﻧﻮن‬ ‫ﭘﺮورش ﻓﮑﺮی ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن‪ ،‬از ‪ ۱۳۴۹‬ﺗﺎ اواﺳﻂ‬ ‫دﻫﻪی ‪ ۶۰‬از ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮد‪.‬‬ ‫ﻧﯿﻤﻪی دوم دﻫﻪی ‪ ۴۰‬و ﻧﯿﻤﻪی اول دﻫﻪی ‪،۵۰‬‬ ‫ﻧﻘﻄﻪی ﻋﻄﻒ ﺑﺰرﮔﯽ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮن‪ ،‬ﻧﺨﺒﻪﻫﺎی زﻣﺎﻧﻪ را در ﺧﻮد ﺟﺎ داده ﺑﻮد‪ ،‬ﺗﺎ‬ ‫ﭘﺎﺑﻪﭘﺎی ﺟﺮﯾﺎﻧﻬﺎی ﻧﻮﮔﺮای دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺳﺎﻣﺎﻧﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺮای‬ ‫ﻫﻨﺮ و ادﺑﯿﺎت ﮐﻮدک و ﻧﻮﺟﻮان رﻗﻢ ﺑﺰﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل‬ ‫ﮔﺮدﻫﻤﺎﯾﯽ ﻧﺨﺒﻪﻫﺎی ﮐﺎﻧﻮن ﺑﻨﺎ ﻧﺪاﺷﺖ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﭘﯿﺶ‬ ‫ﻢ ﻣﺘﺄﺛﺮ از ﻓﻀﺎی‬ ‫از ﺧﻮد را ﺗﮑﺮار ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﺎﻧﺘﯽﻣﺎﻧﺘﺎﻟﯿﺴ ِ‬ ‫اروﭘﺎی ﻏﺮﺑﯽ‪ /‬آﻣﺮﯾﮑﺎ و اﻟﮕﻮﻫﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮی آن‪ ،‬ﺑﺮای‬ ‫ﻧﺴﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی اﯾﺮان ﻧﻮﯾﻦ را در‬ ‫ﻣﺴﯿﺮ آرﻣﺎنﮔﺮاﯾﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ــ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺟﺎری ﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫اﻟﮕﻮی ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﻧﺒﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻪﻋﻼوه ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﺎﻧﻮن ﻫﻤﮑﺎری‬ ‫ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬اﻏﻠﺐ ﺳﺎﺑﻘﻪای در ﻫﻨﺮ ﺑﺮای ﮐﻮدک ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدﻫﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺧﻮد را از ﺳﺮزﻣﯿﻨﻬﺎی‬ ‫دﯾﮕﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺤﺪوده وارد ﮐﺮدﻧﺪ؛ ﮔﺮوﻫﯽ از ﻫﻨﺮ ﺷﺮق‪،‬‬ ‫ﮔﺮوﻫﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺰرگﺗﺮ از زﯾﺒﺎﯾﯽﺷﻨﺎﺳﯽ ﺳﺮزﻣﯿﻨﻬﺎی‬ ‫اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ‪ ،‬و ﯾﮑﯽ دو ﺗﻦ ﻫﻢ از ﺳﺮﻣﺎﯾﻪی ﺗﺼﻮﯾﺮی‬ ‫ﻫﻨﺮ اﯾﺮان‪.‬‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﺷﯿﻔﺘﻪی ﻓﺮﻫﻨﮓ‪ ،‬ادﺑﯿﺎت‬ ‫و ﻫﻨﺮ اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎی رو ﺑﺮدن ﺑﻪ اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺮﮐﺰ ﻧﻘﺎﺷﯽ اﯾﺮاﻧﯽ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺮد و ﺑﯿﺶ از ﻫﻤﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽ دورهی ﻗﺎﺟﺎر و ﻣﻮﺗﯿﻔﻬﺎی ﮐﺘﺎبآراﯾﯽ‪ ،‬از ﻋﺼﺮ‬ ‫ﺗﯿﻤﻮری ﺑﻪ اﯾﻦ ﺳﻮ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل ﺟﺴﺖوﺟﻮﮔﺮی ﺻﺎدﻗﯽ ﺷﺒﺎﻫﺘﯽ‬ ‫ﺑﻪ رﻓﺘﺎر ﯾﮏ ﺷﺮقﺷﻨﺎش ﯾﺎ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﻫﻨﺮ ﻧﺪارد‪.‬‬ ‫�� ز��‬ ‫ز��ن‬ ‫ِ‬ ‫������‬ ‫]��د����[‬ ‫]�����ش �� ����ر [‬ ‫درﯾﺎﻓﺘﻬﺎی او از ﻫﻨﺮ اﯾﺮان ﻓﯿﺶﺑﺮداری ﯾﺎ ﮔﺮدآوری‬ ‫ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺳﺮﺷﺖ او اداﻣﻪی ﻃﺒﯿﻌﯽ‬ ‫روح و ﺟﻮﻫﺮهای اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان اﯾﺮاﻧﯽ وﺟﻮد‬ ‫داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬رﻓﺘﺎر او در ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی و ﻧﻘﺎﺷﯽ‪ ،‬ﺗﺼﻨﻌﯽ‬ ‫و از روی ﺗﮑﻠﻒ ﯾﺎ ﺷﺮح وﻇﯿﻔﻪ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ در‬ ‫دﻫﻪی ‪ ۶۰‬و اواﯾﻞ دﻫﻪی ‪ ،۷۰‬ﺑﻪﺷﮑﻠﯽ زﻧﻨﺪه در ﻫﻨﺮ‬ ‫ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان ﺗﺮوﯾﺞ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫او ﻫﺮﮔﺰ ژﺳﺖ اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد و ﻣﺎﺳﮏ‬ ‫ً‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ ﺑﺮﻋﮑﺲ‪ ،‬ﭼﻪ در‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻪ ﭼﻬﺮه ﻧﻤﯽزﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮﯾﻬﺎی ﺣﻤﺎﺳﯽ و ﭼﻪ در ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی ﺳﻮررﺋﺎل‬ ‫ﺑﻪﺗﻤﺎﻣﯽ و از درون‪ ،‬اﯾﺮاﻧﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﯾﺮاﻧﯽ‬ ‫ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬در ﻧﺘﯿﺠﻪ آﺛﺎرش ﻣﻨﺒﻊ زاﯾﺸﻬﺎی ﻣﮑﺮر و‬ ‫ﺟﺴﺖوﺟﻮﻫﺎی ﻏﺮﯾﺰی و ﺷﮕﻔﺖاﻧﮕﯿﺰ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻫﻨﺮ‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮﯾﻬﺎی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ اﺳﺖ از درﯾﺎﻓﺘﻬﺎی‬ ‫او از ﻧﻘﺎﺷﯽ ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﻗﺎﺟﺎر‪ ،‬ﺑﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻬﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮی‬
‫اوج ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی و ﺻﺤﻨﻪﭘﺮدازی ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﻪی‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮدآﻓﺮﯾﺪ ﮐﻪ از ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎن‬ ‫زن ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻟﺒﺎس ﻣﺮداﻧﻪ ﭘﻮﺷﯿﺪه و‬ ‫ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺳﻬﺮاب آﻣﺪه‪ .‬در ﻣﯿﺎﻧﻪی ﻧﺒﺮد‪ ،‬ﮐﻼه از‬ ‫ﺳﺮش ﻣﯽاﻓﺘﺪ و راز زﻧﺎﻧﻪاش ﺑﺮﻣﻼ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫در ﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﺻﺤﻨﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﯿﻨﻨﺪه در ﻋﺼﺮ ﭘﻬﻠﻮاﻧﯽ‬ ‫ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻏﻮﻃﻪور اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ اﯾﻦﻫﻤﻪ را ﺑﺎ‬ ‫رواﯾﺘﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻪ در ﭘﯿﮑﺮهای از ﻫﻨﺮ‬ ‫ﻗﺪﯾﻤﯽ و ﺑﻪ زﺑﺎن ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن‪ .‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ُ‬ ‫در ﻋﯿﻦ رﻋﺎﯾﺖ اﺳﻠﻮﺑﻬﺎی ﻧﻘﺎﺷﯽ اﯾﺮاﻧﯽ‪،‬‬ ‫ﻫﻢزﻣﺎن‪ ،‬ﺗﻤﺎم ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫را ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ :‬روﯾﮑﺮدﻫﺎی اﻣﺮوزی در‬ ‫ﻫﻨﺮ ﻓﯿﮕﻮراﺗﯿﻮ‪ ،‬ﺗﺮﺳﯿﻢ اﻣﺮوزی ﺣﺎﻟﺖ ﭼﻬﺮهﻫﺎ‬ ‫و ﺑﺮداﺷﺖ ﭘﻮﯾﺎ از زﺑﺎن ﺑﺪﻧﯽ ﮐﻪ اﻧﺴﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﯽﻓﻬﻤﺪ‪.‬‬ ‫ﺻــﺎدﻗــــﯽ ﺑــﻪ ﻫﻤــﺎن اﻧــــﺪازه ﮐــﻪ در‬ ‫ﺻﺤﻨﻪﭘﺮدازی و اﺳﺘﻔــﺎده از ﻋﻨﺎﺻــﺮ ﻣﻌﻤﺎری‬ ‫ﻣﻬﺎرت دارد‪ ،‬در ﺑﺮداﺷﺘﯽ ﻣﺪرن و اﻣﺮوزی‬ ‫از ﺗﺬﻫﯿﺐ و ﮐﺘﺎبآراﯾﯽ اﯾﺮاﻧﯽ ﻫﻢ دﻗﯿﻖ و‬ ‫ﺧﻼق اﺳﺖ‪ .‬روی ﺟﻠﺪﻫﺎی درﺧﺸﺎن او ﺑﺮای‬ ‫»ﻋﺒﺎدﺗﯽ ﭼﻮن ﺗﻔﮑﺮ ﻧﯿﺴﺖ« )ﺳﺨﻨﺎن ﺣﻀﺮت‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ‪» ،(۱۳۵۳ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ از آﺳﻤﺎن«‬ ‫)ﺳﺨﻨﺎن اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق‪» ،(۱۳۵۳ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ‬ ‫زﻣﺎن ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺑﺎش« )ﺳﺨﻨﺎن ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ‪،‬‬ ‫‪ (۱۳۵۴‬و »آﺗﺶ ﺑﺎش ﺗﺎ ﺑﺮاﻓﺮوزی« )ﺳﺨﻨﺎن‬ ‫ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﺒﺪﷲ اﻧﺼﺎری‪ (۱۳۵۷ ،‬اﻟﮕﻮﻫﺎﯾﯽ‬ ‫ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ و ﺗﮑﺮارﻧﺸﺪﻧﯽ در اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺎﻫﯿﺖ‬ ‫دروﻧﯽ ﮐﺘﺎبآراﯾﯽ اﯾﺮاﻧﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ اﯾﻦﺟﺎ‬ ‫ﻫﻢ ﮐﭙﯽﺑﺮداری ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺗﮑﻪﻫﺎی ﺑﯽرﺑﻂ از‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺑﻪ ﻫﻢ ﻧﻤﯽدوزد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫و ﺗﺮﮐﯿﺐﺑﻨﺪی ﻣﺘﺄﺛﺮ از ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪای‪ .‬ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ او ﺑﺎرﻫﺎ و ﺑﺎرﻫﺎ‪ ،‬و ﻫﺮﺑﺎر ﺑﺮای رﻣﺰﮔﺸﺎﯾﯿﻬﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻫﻨﺮ اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﮕﺎه ﮐﺮده‪ ،‬اﻣﺎ درﯾﺎﻓﺘﻬﺎﯾﺶ را ﭼﻨﺎن‬ ‫دروﻧﯽ ﮐﺮده ﮐﻪ ﮔﻮﯾﯽ روﺣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﮔﺬﺷﺘﻪ آﻣﺪه و در‬ ‫اﻣﺮوز ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل‪ ،‬ﺷﻤﺎ ﻫﺮﮔﺰ آﺛﺎر ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ را‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻨﺮ ﻗﺪﯾﻤﯽ اﯾﺮان اﺷﺘﺒﺎه ﻧﻤﯽﮔﯿﺮﯾﺪ‪ .‬ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺼﻮر‬ ‫ﺧﻮد راه داده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫از‬ ‫آﺧﺮﯾﻦ‬ ‫آﺛﺎر‬ ‫درﺧﺸﺎن‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ در ﻣﻘﺎم ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮ‪ ،‬ﮐﺘﺎب »ﭘﯿﺮوزی«‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﭘﯿﺮوزی در اوﻟﯿﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎی ﺑﻌﺪ از اﻧﻘﻼب‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﺷﺪه‪ .‬ﻫﻤﻪی ﮐﺘﺎب‪ ،‬رواﯾﺘﻬﺎی‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ در ﺟﻮﻫﺮهی ﻫﻨﺮ اﯾﺮاﻧﯽ‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬اﻣﺎ ﺻﺤﻨﻪی روﯾﺎروﯾﯽ ﺳﭙﺎه ﺧﯿﺮ و ﺷﺮ‬ ‫ﺳﺪهﻫﺎی ﻗﺒﻞ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻫﮑﺎر اﯾﻦ دورهی ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﺻﺎدﻗﯽ »ﮔﺮدآﻓﺮﯾﺪ«‬ ‫ُ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ‪ ۱۳۵۲‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬رزم ﮔﺮدآﻓﺮﯾﺪ ﺑﺎ ﺳﻬﺮاب‬ ‫‪۵۰‬‬ ‫و ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﺧﺼﻠﺖ اﯾﺮاﻧﯽ را ﺑﻪ ﺳﺮﺷﺖ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮی اﺳﺖ از ﺳﭙﺎه اوﻟﯿﺎ و اﺷﻘﯿﺎ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﻤﺎن‬ ‫ﻏﻮﻃﻪور ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻤﺎﻧﯽ را ﻣﯽزاﯾﺪ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﮕﺎﻣﺎن‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺗﻔﮑﺮ و درونﻣﺎﯾﻪی ﻫﻨﺮ ﺳﺮزﻣﯿﻨﺶ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ‬ ‫ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﺪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ‪ ،‬آﺛﺎر ﻗﺪﯾﻤﯽ را ﺑﺎزﺳﺎزی ﻣﯽﮐﻨﺪ ﯾﺎ اﺛﺮی‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ در ﻣﺴﯿﺮ ﺗﮑﺮار ﮔﺬﺷﺘﻪ ﯾﺎ‬ ‫ﺟﺪﯾﺪ را ﮐﻬﻨﻪﺳﺎزی! او‬ ‫ﺧﻠﻖ ُﮐﻼژﻫﺎی ﻧﺎﻣﻔﻬﻮم و ﻣﻨﻔﻌﻞ از ﺳﺮﻣﺎﯾﻪی ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻣﻌﺎﺻﺮ و‬ ‫ﺗﻮدهی ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن‪،‬‬ ‫در ﭘﯿﺪاﮐﺮدن اﻟﮕﻮﯾﯽ‬ ‫اﻣﺮوزی از ﺳﻨﺖ ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻤﯽ ﺑﻬﺘﺮ‬ ‫از ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﯾﺎﻓﺖ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮﯾﻬﺎﯾﺶ‪ ،‬ﻗﻠﻢ اﻣﺮوزی ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻣﺪار‬ ‫ﺧﺼﻠﺘﻬﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪه در ﺳﻨﺖ ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫در ﻣﺮﮐﺰ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﺷﺎﻫﮑﺎری اﺳﺖ از اوج ﭘﺨﺘﮕﯽ‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦﺟﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ دﻗﺖ ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ در اﺟﺮای ﺟﺰﺋﯿﺎت‪ ،‬ﺟﻮﻫﺮهی ﺻﺒﺮ و‬ ‫دﻟﺪادﮔﯽ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ اﯾﺮاﻧﯽ را ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮﺧﺎن ﺻﺎدﻗﯽ را از‬ ‫ﺧﺒﺮ از درون ﺳﺮﺳﺒﺰ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪی ﭘﺮﮐﺎر ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮن ﺷﺨﺼﯿﺘﻬﺎی‬ ‫ﺑﺎزﺗﺎﺑﯽ اﺳﺖ از ﺳﯿﺮوﺳﻔﺮﻫﺎی دروﻧﯽ و‬ ‫را ﺧﻮاب دﯾﺪه و ﺑﺎ وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﮐﺎﻣﻞ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪی ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻪ را دﯾﺪه دروﻧﯽ‬ ‫و ﻫﻨﺮ اﯾﺮان؛ ﺑﺪون آن ﮐﻪ درﮔﯿﺮ ﺗﮑﻠﻒ و‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻣﻌﺎﺻﺮ و ﺗﻮدهی ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن‪ ،‬در ﭘﯿﺪاﮐﺮدن اﻟﮕﻮﯾﯽ اﻣﺮوزی‬ ‫ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﭘﺮوژهای ﺳﻔﺎرﺷﯽ را از ﺳﺮ ﺑﮕﺬراﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎن ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی‪ ،‬ﺑﻪﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﺮاﻧﯽ اﺳﺖ و‬ ‫ﻣﺮد ﻣﻬﺮﺑﺎن و‬ ‫ِ‬ ‫ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﺸﻨﺎﺳﯿﺪ ﺗﺎ ﺗﺮدﯾﺪ ﻧﮑﻨﯿﺪ ﺗﻤﺎم آﺛﺎرش‪،‬‬ ‫ﺟﺴﺖوﺟﻮﻫﺎی ﻏﺮﯾﺰی او در ﻋﻤﻖ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫ﺧﻮدﻧﻤﺎﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺑﺎ وﻇﯿﻔﻪﻣﻨﺪی ﺗﺼﻨﻌﯽ‬ ‫ﭼﺸﻤﻬﺎی‬ ‫ﭘﺮﻧﻔﻮذ‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ‬ ‫اﻓﺴﺎﻧﻪای ﺑﻪ ﺳﺮزﻣﯿﻨﻬﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ و دور ﺳﻔﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺟﻬﺎﻧﻬﺎی ﺑﺴﯿﺎری‬ ‫ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪی ﺗﺤﻔﻪی ﺳﯿﺎﺣﺖ‪ ،‬ﺑﻪ زﻣﺎﻧﻪی ﻣﺎ ﻫﺪﯾﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫از ﺳﻨﺖ ﻧﻘﺎﺷﯽ اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻤﯽ ﺑﻬﺘﺮ از ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫از ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻢﺗﺮ‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ زﻣﺎﻧﻪی ﺧﻮﯾﺶ‬ ‫‪۵۱‬‬
‫‪۵۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵۳‬‬ ‫���‬ ‫ِ‬ ‫����ه‬ ‫��ز��‪!...‬‬ ‫]��د����[‬ ‫]��� �� ��زاده [‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺤﮑﻮﻣﯿﺖ‬ ‫ﻫﺮ ده ــ ﭘﺎﻧﺰده روز ﯾﮏﺑﺎر‪ ،‬ﺑﯿﻦ ﻓﻮاﺻﻠﯽ ﮐﻪ در اﻧﺠﺎم ﺗﮑﺎﻟﯿﻒ دوران‬ ‫ﺑﻮدم ﮐﻪ ﻓﺮاﻣﻮش ﮐﺮدم ﻧﺎم ﻣﯿﺰﺑﺎن را ﺑﭙﺮﺳﻢ‪ .‬روز دوم اﻣﺎ ﺧﺎﻧﻤﯽ ﺑﺎ اﺷﺎره‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫راﺳﺖ ﺟﻮی ﻧﻪﭼﻨﺪان ﺑﺎرﯾﮏ ﻣﺤﻠﻪﻣﺎن را ﺑﮕﯿﺮم و ﺳﻼﻧﻪﺳﻼﻧﻪ ﺑﺎ ﺷﯿﺐ آب‬ ‫داﺧﻞ ﺗﺼﺎوﯾﺮ ﻧﺒﻮد! ﺑﻪ ﻧﻈﺮم آﻣﺪ ﻻﺑﺪ ﺧﻮدش ﻫﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻠﻖوﺧﻮﯾﯽ ﭘﻬﻠﻮاﻧﯽ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽام! ﻣﯽاﻓﺘﺎد ﮐﺎرم اﯾﻦ ﺷﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﺣﻮاﻟﯽ ﻋﺼﺮ ﺷﺎلوﮐﻼه ﮐﻨﻢ و‬ ‫و رﻗﺺ ﺑﺮﮔﻬﺎی ﭼﻨﺎ ِر داﺧﻠﺶ ﻫﻤﺮاه ﺷﻮم و »ﺑﻪ ﺳﻤﺘﯽ ﺑﺮوم ﮐﻪ درﺧﺘﺎن‬ ‫ﺣﻤﺎﺳﯽ ﭘﯿﺪاﺳﺖ«!‬ ‫ﺧﺸﻦ‬ ‫ﻣﺮدی را ﮐﻨﺎر ﭘﻠﮑﺎن داﺧﻞ ﺳﺎﻟﻦ ﻧﺸﺎﻧﻢ داد ﮐﻪ ﺑﯽﺷﺒﺎﻫﺖ ﺑﻪ ﻣﺮد‬ ‫ِ‬ ‫و ﺑﺎزواﻧﯽ ﻋﻀﻼﻧﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از دﺳﺘﺎن و اﻧﮕﺸﺘﺎن زﻣﺨﺘﺶ ﭘﯿﺪا ﺑﻮد‬ ‫ﻓﻦ ﺷﻤﺸﯿﺮزﻧﯽ را ﺑﯽرﺣﻤﺎﻧﻪ ﻣﯽداﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر ﮐﻪ در ﻟﺤﻈﻪ‪ ،‬ﻣﺸﻐﻮل‬ ‫ﭼﻬﺎرده ــ ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮدم‪ .‬ﺻﺪ ﻗﺪﻣﯽ ﮐﻪ از د ِر ﻣﻨﺰل ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦ‬ ‫ﻗﻀﺎوتﮐﺮدﻧﺶ ﺑﻮدم ﺷﻨﯿﺪم ﮐﻪ آن ﺧﺎﻧﻢ اﺿﺎﻓﻪ ﮐﺮد‪» :‬اﺳﺘﺎد ﺻﺎدﻗﯽ؛‬ ‫ِ‬ ‫رﻧﮕﺎرﻧﮓ ﺣﻀﺎری ﺑﻮد ﮐﻪ‬ ‫واردش ﺑﺸﻮم؛ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﯿﺒﺖ ﻧﺎﻣﺘﻌﺎرف و‬ ‫رﯾﺎﺿﯽ«( ﮐﻪ ذﻫﻨﯿﺖ ﻣﻦ را از ﻧﻘﺎﺷﯽ و ﻧﻘﺎش ِﺑﺎﻟﮑﻞ ﺑﻪ ﻫﻢ رﯾﺨﺖ و دﻧﯿﺎﯾﯽ‬ ‫داﺷﺘﻢ‪ ،‬ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮدم‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻢ ﻋﺪم ﺣﻀﻮر ﻫﯿﭻ ﻧﻮﺟﻮاﻧﯽ ﺑﻪﺟﺰ ﻣﻦ در‬ ‫ﻣﻦ ﺳﻨﺠﺎق ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺎده ﮔﺰ ﻣﯽﮐﺮدم ﺑﻪ "ﻣﯿﻌﺎدﮔﺎﻫﻢ" ﻣﯽرﺳﯿﺪم‪ .‬ﯾﺎدم ﻣﯽآﯾﺪ اواﯾﻞ ﻣﯽﺗﺮﺳﯿﺪم‬ ‫ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ‪ ،‬در ﻣﺤﯿﻄﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ اﻗﺘﻀﺎی ﺳﻦوﺳﺎﻟﻢ در آﻧﻬﺎ رﻓﺖوآﻣﺪ‬ ‫آن ﺣﻮاﻟﯽ‪ ،‬اﯾﻦ ﺣﺲ را اﻟﻘﺎ ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬و ﯾﺎ ﻻﺑﺪ ﻋﺪم آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ آﯾﯿﻦ و رﺳﻮم‬ ‫واردﺷﺪن ﺑﻪ ﯾﮏﭼﻨﯿﻦ ﻣﮑﺎﻧﯽ!‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ‪ «.‬اﯾﻦ ﻧﺎم ــ در ﮐﻨﺎر ﺗﺎﺑﻠﻮﯾﯽ )از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی »اﺳﻄﻮره و‬ ‫ﭘﺲ ذﻫﻦ‬ ‫از آزادی ﻋﻤﻞ را ﭘﯿﺶ روﯾﻢ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﮔﺬاﺷﺖ ــ ﺑﺮای ﻫﻤﯿﺸﻪ در‬ ‫ِ‬ ‫دﻓﻌﻪﻫﺎی ﺑﻌﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ دﻓﻌﻪﻫﺎی ﻗﺒﻞ زﯾﺮﭼﺸﻤﯽ او را ﻣﯽﭘﺎﯾﯿﺪم و ﺟﺮأت‬ ‫ﻧﻤﯽﮐﺮدم ﻧﺰدﯾﮑﺶ ﺷﻮم؛ ﻟﺰوﻣﯽ ﻫﻢ ﻧﺪاﺷﺖ ﭼﻮن ﺣﺮﻓﯽ ﻫﻢ ﺑﺮای ﮔﻔﺘﻦ‬ ‫ﻋﻠﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻮدم ﺑﻪ ﭼﺸﻢﭼﺮاﻧﯽ از ﭘﺸﺖ ﺷﯿﺸﻪ‬ ‫ﻧﺪاﺷﺘﻢ! ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻮد ﮐﻨﺠﮑﺎوی ﺑﻮد و ﺗﻌﺠﺐ و ﺗﺤﺴﯿﻦ‪ .‬از ﺧﻮدم ﻣﯽﭘﺮﺳﯿﺪم‬ ‫اﯾﻦ ﺳﺮﺑﺎزان ﺳﺘﯿﺰهﺟﻮ از ﺟﺎن ﻫﻢ ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ؟ و اﺻﻮﻻً اﯾﻦﺟﺎ ﮐﺠﺎﺳﺖ؟‬ ‫ﻣﺮاﺟﻌﯿﻦ‪ ،‬ﮐﻢﮐﻢ ﺟﺴﺎرت ﭘﯿﺪا ﮐﺮدم د ِر ﺷﯿﺸﻪای را ﻫﻞ دﻫﻢ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﮑﺎندادن‬ ‫از ﺑﺪو ﺗﻮﻟﺪ ﺑﺮای ﺷﯿﺮﺧﻮردن ﻣﯽﺟﻨﮕﺪ‪ ،‬وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ‬ ‫ِ‬ ‫ﺳﻤﺖ راﺳﺖ‪ ،‬اﯾﻦ ﻓﻀﺎی ﻣﺮﺑﻊﺷﮑﻞ را ﻃﯽ ﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﻃﻤﺄﻧﯿﻨﻪ از ﻣﻨﺘﻬﺎاﻟﯿﻪ‬ ‫زﻧﺪﮔﯽاش ﻣﯽﺟﻨﮕﺪ‪«.‬‬ ‫و از ﻻﺑﻪﻻی ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮل ﮔﻌﺪه و ﮔﭗوﮔﻔﺖ ﺑﻮدﻧﺪ رﺿﺎﯾﺖ ﺑﺪﻫﻢ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻦ رﻓﺘﺎر‬ ‫و ﺑﺮﮔﺮدم‪ .‬در اﯾﻦ آﻣﺪوﺷﺪﻫﺎی ﻣﺘﻌﺪد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ زﯾﺮ ﻧﻈﺮ‬ ‫ِ‬ ‫م ﺳﺮ‪ ،‬ﺳﻼﻣﯽ ﺑﮑﻨﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ از دﯾﮕﺮان دﺳﺘﺎﻧﻢ را ﭘﺸﺖ ﮐﻤﺮم ﮔﺮه ﺑﺰﻧﻢ و ﺑﺎ‬ ‫آرا ِ‬ ‫ﺟﻮاﺑﻢ را ﭼﻨﺪ دﻫﻪ ﺑﻌﺪ‪ ،‬از ﺧﺎﻟﻖ اﯾﻦ آﺛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻢ‪» :‬اﻧﺴﺎن اﺻﻮﻻً ﺟﻨﮕﺠﻮ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﺟﻨﮕﺪ‪ ،‬ﺑﺮای وﻃﻨﺶ ﻣﯽﺟﻨﮕﺪ و ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر ﺗﺎ روز آﺧﺮ ﺑﺮای اداﻣﻪی‬ ‫ﭘﯿﺶﺗﺮﻫﺎ ﻋﺎدت ﮐﺮده ﺑﻮدم ﻣﻨﺎﻇﺮی از ﺟﻨﺲ آﺑﺮﻧﮕﻬﺎی آﺗﺸﺰاد‪،‬‬ ‫دوﺳﺖ داﺷﺘﻢ روش ﮐﺎرﮐﺮدن و ﻧﻮع ﻓﮑﺮﮐﺮدﻧﺶ را ﺑﺒﯿﻨﻢ و ﺑﺪاﻧﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﺒﯿﻨﻢ‪ .‬اﻣﺎ اﯾﻦﺑﺎر ﺣﺎلوﻫﻮا ﺑﺎ دﻓﻌﻪﻫﺎی ﻗﺒﻞ ﻓﺮق ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻮدم ﻫﺮ‬ ‫ﺑﻮد ﮐﻪ آنﻃﺮف ﺧﯿﺎﺑﺎن ﭘﺸﺖ ﺑﻪ ﻧﺮدهﻫﺎی ﭘﺎرک ﺳﺎﻋﯽ و رو ﺑﻪ ﮔﺎﻟﺮی ﺳﺒﺰ‪،‬‬ ‫ﺗﻮ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ!« و ﺑﯿﺮوﻧﻢ ﮐﻨﺪ‪ .‬در واﻗﻊ ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر ﺑﻮد‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ دﺳﺖ ﮐﻢ اﯾﻦﺑﺎر‬ ‫اﻟﻘﺼﻪ ﮐﻪ ﺟﺮأت و ﻓﺮﺻﺖ دﯾﺪار ﭘﯿﺶ ﻧﯿﺎﻣﺪ ﮐﻪ ﻧﯿﺎﻣﺪ‪ ،‬اﻣﺎ دﯾﺪار آﺛﺎر‬ ‫آن روزﻫﺎ ﻧﺪاﺷﺖ؛ ﺟﻨﮕﺠﻮﯾﺎﻧﯽ در ﻣﺼﺎف ﻫﻢ ــ ﺑﺎ دﻟﯿﻞ ﯾﺎ ﺑﯽدﻟﯿﻞ ــ در ﺣﺎل‬ ‫ِ‬ ‫"ﺻﻨﻌﺖ"‬ ‫ﺧﻠﺒﺎﻧﯽ« از او ﻣﯽرﻓﺖ ــ داد ﺗﺎ رﺷﺘﻪی ﻫﻨﺮ را اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﻢ و "ﻣﺒﺎﻧﯽ" و‬ ‫ﻣﯽﺷﺪم ﺑﻌﺪﯾﻬﺎ را ﺑﺠﻮرم‪ .‬ﺻﺤﻨﻪﻫﺎ ﭼﻨﺎن ﺟﺰﺋﯿﺎﺗﯽ داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﯽ‬ ‫ورود ﺑﻪ ﻫﻨﺮﺳﺘﺎن ﻫﻨﺮﻫﺎی زﯾﺒﺎ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻣﻮﻓﻘﯿﺘﯽ راﺿﯽ ﻧﺸﻮم و "ﻧﻮﻋﯽ دﯾﮕﺮ‬ ‫رﻧﮓوروﻏﻨﻬﺎی ﺷﺒﺎﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ﺧﻮﺷﻨﻮﯾﺴﯿﻬﺎی اﻓﺠﻪای‪ ،‬ﺳﯿﺎهﻗﻠﻢﻫﺎی ِﮐﻪ و ِﮐﻪ‪...‬‬ ‫آن‪ ،‬ﯾﮑﯽ روی ﺷﺎﻧﻪام ﺑﺰﻧﺪ و ﺑﮕﻮﯾﺪ »ﭘﺴﺮﺟﺎن اﯾﻦ ﺻﺤﻨﻪﻫﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻦو ﺳﺎل‬ ‫ﻧﻮﺟﻮان‬ ‫ﻣﻦ‬ ‫ﻧﺒﺎﯾﺪ وارد ﻣﯽﺷﺪم‪ ،‬ﭼﯿﺰﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﯽدﯾﺪم ﺳﻨﺨﯿﺘﯽ ﺑﺎ ﺗﺨﯿﻼت ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﺷﻘﻪﮐﺮدن ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﮔﻮﯾﯽ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽدﯾﺪم‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺸﺘﺎق‬ ‫ﺳﺎﻋﺘﻬﺎ ﺟﻠﻮی ﻫﺮﯾﮏ از آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ و داﺳﺘﺎن ﺧﻮدت را از داﺧﻠﺸﺎن ﺑﯿﺮون‬ ‫م ﺷﻘﻪﮐﺮدﻧﻬﺎ و دوﻧﯿﻢﮐﺮدﻧﻬﺎ اﻣﺎ‪ ،‬ﯾﮏ اﺛﺮ ﻣﯿﺨﮑﻮﺑﻢ ﮐﺮد؛ و آن‬ ‫ﺑﮑﺸﯽ‪ .‬در ﺑﺰ ِ‬ ‫ﺗﺎﺑﻠﻮﯾﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻮم ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﻢ ﺟﺮاﺣﺘﯽ و ﺷﮑﺎﻓﯽ وارد ﺷﺪه ﺑﻮد!‬ ‫ﻫﯿﺠﺎن ﻣﯿﻬﻤﺎنﮐﺶ! ﺷﺪه‬ ‫ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﯽ ﭘﺮﺷﻮر و‬ ‫روز اول ﭼﻨﺎن ﻣﺤﻮ اﯾﻦ‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﻓﻬﻤﯿﺪه ﺑﻮدم ﮐﻪ ﻃﺒﻘﻪی ﺑﺎﻻ ﺧﺒﺮﻫﺎﯾﯽ ﻫﺴﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﭼﻨﺪﺑﺎری ﭘﯿﺶ آﻣﺪه‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽﮐﺮدن ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ را )در ﻃﺒﻘﻪی ﺑﺎﻻ( دﯾﺪ ﺑﺰﻧﻢ!‬ ‫ِ‬ ‫ﺟﺮأت دوﭼﻨﺪان ــ ﺑﻪ ﻣﻨﯽ ﮐﻪ اﻧﺘﻈﺎر »ﭘﺰﺷﮑﯽ‪ ،‬ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ و ﯾﺎ‬ ‫آن ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه‪،‬‬ ‫ﺑﺎﯾﺴﺘﻪی آن را ﺑﺮای ورود ﺑﻪ اﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﯿﺎﻣﻮزم‪ .‬ﺟﺴﺎرت آن را داد ﮐﻪ از ﺑﺪو‬ ‫دﯾﺪن" و "ﺧﻼﻗﯿﺖ" را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﺮﻣﺸﻖ ﮐﺎرﻫﺎی رﯾﺰ و درﺷﺘﻢ اﻧﺘﺨﺎب و‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﻨﻢ‪ .‬و اﻣﺎ ﻣﻼﻗﺎت اﺧﯿﺮم ﺑﺎ اﺳﺘﺎد‪ ،‬آﻣﻮزهی دﯾﮕﺮی ﺑﻪ ﻗﺒﻠﯿﻬﺎ اﻓﺰود و آن‪،‬‬ ‫ﭘﺎﯾﺒﻨﺪی ﻓﺮوﺗﻨﺎﻧﻪ و ﭘﺎﯾﻤﺮداﻧﻪاش ﺑﻪ »اﺧﻼق« اﺳﺖ؛ ﺣﻠﻘﻪی ﮔﻤﺸﺪهی ﺑﺮﺧﯽ‬ ‫ﺳﺎﮐﻨﯿﻦ ﺟﺪﯾﺪ ﻋﻤﺎرت ﻫﻨﺮ!‬
‫]��د����[‬ ‫]��اد ����� [‬ ‫از آﻏﺎز ﺟﻨﺒﺶ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻧﻮ در اﯾﺮان‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ دﻫﻪی‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺪﯾﻦ ﺷﯿﻮه‪ ،‬در ﺟﻬﺎن ﺑﯽﮐﺮان‪ ،‬ﮐﻞ‬ ‫»ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮی از ﺳﻨﺖ« ﺑﻮده‪ ،‬ﮐﻪ ﭼﻨﺪ دﻫﻪ ﺑﺮ‬ ‫ﮐﻪ ﺟﻬﺎن در ﻣﺮﺣﻠﻪی ﺧﻠﻖ ﺳﯿﺐ و ﮔﻞ و اﺳﺐ‬ ‫داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺴﺄﻟﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ‪ :‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان‬ ‫اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺳﯿﺎره‪ ،‬از ﭘﺲ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﺗﻼش‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫‪ ۱۳۲۰‬ﺑﺮﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﯾﮑﯽ از ﺗﻮﺻﯿﻪﻫﺎی آﮐﺎدﻣﯿﮏ‬ ‫ﮔﺮاﯾﺸﻬﺎی ﻋﻤﺪهی ﻧﻘﺎﺷﯽ اﯾﺮان ﺗﺄﺛﯿﺮی ﺳﺘﺮگ‬ ‫از ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬اﯾﺮاﻧﯽ ﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬در‬ ‫ﻋﯿﻦ ﺣﺎل اﻋﺘﺒﺎری ﺟﻬﺎﻧﯽ داﺷﺖ؟‬ ‫و ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ آدم ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮔﻮﯾﯽ‬ ‫آﺧﺮ زﻣﺎن رﺳﯿﺪهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﯿﺎرهی ﺧﯿﺎل‬ ‫ﺑﯽﺷﮏ ﻧﻮآوری در ﻫﺮ زﻣﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪی‬ ‫اﮔﺮ اﯾﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮ را ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ ﮐﻪ »ﻫﻨﺮ‬ ‫ﻫﻤﮕﺮا‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮن ﻓﻨﺮی ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺮﮐﺰ ﺧﻮد‬ ‫ﻣﻌﻨﺎ ﮐﻪ ﺧﯿﺎل ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ از واﻗﻌﯿﺖ ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﻧﯿﺮو‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻼ ﺑﺮ آن ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽﻧﻬﺪ و در اﯾﻦ‬ ‫ﻣﯽﮔﯿﺮد و‬ ‫ﺳﻨﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽﭼﺮﺧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻧﻪ ﺑﺎ ﭼﺮﺧﺸﯽ‬ ‫ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺷﻮد و ﺑﺎ ﭘﯿﭽﯿﺪن ﺑﻪ ﭘﻮﺳﺘﻪی ﺳﻨﺖ و‬ ‫ﺗﮑﺮار ﻇﺎﻫﺮی آن‪ ،‬ﻫﺮ دم ﺑﺎ ﻓﺸﺮدﮔﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﻘﻠﯿﻞ‬ ‫ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﻧﻮآور از ﺳﻨﺖ آﻏﺎز ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ‬ ‫ﺑﺮﻫﻢﮐﻨﺶ ﺧﯿﺎل و واﻗﻌﯿﺖ اﺳﺖ«‪ ،‬ﺑﺪﯾﻦ‬ ‫داد و ﺳﺘﺪ داﺋﻤﯽ‪ ،‬اﺛﺮ ﻫﻨﺮی زاده ﻣﯽﺷﻮد‪،‬‬ ‫اﯾﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺑﯿﺶ از ﻫﺮ ﻧﻘﺎش دﯾﮕﺮی درﺑﺎرهی‬ ‫اﺑﻌﺎد واﻗﻌﯽاش‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺮاﺳﻮی آن ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﺻﺎدق اﺳﺖ‪ .‬ﭼﺮا ﮐﻪ او در آﺛﺎرش از‬ ‫ﺑﺎز ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﯾﺎﺑﯽ از ﮐﻞ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی‬ ‫اﯾﻦ ﺧﯿﺎل از ﺟﻨﺲ وﻫﻤﯽ ﺧﻮدﺳﺮ ﯾﺎ ﮐﺎﺑﻮﺳﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﭼﺮﺧﺸﯽ واﮔﺮا از ﻣﺮﮐﺰش ﺑﻪ ﺳﻮی آﻓﺎق دﯾﮕﺮ‬ ‫ﺑﺸﺮی‪ ،‬ﺳﻬﻤﯽ ﭘﻮﯾﺎ در رﺷﺪ ﻫﻨﺮ ﺑﻮﻣﯽ و اﻓﺰودن‬ ‫ﺑﺮ ﮔﻨﺠﯿﻨﻪی ﻫﻨﺮ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺧﻼق ﺑﺎ ﭼﺮﺧﺸﯽ واﮔﺮا‪ ،‬از ﺳﻨﺖ‬ ‫و ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮐﺸﻮر ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﻮی ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺸﺮی‬ ‫ﮐﻞ ﯾﮑﭙﺎرﭼﻪی ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ِ‬ ‫ﺧﯿﺎل ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای واﻗﻌﯽ ﺳﻮد ﺟﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﯿﻤﺎرﮔﻮﻧﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان‬ ‫ﺣﮑﯿﻢ اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﻧﻮﻋﯽ ﻧﮕﺮه‪ ،‬ﻧﻮﻋﯽ ﺟﻬﺎنﺑﯿﻨﯽ‬ ‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺴﺘﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان و ادﺑﺎی‬ ‫ﭘﯿﺸﯿﻦ ﻣﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ »ﻋﺎﻟﻢ ﺧﯿﺎل‪،‬‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺒﯿﺮی از ﺟﻬﺎن ﻫﺴﺘﯽ ﺑﻪ دﺳﺖ دﻫﺪ‬ ‫ﻣﯽﭘﯿﻮﻧﺪد‪ .‬در اﯾﻦ ﭘﯿﻮﻧﺪﯾﺎﺑﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ﻫﺮﮐﺲ‬ ‫ﺑﺮﺗﺮ از اﺑﺰار ﺗﺠﺮﺑﻪ ﯾﺎ ﻋﻘﻞ‪«.‬‬ ‫ﯾﮏ زﺑﺎن ﻣﺸﺘﺮک ﻫﻨﺮی‪ ،‬در ﮔﻔﺖوﮔﻮﯾﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﺷﮕﻔﺖ‪ ،‬ﻣﺮدﻣﺎن ﺧﯿﺎﻟﯽ‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ واﻗﻌﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻟﻬﺠﻪی ﻣﺄﻧﻮس ﺧﻮد ﺿﻤﻦ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﻣﯽﺟﻮﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺳﯿﺎرهای ﺧﯿﺎﻟﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ‬ ‫و ﻣﺎﺟﺮاﻫﺎﯾﯽ ﻓﺮاواﻗﻌﯽ‪ .‬ﺳﯿﺎرهی رﻧﮕﯿﻦ ﺧﯿﺎل‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ در ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺧﺎص ﺧﻮد‬ ‫او‪ ،‬ﺷﺒﺎﻫﺘﻬﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺟﻬﺎن ﻣﺎ دارد‪ ،‬ﺟﺎﯾﯽ ﺑﺎ آن‬ ‫ﺑﻪ رﯾﺸﻪﻫﺎی ﺟﻬﺎن ﺑﺸﺮی ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬در ﻧﮕﺎه‬ ‫دور ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺎزﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺶ از ﺳﯿﺎرهی ﻣﺎدر‪،‬‬ ‫از ﺳﻨﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺎص اﻧﺴﺎن اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﺳﭙﺲ‬ ‫ﺑﻪ اﯾﻦ ﻋﻮاﻟﻢ‪ ،‬او ﮔﺎه زﻣﺎن را و ﻣﮑﺎن را ﮐﻢرﻧﮓ‬ ‫‪۵۴‬‬ ‫ﺑﺸﺮﯾﺖ را در آﺛﺎرش در ازﻟﯿﺘﯽ اﺣﻀﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪی ﻓﺮزﻧﺪوار ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺟﺎﯾﯽ دﯾﮕﺮ ﭼﻨﺪان‬ ‫دﺷﻮار ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۵۵‬‬
‫ﺳﯿﺎرهی ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﻧﻪ از واﻗﻌﯿﺖ‪ ،‬ﮐﻪ از ﻣﺎدهی »ﺧﯿﺎل«‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺧﯿﺎل ﻓﻌﺎل او واﻗﻌﯿﺘﻬﺎی ﭘﯿﺮاﻣﻮﻧﯽ را‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﮑﻞ و رﻧﮓ‬ ‫ﻓﻀﺎی ﺗﺨﯿﻠﯽ درﻣﯽآورد؛ ﮔﺮﭼﻪ دﯾﺮی اﺳﺖ ﻣﺮز واﻗﻌﯿﺖ و ﺧﯿﺎل‪ ،‬ﭼﻨﺪان‬ ‫درﻫﻢ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺟﺪاﺳﺎزی اﯾﻦ دو ﻗﻠﻤﺮو ﮐﺎری ﺳﺎدهدﻻﻧﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫»ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮر«؛‬ ‫از‬ ‫»ﺻﻮرت«‬ ‫ﺮ‬ ‫ﻇﺎﻫ ِ‬ ‫ﺷﮑﻠﻬﺎی‬ ‫»ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮر« ﻋﺒﻮر ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ »ﺟﻮﻫﺮ« ﻓﻀﺎی‬ ‫ﻧﮕﺎرﮔﺮی اﯾﺮاﻧﯽ ﻣﯽرﺳﺪ و ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺸﻒ اﺳﺎﺳﯽ‪،‬‬ ‫او را از ﺗﻘﻠﯿﺪ و دوﺑﺎرهﮐﺎری و ﺑﺎزﯾﻬﺎی ﺷﮑﻠﯽ‬ ‫در آﻏﺎز ﮐﺎر‪ ،‬از ﻣﯿﺮاث ﺗﺼﻮﯾﺮی ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺧﻮد‪ ،‬ﻧﮕﺎرﮔﺮی اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﺷﺮوع‬ ‫ﻧﺠﺎت ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﺮﯾﺰی‪ ،‬ﻣﺘﻮﺟﻪ آن‬ ‫ﭘﯿﺸﯿﻦ آﺳﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺑﻪوﯾﮋه اﯾﺮان‪ ،‬ﻣﺎدﯾﺖ ﺟﻬﺎن واﻗﻊ‪ ،‬اﻋﻢ از آدم و ﻋﺎﻟﻢ را‬ ‫از ﻫﺴﺘﯽ داﺷﺖ‪ .‬ﺣﺲ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ »ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮر«‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺗﺨﯿﻞ ﻧﯿﺎﮐﺎﻧﺶ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﻬﺎن واﻗﻊ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﮕﺎرﮔﺮان‬ ‫»ﻣﺸﺎﻫﺪه« ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻋﯿﻦ آن را ﺑﺎزﻧﻤﺎﯾﯽ ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ واﮐﻨﺶ‬ ‫»درک ﺷﻬﻮدی« ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ﺧﯿﺎل اﯾﻦ ﺟﻬﺎن اﺳﺖ ﻧﻪ ﻋﯿﻦ آن‪ .‬ﭘﺲ ﺧﯿﺎل‬ ‫ذﻫﻦ ﺧﻮد را ﺑﺮاﺑﺮ آدم و ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت »ﺷﻬﻮدی«‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎی رﻣﺰی‬ ‫اﺻﻞ اﺳﺖ ﻧﻪ ﺻﻮرﺗﻬﺎ‪ ،‬ﭘﺲ ﻣﯽﺗﻮان ﻇﺎﻫﺮ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﺮدن ﻋﯿﻦ آن‪.‬‬ ‫آن‪ ،‬ﮐﻪ درک ﻓﻀﺎی ﺧﯿﺎل و ﻓﻬﻢ »ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺜﺎﻟﯽ«‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻫﺪف اﯾﻦ ﺑﻮد‪ :‬ﺗﺮﺳﯿﻢ درک اﺷﺮاﻗﯽ ﺧﻮد از ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﻧﻪ‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ اﯾﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﺟﻬﺎن ﺻﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ را در آﯾﯿﻨﻪی ﻋﺮﻓﺎن‪ ،‬ﺷﻌﺮ و‬ ‫ﺷﮑﻠﻬﺎی »ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮری« را ﮐﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺖ و ﺑﻪ روح‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺮد‪ .‬ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای دﯾﮕﺮ و‬ ‫اﺳﻄﻮره ﺑﺎزﻣﯽﺷﻨﺎﺧﺖ؛ در ﻋﺎﻟﻢ ﺧﯿﺎل‪ .‬آﻧﺎن ﻋﻘﯿﺪه داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎی ﺟﻬﺎن‬ ‫ﺑﻪ ﺷﯿﻮهی ﺧﻮد ﺟﻬﺎن را در ﺧﯿﺎل ﺗﺼﻮر ﮐﺮد‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی ﻣﺎدی و ﻣﻌﻘﻮﻻت ﻗﺎدر ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ اﻧﺪازهی ﺧﯿﺎل ﻓﻌﺎل‪ ،‬آدﻣﯽ‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ داﺷﺖ و از ﻣﻌﺮﻓﺖ او ﺑﻪ ﻫﺴﺘﯽ‬ ‫ﺟﺰ ﺗﺨﯿﻠﯽ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺧﯿﺎل اﺑﺰاری ﮐﺎرآﻣﺪ ﺑﺮای درک ﻫﺴﺘﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫را ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺟﻬﺎن راﻫﺒﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫و در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﮐﺎرﮐﺮدی اﺻﯿﻞ ﭼﻮن ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ‬ ‫ﻣﺪد ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺻﻮرت ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻨﺎر ﻣﯽرود‪ .‬در ﺑﺎز‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﭘﺲ از ﮔﺬراﻧﺪن دورهی داﻧﺸﮑﺪهی ﻫﻨﺮﻫﺎی زﯾﺒﺎ‪،‬‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﻪ ﻓﺮاﺧﻨﺎی ﺧﯿﺎل راه ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‬ ‫دﺳﺖ زد ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ آن ﮐﺴﺐ ﻣﻬﺎرت ﻓﻨﯽ درﺧﺸﺎﻧﯽ‪ ،‬در ﻋﺮﺻﻪﻫﺎی‬ ‫در ﺗﺨﯿﻞ ﺑﺎز آﻓﺮﯾﺪ و آن واﻗﻌﯿﺖ ﻓﺮاﺗﺮ را در‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ در زﻣﯿﻨﻪی ﻧﻘﺎﺷﯽ »وﯾﺘﺮای« و ﮐﺎرﻫﺎی »ﮔﺮاﻓﯿﮏ«‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻨﺮﻫﺎی ﺗﺠﺴﻤﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻢﮐﺎری او ﺑﺎ »ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش‬ ‫ﻓﮑﺮی ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن« و ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻓﯿﻠﻤﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮای‬ ‫ﮐﻪ در آن ﻓﺮاﺧﻨﺎ ﺟﻬﺎن را ﻣﯽﺗﻮان ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﻪ‬ ‫ﻓﻀﺎی رﻣﺰی ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﺮد‪ .‬اﯾﻦ ﺑﯽﮐﺮاﻧﻪ‪ ،‬اﯾﻦ‬ ‫ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻮﻫﺮی‪ ،‬از ﺷﻌﺮ و ﻋﺮﻓﺎن ﺳﺮﺷﺎر اﺳﺖ‪،‬‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ‪ ،‬ﺳﺮآﻏﺎز دورهی ﺗﺎزهای در ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﻨﺮی او اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ اﻣﺮوز‬ ‫ﺑﺎ ﺑﺎﻟﻬﺎی اﺳﻄﻮره و اﻓﺴﺎﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان در آن ﭘﺮﯾﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﺎ ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﮐﺘﺎب »ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎن« در ﺳﺎل ‪ ۱۳۴۹‬و ﮐﺘﺎﺑﻬﺎی‬ ‫دﯾﮕﺮی ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً در دﻫﻪی ﭘﻨﺠﺎه ﻣﺼﻮر ﺷﺪه اﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﻦ‬ ‫ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ .‬ﻧﻤﺎدﻫﺎ‪ ،‬رﻣﺰﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻤﺜﯿﻠﻬﺎ در اﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ‬ ‫رﺷﺪی ﺷﺘﺎﺑﻨﺎک و ﺗﻨﻮﻋﯽ ﺣﯿﺮتاﻧﮕﯿﺰ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫روﯾﺎﻫﺎ و ﮐﺎﺑﻮﺳﻬﺎ در آن ﻓﺮاﺗﺮ از ﺣﻘﯿﻘﺖ واﻗﻊ‬ ‫ازﻟﯽ و اﺑﺪی ﺣﮑﻤﺮواﯾﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺗﺄﻣﻞ‬ ‫ﭘﻨﺞ ــ ﺷﺶ ﻓﯿﻠﻢ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺘﺤﺮک از »ﻫﻔﺖ ﺷﻬﺮ« ﺗﺎ »زال و ﺳﯿﻤﺮغ«‪ ،‬او از‬ ‫و اﺷﺮاﻗﻬﺎ‪ ،‬ﺧﯿﺎﻟﻬﺎی ﺷﮕﺮف اﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﻋﺎﻟﻢ‬ ‫ﻣﻌﺎﺻﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺣﻔﻆ ﺳﻨﺖ و داﺷﺘﻦ ﺷﻤﺎﯾﻠﯽ ﺑﻮﻣﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺎزﺳﺎزی ﯾﺎ‬ ‫در ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺪرن دﻧﯿﺎ‪ ،‬ﭘﺎرهای از‬ ‫ﻗﺎﻟﺐ و ﻓﻀﺎی ﻇﺎﻫﺮی »ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮر« ﺑﻬﺮه ﻣﯽﺟﻮﯾﺪ و ﺑﺎ ﺑﺴﯿﺎری از ﻧﮕﺎرﮔﺮان‬ ‫ﻧﻮ ﮐﺮدن ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮر ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ ﻫﻢﺳﻮ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻫﻨﺮی اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﭘﯿﺸﺮو‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻋﺒﻮر از ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی‬ ‫در اﯾﻦ دوره‪ ،‬ﺻﺎدﻗﯽ ﺷﮑﻠﻬﺎ و ﻓﻀﺎﻫﺎی »ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮری« را ﺳﺎده‬ ‫ﻧﻮﯾﻦ‪ ،‬ﻫﺮ دو ﭘﺎﯾﻪی ﮐﺎر ﺧﻮد‪ ،‬ﻓﺮم و ﻣﺤﺘﻮا را‬ ‫ﻫﻢ اﻋﻤﺎل ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ آنﭼﻪ ﺻﺎدﻗﯽ را از ﻫﻤﮕﻨﺎﻧﺶ ﺟﺪا ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ‬ ‫»ﺳﻮﺑﮋﮐﺘﯿﻮﯾﺘﻪ« را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻧﺪ و از ﺑﺎزﻧﻤﺎﯾﯽ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﯾﻦ »اﯾﺠﺎز ﻧﻬﺎﯾﯽ« را ﻧﻪ در ﺧﻄﻬﺎ و ﺷﮑﻠﻬﺎ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ در رﻧﮓﮔﺬاری‬ ‫او ﭼﻬﺮهای ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬ﻗﺪم ﺑﻌﺪی او اﺳﺖ در ﮐﺸﻒ ﺟﻬﺎن‬ ‫‪۵۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ‬ ‫ﻋﯿﻦ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﺮدن ﺟﻬﺎن ذﻫﻨﯽ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻢ »ﻣﻮﺿﻮع« را ﻋﻮض ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻫﻢ‬ ‫ﺳﺎﮐﻨﺎن ﺳﯿﺎرهی ﺧﯿﺎل‬ ‫»اﺳﻠﻮب« ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ آن ﻣﻮﺿﻮع را؛ ﭼﻨﺎن ﮐﻪ‬ ‫در ﯾــﮏ ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨــﺪی ﺻــﻮری‪ ،‬آﺛــﺎر‬ ‫و »اﺳﺘﯿﻞ« ﺗﺠﺴﻢ آن را ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺗﻐﯿﯿﺮ دادﻧﺪ‪.‬‬ ‫ردهﺑﻨﺪی ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬او ﺑﺎ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺧﺎﺻﯽ ﭘﺮدهﻫﺎی‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﺳﯿﺒﻬﺎ ‪،‬ﮔﻠﻬﺎ‪ ،‬درﺧﺘﻬﺎ‪،‬‬ ‫ﻣﺘﻌﺪد ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﯿﮑﺎﺳﻮ و ﺧﻮان ﻣﯿﺮو »دﯾﺪ« ﺧﻮد را از ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫اﻣﺎ ﺻﺎدﻗﯽ ــ ﻣﺜﻞ داﻟﯽ و ﻣﮕﺮﯾﺖ ــ ﺑﺎ روﺷﯽ‬ ‫اﺣﺘﯿﺎطآﻣﯿﺰ‪ ،‬ﯾﮏ ﭘﺎﯾﻪ را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮕﻪ ﻣﯽدارد؛‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ اﺳﻠﻮب ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ را‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﺪان ﺧﻮ‬ ‫ﮐﺮده و ﺗﺴﻠﻂ دارد‪ ،‬ﺣﻔﻆ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﭘﺎﯾﻪی دﯾﮕﺮ‬ ‫را ﮐﻪ ﻣﻀﻤﻮن ﺟﻬﺎن ﻧﻘﺎﺷﯽاش ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﯿﻠﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﻪ ﺗﺠﺴﻢ دﻧﯿﺎی‬ ‫رﻧﮓوروﻏﻨﯽ ﺻــﺎدﻗﯽ ﺑــﻪ ﮔﻮﻧــﻪﻫــﺎی ﭼﻨﺪی‬ ‫اﺑﺮﻫﺎ‪ ،‬اﺳﺒﻬﺎ‪ ،‬ﺳﻮاران‪ ،‬ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎن‪ ،‬زﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬آﺑﻬﺎ‪،‬‬ ‫ﻗﺎﯾﻘﻬﺎ‪...‬‬ ‫او در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺑﺎ ﯾﮏ ﻣﻀﻤﻮن ﯾﺎ ﻣﻔﻬﻮم‬ ‫ورﻣﯽرود‪ ،‬اﺑﻌﺎد و ﮐﯿﻔﯿﺘﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ آن را ﻫﺮﺑﺎر‬ ‫ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای ﺗﺠﺴﻢ ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ‪ .‬ﯾﮏ ﺑﺎر آن ﺷﯿﺌﯽ‬ ‫ذﻫﻨﯽ ﺧﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﺮدن ﺟﻬﺎن ﻓﺮاواﻗﻊ‬ ‫را ﮐﻪ ﺳﯿﺐ ﯾﺎ ﻗﺎﯾﻖ اﺳﺖ‪ ،‬در ﯾﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی‬ ‫ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺑﯽﺷﻤﺎرش‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻫﺮدو ﭘﺎﯾﻪی‬ ‫و ﺑﺎر دﯾﮕﺮ آن را ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ در ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﻗﺮار‬ ‫ﻣﯽﭘﺮدازد و ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺣﻔﻆ راﺑﻄﻪی ﺧﻮد ﺑﺎ‬ ‫ﻓﺮم و ﻣﺤﺘﻮا ﺧﻄﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و در ﻋﯿﻦ ﻧﻮ ﮐﺮدن‬ ‫ﺟﻬﺎن ذﻫﻨﯽاش‪ ،‬ﻧﺦ ارﺗﺒﺎط ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺳﻨﺖ و‬ ‫ﻋﺎدت ﺗﺼﻮﯾﺮی راﯾﺞ ﻧﻤﯽﮔﺴﻠﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮی در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﺷﯿﺎی دﯾﮕﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺪ‬ ‫ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﮔﻮﯾﯽ ﻫﺮ ﺟﺰء از ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی ﭘﺮﮐﺎرش را‬ ‫ﯾﮑﯽﯾﮑﯽ ﺑﺮﻣﯽﮔﺰﯾﻨﺪ‪ ،‬زﯾﺮ ﺗﺎﺑﺶ ﻧﻮری اﻓﺸﺎﮔﺮ‬ ‫ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ ﺗﺸﺮﯾﺢ درون آن ﻣﯽﭘﺮدازد‪.‬‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺷﮑﻠﻬﺎ و ﻓﻀﺎﻫﺎی‬ ‫»ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮری« را ﺳﺎده‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﯾﻦ »اﯾﺠﺎز‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﯽ« را ﻧﻪ در ﺧﻄﻬﺎ و‬ ‫ﺷﮑﻠﻬﺎ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ در رﻧﮓﮔﺬاری‬ ‫ﻫﻢ اﻋﻤﺎل ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫‪۵۷‬‬
‫ﺳﯿﺐ در ﮐﺎرﻫﺎی او ﺟﺎﯾﯽ ﺧﺎص دارد ﮐﻪ در‬ ‫ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺳﺎزﮔﺎر و ﻫﻤﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ در ﻧﻬﺎﻧﮕﺎه‬ ‫ﺟﺎﯾﯽ ﻣﻌﻨﺎی ﺣﯿﺎت اﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﻧﻤﺎد‬ ‫در ﺻﺤﺮای ﺳﻨﮕﺴﺘﺎن‪ ،‬رﻣﻪای از اﺳﺒﻬﺎ در‬ ‫ﻋﺸﻖ‪ ،‬ﺟﺎﯾﯽ ﺗﻤﺜﯿﻠﯽ از اﻋﺘﺪال ﻃﺒﯿﻌﺖ‪ ،‬و‬ ‫زﻣﺎﻧﯽ ﺟﻬﺎن ﺳﺮﺑﺴﺘﻪای اﺳﺖ ﮐﻪ وﺳﻮﺳﻪی‬ ‫ﺷﮑﺎﻓﺘﻦ دروﻧﺶ ﻧﻘﺎش را ﺑﻪ ﻫﯿﺠﺎن ﻣﯽآورد‪.‬‬ ‫ﺣﺼﺎری ﻧﺎﭘﯿﺪا‪ ،‬داﯾﺮهوار ﮔﺮد ﻫﻢ ﻣﯽﭼﺮﺧﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﭘﺎرهای ﺧﻮاب آﻟﻮد‪ ،‬ﻏﺎﻓﻞ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ و‬ ‫ﻣﺘﻮﺣﺶ‪ .‬ﭼﺮا ﮐﻪ ﻣﮑﻌﺒﯽ از ﻓﻀﺎی آﺗﺸﯿﻦ در‬ ‫ﻣﯽﺗﻮان اﯾﻦ ﺳﯿﺮ و ﺳﻠﻮک ﻧﻘﺎش را ﺑﺎ‬ ‫ﮐﺎر ﻓﺮود آﻣﺪن اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺠﻤﯽ ﻓﻮﻻدﯾﻦ ﮐﻪ در‬ ‫ﮐﺮد ﮐﻪ او ﺑﺎ ﻗﺎﯾﻖ و آب و ﻣﻪ و درﯾﺎ و زن‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬رﻣﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﯾﻦ آوار ﻣﺮﮔﺒﺎر ﻫﺴﺖ و‬ ‫اﺳﺖ ﺗﺎ ﮔﻔﺘﻨﯽ‪ ،‬و آنﭼﻪ ﮔﻔﺘﻢ ﻓﻘﻂ اﺷﺎرهای‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﯽآنﮐﻪ راه ﮔﺮﯾﺰی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در ﻣﯿﺎن‬ ‫ﻫﺮ ﯾﮏ از »ﻣﻀﻤﻮن«ﻫﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ دﻧﺒﺎل‬ ‫و‪ ...‬ﭼﻪ ﺑﺎزﯾﻬﺎ ﮐﺮده‪ ،‬اﻣﺎ اﯾﻨﻬﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ دﯾﺪﻧﯽ‬ ‫ﺑﻪ ﮐﺎرﮐﺮد ذﻫﻨﯽ ﻧﻘﺎش اﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻮن‬ ‫ﺷﺶ ﺟﻬﺖ زوﺑﯿﻨﻬﺎی ﺟﺎنﺷﮑﺎری ﺑﺮ آن اﺳﺘﻮار‬ ‫وﺣﺸﺘﺶ از اﯾﻦ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻣﺤﺘﻮم ﻃﺒﯿﻌﯽ‬ ‫ﭘﺎرﺳﻨﮕﻬﺎ ﺳﯿﺒﯽ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪ ،‬ﺳﯿﺒﯽ ﯾﺎدﮔﺎر‬ ‫آزﻣﺎﯾﺸﮕﺮی ﻧﺴﺘﻮه‪» ،‬ﺳﻮژه« را ﺗﺎ ﻓﺮاﺳﻮی‬ ‫آراﻣﺸﯽ ﻣﻔﻘﻮد‪ ،‬ﻧﺸﺎﻧﻪی ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﺘﯽ زﯾﺒﺎ ﯾﺎ‬ ‫ﻫﺮﺑﺎر از ﯾﮏ ﻋﻨﺼﺮ ﺳﺎده‪ ،‬دﻧﯿﺎﯾﯽ ﺣﯿﺮتزا‬ ‫ﻫﺠﻮم آن ﺣﺠﻢ ﻓﻮﻻدﯾﻦ دﻫﺸﺖزا‪،‬‬ ‫ﻃﺎﻗﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮی ﻣﯽآزﻣﺎﯾﺪ و‬ ‫ﻣﯽ آﻓﺮﯾﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ و ﺗﻔﺴﯿﺮﻫﺎ‬ ‫ﻃﺮاوﺗﯽ از دﺳﺖ رﻓﺘﻪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮ داﯾﺮهی وﺟﻮد رﻣﻪای ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ زﯾﺒﺎﯾﯽ و‬ ‫ﻧﺠﺎﺑﺖ و ﺟﻨﺒﺶ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ درﮔﯿﺮی اﺑﺪی‬ ‫ﺟﻬﺎن ﺗﺠﺴﻤﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ از ﺗﻔﺴﯿﺮ‬ ‫ﻧﯿﺮوﻫﺎی اﻫﻮراﯾﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﯾﻮرﺷﻬﺎی اﻫﺮﯾﻤﻨﯽ‬ ‫ﻇﺎﻫﺮی ﺧﻮد ﻣﻨﺤﺼﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی‬ ‫ﺗﮑﺮار ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬در اﯾﻦ ﻓﻀﺎی ﻣﺎﻧﻮی ﺷﺮ ﻏﺎﻟﺐ‬ ‫ﻣﯽﮔﺮﯾﺰد‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮش را ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺧﯿﺎل ﺷﺮﻗﯽاﻧﺪ‪،‬‬ ‫اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ در ﻓﻀﺎی ﻣﺎﻧﻮی آﺛﺎر ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﺴﯿﺎر‬ ‫و ﻣﺴﻠﻂ اﺳﺖ و زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﻧﯿﮑﯽ را در ﻣﺤﺎﺻﺮه‬ ‫ﭼﻮن ﺷﻌﺮ و ﻗﺼﻪﻫﺎی رﻣﺰیاش‪ ،‬راه ﺑﻪ ﺗﺄوﯾﻞ‬ ‫دارد و ﺑﺴﺎ ﮐﻪ ﺑﺪی ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﯿﮑﯽ درآﻣﺪه و‬ ‫ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﺧﺎص ﯾﺎ ﺗﻔﺴﯿﺮﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻌﺮﮐﻪ اﻣﯿﺪ ﮔﻢ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ ،‬وﻟﻮ ﺑﻪ ﮐﻮﭼﮑﯽ‬ ‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﻓﺮاﺧﻮر ﻫﺮ ﺑﯿﻨﻨﺪه و ﭘﻨﺪارش‪،‬‬ ‫ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺗﻌﺒﯿﺮﻫﺎ ﺑﺎ‬ ‫‪۵۸‬‬ ‫ﯾﺎ ﻧﯿﮑﯽ را در اﻋﻤﺎق ﺧﻮد ﮔﻮارﯾﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ در‬ ‫ﺳﯿﺒﯽ در ﯾﮏ ﺗﻨﮕﺴﺘﺎن ﮐﻮﯾﺮی ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻌﺠﺰهی‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫‪Ali Bakhtiari Archive‬‬ ‫ﻫﺮ ﺗﺎﺑﻠﻮ رﻧﮕﯽ دﯾﮕﺮ و ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ذﻫﻦ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﭘﺮورده ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫اﻧﺴﺎنﺑﻮدن ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﯾﮏ ﺳﯿﺐ‪ ،‬در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮﻫﻮت ﻣﺎدی‪ ،‬ﺑﺎﻏﯽ‬ ‫ﻣﻌﻨﻮی ﺑﺮﻣﯽاﻓﺮازد‪.‬‬ ‫ﺳﻮاران او‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺟﻨﮓﺟﻮﯾﺎﻧﯽ از ﺳﻠﺴﻪﻫﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ‪ ،‬اﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎ و ﯾﺎ‬ ‫ﻧﻤﺎد ﻗﺪرﺗﻬﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن در اﻋﺼﺎر ﻣﺨﺘﻠﻔﻨﺪ‪.‬‬ ‫از ﻧﻈﺮ ﺻﺤﻨﻪﭘﺮدازی‪ ،‬ﻗﻬﺮﻣﺎن در وﺳﻂ ﭘﺮده ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺷﺪه‪ ،‬ﻫﺮﭼﯿﺰ‬ ‫دﯾﮕﺮ در ﺣﺎﺷﯿﻪ و ﭘﺲزﻣﯿﻨﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ازای اﯾﻦ ﻧﻘﺶ ﻣﺤﻮری ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐ در ﺑﺴﯿﺎری از ﭘﺮدهﻫﺎی ﺻﺎدﻗﯽ ﺗﮑﺮار ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫رﻫﺎ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺎزﻧﻤﺎﯾﯽ آزاداﻧﻪ و ﺷﺘﺎﺑﻨﺎک اﺷﯿﺎی دوروﺑﺮ‬ ‫ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﯽﺟﺎن‪ ،‬دورﻧﻤﺎﻫﺎ دﺳﺘﻤﺎﯾﻪی ﮐﺎر او اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﻨﺖ ﺧﯿﺎل‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺮﺳﯿﻢ ﻋﯿﻨﯽ اﺷﯿﺎ و‬ ‫او ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ‪ ،‬ﺳﺮﻋﺖ و ﺑﯽ‬ ‫ﺷﮑﻠﻬﺎی ﭘﯿﺮاﻣﻮن‪ ،‬ﮔﻞ و ﮔﯿﺎه و ﻣﯿﻮه و ﭼﺮاغ و ﻗﺪح و ﻋﻤﺎرت و‬ ‫ﭼﺸﻢاﻧﺪاز دل ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ آﺑﺮﻧﮕﻬﺎی او ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزی ﻋﻤﯿﻖ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﺎﺑﻪﺧﻮد او را ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ دﯾﮕﺮ از ﻧﻘﺎﺷﯽ واﻣﯽدارد‪ .‬او ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫در دﻧﯿﺎی ﻣﺎﻧﻮی ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﺷﺮ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺧﻮدش را از ﺑﯿﻦ ﻣﯽﺑﺮد‪،‬‬ ‫ﺷﯿﻮهای ﭘﺮﺗﺰﺋﯿﻦ و اﺳﺘﺎداﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﭘﺮدهﻫﺎی اﺷﺒﺎع ﺷﺪه‬ ‫ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻫﺮﯾﮏ دﯾﮕﺮی را ﺷﻘﻪ ﮐﺮده و ﺧﻮد ﺑﻪ ﺿﺮب ﺷﻤﺸﯿﺮ دﯾﮕﺮی‬ ‫ﻣﯽﻧﻬﺪ‪ ،‬ﺑﺮ اﺛﺮ اﻧﮕﯿﺨﺘﺎری ﻧﯿﺮوﻣﻨﺪ و ﻧﺎﺑﻪﺧﻮد‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﯿﻮهای‬ ‫ﭼﻬﺎر ﺟﻨﮕﻨﺪه در واﻗﻊ ﯾﮏ ﻧﻔﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﺣﺎﻟﺘﯽ دوﮔﺎﻧﻪ و درﮔﯿﺮ ﻧﯿﺮوﻫﺎی‬ ‫و ذﻫﻨﯽﺳﺎزی ﻧﻪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺠﺴﻢ ﺑﯽواﺳﻄﻪی اﺷﯿﺎ‪.‬‬ ‫ﭼﻮن آن ﭼﻬﺎر ﺟﻨﮓﺟﻮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎداﻧﯽ ﯾﺎ ﺷﻘﺎوت ﺷﻤﺸﯿﺮ در ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬ ‫ﺷﻘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺷﺒﺎﻫﺖ ﭼﻬﺮه‪ ،‬ﺣﺎﻟﺖ و رزماﻓﺰار ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬ ‫ﻣﺘﻀﺎد‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻮد ﻧﯿﺰ از وﺿﻌﯿﺖ ﻓﺠﯿﻌﺶ دﭼﺎر ﺣﯿﺮت ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﺷﻘﻪﺷﺪﮔﺎن ‪ /‬ﺷﻘﻪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﺑﯽﮔﻨﺎه ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ ﺟﺮﻣﺸﺎن ﻧﺎداﻧﯽ ﯾﺎ‬ ‫از ﺗﺼﻮﯾﺮﻫﺎی ﺧﯿﺎﻟﯽ ﺧﻮ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ را ارج‬ ‫ﮐﺸﺎﻧﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در ﻗﻄﺐ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﺎرﻫﺎﯾﺶ ﻗﺮار دارد؛ ﺧﯿﺎل‬ ‫وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﺳﺎﺧﺘﺎری؛ ﻓﻦآوری ﻣﻤﺘﺎز‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﺎ ﺗﺴﻂ ﮐﺎﻣﻞ‪ ،‬ﻓﻮتوﻓﻦ ﻧﻘﺎﺷﯽ را در ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﻋﺪاوﺗﯽ ﮐﻮر و ﺑﯿﻬﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﯾﮏ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ از ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ و ﺟﻼدﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﮐﺎرﺑﺮدش ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽزﻧﺪ‪ .‬او ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ و ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﻫﺮﭼﻪ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ اﯾﻦ ﭘﯿﺎم ﻣﻘﺪس را ﺗﮑﺮار ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ "ﮐﺸﺘﻦ ﯾﮏ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ‬ ‫ﺳﺎل ﮐﺎر ﻣﺪاوم در زﻣﯿﻨﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻫﻨﺮﻫﺎی ﺗﺠﺴﻤﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻏﺎﻟﺒﺎً اﯾﻦ ﻣﻬﺎرت ﻓﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺎﯾﻪی اﻋﺠﺎب ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﻧﻘﺎش ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫ﺷﺮ را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺮگ دﯾﮕﺮی را ﻗﺼﺪ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ ﻣﺮگ ﺧﻮد را‪ .‬اﻧﮕﺎر‬ ‫ﮐﺸﺘﻦ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ اﺳﺖ‪".‬‬ ‫ﯾﮏ زﻧﺪﮔﯽ در ﯾﮏ ﻧﮕﺎه‬ ‫آﺛﺎر ﺻﺎدﻗﯽ را از ﭼﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺗﻮان ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪی ﮐﺮد‪ .‬ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ‬ ‫ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪﯾﻬﺎ‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی رﻧﮓوروﻏﻨﯽ و آﺑﺮﻧﮓ او‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﻔﺎوﺗﻬﺎﯾﯽ آﺷﮑﺎر دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪی ﺻﺎدﻗﯽ آﺑﺮﻧﮕﻬﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﺎﺻﻞ »زﻧﮓ ﺗﻔﺮﯾﺢ« او در ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﺮاﺣﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ از ﻓﺮاﻏﺖ از ﮐﺎرﻫﺎی رﻧﮓوروﻏﻨﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﻃﯽ‬ ‫روز در »آﺗﻠﯿﻪ« ذﻫﻦ او را ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﺸﻐﻮل ﻣﯽﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻘﺎش ﮐﻪ در‬ ‫ﭘﺮدهﻫﺎی رﻧﮓوروﻏﻨﯽ ﭘﺎﺑﻨﺪ دﻧﯿﺎی ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ و ﻧﮕﺮﺷﯽ ﻣﻀﻤﻮنﮔﺮا ﺑﻪ‬ ‫ﻫﺴﺘﯽ اﺳﺖ‪ ،‬و ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺖ و ﭘﺮداﺧﺘﯽ دﻗﯿﻖ در ﻋﺮﺻﻪی ﺧﯿﺎﻟﯽﺳﺎزی‬ ‫ﭘﯿﺶ ﻣﯽرود‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً در آﺑﺮﻧﮕﻬﺎ از ﻗﯿﺪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‪ ،‬ﮐﺎﺑﻮﺳﻬﺎ‪ ،‬دﻧﯿﺎی ﻓﺮاواﻗﻊ‬ ‫ﻣﯽاﻧﺪﯾﺸﺪ ﺗﻮاﻧﺎ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻣﻬﺎرت ﻓﻨﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﯿﺶ از ﺷﺼﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﻮد او ﻧﯿﺰ ﺑﺪان ﺑﯽﻣﯿﻞ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎﯾﯽ دارد ﮐﻪ از دو ﺳﻮ‬ ‫دﯾﺪﻧﯽ اﺳﺖ‪ ،‬در واﻗﻊ دو ﺗﺎﺑﻠﻮ اﺳﺖ ﺑﺎ روﻧﺪی ﻣﺘﻔﺎوت از ﺑﺎﻻ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﺎﯾﯿﻦ و ﻋﮑﺲ آن و ﯾﺎ از ﻋﺮض و ﻃﻮل‪.‬‬ ‫در ﺑﻌﻀﯽ از ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎ اﯾﻦ ﺷﮕﺮد ﺑﻪ ﮐﻤﺎل ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺗﺎﺑﻠﻮ‬ ‫اﻧﺠﺎﻣﯿﺪه اﺳﺖ‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻪ ﻫﻤﻮاره ﭼﻨﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ و ﮔﺎه ﺑﻪ ﺗﮑﻠﯿﻔﯽ‬ ‫ﻧﺎﺿﺮور ﻣﯿﺪان ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬در ﺗﺎﺑﻠﻮی »ﭼﺘﺮﻫﺎی ﺳﺒﺰﯾﻨﻪ« اﯾﻦ‬ ‫ﻫﻨﺮﻧﻤﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﮐﻤﺎل ﻣﻄﻠﻮب رﺳﯿﺪه‪.‬‬ ‫اﺗﻮدﻫﺎی ﮐﺎﻣﻞ‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻫﺮﮐﺠﺎ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎی ﺗﺼﻮﯾﺮی‬ ‫ﺧﻮد را در دﻓﺘﺮی ﺛﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ آن ﺗﺎﺑﻠﻮﯾﯽ‬ ‫‪۵۹‬‬ ‫آﺑﺮﻧﮕﻬﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﺎﺻﻞ‬ ‫»زﻧﮓ ﺗﻔﺮﯾﺢ« او در ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﺳﺘﺮاﺣﺖ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ آﺑﺮﻧﮕﻬﺎی او‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزی ﻋﻤﯿﻖ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﺑﻪﺧﻮد او را‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ دﯾﮕﺮ از ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫واﻣﯽدارد‬
‫ﺑﺴﺎزد‪ .‬ﻏﺎﻟﺒﺎً اﯾﻦ ﻃﺮﺣﻬﺎ ﺑﺎ ﮐﺸﯿﺪن ﺧﻄﯽ آﻏﺎز ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬و‬ ‫ﺧﻄﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﻪ دﻧﺒﺎﻟﺶ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﻃﺮح ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﺑﺎ دﻗﺖ‬ ‫ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎن ﻣﯽرﺳﺪ‪ .‬ﯾﮏ ﺑﺎر دﻓﺘﺮی از اﯾﻦ ﻃﺮﺣﻬﺎ ﺑﺎ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪی اﺟﺮا ﺷﺪه ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪ‪ .‬ﻓﺎﺻﻠﻪی ﮐﺎرﻫﺎی‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﺎ اﺗﻮدﻫﺎی اوﻟﯿﻪ ﭼﻨﺪان زﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻌﻀﯽ‬ ‫از زواﯾﺪ ﺣﺬف ﯾﺎ ﭘﺎرهای ﻇﺮاﯾﻒ ﺑﺪان اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﻢ ﺣﺮﻓﻪای ﺻﺎدﻗﯽ ﻣﺜﺎلزدﻧﯽ اﺳﺖ و ﯾﮑﯽ از دﻻﯾﻞ ﺣﺠﻢ‬ ‫اﻧﺒﻮه ﮐﺎرﻫﺎﯾﺶ‪ ،‬اﯾﻦ اﻧﻀﺒﺎط ﺑﯿﺮوﻧﯽ و ﻧﻈﻢ دروﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻫﺪه در ﮐﺎرش ﺻﺮف ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫رﻧﮓﭘﺮدازﯾﻬﺎ‬ ‫رﻧﮓﭘﺮدازﯾﻬﺎی او ﺗﻨﻮع ﻏﺮﯾﺒﯽ دارد و ﻗﺪرت ﻋﺠﯿﺒﯽ‪.‬‬ ‫ﻏﺎﻟﺒﺎً رﻧﮕﻬﺎ را ﺳﺎده و ﻧﺎب ﺑﻪ ﮐﺎر ﻧﻤﯽﺑﺮد‪ ،‬ﻣﯽﺳﺎزد و ﻣﺨﻠﻮط‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬در ﺳﺮاﺳﺮ ﭘﺮده ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﮏ ﻣﺎﯾﻪی رﻧﮕﯽ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫اﺳﺖ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ رﻏﻢ آنﻫﻤﻪ رﻧﮓ‪ ،‬ﮐﻪ در ﻫﺮ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﺑﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﻣﯽﺑﺮد‪ ،‬ﮐﻮﺷﺸﯽ اﺳﺖ دﺷﻮارﯾﺎب‪ .‬ﺣﻀﻮر رﻧﮕﻬﺎی آﺑﯽ‪ ،‬ﮐﺒﻮد‪،‬‬ ‫ﻃﻼﯾﯽ‪ ،‬ﻧﻘﺮهای‪ ،‬ﻧﺎرﻧﺠﯽ را در ﮐﺎرﻫﺎی او ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽﺗﻮان دﯾﺪ‪،‬‬ ‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﻌﻠﻤﺶ ﻃﺒﯿﻌﺖ‪ ،‬رﻧﮓ‬ ‫دﻟﺨﻮاه و ﺑﺮﮔﺰﯾﺪهی او ﮐﺪام اﺳﺖ‪ .‬رﻧﮕﻬﺎﯾﺶ را ﭘﺮﺟﻼ ﺑﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﻣﯽﺑﺮد‪ ،‬زﻧﺪه‪ ،‬ﭘﺮﺗﭙﺶ و ﺟﺎری و ﺟﻮان‪ .‬درﯾﺎﻫﺎی او ﻫﻤﺎن‬ ‫ﻗﺪر ﺗﻨﻮع دارد ﮐﻪ ﺳﯿﺒﻬﺎﯾﺶ و ﻫﻤﺎن رﻧﮕﻬﺎ و ﺳﺎﯾﻪروﺷﻨﻬﺎ‬ ‫را‪.‬‬ ‫وﯾﮋﮔﯿﻬﺎی ﻣﻀﻤﻮﻧﯽ؛ ﺗﻀﺎد ﻣﺎﻧﻮی‬ ‫ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ اﺷﺎره ﺷﺪ ﮐﻪ ذﻫﻦ ﺻﺎدﻗﯽ در ﮔﺮو‬ ‫ﺗﻀﺎدی ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻬﺎن و ﻫﺴﺘﯽ را ﺑﺴﺘﺮ ﮔﯿﺮودار‬ ‫ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺧﯿﺮ و ﺷﺮ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪ .‬ﻣﻀﻤﻮن ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی او ً‬ ‫ﮐﻼ ﯾﺎ‬ ‫ً‬ ‫ﺟﺰﺋﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺗﻀﺎد ﺗﮑﯿﻪ دارد‪ .‬ﮔﺎه اﯾﻦ دوﮔﺎﻧﮕﯽ آﺷﮑﺎر اﺳﺖ‬ ‫ﭼﻮن ﺗﻘﺎﺑﻞ روز و ﺷﺐ‪ ،‬ﮐﻮﯾﺮ و درﯾﺎ‪ ،‬ﮔﻞ و ﺳﻨﮓ‪ ،‬و زﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘﻨﻬﺎن و اﺳﺘﻌﺎری اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻮن ﺟﺴﻢ در ﮔﺬر زﻣﺎن‪ ،‬اﺳﺎرت‬ ‫در آرزوی رﻫﺎﯾﯽ‪ ،‬روﯾﺶ درﮔﯿﺮ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ‪.‬‬ ‫اﮔﺮﭼﻪ ﺷﺮ ﻏﻠﺒﻪ دارد و اﯾﻦ ﻃﻌﻤﯽ ﺗﻠﺦ ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎی‬ ‫او ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮن آن ﮐﻮﯾﺮ ﮐﻪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ درﯾﺎ اﺳﺖ و درﯾﺎ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮی ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺮ ﻃﻮﻣﺎر ﭘﯿﭽﯿﺪهای اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻧﺎﮐﺠﺎ‬ ‫آوﯾﺨﺘﻪ‪ ،‬اﻣﺎ در اﯾﻦ دﻧﯿﺎی ﻣﺎﻧﻮی آﮐﻨﺪه از ﺷﺮ‪ ،‬ﻫﻤﻮاره ﻧﻮر‬ ‫رﺳﺘﮕﺎری ﮐﻮرﺳﻮﯾﯽ ﻣﯽزﻧﺪ و ﻧﻘﺎش ﺳﯿﻄﺮهی ﻫﯿﭻﯾﮏ از‬ ‫اﯾﻦ دو ﻧﯿﺮو را ﻣﻄﻠﻖ ﻧﻤﯽﭘﻨﺪارد و اﯾﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﮑﯽ اﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ او ﺑﻪ داوری ﻋﻘﻞ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺑﯿﻦ دارد و ﻋﺎﻗﺒﺖ‪ ،‬ﻋﺸﻖ را‬ ‫ﮐﺎرﺳﺎز ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻃﻨﺰاﻧﺪﯾﺸﯽ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﻃﻨﺰاﻧﺪﯾﺶ ﺑﻪ روﯾﺎروﯾﯽ ﺑﺎ وﻗﻌﯿﺖ‬ ‫ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺑﺮﻣﯽﺧﯿﺰد و ﺑﯽاﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ و اﻧﮕﺎرهﻫﺎی‬ ‫ﺟﺎریاش‪ ،‬ﺑﻪ واﻗﻌﯿﺘﯽ ﺑﺮﺗﺮ ﭘﻨﺎه ﻣﯽﺑﺮد ﮐﻪ در آن ﻣﻨﻄﻖ‬ ‫روﯾﺎ‪ ،‬واروﻧﮕﯽ‪ ،‬ﺟﺎﺑﻪﺟﺎﯾﯽ‪ ،‬اﯾﻬﺎم و ﻓﻀﺎی ﮔﺮوﺗﺴﮏ ﺣﮑﻤﺮوا‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﻓﺴﺎﻧﮕﯽ‪ ،‬ﺗﻐﺰل و ﺣﻤﺎﺳﻪ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﯽﻧﮕﺮد اﻣﺎ ﺑﺪان ﺷﮏ دارد‪.‬‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦﻧﮕﺮ اﺳﺖ ﻧﻪ ﺗﺎرﯾﺦﻧﮕﺎر‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﮐﻪ اﻓﺴﺎﻧﻪﻧﮕﺮ اﺳﺖ‬ ‫ﻧﻪ اﻓﺴﺎﻧﻪﻧﮕﺎر‪ .‬او ﺟﻬﺎن را اﻓﺴﺎﻧﻪای ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ ﮐﻪ دﯾﮕﺮاﻧﺶ‬ ‫ﺑﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬او واﻗﻌﯿﺖ را در ﺟﺎﻣﻪای ﭼﻨﯿﻦ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺎ آن درﮔﯿﺮ‬ ‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ درﮔﯿﺮی او داوری ﺧﺎﺻﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﻓﻘﻂ‬ ‫ﺛﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬داوری ﺑﺎ ﺑﯿﻨﻨﺪه اﺳﺖ‪ .‬او ﻣﺮدم را دوﺳﺖ دارد‬ ‫و ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﺎﻣﻪ آﺷﻨﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺮاﻓﻪﻫﺎ و ﻣﻨﺎﺳﮏ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫آداب و اﻋﺘﻘﺎدﻫﺎی زﻣﺎﻧﻪ ﻣﯽﻧﮕﺮد‪ .‬ﺛﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ اﻣﺎ ﻗﻀﺎوت‬ ‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻮد را از ﻣﺮدم ﺟﺪا ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺟﻬﺎن ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﻣﯽﻧﮕﺮد ﭼﻮن روﯾﺎﯾﯽ از ﺑﻠﻮر‬ ‫‪۶۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫و اﺷﮏ؛ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪای ﮐﻪ از ﭘﻨﺠﺮهاش ﻣﻪ‬ ‫ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی ﻗﺮاردادی زﻣﺎن در ﮐﺎر اﻧﺴﺎن ﺳﺎده‪ ،‬ﮐﻪ ﻗﯿﺪ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن و ﻧﮋاد‪،‬‬ ‫ﻣﺠﺴﻢ از آﺳﻮدﮔﯽ ﺷﺎﻋﺮاﻧﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﯽﮔﺰﻧﺪ‬ ‫ﻣﻮﯾﻪ ﺑﺮدارد‪.‬‬ ‫ﻓﻮران ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮ درهی ﺳﺮﺳﺒﺰ‪ .‬اﯾﻦ ﺑﻬﺸﺘﯽ‬ ‫ﻏﻢ‪ .‬ﯾﺎ ﺑﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮﯾﯽ ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺎرﺗﯽ‬ ‫او را ﻣﻘﯿﺪ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬اﻧﺪﯾﺸﻪ ﮐﻨﺪ و در ﻧﻬﺎن ﺑﺎ ﻋﺸﻘﯽ ﻋﻤﯿﻖ ﺑﺮ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ او‬ ‫ﻫﻢﻣﮑﺎﻧﯽ‬ ‫در ﻓﺎﺻﻠﻪی ﭼﻤﻦ و ﻣﻪ و اﺑﺮ‪ ،‬ﭘﯿﺪا اﺳﺖ ﺑﺎ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ راوی دﻧﯿﺎی ﭘﯿﭽﯿﺪه و ﭘﺮﺗﻨﺎﻗﺾ اﻧﺴﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﮐﻪ ﻋﯿﻦ ﺷﻌﺮی ﺳﻬﻞ و ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺣﺲ ﮐﺮدﻧﯽ‬ ‫ﺷﮕﻔﺘﯽزا ﺗﻨﻬﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻘﺎش‪ ،‬اﻧﺪوهوارهی ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ در ﻣﯿﺎن ﺟﻤﻊ را ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫ﺳﺘﻮﻧﻬﺎ و ﻃﺎقﻧﻤﺎﻫﺎﯾﯽ از ﺟﻨﺲ و رﻧﮓ ﻫﻮا‬ ‫اﻣﺎ دﺳﺖﻧﯿﺎﻓﺘﻨﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺎه ﺣﻤﺎﺳﻪﭘﺮداز‬ ‫ﻏﻤﮕﯿﻦ ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎﻧﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ دنﮐﯿﺸﻮتوار‪ ،‬در‬ ‫زﻣﺎﻧﯽ ﻧﺎﺑﻪﺟﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺎن ﭘﺎ ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ‪ .‬ﮔﺎه ﭘﺮﯾﻬﺎ‬ ‫در ﭘﺮدهﻫﺎﯾﯽ ﺗﺠﻠﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻨﺎر ﯾﺎ روﯾﺎروی‬ ‫دﯾﻮان و اﻫﺮﯾﻤﻨﺎن‪.‬‬ ‫او ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﻤﯽﮔﺮﯾﺰد‪ ،‬زﻣﺎن ﺑﺮای او‬ ‫اﺑﺪی اﺳﺖ و ﮔﺬﺷﺘﻪ و آﯾﻨﺪه ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ اﮐﻨﻮن‬ ‫ﻧﺎﭘﺎﯾﺪار‪ ،‬ﺑﺮای او روی ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻢزﻣﺎﻧﯽ ادوا ِر‬ ‫ﻧﺎﻫﻢزﻣﺎن ﺑﻪ او ﻣﺠﺎل ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﻓﺎرغ از‬ ‫ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ از ﻗﻠﺐ اﺗﻢ ﺗﺎ ﻣﺤﯿﻂ ﮐﻬﮑﺸﺎن ﺟﺮﯾﺎن دارد و اﻧﺴﺎن در اﯾﻦ ﺟﻬﺎن‬ ‫ِ‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﻦ اﻓﻖ دودﯾﻨﻪ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫اﻣﺎ ﺑﺪﯾﻦ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ و ﺟﺎﻣﺎﻧﺪﮔﯽ ﺗﻦ ﻧﻤﯽدﻫﺪ‪ .‬او در‬ ‫آﯾﻨﺪهای ﺧﻮرﺷﯿﺪی ﻧﻈﺮ دارد ﮐﻪ در آن‪ ،‬اﻧﺴﺎن ﻏﻤﮕﺴﺎر اﻧﺴﺎن اﺳﺖ‪ .‬او ﭼﻮن‬ ‫اﻧﺴﺎن دوران ﺧﺮدﮔﺮاﯾﯽ‪ ،‬ﻓﻘﻂ دل در ﮔﺮو ﻋﻘﻞ و ﻋﻠﻢ ﻧﺪارد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﭽﻮن‬ ‫ﻧﯿﺎﮐﺎﻧﺶ ﻫﻨﻮز ﺣﮑﻤﺖ زﻧﺪﮔﯽ را از ﻫﻨﺮ ﻣﯽﺟﻮﯾﺪ و ﻧﻮﻣﯿﺪاﻧﻪ اﻣﯿﺪوار اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫آنﭼﻪ را ﻋﻠﻢ ﺑﻪ اﻧﺴﺎن و ﺟﻬﺎن ﻧﺒﺨﺸﯿﺪه‪ ،‬ﻫﻨﺮ ﺑﺪو ﺑﯿﺎﻣﻮزد‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ‬ ‫‪tavoosonline‬‬ ‫ﮔﺰﯾﺪهی ﻣﻄﻠﺒﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب »ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ؛ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪهی آﺛﺎر ‪ ۱۳۵۶‬ــ ‪ «۱۳۷۶‬ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺸﺮ ﻫﻨﺮ‬ ‫اﯾﺮان در ﺳﺎل ‪ ۱۳۷۱‬ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪ‪.‬‬ ‫‪۶۱‬‬
‫]���� ��اف[ ]���ا��� ��د��[‬ ‫‪۶۲‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۶۳‬‬
‫‪۶۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۶۵‬‬
‫]���� ����ی[‬ ‫] ��در داودی [‬ ‫����ان‬ ‫ِ‬ ‫����ا��ن‬ ‫دراداﻣﻪیﺳﻨﺖﺗﮑﺮﯾﻢوﺑﺰرﮔﺪاﺷﺖﻫﻨﺮﻣﻨﺪانوﭼﻬﺮهﻫﺎی‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﯾﺮان در ﻣﺠﻠﻪی ﻗﻬﻮه‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮاغ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺑﺰرگ‬ ‫ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ رﻓﺘﯿﻢ‪ .‬ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺰرﮔﺪاﺷﺖ ﯾﮏ ﻋﻤﺮ‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﻪی او در ﻣﻮزهی ﻫﻨﺮﻫﺎی ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ .‬در‬ ‫ﻫﺸﺘﺎد ﺳﺎﻟﮕﯽ‪ ،‬او ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺟﻮان‪ ،‬ﭘﺮ از اﻧﺮژی‪ ،‬ﻣﻤﻠﻮ از‬ ‫ﺧﻼﻗﯿﺖ و آﻓﺮﯾﻨﺶ ﻫﻨﺮی اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻧﺴﻠﯽ ﮐﻪ در‬ ‫ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان درﺧﺸﯿﺪﻧﺪ و ازﺧﻮد ﯾﮏﺳﺮﻣﺎﯾﻪیﺑﺰرگ‬ ‫ﻫﻨﺮیواﺟﺘﻤﺎﻋﯽﺑﻪﺟﺎﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ‪.‬ﻧﺴﻞﺗﮑﺮارﻧﺸﺪﻧﯽ‬ ‫‪۶۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۶۷‬‬
‫اﮔﺮ ﺑﭙﺮﺳﯿﺪ »ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی را از ِﮐﯽ ﺷﺮوع‬ ‫ﮐﺮدی؟« ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﻮﯾﻢ‪» :‬از ﺧﯿﻠﯽ وﻗﺖ ﭘﯿﺶ!«‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ اوﻟﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﺮدهام »ﮔﻠﺴﺘﺎن‬ ‫و ُﻣﻠﺴﺘﺎن« )از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﻗﺼﻪﻫﺎی ﺧﻮب ﺑﺮای‬ ‫ﺗﺎزه ﺑﻪ داﻧﺸﮕﺎه رﻓﺘﻪﺑﻮدم و ﻫﻢزﻣﺎن وﯾﺘﺮای‬ ‫روزی ﮐﻪ ﻧﺰد ﺧﺎﻧﻢ ﻟﯿﻠﯽ اﻣﯿﺮارﺟﻤﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮ‬ ‫ﻫﻢ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدم‪.‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮن رﻓﺘﻢ ﻟﺒﺎس ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺗﻨﻢ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻌﺪ از ﺣﺮﻓﻬﺎ‬ ‫»ﺷﯿﺮواﻧﻠﻮ« ﻣﯽﮔﺸﺖ و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ را ﮐﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﻣﻦ اوﻟﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﺑﻮدم ﮐﻪ در اﯾﺮان‬ ‫ﺳﻔﺎرش ﻣﯽداد؛ ﻣﺘﻨﻬﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺗﻀﺎ ﻣﻤﯿﺰ‪ ،‬دادﺧﻮاه‪ ،‬ﻓﺮﺷﯿﺪ ﻣﺜﻘﺎﻟﯽ و‬ ‫ﺧﯿﻠﯿﻬﺎی دﯾﮕﺮ ﻫﻢ در ﻣﯿﺎن اﯾﻦ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﺮدم ﺑﻪ ﺷﯿﻮهای‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﺑﺎ اﻟﻬﺎم از‬ ‫‪۶۸‬‬ ‫اﻧﯿﻤﯿﺸﻦ اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﺪارﯾﻢ و ﻧﺴﺎﺧﺘﻪاﯾﻢ‪ «.‬اوﻟﯿﻦ‬ ‫ﺗﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎزی رﻓﺘﻢ و اﻓﺴﺮ‬ ‫ﺧﺎﺻﯽ اﻧﺠﺎم ﻣﯽدادﻧﺪ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻬﺸﺎن‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮن ﮐﺎرﻫﺎﯾﻢ را دﯾﺪﻧﺪ و ﺧﻮﺷﺸﺎن آﻣﺪ‪ .‬از ﻣﻦ‬ ‫و ﺗﻮاﻓﻘﻬﺎ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻢ اﻣﯿﺮارﺟﻤﻨﺪ ﺑﺎ ﺧﻨﺪه ﮔﻔﺖ‪» :‬از‬ ‫وﻇﯿﻔﻪی ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﯽ ﺷﺪم‪ .‬آنﺟﺎ آﻗﺎی‬ ‫ﺑﻌﺪ از »ﻫﻔﺖ ﺷﻬﺮ« و‬ ‫»ﮔﻠﺒﺎران« ﭼﻬﺎر ﻓﯿﻠﻢ دﯾﮕﺮ‬ ‫ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻢ‪» :‬ﻣﻦ آﻧﻢ‬ ‫ﮐﻪ«‪» ،‬ﻣﻠﮏ ﺧﻮرﺷﯿﺪ«‪،‬‬ ‫ُ‬ ‫»رخ« و »زال و ﺳﯿﻤﺮغ«‪.‬‬ ‫ﺟﺎﯾﺰهﻫﺎی زﯾﺎدی ﻫﻢ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻢ‪ .‬ﻣﺜ ً‬ ‫ﻼ »رخ« در‬ ‫آﻣﺮﯾﮑﺎ از ﺑﯿﻦ دوﻫﺰار ﻓﯿﻠﻢ‬ ‫از ﺳﯽوﻫﺸﺖ ﮐﺸﻮر‪،‬‬ ‫ﺟﺎﯾﺰهی اول را ﺑﺮﻧﺪه‬ ‫ﺷﺪ‪ ،‬ﯾﺎ »ﻣﻦ آﻧﻢ ﮐﻪ« از‬ ‫ﺟﺸﻨﻮارهی ﺑﺮﻟﯿﻦ ﺟﺎﯾﺰهی‬ ‫ﺻﻠﺢ ﮔﺎﻧﺪی را ﮔﺮﻓﺖ‬ ‫ﭘﺮورش ﻓﮑﺮی ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن‪ ،‬و ﻣﺪﯾﺮان‬ ‫دﻋﻮت ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ »ﺑﯿﺎ و ﻫﻢﮐﺎری ﮐﻦ؛ ﻣﺎ ﻫﻨﻮز‬ ‫ﺑﭽﻪﻫﺎی ﺧﻮب( اﺛﺮ ﻣﻬﺪی آذرﯾﺰدی ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫] ���� ‪[۷۸‬‬ ‫َ‬ ‫]���ی �� ��زاده [‬ ‫اﯾﻦ ﮐﺎرﻫﺎ ﻣﺼﺎدف ﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺎﻧﻮن‬ ‫ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪای و ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ و اﻣﺜﺎل اﯾﻨﻬﺎ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ‬ ‫ﮐﭙﯽ ﻧﻤﯽﮐﺮدم؛ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﻼﺷﻢ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ‬ ‫ﻗﻮاﻋﺪش را ﺑﻔﻬﻤﻢ و روح ﺟﺎری در آﻧﻬﺎ را درک‬ ‫ﮐﻨﻢ ‪.‬‬ ‫ﻓﺮدا ﺑﺎ اﯾﻦ ﻟﺒﺎس ﻧﯿﺎ و ﻟﺒﺎس ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﺑﭙﻮش‪«.‬‬ ‫اﻧﯿﻤﯿﺸﻦ اﯾﺮاﻧﯽ ﺳﺎﺧﺘﻢ‪ .‬اوﻟﯿﻨﺶ »ﻫﻔﺖ ﺷﻬﺮ«‬ ‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﮔﻔﺘﺎر ﻣﺘﻨﺶ را »اﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ« ﺧﻮاﻧﺪه‪.‬‬ ‫ﻫﻢزﻣﺎن ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﮐﺘﺎب ﻫﻢ ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ‬ ‫ﭘﺎﻧﺰده ــ ﺷﺎﻧﺰده ﮐﺘﺎب ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺜﻞ ﺳﺨﻨﺎن‬ ‫ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ و ﺳﺨﻨﺎن ﺣﻀﺮت ﻣﺤﻤﺪ ﮐﻪ در‬ ‫ﻻﯾﭙﺰﯾﮏ ﺟﺎﯾﺰهی ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی ﮐﺘﺎب را‬ ‫ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ را ِه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎﯾﺰه از ﺟﺸﻨﻮارهﻫﺎی‬ ‫ﺧﺎرﺟﯽ ﺑﺎ ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﺎ ﻫﻤﻮار ﺷﺪ‪ .‬ﻗﺒﻠﺶ از اﯾﻦ‬ ‫ﺧﺒﺮﻫﺎ ﻧﺒﻮد‪ .‬ﺣﺘﺎ ﺧﻮد ﻣﺎ ﻣﻮﻗﻌﯽ ﮐﻪ ﺷﺮوع ﺑﻪ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﮐﺎر ﮐﺮدﯾﻢ ﻫﯿﭻ ﺗﺠﺮﺑﻪای ﻧﺪاﺷﺘﯿﻢ و در واﻗﻊ‬ ‫ﮔﺮوﻫﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ؛ ﮔﺮوﻫﯽ ﮐﻪ ﺗﺪوﯾﻨﮕﺮ و ﺻﺪاﮔﺬار و دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﻋﻀﻮش ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﻢ دﮐﻮﭘﺎژ ﯾﺎ ﺗﺪوﯾﻦ ﭼﯽ ﻫﺴﺖ‪ .‬ﮐﺴﯽ‬ ‫از ﺑﯿﻦ دوﻫﺰار ﻓﯿﻠﻢ از ﺳﯽوﻫﺸﺖ ﮐﺸﻮر‪ ،‬ﺟﺎﯾﺰهی اول را ﺑﺮﻧﺪه ﺷﺪ‪ ،‬ﯾﺎ »ﻣﻦ آﻧﻢ ﮐﻪ« از‬ ‫ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﯿﻢ "ﭼﯽ ﺑﻪ ﭼﯽ اﺳﺖ؟" ﻣﻦ ﻧﻘﺎش‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ‬ ‫ﺑﻮدم و ﮐﺎﻧﻮن ﻣﺠﺒﻮرم ﮐﺮد ﺑﻪ ﻓﯿﻠﻤﺴﺎزی‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ از »ﻫﻔﺖ ﺷﻬﺮ« و »ﮔﻠﺒﺎران« ﭼﻬﺎر ﻓﯿﻠﻢ دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻢ‪» :‬ﻣﻦ آﻧﻢ ﮐﻪ«‪» ،‬ﻣﻠﮏ‬ ‫ً‬ ‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ«‪ُ ،‬‬ ‫ﻣﺜﻼ »رخ« در آﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫»رخ« و »زال و ﺳﯿﻤﺮغ«‪ .‬ﺟﺎﯾﺰهﻫﺎی زﯾﺎدی ﻫﻢ ﮔﺮﻓﺘﻢ‪.‬‬ ‫ﻫﻢ دورﺑﯿﻦ ﻣﺨﺼﻮص اﻧﯿﻤﯿﺸﻦ ﻧﺪاﺷﺖ و از‬ ‫ﺟﺸﻨﻮارهی ﺑﺮﻟﯿﻦ ﺟﺎﯾﺰهی ﺻﻠﺢ ﮔﺎﻧﺪی را ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻔﺖ ﺷﻬﺮ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎی ﺧﻮب‪ ،‬اﯾﺮادﻫﺎﯾﯽ‬ ‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ وﯾﺘﺮای را‪ .‬ﻧﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ دﻟﺰده ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻢ ﯾﺎ از آن ﮐﺎرﻫﺎﯾﻢ راﺿﯽ ﻧﺒﺎﺷﻢ‪ ،‬ﻓﻘﻂ‬ ‫ﻧﺰدﯾﮏ ﻫﻢ ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﯿﻦ‪ ،‬ﻓﯿﻠﻢ‬ ‫اﻣﺎ ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ ﺷﺶ ﻓﯿﻠﻢ‪ ،‬ﻓﯿﻠﻢﺳﺎزی را ﮔﺬاﺷﺘﻢ ﮐﻨﺎر‪ .‬ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎزی ﮐﺘﺎب را ﻫﻢ‬ ‫ﻫﻢ دارد‪ .‬ﺑﻌﺪ از آن رﻓﺘﻢ و راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﯿﻨﻤﺎ‪،‬‬ ‫ﻧﻤﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ ﺧﻮدم را ﺗﮑﺮار ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ اﻻن ﻫﻢ ﮐﻪ ﻧﮕﺎﻫﺸﺎن ﻣﯽﮐﻨﻢ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﮐﺎرﻫﺎی‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﺗﺼﻮﯾﺮﻫﺎی ﮐﺘﺎب »ﭘﻬﻠﻮان ﭘﻬﻠﻮاﻧﺎن« ﯾﺎ »ﭘﯿﺮوزی«‪ .‬اﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ‬ ‫ﺧﻮب و ﻣﻮﻓﻘﯽاﻧﺪ؛‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪﻫﺎ ﺷﺪ ﻓﯿﻠﻢ دوﻣﻢ‪» :‬ﮔﻠﺒﺎران«؛ اوﻟﯿﻦ‬ ‫ﺗﮑﻨﯿﮑﻬﺎی اﻣﺘﺤﺎنﻧﺸﺪه‪ ،‬ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻧﻮ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎم آن ﮐﺎرﻫﺎی ﻗﺒﻠﯽ را ﺑﺎ ﻋﺸﻖ و ﻋﻼﻗﻪ‬ ‫ﺷﯿﻮهی ﮐﺎریام اﯾﻦﻃﻮر ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﮑﺮده ﺑﻮدم؛ ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺮﮔﺸﺘﻢ ﺑﻪ ﮐﺎر اﺻﻠﯽام‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯽ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮐﺸﯿﺪم و ﺑﻌﺪ ﺑﻘﯿﻪی ﮔﺮوه اﯾﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ را‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻫﻨﺪ‪ .‬ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ‪» :‬ﭼﺮا ﭘﻬﻠﻮاﻧﻬﺎی ﺗﻮ رﯾﺶ ﻧﺪارﻧﺪ؟ ﭼﺮا ﻓﻘﻂ ﺳﺒﯿﻞ؟ آن ﻫﻢ ﺳﺒﯿﻞ‬ ‫‪ Between‬زدن‪ .‬ﺑﻌﺪ رﻧﮓ ﻓﯿﻠﻢ را ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻢ‪،‬‬ ‫ﺧﻮدﺷﺎن دﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺧﺪا را ﺷﮑﺮ ﻧﺘﯿﺠﻪی ﮐﺎرﺷﺎن ﭼﻨﺎن ﺑﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﺎﭘﺶ‬ ‫ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ ﮐﺎر ﻫﻢ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﯾﮏ ﮔﺮوه‬ ‫ﻣﺼﺪاﻗﻬﺎ ﻫﻢ ﻋﻮض ﺷﺪه ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ ﺧﻮدم را ﯾﮏ ﻧﻘﺎش اﯾﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﻣﺬﻫﺒﯽ‬ ‫اﻣﮑﺎﻧﺎت آن و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﯿﻠﻢ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺮدم و‬ ‫ﺳﻌﯽ ﮐﺮدم ﻋﯿﺒﻬﺎ را ﺑﺮﻃﺮف ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻧﺘﯿﺠﻪی اﯾﻦ‬ ‫ﻗﺪم ﺑﻪ راﻫﻬﺎی ﺟﺪﯾﺪﺗﺮی ﺑﮕﺬارم‪ .‬ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻢ دﻧﯿﺎﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪی ﮐﺸﻒ ﮐﻨﻢ‪ .‬آﺛﺎر ﺗﺎزه‪،‬‬ ‫اﻧﯿﻤﯿﺸﻨﯽ ﮐﻪ در ﺧﺎرج از اﯾﺮان ﺟﺎﯾﺰه ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫اﻧﺠﺎم داده ﺑﻮدم و ﺑﺴﯿﺎر دوﺳﺘﺸﺎن داﺷﺘﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﺴﯿﺮﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﻃﯽﺷﺎن‬ ‫ﻋﻨﻮان ﻃﺮاح و ﮐﺎرﮔﺮدان ﺣﺮﮐﺖ اول و آﺧﺮ را‬ ‫وﻗﺘﯽ اﻧﻘﻼب ﺷﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﭼﯿﺰﻫﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮد‪ .‬ﺣﺘﺎ ﺑﻌﻀﯽ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ را ﻫﻢ‬ ‫ﭘﺮ ﻣﯽﮐﺮد‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﺎر ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺑﯿﺘﻮﯾﻦ‬ ‫ﺑﻪ اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﯽ!« ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮﻫﺎ را اﺻﻼح ﮐﻨﻢ و وﻗﺘﯽ ﻣﻦ زﯾﺮ ﺑﺎر ﻧﺮﻓﺘﻢ‪،‬‬ ‫ﭼﻮن ﺗﻤﺎم ﻓﯿﻠﻢ ﺑﺎﯾﺪ از ﻧﻈﺮ رﻧﮕﯽ ﯾﮑﺪﺳﺖ‬ ‫ﻧﮑﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﻧﺠﺎم ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪ .‬در واﻗﻊ آن اﻧﯿﻤﯿﺸﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﮐﺎ ِر‬ ‫و ﺣﻤﺎﺳﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﯽداﻧﻢ‪ .‬اﻣﺎ روش و ﺟﻬﺎنﺑﯿﻨﯽ ﺧﻮدم را دارم‪ .‬ﯾﮏ ﺑﺎر ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻬﻢ‬ ‫‪۶۹‬‬
‫دادﻧﺪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻫﺸﺖ ﺳﺎل دﻓﺎع ﻣﻘﺪس‪ .‬اﯾﻦ‬ ‫ﻫﻢ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻬﺸﺎن ﮔﻔﺘﻢ‪» :‬ﻣﻦ ﺗﺎﻧﮏ و‬ ‫ﺳﺮﺑﺎز و اﯾﻨﻬﺎ را ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﻨﻢ‪ .‬ﮐﺎر ﻣﻦ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻢ از اﯾﻦور و آنور ﮐﭙﯽ ﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫اﻣﺎ ﻧﺘﯿﺠﻪی ﮐﺎر دﯾﮕﺮ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬ ‫ﺑﻮد‪«.‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮن ﻫﻢ از ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﯽﻧﺼﯿﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻫﻤﯿﻦ اﻻن ﻫﻢ ﺳﺮﭘﺎ اﺳﺖ و‬ ‫در اﯾﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﮐﺎرﻫﺎی ﺧﻮﺑﯽ ﻫﻢ ﮐﺮده‪ ،‬اﻣﺎ آن‬ ‫دورهی ﻃﻼﯾﯽ دﯾﮕﺮ ﺗﮑﺮار ﻧﺸﺪ‪ .‬ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺎﻧﻮن‬ ‫رﻧﺴﺎﻧﺴﯽ در ﻫﻨﺮ اﯾﺮان ﺑﻪ وﺟﻮد آورد‪ .‬ﺗﻤﺎم‬ ‫آن ﺟﻮاﻧﻬﺎ و اﺳﺎﺗﯿﺪ ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﮐﺎرﺷﺎن را اراﺋﻪ دﻫﻨﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﺑﺮای ﭘﻮل ﻧﺒﻮد؛‬ ‫ﻋﺸﻖ ﺑﻮد‪ .‬ﻫﻤﻪی ﻣﺎ ﻋﺎﺷﻖ ﮐﺎرﻣﺎن و اﺛﺮی ﮐﻪ‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ اﺳﺎﻣﯽ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ‬ ‫اراﺋﻪ ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ ﺑﻮدﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﺎﻧﻮن ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ را اﮔﺮ ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻫﻮش‬ ‫از ﺳﺮﻣﺎن ﻣﯽرود‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮوز وﻗﺘﯽ ﺑﺨﻮاﻫﯿﺪ‬ ‫از ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ ﻓﯿﻠﻤﺴﺎزان اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﺎم ﺑﺒﺮﯾﺪ‪ ،‬ﺣﺘﻤﺎً‬ ‫اﺳﻢ »ﻋﺒﺎس ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ«‪» ،‬اﻣﯿﺮ ﻧﺎدری«‪» ،‬ﺑﻬﺮام‬ ‫ﺑﯿﻀﺎﯾﯽ« در ﺑﯿﻦ اﺳﺎﻣﯽ دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺷﺮوع‬ ‫ﮐﺎر ﻫﺮﺳﻪی اﯾﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﮐﺎﻧﻮن ﺑﻮده‪ .‬ﯾﺎ »ﻓﺮﺷﯿﺪ‬ ‫ﻣﺜﻘﺎﻟﯽ« در ﺗﺼﻮﯾﺮﮔﺮی‪.‬‬ ‫از آن ﻣﻬﻢﺗﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻫﻤﻪی ﻣﺎ در آن ﻓﻀﺎ‬ ‫دوﺳﺖ ﺑﻮدﯾﻢ و ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ ﺑﻪ ﻫﻢ ﮐﻤﮏ‬ ‫‪۷۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﻫﺮﮐﺲ ﮐﺎر وﯾﮋهی ﺧﻮدش را ﻣﯽﮐﺮد و‬ ‫اﺛﺮ اﯾﺠﺎد ﻧﺸﻮد‪ .‬ﻣﺎﺟﺮای ﺗﺒﺪﯾﻞ دو "ﺷﺎه" ﺑﻪ دو "ﺣﺎﮐﻢ" ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮدهام‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺷﺼﺖ ﺳﺎل ﺑﺎ ﻫﻢ دوﺳﺖ ﺑﻮدﯾﻢ‪.‬‬ ‫در اﯾﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺳﻌﯽ ﮐﺮدهام ﮐﺎری را ﺑﮑﻨﻢ ﮐﻪ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﺮدم و ﻓﮑﺮ‬ ‫ﺣﺴﺎدﺗﯽ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪ .‬ﻣﻦ و ﮐﯿﺎرﺳﺘﻤﯽ‬ ‫ﻫﻤﯿﺸﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺎ ﻫﻢ ﺣﺮف ﻣﯽزدﯾﻢ و‬ ‫ﺑﺤﺚ ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ و اﮔﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﯿﻢ ﮐﻤﮑﯽ‬ ‫ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪﯾﻢ‪.‬‬ ‫از‬ ‫دوﺳﺘﺎن‬ ‫دﯾﮕﺮم‬ ‫»ﻧﺎدر‬ ‫اﺑﺮاﻫﯿﻤﯽ« ﺑﻮد‪ .‬او ﭘﻨﺠﺸﻨﺒﻪﻫﺎ ﻣﯽرﻓﺖ ﮐﻮه و‬ ‫وﻗﺘﯽ ﺑﺮﻣﯽﮔﺸﺖ ﺑﺎ ﻫﻢ آﺑﮕﻮﺷﺖ ﻣﯽﺧﻮردﯾﻢ‬ ‫و ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮدﯾﻢ‪ .‬دوﺳﺖ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ ﺷﺪه‬ ‫ﺑﻮدﯾﻢ‪ .‬ﯾﮏ ﮐﺘﺎب راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻪ اﺳﻢ‬ ‫»اﻟﻒﺑﺎ«؛ ﻧﻘﺎﺷﯿﻬﺎﯾﻢ را ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮐﺮده‪ .‬ﻫﻤﯿﺸﻪ‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺖ »ﺗﻮ راﺟﻊ ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎﯾﺖ ﺻﺤﺒﺖ ﻧﮑﻦ‪ .‬ﺗﻮ‬ ‫ﮐﺎرت را ﮐﺮدهای‪ .‬ﺑﮕﺬار ﺑﻘﯿﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺣﺮف‬ ‫ﺑﺰﻧﻨﺪ‪«.‬‬ ‫ﯾﮑﯽ از دﻻﯾﻞ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﮐﺎﻧﻮن ﻓﻀﺎی ﺑﺎز‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﺧﯿﻠﯽ از‬ ‫و ذﻫﻦ ﭘﺬﯾﺮای ﻣﺪﯾﺮان آن ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﯾﮏ ﻧﻤﻮﻧﻪاش‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ درﺳﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ در ﻓﻀﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﯾﺮان ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪهام‪ ،‬ﮐﺎر ﮐﺮدهام و ﺑﺰرگ‬ ‫ﺷﺪهام‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ راه را ﻫﻢ اداﻣﻪ ﻣﯽدﻫﻢ‪ .‬ﻫﻨﻮز ﻫﻢ از ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺳﺮ ذوق ﻣﯽآﯾﻢ و ﻫﻨﻮز‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ اﺧﻼﻗﻢ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺷﻮﺧﯽ ﻣﯽﮐﻨﻢ و‬ ‫ﻫﻢ ﺑﺎ اﻧﺮژی و روﺣﯿﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ و ﻣﯽﺧﻨﺪم‪ .‬ﯾﮏ ﻧﻤﻮﻧﻪاش ﺟﺸﻦ ﺗﻮﻟﺪی ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﭼﻨﺪ روز ﭘﯿﺶ ﺑﺮاﯾﻢ ﺑﺮﮔﺰار‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﯾﮑﯽ از دوﺳﺘﺎﻧﻢ ﮐﻪ در اﺑﺘﺪا ﭼﯿﺰی ﻧﻤﯽﮔﻔﺖ و ﺳﺮش ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﻮد‪ ،‬آﺧﺮ‬ ‫ﻣﻬﻤﺎﻧﯽ ﺑﻬﻢ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﻦ ﺧﯿﻠﯽ از ﺷﻤﺎ ﻣﯽﺗﺮﺳﯿﺪم‪ ،‬اﻣﺎ دﯾﺪم ﮐﻪ ﭼﻪﻗﺪر ﺧﻮشاﺧﻼق‬ ‫و ﺑﺬﻟﻪﮔﻮﯾﯿﺪ‪ «.‬ﯾﺎ وﻗﺘﯽ ﺑﺎ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﻠﻪﻫﺎی ﺧﺎرﺟﯽ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ داﺷﺘﻢ؛ ﻋﮑﺎس آن ﻣﺠﻠﻪ‬ ‫ﮐﻪ اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻮد ﺑﺮاﯾﻢ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮد ﮐﻪ وﻗﺘﯽ دوﺳﺘﺶ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪه ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺳﺮاغ‬ ‫ﻣﻦ ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺻﺎدﻗﯽ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺪاﺧﻼق و ﺗﺮﺳﻨﺎک اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻤﺎن ﻋﮑﺎس ﺑﻌﺪ از‬ ‫ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﻧﻈﺮش ﻋﻮض ﺷﺪ‪.‬‬ ‫در ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﻪ ﺑﭽﻪﻫﺎﯾﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‪» :‬ﻋﺼﺒﺎﻧﯿﺘﺘﺎن را ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﻧﯿﺎورﯾﺪ‪ .‬ﺑﮕﺬارﯾﺪش ﺗﻮی ﯾﮏ ﮐﯿﺴﻪ‪ ،‬د ِر ﮐﯿﺴﻪ را ﻣﺤﮑﻢ ﮔﺮه ﺑﺰﻧﯿﺪ و ﺑﮕﺬارﯾﺪ ﺑﯿﺮون‪.‬‬ ‫ﺗﻮی ﺧﺎﻧﻪ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮشاﺧﻼق ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮدا ﮐﻪ ﺧﻮاﺳﺘﯿﺪ ﺑﺮوﯾﺪ‪ ،‬ﮐﯿﺴﻪ را ﺑﺮدارﯾﺪ و‬ ‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﺎﻧﻮن ﻫﻢﮐﺎری ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﺑﺒﺮﯾﺪ‪ «.‬اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻤﺴﺮم ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ را در اﯾﺠﺎد اﯾﻦ ﻓﻀﺎ در ﺧﺎﻧﻪ دارد‪ .‬او ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﺎه ﮐﻪ ﭼﺸﻢ دﯾﺪن ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﻬﺎ را‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﭘﻨﻬﺎن‬ ‫ﻧﺪاﺷﺖ‪ .‬ﺧﯿﻠﯿﻬﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﻪ را‬ ‫ﺧﻮدش ﻧﻘﺎش ﯾﺎ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ ﮐﻤﮑﻬﺎ را او ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﻣﮕﺮ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ؟ ﻣﻦ وﻗﺘﯽ ﻣﺮدی را ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﮐﻪ ﻧﺎن زﯾﺮ ﺑﻐﻞ‬ ‫ﺳﺎﺑﻘﻪی ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ داﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ در‬ ‫ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺣﺘﺎ ﻋﻼﻗﻪﺷﺎن را ﻫﻢ ﺣﻔﻆ ﮐﺮده‬ ‫ﯾﺎور و ﺣﺎﻣﯽ ﻫﻤﻪی ﻣﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ ﺧﯿﻠﯽ ازش ﻣﻤﻨﻮﻧﻢ و ﺧﯿﻠﯽ دوﺳﺘﺶ دارم‪ .‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫دارد و دارد ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪاش ﻣﯽرود‪ ،‬اﺷﮏ در ﭼﺸﻤﺎﻧﻢ ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﭘﯿﺶ ﺧﻮدم ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﮔﺮاﯾﺶ ﺳﯿﺎﺳﯽ و‬ ‫او ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‪» :‬اﻣﯿﺪوارم ﺑﺎ اﯾﻦ ﻧﺎن ﭘﯿﺶ زن و ﺑﭽﻪات ﺑﺮوی و در ﮐﻨﺎر ﻫﻢ ﮐﯿﻒ ﮐﻨﯿﺪ؛‬ ‫اﻣﯿﺮارﺟﻤﻨﺪ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺸﮑﻠﯽ در اراﺋﻪی‬ ‫ﺳﺮزﻣﯿﻨﻢ‬ ‫اﻋﺘﻘﺎدی ﻣﺎﻧﻊ ﮐﺎرﺷﺎن ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ .‬ﺣﺘﺎ ﺧﻮد ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫‪۷۱‬‬ ‫ﺣﺘﺎ اﮔﺮ ﻧﺎن ﺧﺎﻟﯽ ﻣﯽﺧﻮرﯾﺪ ﺧﻮﺷﺤﺎل ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ «.‬ﻣﻦ ﻋﺎﺷﻖ اﯾﻦ ﻣﺮدﻣﻢ‪ .‬ﻋﺎﺷﻖ اﯾﻦ‬ ‫ﻣﻦ در ﻓﻀﺎی‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﯾﺮان ﺑﻪ دﻧﯿﺎ‬ ‫آﻣﺪهام‪ ،‬ﮐﺎر ﮐﺮدهام و‬ ‫ﺑﺰرگ ﺷﺪهام‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫راه را ﻫﻢ اداﻣﻪ‬ ‫ﻣﯽدﻫﻢ‪ .‬ﻫﻨﻮز ﻫﻢ‬ ‫از ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺳﺮ ذوق‬ ‫ﻣﯽآﯾﻢ و ﻫﻨﻮز ﻫﻢ‬ ‫ﺑﺎ اﻧﺮژی و روﺣﯿﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ‬
‫] ���های [‬ ‫] ����د ا������ [‬ ‫��� �� رگ‬ ‫ُ‬ ‫��ارش �����ال ��ی و ���هی د��‬ ‫ﺟﺸﻨﻮاره ﭼﺎى و ﻗﻬﻮهی دﺑﻰ ﻫﺮ ﺳﺎل در ﻣﺎه‬ ‫آذر )دﺳﺎﻣﺒﺮ( ﺑﺮﮔﺰار ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬در اﻳﻦ ﺟﺸﻨﻮاره‬ ‫ﺑﺮﻧﺪﻫﺎﻳﻰ ﭼﻮن ﺟﺒﻨﺎ ﻛﺎﻓﻪ‪ ،‬ﻣﻮﻧﻴﻦ و ﺳﻦرﻣﻮ‬ ‫ﺑﯽروﻧﻖ و ﺑﯽاﻧﺮژی‪ .‬ﻋﺠﯿﺐ اﯾﻦ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺳﭙﺎﻧﺴﺮﻫﺎ ﯾﮏ ﺑﺮﻧﺪ ﭼﺎی ﺑﻮد‬ ‫و ﻣﺴﺎﺑﻘﻪی ﭼﺎی ﻫﻢ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬اﻣﺎ داﺧﻞ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه ﺧﯿﻠﯽ ﺧﺒﺮی از‬ ‫ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻗﻬﻮه ورﻧﻴﺎﻧﻮ و ﭼﺎى ﭘﻴﻮرﻻﻳﻒ‬ ‫ﭼﺎی ﻧﺒﻮد‪.‬‬ ‫اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ آن را ﺑﺎ ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه ﻗﻬﻮهی ﺗﻬﺮان‬ ‫اﻧﺘﻈﺎر ﻣﯽرﻓﺖ در ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺳﺮوﺻﺪا‪ ،‬ﻗﻬﻮهﻫﺎی ﺗﺨﺼﺼﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮی‬ ‫از دﻳﮕﺮ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎى ﺣﺎﺿﺮ در ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺎه ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻛﻨﻴﻢ‪ ،‬ﺟﺸﻨﻮارهی دﺑﻰ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﻮد‬ ‫ﺑﺎ ﺣﻀﻮر داوران ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻰ و ﺳﺮداوران ﻣﻌﺘﺒﺮ‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻰ از ﺟﺸﻨﻮارهی ﻗﻬﻮهی ﺗﻬﺮان ﺑﻬﺘﺮ ﻋﻤﻞ‬ ‫ﺣﻀﻮر ﻗﻬﻮهﻫﺎی ﺗﺠﺎری ﺧﯿﻠﯽ ﭘﺮرﻧﮓﺗﺮ از ﺗﺨﺼﺼﯿﻬﺎ ﺑﻮد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬در ﻋﻮض ﺣﻀﻮر ﻓﺮوﺷﻨﺪهﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ُرﺳﺖ ﻗﻬﻮه‬ ‫ﺧﯿﻠﯽ ﭘﺮرﻧﮓ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪﻫﺮﺣﺎل ﺑﺎزار ﻓﺮوﺷﺸﺎن اﯾﻦ روزﻫﺎ ﻫﻤﻪﺟﺎ داغ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﻓﺴﺘﯿﻮال ﺑﺮای ﻣﻦ ﮐﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه و روﯾﺪاد و ﻓﺴﺘﯿﻮاﻟﻬﺎی‬ ‫ﻛﻨﺪ‪ .‬ﻫﺪﻓﻢ از ﺳﻔﺮ ﺑﻪ دوﺑﯽ دﯾﺪن ﻣﺴﺎﺑﻘﺎت‬ ‫ﺧﻮدﻣﺎن را دﯾﺪه ﺑﻮدم‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﯾﻦ ﺣﺮﻓﯽ ﺑﺮای ﮔﻔﺘﻦ ﻧﺪاﺷﺖ؛ ﻏﯿﺮ از‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪی ﯾﮏ ﻓﻀﺎی ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻐﻠﻢ‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ ﻧﮑﺘﻪی ﻣﺜﺒﺖ ﻫﻢ داﺷﺖ و آن‪ ،‬ﺣﻀﻮر داور و ﺷﺮﮐﺖﮐﻨﻨﺪهﻫﺎی‬ ‫ﺑﺎرﯾﺴﺘﺎ و ﻗﻬﻮهی َدﻣﯽ از ﻧﺰدﯾﮏ و آﺷﻨﺎﯾﯽ و‬ ‫زرقوﺑﺮق و ﭘﻮﻟﻬﺎی زﯾﺎدی ﮐﻪ ﺑﺮای ﺟﺬاب ﻧﺸﺎندادن آن ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از واردﺷﺪن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎه‪ ،‬ﻫﻤﻪﭼﯿﺰ‬ ‫اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻮد‪ .‬اﺣﺴﺎس ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ »ﺳﻌﯿﺪ ﻋﺒﺪیﻧﺴﺐ« در ﺑﺨﺶ‬ ‫ﮐﺠﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﭘﺮﺳﺮوﺻﺪا ﮐﻪ‬ ‫ﻧﺎﯾﺐﻗﻬﺮﻣﺎﻧﯽ را ﺑﻪ دﺳﺖ آوردﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮب ﭘﯿﺶ ﻣﯽرﻓﺖ‪ .‬ﺑﺎورم ﻧﻤﯽﺷﺪ؛ ﭘﺲ‬ ‫ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻫﻬﺎی ﺧﻮدﻣﺎن ﻣﯽدﯾﺪﯾﻢ‪ ،‬ﯾﺎ‬ ‫در ﺟﺎﻫﺎی دﯾﮕﺮ اﺳﻤﺸﺎن را ﻣﯽﺷﻨﯿﺪﯾﻢ؟ اﻟﺒﺘﻪ‬ ‫ﺑﯽاﻧﺼﺎف ﻧﺒﺎﺷﻢ؛ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﮐﻤﺘﺮ از اﻧﮕﺸﺘﺎن ﯾﮏ‬ ‫دﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺪ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﺳﻢورﺳﻢدار دﯾﺪم‪.‬‬ ‫اﺳﻢ اﯾﻦ روﯾﺪاد »ﻓﺴﺘﯿﻮال ﭼﺎی و ﻗﻬﻮه«‬ ‫‪۷۲‬‬ ‫ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ ﻏﺮﻓﻪای از ﭼﺎی ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻢ ﺧﻮرد‪ .‬اﮔﺮ ﻫﻢ ﺑﻮد ﺧﯿﻠﯽ‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺑﺎرﯾﺴﺘﺎ ﻣﻘﺎم ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﯽ و »ﮐﺴﺮا رﺳﺘﻤﯽ« در ﺑﺨﺶ ﻗﻬﻮهی دﻣﯽ ﻣﻘﺎم‬ ‫ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﺧﻮدم اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺟﻮاﯾﺰ دﻫﻦﭘﺮﮐﻨﯽ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺪﮔﺎن اﻫﺪا‬ ‫ﺑﺨﺶ ﻣﻠﯽ و ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ‬ ‫اول ﻫﺮدو‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر ﻫﻢ ﺷﺪ؛ ﺑﻪ ﻧﻔﺮات ِ‬ ‫ِ‬ ‫دهﻫﺰار دﻻر ﺟﺎﯾﺰه دادﻧﺪ‪ .‬اﻣﺎ آنﭼﻪ ﺟﺬاﺑﯿﺖ ﺳﻔﺮ را ﻣﻀﺎﻋﻒ ﮐﺮد‪ ،‬اﻣﮑﺎن‬ ‫رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﮐﺎﻓﻪ ُرﺳﺘﺮیﻫﺎی ﻣﻌﺮوف و ﺑﺎﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﻮد‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﺸﻨﻮارهﻫﺎ‬ ‫و ﻓﺴﺘﯿﻮاﻟﻬﺎی ﺧﻮدﻣﺎن ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ از اﯾﻦ ﮐﻪ در ُدﺑﯽ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪ ﺟﺬاﺑﺘﺮﻧﺪ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۷۳‬‬ ‫��ر وز ا���ل ��‬ ‫آژا�� د���‬ ‫��� ����‬ ‫آ�� ���ی �����‬ ‫�� ز��‬ ‫ار و��‬ ‫�� وا�� و ������ن‬ ‫و����م‬ ‫���‬ ‫آژا�� د���‬ ‫������ه ر��� �� وش ���� در ا��ان‬ ‫���� ‪�� VIP‬ز���ی ��م ����� را‬ ‫در ���ان در���� ����‬ ‫ﺷﻬﺮک ﻏﺮب‪ ،‬ﺗﻘﺎﻃﻊ ﺑﻠﻮار درﻳﺎ و ﺧﻮردﯾﻦ‪،‬‬ ‫ﻣﺠﺘﻤﻊ اداری روﻳﺎل‪ ،‬ﻃﺒﻘﻪ ‪ ،٧‬واﺣﺪ‪٧٠٣‬‬ ‫ﺗﻠﻔﻦ‪ ۴۰۸۸۰۱۱۸ :‬و ‪۴۱۷۰۱‬‬ ‫‪www.dibatravel.com‬‬ ‫‪https://www.instagram.com/dibatravel/‬‬ ‫‪telegram.me/dibatravel‬‬
‫]��ل���ه[‬ ‫]�����ر����[‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﺖ در اﯾﺮان اﻣﺮی »ﺟﺎری«‪ ،‬ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ و ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻟﻐﻮی ﮐﻠﻤﻪ‪ ،‬ﭘﯿﺶﭘﺎاﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ‬ ‫رﺳﻮﺑﺎﺗﺶ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺪﻗﯿﻖ در اﺻﻞ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ‪ .‬دﺳﺖ ﮐﻢ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺪارم‬ ‫و دﺷﻮارﯾﺎب اﺳﺖ و داﻧﺶ و ﺗﺠﺮﺑﻪی ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﺰد ﻣﺎ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ‪ .‬اﻏﻠﺐ ﻣﺎ راﺑﻄﻪی ﺳﯿﺎﺳﯽ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ارﻗﺎم ﺑﻮدﺟﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﮐﻤﯿﺴﯿﻮﻧﻬﺎی ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻣﺠﻠﺲ‬ ‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﯿﻠﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﯿﻢ و اﻋﻼم ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﺗﺎ اﻃﻼع ﺛﺎﻧﻮی ﭼﺸﻢ دﯾﺪن ﻣﺘﻮﻟﯿﺎن اﻣﺮ‬ ‫ﻋﻤﺮاﻧﯽ اﺳﺘﺎن ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎه ﭼﻪﻗﺪر اﺳﺖ‪ ،‬ﯾﺎ ﺗﺮاز دﺧﻞ و ﺧﺮج رﺳﺎﻧﻪی ﻣﻠﯽ ﺑﺎ‬ ‫ﻗﺪم ﮐﻪ ﺑﺮداری ﺳﯿﺎﺳﺖ را ﭘﯿﺶ ﭘﺎﯾﺖ اﺣﺴﺎس ﻣﯽﮐﻨﯽ‪ .‬اﻣﺎ ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮ ﭘﯿﺶﭘﺎاﻓﺘﺎده ﺑﺴﯿﺎر ﭘﯿﭽﯿﺪه‬ ‫ﺑﯿﻦ دوﻟﺖ ‪ /‬ﺣﮑﻮﻣﺖ و ﻣﺮدم را ﺑﻪ ﺳﻄﺢ رﻓﺖوآﻣﺪﻫﺎی اﺣﺴﺎﺳﯽ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ و دوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺗﻘﻠﯿﻞ‬ ‫ً‬ ‫ﻢ از ﻧﻈﺮ ﻣﺎ ﻏﻠﻂ‪ ،‬ﻗﻬﺮ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﯾﺎ وﻗﺘﯽ ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ‬ ‫ﻣﯽدﻫﯿﻢ‪ .‬ﻣﺜﻼ در واﮐﻨﺶ ﺑﻪ ﯾﮏ رﻓﺘﺎر و ﺗﺼﻤﯿ ِ‬ ‫را ﻧﺪارﯾﻢ‪ .‬ﯾﺎ ﺑﺎ دوﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ در اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ﺗﺮﻏﯿﺒﻤﺎن ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﮐﺴﯽ ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺪﺑﺨﺘﯽﺗﻤﺎم ﻋﻤﺮﻣﺎن‬ ‫ﻫﻤﺴﺮی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ از ﺧﺎﻧﻮادهای ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ را ﺑﻬﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺮده و ﺑﺎﻋﺚ‬ ‫ِ‬ ‫ﺷﺪه‪ ،‬ﭘﺲ اول ﻧﻔﺮﯾﻦ و ﺑﻌﺪ ﺑﺎ او ﻗﻄﻊ راﺑﻄﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮐﻨﺶ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻫﺮ اﻣﺮ‬ ‫ﻣﺪرن‪ ،‬ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺧﺮدورزی و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی آﻧﺎﻟﯿﺰ ﺷﺮاﯾﻂ‪ ،‬وﺿﻌﯿﺖ و اﻫﺪاف دارد‪.‬‬ ‫اﯾﻦ روزﻫﺎ ﺑﺤﺚ داﻏﯽ در ﻓﻀﺎی ﻣﺠﺎزی و ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺟﺎری ﺷﺪه در ﺑﺎب ﺑﻮدﺟﻪی ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدی‬ ‫دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ‪ .‬از اﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻻﯾﺤﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﺎﻧﻮن در ﻣﻮﻋﺪ ﻣﻘﺮر ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﯽ و ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺠﻠﺲ اراﺋﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ اﺗﻔﺎق ﻣﺜﺒﺘﯽ اﺳﺖ ﻣﯽﮔﺬرم؛ ﻣﺜﺒﺖ از آن ﺟﻬﺖ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﯾﯽ اﯾﺠﺎد‬ ‫ﮐﺮده ﮐﻪ ﺑﺤﺜﻬﺎی ﭘﯿﺮاﻣﻮﻧﯽ ﺷﮑﻞ ﺑﮕﯿﺮد و ﻣﺘﺠﻠﯽ ﺷﻮد‪ .‬ﻓﺮض ﮐﻨﯿﺪ ﻣﺜﻞ ﺳﺎل ‪ ١٣٩٠‬ﯾﺎ ‪ ،٩١‬ﻻﯾﺤﻪی‬ ‫ﮐﻪ اﯾﻦ اﻋﺪاد و ارﻗﺎم‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﺳﺎﻟﯽ در اﺧﺘﯿﺎر و ﭘﯿﺶ ﭼﺸﻢ ﻣﺮدم ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ و ﻃﯽ ﯾﮑﯽ دو ﺟﻠﺴﻪی ﻋﻠﻨﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﻮرت‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﺑﻮدﺟﻪی‬ ‫ﮐﻠﯿﺎت ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻣﯽرﺳﯿﺪ‪ .‬ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻃﻮر دﻗﯿﻖ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﭼﻪ ارﻗﺎﻣﯽ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﯾﺎ ﮐﺪام ﻧﻬﺎد از ﻧﻈﺮ ﻣﺎﻟﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی زﯾﺎنده‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﻣﻮارد و ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻮارد دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﭘﺲ از اراﺋﻪی ﺑﻮدﺟﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺷﻔﺎف "ﺑﻪ ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺮدم"‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺆال درآﯾﺪ و ﻣﺤﻞ‬ ‫ﺑﺤﺚ ﺷﻮد؛ وﺿﻌﯿﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ روزﻫﺎ در آن زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬ ‫اﺣﺘﻤﺎﻻً وﻗﺘﯽ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺷﻔﺎفﺳﺎزی در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪،‬‬ ‫اﻧﺘﻈﺎر ﭼﻨﯿﻦ واﮐﻨﺸﻬﺎﯾﯽ ﻫﻢ ﻣﯽرﻓﺘﻪ‪ .‬دوﻟﺖ ‪ /‬ﺣﮑﻮﻣﺖ اﯾﻦ ﺣﻤﻠﻪﻫﺎ را ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺎن ﺧﺮﯾﺪه اﻣﺎ ﭘﺎی ﻧﻮراﻓﮑﻨﺪن ﺑﻪ زواﯾﺎی ﺗﺎرﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺮان اﯾﺴﺘﺎده‪.‬‬ ‫اﯾﻦ اﯾﺴﺘﺎدﮔﯽ ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ ﮐﻪ ﻗﺪم ﺑﺰرﮔﯽ در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ اﯾﺠﺎد‬ ‫ً‬ ‫اﺻﻼ ﻣﺘﺼﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ آنﻣﻮﻗﻊ‬ ‫ﺑﻮدﺟﻪ‪ ،‬اواﺳﻂ اﺳﻔﻨﺪ ﯾﺎ ﺣﺘﺎ اواﺧﺮ آن ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﯽرﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﻀﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺑﺤﺚ و ﻓﺤﺺ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﯿﺸﺒﺮد ﻋﻘﻼﻧﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻫﻢ ﮐﻤﮏ ﺑﺰرﮔﯽ‬ ‫اﻣﺎ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻦ از ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮدﺟﻪ‪ ،‬ﻧﻪ دﻓﺎع از اﻋﺪاد و ارﻗﺎم آن‪ ،‬ﯾﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات و‬ ‫ﺑﺤﺚ ﺳﯿﺎﺳﯽ در ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎﺷﺎه ﭘﻬﻠﻮی در ﻣﯿﺎن ﻋﺎﻣﻪی‬ ‫ﺑﺘﻮاﻧﺪ راﺟﻊ ﺑﻬﺶ اﻇﻬﺎر ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ؟‬ ‫‪۷۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد‪.‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۷۵‬‬ ‫‪Photo by Nader Davoodi‬‬ ‫ﻣﺮدم ﻫﻤﻪﮔﯿﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺮدم ﺑﺎ ﺗﺒﺎدل ﻧﻈﺮ‪ ،‬اﺑﺮاز ﻧﻘﺪ و ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﺣﮑﻮﻣﺖ‪،‬‬ ‫ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﯾﺪهی »اﻧﻘﻼب« از ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺒﻠﻮر ﻫﻤﯿﻦ داﻧﺶ ﺳﯿﺎﺳﯽ در ﻣﺘﻦ‬ ‫دﯾﮕﺮی ﻣﺴﺨﺮه ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﻧﻮاع دﯾﮕﺮ واﮐﻨﺸﻬﺎ‪.‬‬ ‫ﺑﺮ داﻧﺶ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺧﻮد اﻓﺰودﻧﺪ و ﭘﺮﺑﯿﺮاه ﻧﯿﺴﺖ اﮔﺮ ادﻋﺎ ﮐﻨﯿﻢ ﺣﺮﮐﺖ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﺑﺤﺜﻬﺎ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﭘﺲ از ﭘﯿﺮوزی اﻧﻘﻼب ﮐﻤﺎﮐﺎن ﺟﺎری‬ ‫ﺑﻮد‪ ،‬اﻣﺎ از ﺳﻮﯾﯽ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﭘﯿﺮوزی اﻧﻘﻼب و ﺧﺎرج ﺷﺪن ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺴﺎﺋﻞ‬ ‫از دﺳﺘﻮر ﮐﺎر‪ ،‬و از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ وﺟﻮد و اﯾﺠﺎد ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎی ﻫﺮروزه ﻣﺜﻞ ﺟﻨﮓ‬ ‫و ﺧﺸﻮﻧﺖ و ﺗﺮور و ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻨﺒﻌﺚ از آﻧﻬﺎ‪ ،‬اﯾﻦ ﺑﺤﺜﻬﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﺷﯿﻪ‬ ‫رﻓﺖ و ﻣﺤﺪود ﺷﺪ ﺑﻪ روزﻫﺎی ﻣﻌﺪود ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻫﺮ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت‪ .‬اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت‬ ‫ﮐﻪ ﺗﻤﺎم ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﺻﺤﺒﺖ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﻢ در ﻣﯿﺎن‬ ‫ﻣﺮدم ﺑﻪ ﺑﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﻣﯽرﻓﺖ و ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﺗﺎ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ﺑﻌﺪی‪.‬‬ ‫ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از ﺳﺎل ‪ ،١٣٩٢‬ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮏ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ در زﻣﺎﻧﯽ ﻏﯿﺮ‬ ‫ﯾﮑﯽ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﯾﮑﯽ دﻓﺎع ﻣﯽﮐﻨﺪ‪،‬‬ ‫و اﮔﺮ ﻣﺪ ﻧﻈﺮﻣﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎم اﯾﻦ اﺗﻔﺎﻗﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪان و ﺣﺎﻣﯿﺎن و ﺟﻮکﺳﺎزان اﺳﺖ‪ ،‬اﻫﻤﯿﺖ‬ ‫ﻧﻘﺪش ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺣﺘﺎ ﺑﯿﺶ از اﯾﻦ‪ ،‬اﮔﺮ ﻣﺘﻮﺟﻪ‬ ‫رخ ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬دوﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮآﻣﺪه از آرای ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫اﯾﻦ ﻓﺮاز ﺗﺎرﯾﺨﯽ روﺷﻦﺗﺮ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﺮدم ﺑﺮای‬ ‫اوﻟﯿﻦ ﺑﺎر وارد ﮔﻮد ﻧﻘﺪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬آن ﻫﻢ ﻧﻘﺪ ﮐﺴﯽ‬ ‫و دوﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺎ ﺗﻤﺎم ﻗﺪرت اﻧﺘﺨﺎﺑﺶ‬ ‫ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﺗﻔﺎق‪ ،‬ﻧﻮﯾﺪ روزﻫﺎی روﺷﻨﯽ را در‬ ‫ﺑﯿﺶ از ﻓﺎﯾﺪه‪ ،‬ﻫﺰﯾﻨﻪ داﺷﺖ و ﻣﺮدم از اﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻃﺮﻓﯽ‬ ‫اﯾﻦ ﮐﻪ ﻋﺮﺻﻪی ﺳﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻣﯿﺪان ﻧﺒﺮد »ﺧﯿﺮ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻪ اﻧﻮاع روﺷﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﺼﻤﯿﻢ و ﻋﻤﻞ دوﻟﺖ و دﯾﮕﺮ ارﮐﺎن ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫را روﺣﺎﻧﯽ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻪ او رأی ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد‪،‬‬ ‫ﭼﻬﺎر ــ ﭘﻨﺞ ﻣﺎه ﭘﺲ از اﺳﺘﻘﺮار دوﻟﺖ ﺟﺪﯾﺪ‬ ‫از زﻣﺎن اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ﺑﻪ وﻗﻮع ﭘﯿﻮﺳﺖ و آن‪ ،‬اﻋﺘﺮاض داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن ﺑﻪ ﺗﻌﻄﯿﻠﯽ‬ ‫ﻧﺒﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ از آن‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ اﯾﻦ اوﻟﯿﻦ ﺑﺎر ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده‪،‬‬ ‫در زﻣﺎﻧﯽ ﻏﯿﺮ از زﻣﺎن اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت‪ ،‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ اﺳﺎﺳﺎً ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﺤﺚ‬ ‫ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﺪارد‪ ،‬و اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻠﯽ ﺑﺮ ﻫﻤﻪﭼﯿﺰ‬ ‫ارﺟﺢ اﺳﺖ‪ .‬اﮔﺮ ﻣﺮدم اﺣﺴﺎس ﮐﻨﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ‬ ‫اﻣﺎ ﻟﺤﻈﻪای ﮐﻪ ﺑﻔﻬﻤﻨﺪ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻏﻠﻄﯽ از ﺳﻮی‬ ‫ﺳﭙﻬﺮ ﺳﯿﺎﺳﺖ اﯾﺮان ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﻣﺎ دارﯾﻢ ﮔﺎﻣﻬﺎی‬ ‫روزﻧﺎﻣﻪی »ﺳﻼم« در ﺗﯿﺮﻣﺎه ‪ ١٣٧٨‬ﺑﻮد ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻨﺪروی ﻫﺮدوﻃﺮف‬ ‫در ﺗﺼﻤﯿﻤﺖ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﯾﮏ ﺟﺮﯾﺎن‬ ‫ﺑﻠﻨﺪی ﺑﻪ ﺳﻤﺖ دﻣﻮﮐﺮاﺳﯽ ﺑﺮﻣﯽدارﯾﻢ؛ ﺑﻪ ﻓﻬﻢ‬ ‫ﻣﻄﻠﻖ« و »ﺷﺮ ﻣﻄﻠﻖ« ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﯽﺷﻮد‬ ‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺧﻮدت ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ و ﺑﺎ ﺻﺪای‬ ‫رﺳﺎ ﻧﻘﺪش ﮐﻨﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﻏﯿﺮت و ﺗﻌﺼﺐ ﻧﻘﺸﯽ‬ ‫او ﯾﺎ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪاش اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ را ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﻣﯽاﻧﺪازد‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ در اﻧﺘﺨﺎب رﺋﯿﺲﺟﻤﻬﻮر ﺑﻪ ﺧﻄﺎ‬ ‫رﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮای ﭼﻬﺎر ﺳﺎل آﯾﻨﺪه آﻣﺎده ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﻣﺎ اﯾﻦ آﻣﺎدﮔﯽ از ﺟﻨﺲ ﻓﺮورﻓﺘﻦ در‬ ‫ﻻک ﺧﻮﯾﺶ ﯾﺎ ﻏﺮ زدن و ﺷﺎﯾﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﺮدم در ﻣﺪت ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﺗﺎ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت‬ ‫ﺑﻌﺪی‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺮ داﻧﺶ ﺳﯿﺎﺳﯽﺷﺎن‬ ‫ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ اﮔﺮ اﺷﺘﺒﺎه ﮐﺮدهاﻧﺪ‪،‬‬ ‫اﺻﻼﺣﺶ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ دوﻟﺖ ‪ /‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺜﺎﺑﻪ ﯾﮏ ﺑﺎﺟﻨﺎق ﯾﺎ »ﺟﺎری« ﻗﻬﺮ ﮐﻨﻨﺪ و ﭼﺸﻢ‬ ‫دﯾﺪﻧﺶ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫] ������[‬ ‫]ا���� ��د��آزاد[‬ ‫] د��ن[‬ ‫ﺑﺮای ﮔﻮشﮐﺮدن ﺑﻪ ﺣﺮف آدﻣﻬﺎی دوروﺑﺮم ﺑﻪ ﮐﺎﻓﻪﻫﺎ ﻣﯽروم‪ .‬اﯾﻦ دﻓﻌﻪ‬ ‫ﺗﻮﺟﻬﻢ در ﮐﺎﻓﻪ ﻫﻔﺖ ﺑﻪ ﻣﯿﺰ ﺑﻐﻠﯽ ﺟﻠﺐ ﺷﺪ؛ ﭼﻬﺎر ﺗﺎ ﺟﻮان ﺑﯿﺴﺖوﭼﻬﺎر‬ ‫اﻗﻨﺎع ﻫﻮاداراﺷﻮ ﻧﺪاره‪.‬‬ ‫ﯾﮑﯽﺷﺎن ﺳﺮﺳﺨﺘﺎﻧﻪ از ﮐﺎری ﮐﻪ در ﺣﻤﺎﯾﺖ از روﺣﺎﻧﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد دﻓﺎع ﻣﯽﮐﺮد‪،‬‬ ‫ﺳﺮ ﺑﻘﯿﻪ ﻣﻨﺖ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و اﮔﻪ ﻧﻤﯽداد ﻣﻮﻓﻖﺗﺮ‬ ‫ﺗﺎ ﺳﯽ ﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ در ﻣﻮرد اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت رﯾﺎﺳﺖﺟﻤﻬﻮری ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﺤﺚ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ ﭘﺸﯿﻤﺎن ﻧﺒﻮد‪ ،‬وﻟﯽ ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬آنﯾﮑﯽ ﺳﻌﯽ ﻣﯽﮐﺮد ﻣﻌﺘﺪل‬ ‫ﺣﺮف ﺑﺰﻧﺪ و آﺧﺮی ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ِﮐﺮم ﻣﯽرﯾﺨﺖ ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﺪ واﮐﻨﺶ ﺑﻘﯿﻪ ﭼﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫اﺳﻤﻬﺎﯾﺸﺎن را ﮔﺬاﺷﺘﻢ‪ :‬ﻣﻮاﻓﻖ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﺪل و ﻣﺨﺎﻟﻒ!‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻫﺮﮐﺲ ﮐﻪ رأی داده ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻪ‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺗﻌﻄﯿﻠﻪ‪ .‬ﻫﺮﮐﺪوم از ﻣﺎ اﮔﻪ‬ ‫ﯾﻪ ﺑﺎر دﯾﮕﻪ دﻻﯾﻞ رأیدادﻧﻤﻮن ﺑﻪ روﺣﺎﻧﯽ رو‬ ‫ﻟﯿﺴﺖ ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﯾﻪ ذره وﺿﻌﯿﺖ ﺑﺮاﻣﻮن‬ ‫________________________________________‬ ‫روﺷﻦﺗﺮ ﺑﺸﻪ‪ .‬ﻣﮕﻪ اﻧﺘﻈﺎر اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻮدﺟﻪی‬ ‫اﯾﻦ ﺧﻮدﯾﺎ ﭼﯽﮐﺎر ﻛﻨﯿﻢ؟ ﻫﻤﻮﻧﺎ ﻛﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ رو ﻫﻢ ﺧﺮاب ﮐﺮدﻧﺪ!‬ ‫ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺑﺸﻪ؟ ﻗﺮار ﺑﻮد ﯾﻪ ﻣﺴﯿﺮ ﻃﻮﻻﻧﯽای ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬دﯾﺪن ﺧﻄﺎﻫﺎی ﺑﺰرگ از رﻗﯿﺒﺖ آزارت ﻧﻤﯽده‪ ،‬ﺑﺎ ﺧﻄﺎﻫﺎی‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬آزار ﻧﻤﯽده؟ ﭘﺲ ‪ ۸۸‬ﻫﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ اﺣﻤﺪیﻧﮋاد و ‪ ۹۲‬ﻫﻢ‬ ‫ﻓﻼنﺟﺎ ﮐﻢ ﺑﺸﻪ؟ ﯾﺎ ﻫﻤﻮن اول ﺑﻬﻤﺎنﮐﺎر‬ ‫ﺷﺮوع ﺷﺪهﺑﻮد رو اداﻣﻪ ﺑﺪﯾﻢ و دوﻟﺘﻢ ﻫﻤﻮﻧﻮ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻠﯽ رأی ﻣﯽدادﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﯿﺎل راﺣﺖ و ﺑﯽآزار ﺑﺸﯿﻨﯿﻢ و ﺧﻄﺎﻫﺎی‬ ‫اداﻣﻪ ﺑﺪه‪ .‬اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻨﺰ رو از ﭘﯿﮑﺎن ﭘﮋوﯾﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ :‬ﻫﯽ ﺑﻪ ﺧﻮدم دﻟﺪاری ﻣﯽدم ﻣﯽﮔﻢ دارن دوﻟﺘﻮ ﺗﺨﺮﯾﺐ‬ ‫ً‬ ‫ﻇﺎﻫﺮا ﺧﻮد دوﻟﺖﻣﺮدا اﺻﺮار دارن‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻦ‪ ،‬ﺟﻮﺳﺎزﯾﻪ‪ ،‬ﺷﺎﯾﻌﻪس‪ .‬وﻟﯽ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﭘﺲ از اﯾﻦ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﮕﯿﻢ ﻛﺴﯽ ﻛﻪ‬ ‫ﮐﻮﭼﯿﮏ و ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﺰرگ اوﻧﺎ رو ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ!‬ ‫ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﻦ ﮐﻪ ﻣﺎ دارﯾﻢ آﻓﺘﺎﺑﻪ ﻣﯽﮔﯿﺮﯾﻢ ﺑﻪ رأیﻫﺎﺗﻮن!‬ ‫داره در ﻣﺤﺪودهی ﺧﻮدش ﺑﺪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﻛﻨﻪ‪ ،‬ﻧﻪ‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬اﻟﺒﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺎﻣﯽ روﺣﺎﻧﯽ دارﯾﻢ زﯾﺎدی ﻣﺴﺌﻠﻪ رو‬ ‫ﻣﯽﮐﺮد؟‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﻻﺑﺪ ﯾﻪ ﺻﺒﺮی داره ﻟﺒﺮﯾﺰ ﻣﯽﺷﻪ دﯾﮕﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ :‬ﻣﻠﺖ ﺑﻪ ﺧﺪا ﺻﺒﻮرن و ﺧﻮددار‪.‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫رأی داده‪ ،‬ﺣﻖ ﻧﺪاره ﻧﻈﺮ ﺑﺪه! ﻋﺰﯾﺰ ﻣﻦ! دوﻟﺖ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﻣﻦ ﺣﺎﺿﺮم ﻗﺴﻢ ﺑﺨﻮرم ﻗﺎﻟﯿﺒﺎف از ﻧﻈﺮ اﺟﺮاﯾﯽ‪ ،‬ﻫﻢ از‬ ‫ﺑﺰرگ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮم اﯾﻦ ﺣﺠﻢ از اﻧﺘﻘﺎدا ﺑﺎ اﺷﺘﺒﺎﻫﺎی دوﻟﺖ ﺗﻨﺎﺳﺐ‬ ‫ﻧﺪاره‪.‬‬ ‫ﻧﻤﯽﺗﻮﻧﯿﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ‪.‬‬ ‫راﺟﻊ ﺑﻪ اﻧﺘﻈﺎرای ﻣﺎ‪.‬‬ ‫روﺣﺎﻧﯽ ﺑﻬﺘﺮ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬ﻫﻢ از ﻧﺠﻔﯽ‪.‬‬ ‫‪۷۶‬‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﺣﺪاﻗﻠﺶ اﯾﻨﻪ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﻗﺪرت‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻣﮕﻪ ﺗﻮ دورهی ﻗﺒﻠﯽ ﺧﻮب ﻋﻤﻞ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬دورهی ﻗﺒﻠﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻫﻤﺮاﻫﺶ‬ ‫ﻧﺒﻮد‪ .‬اﯾﻦ دوره دوﻟﺖ ﻣﯽﺗﻮﻧﺴﺖ ﭘﻮﺳﺖ ﺑﻨﺪازه‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬آﻗﺎ اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﺑﺎ ﻗﺒﻠﯽ ﭼﻨﺪان‬ ‫ﻓﺮﻗﯽ ﻧﻤﯽﮐﻨﻪ ﮐﻪ‪ .‬ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺸﻢ و ﭘﻨﺠﻢ ﮐﻪ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﺗﻔﺎوت ﻧﺠﻮﻣﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻪ‪ .‬ﺑﻌﺪﺷﻢ؛‬ ‫اﻧﺘﻈﺎر ﺷﻤﺎ از دوﻟﺖ روﺣﺎﻧﯽ ﭘﻮﺳﺖاﻧﺪاﺧﺘﻦ‬ ‫ﺑﻮد؟‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ :‬در ردهی ﻣﺪﯾﺮان ﺑﻠﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻣﻦ ﻣﺜﻞ روز ﺑﺮام روﺷﻦ ﺑﻮد‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻤﭽﯿﻦ اﺗﻔﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽاﻓﺘﻪ‪ .‬روﺣﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺷﻌﺎر‬ ‫اﻋﺘﺪال اوﻣﺪ‪ .‬اﻋﺘﺪال ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻪ دوﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻌﻞ‪ ،‬ﯾﻪ‬ ‫دوﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺦ‪ .‬ﻧﻪ ﮐﺒﺎب ﺑﺴﻮزه‪ ،‬ﻧﻪ ﺳﯿﺦ!‬ ‫ﻣﻌﺘﺪل‪ :‬ﺑﺎ ﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﺣﺮﻓﺎ ﻣﻦ ﻓﮑﺮ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻢ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻫﻮاداری ﺗﻮی ﻋﺮﺻﻪی ﺳﯿﺎﺳﺖ‬ ‫رو ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻫﻮاداری ﺗﻮی ﻋﺮﺻﻪی ورزش‬ ‫ﭘﯿﺶ ﺑﺮد؛ ﻣﻨﻈﻮرم اﯾﻨﻪ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ رگ ﮔﺮدن رو‬ ‫ﮐﻠﻔﺖ ﮐﺮد و ﺑﺎ ﻫﺮ ﺿﺮب و زوری از ﯾﮑﯽ دﻓﺎع‬ ‫ﮐﺮد! در ﻫﺮ ﻧﻈﺎﻣﯽ‪ ،‬د ِر اﻧﺘﻘﺎد ﮐﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺸﻪ‪،‬‬ ‫دروازهی اﺳﺘﺒﺪاد و ﻓﺴﺎد ﺑﺎز ﻣﯽﺷﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬اﻧﺘﻘﺎد ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬وﻟﯽ ﻣﻌﻘﻮل و ﺑﺮ‬ ‫ﭘﺎﯾﻪی واﻗﻌﯿﺘﻬﺎ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮم ﻣﺎ اﻻن دارﯾﻢ ﻫﻤﻮن‬ ‫ﮔﻮﻟﯽ رو ﻣﯽﺧﻮرﯾﻢ ﮐﻪ ﺗﻮ دورهی دوم اﺻﻼﺣﺎت‬ ‫ﺧﻮردﯾﻢ‪ .‬اﻻن اﯾﻦﻫﻤﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﻋﻮارض ﺧﺮوج‬ ‫از ﮐﺸﻮر ﺣﺮف زدﯾﻢ‪ .‬ﯾﻪ ﻧﻔﺮ ﮔﻔﺖ ﺗﻐﯿﯿﺮات‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬وﷲ ﮐﻪ ﺣﺮف ﻣﻨﻢ ﻫﻤﯿﻨﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﺑﺮ ﻣﻨﮑﺮش ﻟﻌﻨﺖ!‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﻦ ﺑﺎ ﺗﻤﺎم اﻧﺘﻘﺎداﯾﯽ ﮐﻪ دارم‪ ،‬اﮔﺮ‬ ‫"ﭘﻮﺳﺖاﻧﺪازی" ﮐﻪ ﻣﯽﮔﯽ‪.‬‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ دوﻟﺖ ﻓﻘﻂ داره ﺧﺮاب ﻣﯽﮐﻨﻪ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫زﻧــﺪﮔــﯽ اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﻫﻨﻮز اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻦ روﺣﺎﻧﯿﻪ‪.‬‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ ﯾﮑﯽ رو‬ ‫ﻣﻌﺘﺪل‪ :‬اﯾﻨﺎ رو ﻋﻼوه ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ وزارت ارﺷﺎد ﮐﻪ واﻗﻌﺎً روی ﻣﺦ ﻣﻨﻪ‪.‬‬ ‫واﻗﻌﺎً ﺑﻪ دور از اﻋﺘﺪال داره ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﻪ‪ .‬ﮐﺘﺎﺑﯽ رو ﺑﻌﺪ از ﻧﻪ ﻣﺎه ﺳﺎﻧﺴﻮر‬ ‫ﮐﺮدن؛ ﺗﻮی دورهی اﺣﻤﺪیﻧﮋاد ﻫﻢ ﻣﻦ از اﯾﻦ ﻣﻮارد ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮدم‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﺗﻤﺎم ﺣﺮف ﻣﻦ اﯾﻨﻪ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮﻧﻢ ﻗﺒﻮل ﮐﻨﻢ ﻗﺎﻟﯿﺒﺎف در‬ ‫ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﻬﺘﺮ از روﺣﺎﻧﯿﻪ‪ .‬وﺿﻊ ﺗﻬﺮان ‪ ۹۶‬رو ﺑﺎ ‪ ۸۴‬ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﻨﯿﺪ‪ .‬ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻓﻘﻂ آوردن ﻣﺎﺷﯿﻨﺎی ﺧﻮﺷﮕﻞ و ﺑﻨﺰ و ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺎل ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ :‬ﺷﺪﯾﺪاﻟﻠﺤﻦ ﻣﻮاﻓﻘﻢ‪.‬‬ ‫ﻣﻌﺘﺪل‪ :‬ﻣﻨﻢ ﻫﻤﯿﻨﻮ ﻧﻤﯽﺗﻮﻧﻢ ﻗﺒﻮل ﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬اﻻن دوﻟﺖ ﺗﻮ ﻫﯿﭻ زﻣﯿﻨﻪای ﻫﯿﭻ ﺣﺎﻣﯽای ﻧﺪاره‪ .‬ﻫﻤﻪ‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪن‪ .‬از ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ .‬ﺧﺐ ﯾﻪ ﺟﺎی ﮐﺎر اﯾﺮاد داره دﯾﮕﻪ!‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬اﯾﻦ ﺣﺮف ﻏﻠﻄﻪ‪.‬‬ ‫راﺟﻊ ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎص ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻋﻤﻠﮑﺮد؟‬ ‫ﯾﺎ ﮐﻢﺷﺪن واﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ؟‬ ‫ُ‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ :‬دارﯾﻢ ﺑﺎزم از رﯾﯿﺲ دوﻟﺖ‪ ،‬ﺑﺖ‬ ‫ﻣﯽ ﺳﺎزﯾﻢ؟‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪) :‬ﺑﻪ ﺣﺎﻣﯽ( از ﻧﻈﺮ ﺗﻮ اﺻﻼً‬ ‫اﻧﺘﻘﺎدی ﺑﻪ دوﻟﺖ وارده؟‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﺑﻠﻪ ﮐﻪ وارده‪ .‬وﻟﯽ ﻧﺘﯿﺠﻪی اون‬ ‫اﻧﺘﻘﺎد ﻧﺸﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﮐﺎﻧﺪﯾﺪاﻫﺎی رﯾﺎﺳﺖﺟﻤﻬﻮری‬ ‫ﻫﯿﭻﻓﺮﻗﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻧﺪارن و ﻧﺪاﺷﺘﻪن‪.‬‬ ‫ﻣﻌﺘﺪل‪ :‬ﺷﻤﺎ ﯾﻚ اﻧﺘﻘﺎد ﺑﻜﻦ ﻟﻄﻔﺎً‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻋﺪم ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ ﻣﺎﻟﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ و‬ ‫ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ‪.‬‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﻣﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻨﻮ ﮔﻔﺘﯿﻢ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎری ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ در‬ ‫ﺗﻤﺎم زﻣﯿﻨﻪﻫﺎ‪.‬‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﻣﺎ ﻫﻢ ﻣﻨﻈﻮرﻣﻮن ﻫﻤﯿﻨﻪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻋﺪم ﭘﯿﮕﯿﺮی ﺑﻌﻀﯽ وﻋﺪهﻫﺎی‬ ‫اﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗﯽ‪.‬‬ ‫ﭼﻮن زورش ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻮد و ﺗﺼﻤﯿﻤﺎی ﻏﻠﻄﺸﻮ‬ ‫ﺑﺎ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﺑﯿﺸﺘﺮی اﺟﺮا ﻣﯽﮐﺮد؛‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪش ﭘﻞ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺻﺪر و ﺑﺮجﺳﺎزﯾﺎی‬ ‫ﺗﻬﺮان‪ .‬ﮐﻮﭼﮏﺗﺮﯾﻦ اﻧﺘﻘﺎد رو ﻫﻢ ﮐﻪ ﺑﺮﻧﻤﯽﺗﺎﺑﻪ‪،‬‬ ‫ﻣﺜﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻔﺤﺺ ﻣﺠﻠﺲ و ﺑﺪﺗﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﯿﻠﯽ راﺣﺖ ﺣﺎﺷﺎ ﻣﯽﮐﻨﻪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻣﺎﺟﺮای اﻣﻼک‬ ‫ﻧﺠﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺑﻪ رﻓﺘﮕﺮﻫﺎ دادم‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻣﺨﺎﻟﻒ ﮐﻪ ﺑﺪﻧﻪی رأی‬ ‫روﺣﺎﻧﯽ رو ﻫﺪف ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدی ﻫﻢ‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻗﺎﻟﯿﺒﺎف ﺗﻮ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻬﺮان ﻏﻠﻂﺗﺮﯾﻦ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎی ﻣﻤﮑﻨﻮ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﻣﻌﺘﺪل‪ :‬ﻣﻮاﻓﻘﻢ‪ .‬وﻟﯽ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﺜﻞ اﻓﺮاد ﺣﺰﺑﯽ رﻓﺘﺎر ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﻣﻦ از ﻫﻤﻪﺗﻮن ﺑﺪم ﻣﯽآد‪.‬‬ ‫و ﺑﺎ زور اﺟﺮا ﮐﺮده‪.‬‬ ‫ﻧﻘﺪی ﺑﺤﺚ ﺷﺪه؛ ﺧﺐ ﺣﺎﻻ دارن ﮐﻢﮐﻢ ﺑﺮش‬ ‫ﮐﺮدن ﭼﺮا ﯾﺎراﻧﻪﻫﺎ رو دارﯾﺪ ﺑﺮﻣﯽدارﯾﺪ؟ ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ :‬ﺣﯿﻒ ﻛﻪ ﻗﺎﻟﯿﺒﺎف اﻧﺼﺮاف داد‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻗﺎﻟﯿﺒﺎف از ﻫﻤﻪ ﺑﺪﺗﺮ ﺑﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪی اﯾﻨﻪ ﮐﻪ ﺗﻮ دل ﻣﺎﻫﺎ ﺷﮏ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺎ و "دوﺳﺘﺎن دﯾﮕﻪ" ﻧﺸﯿﻢ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻌﻀﯽ وﻗﺘﺎ ﭘﯿﺶ ﻣﯽآد ﮐﻪ در ﮔﻔﺘﺎر‬ ‫ﻧﻤﯽزﻧﻪ‪ ،‬ﻏﯿﺮ از ﮐﯿﻬﺎن و وﻃﻦ اﻣﺮوز ﮐﻪ اﻋﺘﺮاض‬ ‫ﺣﺎﻣﯿﺎش رو‪ ،‬از اﻧﺘﻘﺎد ﻣﻐﺮﺿﺎﻧﻪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺑﺪه‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬اﯾﻦ اﻧﺘﻘﺎدا ﺑﻪ دوﻟﺖ روﺣﺎﻧﯽ وارده‪ ،‬وﻟﯽ اﯾﻦﺟﻮری ﻫﻢ‬ ‫ﺑﺎﺷﻪ ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮوز ﺑﯿﻦ ﻗﺎﻟﯿﺒﺎف و روﺣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻗﺮار‬ ‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻮدﺟﻪ ﭼﯽ ﺑﻮده؟ ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﻮ ﭼﻬﺎر ﺳﺎل‬ ‫ﻣﯽدارن‪ .‬راﺟﻊ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻫﯿﭻﮐﯽ ﺣﺮف‬ ‫‪۷۷‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪ :‬ﻋﺪم ﺑﻪ ﮐﺎرﮔﯿﺮی ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﺟﻮان ﺑﺮای ﻫﻤﻮن‬ ‫ﺣﺎل ﻣﻦ ﮐﻪ در ﺣﺰب آﻗﺎی روﺣﺎﻧﯽ ﻧﯿﺴﺘﻢ و ﺣﻘﻮقﺑﮕﯿﺮ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺘﻢ‪.‬‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪ اﯾﻦﻫﻤﻪ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺒﻌﺎت ﻣﻨﻔﯽ ﯾﺎراﻧﻪی‬ ‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺎ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻣﻮن ﯾﮑﯽ ﺑﺎﺷﻪ‪ .‬دوﻟﺖ ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﮔﻮﺷﺎش ﺗﯿﺰ ﺑﺎﺷﻪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﻧﻪ ﻓﺮق اﻧﺘﻘﺎد از ﻃﺮف‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ اﻧﺘﻘﺎد ﺧﻮدﻣﻮﻧﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ‪ ،‬وﻟﯽ ﺣﻮاﺳﻤﻮن ﺑﺎﺷﻪ ﮐﻪ از ﺟﻨﺲ‬ ‫ﺑﻨﺪازه؛ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﮕﯿﻢ دو ﺟﻨﺎح ﻓﺮﻗﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮاﻓﻖ‪) :‬ﻣﯽﺧﻨﺪد( ﻣﺎ ﻫﻢ وﺿﻊ ﺑﻬﺘﺮی‬ ‫ﻧﺪارﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ :‬ﺧﺐ دﯾﮕﻪ‪ .‬ﺑﺴﻪ‪ .‬ﺑﺮﯾﻢ ﺳﺮاغ ﮐﺎر‬
‫] �������دی [‬ ‫] آرش �����ر [‬ ‫ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ داﺧﻠﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﮑﺲ در ﻓﻀﺎی درون ﺧﺎﻧﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﺪه‪ .‬روز اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﻮرﻫﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎً از ﺳﻤﺖ راﺳﺖ ﻗﺎب ﺑﻪ ﭼﭗ ﺷﺪﯾﺪﺗﺮ ﻣﯽﺷﻮد‪،‬‬ ‫وﺿﻌﯿﺖ زﻣﺎﻧﯽ ﻧﯿﻤﺮوز را ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ذﻫﻦ ﻣﺘﺒﺎدر ﻣﯽﺳﺎزد؛ ﺳﺎﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻧﻮر‬ ‫ﻋﺎﻟﻤﺘﺎب ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺑﺮ ﭘﻬﻨﻪی داﺧﻠﯽ ﮔﺴﺘﺮاﻧﺪه ﺷﺪه و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﻗﺎب را‬ ‫روﺷﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻋﮑﺲ ُﻣﺪاﻟﯿﺘﻪ و درﺧﺸﻨﺪﮔﯽ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺑﺎﻻﯾﯽ‬ ‫دارد‪ ،‬ﮔﺮﭼﻪ وﺿﻮح آن در ﺗﻤﺎم ﻧﻘﺎط ﺑﺎﻻ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻋﮑﺲ ﺳﯿﺎهوﺳﻔﯿﺪ اﺳﺖ‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ زﯾﺴﺘﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﻨﻮع‬ ‫و ﻃﯿﻒ رﻧﮓ در آن ﻣﺸﻬﻮد ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﮔﻮﯾﯽ اﯾﻦ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﻮده و ﯾﮑﺴﺮه ﯾﮑﻨﻮاﺧﺘﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﮑﺲ از روﺑﻪرو ﺛﺒﺖﺷﺪه‪ ،‬و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﮑﺎس از‬ ‫ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻪ اﻓﺮاد داﺧﻞ ﻗﺎب ﻧﮕﺮﯾﺴﺘﻪ‪ .‬ﻋﮑﺲ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ﻧﻤﺎی ﻧﺴﺒﺘﺎً‬ ‫ﻧﺰدﯾﮏ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﻮﻧﺪ اﻧﺴﺎﻧﯽ و ﻧﺰدﯾﮏ و ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪی‬ ‫اﻧﺴﺎﻧﯽ داﺧﻞ ﻋﮑﺲ دارد‪ .‬ﺑﻪ ﺑﯿﺎن دﯾﮕﺮ در اﯾﻦﺟﺎ‬ ‫ﻋﮑﺎس و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی‬ ‫ِ‬ ‫ﻋﮑﺎس ﯾﮏ ﻏﺮﯾﺒﻪی ﺗﺎم ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ .‬او در ﻣﺮز ﻏﺮﯾﺒﮕﯽ و آﺷﻨﺎﯾﯽ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬آﺷﻨﺎ اﺳﺖ ﭼﻮن زاوﯾﻪ و ﻓﺎﺻﻠﻪی دورﺑﯿﻦ ﺗﺎ ﺳﻮژهﻫﺎی ﻋﮑﺲ‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ دﻻﻟﺘﯽ دارد و ﻏﺮﯾﺒﻪ اﺳﺖ ﭼﻮن زﻧﺎن ﺣﺠﺎب ﺑﺮ ﺳﺮ دارﻧﺪ‪ ،‬ﮔﺮﭼﻪ‬ ‫در اﻧﺪروﻧﯽاﻧﺪ‪ .‬در ﺣﻘﯿﻘﺖ او ﻣﺤﺮم ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺎ اﮔﺮ ﻫﺴﺖ زﻧﺎن ﺑﻪ اﻗﺘﻀﺎی‬ ‫ﻣﺘﺎﻓﯿﺰﯾﮑﯽ دورﺑﯿﻦ و ُﺑ ِ‬ ‫ﻌﺪ رﺳﺎﻧﻪای آن ﺣﺠﺎب ﺳﻨﺘﯽ و ﻋﺮﻓﯽ‬ ‫ﺣﻀﻮر‬ ‫ِ‬ ‫‪۷۸‬‬ ‫ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‪ .‬اﻓﺰون ﺑﻪ راﺑﻄﻪی ﺑﯿﻦ دورﺑﯿﻦ‪ ،‬ﻋﮑﺎس و ﺳﻮژهﻫﺎی ﻋﮑﺲ‪،‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ زﻧﺎن اﻓﺮادی ﻣﺘﺸﺮع و دﯾﻨﺪارﻧﺪ‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﺷﺎﻫﺪ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ‪ .‬ﺛﺒﺎت آن ﭼﯿﺰی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪﻋﮑﺲ‬ ‫از ﻧﻮع ﺳﻨﺘﯽ اﺳﺖ؛ ﭼﺎدر ﭘﻮﺷﺶ ﻣﺘﺪاول اﻓﺮاد ﺣﺎﺿﺮ‬ ‫زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺘﻮﻗﻒﺷﺪه در ﺧﻮد‬ ‫ﺻﻮرت و ﻓﯿﮕﻮرﻫﺎ ﺣﺴﯽ از‬ ‫ِ‬ ‫ﻫﻤﮕﯽ‪ ،‬ﺑﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎی دﺧﺘﺮﺑﭽﻪ‪ ،‬ﺣﺠﺎب دارﻧﺪ و ﺣﺠﺎﺑﺸﺎن‬ ‫در ﻋﮑﺲ اﺳﺖ‪ .‬اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺠﺎب اﻣﺎ ﺷﺪﯾﺪ و ﺻﺪدرﺻﺪ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ و اﻓﺮاد ﺣﺪ ﻣﺘﻌﺎرف آن را رﻋﺎﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫»ﯾﮑﯽ از ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ در ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﻀﺎ‪،‬‬ ‫َﻣﻔﺼﻞﺑﻨﺪی ﻓﻀﺎ اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦﺟﺎ ﺿﺮوری اﺳﺖ‬ ‫ﻣﮑﺎن‪ ،‬ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﮐﺎرﮐﺮدﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و ﮐﺎرﺑﺮﯾﻬﺎی ﻣﺘﻨﻮع‬ ‫ﻣﻔﺼﻞﺑﻨﺪی ﺷﻮد‪ .‬ﺑﺪﯾﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻔﺼﻞﺑﻨﺪی‬ ‫ﯾﮏ ﻗﺎﻋﺪهی ﻋﯿﻨﯽ و ﺑﺮونذﻫﻨﯽ ﻧﺪارد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ در ﺗﻌﺎﻣﻞ‬ ‫ﺑﺎ ﺑﺎزﯾﮕﺮان‪ ،‬ﺳﻮژهﻫﺎی ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪه و ﻧﻮع ﻣﻮاﺟﻬﻪی‬ ‫ﻫﻮﯾﺖ ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﻋﮑﺲ ﺟﺎﻣﺪ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﯿﻤﯿﮏﻫﺎی‬ ‫دارد‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ اﻗﺪاﻣﯽ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻋﮑﺲ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻣﻤﻨﻮﻋﯿﺘﻬﺎ‪ ،‬و از ﻧﻈﺮ ﻗﻮاﻋﺪ‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﯾﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪی ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺎدرﺑﺰرگ‪،‬‬ ‫اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﺪ‪ ،‬ﻗﻠﯿﺎن ﮐﺸﯿﺪن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﺎﺑﻮﻫﺎی‬ ‫زﻧﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺳﯿﮕﺎر ﮐﺸﯿﺪن اﻣﺮی ﻣﺬﻣﻮم اﺳﺖ و ﺑﻪاﺻﻄﻼح‬ ‫"ﻗﺒﺢ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ" دارد‪ ،‬اﻣﺎ ﮐﺸﯿﺪن‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﺎن‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ﻗﻠﯿﺎن از ﯾﮏ ﺳﺪه ﻗﺒﻞ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز اﻣﺮی ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻣﺘﺪاول‬ ‫و ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪﺷﺪه ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮐﻨﺶ ﻗﻠﯿﺎن ﮐﺸﯿﺪن را‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮداری در ُ‬ ‫ﺗﻘﺮب ﺑﻪ ﺟﻬﺎن ﻣﺮداﻧﻪ و‬ ‫آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﮑﺎن ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮد‪) «.‬ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﮐﺎﺷﯽ‪.(۱۳۸۸ ،‬‬ ‫ﺳﺮﺷﺎر از اﻣﺮی آﺷﻨﺎ اﺳﺖ«‪ .‬اﯾﻦﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﯾﮏ اﻧﺪروﻧﯽ‬ ‫و ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻣﮑﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻃﺒﻘﻪی ﻣﺘﻮﺳﻂ رو ﺑﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﯾﺎ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻮﯾﺘﺶ ﺑﻪﺗﻤﺎﻣﯽ ﺑﺮای ﻣﺨﺎﻃﺐ اﯾﺮاﻧﯽ آﺷﮑﺎر‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﯾﮑﯽ از ﻧﮑﺎت ﮐﻠﯿﺪی ﻋﮑﺲ ﭘﯿﻮﻧﺪ زﻧﺎﻧﮕﯽ‪ ،‬اﻧﺪروﻧﯽ‬ ‫و ﻓﻀﺎ اﺳﺖ‪ .‬در اﻧﺪروﻧﯽ زﻧﺎن ﺣﻀﻮری دﯾﺮﭘﺎ داﺷﺘﻪ و‬ ‫ﻣﺮدان ﻏﺎﯾﺐ ﺑﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﺳﻨﺖ‪ ،‬زن را ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ و اﻧﺪروﻧﯽ‬ ‫زن اﯾﺪهآل را زن ﺳﻨﺘﯽ در ﻣﻔﻬﻮم‬ ‫ﻓﺮاﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ و‬ ‫ِ‬ ‫ﮐﻠﯿﺸﻪای آن ﻣﯽداﻧﺪ‪ .‬زن ﺑﺎﯾﺪ ﭼﺎرﭼﻮب ﺧﺎﻧﻪ را ﺳﻔﺖ‬ ‫ﻧﮕﻪ دارد و ﭘﺎﯾﺶ را از اﯾﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﯿﺮون ﻧﮕﺬارد‪ .‬ﻗﻮاﻋﺪ‬ ‫ﻣﺎدر‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪان‪ ،‬ﺧﺎﻟﻪ ﯾﺎ ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺗﻦ اﻓﺮاد ﮔﻮﯾﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﮔﺮهﺧﻮرده اﺳﺖ و ﺗﻨﻬﺎ ﻋﻀﻮی ﮐﻪ در ﭘﺲزﻣﯿﻨﻪ‬ ‫دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﭘﺴﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻮژهی ﻣﺘﻔﺎوت ﻋﮑﺲ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﺪ‪ .‬او ﻣﻮﻗﻌﯿﺘﯽ ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮد دارد‪ .‬ﺧﺎص‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اوﻻً ﺗﻨﻬﺎ ﻋﻀﻮ ﻣﺬﮐﺮ ﺟﻤﻊ زﻧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﺪ‪،‬‬ ‫ﺛﺎﻧﯿﺎً در ﻧﯿﻢداﯾﺮهی ﻣﺬﮐﻮر ﻗﺮار ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺎﻻﻧﺸﯿﻦ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ اﺑﮋهﻫﺎ و ﭘﻮﺷﺶ‬ ‫ﻓﺮودﺳﺖ را ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺳﻨﺘﯽ و‬ ‫ُﮐﻬﻦ اﺳﺖ‪ .‬ﭘﻮﺷﺸﻬﺎ ﺟﻠﻮهی ﺧﺎﺻﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ ﮔﺮﭼﻪ‬ ‫را ﻧﺎﺧﻮدآﮔﺎه درﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬او ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻣﺮﮐﺰ ﻋﮑﺲ‬ ‫ﺧﺎﻧﮕﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﻣﺎرک ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ؛ ﺳﺎدهاﻧﺪ و ﻫﺮﮔﺰ‬ ‫ﮔﺮانﻗﯿﻤﺖ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻧﻤﯽآﯾﻨﺪ‪ .‬زﻧﺎن ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ زﯾﻮر‬ ‫ﯾﺎ آراﯾﺸﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻪ ﺳﻨﺘﯽ اﺳﺖ و واﺟﺪ ﻣﻌﻤﺎری‬ ‫ارزش اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﻣﻬﻢﺗﺮی دارد‪ .‬ﺳﻮژه اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ‬ ‫دارد‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫و ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﻧﯿﺰ ارزش‬ ‫اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ او را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ارﺗﻘﺎ‬ ‫ِ‬ ‫ً‬ ‫ﺣﺪودا دهﺳﺎﻟﻪ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ‬ ‫ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ‪ .‬او ﭘﺴﺮی‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻣﺮداﻧﮕﯽ در اﯾﺮان‪ ،‬ﻋﺎدتﮔﻮﻧﻪ ﺧﻮد را‬ ‫ﻣﺪرن و ﻣﺘﺠﺪداﻧﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬اﻓﺮاد روی زﻣﯿﻦ ﻧﺸﺴﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﻣﻮﻗﻌﯿﺘﯽ ﻣﺘﻔﺎوت و ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻗﺮار داده‪ .‬ﺟﻬﺎن ﻋﮑﺲ‬ ‫ﯾﺎ ﺟﺎﺟﯿﻢ‪ .‬ﻓﺮﺷﯿﻨﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ ﭼﯿﻦ ﺧﻮرده و اﯾﻦ اﻣﺮ‬ ‫ﯾﮑﺴﺎن داﻧﺴﺖ و ﭘﻨﺪاﺷﺖ‪ .‬او ﺑﺎ ﺗﺒﺨﺘﺮ و ﻏﺮور ﯾﮏﻣﺮﺗﺒﻪ‬ ‫زﯾﺮاﻧﺪاز ﻓﺮﺷﯽ ﻗﯿﻤﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﭼﯿﺰی اﺳﺖ ﺷﺒﯿﻪ ﮔﻠﯿﻢ‬ ‫ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻄﺢ زﻣﯿﻦ ﻣﺴﻄﺢ و ﺻﺎف ﻧﯿﺴﺖ؛‬ ‫اﻧﺪروﻧﯽ‪ ،‬ﻧﻤﻮد آﺷﮑﺎر ﻣﺮزﻫﺎی اﯾﻦ ﻗﻮاﻋﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﻤﺪ و ﺟﺎﻟﺒﺎﺳﯽ و دﯾﮕﺮ ادوات اوﻟﯿﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎﻗﭽﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﺑﻪواﺳﻄﻪی ﺗﺠﺮﺑﻪی زﯾﺴﺘﻪی ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺮدان‪،‬‬ ‫ً‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ ﺟﺪا‬ ‫ﻫﯿﭻﮔﺎه ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻣﺤﯿﻂ و اﻃﺮاف ﺧﻮد‬ ‫ﺣﺮﯾﻢ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﻌﻨﺎ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦﺟﺎ ﻫﻤﻪﭼﯿﺰ آﺷﮑﺎر‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﭼﯿﺰی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎرﭼﻪی ﺗﺎﺷﺪه در ﻃﺎﻗﭽﻪی ﺳﻤﺖ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪی دوﻃﺮﻓﻪ و ﮔﺴﺴﺖﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﻣﮑﺎن ﺑﺎ‬ ‫ﯾﮏ ﭘﺮدهی ﺳﻨﺘﯽ و ﻗﻠﻤﮑﺎر از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺟﺪاﺷﺪهاﻧﺪ و‬ ‫»دوروﺗﯽ اﺳﻤﯿﺖ« ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ »زﻧﺎن‬ ‫ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﻦ اﻋﻀﺎ دﯾﺪه ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ .‬آﻧﺎن‬ ‫ﻣﯽداﻧﯿﻢ در ﻧﺸﺎﻧﮕﺎن ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﻋﻨﺼﺮی ﮐﻪ در ﺑﺎﻻ ﻗﺮار‬ ‫و ﻋﺮف اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در زﯾﺴﺖ ﺟﻬﺎن ﺳﻨﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﺣﺎﻣﯽ اﯾﻦ‬ ‫ُ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﺳﯿﻮن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ــ ﻓﻀﺎﯾﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺧﺎﻧﻪﻫﺎی‬ ‫ﺗﻌﻠﻖ ﮐﺎﻣﻞ زن ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ‬ ‫ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﻪ اﻧﺪروﻧﯽ و ﺑﯿﺮوﻧﯽ‪ ،‬و‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺪور ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻓﺮاد در اﯾﻦ ﻧﯿﻢداﯾﺮه ﺑﻪ‬ ‫ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻠﻨﺪ و ﻓﺎﺻﻠﻪای ﺑﯿﻨﺸﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﮔﻮﯾﯽ اﻓﺘﺮاﻗﯽ‬ ‫"ﻣﺮداﻧﻪ رﻓﺘﺎر ﮐﺮدن" ﻧﯿﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد دﮐﺘﺮ ﻋﺒﺎس ﮐﺎﻇﻤﯽ »ﺧﺎﻧﻪ در ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻨﺘﯽ‬ ‫‪۷۹‬‬ ‫ﺳﻮژهﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع اﺳﺖ؟ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﺮﮐﯿﺐﺑﻨﺪی ﻗﺎب‪،‬‬ ‫ﭼﯿﻨﺶ و آراﯾﺶ اﻓﺮاد‪ ،‬در ﻣﻘﺎﺑﻞ دورﺑﯿﻦ ﯾﮏ ﻧﯿﻢداﯾﺮهی‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺑﻪ ﻫﯿﭻوﺟﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮان اﯾﻦ ﻋﻀﻮ را ﺑﺎ دﯾﮕﺮان‬ ‫آﻗﺎی ﺟﻤﻊ اﺳﺖ‪ ،‬ﮔﺮﭼﻪ در‬ ‫ﺳﺮور و‬ ‫ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻧﺸﺴﺘﻪ؛ ﮔﻮﯾﯽ َ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺮآﻣﺪﮔﯽ دارد‪ .‬دﯾﻮارﻫﺎ ﺷﯿﺊ ﺗﺰﯾﯿﻨﯽ ﻧﺪارﻧﺪ‪ .‬اﺗﺎق ﻓﺎﻗﺪ‬ ‫زﻣﺮهی ﮐﻢﺳﻦوﺳﺎلﺗﺮﯾﻦ اﻓﺮاد ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد‪.‬‬ ‫ﮐﻤﺪ را ﻣﯽﮐﻨﺪ و در‪ ،‬ﻗﻔﻞ و ﮐﻠﯿﺪ ﻧﺪارد‪ .‬در ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺗﺎﻗﭽﻪ‬ ‫ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ اﺳﺖ‪ .‬دﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻃﺎﻗﭽﻪ اﺳﺖ و ﺗﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫زﺑﺎن ﺑﺪن و ﻓﯿﮕﻮر او ﻧﯿﺰ ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ‬ ‫ﻟﻤﯿﺪه دارد‪ ،‬ﻟﺤﻈﻪای ﺗﻨﺎﻧﻪ آﻓﺮﯾﺪه ﮐﻪ ﺑﺪن او را آزاد و رﻫﺎ‬ ‫از ﻗﯿﺪ و ﻗﯿﻮد رﺳﻤﯽ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪن او ﭼﻮﻧﺎن‬ ‫ﭼﭗ دﯾﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬اﺗﺎﻗﻬﺎ و ﻣﺮزﻫﺎی ﻓﻀﺎ ﺑﻪ واﺳﻄﻪی‬ ‫ﺑﺪن ﺟﻤﻊ رﺳﻤﯽ‪ ،‬ﻣﺆدب‪ ،‬ﺟﻤﻊوﺟﻮر‬ ‫ﺑﺪن ﺟﻤﻊ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫و ﻧﻮﻋﺎً ﻣﻨﻘﺒﺾ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺧﻼف ﻟﺒﺎس ﻫﻤﮕﺎن ﮐﻪ ﮐﺎﻣﻞ‬ ‫دوار ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﯿﺮی ﻣﺘﻔﺎوت از زﻣﺎن‬ ‫ﺑﺴﺎط ﭼﺎی و ﻗﻠﯿﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﺳﻤﺎور در ﮐﺎﻧﻮن ﻋﮑﺲ و‬ ‫ﻧﮕﺎﻫﺶ ﻧﯿﺰ آﻧﯽ وﯾﮋه دارد؛ آﻣﯿﺰهای از ﺷﯿﻄﻨﺖ‪ ،‬ﻫﻮش و‬ ‫زﻣﺎن ﺧﻄﯽ ﮐﻪ دارای ﺗﻮاﻟﯽ وﻗﺎﯾﻊ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬ ‫و ﺑﺮﺧﻼف‬ ‫ِ‬ ‫ﺳﻤﺎور و اﺳﺒﺎب ﭼﺎی ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻮری ﺳﻔﯿﺪ و ﭘﺎرﭼﻪی‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﺮدان ﻏﺎﯾﺐ‬ ‫ﺟﻬﺎن ﻋﮑﺲ‪،‬‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺪس اﺳﺖ ﮐﻪ در‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻬﺎی ﺗﻌﺮﯾﻒﺷﺪهی ﻣﺘﻌﺎرف ﻧﺎنآوری و ﺗﺄﻣﯿﻦ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻗﻠﯿﺎن ﺳﻨﺘﯽ و اﺳﺒﺎب ﺳﻤﺎور در ﻧﻘﻄﻪ ﻣﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺎنﺳﺎل و دﺧﺘﺮﺑﭽﻪی ﺑﺎﺣﺠﺎب( ﻧﺎﻗﺺ اﺳﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ‪ «.‬در ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮاﯾﻄﯽ زن ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﻧﺪﮔﯽاش‬ ‫ﻫﺴﺘﯽ زن ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽﺧﻮرد و از دل آن‪ ،‬زﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻫﻮﯾﺖ و‬ ‫ِ‬ ‫ﺧﻄﯽ را ﻃﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﯽﮐﺮاﻧﮕﯽ ﭘﯿﻮﻧﺪ دارد‬ ‫ﻣﻘﺼﺪی آﺷﮑﺎر اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻮاﻟﯽ آن در ﺗﮑﺮار ﻣﻌﻨﺎ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻌﺎش ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬و زﻧﺎن در ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻘﺸﻬﺎی ﺳﻨﺘﯽ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮاده ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎدری )ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻣﺠﺎور‬ ‫ﻣﺎدر و ﻓﺮزﻧﺪان ُدرداﻧﻪ ﺣﻮل اﯾﺸﺎن(‪ ،‬ﻫﻤﺴﺮی‪ ،‬ﺧﻮاﻫﺮی‪،‬‬ ‫ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﯽ ﻣﺸﻐﻮﻟﻨﺪ‪ .‬زن ﺑﻪ رﺷﺪ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻓﺮزﻧﺪان‬ ‫ﻣﯽﭘﺮدازد ﯾﺎ ﻧﻬﺎﯾﺘﺎً اﻣﻮر ﻣﻨﺰل‪ ،‬ﻣﻄﺒﺦ )ﻧﻪ آﺷﭙﺰﺧﺎﻧﻪ(‬ ‫ﻢ دﯾﮕﺮ‪ ،‬اﺳﺒﺎب و‬ ‫دری وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ .‬اﺑﺰار و ادوات ﻣﻬ ِ‬ ‫ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮﯾﻦ ﻋﻨﺼﺮ ﺑﻪ ﻗﺎب دورﺑﯿﻦ و ﻟﻨﺰ ﻋﮑﺎس اﺳﺖ‪.‬‬ ‫زﯾﺮﯾﻦ اﺳﺘﮑﺎﻧﻬﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﻋﻨﺼﺮ ﻣﺴﻠﻂ ﻣﺎدی دﯾﮕﺮ ﻗﻠﯿﺎن‬ ‫ﻋﮑﺲ اﻓﺮاد را ﺑﻪ دو ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺨﺶ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺶ‬ ‫ﻧﻔﺮ‬ ‫در‬ ‫ﻋﮑﺲ‬ ‫ﺣﻀﻮر‬ ‫دارﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺸﺎرﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﻋﮑﺲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ‬ ‫**‬ ‫ﺟﻨﺴﯽ ﺑﻪ دو ﮔﺮوه زﻧﺎن )اﮐﺜﺮﯾﺖ( و ﭘﺴﺮ ﺧﺮدﺳﺎل‬ ‫)اﻗﻠﯿﺖ( ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﯽ ﻣﯽﺗﻮان‬ ‫ﺟﻤﻌﯿﺖ را ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوه زﻧﺎن ﻣﺴﻦ )ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺎدرﺑﺰرگ‬ ‫و آبوﺟﺎروﮐﺮدن را ﺳﺮوﺳﺎﻣﺎن ﻣﯽدﻫﺪ‪ .‬ﻧﻔﻮذ ﻣﺮد ﺑﻪ‬ ‫ﺟﻤﻊ(‪ ،‬زن ﻣﯿﺎﻧﺴﺎل )ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺎدر( و ﮐﻮدﮐﺎن )دو دﺧﺘﺮ‬ ‫ﺳﻨﺘﯽ‬ ‫زﻧﺎﻧﮕﯽ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ اﻧﺪروﻧﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ‬ ‫ِ‬ ‫ِ‬ ‫زن اول )از ﺳﻤﺖ راﺳﺖ( ﻟﺒﺨﻨﺪی ﻣﻠﯿﺢ ﺑﺮ ﻟﺐ‪ ،‬ﻧﻔﺮ‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬ ‫ﺟﻬﺎن اﻧﺪروﻧﯽ ﺟﺎﯾﺰ‪ ،‬اﻣﺎ ﺣﻀﻮر زن در ﺟﻬﺎن‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﯿﺮون ﺧﺎﻧﻪ ﭼﻨﺪان ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪﺷﺪه ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬از ﻫﻤﯿﻦرو‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﻼواﺳﻄﻪ ﭼﺴﺒﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﻧﺎن ﺗﺠﺴﻢ اﺳﻄﻮرهی ِوﺳﺘﺎ‬ ‫*‬ ‫اﻟﻬﻪی ﺧﺎﻧﻪ و ﺧﺎﻧﻮادهاﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻓﺼﻞ دﯾﮕﺮ در ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﻀﺎ‪ ،‬روح ﻓﻀﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﺮدﺳﺎل و ﭘﺴﺮ( ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮد‪ .‬زﻧﺎن ﻣﯿﺎﻧﺴﺎل و ﻣﺴﻦ‬ ‫ﺑﻌﻀﺎً ﭼﻬﺮهﻫﺎﯾﯽ ﮔﺸﻮده و ﻋﻀﻼﺗﯽ ﻣﻨﻘﺒﺾ دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫دوم ﭼﻬﺮهای ﻣﺼﻤﻢ و ﺳﺮد‪ ،‬و ﻧﻔﺮ ﺳﻮم ﭼﻬﺮهای ﻓﺮاخ‬ ‫دارد‪ .‬دﺧﺘﺮﺑﭽﻪﻫﺎ ﻣﺤﻮ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻋﮑﺎس و ﺷﺨﺼﯿﺖ او‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﮑﺎس زل زدهاﻧﺪ و ﭼﺸﻤﺎﻧﺸﺎن ﮔﺮد‬ ‫ﻣﻘﺼﻮد از روح ﻣﮑﺎن‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﻣﻌﻨﺎی ﮐﺎﻧﻮﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬از ﻣﻨﻈﺮ ُﺑﺮدار ﻧﮕﺎه‪ ،‬ﻋﮑﺲ ﻏﯿﺮرواﯾﯽ و از‬ ‫آن ﻣﯽﺗﻮان ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار داد‪ .‬از اﯾﻦ‬ ‫ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﻧﮑﺎت ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت‬ ‫ﺟﻮاﻧﺐ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع ﻣﮑﺎن را ﺣﻮلوﺣﻮش‬ ‫رﻫﮕﺬر ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ روح ﻓﻀﺎ در ﻧﻮﻋﯽ اﻧﺠﻤﺎد اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﻮژهﻫﺎ ﺛﺎﺑﺘﻨﺪ و ﻫﯿﭻ ﺣﺮﮐﺖ و اﻗﺪام و ﭘﻮﯾﻨﺪﮔﯽای در‬ ‫ﺣﯿﺚ ﺗﻤﺎس‪ ،‬ﺗﻘﺎﺿﺎﻣﺤﻮر اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﻀﺎ‪ ،‬ﺳﺎزﻣﺎن ﻗﺪرت اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦﺟﺎ ﻣﯽﭘﺮﺳﯿﻢ‬ ‫ﻓﻀﺎ ﭼﻪﻗﺪر اﻗﺘﺪارﮔﺮا‪ ،‬و ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﮔﺸﻮده ﺑﺮ‬ ‫اﺳﺖ و آﺳﺘﯿﻦ دارد‪ ،‬ﻟﺒﺎس ﭘﺴﺮ ﺑﯽآﺳﺘﯿﻦ و ﮔﺸﺎد اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻟﺒﺨﻨﺪی ﮐﻮﭼﮏ ﮐﻪ در ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ﮐﻠﯿﺖ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻧﺎﭘﯿﺪا‬ ‫از ﻣﻨﻈﺮ ﻃﻮل ﻗﺎب‪ ،‬اﺑﺘﺪا و اﻧﺘﻬﺎی ﻋﮑﺲ )زن‬ ‫در ﻧﻘﻄﻪی ﻃﻼﯾﯽ ﻋﮑﺲ ﺧﻮش ﻧﺸﺴﺘﻪ‪ .‬او ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ‬ ‫ﺻﺎدﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻟﺪ ‪ ۱۳۱۶‬در ﺗﻬﺮان‪ ،‬ﻧﻘﺎش و ﺗﺼﻮﯾﺮﺳﺎز ﺷﻬﯿﺮ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬ﻋﮑﺲ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر او‪ ،‬ﺟﻠﻮهای دﯾﮕﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﺸﺨﺺ و ﻓﺮدﯾﺖ او ﭼﺸﻤﮕﯿﺮﺗﺮﯾﻦ ﻟﺤﻈﻪی اﯾﻤﺎژ اﺳﺖ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫ــــ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﮐﺎﺷﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺟﻮاد‪» ،۱۳۸۸ ،‬ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﻀﺎ‪ ،‬ﻣﯿﺰﮔﺮدی ﺑﺎ‬ ‫ﻋﻨﻮان روشﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ«‪ ،‬اراﺋﻪﺷﺪه در ﮔﺮوه‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﻧﺠﻤﻦ‬ ‫روشﺷﻨﺎﺳﯽ و روﺷﻬﺎی ﺗﺤﻘﯿﻖ در ﻋﻠﻮم‬ ‫ِ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ اﯾﺮان‬ ‫ــــ ﮐﺎﻇﻤﯽ‪ ،‬ﻋﺒﺎس‪» ،۱۳۹۵ ،‬ﺧﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﯿﺪاﻧﯽ ﭘﺮآﺷﻮب«‪ ،‬ﻓﺼﻠﯽ از ﮐﺘﺎب‬ ‫»اﻣﺮ روزﻣﺮه در ﺟﺎﻣﻌﻪی ﭘﺴﺎاﻧﻘﻼﺑﯽ«‪ ،‬اﻧﺘﺸﺎرات ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﺎوﯾﺪ‬ ‫ــــ ﻧﺎدری‪ ،‬ﺳﺎرا‪» ،۱۳۹۲ ،‬درآﻣﺪی ﺑﺮ رواﯾﺖ زﻧﺎﻧﻪ از ﺷﻬﺮ«‪ ،‬اﻧﺘﺸﺎرات‬ ‫ﺗﯿﺴﺎ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫* وﺳﺘﺎ‪ ،‬در اﺳﺎﻃﯿﺮ روم و در ﻣﺬﻫﺐ روﻣﯽ‪ ،‬اﻟﻬﻪی ﺑﺎﮐﺮهی اﺟﺎق‬ ‫ﯾﺎ آﺗﺸﺪان ﺧﺎﻧﮕﯽ و ﻧﯿﺰ اﻟﻬﻪی ﺧﺎﻧﻪ و ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻮد‪ .‬ﺣﻀﻮر وﺳﺘﺎ‬ ‫ﻧﻤﺎدی از آﺗﺶ ﻣﻘﺪﺳﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ در اﺟﺎق ﯾﺎ آﺗﺸﺪان ﺧﺎص او و‬ ‫ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر در ﻣﻌﺒﺪش‪ ،‬اﻓﺮوﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮﯾﻦ ﻫﻢﺳﺎن و‬ ‫ﻣﻌﺎدل ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ او‪ ،‬ﻫﺴﺘﯿﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫** اﻓﺮاد ﺣﺎﺿﺮ در ﻋﮑﺲ از راﺳﺖ‪ :‬ﻋﻤﻪ ﺑﻠﻘﻴﺲ‪ ،‬ﻋﻤﻪ اﻓﺠﻪاى‪ ،‬ﻣﺎدر‪،‬‬ ‫ﺧﻮاﻫﺮ )ﺷﻬﻴﻦ(‪ ،‬دﺧﺘﺮ ﻛﻮﭼﻚ )؟(‪ ،‬ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﺻﺎدﻗﯽ )ﺑﺎﻻﻧﺸﯿﻦ(‬
‫]���ی �������ن[]‬ ‫ﻣﺤﺘﻮﻡ ‪ ///‬ﻣﺤﺘﻮﻡ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺼﺮﻑﮐﺮﺩﻥ ﺗﻤﺎﻡﹺ ﺭﻭﺯﻫﺎی ﻋﻤﺮﻣﺎﻥ‪ ،‬ﻭﺍﺭﺩ ﻓﺎﺯﹺ‬ ‫ﺩﯾﮕﺮی ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺍﻫﯿﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥﺟﺎ ﮐﺴﺎﻧﯽ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯﺷﺎﻥ ﯾﮏ ﭼﯿﺰی ﺑﺨﻮﺍﻫﯿﻢ‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﻓﻮﺭﺍﹰ ﺑﺮﺍﯾﻤﺎﻥ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﻓﻬﺮﺳﺖ‬ ‫ﻣﻨﻮ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﯾﮏ ﻓﻨﺠﺎﻥ ﻗﻬﻮﻩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ؛‬ ‫ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻗﻬﻮﻩﻫﺎی ﺁﻥﺟﺎ ﺑﺎ ﺟﺮﻋﻪی ﺍﻭﻟﺶ ﮐﻤﺮﻣﺎﻥ‬ ‫ﻣﯽﺧﺎﺭﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺟﺮﻋﻪی ﺑﻌﺪی ﺩﻭﺗﺎ ﺑﺎﻝ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﯽﺁﻭﺭﯾﻢ‪ .‬ﺗﺎﺯﻩ ﻣﺠﺎﻧﯽ ﻫﻢ ﻫﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﻭﺭﻗﯽ‪ :‬ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺑﻪ ﺷﺮﻃﯽ ﺭﻭی ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﻓﺎﺯﹺﻗﺒﻠﯽ)ﻫﻤﯿﻦﺟﻬﺎﻥ(ﭘﻔﯿﻮﺯﻧﺒﻮﺩﻩﻧﺒﺎﺷﯿﻢ‪.‬‬ ‫‪۸۰‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫]���هی ���[‬ ‫َ���ی �ـ� �ـ�زاده[‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫ﺑﻞﺑﹺﺸﻮ ‪ ///‬ﻣﺮﮐﻞ‪ ،‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﻗﺪﺍﻣﯽ‬ ‫ﺗﻼﻓﯽﺟﻮﯾﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻗﻬﻮﻩی ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺳﺮﺩ ﻣﯿﻞ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺭﺍﺳﺘﺎ* ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻻﻥ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﺮﮐﻞ‪ ،‬ﺷﮑﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺭﻭی ﻣﯿﺰﻫﺎی‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺣﺬﻑ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﺗﻨﺪﺭﻭﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﻓﯿﻠﺘﺮ ﺳﯿﮕﺎﺭ ﺩﺭ ﭘﯿﺎﺩﻩﺭﻭﻫﺎی ﺑﺮﻟﯿﻦ ﺯﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ ﺩﻭﻟﺖ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﻭﻟﺖ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺷﻮﺭﺷﯿﺎﻥ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ؛ ﻭﺍﺭﺩﺍﺕ ﺯﯾﺮﺳﯿﮕﺎﺭی‬ ‫ﺭﺍ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﻮﺟﯽ ﺍﺯ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎﺕ‬ ‫ﻣﺴﻤﻮﻡ ﺩﻭﻟﺘﯽ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﻟﻮﺩﻩ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳﯽﻭﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﻣﺴﻤﻮﻣﯿﺖ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ‪ ،‬ﺩﺍﻣﻨﻪی‬ ‫ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﮐﻞ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﮐﺸﯿﺪﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮐﻤﭙﯿﻨﻬﺎی‬ ‫ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮی ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺭﺍﺳﺘﺎ**‪ ،‬ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﺧﺮﻭﺝ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﺗﺤﺎﺩﯾﻪی‬ ‫ﺍﺭﻭﭘﺎ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﺮﺍﻣﭗ ﻫﻢ ﺿﻤﻦ ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﺮﺿﺎﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻓﻀﻮﻟﯽ ﻣﺘﻬﻢ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﺍی ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻂﻭﻧﺸﺎﻥ ﮐﺸﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺗﺎﺯﻩﺗﺮﯾﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪﻫﺎ‪ ،‬ﮐﯿﻢ ﺟﻮﻧﮓﺍﻭﻥ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﻫﺮﺝ ﻭﻣﺮﺝﺿﻤﻦﺷﮑﺴﺘﻦ ﺳﮑﻮﺕ ﺧﻮﺩ‪ ،‬ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﺎﻃﺮﻧﺸﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩ ﺭﺍﻩﺣﻞ‬ ‫ﺩﯾﭙﻠﻤﺎﺗﯿﮏ ﺑﺤﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺍﻭ ﻭ ﮊﻧﺮﺍﻟﻬﺎﯾﺶ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﺧﯿﻠﯽ ﺳﺮﺑﺴﺘﻪ ﮔﻔﺖ ﺍﯾﻦ "ﺭﺍﻩﺣﻠﻬﺎ" ﺑﺴﯿﺎﺭ‬ ‫ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺣﺘﺎ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺧﺎﮎ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺭﺍ ﻫﻢ‬ ‫ﻫﺪﻑ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﻭ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﮐﺮﺩ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﭘﻮﺗﯿﻦ ﻧﺒﺎﯾﺪ‬ ‫ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺿﻤﻦ "ﮔﺰﺍﺭﺷﺎﺕ" ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﺩی ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ ﺑﺎ ﺍﯾﺴﺘﮕﺎﻩ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﺭﻭﺳﻬﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﻗﻄﺐ ﺟﻨﻮﺏ ﺗﻤﺎﺱ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﭘﻨﻬﺎﻥﮐﺮﺩﻥ ﯾﮏ ﺑﻤﺐ‬ ‫ﻻی ﮐﻮﻫﻬﺎی ﯾﺦ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺑﯽﺍﺩﺑﺎﻧﻪ ﺗﻠﻔﻦ ﺭﺍ ﻗﻄﻊ‬ ‫ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺑﻪ ﻧﮕﺮﺍﻧﯽ ﻭﻻﺩﯾﻤﯿﺮ‬ ‫ﭘﻮﺗﯿﻦ ﺍﻧﺠﺎﻣﯿﺪ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﻧﯿﺮﻭﻫﺎﯾﺶ ﺩﺭ ﻭﺿﻌﯿﺖ‬ ‫***‬ ‫ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﺎﺵ ﮐﺎﻣﻞ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺭﺍﺳﺘﺎ‬ ‫ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻣﻠﻞ ﮐﻤﯿﺴﯿﻮﻧﯽ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺗﺸﺨﯿﺺ‬ ‫ﺑﺪﻫﺪ ﺣﻖ ﺑﺎ ﮐﯿﺴﺖ ﻭ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﺍﻭﻝ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﺷﻠﯿﮏ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۸۱‬‬ ‫* ﻣﺘﻀﺎﺩ "ﭼﭗ"ﻫﺎ‬ ‫**ﻣﺘﻀﺎﺩ "ﮐﺞ"ﻫﺎ‬ ‫***ﻣﺘﻀﺎﺩ "ﺩﺭﻭﻍ"ﻫﺎ‬
‫]��ورز & ���� ز [ ] ���� و ���ی �������� [‬ ‫ﻗﻬﻮهی »ﻟﻤﯿﺰ« ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﻓﻖﺗﺮﯾﻦ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎ در ﺑﺎزار ﻗﻬﻮهی اﯾﺮان اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺟﺎﻣﻌﻪی اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻮد‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻢ ﺑﺎ اﯾﻦ‬ ‫درﺧﺸﺎن ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬آرﻣﯿﻦ ﻟﻤﯿﻊ ﺧﺎﻟﻖ اﯾﻦ ﺑﺮﻧﺪ و ادارهﮐﻨﻨﺪهی اﯾﻦ‬ ‫ﺟﺎ ﺑﯿﻨﺪازم‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺨﺪر ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ دﻧﯿﺎ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪ ،‬ﻣﮑﺎنﯾﺎﺑﯽ ﺻﺤﯿﺢ‪ ،‬واردات و ُرﺳﺖ ﻗﻬﻮهی اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ در ﺑﺎزار اﯾﺮان‬ ‫ِ‬ ‫ﻋﺎدت ﺧﻮردن ﺳﻪ ﻓﻨﺠﺎن ﻗﻬﻮه در ﻫﻔﺘﻪ را‬ ‫ﻧﮕﺎه‪،‬‬ ‫را ﺑﺰرگﺗﺮ ﮐﻨﯿﻢ و ﺳﺮاﻧﻪی ﻣﺼﺮف ﻗﻬﻮه را ﺑﺎ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓﺳﺎزی ﺑﺎﻻ ﺑﺒﺮﯾﻢ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪان ﺑﻪ ﻟﻤﯿﺰ اﯾﻦ اﯾﺮاد را ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‬ ‫ﻗﻬﻮه اﺳﺖ‪ .‬وﺟﻮد ﮐﺎﻓﺌﯿﻦ در اﯾﻦ ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ‬ ‫ﮐﻪ »ﭼﺮا ﻗﻬﻮه را ﺑﻪ ﻗﯿﻤﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ؟‬ ‫ﺻﻨﻌﺖ ﻗﻬﻮهی اﯾﺮان ﺧﯿﻠﯽ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﮐﺮده و ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﺰرﮔﯽ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮ از آن ﮐﻪ ﺿﺮر داﺷﺘﻪﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮای ﺑﺪن‬ ‫ﻋﻠﺖ اﯾﻦ ﻗﯿﻤﺖﮔﺬاری ﮐﯿﻔﯿﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﻗﻬﻮه‬ ‫ﺧﻮشﻃﻌﻢ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد از ﻧﻈﺮ َدمآوری ﭘﯿﺪا ﮐﻨﯿﺪ‪ .‬وﻟﯽ اﻣﺮوز ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در‬ ‫ﻣﺎ اﯾﺮاﻧﯿﻬﺎ روزﻣﺎن را ﺑﺎ ﺧﻮردن ﯾﮏ ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ‬ ‫روزاﻧﻪی ﻗﻬﻮه در اﯾﺮان اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﺎﺷﯿﺪ‬ ‫ﺷﺒﮑﻪی ﺑﺰرگ از ﮐﺎﻓﻪﻫﺎ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺎل ‪ ۱۳۸۶‬را ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﯿﺎورﯾﺪ؛ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺘﯿﺪ ﯾﮏ ﻗﻬﻮهی‬ ‫ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ در ﺧﯿﻠﯽ از ﺷﻬﺮﻫﺎی ﮐﺸﻮر ﻧﻮﺷﯿﺪن ﯾﮏ ﻓﻨﺠﺎن ﻗﻬﻮه ﮐﺎر‬ ‫آﺳﺎﻧﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﺲ واﺑﺴﺘﮕﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ ﻣﺎده‬ ‫ﻣﻔﯿﺪ اﺳﺖ‪ .‬و ﺑﺎﯾﺪ اﯾﻦ را ﻫﻢ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﭘﺮﺿﺮر و ﺧﻄﺮﻧﺎک آﻏﺎز ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ؛ ﭼﺎی ﺷﯿﺮﯾﻦ!‬ ‫ﺑﯽ آنﮐﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﺑﺘﻼ ﺑﻪ‬ ‫و اﯾﻦ ﻗﻬﻮه ﺑﯽﮐﯿﻔﯿﺖ اﺳﺖ!« ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺧﯿﺮ!‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﯾﺠﺎد ﯾﮏ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺼﺮف‬ ‫ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺎﻻی ﻗﻬﻮه‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﻋﺮﺿﻪی آن ﺑﺎ ﻗﯿﻤﺖ‬ ‫ﻫﺠﺪهﻫﺰار ﺗﻮﻣﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ‬ ‫ﻣﻦ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺮای ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺻﻨﻌﺖ ﻗﻬﻮه در اﯾﺮان ﺳﺨﻨﯽ از ﻫﻨﺮی‬ ‫ﺑﯿﻤﺎری ﻗﻨﺪ ﭘﯿﺶ ﻣﯽروﯾﻢ؛ ﺑﯿﻤﺎریای ﮐﻪ ﻫﺮ‬ ‫ﻣﯽﺧﻮاﻫﯿﺪ؟ آﻧﻬﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدادﻧﺪ ﯾﮏ اﺳﺐ ﺳﺮﯾﻌﺘﺮ‪ «.‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ اﯾﻦ‬ ‫ً‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ ﺻﺪق ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺜﺎل در ﺻﻨﻌﺖ ﻗﻬﻮهی اﯾﺮان‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻘﻢ در داﻧﺸﮕﺎه ﺷﺮﯾﻒ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﺄﺳﯿﺲ »ﮐﺎﻓﻪ ﻟﻤﯿﺰ« ﺷﺪ و ﻗﯿﻤﺖ ﭘﺎﯾﻪی‬ ‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﮐﺎﻓﻪﻫﺎ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﻮد ﺑﯿﺸﺘﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺮد ﮐﻪ وارد ﺑﺎزار ﻗﻬﻮه ﺷﻮم و از ِﺑﮑﺮ ﺑﻮدن آن ﺑﺮای ﭘﯿﺸﺒﺮد اﯾﺪهﻫﺎﯾﻢ‬ ‫ﻫﻔﺘﺼﺪ ﺗﻮﻣﺎن را ﺑﺮای ﯾﮏ ﻓﻨﺠﺎن اﺳﭙﺮﺳﻮ در‬ ‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻢ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار دادم‪،‬‬ ‫ﺑﮕﻮﯾﻢ "ﭼﻮن ﻗﻬﻮه‪ ،‬ﺳﯿﺮوپ و ﺷﯿﺮ ﺧﺮﯾﺪهام‪،‬‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺮان ﺑﻔﺮوﺷﻢ"‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﻣﻨﻄﻘﯽای ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬ ‫آﻣﺪم‪ .‬روز ﺑﻌﺪ وﻗﺘﯽ ﺑﯿﺪار ﺷﺪم‪ ،‬ﻃﺒﻖ ﻋﺎدت ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ ﺑﻪ دوﺳﺘﺎﻧﻢ‬ ‫ﺳﺒﮏ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻬﻮه در اﯾﺮان ﺷﻮد‪ .‬اوﻟﯿﻨﺶ‬ ‫ﺗﻬﯿﻪی ﻣﺤﺼﻮل ﺗﺎزه ﺑﻮد ﮐﻪ واﻗﻌﺎً ﻣﺸﮑﻞ‬ ‫ﺑﯿﻨﺪازﯾﻢ‪ ،‬ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ و آن‬ ‫ﻓﻮرد را ﻣﺜﺎل ﻣﯽزﻧﻢ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪» :‬اﮔﺮ ﻣﻦ از آدﻣﻬﺎ ﻣﯽﭘﺮﺳﯿﺪم ﭼﻪ‬ ‫اﯾﻦ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ اﯾﺮان ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﯾﮏ ﺗﻐﯿﯿﺮ در ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ دارد‪ ،‬ﺗﺮﻏﯿﺒﻢ‬ ‫اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻢ‪ .‬ﺳﺎل ‪ ۱۳۷۸‬ﭘﺲ از ﯾﮏ اﻗﺎﻣﺖ ﻫﺸﺖﺳﺎﻟﻪ در ﮐﺎﻧﺎدا ﺑﻪ اﯾﺮان‬ ‫ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد دادم ﺗﺎ ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ را ﺑﺎ ﯾﮏ ﻓﻨﺠﺎن ﻗﻬﻮه آﻏﺎز ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺎ ﭘﺎﺳﺦ‬ ‫ﻋﺠﯿﺐ آﻧﻬﺎ روﺑﻪرو ﺷﺪم‪» :‬ﺗﺎ ﺳﺎﻋﺖ دو ﺑﻌﺪازﻇﻬﺮ ﮐﻪ ﮐﺎﻓﻪﻫﺎ ﺑﺎز ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﺟﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﻧﻮﺷﯿﺪن ﻗﻬﻮه وﺟﻮد ﻧﺪارد‪«.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﻓﺮو رﻓﺘﻢ ﮐﻪ ﺟﺎی ﺧﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ ﻣﻬﻢ ﺟﻬﺎن ﺑﺎﯾﺪ در‬ ‫روز ﺷﺎﯾﻊﺗﺮ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﯽﮐﺮدﻧﺸﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﯿﯿﺮ‬ ‫اﺳﺎﺳﯽ آن روزﻫﺎی اﯾﺮان ﺑﻮد‪ .‬ﻗﻬﻮهی ﺧﻮب‬ ‫ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ .‬ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﺧﻮدم داﻧﻪﻫﺎی‬ ‫ﻗﻬﻮه را ُرﺳﺖ ﮐﻨﻢ‪ .‬وﻗﺘﯽ ﺳﺮاغ واردﮐﻨﻨﺪﮔﺎن‬ ‫اﯾﺮان ﺑﺎز ﺷﻮد‪ .‬وﻗﺘﯽ راﺟﻊ ﺑﻪ ﺗﺠﺎرت ﻗﻬﻮه ﺑﺎ رﻓﻘﺎﯾﻢ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮدم‪ ،‬ﺑﺎ اﯾﻦ‬ ‫رﻓﺘﻢ‪ ،‬دﯾﺪم ﻓﻘﻂ ﻗﻬﻮهی ﺳﺒﺰ »روﺑﻮﺳﺘﺎ«‬ ‫آنﺟﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﺼﻤﯿﻤﻢ ﺑﺮای ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﺑﺎزار ﻗﻬﻮه در ﮐﺸﻮرم ﺟﺪیﺗﺮ ﺷﺪ‪،‬‬ ‫ذﻫﻨﯿﺘﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺎم وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪.‬‬ ‫را در ﺣﺪ ﯾﮏ ﻣﺤﺼﻮل ﺣﺎﺿﺮی ﻣﯽﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬اﻗﺒﺎل ﺑﻪ ﮐﺎﻓﻪﻫﺎ در آن دوران‬ ‫روﺑﻮﺳﺘﺎ و ﻋﺮﺑﯿﮑﺎ را وارد ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬روﺑﻮﺳﺘﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﮐﻪ »اﯾﺮاﻧﯿﻬﺎ ﻗﻬﻮهﺧﻮر ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ« و »ﻣﻮﻓﻖ ﻧﻤﯽﺷﻮی« روﺑﻪرو ﺷﺪم‪.‬‬ ‫ﭼﺮا ﮐﻪ از ﻃﺮﻓﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻮد و ﻣﺮدم ﺑﺎ آن آﺷﻨﺎﯾﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ و از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ آن‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺸﺮ ﺧﺎﺻﯽ ﻣﺤﺪود ﻣﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺮﻓﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و از اﯾﻦ ﻣﮑﺎﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺎی ﺑﺎر و ﻻﻧﺞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫روی ﺑﺎﺳﮑﻮﻟﻬﺎ ﺑﻮد و ﺗﺎ ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ »ﻋﺮﺑﯿﮑﺎ« ﻫﯿﭻ‬ ‫ﻣﺠﺒﻮر ﺷﺪﯾﻢ ﺧﻮدﻣﺎن داﻧﻪﻫﺎی ﺳﺒﺰ‬ ‫راﺣﺘﯽ ﻓﺮوش ﻣﯽرﻓﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﻫﯿﭻﮐﺲ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ‬ ‫از ﻋﺮﺑﯿﮑﺎ ﻧﺪاﺷﺖ و ﻣﻦ ﺑﺮای ﺟﺎ اﻧﺪاﺧﺘﻦ‬ ‫ﺧﻮب ﻣﯽداﻧﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﻗﻬﻮه ﺑﻌﺪ از ﻧﻔﺖ ﯾﮑﯽ از ﺑﺰرگﺗﺮﯾﻦ‬ ‫اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل و ﻋﺎدتدادن ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اوﻟﯿﻦ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﺑﻪ ذﻫﻨﻢ رﺳﯿﺪ‪ ،‬اﻓﺘﺘﺎح ﯾﮏ ﮐﺎﻓﻪ در ﺗﻬﺮان ﺑﻮد‪،‬‬ ‫ﻣﺸﮑﻞ ﺑﺰرگﺗﺮ‪ ،‬ﻧﺒﻮد ﻣﺎﺷﯿﻦ اﺳﭙﺮﺳﻮی ﺧﻮب‬ ‫ﺗﺠﺎرﺗﻬﺎی دﻧﯿﺎ اﺳﺖ و ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺸﻮرم ﻧﻘﺸﯽ در اﯾﻦ ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﯽ داﺷﺘﻪ‬ ‫اﻣﺎ اداﻣﻪی ﺗﺤﺼﯿﻠﻢ در رﺷﺘﻪی ‪ MBA‬ذﻫﻨﻢ را درﮔﯿﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﺑﺮاﯾﺶ ﻓﮑﺮی ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﺑﻪ ﮐﺎﻧﺎدا ﺑﺮﮔﺸﺘﻢ و ﺗﺎ زﻣﺎن ﻓﺎرغاﻟﺘﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫روی اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺎر ﮐﺮدم‪ .‬ﺣﺘﺎ ﭘﺎﯾﺎنﻧﺎﻣﻪ و ﺑﯿﺰﯾﻨﺲﭘﻠﻨﻢ را ﺑﻪ ﻗﻬﻮه و‬ ‫ﺗﺠﺎرت آن در اﯾﺮان اﺧﺘﺼﺎص دادم‪ .‬ﻫﻤﺎنﺟﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ از ﻃﺮف داﻧﺸﮕﺎه‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺗﺤﺼﯿﻠﻢ‪ ،‬ﺑﻪ داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪم و ﺑﻪ ﻣﺪت ﯾﮏ‬ ‫ﺳﺎل ﺑﺎ اﺳﺘﺎد راﻫﻨﻤﺎﯾﻢ‪ ،‬ﻋﺒﺪاﻟﺤﻤﯿﺪ ﻣﺪرس روی ﻣﻄﺎﻟﻌﻪی ﺑﺎزار ﻗﻬﻮه‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﺮدم‪ .‬ﺧﯿﻠﯽ از دوﺳﺘﺎن و آﺷﻨﺎﯾﺎن اﯾﻦ ﻓﮑﺮ را ﻣﺴﺨﺮه ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﭼﺮا ﯾﮏ ﺳﺎل از وﻗﺘﻢ را ﭘﺎی ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮای ﺗﺄﺳﯿﺲ ﯾﮏ ﮐﺎﻓﻪ در ﺗﻬﺮان‬ ‫ﮔﺬاﺷﺘﻪام!‬ ‫آن‪ ،‬ﻋﺮﺑﯿﮑﺎ را ﺑﻪ ﻗﯿﻤﺖ روﺑﻮﺳﺘﺎ ﻓﺮوﺧﺘﻢ‪.‬‬ ‫و ﺑﻪروز ﺑﻮد‪ .‬ﺑﺮای ﺣﻞ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ‬ ‫»ﺳﯿﻤﻮﻧﻠﯽ« اﯾﺘﺎﻟﯿﺎ را ﮔﺮﻓﺘﻢ و دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎی‬ ‫اﮔﺮ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺑﺎزار ﮐﺎﻓﻪداری در اﯾﺮان‬ ‫اﺳﺘﻔﺎدهی ﮐﺎﻓﻪﻫﺎ از ﻗﻬﻮهﻫﺎی ﺻﻨﻌﺘﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻟﻤﯿﺰ ﺑﺮﻋﮑﺲ اﯾﻦ روﯾﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺧﻮد‬ ‫ﻣﻦ ﺷﺨﺼﺎً ﺑﻪ ﻣﺰرﻋﻪی ﮐﺸﺖ ﻗﻬﻮه در ﮐﻨﯿﺎ و‬ ‫ﺑﺴﯿﺎری ازﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪهی ﻣﺤﺼﻮل‬ ‫ﻣﯽروم و از زﻣﺎن دﺳﺖﭼﯿﻦ ﺷﺪن ﺗﺎ ﻓﺮآوری‪،‬‬ ‫ً‬ ‫ﻣﺜﻼ ﻣﺎ در ﻫﻨﮕﺎم‬ ‫در ﮐﻨﺎر ﻣﺤﺼﻮﻟﻢ ﻫﺴﺘﻢ‪.‬‬ ‫دﺳﺖﭼﯿﻦ اوﻟﯿﻪ دو ﺑﺎر ﻗﻬﻮه را َاﻟَﮏ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‬ ‫و اﯾﻦ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ‪ .‬دﻓﻌﻪی‬ ‫ﻗﺒﻞ ﮐﻪ ﺑﺮای درﯾﺎﻓﺖ ﺳﻔﺎرش ﻗﻬﻮهی ﻟﻤﯿﺰ در‬ ‫ﻫﻨﺪ ﺑﻮدم‪ ،‬ﺷﺮﮐﺖ ﭘﺮ آوازهی »اﯾﻠﯽ« ﺟﻠﻮﺗﺮ از ﻣﺎ‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﻣﺎ ﻓﺮاﯾﻨﺪ دﺳﺖﭼﯿﻦ ﮐﺮدن و َاﻟَﮏ را دو ﺑﺎر‬ ‫اﻧﺠﺎم دادﯾﻢ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺮﻧﺪ اﯾﻠﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮏ ﺑﺎر‪ .‬ﺗﺎزه ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻈﺮم اﯾﻠﯽ در ﺑﯿﻦ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎی ﺗﺠﺎری ﻗﻬﻮه ﺑﺴﯿﺎر‬ ‫ﺧﻮب ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﻟﻤﯿﺰ ﺳﺨﺘﮕﯿﺮﯾﻬﺎی‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ دارد‪ .‬داﻧﻪﻫﺎی ﺳﺒﺰی‬ ‫ﮐﻪ ﻟﻤﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﺪ از ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺰارع دﻧﯿﺎ‬ ‫ﺑﺮای ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﻣﺤﺼﻮل و رﻓﻊ ﻧﻘﺎﯾﺺ آن‪،‬‬ ‫ﻣﺎﺷﯿﻦ اﺳﭙﺮﺳﻮی ﺣﺮﻓﻪای و ﺑﺎرﯾﺴﺘﺎی ﮐﺎرﺑﻠﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺎﭼﺎق وارد اﯾﺮان ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮاغ ﺑﺮﻧﺪ »ﻣﻮﻧﯿﻦ« رﻓﺘﻢ‪ .‬ﺧﻸ ﺷﻮﯾﻨﺪهﻫﺎی‬ ‫ﻣﺎﺷﯿﻦ اﺳﭙﺮﺳﻮ را ﻫﻢ ﺑﺮای اﯾﻦ ﮐﻪ ﻃﻌﻢ ﻗﻬﻮه‬ ‫ﯾﮑﻨﻮاﺧﺖ و ﺧﻮب ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﯿﻦﻃﻮر ﭘﺮ ﮐﺮدم‪.‬‬ ‫ﻫﻤﻪﭼﯿﺰ ﻣﻬﻢﺗﺮ ﺑﻮد‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ ﻧﮕﺎه ﻣﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﻓﻪ‪ ،‬ﻣﻌﻄﻮف ﺑﻪ ﻗﺸﺮ‬ ‫ﻣﻦ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ در ﮐﻨﺎر ﻫﻢ اﯾﻦ ﮐﯿﮏ‬ ‫‪۸۲‬‬ ‫دﻟﯿﻠﺶ ﻫﻢ ﮐﻤﺒﻮد ﻣﺸﺘﺮی اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻦ‬ ‫در اﯾﺮان ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﻪی ﺟﻮاﻧﺐ را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻢ و روی ﺳﻪ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﮐﺮدم؛ اول‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﯽ در ﻓﻨﺠﺎن ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ اﯾﻦ اﻧﺪازه‬ ‫ﻣﺪرن ﺟﻬﺎن را وارد اﯾﺮان ﮐﺮدم‪ .‬اﯾﺮاد دﯾﮕﺮ‬ ‫ﺳﯿﺮوﭘﻬﺎی ﺑﻌﻀﺎً ﺗﺎرﯾﺦ ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﮔﻤﻨﺎم ﺑﻮدﻧﺪ‬ ‫ﺑﻪ رﻗﺒﺎﯾﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺳﺮ ﯾﮏ ﺗﮑﻪ ﮐﯿﮏ‬ ‫ﻣﮑﺎن ﮐﺎﻓﻪ‪ ،‬دوم ﻗﯿﻤﺖﮔﺬاری و ﺳﻮم ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ از‬ ‫ﺑﺮﻧﺪ ﻗﻬﻮه را از ﺑﺎزار ﺗﻬﯿﻪ ﮐﻨﯿﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﻫﻢ ﻗﯿﻤﺖ‬ ‫دﻋﻮا ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﺣﻀﻮر رﻗﯿﺐ ﺑﺎﻋﺚ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﯽ‬ ‫و ﺗﺎزﮔﯽاش ﻣﺜﺎل زدﻧﯽ اﺳﺖ؛ ﭼﯿﺰی ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری‬ ‫اﻣﺮوز ﻗﻬﻮهی ﺧﻮب را ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﻨﺎر‬ ‫ﭘﯿﺪا ﮐﺮد‪ .‬ﻣﻦ ﻫﺮ زﻣﺎن ﺑﻪ ﮐﺎﻧﺎدا ﺳﻔﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬ ‫ﺣﺘﻤﺎً ﻣﺤﺼﻮل ﻗﻬﻮهی ﻟﻤﯿﺰ را ﺑﺎ ﺧﻮدم ﻣﯽﺑﺮم‬ ‫ﺗﺎ ﺑﻌﺪ از َدمآوری و ﭼﺸﯿﺪن ﻃﻌﻢ آن و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ‬ ‫ﺑﺎ دﯾﮕﺮ ﺑﺮﻧﺪﻫﺎ‪ ،‬ﺧﻮدم را ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﺑﮑﺸﻢ و‬ ‫ﻧﺸﺎن دﻫﻢ ﮐﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪاﯾﻢ در اﯾﺮان ﺑﻪ ﺳﻄﺤﯽ‬ ‫ﺑﺮﺳﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﺮﻧﺪﺳﺎزی ﮐﻨﯿﻢ‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪Photo by Amin Khatibi‬‬ ‫‪۸۳‬‬
‫]������ت[ ] ���ا��� ��د�� [‬ ‫اﻓﺠﻪ از ﺗﻮاﺑﻊ ﻟﻮاﺳﺎﻧﺎت‬ ‫ده‬ ‫ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ‪ ۱۳۳۱‬ﯾﺎ ‪۱۳۳۲‬‬ ‫دﻧﺪ و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﺪر و ﻣﺎدرم اﻫﻞ اﻓﺠﻪ ﺑﻮ‬ ‫ﻗﻠﻬﮏ ﺗﺎ ﺣﻮاﻟﯽ ﻟﺸﮕﺮک را‬ ‫آنﺟﺎ ﻣﯽرﻓﺘﯿﻢ؛ ﻓﺎﺻﻠﻪی‬ ‫ﺠﻪ را ﺑﺎ ﻗﺎﻃﺮ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺑﺎ ﻣﺎﺷﯿﻦ‪ ،‬و از آنﺟﺎ ﺗﺎ اﻓ‬ ‫ﮐﻢ ﯾﮏ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ‪ ،‬ﻣﺪت اﻗﺎﻣﺖ دﺳﺖ‬ ‫روی ﻋﮑﺴﻬﺎﯾﺶ ﺗﻤﺮﯾﻦ‬ ‫ﺧﻮدم ﻣﺠﻠﻪ ﻣﯽﺑﺮدم و از‬ ‫در ﺧﺎﻃﺮم ﻫﺴﺖ؛ ﯾﮏ‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﯽﮐﺮدم‪ .‬ﭘﺴﺮک‬ ‫ﺖ‪ .‬اﻣﺎ از آﺷﻨﺎﯾﺎن ﻧﺒﻮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮاﻫﺮ ﻫﻢ داﺷ‬ ‫ﺷﻨﻔﮑﺮ در ﻫﻔﺘﻢ آﺑﺎن ﻣﺎه‬ ‫ﻣﺠﻠﻪی ﻫﻔﺘﮕﯽ رو‬ ‫ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺗﻬﺮان ﺗﻮﻗﯿﻒ‪ ،‬و‬ ‫‪ ۱۳۳۲‬از ﻃﺮف ﻓﺮﻣﺎﻧﺪاری‬ ‫ﺪﯾﺮ ﻣﺠﻠﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﺎزداﺷﺖ‬ ‫ﮐﺘﺮ رﺣﻤﺖ ﻣﺼﻄﻔﻮی ﻣ‬ ‫د‬ ‫ﺷﺪ‬ ‫‪۸۴‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬
‫ﻗـﻬــﻮه ‪ ///‬ﻣﺠﻠﻪی ﻣﺼــﻮّ ر‬ ‫ِ‬ ‫ﮐــﯿــﻔــﯿــﺖ زﻧــﺪﮔــﯽ‬ ‫ﺑــﺮای‬ ‫‪۸۵‬‬
‫ّ ��زهی‬ ‫���� ��� ا��ان‬ ‫��ز��ا�� ‪�� ۹۰‬ل ��ر�� �����اری‬ ‫ﻣﻴﺮاث ﻣﻠﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻫﺮ ﮐﺸﻮری‪ ،‬آﺛﺎر ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه از ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﻮﻻت‬ ‫و ﺣﺮﮐﺖ اﻧﺴﺎن را در ﻃﻮل ﺗﺎرﻳﺦ ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪﻫﺪ و ﺗﺎﻣﻞ ﺑﺮ روي آن ﺑﺴﯿﺎر ارزﺷﻤﻨﺪ‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﮐﺸﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﺶ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﻠﻴﻞ رﺳﻮﻟﻲ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺑﺎﻗﺮ آﻗﺎﻣﻴﺮي‪ ،‬داود اﻣﺪادﻳﺎن‪ ،‬ﺳﻴﻤﻮن آﻳﻮازﻳﺎن‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﻲ‬ ‫ﺗﺮﻗﻴﺠﺎه‪ ،‬ﻣﺴﻌﻮد ﻋﺮﺑﺸﺎﻫﻲ‪ ،‬ﻣﺼﻄﻔﻲ ﺧﺪادادزاده‪ ،‬ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎزﻳﺎر‪ ،‬روزﮔﺎرﻳﺎن‪ ،‬ﮐﺎﻣﺮان‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ‪ ،‬رﻓﻌﺖ اﻟﺴﺎدات ﻣﻮﺳﻮي‪ ،‬وارﺗﺎﻧﻴﺎن‪ ،‬آﻟﻴﮏ ﮐﺎزارﻳﺎن و ﺻﺎدق ﺗﺒﺮﻳﺰي در‬ ‫ﻣﻌﺮض دﻳﺪ ﻋﻤﻮم و ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان ﻗﺮار داده ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺣﺪود ‪ ۹‬دﻫﻪ ﻗﺒﻞ و ﺣﺘﯽ ﺑﻪ ﺳﺎل ﻫﺎی ﻗﺒﻞ از آن ﺑﺎز ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﮏ ﻧﻬﺎد‬ ‫اﺷﯿﺎ و آﺛﺎری ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻮزه ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ از ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎ و‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻣﻠﯽ ﮐﺸﻮر دارد‪ .‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ای ﮐﻪ ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺎﻧﮑﺪاری در ﮐﺸﻮر ﻧﺎم‬ ‫وﺟﻮد دارد و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺰﯾﺖ ﺧﺎص ﺑﻮدن آن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد‪ .‬از اﻫﺪاف راه‬ ‫ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﺳﺎل ﻫﺎ ﻧﻘﺶ وﯾﮋه و ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ای در رﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺷﮑﻮﻓﺎﯾﯽ اﻗﺘﺼﺎدی‬ ‫ﮐﺸﻮرﻣﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻧﮏ در اﺧﺘﯿﺎر دارد و ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﮐﻪ ﻣﻮزه ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان را‬ ‫ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار در ﺗﺎرﻳﺦ ﮐﺸﻮر ﻧﻘﺶ و ﺟﺎﻳﮕﺎه ﻣﻬﻢ و ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺘﯽ در ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮی ﻣﯿﺮاث‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و اﮐﻨﻮن اﯾﻦ ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪ ﺟﺰوی از ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺸﻮر ﻣﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد و در‬ ‫ﮐﺸﻮر اﯾﻔﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﻫﺎی ﺧﺎﺻﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و ﻣﺸﺎﺑﻪ اﯾﻦ اﺷﯿﺎء ﮐﻤﺘﺮ درﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮزه ﻫﺎ‬ ‫اﻧﺪازی اﯾﻦ ﻣﻮزه‪ ،‬ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﺪن ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﺛﺮوت و ﻣﯿﺮاث ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﻣﻌﻨﻮی‬ ‫از ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮزه ﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ ،‬اﺷﯿﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪ ﺑﺎﻧﮑﺪاری ﮐﺸﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫از دﻫﻪ ﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﻣﺮوز اﯾﻦ ﺑﺎﻧﮏ ﺑﺮاﺳﺎس ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻄﻠﻮب‬ ‫در ﻫﯿﭻ ﻣﻮزه دﯾﮕﺮی ﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ در ﻧﯿﺎﻣﺪه اﻧﺪ و از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎی واﻗﻌﺎ دﯾﺪﻧﯽ‬ ‫ﮔﺮاﻧﻘﯿﻤﺖ و ﮔﺮان ﺑﻬﺎ را در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻮزه ای ﺧﺼﻮﺻﯽ در ﺧﻮد ﺟﺎﯾﯽ داده ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻮزه در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺎﻧﺪاز ﻣﻠﻲ اﺣﺪاث ﺷﺪه ﮐﻪ ﺟﺰو ﻧﻮادر‬ ‫و اﺛﺮﮔﺬار ﺧﻮد‪ ،‬ﻣﯿﺮاث ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر و ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ ای از ﻣﯿﺮاث ﻣﻠﯽ و اﺷﯿﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﻫﻨﺮی‬ ‫ﺑﺨﺸﯽ از ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻫﺎی ﺑﺎﻧﮏ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان از ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ در ﻗﺒﺎل ﻣﯿﺮاث ﻣﯿﻬﻦ‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫و ﯾﮑﯽ از ﺧﺎص ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻌﻤﺎری ﻫﺎی اﯾﺮان و ﺗﻬﺮان ﻗﺪﯾﻢ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ در ﺗﺎرﯾﺦ‬ ‫‪ ۳‬اردﻳﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۱۸‬ﺑﻪ ﺑﻬﺮﻫﺒﺮداري رﺳﻴﺪ و در ﺳﺎﻟﻴﺎن ﻣﺘﻤﺎدي اﻧﻮاع ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎﻧﮑﻲ در‬ ‫ﮐﻬﻦ‪ ،‬آﺛﺎر ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ای را از دوران ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺸﻮر از ﺳﮑﻪ و ﺟﻮاﻫﺮات ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫اﻳﻦ ﻣﮑﺎن اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﻨﺎ ﺗﻮﺳﻂ »ﻫﻨﺮﻳﺶ« از اﺗﺒﺎع آﻟﻤﺎﻧﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫اﯾﻦ آﺛﺎر ﺑﻪ ﻣﺮدم ﯾﮏ رﺧﺪاد و روﯾﺪادی ﻣﻬﻢ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﻨﺮ و ﺗﺎرﯾﺦ اﯾﺮان و زﻣﯿﻨﻪ‬ ‫ﻣﻌﻤﺎري ﮐﻬﻦ اروﭘﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺎ آﺛﺎر ﻫﻨﺮی ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺑﻪ ﻧﺎم را ﺣﻔﻆ و ﺟﻤﻊ آوری ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪون ﺷﮏ ﻧﻤﺎﯾﺶ‬ ‫ﺳﺎز ﭘﺎﺳﺪاری از ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﺗﻤﺪن ﮐﺸﻮر ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻫﻮﯾﺖ ﺗﺎرﯾﺨﯽ و‬ ‫ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﺎﻧﮏ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﺎج ﺣﺴﻴﻦ ﻣﻌﻤﺎر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺗﻠﻔﻴﻘﻲ از ﻣﻌﻤﺎري اﻳﺮاﻧﻲ زﻣﺎن ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﻲ و‬ ‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻣﻴﺪان ﻣﺸﻖ و ﺑﺎﻓﺖ ﻗﺪﻳﻤﻲ‬ ‫ﺗﻬﺮان و ﻧﺰدﻳﮑﻲ آن ﺑﺎ ﻣﻮزه ﺟﻮاﻫﺮات ﻣﻠﻲ‪ ،‬ﻣﻮزه آﺑﮕﻴﻨﻪ‪ ،‬ﻣﻮزه ﻣﻠﮏ‪ ،‬ﻣﻮزه اﻳﺮان ﺑﺎﺳﺘﺎن‪،‬‬ ‫در ﻫﻤﯿﻦ راﺳﺘﺎ ﻣﻮزه ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان درﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺳﺎل ‪ ۱۳۹۶‬ﻃﻲ ﻣﺮاﺳﻤﻲ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﻮزه ﺗﻤﺪن اﺳﻼﻣﻲ‪ ،‬ﻣﻮزه ﻋﺒﺮت‪ ،‬ﻣﻮزه ﺑﺎﻧﮏ ﺳﭙﻪ‪ ،‬داﻧﺸﮕﺎه ﻫﻨﺮ و‪ ...‬ﺑﺮ اﻫﻤﻴﺖ آن‬ ‫اﻣﻮر اﻗﺘﺼﺎدی و داراﯾﯽ وﻗﺖ‪ ،‬دﮐﺘﺮ ﻣﺴﻌﻮد ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﻓﺮ وزﯾﺮ ورزش و ﺟﻮاﻧﺎن‪ ،‬دﮐﺘﺮ‬ ‫ﺧﺎص ﺧﻮد‪ ،‬ارزش زﯾﺎدی از ﻧﻈﺮ ﻣﻌﻤﺎری در ﮐﺸﻮر دارد ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬ ‫ﺣﻀﻮر دﮐﺘﺮ اﺳﺤﺎق ﺟﻬﺎﻧﮕﯿﺮی ﻣﻌﺎون اول رﺋﯿﺲ ﺟﻤﻬﻮر‪ ،‬دﮐﺘﺮ ﻋﻠﯽ ﻃﯿﺐ ﻧﯿﺎ وزﯾﺮ‬ ‫زﻫﺮا اﺣﻤﺪی ﭘﻮر رﺋﯿﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ﺻﻨﺎﯾﻊ دﺳﺘﯽ و ﮔﺮدﺷﮕﺮی‪ ،‬ﻣﻬﻨﺪس‬ ‫ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻫﺎﺷﻤﯽ اﺳﺘﺎﻧﺪار ﺗﻬﺮان‪ ،‬دﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﺣﺴﯿﻦ زاده ﻣﺪﯾﺮﻋﺎﻣﻞ ﺑﺎﻧﮏ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎر اﻓﺰوده اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺑﻨﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ وﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻧﻤﺎد ﻫﺎ و ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻌﻤﺎری‬ ‫ﺑﺎر در ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻨﺎﻫﺎی دوﻟﺘﯽ‪ ،‬ﻣﻌﻤﺎری ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ اﯾﺮان و ﻣﻌﻤﺎری اروﭘﺎ در ﯾﮏ ﺟﺎ ﻋﺮﺿﻪ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ورود روزاﻧﻪ ﺻﺪﻫﺎ ﮔﺮدﺷﮕﺮ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ وﻳﮋﻫﺎي را ﺑﺮاي‬ ‫اﻳﻦ ﻣﻮزه ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻠﯽ اﯾﺮان‪ ،‬اﻋﻀﺎی ﻫﯿﺎت ﻣﺪﯾﺮه ﺑﺎﻧﮏ و ﺟﻤﻌﯽ از ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻨﺮ‪ ،‬رﺳﻤﺎً اﻓﺘﺘﺎح و ﻣﻮرد ﺑﻬﺮﻫﺒﺮداري ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻮزه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده ای در ﭘﯿﺶ دارد‪ .‬ﺑﻪ‬ ‫و ﻫﻨﺮی ﮔﺮاﻧﻘﯿﻤﺖ و ﮔﺮان ﺑﻬﺎی ‪ ۹‬دﻫﻪ ﻗﺪﻣﺖ و ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎﻧﮏ در ﺑﺨﺸﻬﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬ ‫ﺷﺒﯿﻪ ﺳﺎزی ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی ﺑﺎﻧﮑﺪاری ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻫﺎی روز در آن‬ ‫ﺑﺎ اﻓﺘﺘﺎح اﯾﻦ ﻣﻮزه ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﺪ ﮐﻪ آﺛﺎر ارزﺷﻤﻨﺪ‪ ،‬ﻓﺎﺧﺮ و اﺷﯿﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ‬ ‫ﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎي ﻧﻘﺎﺷﻲ‪ ،‬ﺧﻮﺷﻨﻮﻳﺴﻲ‪ ،‬ﻣﻴﻨﻴﺎﺗﻮر‪ ،‬آﺛﺎر ﻗﻠﻤﺰﻧﻲ‪ ،‬ﺳﮑﻪ‬ ‫ﻫﺎ‪ ،‬ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎی ﻧﻔﯿﺲ ﺧﻮﺷﻨﻮﯾﺴﯽ‪ ،‬ﻓﺮش و ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮر‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﺎی ﻣﺪرن و ﮐﻼﺳﯿﮏ‪،‬‬ ‫ﻃﻮری ﮐﻪ اﺷﯿﺎی ﺑﯿﺸﺘﺮی در ﻣﻮزه ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ درآﯾﺪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﺟﺎﻧﺒﯽ دﯾﮕﺮی از ﻗﺒﯿﻞ‬ ‫ﭘﯿﺎده ﺳﺎزی ﮔﺮدد‪.‬‬ ‫ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان و ﺑﺎزدﯾﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزدﯾﺪ از ﻣﻮزه ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ اﯾﺮان‬ ‫ﻣﺴﮑﻮﮐﺎت‪ ،‬اﺷﯿﺎی ﻗﯿﻤﺘﯽ و ﮐﻬﻦ اﻫﺪا ﺷﺪه از ﻃﺮف ﺑﺎﻧﮏ ﻫﺎ و ﯾﺎ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻫﺎی‬ ‫روزﻫﺎی ﺷﻨﺒﻪ ﺗﺎ ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪ ﻫﺮ ﻫﻔﺘﻪ از ﺳﺎﻋﺖ ‪ ۱۳‬ﺗﺎ ‪ ۱۷‬ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻗﺪﯾﻢ ﺻﻨﺪوق ﻗﺮض‬ ‫و ‪ ...‬از ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺻﺎﺣﺐ ﻧﺎم ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ اﺳﺘﺎدان اﻳﺮان درودي‪ ،‬ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ اﻣﻴﺮﺧﺎﻧﻲ‪،‬‬ ‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ‪ ،‬ادوات و اﺑﺰارﻫﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﺎﻧﮑﺪاری و ﻧﯿﺰ اﺳﻨﺎد ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺰرگ‬ ‫‪۸۶‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫اﻟﺤﺴﻨﻪ ﭘﺲ اﻧﺪاز ﻣﻠﯽ اﯾﺮان واﻗﻊ در ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻓﺮدوﺳﯽ ﺗﻬﺮان رو ﺑﻪ روی ﺳﻔﺎرت آﻟﻤﺎن‬
‫ﻗﻨﺎدی ﻫﺎﻧﺲ‬ ‫ﺷــﻌﺒﻪ ی ‪ :۱‬ﮐﺮﯾﻢﺧﺎن زﻧﺪ‪ ،‬آﺑﺎن ﺟﻨﻮﺑﯽ‪ ،‬ﮐﻮﭼﻪی ﻋﻘﯿﻠﯽ‬ ‫ﭘﻼک ‪ ،۳‬ﺗﻠﻔﻦ ‪۸۸۹۰۹۸۰۶‬‬ ‫ﺷﻌﺒﻪی ‪ :۲‬وﻧﮏﭘﺎرک‪ ،‬ﺗﻠﻔﻦ ‪۸۸۰۳۲۴۶۲‬‬ ‫‪hanscakeshop‬‬ ‫ﻗﺎﺋﻢﻣﻘــﺎم ﻓﺮاﻫﺎﻧــﯽ‪ ،‬ﭘﺎﯾﯿﻦﺗــﺮ از‬ ‫ﻣﯿــﺪان ﺷــﻌﺎع‪ ،‬ﭘــﻼک ‪ ،۱۰۲‬ﻃﺒﻘﻪی‬ ‫ﺳــﻮم‪ ،‬ﮐﺪﭘﺴــﺘﯽ ‪۱۵۸۵۹۹۶۴۱۵‬‬ ‫ﺗﻠﻔــﻦ ‪ ۸۸۸۲۰۰۷۲‬و ‪۸۸۳۰۲۰۱۷‬‬ ‫ﮐﺎﻓﻪ اﺳﭙﺮﯾﺲ‬ ‫‪۸۸۹۱۴۳۷۷‬‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎن اﺳﺘﺎد ﻧﺠﺎتاﻟﻠﻬﯽ‪،‬‬ ‫ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ از ﮐﺮﯾﻢﺧﺎن‪ ،‬ﭘﻼک ‪۲۵۷‬‬ ‫‪esprisscafe‬‬ ‫ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ و ﺻﻠﺢ ﺳﺮآﻏﺎز اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ‬ ‫ﮐﺎﻓﻪ ﭘﯿـﻮر‬ ‫‪۸۸۶۰۳۹۹۰‬‬ ‫ﮐﺮدﺳﺘﺎن‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ‪ ۶۴‬ﻏﺮﺑﯽ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫﺎی آ‪ .‬اس‪ .‬پ‪.‬‬ ‫واﺣﺪ ‪۳۵‬‬ ‫‪pure_vegetarian_cuisine‬‬ ‫‪۸۸‬‬ ‫ﺷــﻤــﺎرهی ‪ /// ۲۲‬دی ‪۱۳۹۶‬‬ ‫ﺑﺮﻧﺪهی ﺟﺎﯾﺰهی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﻌﻤﺎری‬ ‫‪Architizer A+Award 2015‬‬
‫ُرﺳﺘﺎ‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﮥ ﮔﺮم‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻮدن‬ ‫ﺑﺰرﮔﺮاه ﻫﻤﺖ ﻏﺮب‪ ،‬ﺑﻠﻮارﮐﺎﺷﺎن‬ ‫ﺟﻨﻮب‪ ،‬ﻣﯿﺪان ﻣﻮج‪ ،‬ﺑﻠﻮار ﻣﻮج‬ ‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺠﺎری ﺗﻔﺮﯾﺤﯽ ﺑﺎمﻟﻨﺪ‬ ‫‪۰۲۱ ۴۰۴۴۷۴۵۴‬‬ ‫‪rostachaibar.ir‬‬

آخرین شماره های ماهنامه قهوه

ماهنامه قهوه شماره 28

ماهنامه قهوه شماره 28

شماره : ۲۸
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
ماهنامه قهوه شماره 27

ماهنامه قهوه شماره 27

شماره : ۲۷
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۴/۱۰
ماهنامه قهوه شماره 26

ماهنامه قهوه شماره 26

شماره : ۲۶
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۳/۱۵
ماهنامه قهوه شماره 25

ماهنامه قهوه شماره 25

شماره : ۲۵
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۲/۱۰
ماهنامه قهوه شماره 24

ماهنامه قهوه شماره 24

شماره : ۲۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۱/۱۵
ماهنامه قهوه شماره 23

ماهنامه قهوه شماره 23

شماره : ۲۳
تاریخ : ۱۳۹۶/۱۱/۱۵
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!