صفحه قبل

ماهنامه بورس امروز شماره ۲۵

صفحه بعد

ماهنامه بورس امروز شماره 25

ماهنامه بورس امروز شماره 25

‫‪16‬‬ ‫کارت اتاق تهران‬ ‫به بورس‬ ‫اتاق بازرگاني تهران حمايت خود را از ورود شركت‌هاي عضو‬ ‫اتاق به بازار سرمايه اعالم كرد تا دوشادوش بازار سرمايه‬ ‫شفافيت را در عرصه اقتصادي رقم زند‬ ‫ماهنـامه تخصصی با زار سرمایه‪ /‬شماره ‪/25‬تیر ‪/1397‬جوالی ‪ 32/ 2018‬صفحه‪ 5000/‬تومان‬ ‫پرونده ارز؛‬ ‫تورم قیمت ها در بیماری اقتصاد‬ ‫رتبه ای برای‬ ‫بخشخصوصی‬ ‫در میان شبه دولتی ها‬ ‫ترسیم راهی جدید‬ ‫‪ 10‬برای صنعت لیزینگ‬ ‫سرمایه گذاری‬ ‫در خط فاصله‬ ‫‪ 26‬سودآوری بیمه‌ها‬ ‫‪6‬‬ ‫‪20‬‬
‫‪5‬‬ ‫سايهبحرانارزي تورمي‬ ‫مهره‌های بازار‬ ‫‪14‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫‪-‬‬ ‫بربازارسرمايه‬ ‫در اين خصوص گرفت و شرايط را پيچيده‌تر كرد‪ .‬ابتدا تصميم سريع در‬ ‫علي ابتهاج‬ ‫كارشناس بازار سرمايه خصوص افزايش ناگهاني و چشمگير نرخ سود بانكي كه با سختي فراوان‬ ‫و طي چندين سال به نقاط مطلوبي رسيده بود‪ ،‬به بهانه كنترل بازار ارز‬ ‫در دوران بحرانــي فعلي‪ ،‬انتظار تعقل بيشــتر و تصميمات منطقي رخ داد كه نه تنها اين اســتراتژي نتيجه نداد و رشد لجام گسيخته ارز‬ ‫و دقيق‌تــر از مجموعه اقتصادي دولت و كشــور مــي‌رود‪ .‬نكته‌اي كه ادامه يافت‪ ،‬بلكه ضربه مهلكي به صنعت و توليد كشــور بود كه به مرور‬ ‫در اين مدت مغفــول مانده اينكه تابحال اكثــر تصميمات لحظه‌اي بر مهياي بازسازي خود مي‌شد! در مرحله بعد ممنوعيت و برخورد قهري‬ ‫در بازار ارز بــود كه هيچگاه پيش از اين هــم نتيجه با ثباتي‬ ‫خالف آنچه انتظار مي‌رفت‪ ،‬رخ داده و اثرات افزايشــي بر‬ ‫نداشته و اساســا راه كنترل بازارها نيست و اين كار تنها باعث‬ ‫قيمت ارز و تورم داشته اســت‪ .‬به‌هرحال انتظارات از اين‬ ‫در هربار رخداد‬ ‫شد كه جوهيجاني دالر تشديده شده و اين بار بر قيمت سكه‬ ‫دولت نســبت به دولت قبلي بسيار بيشــتر بوده ولي سير‬ ‫بحرانارزي‪-‬‬ ‫عملكــرد و تصميمات بخصوص از آغــاز دور دوم و دولت تورمي و رشد لجام خود را تحميل كنــد‪ .‬به‌طوري‌كه به مرور دالر كه هميشــه‬ ‫دوازدهم دربخش اقتصادي نااميد‌كننده بوده است كه در گسيختهقيمتها‪ ،‬نسبت به سكه پيشــرو بود و قيمت آنرا متاثر مي‌كرد اين بار‬ ‫زير به مورادي از آن خواهم پرداخت‪ .‬اگر به تاريخچه‌اي از همانسياستهاي سكه را به عنوان ليدر رشد قيمت برگزيد! در مرحله بعد طرح‬ ‫وضعيت تغييرات نرخ دالر طي چند دهه گذاشته بپردازيم ناكارآمدوقهري پيش فروش ارزان قيمت ســكه (براي پافشاري و اثبات دالر‬ ‫خواهيم ديد كــه تمام دولت‌هاي پس از جنگ‪ ،‬در دور اول دور ه‌ها و دهه‌هاي ‪ 4200‬توماني)‪ ،‬بازار را تحريك بــه خريد كرد و افراد زيادي‬ ‫كه تاكنون درگير بازار سكه نشده بودند هم با جذابيت قيمتي‬ ‫رياست جهموري سياست تثبيت نرخ ارز را دنبال كرده‌اند‬ ‫پيشينتكرار‬ ‫و بدون اســتثنا در دور دوم رياست‌جمهوري‌ها شاهد رشد مي‌شودوهمواره ايجاد شده‪ ،‬درگير اين بازار شــدند و اين موضوع به تحريك‬ ‫خريد منجر و به تقاضاي بســيار زيادي براي سكه‌هاي پيش‬ ‫‪ 2.5‬تا ‪ 4‬برابري نرخ ارز بوده‌ايــم كه اين را مي‌توان به آزاد‬ ‫نتيجه‬ ‫شــدن فنر نرخ ارز به دليل تثبيت آن در سال‌هاي قبلش مطلوبنيزحاصل فروشي مبدل شــد؛ به‌طوري‌كه دولت مجبور به خاتمه پيش‬ ‫ارتباط داد (اصال قصد ندارم كه آنرا سياست و امري كلي و از نميشود!سياست فروش‌ها شد و اين قضيه خود آالرمي براي بازار سكه شد كه‬ ‫پيش تعيين شده تلقي كنم!)‪ .‬اما فارغ از اين موضوع انتقاد ارز چند نرخي و به رشد خود ادامه دهد! همانطور كه مي‌بينيم‪ ،‬عمال تا اينجاي‬ ‫اساســي كه به همه دولت‌ها وارد است و البته به دولت‌هاي مقابلهباتعادلبازار كار طرح‌هاي دولت منجر به تحريك بازارها و سيگنالي براي‬ ‫جديدتر بيشــتر‪ ،‬اينســت كه چرا هيچگاه راهكاري براي و ايجاد رانت ارز دو رشد آنها شده اســت! البته ديگر به بحث حراج ارزان قيمت‬ ‫نرخيولطمات‬ ‫طالي خزانه در قالب اين سياست نمي‌پردازيم!‬ ‫اين معضل انديشــيده نشده است و در هربار رخداد بحران‬ ‫جبرانناپذيري‬ ‫ارزي‪ -‬تورمي و رشــد لجام گســيخته قيمــت ها‪ ،‬همان‬ ‫از ســوي ديگر با وجود رشــد بســيار زياد قيمت دالر و‬ ‫سياســت‌هاي ناكارآمد و قهري دوره‌ها و دهه‌هاي پيشين كه اين موضوع به تاثير آن بر اغلــب بازارها‪ ،‬اصرار دولت بر دالر ‪ 4200‬توماني‬ ‫اقتصاد كشور و از‬ ‫تكرار مي‌شود و همواره نتيجه مطلوب نيز حاصل نمي‌شود!‬ ‫منطقي به نظر نمي‌رســد چراكه انتظار ارزان فروشــي ارز‪،‬‬ ‫آنبدتربهاعتماد‬ ‫سياست ارز چند نرخي و مقابله با تعادل بازار و ايجاد رانت‬ ‫فقط از شــفاف‌ترين و درآمدزا‌ترين بخــش صنعت و توليد‬ ‫عموميدربخش‬ ‫ارز دونرخي و لطمات جبران‌ناپذيــري كه اين موضوع به‬ ‫كه اغلب شــركت‌هاي بورســي هستند جاي ســوال دارد‪.‬‬ ‫اقتصاد‪،‬پيشاز‬ ‫اقتصــاد كشــور و از آن بدتر به اعتمــاد عمومي در بخش اين زده و اكنون هم براي تقديم دالر ‪ 4200‬تومانــي به واردكنندگاني كه هنوز‬ ‫اقتصاد‪ ،‬پيش از اين زده و اكنون هــم مي‌زند‪ ،‬اگر نگوييم‬ ‫مشخص نيست چه كساني هســتند و نمونه اعالم شده آن‬ ‫ميزند‬ ‫جبــران ناپذير‪ ،‬اما جبران آن بســيار مشــكل و پر هزينه‬ ‫در سوء استفاده گســترده واردات موبايل بر همگان روشن‬ ‫خواهد بود‪ .‬در دولت يازدهم‪ ،‬پس از آنكه دولت با ايجاد يك‬ ‫شده اســت‪ ،‬سبب شده تا بســياري از صادركنندگان عمال‬ ‫نوع رياضت اقتصادي‪ ،‬كنترل تورم را در دســتور كار قرار‬ ‫تحت فشــار قرار گيرند كه از بحث صادرات دور شوند! و اين‬ ‫داد‪ ،‬تا حدود زيادي موفق بود و به تبع آن نرخ ســود بانكي‬ ‫موضوع همگان را متعجب مي‌كند كه اين چه سياستي است‬ ‫در نهايت به سطوح معقولي كاهش يافت كه براي بخش توليد و صنعت كه به نفع واردكنندگان غير‌شفاف‪ ،‬توليد و صادرات را تحت فشار قرار‬ ‫بســيار اميدبخش بود‪ .‬ضمن اينكه وعده دالر تك نرخي و شــناور اين مي‌دهد؟ !‬ ‫اميد را بوجود آورده بود كه براي اولين بار در حال گذر از سياســت‌هاي‬ ‫از طرفي دولت ادعاي حمايت از بورس و شــركت‌هاي بورســي و‬ ‫اشتباه پيشين هســتيم و نگاهي منطقي در حال شكل‌گيري است‪ .‬اما ســودآوري آنها بــراي ســهامداران را دارد! اما با همين سياســت‪،‬‬ ‫در دوره جديد و دولت دوازدهم‪ ،‬شــرايط به دليل بحران‌هاي سياسي جذابيت شركت‌هاي بورســي را به شدت كاهش مي‌دهد؛ در‌حالي‌كه‬ ‫داخلي و خارجي سخت شد كه اين موضوع و تاثيرش بر رشد قيمت ارز سرمايه‌گذاران در بورس با حيرت به رشد دالري‪ -‬تورمي ساير بازارها‬ ‫اجتناب‌ناپذير است‪ .‬اما بحث بر سر تصميماتي است كه پس از آن دولت مي‌نگرند و آب شدن سرمايه ريالي‌شــان در بورس را نظاره مي‌كنند‪،‬‬ ‫كارگزار تريدر‬ ‫مامتهميم‬ ‫مـاهنـامه تخصصی‬ ‫بــازار ســرمایه‬ ‫صاحب امتیاز ومدیرمسئول‪ :‬محبوبه مغانی‬ ‫زیر نظر شورای سردبیری‬ ‫اعضای تحریریه‪:‬‬ ‫میثم بهرامی‪ ،‬طاهره افروخته‪‌،‬زهرا عابدپور‪ ،‬محمد‌علی‌آذری‌نیا‪ ،‬مهسا‬ ‫متین‪ ،‬سید حسین صدری ‪ ،‬مرتضی کرمعلیان‪،‬آوا جهانی‪ ،‬هاله امینی‬ ‫از فرصت ايجاد شــده براي ســرمايه‌گذاري در شركت‌هاي صادراتي‬ ‫كه رشــد قيمت دالر مي‌تواند بخشي از ذوب شــدن سرمايه‌شان را‬ ‫جبــران كنند نيز محروم مي‌شــوند‪ .‬اين موضوع باعث مي‌شــود كه‬ ‫ســرمايه‌گذاران در بورس هم براي حفظ ســرمايه خود به بازارهايي‬ ‫چون طال و ســكه روي آورند و در باطن‪ ،‬باز هم اثر نامطلوب بر اقتصاد‬ ‫دارد كه اين هم ناشي از تصميمات مجموعه اقتصادي دولت است‪ .‬در‬ ‫اين شرايط انتظار منطقي نيست كه شركت‌هاي پتروشيمي‪ ،‬فوالدي‪،‬‬ ‫معدني يا ســاير صادركنندگان دارايي ســهامداران خود را كه همان‬ ‫ارز صادراتي اســت به نصف قيمت موجود در بازارهــا حراج كنند و‬ ‫منافع سهامدارانشــان را ناديده بگيرند؛ هرچند كه اغلب تاكنون در‬ ‫اين موضوع از خود مقاومت به خرج داده‌اند‪ .‬چه بســا كه اگردولت از‬ ‫هاشم ذوالفقاری‬ ‫تحلیل گر بازار سرمایه‬ ‫در هر صنفــي تقريبا فعاالن آن صنف بــراي ارتقاي‬ ‫وضعيت شغلي‌شان و ايجاد تشويق به جذب منابع بيروني‬ ‫و باال بردن كالس كاري و‪ ...‬اقدام بــه تبليغات و تعريف و‬ ‫تمجيد از شغلشــان چه در بين عموم و چه در مقايسه با‬ ‫ســاير اصناف انجام مي‌دهند و اصوال هيچ بقالي به ترش‬ ‫بودن ماســتش اذعان نمي‌كند‪ .‬اگر ســري به بنگاه‌هاي‬ ‫مسكن بزنيد هميشــه ميگويند ملك در حال گران شدن‬ ‫است‪ ،‬بخريد‪ .‬به بازار طال سربزنيد هميشه عنوان مي‌شود‬ ‫كسي از خريد طال ضرر نكرده است‪ .‬در بازار خودرو‪ ،‬دالالن‬ ‫هميشه سوداي ســودهاي آنچناني در سر دارند؛ و اما در‬ ‫بورس تقريبا تمامي فعاالن در هر زمان كه بازار در شرايط‬ ‫مختلف قرار دارد دائما در حال گله و شــكايت از وضعيت‬ ‫بازار و‪ ...‬هســتند اين موضوع به خودي خود سبب شده‬ ‫است ديگراني كه با شــرايط كاري و مدل سرمايه‌گذاري‬ ‫در بورس آشنايي ندارند‪ ،‬روي خوشي به بازار بورس نشان‬ ‫نداده و همانطور كه بارها اتفاق افتاده در اولين انتخاب براي‬ ‫ســرمايه‌گذاري بازارهايي را انتخاب مي‌كنند كه فضاي‬ ‫سفته بازي و تبليغاتي قوي‌تري نسبت به بورس دارند‪.‬‬ ‫حتي حاضرند در مسكن سرمايه‌گذاري كنند و سال‌ها‬ ‫سرمايه‌شــان را راكد نگه دارند تا مثال پس از ‪ 3‬ســال با‬ ‫رشدي حدود ‪‌50‬درصد ارزش سرمايه آنها حفظ شود‪.‬‬ ‫حرفم اين نيست كه كســي در بورس متضرر نمي‌شود‪.‬‬ ‫به‌هرحال در هر بازاري اتفاقات خاص وجود دارد‪ .‬به عنوان‬ ‫مثال همانطور كه يك ملك را ممكن است با كاله‌برداري به‬ ‫چند نفر بفروش رســانند و خريداران همه ضرر كنند و يا‬ ‫فنی وهرنی‪:‬‬ ‫مدیر‪ :‬سامان گودرزی‬ ‫امیرحسین ضیا‌سیستانی‬ ‫خاطره میرزا‬ ‫فرشته سعدی‬ ‫ریحانه میرزا‬ ‫حسین جعفری‬ ‫ابتدا بجــاي اصرار بر نرخ ‪ 4200‬توماني‪ ،‬نرخــي منطقي و نزديك به‬ ‫بازار را مي‌پذيرفت همه صادركننــدگان به راحتي ارز خود را در بازار‬ ‫عرضه مي‌كردند و احتماال اينچنين رشد لجام گسيخته‌اي را در بازار‬ ‫ارز شــاهد نبوديم‪ .‬نمونه آن هم صدور مجوز براي فروش توافقي ارز‬ ‫صادراتي در چند بخش كوچك‌تر صادراتي از جمله كشــاورزي بود‬ ‫كه باعث افت نزديك به دو هزار توماني در قيمت دالر شــد؛ شايد اگر‬ ‫دولت نرخ منطقي ارز را نيز براي همه صادركنندگان كه حجم عمده‬ ‫آن پتروشيمي‌ها هســتند‪ ،‬بپذيرد بازار مجددا در نرخ‌هايي منطقي‬ ‫آرام بگيرد و اين سياســت (دالر‪ 4200‬توماني) كه بــه نظر نگارنده‬ ‫منجر به كاهش عرضه و رشد بيش از حد دالر و ساير ارزها شده است‬ ‫را كنار بگذارد‪.‬‬ ‫ممكن است يك خودروي مشكل‌دار را به شما بفروشند و‬ ‫بعدا بفهميد و ضرر كنيــد و يا همانطور كه تقلب در فروش‬ ‫طال در بازار هست و شما ممكن است ضرر كنيد؛ در بورس‬ ‫هم ممكن است بين ‪ 600‬شركتي كه فعال هستند اتفاقاتي‬ ‫رخ دهد و عده‌اي متضرر شوند و اين به معناي نفي كل بازار‬ ‫و زيان كل شركتها نيســت‪ .‬اين درصورتي است كه طي‬ ‫سال‌هاي گذشته نشان مي‌دهد رشد بورس نسبت به ساير‬ ‫بازارها باالتر و در بلندمدت از ســاير بازارها پيشي گرفته‬ ‫است اما عدم تبليغات و عدم شناخت اقشار جامعه و عدم‬ ‫فرهنگ سهامداري باعث شــده ديگراني كه بيرون بازار‬ ‫هستند به بورس به چشــم يك فرزند ناخوانده اقتصادي‬ ‫نگاه كنند و به بازدهي و رشد ارزش سرمايه در آن اعتقادي‬ ‫نداشته باشند‪ .‬صد البته اينها همه بدليل تبليغات منفي و‬ ‫نارضايتي‌هاي مكرر فعــاالن اين بازار در تمام تريبونهايي‬ ‫است كه تا كنون در اختيار داشته‌اند‪ .‬اخيرا در يك برنامه‬ ‫ي تلويزيوني به نام «باما اينجا» كه جمعه‌ها از شــبكه ‪ 5‬با‬ ‫موضوع فرهنگ‌سازي و رصد بازار سرمايه پخش مي‌شود‪،‬‬ ‫ابتكار بســيار خوبي انجام شده است‪ .‬به عقيده بنده تمام‬ ‫فعاالن حوزه بورس و بازار سرمايه بايد براي توليد و ساخت‬ ‫اين گونه برنامه‌ها و حمايــت از برگزار‌كنندگان آن تالش‬ ‫كرده و بجاي ايرادگرفتن‌هاي پي‌در پي و بدنام كردن بازار‬ ‫سرمايه‪ ،‬سعي در جذب جامعه در سرمايه‌گذاري در بورس‬ ‫نموده و از باالبردن سطح سواد مالي جامعه و گسترش بازار‬ ‫اســتقبال كنند بنده به نوبه ي خودم از زحمات كساني كه‬ ‫براي توليد اين برنامه و گســترش فرهنگ سهامداري در‬ ‫جامعه تالش ميكنند تشكر كرده و براي تمامي آنها آرزوي‬ ‫موفقيت دارم‪.‬‬ ‫ارتباط با ما‪:‬‬ ‫سازمان آگهی‌ها‪88950297 :‬‬ ‫تلفکس‪88950754 :‬‬ ‫نشاني دفتر مرکزی‪ :‬تهران‪ -‬فاطمی‪ -‬خیابان جویبار( فلسطین شمالی)‪-‬‬ ‫پایین‌تر از زرتشت‪-‬کوچه رنجبر‪ -‬پالک ‪ ،29‬واحد ‪12‬‬ ‫چاپ‪ :‬هنر سرزمین سبز‬
‫‪6‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫پرونده ارز‬ ‫محمد صادقي‬ ‫كارشناس بازار سرمایه‬ ‫سبد برجام دردولت‌هاي روحاني‬ ‫در طول سال‌هاي گذشته در دولت يازدهم و دوازدهم‪ ،‬آقاي روحاني همه تخم مرغهايش را در سبد برجام قرار داد و با‬ ‫اميدواري به كســب نتايج حاصل از برجام‪ ،‬هم و غم خود را بر كنترل تورم صرف كرد؛ بر اين اساس بود سعي كرد از طريق‬ ‫پايين نگه داشــتن نرخ ارز و مهار نقدينگي از طريق جذاب كردن سود ســپرده ها‪ ،‬به كنترل نرخ تورم بپردازد‪ .‬در دولت‬ ‫يازدهم و تا زمان روي كار بودن اوباما تا حدي در اين‌كار موفق شــد اما هر چه پيش مي‌رفتيم دو اتفاق در حال وقوع بود‬ ‫كه آينده را تحت تاثير قرار مي‌داد‪:‬‬ ‫‪ .۱‬كم رنگ‌تر شــدن دستاوردهاي برجام با مخالفت‌ها و تصميمات پشــت پرده دولت سايه در اين حوزه كه منجر به‬ ‫بالتكليفي فعاالن اقتصادي و به تاخير انداختن تصميمات تا روشــن شدن ابهامات گرديد‪ .‬اما با آمدن ترامپ‪ ،‬تندروها به‬ ‫خواسته خود رسيدند و عمال زمينه فروپاشي برجام فراهم شد اما شايد تندروها هم فكر نمي‌كردند تحوالت برجام و رفتار‬ ‫تند ترامپ تا اين حد سريع و خشن باشد‪.‬‬ ‫‪ .۲‬رشــد نقدينگي ناشي از سودهاي پرداختي به ســپرده‌ها و اوراق بدهي دولتي كه منجر به رشد شتابان نقدينگي و‬ ‫زمينه‌ســازي ايجاد يك تورم افسار گسيخته در آينده گرديد‪ .‬ســود پرداختي در اين سال‌ها عمال در اقتصاد توليد نشد و‬ ‫بانكها را دچار بحران شديد نمود كه همچنان با ادامه همين سياست‪ ،‬بحران مزبور تداوم دارد‪ .‬تذكرات مكرر كارشناسان‬ ‫در اين خصوص هم راه به جايي نبرد و دولت هر بار براي كنترل و مهار تورم و نگه داشــتن نقدينگي در بانكها دســت در‬ ‫جيب بانكها و ســهامداران آنها كرد و ســود را حتي پس از يك بار كاهش‪ ،‬مجددا باال برد‪ .‬در اين بين تالش دولت و بانك‬ ‫مركزي براي حل بحران موسسات مالي و اعتباري غير‌مجاز به رشد نقدينگي شتاب بخشيد‪.‬‬ ‫نيما جواديان‬ ‫كارشناس بازار سرمايه‬ ‫تورمقيمتهادربيمارياقتصاد‬ ‫‪2‬‬ ‫از اوايل سال ‪ 1397‬شاهد افزايش التهابات ارزي و به تبع آن رشد محسوس قيمت كاالهايي كه وابستگي مستقيم‬ ‫و غير مســتقيم به قيمت ارز دارند‪ ،‬بوديم‪ .‬اما آيا ايــن ناآرامي ها صرفا رواني و هيجاني اســت و تنها به دليل ترس از‬ ‫تحريم‌هاي امريكا و‪ ..‬مي باشد يا ريشه اقتصادي دارند؟‬ ‫حدود چهارسال پيش دولت براي مهار تورم و كاهش التهابات ناشي از بحرانهاي سياسي و اقتصادي آن دوره‪ ،‬اقدام‬ ‫به افزايش نرخ سود بدون ريسك و محبوس نمودن نقدينگي در بانكها نمود‪ ،‬كه اين روند تا به حال با فراز‌و‌نشيب‌هايي‬ ‫ادامه‌يافته اســت‪ .‬اين امر موجب افزايش حدود ‪ 20‬درصدي ساالنه نقدينگي در كشور شده است در حالي كه حداكثر‬ ‫رشــد توليد ناخالص داخلي كشور طي چهار سال گذشته حدود ‪‌8‬درصد ســاالنه مي باشد‪ .‬به عبارت ساده تر به ازاي‬ ‫حدود ‪‌12‬درصد رشــد نقدينگي ساالنه كااليي توليد نشده اســت‪ .‬اقتصاد ميدان عرضه و تقاضا مي باشد‪ ،‬رشد تقاضا‬ ‫به واســطه رشــد نقدينگي بايد با رشــد عرضه كاال و خدمات متعادل گردد در غير اين صورت افزايش سطح عمومي‬ ‫قيمتها را به همراه خواهد داشــت‪ .‬از اواخر سال گذشــته با كاهش نرخ سود بانكي‪ ،‬ورشكســتگي موسسات مالي و‬ ‫افزايش ريسكهاي سياسي‪ ،‬ســرعت گردش نقدينگي افزايش‌يافته و تورم فعلي را رقم زده است‪ .‬همچنين پيش لرزه‬ ‫تحريم‌هاي جديد امريكا از هم اكنون ورود ارز خارجي به كشور را با مشكل مواجه نموده و رشد افسار گسيخته قيمت‬ ‫ارز را در بازار آزاد رقم زده اســت‪ .‬در چنين مواقعي قيمت كاالهايي كه رابطه مســتقيم يا غيرمســتقيم با ارز دارند بر‬ ‫اساس نرخ روز ارز تعيين مي گردد‪ .‬براي پاسخ به اين سوال كه آيا در بازارهاي كااليي و مالي حباب قيمتي شكل گرفته‬ ‫است يا خير؟ بايد به دو عامل پرداخت‪:‬‬ ‫‪ 1‬قيمت كاال يا اوراق مربوطه به نسبت ارز فعلي حبابي است يا خير؟‬ ‫‪ -2‬ارز درحال‌حاضر حباب قيمتي دارد يا خير؟‬ ‫در پاســخ به ســوال اول بايد گفت كه طال و ســكه قيمت روز ارز آزاد را پذيرفته اند با دالر ‪ 8400‬توماني و قيمت‬ ‫فعلي انس طال (‪ 1270‬دالر) ارزش ســكه ‪ 2760000‬تومان مي باشــد كه با قيمت فعلي سكه در بازار تفاوت كمتر از‬ ‫‪ 3‬درصدي دارد‪.‬‬ ‫در بازار مســكن با توجه به رشد هزينه ساخت مسكن‪ ،‬تورم تا حدود ‪‌20‬درصد طبيعي مي باشد اما به نظر مي رسد‬ ‫رشــد قيمت مسكن لوكس و رشــد قيمت باالي ‪‌40‬درصد مسكن در برخي مناطق طي ســال جاري با توجه به عدم‬ ‫افزايش قدرت خريد قشــر متوسط جامعه كه بيشترين تقاضاي مســكن را ايجاد مي نمايند‪ ،‬حباب گونه بوده است و‬ ‫مي تواند منجر به ركود شود‪ .‬بازار مسكن هميشه از اولين اولويت هاي شناخته شده ايرانيان براي سرمايه‌گذاري بوده‬ ‫اســت؛ با توجه به كاهش سود بانكي بخشي از سپرده ها روانه ي بازار مسكن براي سرمايه‌گذاري شده است كه اين امر‬ ‫رشــد قيمت بيش از انتظار مسكن در برخي مناطق را موجب گشــته‪ ،‬اما در نهايت اين امالك بايد توسط متقاضيان‬ ‫بازار مصرف خريداري گردد‪ .‬بنابراين مادامي كه قدرت خريد قشــر متوســط تقويت نگردد بايد انتظار برگشت ركود‬ ‫به مسكن گران قيمت را داشــت‪ .‬در مورد كاالها با توجه به اجبار دولت به عرضه ارز ناشي از صادرات به قيمت ‪4200‬‬ ‫تومان و محاســبه قيمت پايه فروش محصوالت با دالر ‪ 4200‬توماني حباب قيمتي منفي وجود داردكه اين امر رشد‬ ‫تقاضا برمحصوالت معدني‪ ،‬پتروشــيمي‪ ،‬فلزات و غيره همچنين رانت براي واســطه ها را موجب گرديده تا جايي كه‬ ‫دولت تصميم گرفته اســت امتيازاتي به شــركتهاي صادراتي دهد‪ .‬منجمله فروش بخشي از ارز صادراتي به نرخ بازار‬ ‫آزاد يا كاهش قيمت خوراك پتروشيمي ها و غيره ‪ .‬همين امر موجب افزايش اقبال سرمايه‌گذاران به سهام شركتهاي‬ ‫كاموديتي محور و صادراتي ( شــركتهاي توليد فلزات‪ ،‬مواد معدني‪ ،‬پتروشــيمي و غيره) در بورس و شروع رشد بازار‬ ‫سرمايه گشته است‪.‬‬ ‫بايد توجه داشــت كه در صورتهاي مالي شــركتها قيمت فروش محصوالت با دالر ‪ 4200‬تا ‪ 4800‬توماني لحاظ‬ ‫گشته است‪ ،‬با اين تفاسير همچنان نسبت قيمت به درآمد تحليلي اغلب شركتهاي كاموديتي محور حدود پنج مرتبه‬ ‫يا پايين تر مي باشد‪ .‬بنابراين براي صحبت درباره حباب قيمتي سهام فعال زود است‪.‬‬ ‫شاخص بورس طي چند هفته گذشته حدود ‪ 16000‬واحد رشد نموده است كه با توجه به رشد نرخ دالر و افزايش‬ ‫تورم اين رويداد غير طبيعي نمي باشد در حقيقت بايد گفت عدم رشد قيمت سهام شركتهاي صادرات محور طي چند‬ ‫ماه گذشته پس از رشــد قيمت دالر عجيب بود كه از داليل آن مي توان به ترس سرمايه‌گذاران از تحريم هاي امريكا‬ ‫و فشار دولت بر شــركت هاي بزرگ براي عدم افزايش نرخ محصوالت اشاره نمود‪ .‬اما درحال‌حاضر شرايط تا حدودي‬ ‫تغيير كرده اســت و دولت در تالش است حمايت و همكاري بيشتري با شــركتهاي صادراتي داشته باشد بلكه بتواند‬ ‫التهابات ارزي كشور را كنترل نمايد‪ .‬بار رشد شاخص سهام طي چند هفته گذشته بر دوش شركتهاي كاموديتي محور‬ ‫و صادراتي بوده كه محصوالتشــان در بازار كاال افزايش نرخ هاي مناســبي را تجربه نموده است‪ ،‬در مقطع فعلي نمي‬ ‫توان ادعا نمود كه پول هيجاني وارد بازار ســرمايه گشته زيرا تنها ارزش سهام شركت هاي سودساز و با شرايط بنيادي‬ ‫مناسب رشــد نموده اســت‪ .‬در مرحله ي بعدي با ورود پولهاي هيجاني مي توان انتظار رشد كلي بازار و ايجاد حباب‬ ‫قيمتي در سهام برخي شركتها را داشــت‪ .‬همچنين تيرماه فصل مجامع تقسيم سود اكثر شركتهاي بورسي مي‌باشد‬ ‫و شــركتهاي كاموديتي محور اغلب تقسيم سودهاي مناسبي دارند كه قيمت سهامشان را بعد از مجمع ساالنه جذاب‬ ‫مي نمايد‪.‬‬ ‫اما در پاســخ به اين سوال كه آيا قيمت دالر حبابي شده است يا خير؟ بايد گفت كه رشد حدود ‪ 30‬درصدي دالر از‬ ‫قيمتهاي ‪ 3800‬تومان تا حدود ‪ 5000‬تومان با توجه به اختالف تورم ايران و امريكا طي چهار سال گذشته و ثبات نرخ‬ ‫ارز در ايران طي اين دوره قابل پيش بيني بود اما رشــد بيشتر‪ ،‬تا قيمت هاي فعلي (باالي ‪ 8000‬تومان ) ريشه در رشد‬ ‫بي پشــتوانه نقدينگي‪ ،‬كمبود عرضه دالر در بازار ناشي از محدوديت واردات ارز به كشور و ترس از شروع تحريم هاي‬ ‫امريكا دارد كه تنها با مديریت نقدينگي و مديريت ريسكهاي سياسي توسط دولت قابل كنترل است‪.‬‬ ‫‪1‬‬ ‫اينك پس از ايجاد بحران در قيمت ارز و ســكه و ساير كاالها و رشد شــديد قيمت آنها به همراه سايه انداختن مجدد‬ ‫تحريم ها‪ ،‬رئيس‌جمهور هنوز صحبت از كنترل نرخ تورم و تك رقمي نگه داشتن آن مي‌كند‪ .‬اين سياست به معني اجبار‬ ‫دولت در ادامه سياســت پولي خود و باال نگه داشــتن نرخ سود سپرده‌ها از يك ســو و پايين نگه داشتن نرخ ارز و اتخاذ‬ ‫سياست الزام ارايه ارز حاصل از صادرات شركتهاي صادر‌كننده و تخصيص ارز به نيازهاي وارداتي بر حسب اولويت‌بندي‬ ‫سه‌گانه شده است‪.‬‬ ‫بديهي است همه مي‌دانند و مي‌بينند مجموعه اين سياستهاي غلط نه تنها تورم را كنترل نكرده بلكه زمينه يك تورم‬ ‫افسار گسیخته را نيز فراهم كرده است‪ .‬سامانه نيما هم نه تنها در كنترل نرخ ارز موثر نبوده بلكه به ايجاد رانتهاي عجيبي‬ ‫در فضاي اقتصادي انجاميده است‪.‬‬ ‫جمع‌بندي و پيشنهاد‪:‬‬ ‫‪ .۱‬در مورد ســپرده‌هاي بانكي‪ ،‬به روش قبلي رجوع شــود يعني ســپرده‌هاي بلندمدت ‪ ۵‬و ‪ ۳‬ساله با سودهاي ‪ ۲۰‬تا‬ ‫‪ ۲۵‬درصدي برقرار و براي ســپرده‌هاي كوتاه‌مدت و يك ساله ســودهاي حداكثر تا ‪‌۱۰‬درصد در نطر گرفته شود‪ .‬ابطال‬ ‫سپرده‌هاي بلندمدت با هزينه باال صورت گيرد و سپرده‌هاي روز شمار حذف گردد‪.‬‬ ‫‪ .۲‬براي مديريت ارز در شرايط فعلي اقدامات زير صورت گيرد‪:‬‬ ‫الف‪ .‬براي كاالهاي اساســي و دارو و مواد اوليه كارخانجاتي كه قيمت‌گذاري محصوالت آنها در اختيار و كنترل دولت‬ ‫بوده و نظارت كامل دولت امكان‌پذير است ارز دولتي از محل فروش نفت اختصاص يابد‪.‬‬ ‫ب‪ .‬براي ساير موارد ارز بر اساس صرفه و صالح وارد‌كنندگان و طبق مكانيزم عرضه و تقاضا از محل ارز صادر‌كنندگان‬ ‫تامين گردد‪ .‬در اين صورت از ايجاد رانت‌هايي مشابه موبايل جلو‌گيري و منافع شركتهاي صادر‌كننده نيز حفظ مي‌گردد‪.‬‬
‫پرونده ارز‬ ‫ضرب آهنگ سكه در شيب رشد قيمت‬ ‫بازار ســكه همچنان تحت تأثير ريســك‌هاي سياســي و كاهــش ارزش پول ملي‬ ‫جذاب‌ترين و پربازده‌ترين بازار اســت‪ .‬از اواخر تيرماه‪ ،‬تحريم ايــران در حوزه طال آغاز‬ ‫مي‌شود كه اين عامل بر فزوني تقاضاي خريد طال و سكه افزوده است‪ .‬همچنين استمرار‬ ‫كاهش ارزش پول ملي در بخش غيررســمي و رشد بيش از ‪ 2‬برابري ارزهاي رايج به رغم‬ ‫كاهــش قيمت انس جهاني يكــي ديگر از داليل اقبال مردم به خريد ســكه براي حفظ‬ ‫دارايي خود در برابر تورم است‪ .‬همچنان شاهد انتشار اخباري مبني بر ادامه پيش‌فروش‬ ‫ســكه و تحويل پيش از موعد سكه‌هاي ثبت نامي هســتيم‪ ،‬اما تب خريد در بازار آن‌قدر‬ ‫باالست كه هر تعداد ســكه عرضه شــود در گرداب تقاضا حل مي‌شود‪ .‬همچنين طرح‬ ‫بحث اخذ ماليات از خريداران ســكه هم نمي‌تواند جلوي اين موج تقاضا را بگيرد‪ .‬برآورد‬ ‫مي‌شود حدود ‪7‬در صد نقدينگي جامعه به سكه تزريق‌شده كه اين ميزان پول متعلق به‬ ‫افراد هوشمند اســت كه تحركات بازارها را پيش از شروع رالي آنها پيدا مي‌كنند و سوار‬ ‫موج صعودي قيمت‌ها مي‌شوند‪.‬‬ ‫در بازار آتي نيز سياست‌هاي دستوري كاهنده براي جلوگيري از رشد قيمت‌ها نظير‬ ‫بســتن كدهاي معامالتي غيرفعال‪ ،‬عدم صدور مجوز كدهاي معامالتي جديد‪ ،‬بســتن‬ ‫ســمت خريد و‪ ...‬نيز نتوانســته جلوي روند صعودي قيمت‌ها را بگيرد‪ .‬پشت اين روند‬ ‫افزايشــي نگرش توده‌هاســت و نگرش توده‌ها حاصل برآيند عقايد جمعي آنها پيرامون‬ ‫مسائل كالن اقتصادي و سياســي است‪ .‬به نظر دولت مسير اشتباهي را در پيش‌گرفته و‬ ‫ســعي دارد با فرمان‌هاي حكومتي قيمت‌ها را محصور كند كه عم ً‬ ‫ال چنين رويكردهايي‬ ‫در گذشته محكوم‌به شكســت بوده و خواهد بود‪ .‬در نمودار ســكه طرح قديم بر اساس‬ ‫قواعــد موجي اليوت ما اكنون در موج ‪ 3‬از (‪ )3‬قرار داريم كه قلب روند و قوي‌ترين بخش‬ ‫يك توالي ‪ 5‬موجي است‪ .‬شيب رشد در اين بخش‪ ،‬از شيب رشد در سال ‪ 91‬تندتر است‬ ‫و نشــان مي‌دهد بازار سكه اين بار نســبت به عمق تحريم‌ها نگران‌تر است‪ .‬مقاومت اول‬ ‫يا هدف بالقــوه اول در ‪ 3‬ميليون تومان و مقاومت بالقــوه دوم در ‪ 4.3‬ميليون قرار دارد‪.‬‬ ‫ســكه يك روزه رفاه در بورس در حال گذر از مرز ‪ 3‬ميليون تومان است و انتظار مي‌رود‬ ‫‪7‬‬ ‫مهدي ميرزايي‬ ‫تحليل‌گر كارگزاري اقتصاد بيدار‬ ‫ســكه طرح قديم نيز همين مسير را طي كند‪ .‬ســقف كانال افزايشي تصوير زير در ‪4.5‬‬ ‫ميليون تومان قرار دارد‪ .‬ازآنجايي‌كه اين رشــد نوعي پيش واكنش به تحوالت سياسي و‬ ‫‪14‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫‪3‬‬ ‫تورم انتظاري بوده اســت‪ ،‬از حيث بنيادي مادامي‌كه شرايط سياسي در وضعيت بحراني‬ ‫–تنش زا قرار دارد انتظار مي‌رود اين نمودار در موج (‪ )3‬تاريخي همچنان باال برود‪.‬‬ ‫سبحان اسكيني‬ ‫كارشناس بازار سرمايه‬ ‫سامانه نيما؛ نوش‌دارو يا جان‌آهنج‬ ‫‪2‬‬ ‫ســامانه "نظام يكپارچهٔ معامالت ارزي" كه به اختصار سامانه نيما نام گرفته‌اســت از ‪ ۲۸‬بهمن ‪ ۱۳۹۶‬به صورت‬ ‫آزمايشــي و به شكل رسمي از تاريخ ‪ ۳‬ارديبهشت ‪ ۹۷‬شــروع به كار كرد‪ .‬اهداف اوليه مفروض براي سامانه نيما نظير‬ ‫افزايش شــفافيت معامالت ارزي‪ ،‬افزايش رقابت‌پذيري‪ ،‬حذف رانت و به حداقل رســاندن امكان قاچاق كاال و خروج‬ ‫ســرمايه‪ ،‬اين سامانه را به نيازي ضروري براي اقتصاد كشور مبدل ساخته بود‪ .‬مقرر بود چهار بازيگر اصلي سامانه نيما‬ ‫يعني صادركننده (شامل دولت)‪ ،‬واردكننده‪ ،‬نهادهاي واســط (بانك و صرافي) و نهاد ناظر به‌نحوي با يكديگر تعامل‬ ‫كنند كه اوال اطالعات كامل واقعي و شــفاف شــود‪ ،‬ثانيا تخصيص و مصارف ارزيكپارچه گردد و ثالثا عالوه‌بر نيازهاي‬ ‫كالن‪ ،‬نيازهاي خرد نيز پوشــش داده شــود‪ .‬ســامانه نيما اين فرصت را در اختيار نهاد ناظر يعني بانك مركزي قرار‬ ‫مي‌دهد كه هيچ واردات رســمي و قانوني بدون رصد و تاييد بانك مركزي در خصوص جنبه‌هاي ارز قابل انجام نباشد‪.‬‬ ‫اما از زماني‌كه اين سامانه راه‌اندازي شده است نه تنها دردي را دوا نكرده بلكه به زعم بسياري از صاحب‌نظران افزايش‬ ‫قيمت ارز‪ ،‬نابساماني واردات كاال‪ ،‬افزايش چشــم‌گير ثبت سفارش واردات و تقاضا براي ارز نسبت به دوره مشابه قبل‬ ‫ريشه در عدم كارايي سامانه نيما دارد‪.‬‬ ‫كم نيســتند فعاالن اقتصادي كه ارز را با نرخ ‪ 42000‬ريال از سامانه دريافت كرده‌اند و ضمن واردات كاال‪ ،‬به‌جاي‬ ‫تزريق آن به بازار‪ ،‬كاالي مذكور را احتكار كرده و در انتظار افزايش نرخ‌ متناســب با ارز آزاد هستند‪ .‬اگرچه اين سامانه‬ ‫در ابتداي امر متهم به اين مسئله بود كه نقشه پيچيده ارزي كشور كه با زحمت فراوان در دوران تحريم‌ها شكل گرفته‬ ‫اســت را تضعيف مي‌كند‪ ،‬اما عدم شفافيت كافي در ساز و كار اين سامانه براي تخصيص ارز‪ ،‬خود عاملي براي نااميدي‬ ‫طيفي از واردكنندگان براي دريافت ارز مكفي از اين ســامانه شــده اســت و ايجاد تقاضا از ســوي اين گروه در ساير‬ ‫بازارهاي موازي و عدم عرضه كافي كاال به بازار‪ ،‬بر التهاب موجود دامن زده اســت‪ .‬از طرف ديگر صادركنندگان كاال‪،‬‬ ‫تسعير ارز با نرخي غيرجذاب را جز جفا بر كسب‌وكار خود نمي‌دانند و حتي عرضه آن در بازارهاي داخلي كه با نرخ‌هاي‬ ‫به‌مراتب واقعي‌تر قيمت‌گذاري مي‌شود را راه‌حل بهتري مي‌بينند‪ .‬برخي از صادركنندگان نيز ترجيح مي‌دهند فعال از‬ ‫وارد كردن ارز خود به اين چرخه پرهيز كنند و با نگهداشت حساب‌هاي دريافتني خارجي يا ساير روش‌هاي مشابه‪ ،‬به‬ ‫اميد واقعي‌تر شــدن نرخ ارز در ماه‌هاي آتي نشسته‌اند‪ .‬برآيند اين مسئله افزايش اشتها براي دريافت ارز از اين سامانه‬ ‫از طرف واردات و تنها ماندن دولت و برخي شــركت‌هاي شبه‌دولتي (نظير پتروشــيمي‌هاي وابسته به صندوق‌هاي‬ ‫بازنشســتگي و‪ )...‬از طرف صادرات به عنوان تامين‌كنندگان اصلي ارز براي اين ســامانه است‪ .‬مع‌هذا‪ ،‬نتيجه واقعي‬ ‫چيزي جز رانت سنگين شــكاف دالر ‪ 42000‬ريال با نرخ واقعي نيست كه از هر دو طرف عرضه و تقاضا فسادهايي را‬ ‫ايجاد كرده است كه اخبار آن هر روز به گوش مي‌رسد‪.‬‬ ‫در حالي ســامانه نيما قرباني به شــدت ضد‌تورمي اســت و با هر نوع افزايش نرخ ارز مقابله مي‌كند‪ ،‬كه قيمت‌ها‬ ‫در اقتصاد تابع اثر انتظارات آتي اســت‪ ، .‬واقعيت اين اســت كه در مورد آينده پيش‌بيني شــفافي در اختيار نيست و‬ ‫آحاد جامعه با درك اين عدم قطعيت به دارايي‌هاي مطمئني نظير طال و ارز روي آورده‌اند و ســواالتي از اين دســت‬ ‫را مــرور مي‌كنند‪ :‬آيا با توجه به تحريم‌هاي نفتي پيش‌رو اين تراز مثبت حفظ خواهد شــد؟ تحريم‌هاي مرتبط بيمه‬ ‫نفت‌كش‌ها‪ ،‬محصوالت پتروشــيمي‪ ،‬فلزات گرانبها و‪ ...‬همگي عواملي هســتند كه به جامعه ايــن واقعيت را تزريق‬ ‫مي‌كند كه تراز مثبت فعلي ممكن اســت ســال ديگر منفي باشــد و عرضه ارز كه بيشــتر حاصل درآمدهاي نفتي و‬ ‫پتروشيمي است كمتر از گذشته شــود‪ .‬لذا مي‌توان گفت سامانه نيما از هدف اوليه خود يعني افزايش رقابت‌پذيري و‬ ‫مشاركت فعاالن بازار ارز كشور فاصله گرفته است و در شرايط فعلي بر ابعاد مخرب بازار ارز كشور دامن مي‌زند‪ .‬عاملي‬ ‫ديگر‪ ،‬معرفي شــتاب‌زده سامانه نيما در پاسخ به تالطم ارزي اســت كه از فروردين ماه آغاز شد‪ .‬عدم پيش‌بيني تمام‬ ‫جوانب در اين ســامانه‪ ،‬سرعت پايين‪ ،‬حذف صرافان در ابتداي امر و ســپردن عنان تمام امور به بانك‌ها‪ ،‬عدم آشنايي‬ ‫فعاالن با اين ســامانه‪ ،‬نبود هماهنگي‌هاي الزم با ســاير نهادهاي مرتبط نظير وزارت صنعت‪ ،‬معدن و تجارت و ساير‬ ‫موارد از اين دســت‪ ،‬زمينه الزم براي معرفي ضعيف از سامانه‌اي كه بســياري به آن اميد بسته بودند را فراهم آورد‪ .‬در‬ ‫پايان پيشنهاد مي‌شود به‌جاي ايجاد ســامانه‌هاي جديد و ايجاد گروه‌بندي گسترده در بين صنايع براي نحوه تسعير‬ ‫ارز‪ ،‬واقعيت‌هاي موجود را پذيرفته و ضمن رفع عيوب از سامانه نيما كه انتظار مي‌رود با دريافت نظرات كاربران همراه‬ ‫باشد‪ ،‬اجازه فعاليت آزادانه سه گروه مشــاركت‌كننده ديگر (واردكنندگان‪ ،‬صادركنندگان و نهادهاي واسط) در اين‬ ‫ســامانه را فراهم آورد و حدود خود را به جاي نرخ‌گذاري و دخالت مســتقيم در مبادله‪ ،‬در سطح نظارت و تالش براي‬ ‫حذف رانت‌ و فسادهاي ممكن قرار دهد‪.‬‬
‫‪8‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫پرونده ارز‬ ‫انتظارات ارزيدراقتصاد‬ ‫شرايط سياسي‪ ،‬اقتصادي كشور و تصميم دولت در خصوص مهار نرخ دالر و ارز موجب تغييرات اساسي در وضع صادرات و واردات كشور گرديده و موقعيت‬ ‫اقتصادي فعلي به مانند كشتي به گل نشسته‌اي است كه با دريافت پيوسته قوانين و دستورالعمل‌هاي متنوع دولت‪ ،‬شاهد الزام در جابجايي و تغيير استراتژي‬ ‫توليدكنندگان‪ ،‬بازرگانان و صادر‌كنندگان و بدون حركت مثبت خواهيم بود‪.‬‬ ‫شــود‪ .‬اين تقاضا قطعا" نمي‌تواند واقعي باشــد بلكه ناشي از افزايش‬ ‫حميد رازقيان جهرمي‬ ‫برنامه‌ريزي توليد و‪ ...‬احتياطي انبارش كاال و تمايل به سمت خروج ارز در قالب واردات و يا‬ ‫نشــت كاالي وارداتي از مرزهاي زميني به كشورهاي همسايه جهت‬ ‫باتوجــه به تك نرخي شــدن نرخ ارز از فروردين ماه ‪ 97‬توســط فروش و تبديل به ارز غير‌رسمي است‪.‬‬ ‫شــيب افزايش قيمت كاالهاي وارداتي همانند خودرو‪ ،‬وســايل‬ ‫دولت و در ادامه اعمال دستورالعمل‌هاي جديد‪ ،‬وضعيت متراكم شده‬ ‫ســال‌هاي قبل‪ ،‬شرايط جديدي ايجاد شــده و در دو ماه اخير قيمت الكترونيكي و‪ ...‬به رغم تثبيت قيمت ارز تخصيصي به واردات مشهود‬ ‫دالر تــا حدود ‪ 8‬هزار تومان افزايــش و وضعيت صادرات دچار اخالل اســت‪ .‬ارائه ارز دولتي باعث شــده كاالهاي وارداتي با چند واســطه‬ ‫و به نوعي كليــه بازرگانان و توليد‌كنندگان و صادركنندگان در حالت معامله شود تا به قيمت‌هاي تعادلي بازار برسند‪.‬‬ ‫رونــد قاچاق صادراتي كاالهاي بــاارزش و يا انحراف از‬ ‫غير‌عادي مي‌باشند‪.‬‬ ‫هر چنــد تك نرخــي شــدن دالر و كنترل نــرخ ارز بازارارزكشوريكبار مســير صادرات آنها به كشورهايي مانند افغانستان و عراق‬ ‫از سياســت‌ها ي دولتهاي گذشــته و حال بوده و هست‪ ،‬ديگروارددوره‌اياز شروع و شكل گرفته است‪.‬‬ ‫اين موارد نمونه‌هايي از اتفاقاتي است كه در زير پوست‬ ‫لكن مي‌بايست ســاز و كار الزم قبل از اعمال دستورالعمل افولشفافيتواوج‬ ‫تك نرخي شــدن دالر منظور و پايه كار تثبيت و با آهنگ گرفتنرانت‌جويي اقتصاد كشــور در حال انجام است و تعداد اينگونه رفتارها‬ ‫ماليم‌تر شــروع مي‌گرديد‪ .‬حدود دو و نيم ماه از شــروع شدهوالجرمدر فراتــر از موارد فوق اســت‪ .‬يقينا" صاحبنظران و دســت‬ ‫اندركاران اقتصادي كشور هشــدار آثار سوء سياست‌هاي‬ ‫سياســت‌هاي جديد ارزي دولت مي‌گذرد‪ .‬صاحبنظران و‬ ‫شرايطيبسيار‬ ‫كارشناســان اقتصادي بر اين نكته اتفاق نظر دارند كه در پيچيده‌ترازامروز‪ ،‬موجود را به متوليان امر ارايه داده‌اند‪ ،‬اما چون تاكنون اثري‬ ‫زمان‌هايي كه هيجانات بر جريان بازار اســتوار مي‌شــود‪ ،‬دولترامجبوربه از اصالح سياست‌ها به چشم نمي‌خورد بايد اين دغدغه‌ها‬ ‫ورود مقطعــي دولت براي كنترل هيجانــات و برگرداندن عقب‌نشينيويا را جدي‌تر گرفت و بيشتر پي‌گيري نمود‪.‬‬ ‫تشديدفشارها‬ ‫بايد توجه داشت كه سياســت‌هاي ارزي كنوني فضاي‬ ‫بازار به روال عقالني خود الزم اســت در صورتي كه تااين‬ ‫اين‬ ‫تاريخ و به صورت پيوســته‪ ،‬شــاهد دريافت و تغيير روزانه خواهدنمود‪.‬‬ ‫اقتصاد كشــور را براي تأثير تصميمات اخير دولت امريكا‬ ‫عملدرابتداي‬ ‫در بازگرداندن و تشديد تحريم‌ها عليه كشورمان فراهم‌تر‬ ‫دستور العمل‌ها ي تحميلي هستيم‪ .‬اما گذشت اين مدت‬ ‫نشان مي‌دهد كه دولت مصمم به انجام سياست‌هاي اعمال تيرماهاتفاقافتاد‪ ،‬مي‌نمايد‪ .‬سياســت‌هاي بكار گرفته شــده‪ ،‬تقاضا را براي‬ ‫شده و ابالغ شده مي‌باشــد‪ .‬باتوجه به پيش‌بيني بازگشت لذاضرورياست ارز دولتي به شــدت و به مراتب بيشــتر از گذشته افزايش‬ ‫كهدولتدراداي‬ ‫داده اســت‪ .‬درحالي كه ذخائر ارزي كشــور و بهينه‌سازي‬ ‫تحريم‌هاي امريكا از يك طرف و واكنش‌هاي بازار در قبال‬ ‫تصميماتارزي‬ ‫مصارف ارزي در موقعيت كنوني حياتي‌تر از گذشته است‪.‬‬ ‫موضع فوق‪ ،‬انتظار بازيگران اقتصاد و بازار كشــور‪ ،‬كنترل‬ ‫خودانتظارات‬ ‫عوامل باال برنده نر‌خ ارز مي‌باشد و آنها تصميمات خود را بر بازارراجديگيرد به سادگي مي‌توان دريافت كه شرايط‪ ،‬تقاضاي نرخ دولتي‬ ‫ارز را جذاب و ارزان مي‌كند و در خواست‌ها مرتبا" در حال‬ ‫همين مبنا اخذ و اســتوار مي‌كنند‪ .‬چند نشانه از انتظارات‬ ‫وحتيآنرابه‬ ‫منزلهخطريبراي افزايش است‪ .‬از ســوي ديگر تفاوت ‪ 100‬درصدي نرخ ارز‬ ‫شكل گرفته در اقتصاد قابل بيان مي‌باشد‪:‬‬ ‫دولتي و غير‌رسمي‪ ،‬سوداي برگشت ارز به چرخه دولتي را‬ ‫‌رسمي‬ ‫ر‬ ‫غي‬ ‫ارز‬ ‫براي‬ ‫پس از نوسانات اخير‪ ،‬تقاضاي بازار‬ ‫مديريتبازار‬ ‫در حال افزايش بوده و بازار غير‌رســمي ارز نرخ دالر باالي ارزقلمدادكندو كمرنگ مي‌نمايد‪.‬‬ ‫بازار ارز كشور يكبار ديگر وارد دوره‌اي از افول شفافيت‬ ‫‪ 8000‬تومان را تجربه مي‌كند‪.‬‬ ‫دستبهاقداماتي‬ ‫و اوج گرفتن رانت‌جويي شــده و الجرم در شرايطي بسيار‬ ‫شــركت‌هاي برزگ بخش عمومي و خصوصي‪ ،‬قيمت‬ ‫جديدراصالح‬ ‫فــروش داخلي خدمــات و كاالهاي صادراتــي خود را در سياست‌هايخود پيچيده‌تر از امــروز‪ ،‬دولت را مجبور به عقب‌نشــيني و يا‬ ‫بزند‬ ‫تشديد فشــارها خواهد نمود‪ .‬اين عمل در ابتداي تير ماه‬ ‫حدودي تنظيم كرده‌انــد كه انعكاس دالر ‪ 8000‬تومان را‬ ‫اتفاق افتاد‪ ،‬لذا ضروري است كه دولت در اداي تصميمات‬ ‫در مقابل دالر ‪ 4200‬توماني نشان مي‌دهد‪ .‬نرخ‌هاي خريد‬ ‫ارزي خود انتظــارات بازار را جدي گيــرد و حتي آن را به‬ ‫كاالهاي داخلي به منظور صادرات‪ ،‬بر اساس ارز غير‌رسمي‬ ‫منزله خطري براي مديريت بازار ارز قلمداد كند و دست به‬ ‫محاسبه مي‌شــود‪ .‬تفاوت فاحش ارز دولتي و غير‌رسمي‬ ‫باعث قبــول و عواقب عدم تمكين به سياســت‌هاي جديد شــده و اقداماتي جدي در اصالح سياست‌هاي خود نمايد‪.‬‬ ‫نيم نگاهــي به آمار و ارقام ســاده نشــان مي‌دهد كــه پرداخت‬ ‫صادرات را به سوي واسطه‌ها سوق مي‌دهد‪ .‬تقاضاي وارداتي براي ارز‬ ‫دولتي به شــدت افزايش‌يافته است‪ .‬اگر با همين وضعيت پيش برويم يارانه‌هاي نقدي به مــردم كمتر از ‪ 4000‬ميليارد تومان در ماه بوده و‬ ‫الزم است تا به ميزان دو برابر سال گذشته ارز به واردات تخصيص داده درحالي كه پرداخت يارانه به ارز دولتي و با سياست‌هاي كنوني بالغ بر‬ ‫‪ 12000‬ميليارد تومان در ماه خواهد بود‪ .‬هزينه پرداخت يارانه نقدي شد تا صادر‌كنندگان ترغيب شوند كاالي خود را از اين دو مسير صادر‬ ‫ايرادات اساسي دارد‪ ،‬اما در اين شرايط حتي اگر دولت‪ ،‬با هدف حفظ كنند تا ملزم به بازگشــت دالر نباشــند‪ .‬لذا قابل پيش‌بيني است كه‬ ‫معيشــت و قدرت خريد مردم‪ ،‬يارانه نقدي اقشــار كم درآمد هم دو بزودي شــاهد افزايش صادرات به اين دو كشور خواهيم بود‪ .‬هر چند‬ ‫برابر نمايد‪ ،‬باز آثار منفي آن كمتر از يارانه به نرخ ارز اســت و به عدالت راهكاري مثبت جهت بازگشت قطره چكاني دالر است‪ ،‬اما هزينه‌هاي‬ ‫اقتصادي نيز نزديكتر اســت‪ .‬واضح اســت كه خير‌خواهي دولت در صادراتي حداقل ‪‌12‬درصد افزايش خواهد داشت و موجب مشكالتي‬ ‫براي صادر‌كننده خواهد بود‪.‬‬ ‫صيانت از معيشت مردم با اين سياست ارزي حاكم نخواهد‬ ‫اين ايده كه واردات با ارز ‪ 4200‬توماني باعث مي‌شود تا‬ ‫شــد‪ ،‬به عالوه اينكه توليد و صادرات و واردات‪ ،‬اشتغال و‬ ‫اين ايده كه‬ ‫واردات با ارز‬ ‫قيمت كاالهاي وارداتي باال نرود اشتباه بوده و بارها و بارها‬ ‫كسب‌وكار و بازار صادرات كشور نيز آسيب خواهد ديد‪.‬‬ ‫لذا انتظار آن اســت كارشناســان تيم اقتصادي دولت ‪ 4200‬تومانيباعث در اقتصاد ايران آزمون شده است‪.‬‬ ‫كه سكوت پيشــه نموده‌اند واقعيت را بگويند و حتي اگر مي‌شودتاقيمت‬ ‫قيمت كاالهــاي وارداتي كه بــا ارز ‪ 4200‬توماني وارد‬ ‫بــه قيمت تناقض با نظرات آنها باشــد‪ .‬تاريخ و گذشــت كاالهايوارداتي شده‌اند‪ ،‬با نرخ ارز بازار تبديل خواهند شد‪ .‬اين يعني دوباره‬ ‫باالنروداشتباه‬ ‫در حالت ايجاد ثروت‌هاي افســانه‌اي بــراي وارد‌كنندگان‬ ‫زمان آثار اين تصميمات را در كارنامه كاري كارشناســان‬ ‫بارها‬ ‫مطلع خواهد نوشــت و همــگان درباره آنهــا نيز قضاوت بوده و بارها و‬ ‫سوگلي هستيم كه ثبت سفارش آنها تاييد خواهد شد‪.‬‬ ‫دراقتصادايران‬ ‫اگر فرض كنيــم وارداتمان همــان ‪ 50‬ميليارد تومان‬ ‫خواهد نمود‪ .‬در اين راستا مي‌توان به نظرات كارشناسان‬ ‫آزمون شده است‪.‬‬ ‫باشــد‪ ،‬تفــاوت ‪ 4200‬و ‪ 8000‬تومان بالغ بــر ‪ 190‬هزار‬ ‫اقتصادي و بازار ارز كه از روز اول منتقد سياست‌هاي ارزي‬ ‫قيمتكاالهاي‬ ‫ميليارد تومان خواهد بود‪ .‬شــايد راهكار مشخص و ساده‪،‬‬ ‫دولت مي‌باشند اشــاره نمود كه همگي متفق القول بر اين‬ ‫وارداتي كه با ارز‬ ‫نتيجه‌گيري و ابالغ دســتور العمل فوق باشــد‪ :‬كاالهاي‬ ‫نكته تأكيد دارند كه امكان فشــردن فنــر نرخ ارز بيش از‬ ‫‪ ۴۲۰۰‬توماني وارد‬ ‫اين وجود ندارد و بــا اين روند در حال هــدر دادن منابع شده‌اند‪ ،‬با نرخ ارز اســتراتژيك با دالر ‪ 4200‬وارد مي‌شــود و مابقي كاالها با‬ ‫ملي هستيم‪ .‬براي جنگ نابرابري كه از ابتدا شخصي است بازارتبديلخواهند ارز آزاد و صادر‌كننــده ضمانت نامه براي ورود ارز حاصل از‬ ‫صادرات وديعه‌گذاري نموده و سپس به دولت يا وارد‌كننده‬ ‫شكســت مي‌خوريم‪( .‬تثبيت ارزي) براي تثبيت شرايط‬ ‫شد‪.‬اينيعني‬ ‫ارز را با نرخ توافقي مبادله مي‌نمايد و با اين روش فســادي‬ ‫ارزي در ســال ‪ ،96‬معادل ‪ 18‬ميليارد دالر با نرخ ‪3400‬‬ ‫دوباره در حالت‬ ‫تومــان از بين رفت‪ .‬حــال اگر ‪ 18‬ميليــارد دالر را با نرخ ايجادثروت‌هاي شــكل نخواهد گرفت و اتالفي نيز در ميان نخواهد بود‪ .‬در‬ ‫ابالغ جديــد چهار‌بندي دولت‪ ،‬جابجايي ارزي با شــرايط‬ ‫‪ 6200‬تومان فروخته بوديم فقط مابه التفاوت آن ‪ 50‬هزار‬ ‫افسانه‌ايبراي‬ ‫مثبت قيد شــده كه مي‌تواند تا حــدودي رونق بازار فعلي‬ ‫ميليارد تومان مي‌شــد‪ .‬اين رقم بيــش از كل يارانه نقدي‬ ‫واردكنندگان‬ ‫ساليانه است‪ .‬برخي از داليل اشتباه يكسان‌سازي نرخ ارز سوگليهستيم را موجب شود‪.‬‬ ‫كليــه صادر‌كنندگان به جز پتروشــيمي و مواد نفتي و‬ ‫(مطابق نظر كارشناسان اقتصادي) و به ‪ 4200‬تومان قابل‬ ‫فوالدي و فلزات مي‌تواننــد ارز حاصل از صادرات را با گروه‬ ‫تأمل اســت‪ .‬هنگامي كه صادر‌كننده ملزم به باز گرداندن‬ ‫سه كاالهاي وارداتي مطابق ليست (وزارت صنعت و معدن‬ ‫ارز به كشور مي‌شــود‪ ،‬به كدام دليل بايد ارزي كه در بازار‬ ‫و تجارت)تهاتر و ارز حاصل را در بازار بورس با نرخ مناسب‬ ‫حــدود ‪ 8000‬تومان قابل فروش اســت به قيمت ‪4200‬‬ ‫واگذار نمايند‪.‬‬ ‫تومان به يك واردكننده به فروش رسد و اين يعني از جيب‬ ‫گواهي حاصــل از فروش ارز صادراتي‪ ،‬مشــمول معافيت مالياتي‬ ‫صادر‌كننده گرفته و به جيب وارد‌كننده واريز مي‌شــود‪ .‬يعني نابودي‬ ‫حاصــل از درآمد خواهد بــود‪ .‬هزينه‌هاي مرتبط بــا فروش گواهي‬ ‫صادرات و افزايش افسار گسيخته واردات‪.‬‬ ‫حال واردات نيز به داليل فني و عدم امكان تخصيص ارز نمي‌تواند صادراتي توســط وارد كنند گان و صادر كننــد گان در بازار بورس به‬ ‫افزايش يابد‪ .‬آخرين گزارش‌ها حاكي از ‪ 40‬ميليارد ثبت ســفارش در عنوان هزينــه مالياتي منظور خواهد گرديــد‪ .‬ارز مورد نياز كاالهاي‬ ‫كمتر از ‪ 60‬روز گذشــته است‪ .‬توجه بايد داشــت اين رقم سقف كل توليدي صادراتي‪ ،‬از محل درآمــد ارزي حاصل از صادرات همان كاال‬ ‫واردات كشور در يكسال است!‬ ‫تامين خواهد شد‪ .‬همگي اجماع دارند‪ ،‬خير‌خواهي و دستورالعمل‌هاي‬ ‫اين رقم باور نكردني اســت و بخشــي از آن به دليــل باالتر اظهار موجود دولت در صيانت از معيشــت مردم با اين سياست ارزي حاصل‬ ‫كردن قيمت كاالهاي خارجي از سوي واردكنندگاه گزارش مي‌گردد‪ ،‬نخواهد شــد و الزمه حل اوليه موضوع‪ ،‬شناور‌ســازي و تعيين قيمت‬ ‫ارز متناســب با عرضه و تقاضا به صورت توافقي بيــن صادر‌كننده و‬ ‫اما همه كاالها مجوز ورود نخواهند يافت‪.‬‬ ‫صادرات به عراق و افغانستان به عنوان بازارچه‌هاي مرزي از انتقال وارد‌كننده و حمايت از بخش خصوصي با ساز و كار صرافي‌ها و با بانك‬ ‫و بازگشت ارز معاف شده‌اند‪ .‬اين دو روزنه ايجاد شده موجب خواهند مركزي‪ ،‬مي‌تواند راهكار پيشنهادي باشد‪.‬‬
‫}‬ ‫پتــرو رامـــــان آسیــــا‬ ‫دریکنـــــگاه‪:‬‬ ‫}‬ ‫شركت بين‌المللي پترو رامان آسيا به عنوان يك شركت ثبت شده و بنام كه دفتر مركزي آن در ايران مستقر مي‌باشد با سابقه‬ ‫درخشان در تأمين رضايت مشتريان و اعتبار باال در صادرات فراورده‌هاي نفتي از قبيل روغن پايه‪ ،‬فورفورال‪ ،‬حالل ها‪ ،‬به ويژه قير‬ ‫از سال ‪ 2000‬مشغول به فعاليت بوده است‪.‬‬ ‫تا‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫خ‬ ‫مجموعه‬ ‫چه‪:‬‬ ‫ما به مدت سه سال پياپي‬ ‫موفق به كسب افتخارات بزرگ ملي از‬ ‫اتاق بازرگاني‪ ،‬صنايع و معادن ايران به عنوان‬ ‫صادركننده برتر قير گرديده است‪ .‬ما دستيابي به‬ ‫اين موفقيت بزرگ را مديون تيم حرفه‌اي و استفاده از‬ ‫فن‌آوري‌هاي روز همراه با تأمين محصوالت با كيفيت باال‬ ‫مي‌دانيم‪.‬‬ ‫شايان ذكر است كه مجموعه ما اولين شركت ايراني مالك‬ ‫تجهيزات عظيم و تكنولوژي مدرن در مسقط عمان و‬ ‫نيز تأسيسات نفتي در بندر سلطان قابوس به منظور‬ ‫تأمين قير براي بازار محلي عمان بوده است كه‬ ‫درحال‌حاضر كليه اين تأسيسات واگذار‬ ‫گرديده است‪.‬‬ ‫تنها‬ ‫شركت داراي امكانات و مخازن‬ ‫به‪:‬‬ ‫ذخيره‌سازي قير فله در اسكله بوشهر‬ ‫جر‬ ‫عمليات بارگيري قير اين مجموعه حداقل يكبار در‬ ‫دوت‬ ‫هفته از بنادر جنوب ايران به كشورهاي مقصد گوناگون عه‬ ‫ت‬ ‫مي‌باشد‪ .‬ما بسته به انتخاب مشتري امكان‬ ‫تحويل محموله‌هاي قير را در بسته‌بندي بشكه نو استيل و نيز‬ ‫بصورت فله داريم‪ .‬در پروژه‌هاي ‪ ،CFR‬همچنين امكان رزرو كشتي‬ ‫براي مقصد مورد نظر خريدار فراهم مي‌باشد‪ .‬اعتقاد ما بر شفاف‌سازي‬ ‫و تأمين فراورده‌ها با قيمتي رقابتي براي مشتريانمان است و با داشتن‬ ‫سال‌ها تجربه در تأمين قير و ساير فرآورده‌هاي نفتي براي كشور‌ها‬ ‫و مناطق گوناگون ازعراق و كشور‌هاي منطقه خليج فارس گرفته‬ ‫تا هندوستان‪ ،‬بنگالدش‪ ،‬اندونزي‪ ،‬سنگاپور‪ ،‬افريقا و چين‪،‬‬ ‫با همراهي پيوسته و بروز‌رساني خريدار از روند بازار‪،‬‬ ‫بهترين راهكارها جهت دستيابي به بهترين‬ ‫نتيجه ممكن در اين نوع تجارت را ارائه‬ ‫مي‌نمائيم‪.‬‬ ‫ارتباطباما‬ ‫آدرس‪ :‬ايران – تهران – ولنجك – خيابان سيزدهم – پالك ‪ – 2‬طبقه ‪ – 5‬واحد ‪10‬‬ ‫تلفن‪ /00982122420985-00982126803876 :‬فكس‪00982126803876 :‬‬ ‫ايميل‪ -info@petroramanasia. com :‬وب سايت‪www. petroramanasia. com :‬‬ ‫مديرعامل‪ :‬حميد ابراهيمي اصل ‪00989121229974‬‬ ‫دپارتمان عمليات‪ :‬بهزاد مهرعلي‪ -00989128921299 :‬سامان ابراهيمي اصل‪00989126186001 :‬‬ ‫دپارتمان بازرگاني‪ :‬شراره موسويان‪ -00989122375074 :‬واتزاپ‪00989126186001 :‬‬ ‫‪Linkedin. com/company/petro-raman-asia‬‬
‫‪10‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫یک برش‬ ‫رتبه‌ايبرايبخشخصوصيدرميانشبهدولتي‌ها‬ ‫از سال ‪ 1377‬بود كه سازمان‌مديريت‌صنعتي با ورود به عرصه رتبه بندي‪ ،‬بر آن شد تا با فراهم نمودن آمار و اطالعات بنگاه‌هاي اقتصادي كشور‪ ،‬فضايي را ايجاد كند كه به واسطه آن شناخت و درك دقيق‌تري از مقياس‪،‬‬ ‫ساختار مالي و اقتصادي صنايع و بنگاه‌هاي اقتصادي بزرگ كشور حاصل شود؛ در اين رتبه‌بندي فروش شد نقطه ثقل‪ .‬درواقع با تكيه بر ميزان فروش بنگاه‌هاي اقتصادي در ابعاد اقتصاد ملي‪ ،‬تالش می‌شود تا ميزان تعامل‬ ‫بنگاه با ساختار اقتصادي كشور به نمايش گذاشته شود‪ .‬براين اساس بود كه بر آن شديم تا به مناسبت روز صنعت ومعدن به بررسي فعاليت بنگاه‌هاي مطرح در ليست رتبه‌بندي ساالنه شركت مديريت صنعتي بپردازيم؛ با‬ ‫اين هدف كه تا چه ميزان اين رتبه‌بندي از نظر فعاالن بازار سرمايه مورد تاييد است؛ بخش خصوصي واقعي تا چه ميزان حاضر به ورود براي اين سنجش است و آيا درميان بنگاه‌هاي شبه دولتي جايگاهي دارد‪ .‬و اصوال چه‬ ‫فاكتورها و معيارهايي بايد به معيارهاي درنظر گرفته شده افزوده شود‪.‬‬ ‫سيد محسن موسوي‬ ‫عضو هيئت‌مديره كارگزاري خبرگان سهام‬ ‫جاي خالي چند فاكتور در رتبه‌بندي شركت‌ها‬ ‫‪1‬‬ ‫رتبه‌بندي ســازمان مديريت صنعتي را مي‌توان تنها معيار قابل اتكا براي ســنجش سازمان‌ها و نهادهاي خصوصي شبه دولتي و حتي دولتي در ساليان اخير دانســت‪ .‬معيارهايي مانند سودآوري‪ ،‬سرمايه‪ ،‬نسبت‌هاي مالي مناسب‪ ،‬دارايي‌ها و‪...‬‬ ‫از معيارهاي اصلي انتخاب بهترين شــركت‌ها هستند‪ .‬در اين بين مزايايي همچون ترغيب شــركت‌ها به برنامه‌ريزي و انضباط مالي‪ ،‬امكان انجام سهل‌تر مراودات تجاري‪ ،‬كمك به توســعه برند‪ ،‬تبيين جايگاه و موقعيت شركت‌ها در مقايسه‌اي با‬ ‫شاخص‌هاي يكسان و حتي حضور شركتهاي فعال در يك مكان مشخص براي ارزيابي يكديگر باعث مي‌شود نگاهي مثبت به اين رويداد ميمون داشت‪ .‬اما نكته حايز اهميت اين است كه آيا به رغم بهبود وضعيت رتبه‌بندي شركت‌ها توسط سازمان‬ ‫مديريت صنعتي‪ ،‬رتبه‌بندي حاضر مي‌تواند معيار مناســبي براي مقايســه باشد با خير‪ .‬در اين خصوص مي‌توان نگاه ديگري را مدنظر قرار داد‪ .‬براي مثال شــايد طراحي الگويي از نگاه سهامداري و سرمايه‌گذاري براي كمك به شركتها براي جذب‬ ‫سرمايه‌گذاري مي‌تواند اثرگذاري بيشتري داشته باشد‪ .‬الگويي مبتني بر رتبه بندي‪ ،‬كاهش عدم اطمينان و عدم تقارن اطالعاتي و به بيان ساده كاهش نگراني‌هاي مالي در مورد وضعيت واقعي و آتي شركتها و نهادها‪ .‬درحال‌حاضر رتبه‌بندي عمدتا‬ ‫بر مبناي ارزش دارايي‌هاي تحت مديريت نهادها و شــركت‌ها صورت مي‌گيرد كه به هيچ عنوان بيانگر وضعيت مطلوب نيســت و اغلب مي‌تواند اطالعات غلطي به نمايش بگذارد‪ .‬براي مثال وضعيت بانك‌هاي تجاري بر مبناي معيارهاي مختلفي‬ ‫از جمله نســبت‌هاي كفايت سرمايه‪ ،‬افزوني ســپرده‌ها و منابع بر تسهيالت‪ ،‬ايفاي به موقع تعهدات مشتريان مي‌بايست سنجيده شود كه درحال‌حاضر رتبه‌بندي ارايه شده توسط ســازمان مديريت صنعتي اين مالك‌ها را به حساب نمي‌آورد‪ .‬در‬ ‫رتبه‌بندي حاضر وضعيت نقدشــوندگي دارايي‌ها ناديده گرفته شــده و بحث با اهميت كيفيت سود يعني سودي كه قابل تقسيم‪ ،‬نقد استمرار باشد و در ســال‌هاي آتي نيز قابل دستيابي باشد توجه كمتري مي‌گردد‪ .‬نتيجه حاصل اينكه بانك‌هاي‬ ‫تجاري به رغم كيفيت بســيار پايين ســود‪ ،‬صرفا به دليل دارايي‌هاي زياد‪ ،‬غير‌مولد‪ ،‬برند مشهور و حضور فعاالنه در زمينه كسب گواهينامه‌هاي مختلف جايگاه‌هاي برتر را به خود اختصاص داده‌اند‪ .‬به نظر مي‌رسد با مراجعه به مفاهيم ساده اقتصاد‬ ‫مانند مزيت نســبي كشور‪ ،‬به راحتي مي‌توان دريافت كه در كشــوري كه منابع عظيم نفت و گاز را در اختيار دارد و به تنهايي درصدي از انرژي جهان را تامين مي‌نمايد‪ ،‬مي‌بايست برترين نهادها و شركت‌ها را شركت‌هاي فعال در اين زمينه به خود‬ ‫اختصاص دهند‪.‬‬ ‫در سال‌هاي اخير به داليل مختلف حضور شركت‌هاي صنعت باالدستي يعني استخراج و اكتشاف‪ ،‬و پايين دستي يعني پتروشيمي‌ها در اين رتبه‌بندي بيشتر شده است‪ ،‬اما هنوز مالك‌هاي رتبه‌بندي مورد تجديدنظر قرار نگرفته‌اند‪ ،‬لذا جايگاه‬ ‫ارزآورترين‪ ،‬با كيفيت‌ترين و صادرات محورترين صنعت در حوزه رتبه‌بندي به درســتي شناخته نشده است‪ .‬برخي از اين شركت‌ها با حجم سرمايه‌گذاري مناسب براي مثال توليد متانول‪ ،‬قابليت بازيافت سرمايه‌گذاري در حداقل زمان ممكن را با‬ ‫عمر اقتصادي باال دارند و اين مهم را مي‌توان در حاشيه سودهاي حدود ‪ ٥٠‬درصدي ساالنه به وضوح مشاهده نمود‪ .‬طرح‌هاي پتروشيمي‪ ،‬درآمد پايدار ايجاد مي‌نمايند و طرح‌هاي استخراج نفت با هزينه بسيار پايين سود سرشاري به همراه دارند‪.‬‬ ‫براي مثال استخراج يك بشكه نفت خام شايد هزينه‌اي زير ‪ ١٠‬دالر داشته باشد كه صادرات آن بيش از استخراج آسان طال از بهترين معادن‪ ،‬سودآوري دارد‪.‬‬ ‫نقشبازارسرمايهدرانتفاعسهامدارانازرشدسودآوريشركتها ‪2‬‬ ‫مهدی رادان‬ ‫تحليل‌گر بازار سرمايه‬ ‫سازمان مديريت صنعتي هر ســاله اقدام به انتشار فهرست شركت‌هاي برتر كشــور با تأكيد بر ميزان فروش(درآمد) آنها مي‌نمايد و اين اقدام اكنون‬ ‫ســابقه‌اي ‪ 20‬ساله‌يافته است‪ .‬صرفنظر از نقدهايي كه مي‌توان به اين فهرست وارد آورد‪ ،‬اين نوشــتار تالش دارد با پذيرش رده‌بندي انجام شده اقدام به‬ ‫بررسي نقش بازار سرمايه در انتفاع سهامداران (به ويژه سهامداران خرد) از رشد فروش (كه مي‌تواند منجر به رشد سودآوري شركت‌ها شده باشد) نمايد‪.‬‬ ‫آخرين فهرســت منتشــره در اين رابطه مربوط به گزارش سال ‪ 96‬اســت كه بر اساس اطالعات مالي سال ‪ 95‬شــركت‌ها در بهمن ماه سال گذشته‬ ‫منتشر شــده است‪ .‬اولين نكته‌اي كه در اين فهرســت جلب توجه مي‌نمايد حضور بســيار كمرنگ بخش خصوصي واقعي عمدتا به دليل ضعيف ماندن‬ ‫بخش خصوصي از يك ســو و عدم تمايل بخش خصوصي به افشاي اطالعات مالي از سوي ديگر است‪( .‬آنچه در فهرست تحت عنوان بخش خصوصي ذكر‬ ‫شــده است صرفا بر مبناي تعريف قانوني اســت و توجهي به پديده سال‌هاي اخير يعني مديريت دولتي بر شــركت‌هايي كه در تعريف قانوني خصوصي‬ ‫هستند‪ ،‬ندارد‪ .).‬بر اين اساس از ‪ 100‬شركت برتر تنها ‪ 15‬شركت را بنا بر تعريف حق اعمال حاكميت بخش خصوصي بر شركت مي‌توان با اغماض بخش‬ ‫خصوصي دانست‪.‬‬ ‫با اين وجود از ميان شــركت‌هاي حاضر در فهرســت ‪ 100‬شركت برتر كه عمدتا دولتي و يا خصولتي هســتند و از مالحضات كمتري نسبت به بخش‬ ‫خصوصي جهت حضور در بازار سرمايه برخوردارند‪ ،‬تنها ‪ 62‬شركت مستقيما در بازار سرمايه حاضر هستند‪ .‬اين موضوع به خودي خود گواه اين است كه‬ ‫بازار سرمايه ما هنوز تا به دست آوردن جايگاه واقعي خود در اقتصاد كشور فاصله معناداري دارد‪ .‬در واقع مديران و مالكان شركت‌هايي كه حاضر به حضور‬ ‫در بازار سرمايه نشده‌اند به درستي از خود مي‌پرسند تا زماني كه بدون شريك كردن عموم در منافع اقتصادي مي‌توان اقدام به تأمين مالي و بزرگ شدن‬ ‫كرد‪ ،‬چه دليلي براي پذيرش سهامدار خرد و پاسخگويي به او هست؟‬ ‫در رتبه‌بندي ارائه شــده توسط سازمان مديريت صنعتي اگرچه شركت‌ها از منظر شاخص‌هاي مختلف از جمله سودآوري مورد بررسي قرار مي‌گيرند‬ ‫با اينحال معيار اصلي مقايســه شركت‌ها ميزان فروش و تغييرات آن است‪ .‬بازار سرمايه اما رويكردي متفاوت دارد و به تغييرات سودآوري و انتظارات آتي‬ ‫توجه بيشــتري نشان مي‌دهد‪ .‬براي بررسي دقيق‌تر اين مطلب از ميان شــركت‌هايي كه در سال مالي ‪ 95‬بيشترين نرخ رشد فروش نسبت به سال ‪ 94‬را‬ ‫داشــته‌اند و در بازار سرمايه نيز پذيرفته شده‌اند را انتخاب و بازده سرمايه‌گذاري در سهام آنها حدفاصل پايان تيرماه ‪ 95‬تا پايان تيرماه ‪( 96‬زمان تقريبي‬ ‫انتشار صورت‌هاي مالي و برگزاري مجامع) را مورد بررسي قرار داده‌ايم كه نتيجه آن به شرح جدول ذيل مي‌باشد‪:‬‬ ‫مقايسه رشد فروش و بازده سهام در ميان شركت‌هاي منتخب (ارقام به ميليارد ريال)‬ ‫رتبه در صد شركت‬ ‫نرخ رشد‬ ‫فروش ‪94‬‬ ‫فروش ‪95‬‬ ‫نام شركت‬ ‫فروش‬ ‫‪4‬‬ ‫‪171%‬‬ ‫‪16,268‬‬ ‫‪44,119‬‬ ‫شركت پارس خودرو (هولدينگ)‬ ‫‪6‬‬ ‫‪111%‬‬ ‫‪40,364‬‬ ‫‪85,087‬‬ ‫بانك سينا (هولدينگ)‬ ‫‪7‬‬ ‫‪93%‬‬ ‫‪35,933‬‬ ‫‪69,234‬‬ ‫شركت ملي صنايع مس ايران (هولدينگ)‬ ‫‪8‬‬ ‫‪84%‬‬ ‫‪67,426‬‬ ‫‪124,384‬‬ ‫بانك كار آفرين (هولدينگ)‬ ‫‪10‬‬ ‫‪64%‬‬ ‫‪14,289‬‬ ‫‪23,492‬‬ ‫بانك گردشگري (هولدينگ)‬ ‫‪11‬‬ ‫‪63%‬‬ ‫‪108,707‬‬ ‫‪177,049‬‬ ‫شركت سايپا (هولدينگ)‬ ‫‪12‬‬ ‫‪63%‬‬ ‫‪96,355‬‬ ‫‪156,632‬‬ ‫بانك آينده (هولدينگ)‬ ‫‪13‬‬ ‫‪61%‬‬ ‫‪22,238‬‬ ‫‪35,848‬‬ ‫شركت معدني و صنعتي گل گهر (هولدينگ)‬ ‫‪14‬‬ ‫‪61%‬‬ ‫‪12,517‬‬ ‫‪20,111‬‬ ‫شركت سرمايه‌گذاري توكا فوالد (هولدينگ)‬ ‫‪16‬‬ ‫‪49%‬‬ ‫‪10,130‬‬ ‫‪15,134‬‬ ‫شركت فوالد هرمزگان جنوب‬ ‫‪17‬‬ ‫‪48%‬‬ ‫‪78,486‬‬ ‫‪116,008‬‬ ‫بانك انصار (هولدينگ)‬ ‫بازدهي‬ ‫سهام‬ ‫‪-24%‬‬ ‫‪-21%‬‬ ‫‪33%‬‬ ‫‪-5%‬‬ ‫‪-11%‬‬ ‫‪-6%‬‬ ‫‪2%‬‬ ‫‪58%‬‬ ‫‪-8%‬‬ ‫‪4%‬‬ ‫‪10%‬‬ ‫نتيجه مقايســه به وضوح نشان مي‌دهد كه بازار سرمايه به رشد فروش شــركت‌ها مادامي كه متضمن منافع سهامداران نباشد واكنش متناظر نشان‬ ‫نمي‌دهد و شايســته است گزارشــاتي كه مبناي مقايســه تحليلگران و تصميم گيران قرار مي‌گيرد و همچنين برنامه‌هايي كه منجر به ايجاد رقابت بين‬ ‫مديران كشور مي‌گردد از مباني و معيارهايي استفاده نمايد كه نتيجه آن باعث افزايش سودآوري و بهره‌وري در كشور گردد‪.‬‬
‫یک برش‬ ‫‪11‬‬ ‫‪14‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫گفت و گو‬ ‫انواعسازوکارهایرتبه‌بندیشرکت‌ها؛نیازصنعتومعدنکشور ‪3‬‬ ‫موسی احمدی‬ ‫استاد دانشگاه‬ ‫با توجه به شــرکت‌های برتر در عرصه اقتصادی‪ ،‬غالب ًا شرکت‌های‪ ‬حاضر در رتبه‌بندی ســازمان مدیریت صنعتی بصورت سالیانه منتشر و شرکت‌ها در بخش‌های‬ ‫مختلف این رتبه‌بندی قرار می‌گیرند‪ .‬به عنوان مثال در رتبه‌بندی ســازمان مدیریت صنعتی در ســال ‪ ،۹۶‬شرکت گروه توســعه اقتصاد ملل (هلدینگ)‪ ،‬ایرانیان اطلس‬ ‫(هلدینگ)‪ ،‬شرکت فروشگاه‌های زنجیره‌ای افق کوروش‪ ،‬شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت شاپرک‪ ،‬شرکت پارس خودرو (هلدینگ)‪ ،‬شرکت فراب (هلدینگ)‪،‬‬ ‫شرکت فوالد هرمزگان جنوب‪ ،‬شرکت ســرمایه‌گذاری توکا فوالد (هلدینگ)‪ ،‬بانک گردشگری (هلدینگ) و شرکت فروشگاه‌های زنجیره‌ای اتکا بیشترین صعود رتبه‬ ‫را ثبت کرده‌اند‪ .‬در مورد بعضی از شــرکت‌ها ممکن است بدلیل تغییر شرایط و تجدید ارائه‌های ارائه شده‪ ،‬رتبه ســال ماقبل آن‌ها با آن‌چه در گزارش سال گذشته آمده‬ ‫اســت اندکی متفاوت شده باشد‪ .‬هدف و مورد اســتفاده از رتبه‌بندی و معانی و مفاهیم آن از اهمیت باالیی برخوردار است‪ .‬لذا در این بخش اشاره‌ای به معانی تخصصی‬ ‫اصطالحات تخصصی در زبان فارسی اغلب با رتبه‌بندی مشخص شده‌اند‪ ،‬می‌کنم چراکه تفکیک میان این اصطالحات کمک بسزایی را در استفاده مناسب و تخصصی‬ ‫آن می‌نماید‪ .‬معاني و مفاهيم مختلفي در ادبیات ریسک در زبان انگليسي تخصصی مدیریت ریسک وجود دارند كه به ناچار در زبان فارسي تحت عنوان رتبه‌بندي ترجمه‬ ‫مي‌گردند‪ .‬که برخی از رایج‌ترین آنها عبارتند از رتبه‌بندی به معنای اولویت‌بندی (‪ ،)ranking‬رتبه‌بندی به معنای ارزیابی اوراق بدهی ناشرین (‪ ،)rating‬رتبه‌بندی‬ ‫یا امتیازدهی متقاضیان تسهیالت اعتباری (‪ )scoring‬و شرکتها یا سیستم‌های گزارشگری اعتباری(‪.)credit bureau‬‬ ‫مؤسســات رتبه‌بندی اعتباری(‪ )rating‬مانند‪ ‬فيچ و موديز‪ ،‬موسســات رتبه‌بندي مســتقل بين‌المللي هســتند كه ابزارهاي بدهي (مانند اوراق قرضه و بدهی)‬ ‫شركت‌هاي بزرگ را رتبه‌بندي مي‌نمايند و تابع قوانین بازار سرمايه هستند‪ .‬رتبه اختصاصی این مؤسسات‪ ،‬یک اظهارنظر مستقل می‌باشد که در نتیجه ارزیابی و تجزیه‬ ‫و تحلیل تخصصی تمایل و توانایی موضوع رتبه‌بندی مشــتمل بر اشخاص حقوقی‪ ،‬ناشــرین‪ ،‬ابزارهای مالی و تعهد مالی خاص تعیین می‌شود و احتمال ایفای بموقع‬ ‫تعهدات را توسط آنها نشــان می‌دهد‪ .‬اصطالح اولویت‌بندی (‪ )ranking‬نیز بیانگر اولویت نسبی شرکت در مقایسه با سایر شرکت ها می باشد‪ ،‬به گونه ای که برای‬ ‫هر شــرکت تنها یک نقطه اختصاص داده می شود‪ .‬به عنوان مثال در صورتی که تعداد یکصد شرکت اولویت بندی می شود و هر یک از آن ها تنها یک جایگاه را به خود‬ ‫اختصاص می دهد این در حالی اســت که در مفهوم ارائه شده رتبه بندی‪ ،‬طیف های مختلفی بر اســاس وضعیت اهلیت اعتباری اختصاص داده می شود و در هر طیف‪،‬‬ ‫تعداد زیادی از موضوعات مورد رتبه بندی می توانند مدنظر قرار گیرند‪ .‬این موضوع مثل ارائه نمرات کیفی در مدارس ابتدایی بصورت عالی‪ ،‬خیلی خوب‪ ،‬متوسط‪ ،‬ضعیف‬ ‫و مشابه آن می باشــد که افراد در طیف های مختلفی جایدهی می شوند‪ .‬این در حالی اســت که امتیازدهی اعتباری (‪ )credit scoring‬و موسسات گزارشگری‬ ‫اعتبــاری (‪ )credit reporting agencies‬يا اصطالح ٌا (‪ )credit bureau‬ها برخالف فيچ و موديز‪ ،‬به بانكها وابســته بوده و فعاليت آنها به بازار اعتبار‬ ‫اختصاص دارد‪ .‬شرکت‌های سنجش اعتبار‪ ،‬اطالعات اعتباری افراد و شرکت‌ها را از طریق اعطاکنندگان اعتبار و دیگر منابع موثق موجود جمع‌آوری می‌نمایند‪ .‬این قبیل‬ ‫شــرکت‌ها‪ ،‬اطالعات اعتباری جمع‌آوری شــده را به منظور ایجاد دیدگاهی جامع از عملکرد اعتباری فرد یا شرکت به‌کار می‌برند‪ .‬این اطالعات در قالب یک گزارش یا‬ ‫امتیاز اعتباری در اختیار اعطاکنندگان بالقوه قرار گرفته و با ایجاد شناختی مناسب از تاریخچه اعتباری و رفتار وام‌گیرنده‪ ،‬آنها را در زمینه تصمیم‌گیری‌های اعتباری یاری‬ ‫می‌رساند‪ .‬شــرکت‌های مزبور از طریق فراهم نمودن سطوح اطالعاتی مناســب برای اعطاکنندگان اعتبار و ایجاد آگاهی‌‌های مبسوط و منتج از همان اطالعات اولیه‪،‬‬ ‫ارزش افزوده قابل توجهی را برای آنها به همراه دارد‪.‬‬ ‫با عنایت به مفاهیم فوق به نظر می‌رسد که هر یک از مفاهیم مختلفی که ارائه شده نیازمند ایجاد نهاد مالی مختص به خود است تا بتوانند خدمات تخصصی رتبه‌بندی‬ ‫را با موضوعات مصرف آن ها که متفاوت از هم هســتند‪ ،‬ارائه دهند‪ .‬مؤسســات مهم و متفاوت در حوزه‌های اعتبارســنجی‪ ،‬رتبه‌بندی اعتباری‪ ،‬اولویت‌بندی فعال در‬ ‫کشــورهای مختلف نشان از این اهمیت است‪ .‬به نظر می‌رسد رتبه‌بندی ارائه شده توسط سازمان مدیریت صنعتی ناشر به اولویت‌بندی می‌باشد و دو بخش دیگر توسط‬ ‫مؤسسات اعتبارسنجی و مؤسسات رتبه‌بندی اعتباری قابل تحقق خواهد بود‪.‬‬ ‫برنامه‌های هلدینگ چند رشته‌ای امید دربازار سرمایه اعالم شد؛‬ ‫روی خوش امید به سهامداران‬ ‫يكي از كاركردهاي اصلي بازار ســرمايه تجميع و ساماندهي سرمايه‌هاي كوچك براي اجراي‬ ‫طرح‌هايتوسعه‪،‬اصالحساختارماليوياتأمينسرمايهدرگردششركتهاست‪.‬ايندرحالياست‬ ‫كه بخش كوچكي از تأمين مالي بنگاه‌هاي ايراني و طرح‌هاي اقتصادي از طريق بازار سرمايه انجام‬ ‫مي‌شود و مديران و كارآفرينان براي تأمين مالي طرح‌هاي خود بيش از آنكه به انتشار سهام يا اوراق‬ ‫بدهي روي آورند‪ ،‬از ظرفيت نظام بانكي استفاده مي‌كنند‪ .‬در اين ميان يكي از راه‌هايي كه مي‌تواند‬ ‫به تعميق و افزايش نقش بازار ســرمايه در تأمين مالي منجر گردد و جذابيت بيشتري براي ورود‬ ‫سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي به بازار اوليه و ثانويه فراهم آورد‪ ،‬سياستگذاري و اتخاذ رويه‌هايي‬ ‫براي حمايت و صيانت بيشتر از حقوق سهامداران خرد است‪ .‬اين سياست‌ها سبب مي‌شود صاحبان‬ ‫سرمايه‌هاي كوچك اطمينان حاصل كنند كه مديران شركت‌ها در جهت تأمين منافع آنان حركت‬ ‫مي‌كنند و در اين مســير نقش كوچك‌ترين اجزاي زنجيره ســرمايه‌گذاري و تأمين مالي يعني‬ ‫«سهامداران خرد» مورد توجه قرار مي‌گيرد‪ .‬از سويي براي سرمايه‌گذاران خرد نيز مقرون به صرفه‬ ‫نيست كه به منظور حصول اطمينان از تأمين منافعشان وقت و منابع مالي خويش را جهت نظارت بر‬ ‫فعاليتمديريتبنگاههزينهكنند‪،‬ازاينروممكناستسايرشيوه‌هايكمهزينه‌ترسرمايه‌گذاري‬ ‫را انتخاب كنند‪ .‬از سوي ديگر نظارت بر مديريت براي سرمايه‌گذاران بزرگ و نهادي اهميت بااليي‬ ‫دارد‪،‬تفاوتاينگروهازسرمايه‌گذارانباسهامدارانخرددرايناستكهآنانتواننظارتبرمديران‬ ‫را دارند و اعمال چنين نظارتي براي آنها مقرون به صرفه است‪ ،‬بر اين اساس سرمايه‌گذاران نهادي‬ ‫يا هلدينگ‌هاي چندرشته‌اي كه پرتفويي از صنايع مختلف را در سبد سهام خود دارند‪ ،‬مي‌توانند‬ ‫گزينه مناسبي براي مشاركت دادن سهامداران خرد در منافع حاصل از اقتصاد ملي محسوب شوند‬ ‫تاضمنارايهبازدهيمناسببهآنها‪،‬شركت‌هايتابعهخودراتامينمنابعماليخودياريرسانند‪.‬در‬ ‫اين راستا گفت‌وگويي با احمد ابراهيمي مديرعامل سرمايه‌گذاري اميد انجام شده است كه مشروح‬ ‫آن در ذيل آمده است‪:‬‬ ‫چشم‌انداز شما در خصوص تأثير نوســانات نرخ ارز بر فعاليت‌هاي اين هلدينگ چند‬ ‫رشته‌ايچيست؟‬ ‫افزايش نرخ ارز به داليلي از جمله باال رفتن ريســك‌هاي سياســي و اعمال تحريم‌هاي بانكي امريكا از‬ ‫آبان ‪ 1397‬اتفاق افتاده اســت‪ .‬اين امر مي‌تواند فروش شركت‌هاي صادراتي را به شكل مستقيم و برخي‬ ‫از شركت‌ها را به صورت غير‌مستقيم تحت تاثير خود قرار دهد‪ .‬در مورد گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد‬ ‫نوســانات نرخ ارز را مي‌توان با توجه به شركت‌هاي سرمايه‌پذير مورد بررسي قرار داد‪ .‬نزديك به ‪‌60‬درصد‬ ‫درآمد گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد در سال مالي ‪ 1396‬از محل شركت‌هاي سنگ آهني بوده‌است‪.‬‬ ‫عمده فروش شركت‌هاي ســنگ آهني در بازار داخل صورت مي‌گيرد و تامين نياز داخل كشور در اولويت‬ ‫فروش اين شركت‌ها قرار دارد‪ ،‬بنابراين ريسك كم‌تري را در كاهش مقدار فروش‪ ،‬نسبت به ساير شركت‌ها‬ ‫خواهند داشــت‪ .‬همچنين با توجه به فرمول قيمت‌گذاري محصوالت سنگ آهني اعم از كنسانتره سنگ‬ ‫آهن‪،‬گندلهوآهناسفنجيكهدرصديازنرخفروششمشفوالدخوزستانتعيينمي‌شود‪،‬مي‌توانانتظار‬ ‫افزايش درآمد فروش شــركت‌هاي سنگ آهني را با افزايش نرخ ارز داشت‪ .‬در سمت ديگر‪ ،‬افزايش نرخ ارز‬ ‫موجبات افزايش تورم را ايجاد خواهد كرد كه اين امر به مرور تاثير خود را در بهاي تمام شــده و هزينه‌هاي‬ ‫ماليشركت‌هانشانخواهدداد‪.‬شركت‌هايسنگآهنيمتعلقبهگروهمديريتسرمايه‌گذارياميد‪،‬داراي‬ ‫طرح‌هاي توسعه‌اي زيادي هستند كه برخي از اين طرح‌ها از محل بدهي‌هاي ارزي تامين مالي شده است‬ ‫يا خواهد شد كه نوســانات نرخ ارز مي‌تواند باعث افزايش هزينه تامين مالي اين طرح‌ها شود‪ .‬شركت‌هاي‬ ‫واسطه‌گري مالي نيز بخش مهمي از پرتفوي گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد را شامل مي‌شوند كه از اين‬ ‫ش سهام در بازار سرمايه‬ ‫ميان‪ ،‬شركت‌هاي سرمايه‌گذاري سپه و توسعه گوهران اميد در زمينه خريد و فرو ‌‬ ‫فعاليت دارند و نزديك به ‪‌13‬درصد از درآمدهاي گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد در سال مالي ‪ 1396‬از‬ ‫ت‌ها عمدتا از سهام شركت‌هاي بزرگ بازار‬ ‫محل اين دو شركت بوده است‪ .‬پرتفوي سرمايه‌گذاري اين شرك ‪‎‬‬ ‫ت سهام از محل افزايش نرخ ارز و‬ ‫از جمله شركت‌هاي معدني و پتروشيمي مي‌باشد و در صورت افزايش قيم ‌‬ ‫ورود نقدينگي‪ ،‬شاهد افزايش ارزش پرتفوي اين شركت‌ها خواهيم بود و گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد‬ ‫مي‌تواند از طريق اين دو شركت از نوسانات بازار سرمايه به نفع سهامداران خود كسب سود كند‪ .‬در مورد ساير‬ ‫شركت‌هايسرمايه‌پذيرگروهمديريتسرمايه‌گذارياميدمي‌توانبهشركتمديريتانرژياميدتابانهور‬ ‫كه در زمينه نيروگاهي فعاليت مي‌كند‪ ،‬اشاره كرد‪ .‬در خصوص شركت‌هاي نيروگاهي و فروش برق‪ ،‬فرمولي‬ ‫تعيين شده اســت كه نوسانات نرخ ارز در آن لحاظ شده است‪ .‬همچنين نوسانات نرخ ارز در قرارداد فروش‬ ‫شركت پترو اميد آسيا كه به عنوان اولين شركت خصوصي در زمينه مخازن نفتي استراتژيك ورود يافته‪،‬‬ ‫لحاظ شده است و در كل افزايش نرخ ارز تاثير مثبتي بر درآمدهاي اين شركت خواهد داشت‪ .‬در خصوص‬ ‫اين دو شركت نيز مشابه شركت‌هاي ســنگ آهني افزايش هزينه مالي منابع ارزي و زيان ناشي از تسعير‬ ‫بدهي‌هاي ارزي مي‌تواند از ريسك‌هاي پيشروي گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد باشد‪.‬‬ ‫با توجه به رشد بورس و هجوم نقدينگي به بازار‪ ،‬آيا هلدينگ چند رشته‌اي اميد برنامه‌اي‬ ‫برايهدايتايننقدينگيبرايانجامسرمايه‌گذاري‌هايبهترواصالحپرتفويخودرادارد؟‬ ‫در مقايســه با حجم نقدينگي كه در بازارهاي موازي مانند مسكن‪ ،‬طال و ارز نفوذ كرده است‪ ،‬نقدينگي‬ ‫بسيار كمي وارد بورس شده اســت و فعال شاهد هجوم نقدينگي به اين بازار نيســتيم‪ .‬بهترين بازار براي‬ ‫جذب نقدينگي و هدايت آن به ســمت بخش واقعي اقتصاد‪ ،‬بازار ســرمايه مي‌باشد و بخش از نقدينگي‬ ‫ســرگردان در جامعه بايد جذب اين بازار شــود‪ .‬درحال‌حاضر با توجه به كوچك بودن اندازه بازار سرمايه‬ ‫ايران‪ ،‬جذب اين حجم از نقدينگي در اين بازار ممكن نيست و در صورت ورود نقدينگي زياد به بازار‪ ،‬ممكن‬ ‫است شاهد افزايش قيمت‌هاي هيجاني و تشكيل حباب در قيمت شركت‌هاي بورسي باشيم‪ .‬براي تحقق‬ ‫اين مهم بايد راهكارهاي جذب نقدينگي مانند عرضه شــركت‌هاي جديد توسط دولت‪ ،‬افزايش سرمايه‬ ‫شركت‌هاي صادراتي‪ ،‬توسعه ابزارهاي مالي نوين‪ ،‬توســعه و ايجاد انواع صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري براي‬ ‫سرمايه‌گذاري‌هاي غير‌مستقيم‪ ،‬اصالح قوانين بازار سرمايه‪ ،‬افزايش اعتماد عمومي و اقداماتي از اين قبيل‬ ‫صورت گيرد تا بازار سرمايه تبديل به مقصد اصلي نقدينگي شود‪ .‬در مجموعه گروه مديريت سرمايه‌گذاري‬ ‫اميد نيز مواردي مانند عرضه ســهام بخشــي از شــركت‌هاي زير مجموعه مانند سنگ آهن گهر زمين و‬ ‫جهان فوالد در فرابورس‪ ،‬افزايش ســرمايه شــركت‌هاي داراي طرح توسعه و اصالح پرتفوي شركت‌هاي‬ ‫سرمايه‌گذاريزيرمجموعهمي‌تواندراهكاريبرايجذبنقدينگيباشد‪.‬درخصوصپرتفويگروهمديريت‬ ‫سرمايه‌گذاري اميد يك سري برنامه‌هاي استراتژيك براي اصالح پرتفوي و خروج از شركت‌هاي زيانده در‬ ‫دستور كار است كه اين امر در حال پيگيري مي‌باشد‪.‬‬ ‫با توجه به سخت شدن فضاي تصميم‌گيري براي سرمايه گذاراني كه آگاهي چنداني از‬ ‫بورس ندارند هلدينگ اميد چه اقداماتي را براي جذب و ارائه بازدهي مناسب به سهامداران در‬ ‫دستور كار خود دارد؟‬ ‫خوشبختانه درحال‌حاضر امكانات مناسبي براي سرمايه‌گذاراني كه تخصص كافي براي فعاليت در بازار‬ ‫سرمايه ندارند وجود دارد‪ .‬شركت‌هاي مشاوره سرمايه‌گذاري‪ ،‬شركت‌‌هاي سبدگردان و انواع صندوق‌هاي‬ ‫ســرمايه‌گذاري از جمله اين امكانات هستند‪ .‬ســرمايه‌گذاران عالقه‌مند مي‌توانند با بررسي عملكرد اين‬ ‫شركت‌ها و با در نظر گرفتن ميزان ريسك‌پذيري خود‪ ،‬اقدام به سرمايه‌گذاري غير‌مستقيم كنند‪ .‬مجموعه‬ ‫گروه مديريت ســرمايه‌گذاري اميد نيز از طريق تامين ســرمايه اميد اقدام به ايجــاد انواع صندوق‌هاي‬ ‫سرمايه‌گذاريكردهاستكهمي‌تواندگزينهمناسبيبرايسرمايه‌گذارانمحترمباشد‪.‬‬ ‫علت عرضه‪ 1.5‬درصدي سهام شركت فوالد مباركه با توجه به چشم‌انداز مناسب صنعت‬ ‫فوالد‪،‬درشرايطكنونيچهبودهاست؟آيامجموعهتمايليبهحفظسهاممزبورندارد؟‬ ‫اصالح مستمر پرتقوي سهام و خروج از شركت‌هايي كه به زعم گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد بازدهي‬ ‫مناسب براي ســهامداران ايجاد كرده‌اند‪ ،‬جزء برنامه‌هاي دائمي گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد مي‌باشد‪.‬‬ ‫نياز به نقدينگي هلدينگ و اجراي مفاد ماده ‪ 16‬قانون رفع موانع توليد رقابت‌پذير و ارتقاي نظام مالي از جمله‬ ‫داليل واگذاري بلوك ‪ 1.5‬درصدي فوالد مباركه مي‌باشــد و گروه مديريت سرمايه‌گذاري اميد تا زماني كه‬ ‫بتواندبلوكرابهقيمتمنصفانهبهفروشبرساندبرتصميمخودمبنيبرفروشسهامفوالدمباركهخواهدبود‪.‬‬
‫‪12‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫نگاه‬ ‫بازارسرمايه؛‬ ‫بهترينگزينه‬ ‫براي جذب‬ ‫نقدينگي‬ ‫بورس امروز‪ :‬تحوالت هفته‌هاي اخير بازار ارز و بازار ســرمايه‪ ،‬توجه همه دســت‌اندركاران و‬ ‫فعاالن بازار را به خود جلب كرده اســت‪ .‬افزايش نرخ ارز و سرگرداني نقدينگي سبب شد تا بسياري‬ ‫از كارشناسان‪ ،‬بازار ســرمايه را به‌عنوان يك گزينه مناسب براي مهار حجم نقدينگي سرگردان در‬ ‫جهت توســعه توليد و حمايت از صنعت داخلي و مقابله با تحريم‌هــا ارزيابي نمايند‪ .‬براي آگاهي‬ ‫بيشــتر از اين تحوالت و تاثير آن بر اقتصاد كشــور با محمد كفاش پنجه‌شاهي مديرعامل شركت‬ ‫كارگزاري خبرگان سهام به گفت‌وگو نشستيم‪ .‬آنچه در پي مي‌آيد‪ ،‬گزيده اين نشست است‪:‬‬ ‫ارزيابي شما از شرايط فعلي بورس اوراق بهادار و حركت شاخص چيست؟‬ ‫از ابتداي نيمه‌دوم ســال ‪ ،۹۶‬تعدادي از شركت‌ها عملكرد بهتري را پيش گرفته و گزارش‌هايي‬ ‫از شركت‌ها دريافت شد كه نشان از بهبود شرايط داشت‪ .‬از سوي ديگر با رشد قيمت‌هاي جهاني و‬ ‫بهره‌برداري تعدادي از طرح‌هاي توسعه‪ ،‬اقبال به بازار سرمايه بيشتر شد و شاخص از مرز ‪‌۱۰۰‬هزار‬ ‫واحد گذر كرد‪.‬‬ ‫از سوي ديگر‪ ،‬با بازدهي مناســب صنايع پااليشي در سال گذشته كه بيشتر ناشي از نرخ جديد‬ ‫ارائه شده توسط پااليش و پخش بود‪ ،‬سهام اين شركت‌ها از نظر سودآوري به شرايط خوبي رسيده‬ ‫و ســطح انتظارات را باال برده است‪ .‬اتفاقات ديگري نيز در جهت بهبود شرايط پيش آمد‪ ،‬اول اينكه‬ ‫در شــهريور ماه با اعالم سقف نرخ سود ‪‌۱۵‬درصد از ســوي بانك مركزي‪ ،‬سياست انبساطي شكل‬ ‫گرفت و در كنار آن‪ ،‬نرخ دالر با يك شــيب ماليم افزايش يافت‪ .‬هر دو مورد ذكر شده‪ ،‬عامل مثبتي‬ ‫براي بازار سرمايه‪ ،‬شــركت‌ها و بازار بورس بود و ســبب ايجاد روند مثبت و شكسته شدن ركورد‬ ‫شاخص در زمستان شــد‪ .‬البته يك‌ســري ناآرامي‌هايي كه در دي‌ماه اتفاق افتاد‪ ،‬بر روي بازار اثر‬ ‫منفي گذاشت‪ .‬همچنين دولت در انتهاي سال گذشته‪ ،‬حجم زيادي اوراق منتشر كرد و به بانك‌ها‬ ‫مجوز داد نرخ‌هاي باالتري پرداخت كنند كه تأثير منفي مضاعفي را بر بازار اعمال كرد‪ .‬اين درحالي‬ ‫بــود كه كماكان نرخ دالر در حال رشــد بود‪ .‬افزايش نرخ دالر و قيمت نفت‪ ،‬بهبود ســودآوري در‬ ‫گزارش عملكردها و صورت‌هاي مالي ‪ ۳‬ماهه شركت‌ها را به‌دنبال داشت و باعث شد بازار نسبت به‬ ‫سهام‌ فوالدي‪ ،‬معدني‪ ،‬پتروپااليشــي و فلزات رنگي اقبال نشان داده و سبب رشد قيمت سهام اين‬ ‫شركت‌ها شود‪ .‬ا ّما از سوي ديگر افزايش نرخ سود و اوراقي كه دولت منتشر كرد‪ ،‬با وجود آنكه سبب‬ ‫توقف پيشــرفت بورس شد‪ ،‬ا ّما سود شركت‌ها را با رشد مواجه كرد‪ .‬با آغاز سال جديد و هنگامي كه‬ ‫انتظار مي‌رفت تحول مثبتي در بازار رخ دهد‪ ،‬دو جريان‪ ،‬همه چيز را تحت تأثير قرارداد‪ .‬نخســت‪،‬‬ ‫دالر ‪ ۴۲۰۰‬تومانــي و ديگري‪ ،‬تصميم دولــت امريكا بر خروج از برجام كه باعــث توقف بازار و در‬ ‫مواردي ســبب به‌وجود آمدن آثار منفي در بازار شد‪ .‬نرخ دالر ‪ ۴۲۰۰‬توماني باعث شد شركت‌هاي‬ ‫صادراتي و بازار از دو جهت واكنش منفي نشــان دهند‪ .‬وقتي نرخ مبادله ارز ‪ ۴۲۰۰‬تومان مي‌شود‪،‬‬ ‫قيمت تمام مواد اوليه نيز با همان نرخ محاسبه شده و اين جريان سبب افزايش حدود ‪ ۱۲‬درصدي‬ ‫بهاي تمام شــده كاالها شــد‪ .‬مغايرت پيش آمده پس از افزايش نرخ دالر خارج از بازار رســمي به‬ ‫‪ ۶۰۰۰‬تومان و اجبار فروشــندگان به فــروش با دالر ‪ ۴۲۰۰‬توماني باعــث واكنش منفي بيش از‬ ‫حدي از ســوي بازار شد‪ ،‬اما با تحليل كارشناسان و با توجه به تقاضايي كه براي خيلي از محصوالت‬ ‫به‌وجود آمد‪ ،‬مقداري از حالت منفي بازار كاسته شد و بعد از آن طي چند روز و با ابالغ دستورالعمل‬ ‫ارزي‪ ،‬مشــخص شد كه سامانه نيما كارايي و داومي نخواهد داشــت‪ .‬چراكه اقتصاد ساز وكار خود‬ ‫را دارد‪ .‬از ســوي ديگر با توجه به اخباري كه منتشــر شده‪ ،‬قرار اســت تعدادي از توليدكنندگان‪،‬‬ ‫پيمان‌هاي ارزي را با نرخ باالتري به فروش برســانند‪ ،‬تعدادي از شركت‌ها از ليست واردات حذف و‬ ‫تعدادي از شــركت‌هاي صادراتي كه مجبور بودند با قيمت ‪ ۴۲۰۰‬تومان محصوالت خود را عرضه‬ ‫كنند‪ ،‬از سامانه نيما حذف شــده و يا براي آنها معافيت قائل شد‪ .‬اين كار سبب رويكرد مثبت بازار‬ ‫شد‪ .‬در اين نوســانات فقط به‌نفع واردكننده عمل شده و عجيب آن اســت كه صادركننده ناديده‬ ‫گرفته شده و تعادلي ايجاد نشده است‪.‬‬ ‫آيا مي‌توان با جذب نقدينگي به بازار سرمايه با بحران اخير مقابله كرد؟‬ ‫متأسفانه بازار ســرمايه در اولويت نيست‪ .‬ا ّما در حالت خوش‌بينانه‪ ،‬همين كه مجدد در اولويت قرار‬ ‫گرفته‪ ،‬قدم مثبتي است‪ .‬بخشي از اين نقدينگي مي‌تواند هدايت شده و به توليد كمك كند‪ .‬اگر مديريت‬ ‫خوبي انجام مي‌شــد‪ ،‬چنين نقدينگي وحشتناكي وجود نداشت‪ .‬اين ميزان نقدينگي به سمت مسكن‬ ‫رفته و قيمت آن را تا ‪‌۵۰‬درصد افزايش داد‪ .‬همچنين قيمت دالر‪ ،‬طال و سكه از اين جريان تاثير گرفت‪.‬‬ ‫در نهايت به اين نتيجه رسيدند كه اين نقدينگي به سوي بازار سرمايه هدايت شود تا اين افزايش قيمت‪،‬‬ ‫تعديل يابد‪ .‬شــركت‌هاي حاضر در بازار سرمايه‪ ،‬اغلب توليدي و خدماتي بوده و مشغول به كار هستند‪.‬‬ ‫ورود اين نقدينگي به بورس‪ ،‬نه‌تنها كاالهاي اساسي و دالر و سكه را تحت تاثير قرار نداده و تورمي ايجاد‬ ‫نمي‌كند‪ ،‬بلكه در صورت مديريت درست و هوشمندانه‪ ،‬بازار بزرگ‌تر شده و با عرضه شركت‌هاي جديد‪،‬‬ ‫اين پول‌ها جذب بازار سرمايه مي‌شود‪ .‬اين رشد شديد به اين دليل بود كه پول جديد وارد بازار شد‪ .‬بخشي‬ ‫از اين رشد‪ ،‬ناشي از حمايت دولت و بخش ديگر ناشي از ورود سرمايه از بازارهايي است كه قبال سودهاي‬ ‫خود را به دست آورده و حاال وارد بازار سرمايه شده‌اند‪.‬‬ ‫بررسي‬ ‫مسكنگرانترمي‌شود؟‬ ‫بانك مركزي در اوايل تيرماه اقدام به انتشــار گزارشي در خصوص كاهش معامالت مسكن در‬ ‫خرداد ســال جاري كرد‪ .‬طبق اين گزارش داد و ستد مسكن در ماه گذشته با كاهش ‪ 22‬درصدي‬ ‫نسبت به ارديبهشــت ماه و افت ‪ 3‬درصدي نسبت به خرداد ســال‪ 96‬مواجه شده است‪ .‬از سوي‬ ‫ديگر همچنين نوسانات نرخ ارز در ماه‌هاي اخير سبب ايجاد نااطميناني از آينده بازار ملك در بين‬ ‫فروشندگان كرده است‪ .‬از اين رو بسياري از افرادي كه تا چند ماه پيش در بازار عرضه‌كننده ملك‬ ‫بودند‪ ،‬اكنون به دليل عدم تثبيت شرايط‪ ،‬دست از فروش كشيده‌اند‪.‬‬ ‫گفتني اســت مهم‌ترين عامل ركود بازار مسكن‪ ،‬افزايش پُرشــتاب قيمت‌ها به دليل تورم‬ ‫انتظاري اين بخش بود‪ .‬در اين خصوص مهدي ســلطان محمدي كارشناس ارشد بازار مسكن‬ ‫درگفت و گو با بورس امروز اين نكته را اشاره كرد كه درباره تغييرات قيمتي و معامالتي مسكن‬ ‫نمي‌توان بازه زماني يك هفته و يا يك ماه را مالك عمل قرار داد‪ .‬بايد حداقل يك فصل را پشت‬ ‫سر بگذاريم تا اطالعات و داده‌هاي ما قابل اعتماد باشد‪ .‬چراكه ممكن است در بازه‌هاي زماني‬ ‫كوتاه‌تر و شرايط منحصربه‌فرد زماني خاص‪ ،‬معامالت مسكن را دستخوش تغييرات كند‪ .‬براي‬ ‫مثال تعطيالت عيد‪ ،‬ماه مبارك رمضان و يا جو هيجاني در بازارهاي موازي ارز‪ ،‬طال و همچنين‬ ‫شرايط خاص سياســي مي‌تواند تغييرات قابل توجهي را در بازار معامالت ملك به جود آورد‪.‬‬ ‫پس در ابتدا بايد به بازار اجازه دهيم در بازه بلندتري مورد ارزيابي و گزارشــگري فرار گيرد تا‬ ‫معامالت در حجم قابل قبولي صورت پذيرد‪.‬‬ ‫از اين رو نمي‌توان در خصوص كاهش ‪ 3‬درصدي معامالت مســكن در خرداد ماه سال ‪97‬‬ ‫نسبت به مدت مشابه ســال قبل اظهارنظر قابل اتكايي داشته باشيم‪ .‬چراكه اوايل سال جاري‬ ‫شاهد جهش نرخ ارز و هيجاني شدن بازار ســكه بوديم كه طبيعتا اين هيجان در بازار مسكن‬ ‫نيز تاثيرگذار بوده اســت‪ .‬از ســوي ديگر اما تعداد معامالت مســكن در خردادماه نسبت به‬ ‫ارديبهشت ماه سال جاري كاهش ‪ 22‬درصدي را نشان مي‌دهد‪ .‬در اين خصوص نيز بايد گفت‬ ‫هرســاله اين تفاوت بين دو ماه مذكور به دليل وجود تعطيالت خردادماه و همچنين برگزاري‬ ‫امتحانات وجود دارد‪ .‬از اين رو مقايسه ماه‌هاي مشابه هر سال منطقي‌تر به نظر مي‌رسد‪ .‬اما در‬ ‫اين گزارش همچنين پيرامون افزايش قيمت‌ها نيز اطالعات به دست آمده است كه‪ ،‬نكته قابل‬ ‫توجه آن افزايش قيمت ‪ 45.8‬درصدي قيمت مسكن براي خردادماه در مقايسه با مدت مشابه‬ ‫ســال قبل است‪ .‬اما بعيد به نظر مي‌رســد روند افزايش قيمت با اين شيب تند ادامه دار باشد‪.‬‬ ‫سلطان محمدي كارشناس ارشد بازار مسكن معتقد است؛ اين رشد پُرشتاب قيمت‌ها در فصل‬ ‫بهار سال جاري در مقايسه با ســال گذشته متاثر از جو هيجاني بوجود آمده در ساير بازارهاي‬ ‫مالي هم ارز است كه به بازار مسكن نيز سرايت كرده و انتظارات تورمي افراد از افزايش قيمت‌ها‬ ‫در نيمه‌دوم سال سبب پيش خور شدن رشــد قيمت در معامالت مسكن شده است و بيش از‬ ‫آنكه بتوان گفت عرضه‌كنندگان و تقاضا‌كننــدگان در يك بازار متعادل به قيمت‌هاي كنوني‬ ‫رسيده‌اند‪ ،‬جو رواني منفي از آينده اقتصاد كالن دليل اصلي پيدايش پرواز قيمت مسكن شده‬ ‫است‪ .‬بنابراين براي بررسي دقيق‌تر مســئله تورم بوجود آمده در قيمت مسكن بايد معامالت‬ ‫ماه‌هاي تير و مرداد را نيز زير نظر داشــته بايم تا بتوانيم چشــم‌انداز دقيق‌تري از ميزان رشد‬ ‫قيمت و حجم معامالت در اين برهه از زمان داشته باشيم‪ .‬وي در پاسخ به اين سوال كه به چه‬ ‫ميزان احتمال دارد كه قيمت‌هاي رشــد‌يافته در اين بازار بازگردد‪ ،‬گفت‪ :‬به نظر مي‌رسد كه‬ ‫احتمال بازگشت قيمت‌ها ضعيف اســت و افزايش قيمت‌ها با شيب كمتري انتظار مي‌رود كه‬ ‫ادامه داشته باشــند‪ .‬در مجموع مي‌توان گفت احتمال افزايش قيمت شديد در اين بازار بسيار‬ ‫اندك است و شاهد رشد ارزش مســكن اما بدون جهش يكباره تا پايان تابستان خواهيم بود و‬ ‫تا پايان نيمه‌اول ســال‪ ،‬بازار به تعادل خواهد رسيد‪ .‬چراكه بازار مسكن در بهار معموال از ثبات‬ ‫و قابليت اطمينان كمتري برخوردار است و حجم معامالت بطور نسبت پايين است‪ .‬همچنين‬ ‫در اين فصل فروشندگان با ورود به سال جديد‪ ،‬سعي در اعمال انتظارات تورمي خود بر قيمت‬ ‫مسكن دارند و با قيمت‌هاي پيش فرض خود‪ ،‬مسكن را عرضه مي‌كنند‪ .‬حال بايد ديد در قبال‬ ‫اين عرضه‪ ،‬آيا بازار مي‌تواند قيمت‌هاي جديد را قبول كند و حجم قابل توجهي معامله صورت‬ ‫مي‌گيرد يا خير؟‬ ‫به همين ســبب بازار مســكن در ماه‌هاي تير و مرداد‪ ،‬دورنماي خود را به شكل بهتري نشان‬ ‫مي‌دهد چراكه در سال‌هاي گذشته مواردي داشتيم كه در فصل بهار بازار مسكن پيش روي قابل‬
‫نگاه‬ ‫‪13‬‬ ‫‪14‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫پولي كه وارد بازار مي‌شود بايد به سمت و سوي درستي هدايت شود‪ .‬بهترين رسالت كارگزاران همين‬ ‫است‪.‬‬ ‫آيا پيشنهادي براي جذب و تجميع سرمايه‌هاي ُخرد به بازار سرمايه داريد؟‬ ‫ســاختار اقتصاد ما بازارمحور نيســت‪ .‬در ســال‌هاي اخيــر اتفاقات خوبي رخ داده اســت‪ .‬از‬ ‫بانك‌محوري مقداري فاصله گرفته‌ايم و هر چقدر از آن دور شــويم‪ ،‬براي كشــور مناسب‌تر است‪.‬‬ ‫بســياري از ســرمايه‌هاي خُ رد حتي زير ‪ ۱۰‬ميليون تومان در نزد مردم وجود دارد و هر شخص بر‬ ‫مبناي نگرش و دانش خود‪ ،‬در جايي ســرمايه‌گذاري مي‌كند‪ .‬براي مثال براي فردي بازنشسته كه‬ ‫درآمد ديگري ندارد و به حقوق آخر ماه وابســته اســت‪ ،‬بازار بورس جذابيتي ندارد‪ ،‬چراكه بورس‬ ‫تعادل نداشته و ممكن است نماد سهم بسته شود و اين طور نيست كه ماهانه سودي واريز شود‪ .‬اين‬ ‫فرد بهتر است سرمايه خود را در بانك يا صندوق‌هاي كه ماهانه درآمد مشخصي دارند و يا در اوراق‬ ‫مشــاركت سرمايه‌گذاري كند‪ .‬اما براي افرادي كه پشــتوانه بهتري دارند و ريسك‌پذيرتر هستند‪،‬‬ ‫خريد ســهام توصيه مي‌شــود‪ .‬براي آنها كه اطالعات مالي ندارند‪ ،‬صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري كه‬ ‫از عملكرد خوب و مشــخصي برخوردارند و شركت‌هاي ســبدگرداني داراي مجوز كه شفاف عمل‬ ‫مي‌كنند‪ ،‬مناســب‌ترند‪ .‬يكي از بهترين ابزارهايي كه مي‌تواند نقدينگــي را جذب كند و منافع دو‬ ‫طرف را هم براي بازار و هم سرمايه‌گذار حفظ كند‪ ،‬صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري هستند‪ ،‬زيرا روش‬ ‫قانوني‌شان كامال شفاف اســت و هيچ نگراني از بابت از بين رفتن اصل پول نخواهيم نداشت‪ .‬خريد‬ ‫و فروش پورتفو‪ ،‬ماهانه منتشــر مي‌شــود و صندوق‌ها امتياز خيلي خوبي نسبت به موسسه مالي‬ ‫اعتباري كه صاحبان آنها مشــخص نيست‪ ،‬دارند‪ .‬ســازمان بورس روي صندوق‌ها نظارت داشته‪،‬‬ ‫محدوديت براي انجام ريســك دارند و نمي‌توانند تنها در يك صنعت خاص فعال باشند‪ .‬تمام اين‬ ‫موارد اتفاقات خوبي اســت كه مديريت ريسك روي آنها انجام مي‌شــود‪ .‬براي ورود به بورس بايد‬ ‫مقداري با احتياط‪ ،‬دانش و شناخت وارد شويم‪.‬‬ ‫چگونه مي‌توان در حوزه بورس جذابيت ايجاد كرد تا عامه مردم و ســرمايه‌هاي‬ ‫پنهان به اين سمت گرايش پيدا كنند؟‬ ‫اين كاري است كه همه بايد در آن مشــاركت داشته باشند‪ .‬نبايد فقط از دولت و نظام و وزارت‬ ‫اقتصاد توقع داشــت كه بستر را فراهم كنند‪ .‬نخست‪ ،‬بايد به‌درســتي فرهنگ‌سازي شود كه البته‬ ‫درحال‌حاضر تا حدودي خوب پيش رفته‌ايم‪ .‬سال‌هاي قبل وقتي كه بازار روند مثبتي داشت‪ ،‬اخبار‬ ‫آن از رسانه‌ها در اختيار عموم قرار مي‌گرفت‪ ،‬اما اوضاع منفي بازار هيچ پوشش خبري داده نمي‌شد‬ ‫كه بســيار جريان اشتباهي بود‪ .‬هر فعاليت اقتصادي ممكن است با ســود يا ضرر همراه باشد‪ .‬اين‬ ‫كار رســانه ملي باعث شد توقع سود در اشخاص ايجاد شود‪ .‬بايد توقع درستي از بازار شكل گرفته و‬ ‫جايگاه سرمايه‌گذاري بلندمدت مشخص شود‪ .‬سوابق نشان داده است كه بازار بورس در بلندمدت‪،‬‬ ‫سود در پي خواهد داشــت‪ .‬اين مفهوم كه بورس مي‌تواند به جامعه كمك كند‪ ،‬بايد نهادينه شود‪.‬‬ ‫اكثريت فكر مي‌كنند بورس شــكلي از قمار است‪ .‬بايد در اين زمينه فرهنگ‌سازي درستي صورت‬ ‫گيرد‪ .‬ما بايد به بورس زمان بدهيم تا كاركرد خود را نشان دهد‪ .‬در سال‌هاي اخير اتفاقات خوبي رخ‬ ‫داده است‪ .‬اما چون ما از ساير كشورها عقب بوده‌ايم‪ ،‬هنوز ظرفيت زيادي براي پذيرش شركت‌هاي‬ ‫جديد در بورس وجود دارد‪.‬‬ ‫ادامه رشد شاخص را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟‬ ‫خيلي از تحليل‌گران معتقد بودند در نهايت بورس به اوج نيز مي‌رســد‪ .‬اما شايد در ابتداي كار‬ ‫خوشــحالي از رشد سريع ايجاد شــود‪ ،‬ولي در اين شــيوه هم‪ ،‬اگر قيمت بازار با سرعت باال برود‪،‬‬ ‫تنش‌هاي ديگري را در كشــور به‌وجود مي‌آورد‪ .‬اگر قيمت بازار به‌سرعت باال رود‪ ،‬به همان سرعت‬ ‫هم پايين خواهد آمد و شــاهد تكرار اتفاقي كه در ســال ‪ ۹۱‬رخ داد‪ ،‬خواهيم بود‪ .‬بازار بايد پلكاني‬ ‫و متعادل رشــد يابد‪ .‬بايد شيب رشــد بازار ماليم و مثبت‪ ،‬اما پايدار باشــد‪ .‬آن چيزي كه مي‌تواند‬ ‫نقدينگي را جذب كند‪ ،‬ثبات و پايداري بازار است‪ .‬بايد بازار به‌خوبي مديريت شود‪ ،‬تا اين سرمايه‌ها‬ ‫از بورس خارج نشــود‪ ،‬بلكه از صنعتي به صنعت ديگر منتقل شــود‪ .‬چراكه منابع پايدار اســت كه‬ ‫مي‌تواند رونق بورس را تثبيت كند‪ .‬اقتصاد ما در بخش‌هايي قابل تغيير نيست و راه خود را مي‌رود‪.‬‬ ‫فعال اقتصادي عقالني رفتار مي‌كند‪ ،‬دنبال ســود و منفعت خود است و اگر هم مانعي باشد راه فرار‬ ‫را پيدا كرده و كار خود را انجام مي‌دهد‪ .‬به همين دليل قيمت ســكه‪ ،‬طال و ارز باال رفته‪ ،‬اما سهام‪،‬‬ ‫هنوز آن جاي خالي را پر نكرده اســت‪ .‬دالر ‪ ۱۰۰۰‬توماني ســال ‪ ۹۱‬به ‪۳‬هزار تومان رسيد و اثرات‬ ‫آن در سال ‪ ۹۲‬مشخص شد‪ .‬اگر تصميم اشتباهي گرفته نشود و اتفاق خاصي نيفتد و بازار با شيب‬ ‫ماليم‌تر باال برود و جذب منابع پايدار شــود‪ ،‬روند بهتري خواهد داشــت‪ .‬اين منابع مي‌توانند بازار‬ ‫را نگه دارند‪ .‬اين درســت نيست كه اگر پولي وارد بازار بورس شــود‪ ،‬سودي كسب كرده و دوباره از‬ ‫بازار خارج و به بازار ديگري منتقل شود‪ .‬ما بايد سعي كنيم ابزارهايي را در اين راستا تعريف كرده و‬ ‫كاري كنيم كه اين منابع در بلندمدت در بازار سرمايه ماندگار شوند‪.‬‬ ‫نقش كارگزاري‌ها در اين ميان چيست و چگونه مي‌توانند در اين مسير‪ ،‬موثر باشند؟‬ ‫كارگزار‪ ،‬امين مشتري است و مشتري‌ها اغلب در خريد و فروش از كارگزارها مشاوره و نظر مي‌گيرند‪.‬‬ ‫در خصوص جو پايدار و ثبات بازار‪ ،‬ما كارگزاري‌ها هم به عنوان بخشــي از بازار‪ ،‬بايد كمك كنيم‪ .‬ما هم‬ ‫بايد به اندازه سهم خود به عنوان كارگزار و شركت‌هاي سرمايه‌گذاري‪ ،‬تأمين سرمايه‌ها‪ ،‬سازمان بورس‬ ‫و در سطح كالن‪ ،‬دولت و نظام‪ ،‬همه بايد دست در دست هم به رونق و ثبات بازار كمك كنيم‪ .‬بايد مشاوره‬ ‫درست به مشتري‌ها داده شــود‪ .‬اين تفكر سرمايه‌گذاري كوتاه‌مدت يا همان تفكر داللي كه بالي جان‬ ‫بازار شده است و متأســفانه در سال‌هاي اخير در فرهنگ ما رو به گســترش بوده‪ ،‬بايد جاي خود را به‬ ‫سرمايه‌گذاري‌هايبلندمدتدهد‪.‬دراقتصادهايپيشرفتهوكشورهاييكهازسطحرفاهخوبيبرخوردار‬ ‫هستند‪ ،‬هيچ وقت چنين طرز فكري مشــاهده نمي‌شود‪ .‬روشن است كه در هر بازاري سهام خوب و بد‬ ‫وجود دارد‪ .‬كارگزاري‌ها نبايد سرمايه مشتريان خود را به سمت سهم‌هاي بالاستفاده و سفته‌بازي ببرند‪.‬‬ ‫آيا بازار سرمايه‪ ،‬ظرفيت جذب اين حجم نقدينگي را دارد؟‬ ‫اگر نقدينگي بيشــتر از ظرفيت بازار باشــد‪ ،‬بازار بورس تبديل به حباب مي‌شود؛ كما اينكه در‬ ‫دورانــي‪ ،‬پول بيش از ظرفيت بازار‪ ،‬ارزش ســهام را باال برد و پس از خروج ايــن پول از بازار‪ ،‬ركود‬ ‫عميقي بر بازار حاكم شد‪ .‬اما همانطور كه اشاره شد‪ ،‬ظرفيت‌هاي زيادي براي پذيرش شركت‌هاي‬ ‫جديد در بورس وجود دارد و مي‌توان با ورود شــركت‌هاي جديد‪ ،‬فضاي الزم براي جذب نقدينگي‬ ‫بيشتر را فراهم كرد‪.‬‬ ‫و كالم آخر؟‬ ‫توصيه هميشگي ما اين است كه ســهامداران جديد‪ ،‬هر سهمي را خريداري نكنند و با مطالعه وارد‬ ‫خريد سهم شوند و اگر نمي‌توانند به تنهايي تصميم بگيرند‪ ،‬از كمك مشاوران سبدگردان و صندوق‌ها‬ ‫اســتفاده كنند‪ .‬در غير‌اين صورت ممكن است سرمايه‌گذاري آنها با زيان همراه باشد‪ .‬زيرا كارگزاري‌ها‬ ‫به‌خوبي به شرايط بازار و بورس اشراف دارند‪ .‬درحال‌حاضر امكان خريد و فروش سهام به صورت آنالين‬ ‫نيز فراهم شده است‪ .‬بازار هميشــه هست و با ديد ســرمايه‌گذاري بلندمدت‪ ،‬حتما سرمايه‌گذاري با‬ ‫موفقيت همراه خواهد بود و فراموش نكنيم كه دقت و مطالعه كليد موفقيت است‪.‬‬ ‫مســكن باشيم‪ ،‬ركود چند ساله در اين بخش سبب فشرده شــدن فنر قيمتي مي‌شود‪ ،‬لذا انتظار‬ ‫مي‌رفت كه با افزايش يكباره نرخ ارز شاهد رها شدن اين فنر باشيم‪ .‬از سوي ديگر به دليل اينكه در‬ ‫دوران ركود عرضه بطور قابل توجهي كاهش مي‌يابد‪ .‬همچنين ميزان ســاخت و ساز در سال‌هاي‬ ‫اخير به كمتر از ‪ 400‬هزار واحد در سال رسيد كه اين عامل مهم‌ترين فاكتور فزوني تقاضا بر عرضه و‬ ‫دليل رونق بازار در ماه‌هاي اخير است‪.‬‬ ‫اما اينكه شيب دوره رونق به چه ميزان باشد با عوامل مختلفي رابطه مستقيم دارد‪ .‬در ميانه‌هاي‬ ‫ســال ‪ 96‬و ابتداي سال ‪ 97‬فاكتورهايي به بازار اضافه شد كه شيب افزايش قيمت بخش مسكن را‬ ‫تندتر كرد‪ .‬در اين ميان از شــهريور ماه سال گذشته و با كاهش نرخ سود سپرده بانكي شاهد ورود‬ ‫بخشي از نقدينگي از بانك به بازار مسكن بوديم‪ .‬در نتيجه شروع رشد قيمتي از آبان ماه كليد خورد‪.‬‬ ‫در ادامه‪ ،‬پايان سال مسئله تهديدات خارجي و به تبع آن نوسانات نرخ ارز سبب باال بردن انتظارات‬ ‫تورمي در بازار و هم‌افزايي در رشــد قيمت مسكن شد‪ .‬از سوي ديگر عوامل ياد شده عالوه بر اينكه‬ ‫بطور مستقيم در افزايش قيمت‌ها دخيل بودند‪ ،‬بطور غير‌مستقيم و با افزايش شرايط عدم اطمينان‬ ‫موجب شدند كه فروشنده‌ها با قيمت‌هاي بيشتري وارد بازار شوند تا ريسك كمتري از رشد سريع‬ ‫تورم را متحمل شوند‪ .‬در نهايت اين موج تورمي از بازارهاي موازي به بازار مسكن نيز سرايت كرد‪ .‬از‬ ‫سويي بايد گفت كه رونق سال‌هاي ‪ 96‬و ‪ 97‬بازار مسكن كامال قابل پيش‌بيني بود‪ ،‬اما اين رونق با‬ ‫شتاب بيش از اندازه‌اي متغيرهاي سياسي و اقتصادي روبه رو شد‪.‬‬ ‫آيا افزايش نرخ ســيمان موتور محرك مجدد جهش قيمت مسكن خواهد‬ ‫شد؟‬ ‫مالحظه‌اي داشته ولي در فصل تابستان عقب‌نشيني كرده است و يا در برخي موارد بالعكس‪ .‬از اين‬ ‫رو روند ماه‌هاي تابستان همسو با جريانات ماه‌هاي بهار نيست و نمي‌توان نتايج فصل بهار را به همه‬ ‫سال تعميم داد‪.‬‬ ‫مهمترينعواملافزايشقيمتمسكن‬ ‫سلطان محمدي در ضمن بيان مهم‌ترين داليل جهش قيمت مسكن به ركود چهار ساله در اين‬ ‫بخش اشاره كرد‪ .‬وي گفت‪ :‬باتوجه اينكه هر ساله بطور معمول بايد شاهد رشد ‪ 20‬الي ‪ 25‬درصدي‬ ‫اين كارشناس در پاسخ به سوال تاثير افزايش نرخ سيمان بر روند آتي قيمت مسكن گفت‪ :‬يكي از‬ ‫داليل مهمي كه سبب جهش قيمت مسكن در ابتداي سال جاري شد‪ ،‬انتظارات تورمي سازندگان‬ ‫و عرضه‌كنندگان مسكن بود‪ .‬اين افراد احساس كردند در آينده نزديك امكان افزايش هزينه‌هاي‬ ‫ساخت خواهد بود چراكه افزايش ‪ 1.5‬برابري قيمت آهن آالت و ميلگرد در اين بازار هشدار‌دهنده‬ ‫بود‪.‬ازسويديگرمصالحوارداتيمانندشيرآالت‪،‬وسايلالكتريكيوتاسيساتيبطورمستقيمتحت‬ ‫تاثير افزايش نرخ ارز قرار گرفتند‪ .‬اما مصالحي همچون آجر‪ ،‬گچ و سيمان چون توليد داخل هستند‬ ‫قاعدتا تاثيرپذيري كمتري نسبت به نوسانات نرخ ارز دارند لذا آنها بيشتر از نرخ انرژي و تورم عمومي‬ ‫متاثر مي‌شوند‪ .‬از اين رو بعيد به نظر مي‌رسد كه شيب افزايش قيمت اين كاالها تند باشد و بتواند‬ ‫مجددا قيمت‌ها را بازار مسكن با رشد قابل توجهي مواجه سازد‪.‬‬
‫‪14‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫نما‬ ‫ظرفيت‌هاي معادن در رشد و توسعه روستا‬ ‫سعيد نايب‬ ‫معاون اقتصادي‪ ،‬برنامه‌ريزي و بودجه صندوق بيمه اجتماعي كشاورزان‪ ،‬روستائيان و عشاير‬ ‫نقش و جايگاه روســتاها در فرآيندهاي توســعه اجتماعي‪ ،‬اقتصادي و سياسي در مقياس‬ ‫محلي‪ ،‬منطقه‌اي‪ ،‬ملي و بين‌المللي و پيامدهاي توســعه نيافتگي مناطق روســتايي چون فقر‬ ‫گسترده‪ ،‬نابرابري فزاينده‪ ،‬رشد ســريع جمعيت‪ ،‬بيكاري‪ ،‬مهاجرت‪ ،‬حاشيه‌نشيني شهري و‬ ‫غيره ضرورت توجه به توســعه روســتايي را بارز مي‌كند‪ .‬مايكل تودارو اهميت ضرورت تقدم‬ ‫و توجه به توســعه روستايي نسبت به توسعه شــهري را‪ ،‬به دليل بهبود وضعيت روستاييان به‬ ‫عنوان راه حل نهايي براي پاسخگويي به مسئله بيكاري و كاهش تراكم جمعيت شهري مطرح‬ ‫مي‌كند‪ .‬طي ســال‌هاي اخير به علت محدوديت منابع آبي شــاهد كاهش ظرفيت اشتغال در‬ ‫روستاها هستيم‪ .‬ايجاد اشتغال و درآمد در بخش‌هاي غير‌كشاورزي‪ ،‬تصميم‌گيري غيرمتمركز‬ ‫و مشاركتي از طريق صنعتي شدن نواحي روستايي از جمله راه‌هاي دستيابي به كاهش سطح‬ ‫و شدت فقر و مهاجرت مي‌باشــد‪ .‬بخش معدن به عنوان يكي از حوزه‌هاي زيربنايي اقتصادي‪،‬‬ ‫نقشي اساســي در تامين مواد اوليه صنايع دارد و توسعه سرمايه‌گذاري در اين بخش مي‌تواند‬ ‫موجب كســب ارزش افزوده مناسب در بســياري از بخش‌هاي ديگر اقتصادي كشور شود‪ .‬بر‬ ‫اســاس گزارش خانه معادن ايران‪ ،‬بيش از ‪‌۹۰‬درصد معادن كشور روستايي هستند‪ .‬اكتشاف‬ ‫و بهره‌برداري معادن جديد و يا نيمه‌كاره مي‌تواند توســعه روســتايي را از طريق اثرات سرريز‬ ‫صنعت با توجه به همجواري معادن و روستاها‪ ،‬بهبود بخشد‪.‬‬ ‫ايــران روي كمربند آهن‪ ،‬روي‪ ،‬ســرب‪ ،‬مرميت‪ ،‬مس و طال جاي گرفته و دســت كم‬ ‫‪ ۱۰۰‬ســال مواد معدني براي توليد و اســتخراج دارد ولي با وجود همه اين ذخاير بســيار‬ ‫غني معدني و ظرفيت رشد اقتصادي كشور به واســطه معادن‪ ،‬تاكنون برداشت و فرآوري‬ ‫مناســبي از ذخاير معدني رخ نداده است و در نتيجه ســهم صادرات مواد معدني در توليد‬ ‫ناخالص داخلي كشــور بسيار اندك است‪ .‬عمده مشــكل صنايع توليدي كشور تامين مالي‬ ‫پروژه‌هاي ســرمايه‌گذاري است عدم دسترســي به تكنولوژي‌هاي جديد در امر اكتشاف‪،‬‬ ‫اســتخراج و فرآوري‪ ،‬فرســودگي تجهيزات و در نتيجه افزايش چندين برابري هزينه‌هاي‬ ‫اســتخراج و فرآوري‪ ،‬مشكالت ناشــي از صادرات و موانع موجود بر ســر بازگشت درآمد‬ ‫حاصل از آن بخشي از مســائلي اســت كه صنايع معدني با آن مواجه هستند‪ .‬شايد بتوان‬ ‫گفت حل بســياري از اين مشكالت با به روز نمودن اكتشــاف و استخراج معادن بر اساس‬ ‫دانش روز بشــري امكان‌پذير اســت كه اين امر هم به دليل باال بودن هزينه‌هاي تحقيق و‬ ‫توســعه در صنعت كشور‪ ،‬به چالش تامين مالي بازمي‌گردد‪ .‬توسعه مناسب بازار سرمايه در‬ ‫کوتاه‌تر از گزارش‬ ‫نقشصنعتبانكداريدرتوسعهبازارسرمايه‬ ‫محمدجواد صديقي‬ ‫كارشناس بانكي‬ ‫در اقتصاد ايران بانك‌ها نقش اساســي را در تامين مالي‬ ‫ايفا مي‌كنند و بخش اصلي تامين مالي در كشورمان به عهده‬ ‫نظام بانكي مي‌باشد‪ .‬قسمت ديگري از تامين مالي توسط بازار‬ ‫سرمايه و ساير ابزارهاي مالي انجام مي‌شود‪ .‬عالوه بر اينكه‬ ‫قسمت عمده تامين مالي در اقتصاد ايران با نظام بانكي است‪،‬‬ ‫بانك‌ها نقش اساسي را در توسعه و رشد بازار سرمايه دارند‪.‬‬ ‫بانك‌ها از چند طريق بر بازار سرمايه تاثير مي‌گذارند‪.‬‬ ‫كاركرد بانك‌ها در بازار سرمايه در ساير اقتصاد‌ها پر‌رنگ‌تر‬ ‫از اقتصاد ايران مي‌باشد‪ .‬براي مثال مي‌توان مواردي را بيان‬ ‫كرد پذيره‌نويسي و خريد و فروش اوراق بهادار توسط بانك‌ها‬ ‫در بازار ســرمايه؛ تبديل به اوراق بهادار‌ســازي دارايي‌ها؛‬ ‫تبديل سررســيد تعهدات كوتاه‌مدت بــه وام‌ها بلندمدت؛‬ ‫انتشار اوراق بهادار در نظام بانكي‪ ،‬توسط شركت‌هاي بزرگ‬ ‫بورسي؛ سياست‌گذاري بانك مركزي در بازار سرمايه‪.‬‬ ‫در اقتصاد ايران بانك‌ها به صورت مستقيم از طريق اعطاي‬ ‫اعتبار به شركت‌هاي تحت مالكيت خود و يا ساير شركت‌هاي‬ ‫فعال در بازار ســرمايه‪ ،‬منابع الزم را براي سرمايه‌گذاري در‬ ‫بازار سرمايه تامين نمايند‪ .‬افزايش و يا كاهش در روند اعطاي‬ ‫اعتبارات مي‌تواند منجر به افزايش و يا كاهش در ارزش بازاري‬ ‫بازار سرمايه شــود‪ .‬همچنين بانك‌ها از طريق صندوق‌هاي‬ ‫ســرمايه‌گذاري خود‪ ،‬منابع الزم را براي سرمايه‌گذاري در‬ ‫بازار ســرمايه فراهم مي‌كنند و بالتبع آن رشد بازار سرمايه‬ ‫نيز اتفاق خواهد افتاد‪ .‬همچنين اعطاي تســهيالت در قالب‬ ‫عقود اســامي به واحدهاي فعال در بازار سرمايه يكي ديگر‬ ‫از راه‌هايي است كه بانك‌ها در توسعه بازار سرمايه نقش ايفا‬ ‫مي‌كنند‪ .‬بنابراين مي‌توان مشاهده كرد كه در موارد ياد شده‬ ‫شبكه بانكي و بازار سرمايه مكمل يكديگرند و توسعه هر يك‬ ‫از آنها مي‌تواند توسعه ديگري را به دنبال داشته باشد‪.‬‬ ‫متاســفانه در ســال‌هاي اخير صنعت بانكداري به دليل‬ ‫ورود بانك‌ها به فرايند بنگاه‌داري و ورود به رقابت ناســالم‬ ‫اعطاي نرخ ســود به منظور جذب ســپرده‌ها در وضعيت‬ ‫خوبي قرار ندارد و قدرت خلق اعتبار آنها كاهش‌يافته است‬ ‫كه اثرات آن در كل اقتصاد ايران از جمله بازار ســرمايه نيز‬ ‫مشاهده مي‌شــود‪ .‬اين اثر‌گذاري بر بازار سرمايه از دو ناحيه‬ ‫مي‌باشــد‪ .‬يكي كاهش قدرت اعطاي اعتبار و ديگري جنگ‬ ‫مخرب قيمتي بر روي نرخ ســود كه منجر به خروج منابع از‬ ‫بازار سرمايه شده است‪ .‬با توجه به اينكه يكي از صنايع مهم‬ ‫بورسي صنعت بانكداري مي‌باشد‪ ،‬با مشاهده روند نمادهاي‬ ‫فعال در اين گروه نيز مي‌توان مشاهده كرد كه در سال‌ها اخير‬ ‫اين صنعت در موقعيت خوبي قرار ندارد‪.‬‬ ‫بنابراين باتوجه به موارد عنوان شــده مي‌توان با قطعيت‬ ‫گفت‪ ،‬يكــي از عوامل رشــد پايدار بازار ســرمايه صنعت‬ ‫بانكداري است كه درحال‌حاضر با مشكالت عديده‌اي روبه رو‬ ‫است‪ .‬فروش اموال مازاد و خروج دارايي‌ها منجمد از بانك‌ها و‬ ‫رفع تنگناي اعتباري‪ ،‬ادغام بانكها از جمله اقداماتي است كه‬ ‫مي‌تواند صنعت بانكداري را احيا كند و از ادامه جنگ مخرب‬ ‫نرخ سود جلوگيري كند‪.‬‬ ‫ســال‌هاي اخير و گسترش ابزارها و نهادهاي مالي جديد به منظور تامين مالي فعاليت‌هاي‬ ‫توليدي‪ ،‬باعث آشــنايي بيشــتر عموم با اين نهاد مالي و تامين منابع مالي مناســب براي‬ ‫صنايع توليدي كشور شده است‪ .‬بازار ســرمايه پلي است كه پس‌انداز واحدهاي اقتصادي‬ ‫داراي مازاد را به واحدهاي ســرمايه‌گذاري كه بدان نيازمندند انتقــال مي‌دهد‪ .‬بنابراين‬ ‫بازار ســرمايه‪ ،‬واحدهاي پس‌انــدازي و ســرمايه‌گذاران را به يكديگر مرتبط مي‌ســازد‪.‬‬ ‫از طرف ديگر ســاز وكارهاي تعبيه شــده در اين بازار موجب تســريع رشــد اقتصادي از‬ ‫طريق رشــد حجم پس‌انداز و ســرمايه‌گذاري مي‌شود‪ .‬ســرمايه‌گذاري در بخش معدن و‬ ‫صنايع معدني با روش‌هاي موجود و نوين تامين مالي همچون بازار ســهام يا مشــاركت با‬ ‫شركت‌هاي بزرگ معدني و صنايع وابســته‪ ‬و ارائه پيشنهادات جذاب براي سرمايه‌گذاران‬ ‫مي‌تواند عالوه بر افزايش شــفافيت و رقابت در صنعــت‪ ،‬بخش بزرگي از نيازهاي مالي اين‬ ‫حوزه را تامين نمايد‪.‬‬ ‫در نتيجه با توجه به وجود معادن متنوع و ظرفيت معدني بســيار باال در كشــور‪ ،‬مي‌توان با‬ ‫همكاري و ارائه راهكارهاي مناسب به سازمان‌هاي ذي‌ربط و همكاري نهادهاي مالي همچون‬ ‫سازمان بورس اوراق بهادار‪ ،‬عالوه بر حل مشكل تامين مالي صنايع معدني‪ ،‬از اين ظرفيت براي‬ ‫رونق اقتصادي‪-‬اجتماعي و توسعه روستاهاي كشور استفاده نمود‪.‬‬
‫‪14 15‬‬ ‫آمار و داده‌ها‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫بازار در یک نگاه‬ ‫شرح‬ ‫مقدار‬ ‫شاخص کل بورس‬ ‫تغییر‬ ‫‪111324/8‬‬ ‫شاخص کل فرابورس‬ ‫‪%16/90‬‬ ‫‪1065/9‬‬ ‫‪ P/E‬موزون بازار‬ ‫‪%15/11‬‬ ‫‪8/88‬‬ ‫‪ P/BV‬موزون بازار‬ ‫‪%8/42‬‬ ‫‪1/53‬‬ ‫ارزش روز بازار‬ ‫بیشترین تغییر مالکیت حقوقی‬ ‫‪%6/96‬‬ ‫‪ 5380‬هزار میلیارد‬ ‫ورود حقوقی ها‬ ‫‪%13/83‬‬ ‫خروج حقوقی ها‬ ‫صنعت‬ ‫ارزش‬ ‫ارز ‪ -‬سکه ‪ -‬محصوالت جهانی‬ ‫‪42,500‬‬ ‫دالر‬ ‫یورو‬ ‫سکه بهارآزادی‬ ‫‪%22/39‬‬ ‫‪28،700،000‬‬ ‫نفت‬ ‫آلومینیوم‬ ‫‪%42/36‬‬ ‫‪73/45‬‬ ‫‪%2/24‬‬ ‫‪6695/5‬‬ ‫‪-%3/82‬‬ ‫‪2176‬‬ ‫مس‬ ‫سرب‬ ‫قلع‬ ‫‪%0/35‬‬ ‫‪65‬‬ ‫متانول آسیا‬ ‫عرضه برق‪،‬گاز‪،‬بخار و آب گرم ‪78‬‬ ‫‪-%3/91‬‬ ‫‪14870‬‬ ‫اوره‬ ‫کمکی به نهاد های مالی واسط ‪103‬‬ ‫رایانه و فعالیتهای وابسته به آن ‪1324‬‬ ‫‪-%8/38‬‬ ‫‪19777/5‬‬ ‫نیکل‬ ‫بانکها و موسسات اعتباری ‪363‬‬ ‫‪-%1/38‬‬ ‫‪2887‬‬ ‫‪-%2/25‬‬ ‫‪490‬‬ ‫فلزات اساسی ‪ 4216‬میلیارد‬ ‫محصوالت شیمیایی ‪1760‬‬ ‫‪-%3/77‬‬ ‫‪2432/5‬‬ ‫روی‬ ‫صندوق قابل معامله ‪ 1775‬میلیارد‬ ‫‪%1/19‬‬ ‫‪92،190‬‬ ‫ارزش‬ ‫استخراج کانه های فلزی ‪1078‬‬ ‫ابزار پزشکی ‪44‬‬ ‫شرکتهای چند رشته ای صنعتی ‪942‬‬ ‫قند و شکر ‪33‬‬ ‫خودرو و ساخت قطعات ‪458‬‬ ‫انتشار و چاپ و تکثیر ‪15‬‬ ‫هتل و رستوران ‪284‬‬ ‫مخابرات ‪13‬‬ ‫فرآورده های نفتی ‪199‬‬ ‫کاشی و سرامیک ‪11‬‬ ‫سرمایه گذاریها ‪178‬‬ ‫سایر تجهیزات حمل و نقل ‪5‬‬ ‫‪%6/52‬‬ ‫نسبت ارزش معامالت بر اساس تنوع اوراق‬ ‫محصوالت کاغذی ‪144‬‬ ‫بیشترین و کمترین بازده‬ ‫آتی ‪202,302‬‬ ‫امتیاز تسهیالت مسکن‬ ‫‪1,599‬‬ ‫اختیار معامله ‪4‬‬ ‫سلف ‪611‬‬ ‫سلف موازی ‪852‬‬ ‫حق تقدم ‪1,291‬‬ ‫صندوق ‪14,595‬‬ ‫اوراق ‪36,978‬‬ ‫گواهی سپرده کاالیی ‪1,070‬‬ ‫سهام ‪119,787‬‬ ‫استخراج سایر معادن ‪%10-‬‬ ‫پیمانکاری صنعتی ‪%6-‬‬ ‫خرده فروشی ‪%4-‬‬ ‫مخابرات ‪%2-‬‬ ‫تجارت عمده ‪%0‬‬ ‫ابزار پزشکی ‪%0‬‬ ‫فنی و مهندسی ‪%0‬‬ ‫قند و شکر ‪%0‬‬ ‫کانی غیر فلزی ‪%17‬‬ ‫انبوه سازی امالک و‬ ‫مستغالت ‪%2‬‬ ‫محصوالت چرمی ‪%1‬‬ ‫شیمیایی ‪%17‬‬ ‫چاپ ‪%17‬‬ ‫الستیک و پالستیک ‪%18‬‬ ‫چندرشته ای صنعتی ‪%20‬‬ ‫محصوالت کاغذی ‪%31‬‬ ‫سایر حمل و نقل ‪%31‬‬ ‫بیشترین تاثیر در شاخص‬ ‫بیشترین ارزش معامالت به تفکیک صنایع‬ ‫صنعت‬ ‫فلزات اساسی‬ ‫‪28,960‬‬ ‫میزان تاثیر‬ ‫سایر ‪33,957‬‬ ‫بانکها ‪3,386‬‬ ‫شیمیایی ‪17,692‬‬ ‫مخابرات ‪17,298‬‬ ‫چند رشته صنعتی‬ ‫‪5,358‬‬ ‫فرآورده نفتی‬ ‫استخراج فلز‬ ‫‪9,392‬‬ ‫‪10,688‬‬ ‫رایانه ‪7,021‬‬ ‫خودرو ‪8,692‬‬ ‫میزان تاثیر‬ ‫محصوالت شیمیایی‬ ‫‪5527‬‬ ‫مخابرات ‪-50‬‬ ‫فلزات اساسی‬ ‫‪4756‬‬ ‫خدمات فنی و مهندسی ‪-11‬‬ ‫استخراج کانه های فلزی‬ ‫‪3471‬‬ ‫قند و شکر ‪-8‬‬ ‫شرکتهای چند رشته ای صنعتی‬ ‫‪1448‬‬ ‫بیمه و صندوق بازنشستگی ‪-7‬‬ ‫فرآورده های نفتی‬ ‫‪513‬‬ ‫دباغی پرداخت چرم ‪-4‬‬ ‫بانکها و موسسات اعتباری‬ ‫‪421‬‬ ‫سرمایه گذاریها‬ ‫‪248‬‬ ‫منسوجات ‪0/42‬‬ ‫وسایل ارتباطی‬ ‫‪200‬‬ ‫استخراج زغال سنگ ‪2/36‬‬ ‫محصوالت دارویی‬ ‫‪190‬‬ ‫عرضه برق‪،‬گاز‪،‬بخار و آب گرم‬ ‫‪185‬‬ ‫استخراج سایر معادن ‪-0/99‬‬ ‫سایر تجهیزات حمل و نقل ‪3/1‬‬ ‫زراعت و خدمات وابسته ‪3/27‬‬ ‫رتبه بندی صنایع بر اساس نسبت های مالی‬ ‫رتبه صنعت‬ ‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫‪7‬‬ ‫‪8‬‬ ‫‪9‬‬ ‫‪10‬‬ ‫حاشیه سود خالص‬ ‫چندرشته ای صنعتی‬ ‫سرمایه گذاریها‬ ‫محصوالت چرمی‬ ‫فعالیت کمکی به نهاد مالی واسط‬ ‫وسایل ارتباطی‬ ‫عرضه برق‪،‬گاز‪،‬بخار‬ ‫هتل و رستوران‬ ‫واسطه گریهای مالی و پولی‬ ‫استخراج کانه های فلزی‬ ‫مخابرات‬ ‫حاشیه سود عملیاتی‬ ‫چندرشته ای صنعتی‬ ‫سرمایه گذاریها‬ ‫عرضه برق‪،‬گاز‪،‬بخار‬ ‫فعالیت کمکی به نهاد مالی واسط‬ ‫واسطه گریهای مالی و پولی‬ ‫هتل و رستوران‬ ‫دارویی‬ ‫استخراج کانه های فلزی‬ ‫انبوه سازی امالک و مستغالت‬ ‫مخابرات‬ ‫بازده داراییها ‪ROA‬‬ ‫رایانه‬ ‫اطالعات و ارتباطات‬ ‫فعالیت کمکی به نهاد مالی واسط‬ ‫فرآورده های نفتی‬ ‫مخابرات‬ ‫چاپ‬ ‫هتل و رستوران‬ ‫چندرشته ای صنعتی‬ ‫استخراج کانه های فلزی‬ ‫استخراج زغال سنگ‬ ‫بازدهی سرمایه ‪ROE‬‬ ‫مخابرات‬ ‫عرضه برق‪،‬گاز‪،‬بخار‬ ‫چاپ‬ ‫رایانه‬ ‫اطالعات و ارتباطات‬ ‫فرآورده های نفتی‬ ‫دارویی‬ ‫زراعت و خدمات وابسته‬ ‫قند و شکر‬ ‫پیمانکاری صنعتی‬ ‫نسبت بدهی‬ ‫پیمانکاری صنعتی‬ ‫خرده فروشی‬ ‫محصوالت چوبی‬ ‫منسوجات‬ ‫عرضه برق‪،‬گاز‪،‬بخار‬ ‫مخابرات‬ ‫زراعت و خدمات وابسته‬ ‫استخراج نفت گاز‬ ‫محصوالت کاغذی‬ ‫فرآورده های نفتی‬ ‫فلزات اساسی ‪%32‬‬ ‫*اعداد نمودار بر حسب میلیارد ریال درج شده است‬ ‫استخراج کانه های فلزی‬ ‫‪%47‬‬ ‫محصوالت چوبی ‪%41‬‬ ‫بیشترین ارزش معامالت به تفکیک صنایع‬
‫گفتمان‬ ‫كارت اتاقتهرانبهبورس‬ ‫امروزه تامين مالي شركت‌ها به ويژه‬ ‫در بخش خصوصي به همراه چالش‌هاي‬ ‫مالياتي‪ ،‬تامين اجتماعي و بانكي‪ ،‬از‬ ‫چالش‌هاي اصلي اقتصاد كشورمحسوب‬ ‫مي‌شوند‪ .‬اين درحاليست كه در‬ ‫كشورهاي توسعه‌يافته نزديك ‪‌60‬درصد از‬ ‫سرمايه‌هاي مورد نياز شركت‌ها از طريق‬ ‫بازار سرمايه انجام مي‌شود كه با توسعه‬ ‫بازار سرمايه و استفاده از قابليت‌هاي آن‪،‬‬ ‫مي‌توان بانك محور بودن تامين مالي‬ ‫شركت‌ها را كه نيازمند تامين وثايق كالن‪،‬‬ ‫بروكراسي گسترده و همچنين هزينه بهره‬ ‫باالست را اصالح نمود‪.‬‬ ‫استفاده از قابليت‌ها و ظرفيت باالي بازار‬ ‫سرمايه مي‌تواند گام موثري در تامين‬ ‫سرمايه و توسعه شركت‌هاي توليدي‬ ‫و صنعتي باشد‪ .‬اين در حاليست كه‬ ‫آگاهي‌ها از مكانيزم بازار سرمايه چندان‬ ‫گسترده نيست‪ .‬به‌طوري‌كه متاسفانه‬ ‫عدم توجه و توسعه بازار و تكيه بيش از‬ ‫حد به نظام بانكي سبب ايجاد چالش‌هاي‬ ‫گسترده‌اي دربخش‌هاي توليدي و صنعتي‬ ‫و همچنين سرمايه‌گذاري در كشور‬ ‫شده است‪ .‬در اين ميان شناخت بيشتر‬ ‫قابليت‌هاي بازار سرمايه توسط فعاالن‬ ‫اقتصادي و استفاده از توان باالي اين‬ ‫بازار در جذب سرمايه مي‌تواند بخشي از‬ ‫چالش‌هاي تامين سرمايه بخش خصوصي‬ ‫كشور را مرتفع نمايد‪.‬‬ ‫با توجه به پايين بودن بودجه عمراني‬ ‫كشور در دهه‌هاي گذشته‪ ،‬دولت از توان‬ ‫ايجاد تحرك و پويايي مناسب در اقتصاد‬ ‫برخوردار نبوده و بخش خصوصي مي‌تواند‬ ‫با بهره‌مندي از توان بازار سرمايه به بستر‬ ‫مناسبي براي تشكيل سرمايه داخلي و‬ ‫ايجاد پويايي در اقتصاد تبديل شود‪ .‬در‬ ‫اين ميان روش‌هاي بسيار متعدد و موثري‬ ‫براي تامين مالي شركت‌ها از طريق بازار‬ ‫سرمايه وجود دارد كه اين نوع تامين‬ ‫سرمايه غالبا به دليل عدم نياز به تامين‬ ‫وثيقه مي‌تواند براي بخش‌هاي توليدي‪،‬‬ ‫صنعتي و حتي خدماتي كشور بسيار‬ ‫سودمند باشد كه متاسفانه به دليل نبود‬ ‫شناخت شركت ها‪ ،‬تاكنون از اين پتانسيل‬ ‫به نحو قابل قبولي استفاده نشده است‪ .‬در‬ ‫اين ميان اتاق بازرگاني به عنوان نماينده‬ ‫بخش خصوصي مي‌تواند گام‌هاي موثر در‬ ‫هدايت بنگاه‌هاي اقتصادي به بازار سرمايه‬ ‫بردارد‪ .‬بر اين اساس طي گفت‌وگويي با‬ ‫مسعود خوانساري رئيس اتاق بازرگاني‪،‬‬ ‫صنايع و معادن و كشاورزي تهران به‬ ‫بررسي ورود شركت‌هاي فعال در اتاق‬ ‫به بازار سرمايه پرداخته‌ايم‪ .‬خوانساري‬ ‫با تاكيد بر شفافيت در عرصه اقتصادي‪،‬‬ ‫آمادگي خود را براي ورود بنگاه‌هاي‬ ‫اقتصادي فعال در اين بخش به بورس‬ ‫اعالم كرده است‪ .‬مشروح گفت‌وگوي‬ ‫بورس امروز در ذيل آمده است كه با هم‬ ‫مي‌خوانيم‪:‬‬ ‫اتاق بازرگاني تهران حمايت خود را از ورود شركت‌هاي عضو اتاق به بازار‬ ‫سرمايه اعالم كرد تا دوشادوش بازار سرمايه شفافيت را در عرصه اقتصادي‬ ‫رقم زند‬
‫‪16-17‬‬ ‫تیر‪ 1397‬شماره‪25‬‬ ‫اتاق بازرگاني چگونه مي‌تواند به فرهنگ‌ســازي در سرمايه‌گذاري‬ ‫مردم و اعضاي اتاق‌هاي بازرگاني در بازار سرمايه بپردازد؟‬ ‫بديهي اســت كه در اقتصاد ايران به داليل متعددي كه ريشه مشترك‬ ‫همه آنها تســلط نهاد دولت در اقتصاد و حاكم بــودن اقتصاد دولتي‬ ‫است‪ ،‬كمتر به توسعه بازار ســرمايه و كاركردهاي واقعي آن توجه‬ ‫اتاق بازرگاني تهران‪ ،‬به خصوص‬ ‫شده است‪ .‬اقتصاد ايران برپايه تامين مالي از نظام بانكي استوار‬ ‫در سال‌هاي اخير‪ ،‬با توجه به تالشي‬ ‫شــده و به اصطالح بانك‌محور اســت و اشــخاص حقيقي و‬ ‫حقوقــي فعال در فضاي كســب‌وكار هميشــه اولين گزينه‬ ‫كه براي ايجاد انگيزه در جهت اصالح نظام‬ ‫تامين مالي خود را دريافت تســهيالت بانكي قرار مي‌دهند‪.‬‬ ‫بانكي داشته است‪ ،‬در كنار آن به تامين مالي از‬ ‫در‌حالي‌كه تامين مالي از طريق بازار ســرمايه براي بنگاه‌ها‬ ‫طريق بازار سرمايه و ابزارهاي نوين آن بسيار‬ ‫و ســرمايه‌گذاري در اين بازار‪ ،‬از مشخصه‌هاي اقتصادهاي‬ ‫بها داده است‪ .‬در واقع اين بخش مي‌تواند با‬ ‫توســعه‌يافته اســت و ناگزير بايد حركت در اين مســير در‬ ‫اقتصاد ايران نيز تســريع شــود‪ .‬اتاق بازرگاني به عنوان خانه‬ ‫استفاده از توانمندي‌هاي خود‪ ،‬در اقبال‬ ‫بو‌كار‪ ،‬همواره‬ ‫فعاالن بخش خصوصي و كانون نخبگان كســ ‌‬ ‫صاحبان سرمايه به اين بازار نقش‬ ‫بر اين نكته تاكيد داشته است كه يكي از اولويت‌هاي ساماندهي‬ ‫بسزايي ايفا كند‪.‬‬ ‫اقتصاد كشور‪ ،‬ايجاد شــفافيت در فضاي اقتصاد است؛ در اين ميان‬ ‫يكي از قدرتمندترين اين ابزارها بازار ســرمايه است كه در آن شفافيت‬ ‫و گردش اطالعات از اصول اليتغير و بنيادي آن محسوب مي‌شود‪ .‬متاسفانه‬ ‫بايد اذعان داشــت كه تاكنون اقدامات دولت و ســازمان بــورس براي جذاب كردن‬ ‫سرمايه‌گذاري در بازار سهام چندان موفق نبوده است‪ .‬شاهد اين مدعي نيز حضور اندك‬ ‫ســرمايه‌گذاران خرد و حقيقي‪ ،‬حتي فعاالن بخش خصوصي در اين بازار اســت‪ .‬جذاب‬ ‫نبودن بورس باعث شــده است تا صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري مســتقل توفيق چنداني‬ ‫براي جلب سرمايه مردم براي سرمايه‌گذاري نداشته باشند؛ بطوري كه در اين ميان آنچه‬ ‫شــاهد بوده‌ايم بيشتر فعاليت صندوق‌هاي وابســته به بانك‌هاست كه براي اعطاي سود‬ ‫بيشتر به ســپرده‌گذاران از حربه صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري استفاده مي‌كنند؛ كه البته‬ ‫اين اواخر محدوديت‌هايي نيز براي كاركرد آنها گذاشته شد‪ .‬اما با اين حال واضح است كه‬ ‫عدم شناخت كافي بخش عمده‌اي از مردم با ابزارها و امكانات بازار سهام منجر به آن شده‬ ‫كه اين اقبال كمرنگ باشد‪.‬‬ ‫اتاق بازرگاني تهران‪ ،‬به خصوص در ســال‌هاي اخير‪ ،‬با توجه به تالشي كه براي ايجاد‬ ‫انگيزه در جهت اصالح نظام بانكي داشــته اســت‪ ،‬در كنار آن به تاميــن مالي از طريق‬ ‫بازار ســرمايه و ابزارهاي نوين آن بســيار بها داده اســت‪ .‬در واقع اين بخش مي‌تواند با‬ ‫اســتفاده از توانمندي‌هاي خود‪ ،‬در اقبال صاحبان سرمايه به اين بازار نقش بسزايي ايفا‬ ‫كند‪ .‬همان‌طور كه اشــاره كردم‪ ،‬ايجاد بسترهايي براي شــناخت دقيق و كافي مردم با‬ ‫كاركردهاي بازار ســرمايه ضروري به نظر مي‌رســد‪ .‬اتاق بازرگاني در اين راستا مي‌تواند‬ ‫در شناساندن كيفيت بازار ســرمايه در نوع سرمايه‌گذاري آحاد مردم در اين بخش سهم‬ ‫قابل توجهي داشته باشد‪.‬‬ ‫با توجه بــه اين برنامه و اهداف‪ ،‬تاكنون اتــاق بازرگاني تهران تا چه‬ ‫ميزان توانسته اســت در هدايت سرمايه‌گذاران به ســمت بازار سرمايه‬ ‫موفق باشد؟‬ ‫در شــرايطي كه يكي از مشــكالت جــدي بنگاه‌هــا و فعاالن اقتصادي كشــور‪،‬‬ ‫دسترســي محدود به منابع مالي اســت‪ ،‬از جمله بخش‌هايي كه مي‌تواند گره‌گشايي‬ ‫براي تامين مالي واحدهاي توليدي و فعاالن كســب‌وكار باشــد‪ ،‬بازار سرمايه است‪.‬‬ ‫اتاق بازرگاني تهران در دوره هشــتم هيئت نمايندگان اتاق بازرگاني‪ ،‬توجه ويژه‌اي‬ ‫به اســتفاده بنگاه‌ها از ابزارهاي تامين مالي بازار ســرمايه داشــته است‪ ،‬بطوري كه‬ ‫طي دست‌كم سه ســال اخير‪ ،‬با برگزاري همايش و نشست‌هاي تخصصي با همكاري‬ ‫نهادهاي مرتبط با بازار ســرمايه از جمله فرابورس‪ ،‬تالش كرده اســت تا شركت‌هاي‬ ‫عضو اتاق تهران با جوانب مختلف اين ابزار آشــنا شوند‪ .‬هم‌چنين در موسسه آموزش‬ ‫اتاق تهران دوره‌هاي متفاوتي براي فعاالن بخش خصوصي در مورد آشــنايي با ابزار‬ ‫تامين مالي در بازار ســهام و اوراق بهادار برگزار شده است تا اين انگيزه براي ورود به‬ ‫بازار در بنگاه‌هاي بخش خصوصي ايجاد شود‪.‬‬ ‫اين نقش‌آفريني اتاق بازرگاني از آن جهت داراي اهميت اســت كه به دليل مشكالت‬ ‫ايجاد شده در اقتصاد كشور‪ ،‬عمال استفاده بنگاه‌ها و صاحبان صنعت و توليد از منابع مالي‬ ‫بانك‌ها و موسســات مالي ناممكن شده يا آنكه افزايش سود تسهيالت بانكي‪ ،‬راه ورود به‬ ‫اســتفاده از تسهيالت را براي فعاالن اقتصادي تنگ و پرســنگالخ كرده است‪ .‬از اين رو‪،‬‬ ‫اتاق بازرگاني بر اين باور اســت كه بايد ابزارهاي ديگري براي تامين منابع مالي مورد نياز‬ ‫بنگاه‌هاي اقتصادي به كار گرفته شــود‪ .‬از جمله اين ابزارها بازار سرمايه است كه تجربه‬ ‫نشان داده كاركرد مناسبي براي اين مهم دارد‪.‬‬ ‫اتاق بازرگاني چگونه مي‌تواند در تعامل با دولت و ســازمان بورس‪،‬‬ ‫نقش اين نهاد اقتصادي را تقويت و بــورس را به يكي از بنيان‌هاي اصلي‬ ‫اقتصاد ايران تبديل كند؟‬ ‫واضح اســت كه اتاق بازرگاني به عنــوان نماينده بخش خصوصــي‪ ،‬بيش از هر نهاد‬ ‫ديگــري از جمله دولت‪ ،‬خواســتار نقش‌آفريني بازار ســرمايه و حضــور فعاالن بخش‬ ‫خصوصي است‪ .‬واقعيت اين است كه اگر قرار اســت بازار سرمايه تقويت شود اين دولت‬ ‫اســت كه بايد دخالت خود را در همه شــئون اقتصادي كمتر و محدودتر سازد‪ .‬سازمان‬ ‫بورس به عنوان نهاد ناظر و تنظيم‌كننده مقررات بايد شــرايط مناسب‌تري جهت انجام‬ ‫شفاف معامالت و گردش آزاد اطالعات فراهم كند‪.‬‬ ‫بازار سرمايه محل عرضه بنگاه‌هاي دولتي در روند خصوصي‌سازي است و شايد در دو‬ ‫دهه اخير بتوان اين فرآيند را مهم‌ترين ماموريت بورس و البته ســازمان خصوصي‌سازي‬ ‫دانســت‪ .‬به نظر مي‌رســد الزمه تداوم اين امر آسيب‌شناســي جدي و دقيق در فرآيند‬ ‫واگذاري‌هاي گذشته باشــد‪ .‬معموال در نقد خصوصي‌سازي‌هاي گذشــته‪ ،‬آنچه كه بر‬ ‫همگان روشن اســت اينســت كه فرايند مزبور به كج‌راهه رفته و واگذاري‌ها غالبا‬ ‫به بخش خصوصي واقعي صورت نگرفته اســت‪ ،‬ضمــن اينكه در اين روند‬ ‫نيز بورس پاي خود را كنار كشــيده و مســئوليت را برعهده ســازمان‬ ‫خصوصي‌سازي گذاشته اســت‪ .‬با اين همه به نظر مي‌رسد بورس‬ ‫خود مي‌تواند ناظر دقيق‌تر و داور بهتري براي شناسايي و قضاوت‬ ‫در مــورد اهليت متقاضيــان در اختيار گرفتن شــركت‌هاي‬ ‫ايجاد بسترهايي براي شناخت دقيق‬ ‫دولتي باشــد‪ .‬ضمن اينكه بايد به هر طريق ممكن براي ورود‬ ‫و كافي مردم با كاركردهاي بازار سرمايه‬ ‫شبه‌دولتي‌ها به مسئله واگذاري‌ها و خريد بنگاه‌هاي دولتي‬ ‫ضروري به نظر مي‌رسد‪.‬‬ ‫محدوديت و ممنوعيت قايل شــد‪ .‬تعامل دولت‪ ،‬ســازمان‬ ‫ي‬ ‫اتاق بازرگاني در اين راستا م‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬ ‫بورس و اتــاق بازرگاني به عنــوان نماينده بخش خصوصي‬ ‫اينجا مي‌تواند شكل گيرد‪ .‬اتاق بازرگاني مي‌تواند برابر قانون‬ ‫شناساندن كيفيت بازار سرمايه در نوع‬ ‫بهبود مستمر فضاي كســب‌وكار‪ ،‬در فرآيند خصوصي‌سازي‬ ‫سرمايه‌گذاري آحاد مردم در اين بخش‬ ‫به عنوان يك مشــاور اثرگذار در كنار دولت باشد تا اطمينان‬ ‫سهم قابل توجهي داشته باشد‬ ‫حاصل شــود كه واگذاري بنگاه‌هاي دولتــي و عمومي به بخش‬ ‫خصوصي واقعي و با اهليت مديريتي صورت مي‌گيرد‪.‬‬ ‫واضح‬ ‫است كه اتاق‬ ‫بازرگاني‬ ‫به عنوان‬ ‫نماينده بخش‬ ‫خصوصي‪،‬‬ ‫بيش از هر نهاد‬ ‫ديگري از جمله‬ ‫دولت‪ ،‬خواستار‬ ‫نقش‌آفريني‬ ‫بازار سرمايه و‬ ‫حضور فعاالن‬ ‫بخش خصوصي‬ ‫است‪ .‬واقعيت‬ ‫اين است كه اگر‬ ‫قرار است بازار‬ ‫سرمايه تقويت‬ ‫شود اين دولت‬ ‫است كه بايد‬ ‫دخالت خود را‬ ‫در همه شئون‬ ‫اقتصادي كمتر‬ ‫و محدودتر‬ ‫سازد‪ .‬سازمان‬ ‫بورس به عنوان‬ ‫نهاد ناظر و‬ ‫تنظيم‌كننده‬ ‫مقررات‬ ‫بايد شرايط‬ ‫مناسب‌تري‬ ‫جهت انجام‬ ‫شفاف معامالت‬ ‫و گردش آزاد‬ ‫اطالعات فراهم‬ ‫كند‬ ‫اتاق بازرگاني چگونه از شــركت‌هاي عضو خود براي پذيرفته شدن در‬ ‫بورس مي‌تواند حمايت كند؟‬ ‫اتــاق بازرگاني تهران حتما از ورود شــركت‌هاي عضو خود به بــورس حمايت مي‌كند‪،‬‬ ‫چراكه اين مســئله در نهايت منجر به تامين مالي بيشــتر و توســعه كســب‌وكار بنگاه‌ها‬ ‫مي‌شــود‪ .‬اتاق تهــران اين مهم را بــه طرق مختلف انجــام داده اســت‪ ،‬همان‌گونه كه در‬ ‫سال‌هاي گذشــته بين اتاق بازرگاني تهران و فرابورس تعامل مناسبي شكل گرفته است و‬ ‫در اين تعامل عالوه بر رايزني‌ها و مشــورت‌ها و تبادل نظرات و اطالعات‪ ،‬شــركت‌هايي نيز‬ ‫كه عضو اتاق بازرگاني تهران بوده‌اند‪ ،‬وارد فرابورس شده‌اند‪.‬‬ ‫گشــايش بازار شركت‌هاي كوچك و متوســط در فرابورس در زمستان ‪ 95‬با پذيرش برخي‬ ‫شركت‌هاي عضو اتاق تهران رقم خورد و آيين‌ گشايش اين بازار نيز در وزارت اقتصاد با مشاركت‬ ‫اتاق تهران برگزار شد‪.‬‬ ‫اتاق تهران از اين بازار و ورود تدريجي شــركت‌ها به فرابورس و در بازار ســرمايه پشتيباني‬ ‫مي‌كند و حامي اين فرآيند اســت‪ .‬چراكه الزامات ورود به بورس باعث مي‌شــود شركت‌ها نيز‬ ‫فرآيندهاي مالي خود را شــفاف اعالم كنند‪ .‬قطعا يكــي از محوري‌ترين نيازهاي اقتصاد ايران‬ ‫شفافيت اســت‪ ،‬كه متاسفانه در ســال‌هاي گذشــته به داليل متعدد از جمله ساختار اقتصاد‬ ‫دولتي‪ ،‬ظهور شبه‌دولتي‌ها و البته تحريم‌هاي اقتصادي بيشتر به محاق رفته و عدم شفافيت به‬ ‫طور گسترده‌اي در اقتصاد ايران حاكم شده است‪.‬‬ ‫فكر مي‌كنيد اين امكان وجود دارد كه در پارلمان بخش خصوصي نهادي‬ ‫با عنوان خانه بورس براي بيشتر شــدن حضور بخش خصوصي در بازار‬ ‫سرمايه راه بيفتد؟‬ ‫براي توســعه همكاري‌هاي اتاق و بازار سرمايه الزاما نيازي به شكل‌گيري نهادي تازه نيست‬ ‫چراكه هر نهاد تــازه‌اي در خطر گرفتار شــدن در بند و تبصره‌ها و غل و زنجيرهاي ســنگين‬ ‫بوروكراسي است و بنابراین نمي‌تواند تسهيل‌گر توسعه روابط باشد‪.‬‬ ‫خوشبختانه همان‌طور كه اشاره شــد در دوره جديد افرادي وارد تركيب هيئت نمايندگان‬ ‫اتاق تهران شــده‌اند كه داراي فعاليت جدي و ســابقه زياد در بازار سرمايه هستند و به خوبي با‬ ‫زواياي بازار ســرمايه آشنا هســتند‪ .‬از همين رو در اتاق بازرگاني تهران‪ ،‬كميسيوني تخصصي‬ ‫با عنوان «كميســيون بازار پول و سرمايه اتاق تهران» شــكل گرفته است كه به طور تخصصي‬ ‫روي بازار ســرمايه و نظام بانكي كشــور تمركز دارد و وضعيت آنها را بررسي مي‌كند و بازتاب‬ ‫مي‌دهد‪ .‬درحال‌حاضر اين كميسيون همان نقش خانه بورس را بازي مي‌كند و به طور متناوب‬ ‫گزارش‌هايي از عملكرد و كاركرد بازار ســرمايه و فرصت‌ها و تهديدهاي آن به نمايندگان بخش‬ ‫خصوصي ارائه مي‌كند‪.‬‬ ‫فراگيري كميســيون‌هايي با اين مضمون در اتاق‌هاي بازرگاني سراســر كشور مي‌تواند‬ ‫در راســتاي اقبال بيشــتر فعاالن بخش خصوصي به بازار ســرمايه و تالش براي استفاده‬ ‫از ابزارهــاي موجود در اين بازار به كار گرفته شــود‪ .‬بــا اين همه بايــد در نظر گرفت كه‬ ‫بازار ســرمايه نيز‪ ،‬جزئــي از كل اين اقتصاد اســت و اگر اين اقتصاد دچار بيماري باشــد‪،‬‬ ‫بازار ســرمايه نيز تحت‌الشــعاع قرار مي‌گيرد‪ .‬درحال‌حاضر اقتصاد ايران دچار چالش‌هاي‬ ‫جدي ســاختاري اســت و تا زماني كه براي بهبــود اين چالش‌ها اقدامي صــورت نگيرد و‬ ‫قدمي برداشــته نشــود‪ ،‬نمي‌توان انتظار چنداني از اوج‌گيري اجزاي آن مانند بازار سرمايه‬ ‫داشــت‪ .‬درحال‌حاضر هم به داليل بي‌ثباتي‌هاي موجود در فضاي اقتصادي نمي‌توان اقبال‬ ‫اخير به بازار و رشــد و ركوردشكني شــاخص را نشــانه‌اي از بهبود يا روي آوردن مردم و‬ ‫سرمايه‌گذاران به سمت بازار سرمايه تلقي كرد‪.‬‬ ‫در واقع موجي كه شكل گرفته ناشي از تالطمات فضاي اقتصادي است و موجي كه به سرعت‬ ‫به ســمت بازار سرمايه سرازير شد مي‌تواند با موج ديگري به سرعت بازگردد‪ .‬درحال‌حاضر بايد‬ ‫تالش همه بازيگران فضاي اقتصاد‪ ،‬در جهت اصالح ســاختار اقتصاد و ثبات‌بخشي بلندمدت به‬ ‫آن باشد تا بعد بتوان روي رونق اجزاي آن از جمله بازار سرمايه كار كرد‪.‬‬
‫‪18‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫صنعت و معدن‬ ‫فوالد مباركه اصفهان؛ تامين نيازداخل‪ ،‬كمك به رشد اقتصادي كشور‬ ‫فوالد مباركه اصفهان‪ ،‬بزرگ‌ترين مجتمع صنعتي ايران است كه با همت صنعتگران پايه‌گذاري شده و توانسته دستاوردهاي مهمي براي منطقه و كشور داشته باشد؛ به گونه‌اي كه توليد محصوالت و ايجاد رشد اقتصادي‪،‬‬ ‫كمترين نتيجه فعاليت‌هاي اين شركت در قياس با دستاوردهاي اجتماعي‪ ،‬فرهنگي و ايجاد توسعه كشور است‪ .‬سعي شركت همواره آن بوده كه بتواند در جوانب مختلف خود همچون اشتغال‌زايي‪ ،‬توسعه زيرساخت‌ها‪،‬‬ ‫فعاليت‌هاي اجتماعي‪ ،‬توسعه سالمت و ورزش در جامعه‪ ،‬ايجاد دانش و سرريز آن به جامعه و‪ ...‬عالوه بر ايجاد سودآوري براي سهامداران‪ ،‬رضايت براي مشتريان و رفاه كاركنان‪ ،‬موجب ايجاد منافع براي آحاد جامعه شود‪.‬‬ ‫توليد نيمي از فوالد مورد نياز كشور‬ ‫شركت فوالد مباركه از شركت‌هاي پيشرو ايراني است كه در زمينه توليد ورق‌هاي فوالدي‬ ‫ت مي‌نمايد‪ .‬اين شــركت با ماموريت ايفاي نقش محوري در توسعه صنعتي‪ ،‬اقتصادي‬ ‫فعالي ‌‬ ‫و اجتماعي كشور و ارتقاي ســطح فناوري صنعت فوالد‪ ،‬به عنوان سازماني جهان‌تراز‪ ،‬حدود‬ ‫پنجاه‌درصد از مصرف فوالد كشــور را براي اســتفاده در صنايع خودروسازي و قطعه‌سازي‪،‬‬ ‫صنايع فلزي سبك‪ ،‬صنايع فلزي ســنگين و لوله‌هاي انتقال ســياالت‪ ،‬صنايع بسته‌بندي‪،‬‬ ‫صنايع لوازم خانگي و الكتريكي و صنايع لوله و پروفيل توليد مي‌نمايد‪.‬‬ ‫اين شركت در ســال‌هاي پس از رسيدن به ظرفيت اسمي‪ ،‬با كســب تجربه و توانمندي‬ ‫اقتصادي براي پاسخگويي به نياز روز افزون بازار داخلي و خارجي و استفاده بهينه از تجهيزات‬ ‫و ماشــين‌آالت توليدي موجود‪ ،‬اقدام به برنامه‌ريزي براي افزايــش توليد در قالب طرح‌هاي‬ ‫توســعه نمود و با اســتفاده از منابع مالي حاصل از فروش داخلي و ارزي شركت و استفاده از‬ ‫اعتبارات مالي‪ ،‬ريالي و ارزي‪ ،‬اولين مرحله طرح‌هاي توسعه را اجرا نمود‪.‬‬ ‫ايجاد شغل مستقيم و غيرمستقيم براي ‪۳۵۰‬هزار نفر‬ ‫اگر بخواهيم آثار اشــتغال‌زايي درگروه فوالد مباركه را بررســي كنيم‪ ،‬بايد به ‪۱۱‬هزار و‬ ‫‪ ۸۰۰‬نفر به صورت اشــتغال مســتقيم در فوالد مباركه براي توليــد ‪ ۷.۲‬ميليون تن‪۱۶۵۰ ،‬‬ ‫نفر اشــتغال مستقيم در فوالد ســبا براي توليد ‪ ۱.۶‬ميليون تن‪ ۲۶۰۰ ،‬نفر اشتغال مستقيم‬ ‫در ظرفيت فعلي مجتمع فوالد هرمزگان‪ ۷۰۰۰ ،‬نفر اشــتغال در شــركت‌هاي خدماتي سه‬ ‫مجتمع فوالدسازي‪ ۶۰۰ ،‬نفر اشتغال در كارخانه گندله‌سازي سنگان بر اساس ‪۵‬ميليون تن‬ ‫و ‪۳۲۵‬هزار نفر به صورت اشتغال غيرمستقيم در گروه فوالد مباركه اشاره داشت تا جمع كل‬ ‫اشتغال مستقيم و غير‌مستقيم در گروه فوالد مباركه به رقمي بالغ بر ‪۳۵۰‬هزار نفر برسد‪.‬‬ ‫عالوه بر اين‪ ،‬برنامه‌ريزي براي اشتغال‌زايي مستقيم و غير‌مستقيم حدود ‪۲۰‬هزار نفري در‬ ‫سرمايه‌گذاري‌هاي جديد سنگان و اســتان چهارمحال و بختياري در دستور كار اين شركت‬ ‫قرار دارد‪.‬‬ ‫پيشي گرفتن از برنامه و رشد عملكرد توليد‬ ‫با نگاه به توليد فوالد خام درگروه فوالد مباركه‪ ،‬درمي‌يابيم كه اين رقم توليد شامل توليد‬ ‫فوالد مباركه‪ ،‬سبا و هرمزگان است كه در سال ‪ ۱۳۹۶‬برابر با ‪ ۸۶۶۷‬هزار تن و در سال ‪۱۳۹۵‬‬ ‫برابر با ‪ ۷۴۵۵‬هزار تن بوده و برنامه سال ‪ ۱۳۹۷‬نيز رسيدن به توليد ‪ ۹۴۵۰‬تن است‪.‬‬ ‫با بررسي عملكرد توليد سال ‪ ۱۳۹۶‬و برنامه توليد سال ‪ ۱۳۹۷‬در فوالد مباركه و فوالد سبا‬ ‫براي توليد محصوالتي همچون گندله‪ ،‬آهن اسفنجي‪ ،‬تختال‪ ،‬كالف گرم‪ ،‬كالف سرد سخت‪،‬‬ ‫كالف قلع‌اندود‪ ،‬كالف گالوانيزه‪ ،‬كالف رنگي و نيز بخش حمل محصوالت‪ ،‬مشخص مي‌شود‬ ‫كه‌درصد تحقق برنامه سال ‪ ۱۳۹۶‬در بيشتر بخش‌ها از برنامه جلوتر بوده و در گندله سنگان‪،‬‬ ‫آهن اسفنجي سفيد دشت و تختال هرمزگان نيز همين روال صادق است‪.‬‬ ‫رشد عملكرد توليد سال ‪ ۱۳۹۶‬نسبت به سال ‪ ۱۳۹۵‬در گروه فوالد مباركه در بخش‌هاي‬ ‫ذكر شــده نيز از ‪ ۳‬تا ‪۱۶‬درصد افزايش را نشان مي‌دهد و اين در حالي است كه رشد عملكرد‬ ‫توليد دو ماهه اول ‪ ۱۳۹۷‬نســبت به مدت مشــابه ســال قبل در گروه فوالد مباركه در اكثر‬ ‫بخش‌ها عدد ‪ ۱۶‬يا ‪ ۱۷‬را نشان مي‌دهد‪.‬‬ ‫فروش داخلي فوالد مباركه در ســال‌هاي گذشته نشــان مي‌دهد كه اين شركت در سال‬ ‫‪ ۱۳۹۵‬به ميــزان ‪۶‬ميليون و ‪ ۲۷۲‬هزار تن‬ ‫و در ســال ‪ ۱۳۹۶‬به ميزان ‪۷‬ميليون و ‪۳۲‬‬ ‫هزار تن در داخل كشــور فروش داشــته‬ ‫و بــراي ســال ‪ ۱۳۹۷‬برنامه فــروش ‪۷.۶‬‬ ‫ميليون تــن محصول برنامه‌ريزي شــده‬ ‫اســت‪ ،‬تا فوالد مباركه عالوه بر تأمين بازار‬ ‫داخل‪ ،‬همچنان حضــور خود در بازار‌هاي‬ ‫بين‌المللي را نيز حفظ نمايد‪.‬‬ ‫بر اساس اطالعات موجود‪ ،‬افزايش ‪۲۲‬‬ ‫درصدي فروش داخلي ســال ‪ ۹۶‬نسبت به ســال ‪ ۹۵‬و كاهش ‪ ۱۷‬درصدي فروش صادراتي‬ ‫ســال ‪ ۹۶‬نسبت به ســال ‪ ۹۵‬به جهت تامين نياز داخل صنايع پايين دست و صادرات حدود‬ ‫‪ ۱۸.۵‬ميليون تن محصوالت فوالدي تخت از ابتدا تا كنون و ارزآوري ‪ ۷.۷‬ميليارد دالري براي‬ ‫كشــور به همراه داشته و با اين حساب شركت فوالد مباركه اصفهان توانسته در اقتصاد كشور‬ ‫سهم به‌ســزايي ايفا نمايد و با فروش حدود ‪ ۸۰‬ميليون تن محصوالت فوالدي از ابتدا تاكنون‬ ‫در بازارهاي داخلي‪ ،‬سهم قابل توجهي از نياز بازار ايران به محصوالت فوالدي را برطرف كند‪.‬‬ ‫تركيب فروش محصوالت شــركت فــوالد مباركه در ســال ‪ ۱۳۹۶‬را مي‌توان ‪‌۶۲‬درصد‬ ‫محصوالت گرم‪‌۱۸ ،‬درصد تختال‪‌۱۶ ،‬درصد محصوالت ســرد و ‪‌۴‬درصد محصوالت پوشش‬ ‫دار ذكر كرد‪.‬‬ ‫توليد محصوالت جديد‬ ‫شــركت فوالد مباركه اصفهان با توليد محصوالت جديد در جهت جلوگيري از واردات در‬ ‫ســال ‪ ۱۳۹۶‬توانسته بخش عمده‌اي از نياز بازار را رفع نمايد‪ .‬بخشي از اين اقدام‌ها را مي‌توان‬ ‫طراحي و توليد گريدي براي خطوط انتقال نفت و گاز محيط شيرين‪ ،‬طراحي و توليد گريدي‬ ‫براي ساخت مخازن ســوخت نيروگاهي (حاوي كروم‪ ،‬نيكل‪ ،‬مس و فسفر)‪ ،‬طراحي و توليد‬ ‫گريدي براي ســاخت داكت‌هاي احياي مستقيم‪ ،‬مقاوم به خوردگي اتمسفري حاوي عناصر‬ ‫ميكروآلياژي و مس‪ ،‬نيكل‪ ،‬كروم‪ ،‬طراحي و توليــد گريدي براي قابليت كاربرد در دماي باال‬ ‫تا حدود ‪ ۷۰۰‬درجه ســانتي‌گراد براي توليد ســازه‌هاي مقاوم به حرارت ‪ -‬حاوي موليبدن‪-‬‬ ‫(لوله‌هاي واحد احياي مستقيم چادرملو)‪ ،‬طراحي و توليد گريدي براي ساخت سيلندرهاي‬ ‫گاز (كپسول خانگي) و طراحي و توليد گريدي جهت فوالد گالوانيزه استحكام باال براي توليد‬ ‫عرشه فوالدسازي (‪ )Metal deck‬اشاره نمود‪.‬‬ ‫در زمينه طرح‌هاي توســعه در حال احداث گروه فوالد مباركه نيز مي‌توان به‬ ‫طرح‌هاي زير اشاره نمود‪:‬‬ ‫درصد پيشرفت‬ ‫ ‬ ‫پروژه‪ /‬طرح‌هاي در حال احداث‬ ‫‪۶۸‬‬ ‫ ‬ ‫كنسانتره سنگ آهن سنگان با ظرفيت ‪ ۵‬ميليون تن‬ ‫‪۶۳‬‬ ‫فوالدسازي‪ ،‬ريخته‌گري فوالد سفيددشت با ظرفيت يك ميليون تن ‬ ‫‪۸۷‬‬ ‫ ‬ ‫نيروگاه مقياس كوچك سبا با ظرفيت ‪ ۲۵‬مگاوات‬ ‫‪۸۵‬‬ ‫شبكه تصفيه فاضالب شهرهاي مجاور با ظرفيت ‪ ۴۵۰‬ليتر بر ثانيه ‬ ‫‪۴۰‬‬ ‫ ‬ ‫تكميل ساخت كارخانه الكترود گرافيتي اردكان‬ ‫شروع عمليات اجرايي‬ ‫ ‬ ‫نورد گرم شهيد خرازي با ظرفيت ‪ ۳‬ميليون تن‬ ‫درمرحله پاياني قرارداد‬ ‫توسعه فوالد هرمزگان از ظرفيت ‪ ۱.۵‬به ‪ ۳‬ميليون تن ‬ ‫عالوه برطرح‌هاي فوق‪ ،‬پروژه‌هاي ديگري نيز در دســت انجام اســت كه بخشــي از آنها‬ ‫عبارتند از‪ :‬پروژه توســعه ظرفيت مجتمع فوالد سبا از ‪ ۷۰۰‬هزارتن به ‪ ۱.۶‬ميليون تن كالف‬ ‫گرم‪ ،‬پروژه احداث راه‌آهن مجتمع فوالد سبا و ايستگاه ريز‪.‬‬ ‫كاهش مصرف آب‪ ،‬حفظ محيط‌زيست‬ ‫فوالد مباركه اصفهان در زمينه كاهش مصرف آب‪ ،‬اقدامات مهمي انجام داده اســت‪.‬‬ ‫در ســال ‪ ۱۳۷۰‬آب مورد نياز ســاليانه برابر با ‪ ۴۰‬ميليــون مترمكعب (بر‬ ‫اســاس طراحي) و ظرفيت توليد فوالد خام ‪ ۲.۴‬ميليون تن بوده كه مصرف‬ ‫ويژه آب به عدد ‪ ۱۶.۶‬مترمكعب بر تن بالغ مي‌شود‪.‬‬ ‫در سال ‪ ۱۳۹۶‬آب مصرف شــده ‪ ۲۸‬ميليون مترمكعب بوده و توليد‬ ‫فوالد خام طي همين ســال به ‪ ۶.۴۵‬ميليون تــن و مصرف ويژه آب به‬ ‫عدد ‪ ۴.۳‬مترمكعب بر تن رســيده اســت‪ .‬برنامــه مصرف ويژه آب در‬ ‫ســال ‪ ۱۳۹۷‬عدد ‪ ۳.۵‬مترمكعب بر تن تعريف شده است كه اين مهم‪،‬‬ ‫يعني ‪‌۷ ۵‬درصد كاهــش مصرف از طريق ســرمايه‌گذاري در تصفيه و‬ ‫بازچرخانــي آب مصرفي در خط توليد و اجــراي د ه‌ها پروژه ديگر كه‬ ‫بــا همت همه مديران و كاركنان اين مجتمع توليدي بدســت آمده اســت‪ .‬در زمينه‬ ‫اجراي شبكه جمع‌آوري و تصفيه پساب شــهرهاي همجوار بايد اشاره كرد كه شركت‬ ‫فوالد مباركــه اصفهان با ســرمايه‌گذاري ‪ ۳۵۰‬ميليارد تومانــي‪ ،‬اهداف مهمي را در‬ ‫نظر داشــته كه كاهش آلودگي محيط‌زيســت‪ ،‬افزايش ســطح بهداشــت در منطقه‪،‬‬ ‫افزايش رضايت ســاكنين منطقه‪ ،‬تأمين پايدار بخشــي از آب صنعتي مورد نياز فوالد‬ ‫مباركه (حداقل ‪ ۴۵۰‬ليتر بر ثانيه) و كاهش برداشــت از آب رودخانه بخشــي از اين‬ ‫اهداف است‪.‬‬ ‫مهم‌ترين افتخارات اخير فوالد مباركه‬ ‫كســب رتبه دهم در بين شــركت‌هاي فوالدسازي دنيا بر اســاس گزارش ‪World‬‬ ‫‪Steel Dynamic‬‬ ‫كسب عنوان ‪ Award Winner‬در ارزيابي ‪ EFQM‬اروپا‬ ‫كسب عنوان سازمان سرآمد سال‬ ‫كسب تنديس زرين تعالي سازماني با باالترين امتياز‬ ‫واحد نمونه استاندارد كشوري و استاني در سال ‪۱۳۹۵‬‬ ‫واحد نمونه كيفيت و اســتاندارد اســتاني و ملي از طرف اداره كل اســتاندارد استان‬ ‫اصفهان‬ ‫كســب عنوان برترين شــركت دانشــي كشــور و راهيابي به جايزه مديريت دانش‬ ‫(‪)MAKE‬آسيا‬ ‫كسب رتبه يازدهم شركت برتر دانشي آسيا در كنار‪TOYOTA، SAMSUNG‬‬ ‫و‪ ...‬براي اولين بار در خاورميانه‬ ‫دريافت لوح تقدير از اولين جايزه مسئوليت‌هاي اجتماعي در كشور‬ ‫كسب رتبه اول در جايزه بهره‌وري در صنايع معدني ايميدرو‬ ‫كسب تنديس طاليي حمايت از حقوق مصرف‌كنندگان براي اولين بار‬ ‫كســب رتبه اول در گــروه فلزات اساســي و رتبه دهم در شــاخص ارزش افزوده در‬ ‫رتبه‌بندي ‪ ۱۰۰‬شركت برتر ايراني‬ ‫راه‌انــدازي اولين شــركت از مجموعه طرح‌هاي ‪‌۷‬گانه اســتاني و تبديل شــدن به‬ ‫بزرگ‌ترين شــركت توليدكننده آهن اســفنجي در دنيا و همچنين تبديل شــدن ايران به‬ ‫بزرگ‌ترين كشور توليدكننده آهن اسفنجي‬ ‫سرمايه‌گذاري در حوزه مسئوليت‌هاي اجتماعي‬ ‫ ‬ ‫پروژه‪ /‬طرح‬ ‫تكميل ورزشگاه بزرگ ‪ ۷۵‬هزارنفري نقش جهان اصفهان ‬ ‫ ‬ ‫احداث پايگاه امداد جاده‌اي هالل احمر‬ ‫ ‬ ‫مشاركت موثر در ساخت مصلي بزرگ اصفهان‬ ‫ ‬ ‫آزادسازي كنار گذر غرب به مساحت ‪ ۵‬هكتار‬ ‫ ‬ ‫مشاركت موثر در ساخت حسينيه شهر مباركه‬ ‫مشاركت موثر در ساخت موزه دفاع مقدس اصفهان ‬ ‫بازسازي و توسعه اورژانس بيمارستان محمد رسول‌اهلل ‬ ‫ ‬ ‫حمايت از بنياد بيماري‌هاي خاص‬ ‫ي‬ ‫واگذاري ساختمان بهداري فوالد مباركه در شهر مباركه به بهزيست ‬ ‫سود پرداختي سهام عدالت‬ ‫محل پروژه‬ ‫شهر اصفهان‬ ‫سه راه مباركه‬ ‫شهر اصفهان‬ ‫شهر صفائيه‬ ‫شهر مباركه‬ ‫شهر اصفهان‬ ‫شهر مباركه‬ ‫تهران‬ ‫شهر مباركه‬ ‫شــركت فوالدمباركه اصفهان با خريد ‪‌۱۸‬درصد سهم شركت توســعه معادن و فلزات و‬ ‫دســتيابي به حدود ‪‌۴۰‬درصد از كل سهام شــركت مذكور‪ ،‬توانست در راستاي توسعه توازن‬ ‫چرخه توليد فوالد در گروه فوالد مباركه گامي مهم بردارد‪.‬‬
‫صنعت و معدن‬ ‫‪19‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫ضرورت ايفاى نقش‬ ‫بازارسرمايه در تأمين مالي‬ ‫صنايع و معادن‬ ‫مرتضي فغاني‬ ‫كارشناس اقتصاد‬ ‫ســال ‪ 1397‬در حالي با حمايت از كاالي ايراني نامگذاري شــده‬ ‫كه يكي از پيش‌نيازهاي مورد نيــاز براي رونق توليد و بهبود وضعيت‬ ‫اشتغال‪ ،‬استفاده از ظرفيت‌هاي بازار ســرمايه است؛ به عبارت ديگر‬ ‫كشف قيمت‪ ،‬پوشش ريسك‪ ،‬تأمين مالي و گسترش شبكه كارگزاري‬ ‫چهار وظيفه عمده‌اي هســتند كه تحقق آنها از بازار ســرمايه انتظار‬ ‫مي‌رود‪ .‬در اين بين شايد تأمين مالي از جايگاه ويژه‌تري برخوردار باشد‬ ‫چراكه يكى از دغدغه‌های امروز اقتصاد ما‪ ،‬تأمين مالي توليدكنندگان‬ ‫و واحدهاي صنعتي و معدني به‌عنوان بازارهاي جايگزين نفت اســت‪.‬‬ ‫از سوي ديگر همواره بازار‌سازي و بازارگرداني سهام از سوي نهادهاي‬ ‫مالي هم‌چون تأمين ســرمايه‌ها دغدغه اصلي بازار سرمايه بوده و اين‬ ‫در حالي است كه به نظر مي‌رسد در شرايط كنوني بازار سهام مي‌تواند‬ ‫نقش پر رنگ‌تري نســبت به بــازار پول در تأمين مالــي ارزان‌قيمت‬ ‫واحدهاي توليدى و صنعتى ايفا كند‪.‬‬ ‫در بررسي حجم شــركت‌هاي بورســي به اين مهم مي‌رسيم كه‬ ‫ســهام شــركت‌هاي معدني از ديرباز در بازار ســرمايه در زمره سهام‬ ‫پيشرو بوده و همواره اين شركت‌ها طرفداران زيادي در تاالر شيشه‌اي‬ ‫از آن خود كرده‌اند‪ .‬تا آنجا كه در ‪ 10‬ســال گذشــته سرمايه‌گذاران‬ ‫ســهام معدني همواره از سود مســتمر و بازدهي منطقي و مداوم اين‬ ‫شــركت‌ها بهره‌مند بوده‌اند‪ .‬يكي از ويژگي‌هاي اصلي ســهام معدني‬ ‫در بازار‪ ،‬بزرگي اين شركت‌ها و تأثيرگذاري آنها بر رشدهاي پي‌در‌پي‬ ‫شاخص اســت‪ .‬درحال‌حاضر نيز سهام شــركت‌هاي معدني از جمله‬ ‫ســنگ‌آهني‌ها‪ ،‬توليدكنندگان سرب و روي و مس صرف‌نظر از سهام‬ ‫فوالدي‌ها بخش قابل‌توجهي از ارزش بازار سرمايه را به خود اختصاص‬ ‫داده‌اند‪ ،‬از اين‌رو سهامداران بسياري در اين شركت‌ها سرمايه‌گذاري‬ ‫كرده‌اند‪ .‬بر همين اساس است كه مي‌توان گفت شركت‌هاي صنعتي‬ ‫و معدني باالترين ســهم را در حجم بازار ســرمايه به خود اختصاص‬ ‫داده‌اند‪.‬‬ ‫اما بازار ســرمايه ايران تا چه ميزان قادر به تأمين ســرمايه مورد‬ ‫نياز براي صنايع و معادن بوده و ظرفيــت خالي اين بازار تا چه حدى‬ ‫است؟ براي پاسخ به اين ســؤال در ابتدا بايد به درك اين نكته رسيد‬ ‫كه يكي از مهم‌ترين وظايف ذاتي بازار سرمايه در تمام كشورها تأمين‬ ‫مالي آســان و ارزان قيمت شركت هاى حاضر در اين بازار است‪ .‬بر اين‬ ‫اساس سازمان بورس تهران نيز تالش نموده تا اين مهم محقق گردد‪.‬‬ ‫زيرا تســهيل تأمين مالي ارزان و تقويت بنيه مالى شركت‌ها منجر به‬ ‫افزايش ســودآوري بنگاه‌هاي توليدى‪ ،‬صنعتى و خدماتى مى شود و‬ ‫بعداز اين مرحله‪ ،‬امكان حضور همــه بازيگران اقتصاد از جمله دولت‬ ‫براي استفاده از ظرفيت‌هاي موجود در يك شرايط رقابتي در اين بازار‬ ‫فراهم مي‌شود‪.‬‬ ‫پتانســيلي كه بهره‌گيري از آن ارتباط مستقيم با تعامالت و روابط‬ ‫بين‌المللــي دارد هر چند كه به بــاور برخي از فعاالن بــازار‪ ،‬همواره‬ ‫پيامدهاي مثبت ناشي از دســتاوردهاي سياسي در عرصه بين‌الملل‬ ‫مانند آنچــه در برجام براي اقتصاد ايران رقم خــورد در بلندمدت در‬ ‫وضعيت توليد صنايع مختلف نمود پيدا مي‌كند و طبيعي كه با ايجاد‬ ‫تحوالت اخير منطقه و جهان افت‌وخيزهايي را در تابلوهاي معامالتي‬ ‫اين بازار شاهد باشــيم‪ .‬بازار سرمايه نشان‌دهنده ارزش فعلي اتفاقات‬ ‫آتي اســت و همواره يك گام جلوتر از وضعيت اقتصادي پيش مي‌رود‪.‬‬ ‫بر همين اســاس فراهم آوردن بســترهاي الزم جهت رونق صنايع و‬ ‫ورود سرمايه‌گذاران خارجي به كشور ضرورتى اجتناب‌ناپذير است و‬ ‫پيش‌بينى مى شــود صنايعي همچون پتروشيمي‪ ،‬خودرو و مخابرات‬ ‫نسبت به ديگر صنايع بيشــترين اثرپذيري را از تحوالت اخير ايران و‬ ‫جهان داشــته باشــند و البته باز هم در بلندمدت‪ ،‬در اين مسير‪ ،‬بازار‬ ‫سرمايه مى تواند بسيار نقش آفرينى كند‪.‬‬ ‫به نظر مي‌رسد اقداماتي كه بازار ســرمايه مي‌تواند جهت افزايش‬ ‫ســهم خود در تأمين منابع مالي براى صنايــع و معادن انجام دهد به‬ ‫شرح ذيل است‪:‬‬ ‫‪ -1‬لزوم طراحي و پياده‌ســازي انواع ابزارها و نهادهاي مالي جديد‬ ‫(متناســب با ســليقه‌هاي آحاد جامعه ازلحاظ ريســك‌پذيري‪ ،‬افق‬ ‫سرمايه‌گذاري‪ ،‬بازدهي و‪.)...‬‬ ‫‪ -2‬شرايطي مهيا شود كه از ظرفيت بخش خصوصي جهت كمك‬ ‫به پايداري درآمدهاي دولت از منابع بازار ســرمايه بيش از گذشــته‬ ‫استفاده شود‪ .‬بازار ســرمايه مي‌تواند با اقداماتي چون كمك به انتشار‬ ‫انواع اوراق بهادار اســامي‪ ،‬به تأمين مالي دولت از طريق جذب منابع‬ ‫مازاد مردم كمك كند‪.‬‬ ‫‪ -3‬يكي از چالش‌هاي جدي براي حضور بيشــتر ســرمايه‌گذاران‬ ‫خرد و حقيقي‪ ،‬حمايت از آنان در شرايط مختلف اقتصادي است‪.‬‬ ‫سياست‌هاي تشويقي نيمايي و پتروشيمي ها‬ ‫سید فرهنگ حسيني‬ ‫كارشناس بازار سرمايه‬ ‫بررسي قيمت ارز دولتي در مقايســه با عملكرد واقعي سال گذشته شركت‌ها‪،‬‬ ‫حاكي از رشد اســت‪ .‬اين بدان معناست كه شركت‌ها مي‌توانند ارز صادراتي خود را‬ ‫حتي با دالر دولتي‪ ،‬بيش از متوســط قيمت ارز در سال گذشته تسعير نمايند‪ .‬با اين‬ ‫حال‪ ،‬چالش ديگري در اين خصوص وجود داشته كه بر پتروشيمي‌هاي مايع اثر قابل‬ ‫توجهي دارد و آن يكسان شــدن قيمت ارز فروش و خوراك پتروشيمي‌هاي مايع‬ ‫است‪ .‬اين فاصله در سال‌هاي اخير منشا اصلي سود بسياري از پتروشيمي‌هاي مايع‬ ‫بوده است كه با تك نرخي شدن‪ ،‬آسيب قابل توجهي ديد‪ .‬اما مصوبه اخير دولت در‬ ‫خصوص اعمال نرخ ارز ‪ 3800‬توماني‪ ،‬عمده اين مســئله را مرتفع ساخت‪ .‬از سوي‬ ‫ديگر‪ ،‬نوسانات اخير ارزي و الزامات قانوني سبب گرديده تا برخي از پتروشيمي‌ها‬ ‫در ماه‌هاي اخير فروش‌هــاي صادراتي خود را كاهش دهنــد‪ .‬در برخي از موارد‪،‬‬ ‫شركت‌هاي پتروشيمي اين رقم را به صفر رسانده‌اند كه‬ ‫خود سبب كاهش عرضه دالر در كوتاه‌مدت مي‌گردد‪.‬‬ ‫با اين حال‪ ،‬امكان نگهــداري و انباركردن مواد اوليه‬ ‫پتروشــيمي براي ميان مدت وجود نــدارد‪ .‬اما در‬ ‫مقابل‪ ،‬شركت‌ها ترجيح خواهند داد تا به جاي صادرات‪ ،‬محصوالت خود را در داخل‬ ‫عرضه نمايند‪ .‬اين موضوع در كنار امكان فرصت فروش به كشورهاي معاف از ارز نيما‬ ‫يعني عراق و افغانستان‪ ،‬سبب تقاضاي شديد محصوالت پتروشيمي در بازار گرديده‬ ‫است‪ .‬حجم تقاضا ده‌ها برابر عرضه و سبب رشد شديد قيمت مواد اوليه پتروشيمي‬ ‫در بورس كاال و بازار آزاد گرديده است و محصوالت در سقف قيمتي رقابت مي‌شوند‪.‬‬ ‫اين امر در بسياري از موارد سبب شده تا توليدكنندگان واقعي قادر به خريد حداقل‬ ‫مواد اوليه مورد نياز براي حفظ توليد خود نباشند و آثار بدي بر پايين دستي صنعت‬ ‫پتروشيمي نيز داشته باشــد‪ .‬از سوي ديگر‪ ،‬مسائل سياسي مربوط به خروج اياالت‬ ‫‪ -4‬دولت و مجلس سازوكارهاي تشويقي الزم مانند معافيت‌هاي‬ ‫مالياتي فروشــندگان و خريداران كاال در بورس‪ ،‬اعطاي تســهيالت‬ ‫آســان و ارزان‌قيمــت بانكي بــه خريــداران كاال از بــورس و الزام‬ ‫نهادهاي وابســته به دولت جهت خريد يا فروش كاالهاي بورسي در‬ ‫بورس‌‌هاي كااليي را در جهت توسعه هر چه بيشتر بورس‌هاي كااليي‬ ‫به وجود آورند‪.‬‬ ‫متحده از برجــام و تحريم‌هاي جديد‪ ،‬اثراتي بر هزينه‌هــاي حمل‪ ،‬مقدار و قيمت‬ ‫فروش‪ ،‬انتقال ارز خواهد گذاشــت‪ .‬اين موضوع مي‌تواند سبب افزايش هزينه‌هاي‬ ‫توليد و فروش شــركت‌ها گردد كه بدين منظور بايستي تمهيدي براي جبران اين‬ ‫هزينه در نظر گرفته شود تا شركت‌ها در شرايط فشارهاي بين‌المللي وضعيت خود‬ ‫را حفظ كرده و توليد و ارزآوري داشته باشــند‪ .‬از سوي ديگر‪ ،‬سرمايه‌گذاري‌هاي‬ ‫صورت گرفته و توسعه‪ ،‬درمجتمع‌هاي پتروشيمي ارزي است و نوسانات ارزي‪ ،‬سبب‬ ‫كند شدن و افزايش سرمايه‌گذاري‌هايي مي‌گردد كه از محل ريالي تامين مي‌گردد‪.‬‬ ‫از اين رو‪ ،‬سياست‌هاي تشــويقي در ارز نيمايي جهت حمايت از توسعه و افزايش‬ ‫سرمايه‌گذاري‌ها ضروري است‪ .‬در اين ميان‪ ،‬روندهاي تاريخي نشان داده است كه‬ ‫تثبيت نمودن قيمت ارز‪ ،‬معموال سياستي گذرا و موقتي در اقتصاد ايران و براي‌گذار‬ ‫از شرايط خاص بوده اســت‪ ،‬لذا به نظر نمي‌رسد كه در دوره بلندمدت اجرايي باشد‪.‬‬ ‫از اين رو‪ ،‬نگاه بازارهاي مالي و بازار ســرمايه به ارزش ريالي شركت‌ها براساس دالر‬ ‫آزاد در سال‌هاي آتي محاســبه مي‌گردد و به نظر مي‌رسد كه در‬ ‫ميان مدت اين موضوع نيز محقق مي‌يابد و پتروشيمي‌ها قادر‬ ‫خواهند بود تا صادرات خود را براساس نرخ بازار عرضه‬ ‫نمايند‪.‬‬
‫‪20‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫تحلیل‬ ‫سرمايه‌گذاري درخط فاصله‬ ‫سود‌آوري بيمه‌ها‬ ‫رويكرد سرمايه‌گذاري شــركت هاي بيمه اي با توجه به‬ ‫منابعدريافتيازمحلحقبيمههاچگونهاست؟‬ ‫ســاز و كار صنعت بيمه به اين صورت است كه در يك بازار رقابتي‬ ‫ســخت با دريافت حق بيمــه از فرد با نرخ (فوق‌العــاده رقابتي كه در‬ ‫حق مشــتري اجحاف نشــود)‪ ،‬كاركرده و تقريبا معادل حق بيمه را‬ ‫به مشــتري‪ ،‬كارگزار و هزينه هاي ثابت شــركت پرداخت مي كند‪.‬‬ ‫بنابراين ســود شــركتهاي بيمــه اي از فاصله دريافت حــق بيمه تا‬ ‫پرداخت خسارت به دســت مي آيد‪ .‬اين فاصله بايد به كار گرفته شود‬ ‫تا رســوب منابع ايجاد شود‪ .‬اين منابع كوتاه‌مدت است؛ تقريبا بيش از‬ ‫‪90‬درصد قراردادهاي شــركت هاي بيمه يكساله است‪ .‬با اين توضيح‬ ‫كــه اگر ابتدا قرارداد حق بيمه دريافت شــود و در پايــان قرارداد هم‬ ‫خسارت را پرداخت كنيم حداكثر فرصت براي سرمايه‌گذاري يكساله‬ ‫اســت‪ .‬به همين دليل است كه رويكرد شــركت هاي سرمايه‌گذاري‬ ‫بيمه بجز در بيمه هاي اندوخته دار‪ ،‬خيلي بلندمدت نيســت و بحت‬ ‫نقد‌شــوندگي در بحث ســرمايه‌گذاري شــركت هاي بيمه از درجه‬ ‫اهميت بســيار بااليي برخوردار اســت زيرا اين منابع براي پرداخت‬ ‫خســارت‌هاي احتمالي به عنوان پشتوانه محســوب مي شوند لذا هر‬ ‫لحظه بايد توان پرداخت خسارت ها را داشته باشيم‪ .‬بررسي ها نشان‬ ‫مي دهد ســرمايه‌گذاري هاي شــركتهاي بيمــه از دو بخش حقوق‬ ‫صاحبان ســهام (سرمايه ســهامدار) و ذخاير فني تامين مي شود كه‬ ‫سهم ذخائر فني بســيار بيشتر از حقوق صاحبان سهام است‪ .‬بنابراين‬ ‫با توجه به اينكه اين منابع به قيمت پذيرش ريسك توسط شركتهاي‬ ‫بيمه تامين گرديد امكان ريســك بااليــي روي آن وجود ندارد‪ .‬پس‬ ‫مختصات سرمايه‌گذاري شركت بيمه شــامل عمدتاً كوتاه‌مدت نقد‬ ‫شونده و كم ريسك مي باشد‪.‬‬ ‫آقاي داورپناه تا چه ميزان آيين‌نامه هاي موجود در صنعت‬ ‫بيمه به تحقق بازدهي مناسب در سرمايه‌گذاري ها كمك كرده‬ ‫است؟‬ ‫در حــال حاضــر آيين‌نامــه جديــدي كــه در حال تهيه اســت‬ ‫در خمير مايــه آن همــان مباحث گفته شــده اســت‪ ،‬در آيين‌نامه‬ ‫ســرمايه‌گذاري موجود محدويت هايي تعريف شــده اســت از قبيل‬ ‫اينكه جهت‌گيري نســبت به شركت هاي غير‌بورســي كمتر بوده و در‬ ‫فرمتهاي پرريسك وارد نمي شوند‪ .‬چرا كه منابع يكبار از فيلتر ريسك‬ ‫رد شده و دوباره نمي توان ريسك عجيبي روي آن انجام داد‪ .‬با مشاهده‬ ‫صورت‌هاي مالي شــركت هاي بيمه خارجي متوجه مي شــويم آنها‬ ‫اكثرا در ســرمايه‌گذاريهاي ‪ Fix‬با يك سود مشخص‪ ،‬ريسك پايين و‬ ‫تضمين شده‪ ،‬سرمايه‌گذاري كرده اند‪ .‬غالب سرمايه‌گذاري ها بايد از دو‬ ‫ويژگي نقد شوندگي باال و ريســك پايين برخوردار باشند‪ .‬مصداق اين‬ ‫دو عامل در ايران ســپرده بانكي و اوراق مشاركت است‪ .‬به همين دليل‬ ‫در آيين‌نامه سرمايه‌گذاري شماره ‪ 60‬و مورد جديد كه در دست تدوين‬ ‫است در بحث ســپرده هاي بانكي و اوراق مشاركت هيچ سقفي تعيين‬ ‫نشده است‪ .‬البته براي مديريت بهتر شركتها فرصت هاي ديگري شامل‬ ‫ورود به بورس‪ ،‬شركت هاي غير‌بورسي‪ ،‬مشاركتها و وام به كاركنان نيز‬ ‫تعيين شده است‪.‬‬ ‫بر اين اساس شركت هاي بيمه از سرمايه‌گذاري در بورس‬ ‫به عنوان عمليات انتحاري ياد مي كنند و از انجام آن خودداري‬ ‫ميكنند؟‬ ‫بله‪ ،‬چون شــركت هاي بيمه اي زير ذره بين بــورس‪ ،‬بيمه مركزي و‬ ‫حاكميت بودند و شاكله كلي آنها دولتي است‪ .‬در واقع هنوز اين شركت‌ها‬ ‫به معناي واقعي خصوصي نشده اند و با مشــاهده گذشته شركت هاي‬ ‫سرمايه‌گذاريبيمهبحثانتقاديوجوددارد‪.‬‬ ‫از منظر شــما به عنوان يكي از مديران شركت بيمه اي‪،‬‬ ‫چه فعاليت هايي‪ ،‬شركت هاي حاضر در اين صنعت را به افزايش‬ ‫فروشهدايتميكند؟‬ ‫رويكــرد اشــتباهي كــه در صنعت بيمــه از گذشــته تاكنون‬ ‫وجود داشــته‪ ،‬بحث فروش و سهم از بازار اســت‪ .‬اكثر شركتها به‬ ‫افزايش تيراژ و رشــد ســهم بازار فكر مي كنند‪ ،‬اين در حاليســت‬ ‫كه اهداف اســتراتژي همه شــركتهاي بيمه ســودآوري اســت‬ ‫ليكن به اين مقوله توجه كمتري مي شــود و ســه ســال نيز سود‬ ‫مشــاركت نمايندگان محاســبه و پرداخت شــده است‪ .‬يك عامل‬ ‫مهــم در اين مبحــث موضــوع مــدل قراردادهــاي نمايندگان‬ ‫بيمه اســت‪ .‬بــه نظــرم تابع هــدف نماينــدگان صنعــت بيمه‬ ‫(افزايش پرتفويي) با تابع هدف شــركتهاي بيمه (افزايش ســود)‬ ‫همخواني نداشــته و نيازمند اصالح مي باشد‪ .‬يكي از ظرفيت‌هاي‬ ‫قانونــي آيين‌نامه هاي صنعت بيمه پرداخت ســود مشــاركت به‬ ‫نمايندگان جهت هم راســتا نمودن اهداف دو طرف مي باشــد‪ .‬در‬ ‫سال هاي اخير در شركت بيمه دي اين تفكر شكل گرفته است كه‬ ‫هر فعاليتي در بنگاه هاي اقتصادي بايد منجر به ســود شــود و سه‬ ‫سال نيز ســود مشاركت نمايندگان محاسبه و پرداخت شده است‪.‬‬ ‫اساس سود‌آوري شركت هاي بيمه اي به عنوان يك بنگاه خدمات مالي نه تنها در ايران بلكه در‬ ‫كل دنيا‪ ،‬سرمايه‌گذاري است‪ .‬برخالف تصورات عامه مردم‪ ،‬شركت هاي بيمه از حق بيمه منهاي‬ ‫خسارت‪ ،‬سود نمي كنند‪ ،‬بلكه آنچه كه آنها را به سود مي رساند فاصله دريافت حق بيمه تا‬ ‫پرداخت خسارت است‪ .‬اما اينكه شركت هاي بيمه اي منابع حاصله از اين گپ صدور حق بيمه تا‬ ‫خسارت را صرف چه امور سرمايه‌گذاري مي كنند و عمدتا تمايل آنها به سرمايه‌گذاري در كداميك‬ ‫از بازارهاي مالي است موضوعي است كه در گفت‌وگو با اسماعيل داورپناه معاون اقتصادي و منابع‬ ‫انساني شركت بيمه دي به بررسي آن پرداختيم‪ .‬همچنين افزايش نرخ ارز و تاثير آن بر صنعت‬ ‫بيمه نيز از ديگر موضوعاتي بود كه در اين مصاحبه مورد اشاره قرار گرفت‪ .‬مشروح اين گفت‌وگو در‬ ‫ذيل آمده است‪:‬‬ ‫اما در بيمه دي‪ ،‬بيمه نامه هاي شخص ثالث و درمان سهم‬ ‫ويژه اي از پورتفور را به خود اختصاص داده است‪.‬‬ ‫رشــد ما در ســال‪ 95‬و ‪ 96‬به دليل حق بيمه ثالث ايران خودرو بوده‬ ‫است‪ .‬يعني با بيمه خودروهاي صفر كيلومتر رويكرد سودآوري را دنبال‬ ‫كرده ايم‪ .‬خودروهاي صفر كيلومتر ريســك مناسبي است كه در صورت‬ ‫مديريت صحيح مي تواند سود مناسبي هم داشته باشد‪ .‬اكثر شركت‌هاي‬ ‫بيمه اي بــراي ارزيابي عملكــرد از حق بيمه‪ ،‬منهــاي كارمزد وهزينه‬ ‫وخسارت و محاســبه مانده عمليات استفاده مي كنند‪ ،‬درحالي‌كه تهيه‬ ‫صورت هاي مالي مطابق استاندارد ‪ 28‬آيين‌نامه ‪ 58‬مصوب شوراي عالي‬ ‫بيمه بخش تاثيرگذاري از صورت هاي مالي بر اســاس محاسبه برخي از‬ ‫ذخاير است كه اگر آنها را اعمال نكنيم نتايج غلط و گمراه‌كننده را به همراه‬ ‫داشته و نمي تواند مالك تصميم درستي باشد‪ .‬در بيمه دي درحال‌حاضر‬ ‫با تالش شــبانه‌روزي تيم اقتصادي و مالي‪ ،‬صورتهاي مالي بر اين اساس‬ ‫براي كليه شــعب و واحدهاي فني اســتخراج و در مقاطع سه ماهه ارائه‬ ‫مي‌گردد‪ .‬از زمان تهيه اين گزارشات رويكرد سازمان از رويكرد كل صنعت‬ ‫به ميزان زيادي تغيير نموده اســت‪ .‬در اين ميان بايد رسوب حق بيمه و‬ ‫منابع نقد را ايجاد كنيم‪ ،‬در دوران ركود اقتصادي طي چند سال اخير در‬ ‫صورت هاي مالي كل صنعت بيمه‪ ،‬اين فاصله كم شده است‪ .‬يعني حق‬ ‫بيمه قسطي شــده و ديرتر وصول مي شود و خسارت ها به صورت نقدي‬ ‫پرداخت شده و فاصله كم و در نتيجه كاركرد بخش فني ضعيف مي شود‪ .‬از‬ ‫طرفي به دليل اينكه تعداد شركت هاي بيمه بيش از ظرفيت اقتصاد صادر‬ ‫شده‪ ،‬رقابت بين شركت هاي بيمه افزايش‌يافته است‪.‬‬ ‫آقاي داورپناه اما آيا اين رقابت در صنعت موثر نيســت و‬ ‫منجربهافزايشكيفيتنميشود؟‬ ‫رقابت باعث شــده در خود فعل بيمه گري‪ ،‬نرخ ها رقابتي شــد‪ .‬البته‬ ‫كاركرد بيمه همين بوده اســت‪ .‬اما ســودآوري از محل فعاليت بيمه اي‬ ‫كاهش‌يافته وقتي منجر به زيان هم مي شود قاعدتا شركت هاي بيمه‌اي‪،‬‬ ‫درسمتچپترازنامهشانيعنيبدهيبهدنبالخريدزمانبيشترهستند‬ ‫و اين نكته بيانگر آن اســت كه رقابت بيشتر از اين حد ممكن است باعث‬ ‫كاهش كيفيت خدمات در فضاي بيمه شــود‪ .‬از طرفي منابع تعدادي از‬ ‫شركتها به دليل دامپينگ و زيان چند سال اخير و همچنين كاهش فاصله‬ ‫زماني و رســوب نقدينگي تحليل رفته است‪ .‬از طرفي در ‪ 3-2‬سال اخير‬ ‫فرصت هاي ســرمايه‌گذاري محدود بوده و در مجموع فضاي كسب‌وكار‬ ‫صنعت مثل تمام صنايع و اقتصاد با ركود مواجه بوده اســت كه البته در‬ ‫صنعت بيمه اين ركود زودتر از صنايع ديگر بروز مي كند‪.‬‬ ‫اما در اين صنعت‪ ،‬رشته هاي بسياري براي بيمه‌گري وجود‬ ‫دارد كه مي تواند مورد فعاليت قرار گيرد؟‬ ‫اوال به جز بيمه ثالث‪ ،‬ديگر رشته هاي بيمه اي اختياري بوده و با زندگي‬ ‫مردم عجين نشــده اند‪ .‬براي فراگيري صنعت بيمه نياز به فعاليت هاي‬ ‫بيشتري در زمينه فرهنگ‌سازي است‪ .‬آفت ديگر در صنعت بيمه‪ ،‬موضوع‬ ‫سرمايه‌گذاري اســت‪ .‬دانش مالي و سرمايه‌گذاري در چند سال اخير در‬ ‫دنيا رشد خوبي كرده است‪ .‬يكي از دو ركن هر شركت بيمه سرمايه‌گذاري‬ ‫است اما شــركت هاي بيمه اي براي اين ركن تداركات و زير ساخت الزم‬ ‫را مهيا نكرده اند‪.‬‬ ‫شركت بيمه بايد يك بال ســرمايه‌گذاري داشته باشد كه به بهترين‬ ‫شكل ممكن اداره شــود‪ .‬در بيمه دي شركتي تحت عنوان دستاورد دي‬ ‫با ســرمايه يك ميليارد توماني وجود داشت‪ .‬اين شركت تقويت و به بال‬ ‫اقتصادي و فكري در حوزه سرمايه‌گذاري تبديل شد بخش زيادي از منابع‬ ‫به اين طرح اختصاص داده شد‪ ،‬اما در همان ابتدا با آيين‌نامه ‪ 60‬به مشكل‬ ‫برخورديم كه يك شركت غير‌بورسي نمي تواند اين مقدار هزينه كند؛ اما‬ ‫سرانجام اين شركت فعاليت خود را آغاز كرد كه در ادامه فعاليت ها‪ ،‬رشد‬ ‫شركت در فضاي سرمايه‌گذاري هاي انجام شده‪ ،‬محسوس است‪.‬‬ ‫اما عمال صنعت بيمه تمايل چنداني براي زير ســاخت در‬ ‫حوزهسرمايه‌گذاريندارد‪.‬‬ ‫بله‪ .‬صنعت بيمه در حوزه ســرمايه‌گذاري فقير است و بايد تمهيدات‬ ‫ويژه اي در دستور كار خود داشته باشد‪ .‬حوزه سرمايه‌گذاري شركت‌هاي‬ ‫بيمــه از دو جهت مورد تهديــد قرار گرفتــه اســت ‪ .‬اول اينكه منابع‬ ‫ســرمايه‌گذاري تا حدودي تحليل رفته و دومي بازدهي كسب شده در‬ ‫حوزه سرمايه‌گذاري صنعت بيمه مطلوب نيست كه بسيار بيشتر از اين‬ ‫پتانسيل رشد و ارتقاء دارد‪.‬‬ ‫در اين ميان يكي از منابع مناســبي كه مــي تواند در‬ ‫ســرمايه‌گذاري شــركت هاي بيمه اي مورد توجه قرار گيرد‪،‬‬ ‫بيمه‌هايعمروزندگيهستند؟‬ ‫بيمه هــاي عمــر يــك ســاز و كار مشــخصي دارنــد ‪ .‬بخش‬ ‫پس‌انــدازي آن كاركــردي مانند ســپرده هــاي بانكــي دارد‪ .‬بايد‬ ‫ايــن منابــع را در محلي ســرمايه‌گذاري كــرد‪ ،‬با رســيدن اصل و‬ ‫فرع مبلــغ به مقدار مشــخص‪ ،‬حتــي مي تــوان رقم مــازاد را به‬ ‫بيمه‌گذار در قالب ســود مشــاركت عودت نمايد‪ .‬شركت هاي بيمه‬ ‫جهت ايجاد توسعه در استراتژي بلندمدت‪ ،‬بيمه هاي عمر را در دستور‬ ‫یادداشت‬ ‫چرايي اجتناب از اعطاي ريسك به بيمه‬ ‫غالمعلي ثبات‬ ‫مشاور بيمه مركزي‬ ‫از آنجاكه رابطه تنگاتنگي ميان شرايط اقتصادي پايدار و رشد و بلوغ‬ ‫صنعت بيمه در جوامع مختلف برقرار اســت‪ ،‬اگر خواهان پيشبرد اهداف‬ ‫صنعت بيمه و ارائه محصوالت متنوع اين صنعت هســتيم بايد نگاهي به‬ ‫زيرســاخت‌هاي اقتصادي و اجتماعي داشته باشيم‪ .‬در اين بين با مطالعه‬ ‫گذرا بر سهم حق بيمه در سبد خانوار كشــورهاي پيشرفته به اين نكته‬ ‫مهم مي‌رسيم كه نرخ رشد اقتصادي پايدار ســبب ايجاد فضاي امن در‬ ‫محيط زندگي و كسب كار مي‌شود كه همين امر سبب افزايش آينده نگري‬ ‫و دور‌انديشي مي‌شود‪ .‬از سوي ديگر همچنين در اين كشورها دولت سعي‬ ‫مي‌كند هزينه‌هاي مرتبــط با بحران‌ها و حتي بالياي طبيعي را بطور كامل‬ ‫به صنعت بيمه واگذار كند‪ .‬همانطور كه مي‌بينيم با وقوع طوفان يا ســيل‬ ‫اين شركت‌هاي بيمه‌اي هستند كه متحمل خســارت مي‌شوند و دولت‬ ‫پاسخگو و مسئول نيست‪ .‬اما متاسفانه در ايران در بخش حق بيمه سرانه‬ ‫از ساير كشورهاي پيشرو عقب هستيم‪ .‬و به نظر مي‌رسد مهم‌ترين دليل‬ ‫آن باشد كه مردم كشور ما طبيعتا افراد آينده نگر و دورانديش نيستند لذا‬ ‫فرهنگ بيمه به راحتي نمي‌تواند در اليه‌هاي اجتماعي نفوذ كند‪ .‬چراكه‬ ‫زماني افراد به بيمه اعتقاد پيدا مي‌كنند كه درباره آينده تصوير روشــني‬ ‫داشته باشــند و بلندمدت فكر كنند‪ .‬اما تا زماني كه شرايط كلي اجتماع‬ ‫در حال دگرگوني و تغييرات شگرف باشد‪ ،‬بيمه هم جزء مصارف حاشيه‌اي‬ ‫محسوب مي‌شود‪ .‬همچنين در زمان نوسانات اقتصادي‪ ،‬اولين كااليي كه‬ ‫از سبد خانوار و شركت‌ها حذف خواهد شد‪ ،‬حق بيمه است و اين موضوع‬ ‫نشان‌دهنده سيطره عدم آينده نگري بر فضاي كلي اجتماع است‪.‬‬ ‫از ســوي ديگر از آنجاكه بيمه يك صنعت متشكل از بنگاه‌هاي متعدد‬ ‫با توليد محصوالت همگن اســت نمي‌توان انتظار داشت با تصميم‌گيري‬ ‫دولت دستخوش تغييرات شود‪ .‬در صورتيكه اعضاي اين صنعت بايد براي‬ ‫اعمال تغييرات در آن تصميم بگيرند‪ .‬دولت تنها نقشي كه مي‌تواند در اين‬ ‫صنعت بازي كند‪ ،‬ايجاد فضاي كسب‌وكار مناسب و وضع مقررات نظارتي‬ ‫فراگير در اين حوزه است‪ .‬از اين رو نبايد منتظر اعمال تغييرات در صنعت‬ ‫بيمه از سوي نهاد حاكميتي باشيم‪.‬‬
‫تحلیل‬ ‫‪21‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫طرح شما براي پيشــرفت و پايداري شركت هاي بيمه‬ ‫چيست؟‬ ‫به نظر سرعت تاسيس شركتهاي بيمه در چند سال اخير بسيار بيشتر‬ ‫از ظرفيت اقتصاد و رشد آن بوده است‪،‬؛ بسياري از شركتهاي بيمه داراي‬ ‫سهم كمتر از ‪5‬درصد هستند‪ ،‬يك شركت بيمه قوي نيز به زير ساختهاي‬ ‫مدرن‪ ،‬اتاق فكر‪ ،‬ساختار مناسب و بحث هاي اين چنيني نياز دارد‪ ،‬قطعاً‬ ‫هزينههايادارهكردنشركتهايكوچكبيمهاي(هزينههايثابت)باعث‬ ‫مي شود هر چقدر بيمه نامه هاي صادره جذاب و كم ريسك باشد‪ ،‬نتيجه‬ ‫نهايي براي سهامداران دلچسب نباشد‪ ،‬راهكار بنده ادغام شركتهاي بيمه‬ ‫اي و تشكيل چند شركت قوي خصوصي و كار جدي در زمينه هاي گفته‬ ‫شده جهت توسعه بخشــهاي عقب افتاده در شركتهاي بيمه مي باشد‪.‬‬ ‫حوزه هاي مثل بيمه هاي عمر‪ ،‬سرمايه‌گذاري و فن‌آوري اطالعات و نهايتاً‬ ‫تربيتنيرويانساني‪.‬‬ ‫رسيدن به اين سهم نيازمند تربيت نيروي انساني است‪،‬‬ ‫آيا صنعت بيمه در اين حوزه اقدامات خاصي انجام داده است؟‬ ‫صنعــت بيمــه در حــدود‪ 10‬ســال پيش بــا ايجاد شــركت هاي‬ ‫خصوصــي از دل شــركتهاي دولتــي گســترش يكبــاره يافــت‪،‬‬ ‫شــركتهــايخصوصــيبيمه دربــدو امــرنيــز ازهمــاننيروهاي‬ ‫قديمــي دولتــي اســتفاده كردنــد‪ .‬به‌طوري‌كــه صنعــت بيمــه از‬ ‫برنامههايآموزشيقويدركشوربرخوردارنبودهونيست‪.‬شركتهايبيمه‬ ‫ايازفقرنيرويانسانيمتخصصرنجميبرند‪.‬بايدرويكردمتمايزيبرايمسائل‬ ‫صنعتبيمهازجملهنيرويانسانيشكلبگيرد‪.‬شركتهايبيمهايخصوصي‬ ‫كهدراينرابطهزمانوانرژيالزمرامصروفنمايند‪.‬‬ ‫كار خود دارند و حتي بيمه مركزي هم در اكثر ســيمنارها توصيه به‬ ‫افزايش ســهم بيمه هاي عمر مي نمايد‪ .‬خصوصا در كشــورهايي كه‬ ‫تورم آن كم است‪.‬‬ ‫افزايش نرخ تورم و دالر تا چه ميــزان بر بيمه هاي عمر‬ ‫تاثير‌گذاراست؟‬ ‫افزايــش بي‌رويه نرخ دالر و تورم به اين رشــته بيمــه اي ضربه وارد‬ ‫مي‌كند‪ ،‬اصوالً در زمان تورم اقبال به دارايي هاي فيزيكي براي مصونيت از‬ ‫تورم بيشتر مي شود‪ .‬درحال‌حاضر سپرده هاي بانكي كه در گذشته جزء‬ ‫سرمايه‌گذاري هاي بدون ريســك بود نسبت به قبل‪ ،‬از امنيت مناسبي‬ ‫برخوردار نيست و اين موضوع مي تواند فرصت مناسبي براي رشد و توسعه‬ ‫بيمه هاي عمر باشــد‪‌12 .‬درصد از سبد بيمه هاي كشور بيمه هاي عمر‬ ‫است كه نسبت به سال‌ها گذشته كه تك رقمي بوده‪ ،‬افزايش داشته است‬ ‫كه رشــد آن نسبت به ساير حوزه هاي بيمه بيشتر بوده و در حال افزايش‬ ‫است‪ .‬اما نگراني موجود‪ ،‬رقمي است كه وارد شركت هاي بيمه مي شود‪.‬‬ ‫براي خنثي كردن اثر تورم و كاهش آثار منفي آن تنها راه كار اين است كه‬ ‫به ميزان تورم بازدهي الزم براي بيمه هاي عمر كسب نمائيم‪.‬‬ ‫آيا مشخص شده اين ميزان نقدينگي در كجا ورود كرده و‬ ‫سرمايه‌گذاريميشود؟‬ ‫چند ســالي اســت كه بيمه مركزي تاكيد دارد كه منابع بيمه عمر از‬ ‫ساير موارد جدا شــود‪ .‬حتي اين پيشنهاد داده شده است كه شركت هاي‬ ‫بيمه براي بيمه عمر شــركت جداگانه تاســيس نمايند‪ .‬البته اين راهكار‬ ‫هنوز نپخته اســت اما اين فرهنگ در شــركت هاي بيمه عمر تخصصي‬ ‫در حال ترويج اســت‪ .‬اما طرح جداســازي بيمه ثالــث و بيمه عمر براي‬ ‫مشــتريان مشــكالتي را پيش مي آورد‪ .‬در بيمه دي ايــن موضوع را در‬ ‫شركت سرمايه‌گذاري دستآورد دي (شركت ســرمايه‌گذاري تخصصي‬ ‫بيمــه دي) بررســي نموديم در نهايت طــرح صندوق ســرمايه‌گذاري‬ ‫بيمه‌هاي عمر دي شــكل گرفت‪ ،‬به واســطه اين صندوق راهكاري براي‬ ‫اجراي آن ترسيم شــد‪ .‬با پذيره‌نويســي اين صندوق‪ ،‬كل طرح و منابع‬ ‫بيمه هاي عمــر در قالب يونيت هــاي صندوق و با شــفافيت باال در آن‬ ‫سرمايه‌گذاري مي شود كه در اميد نامه اين صندوق تمامي محدوديتها و‬ ‫رويكردهاي سرمايه‌گذاري مشخص گرديده است‪ ،‬يونيت هاي خريداري‬ ‫شــده به ارزش جاري به صورت روزانه به بيمه‌گــذار نمايش داده خواهد‬ ‫شــد‪ .‬كســاني كه بيمه عمر دي را خريداري كرده اند بــه راحتي متوجه‬ ‫مي شــوند چقدر از ســرمايه شــان نزد چه بانكي و چه ميــزان در حال‬ ‫ســرمايه‌گذاري در ساير بخشها اســت و قادر خواهند بود روزانه وضعيت‬ ‫ســرمايه‌گذاري خود را بررســي كنند‪ .‬دومين بحث‪ ،‬زيرساخت آي تي‬ ‫بيمه هاي عمر اســت‪ .‬بيمه هاي عمر‪ ،‬سرمايه‌گذاري بلندمدت محسوب‬ ‫مي شوند‪ .‬چنين طرحي داراي محاســبه هاي اكچوئري پيچيده است و‬ ‫بايد به طور ساالنه ميزان سود و ســرمايه مشتري را اطالع‌رساني كرده و‬ ‫ميزان سود مشاركت در منافع مي بايست شفاف شود‪ ،‬درحال‌حاضر بحث‬ ‫شفافيت و زير ســاخت در صنعت بيمه قوي نيست و توقع و انتظار مردم‬ ‫با وجود اســتارت تاپ ها افزايش‌يافته اســت‪ .‬به نظر مي رسد با رويكرد و‬ ‫گذشته نمي توان انتظارات مشتريان را برآورده نمود‪ ،‬بازار بيمه هاي عمر‬ ‫به شدت نياز به تنوع و زير ساخت و بستر نرم‌افزاري دارد‪ ،‬نمي توان خريد‬ ‫يك محصول خــاص و يك طرح بيمه عمر را به مــردم تكليف كرد طرح‬ ‫توســعه اي در بيمه دي در اين زمينه با حضور شركتهاي معتبر در زمينه‬ ‫فن‌آوري در حال اجرا است كه در طرح ارايه شده بالغ بر ‪ 20‬نوع بيمه نامه‬ ‫قابليــت طراحي دارد كه درحال‌حاضر ‪ 2‬يا ‪ 3‬طرح آن به مشــتريان ارايه‬ ‫مي شــود‪ .‬اواخر امسال يا ابتداي ســال بعد اين طرح كامال به شكوفايي‬ ‫خواهد رسيد‪.‬‬ ‫بيمه دي چند شــعبه دارد؟ و در طرح مزبور چه هدفي را‬ ‫دنبالميكنيد؟‬ ‫تنوع محصول براساس نياز مشتري و شفافيت عملكرد در گذشته و‬ ‫حال دو مورد حائز اهميت در بيمه دي است‪ .‬عملكرد گذشته تعدادي‬ ‫از شــركت هاي بيمه مردم را نگران كرده بود كه با وجوهي كه قرار بود‬ ‫ســرمايه‌گذاري نمايند وارد بازار امالك و مســتغالت شده و به بحث‬ ‫نقد‌شوندگي دقت الزم نشده بود‪ ،‬بيمه دي در حال حاظر حدود ‪600‬‬ ‫نماينده و ‪ 46‬شعبه داشته كه به نســبت كل نمايندگان صنعت بيمه‬ ‫بالغ بر ‪ 33‬هزار نماينده‪ ،‬عدد چشميگيري نيامده‪ ،‬ليكن در استراتژي‬ ‫كالن شركت موضوع مشــاركت هاي كسب‌وكاري با شركاء تجاري و‬ ‫استفاده از زير ساختهاي فن‌آوري مورد تاكيد قرار گرفته است‪.‬‬ ‫با توجه به مشكالت موجود در صندوق هاي بازنشستگي‪،‬‬ ‫بيمه هاي عمر مي تواند جايگزين مناسبي براي اين صندوق ها‬ ‫باشد؟‬ ‫مشــكل صندوق هاي بازنشستگي در كشــور با توجه به افزايش‬ ‫ســن ايرانيان و كاهش ورودي اين صندوقها نگراني مربوط به همه ي‬ ‫ماست‪ .‬نمي دانيم كه بعد از ‪ 30‬سال صندوق هاي بازنشستگي به تعهد‬ ‫خود عمل ميكنند يا خير‪ .‬اگر بيمه هاي عمر در چنين شرايطي خوب‬ ‫عمل كنند مي‌توانند اين نگراني را تا حــدودي مرتفع نمايند‪ .‬ممكن‬ ‫اســت در صندوق هاي بازنشستگي مختلفي عضو باشــيم‪ ،‬اما بيمه‬ ‫هاي عمر از مدل هاي شفاف مي تواند نگراني هايمان را كاهش دهد‪.‬‬ ‫آيا رويكرد ديگــري در بيمه دي وجود دارد كه قابل بحث‬ ‫باشد؟‬ ‫بررسي هاي كارشناســي در صنعت بيمه حاكي از كم بودن سهم‬ ‫بيمه هاي عمر در مقايســه با بيمه هاي غير‌عمر مي باشــد‪ .‬دو مدل‬ ‫فروش را مي توان براي صنعت بيمه متصور شــد‪ .‬فروش هاي عمده و‬ ‫گروهي در مناقصه ها و بيمه هاي دولتي و شركت هاي بزرگ كه تعداد‬ ‫آن در كشور مشخص اســت‪ .‬فروش به اين روش دو معضل دارد‪ .‬اول‬ ‫اينكه به راحتي بين شــركت هاي بيمه منتقل مي شوند و ماندگاري‬ ‫ندارد‪ .‬به سختي كســب شده و به راحتي از شــركت خارج مي شود‪.‬‬ ‫اكثرا چــون به صورت رقابتي بــوده از نرخ هاي جذاب و ســودآوري‬ ‫برخوردار نيستند‪ .‬از طرفي بازاري به نام خرده فروشي داريم كه توسعه‬ ‫اي نداشته است چون اكثر شركت هاي بيمه در فكر شركت‌هاي كالن‬ ‫بوده اند‪.‬‬ ‫به موجب اســتراتژي هاي ترسيم شده درشركت بيمه دي‪ ،‬برنامه‬ ‫شــركت ورود به بازار خرده فروشي اســت‪ .‬خرده فروشي از زحمات‬ ‫زيادي برخوردار است؛ نوسان كمتر و زحمت بيشتر‪ ،‬اما سود بيشتري‬ ‫دارد‪ .‬قابــل برنامه‌ريزي بوده و مي تواند با يك روند مشــخص و قابل‬ ‫پيش‌بيني رشــد نمايد‪ .‬منابع نقد شــونده تر‪ ،‬از رســوب و نقدينگي‬ ‫باال و سود‌آوري بيشتري برخوردار اســت‪ .‬براي اين مهم چنانچه زير‬ ‫ســاختهاي خوبي در حوزه فن‌آوري تجهيز شود مي تواند مشتريان را‬ ‫به خريد بيمه نامه هاي غير‌حضوري و تحت وب ترغيب نموده و باعث‬ ‫توسعه بازار بيمه شود‪.‬‬ ‫در ارايه خدمات بيمه اي به صورت الكترونيكي تا چه اندازه‬ ‫موفقبودهايد؟‬ ‫جزء شركتهاي پيشرو درحذف كارت شخص ثالث بوده ايم‪ .‬البته به‬ ‫حذف اين كارت انتقاد هايي نيز وارد شده است كه چاره اي جز اين نيست‬ ‫و جامعه بايد به اين سمت حركت كند‪ ،‬هرچند كه ممكن است بر فروش ما‬ ‫در كوتاه‌مدت تأثيرهم بگذارد‪ .‬در زمينه تجارت الكترونيك برنامه‪ ،‬ساختار‬ ‫مشخص داشته و در اين خصوص سخت در حال تالش هستيم‪ .‬صنعت‬ ‫بيمه در اين زمينه كار جدي و زير ساختي نكرده و جامع به شدت به دنبال‬ ‫اينتسهيلميباشد‪.‬‬ ‫و باز هم باز مي گرديم به ارز‪ ،‬آيا نوسانات نرخ ارز تهديدي‬ ‫برايشركتهايبيمهمحسوبخواهدشد؟‬ ‫تأثير نرخ ارز در صنعت بيمه را مي توان از دو منظر بررســي كرد‪ .‬نخست‬ ‫اينكــه زماني نرخ ارز افزايش مي يابد‪ ،‬عمــا ارزش پول ملي كاهش‌يافته و‬ ‫دارايي هاي فيزيكي و ارزش جايگزيني ســرمايه اي رشد مي كند‪ .‬در ماده‬ ‫‪ 10‬قانون بيمه ذكر شده است كه هر دارايي بايد به ارزش واقعي بيمه شود كه‬ ‫در موقع پرداخت خسارت قيمت واقعي آن پرداخت شود‪ .‬اتفاقي كه مي‌افتد‬ ‫سطح تورم اثر مستقيم بر حق بيمه داشــته زيرا اثر مستقيم بر روي ارزش‬ ‫دارايي‌ها دارد و نرخ بيمه نامه ها از روي ارزش سطح بيمه ها محاسبه مي‌شود‪.‬‬ ‫زماني كه اين ارزش افزايش مي يابد‪ ،‬تقريبا به تناسب يك بازه ‪6‬ماهه اثر آن‬ ‫را مشــاهده خواهيم كرد‪ .‬در ادامه اگر دارايي گران‌تري را بيمه كنيم قاعدتا‬ ‫بايد خسارت بيشتري را متحمل شويم‪ .‬ولي سهم هزينه هاي ثابت شركت‬ ‫هاي بيمه كه نگران آن هستيم‪ ،‬تضعيف شــده و نهايتاً همه به نفع صنعت‬ ‫بيمه مي‌شود‪ .‬ريسك دوم؛ در صدور بيمه نامه هايي كه مورد بيمه نامه ارزي‬ ‫است‪ ،‬شركتهاي بيمه به دليل عدم ثبات در اين بازار و عدم وجود ابزارهاي هج‬ ‫و مهندسي مالي‪ ،‬نوسانات نرخ ارز مورد پوشش بيمه نمي باشد‪ .‬از منظر ديگر‬ ‫برخي از ريسكهاي جامعه عم ً‬ ‫ال توسط شركتهاي بيمه پوشش داده نمي شود‬ ‫( نوسان نرخ ارز) و شركتهاي بيمه‌گر به دنبال پوشش ريسك هستند از اين‬ ‫بازار به داليــل عدم ثبات و نبود ابزارهاي الزم هج فاندها و‪ ...‬فرار مي كنند به‬ ‫نظرم اين يك بازار خوب ديگر است كه بايد براي آن برنامه‌ريزي شود‪.‬‬ ‫در زمينه پيوندبازارسرمايه و صنعت بيمه چهنظري داريد؟‬ ‫در تمام دنيا بازارهاي مالي رابطه تگاتنگي با هم دارند‪ ،‬متاســفانه به دليل‬ ‫رويكرد ســنتي مديران ارشد اين صنعت كه البته با حضور جوان ترها در حال‬ ‫ترميم مي باشد‪ ،‬رابطه صنعت بيمه با بازار ســرمايه در حد خريد سهام هاي‬ ‫بورســي آن هم در حجم ناچيز محدود شده است‪ .‬بازار ســرمايه بسياري از‬ ‫معضالت صنعت بيمه را مي تواند بر طرف نمايد و صنعت بيمه نيز در تعميق و‬ ‫تنوع ابزارهاي بازار سرمايه مي تواند نقش بسزايي داشته باشد‪ .‬به عنوان نمونه‬ ‫اوراقبهادار‌سازيريسكهايبيمهاييكابزاربسيارخوببرايانتقالريسكهاي‬ ‫بزرگ بيمه اي از شــركتهاي بيمه به اشخاص حقيقي و حقوقي ريسك‌پذير‬ ‫در قالب اوراق بهادار با ســر رسيد و قيمت مشخص مي باشد‪ .‬به نحوي كه اين‬ ‫مكانيسمجايگزينبيمههاياتكاييگرديدهوميتواندصنعتبيمهرارقابتي‌تر‬ ‫و مدرن‌تر و شاف‌تر نمايد‪ .‬اين پروژه در صنعت بيمه در پژوهشگاه بيمه استارت‬ ‫خورده است وليكن سرعت اقدامات راضي‌كننده نيست‪ .‬هر چند اقداماتي در‬ ‫زمينه راه‌اندازي هج فاندها و اوراق مشتقه و ابزارهاي مهندسي مالي در بورس‬ ‫انجامشدهاستوليكنباتوجهبهعدماستقبالشركتهايبيمهاينابزارهارونق‬ ‫مناسبينداشتهوبهخوبيتوسعهنيافتهاند‪.‬‬ ‫بررسی‬ ‫جايخاليريسك‌هايبزرگ‬ ‫در صنعت بيمه‬ ‫فرامرز روحاني‬ ‫معاون امور مناطق‪ ،‬شعب و نمايندگان بيمه پاسارگاد‬ ‫امروزه حضور فعاليت‌هاي توليدي‪ ،‬خدماتي و‪ ...‬بدون وجود بيمه غير‌ممكن اســت‪ .‬تحوالت‬ ‫تكنولوژي‪ ،‬حمل‌ونقل و ارتباطات كه از ســرعت زيادي برخوردار است نقش حضور بيمه به عنوان‬ ‫تامين مورد نياز در قبال حوادث طبيعي و غير‌طبيعي را اجتناب‌ناپذير‬ ‫ساخته است‪ .‬افزايش ريســك‌ها در ميان صنايع بزرگ كشور نظير‬ ‫پااليشگاه ها‪ ،‬پتروشيمي ها‪ ،‬فوالد و صنايع كوچك‌تر نظير مواد‬ ‫غذايي‪ ،‬مصالح ساختماني و غيره نياز به پوشش‌هاي بيمه‌اي‬ ‫را دو چندان كرده اســت‪ .‬نقش موسســات بيمه در تامين‬ ‫خسارات طبيعي مانند زلزله‪ ،‬ســيل‪ ،‬طوفان‪ ،‬و‪ ...‬در سال‌هاي‬ ‫اخير در ادامه فعاليت صنايع كشور از اهميت ويژه‌اي برخوردار‬ ‫بوده اســت‪ .‬ارزش كل اقتصاد ايران بيش از يك و نيم‬ ‫هزار ميليارد دالر اســت كه صنعــت بيمه تنها با‬ ‫گردش ‪ 5‬ميليارد دالر‪ ،‬توانســته بيش از دو سوم‬ ‫ارزش كل اقتصاد ايران را تحت پوشش قرار دهد تا در‬ ‫صورت بروز هرگونه خسارت و تلف سرمايه ملي‪ ،‬صنعت بيمه‬ ‫با تأمين آن مانع از توقف چرخ‌هاي اقتصاد كشــور شود‪ .‬همچنين‬ ‫اين موضوع نشان‌دهنده فرصت‌هاي عظيم سرمايه‌گذاري در اين‬ ‫صنعت است‪ .‬يكي از مشكالت صنعت بيمه پذيرش ريسك‌هاي‬ ‫بزرگ در داخل كشور و ممانعت از خروج حق بيمه آن از كشور‬ ‫اســت‪ .‬دليل اين مسئله نيز كمبود سرمايه نقدي بعضي از شــركت‌هاي بيمه مي‌باشد‪ .‬همين امر‬ ‫فرصت سرمايه‌گذاري براي بسياري از سرمايه‌هاي ســرگردان در كشور را فراهم مي‌كند و مانع از‬ ‫ايجاد تالطم در بازار توسط اين سرمايه‌هاي سرگردان مي‌شود‪ .‬در حال حاضر بنابر آمارهاي بيمه‬ ‫مركزي جمهوري اســامي ايران‪ ،‬به طور ميانگين از هر ‪ 790‬نفر جمعيــت ايران‪ ،‬يك نفر به طور‬ ‫مســتقيم در صنعت بيمه فعال بوده و از هر ‪ 318‬نفر‪ ،‬يك نفر به طور مستقيم و غير‌مستقيم از اين‬ ‫صنعتارتزاقمي‌كند‪.‬‬ ‫جايگاهصنعتبيمهدرميانسهامدارانبورسي‬ ‫عملكردصنعتبيمهدربورسمانندهمهصنايعمتاثرازوضعاقتصاديكشوراست‪.‬اماهموارهدر‬ ‫سال‌هاي اخير نماد صنعت بيمه داراي بازده قابل توجهي بوده‪ ،‬همين امر باعث شده تا خريد سهام‬ ‫شركت‌هاي بيمه به خصوص شركت‌هاي فرابورسي با صف خريد مواجه باشد‪ .‬همچنين جذابيت‬ ‫صنعت بيمه در بورس به حدي اســت كه هربار كه بلوكي از سهام شــركت بيمه‌اي‪ ،‬چه دولتي و‬ ‫چه خصوصي‪ ،‬در بورس ارايه مي‌شــود‪ ،‬چانه زني شديدي براي در اختيار گرفتن آن بلوك صورت‬ ‫مي‌گيرد‪ .‬ازديگرخصوصياتصنعتبيمهكهدربورسشكلبرجسته‌تريبهخودمي‌گيردشفافيت‬ ‫مالي اين شركت هاست‪ .‬در سال‌هاي اخير همواره يكي از سه شركت شفاف بورس‪ ،‬از صنعت بيمه‬ ‫معرفي شده است و امسال اين شفافيت به فرابورس نيز تسري‌يافته است؛ به گونه‌اي كه شركت بيمه‬ ‫پاسارگاد به عنوان دومين شركت شفاف فرابورس لوح تقدير دريافت كرده است‪ .‬در كنار اين موضوع‬ ‫در سالهايي كه بسياري از صنايع و خدمات حاضر در بورس مانند بانك و پتروشيمي با نماد بسته و يا‬ ‫زيان مواجه بوده‌اند‪ ،‬شركت‌هاي بيمه‌اي بورس هر سال توانستند با توزيع سود سهام در كنار رشد‬ ‫معقول‪ ،‬يكي از نمادهاي سود ده تضميني در بورس باشند‪.‬‬
‫‪22‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫بازار کاالیی‬ ‫تاثير‬ ‫زورآزمايي‬ ‫قدرت‌هاي‬ ‫بزرگ‬ ‫اقتصاديبر‬ ‫اقتصادهاينوظهور‬ ‫مسعود عبديزدان‬ ‫كارشناس بازار فوالد‬ ‫دونالد ترامپ در راســتاي عمل به وعده‌هــاي انتخاباتي خود در هشــتم مي‌اعالم نمود كه‬ ‫بر فــوالد و آلومينيوم وارداتي از مهم‌تريــن مبادي صادراتي تعرفــه ‪ 25‬و ‪ 10‬درصدي را وضع‬ ‫خواهــد نمود‪ .‬اين عمل قدرت صادركننــدگان اين كاموديتي‌ها را در قيــاس با توليد‌كنندگان‬ ‫داخلــي كاهش داده و قيمت فوالد و آلومينيوم در بازار داخلــي امريكا را افزايش مي‌دهد‪ .‬جدا از‬ ‫اثرات ســوء چنين تصميمي براي اقتصاد امريكا مانند افزايش قيمت محصوالت پايين دستي و‬ ‫كاهش قدرت رقابت‌پذيــري صادركنندگان امريكايي در بازارهاي بين‌المللي‪ ،‬تاثير اين اقدامات‬ ‫بــر اقتصاد جهاني خصوصا بازارهاي نوظهور از اهميت خاصي برخوردار اســت‪ .‬اقتصاد جهان در‬ ‫‪ 2017‬شاهد رشد ‪ 3‬درصدي بود و بنا بر برآوردهاي انجام شده اوليه‪ ،‬اين ميزان براي سال جاري‬ ‫هم بدون تغيير خواهد ماند‪ .‬اما آغاز يك جنگ تجاري تمام عيار از ســوي امريكا با متحدان اصلي‬ ‫خود چيزي بود كه كمتر كسي انتظار آن را داشت‪ .‬واشنگتن درحال‌حاضر به جز برزيل‪ ،‬آرژانتين‪،‬‬ ‫كره جنوبي و اســتراليا‪ ،‬واردات فوالد و آلومينيوم از ساير مبادي را تحت تعرفه‌هاي سنگين خود‬ ‫قرار داده است‪.‬‬ ‫طبق برآوردهاي سال‪ ،2017‬كل ميزان واردات فوالد به بزرگ‌ترين واردكننده فوالد دنيا در سال‬ ‫‪ 2017‬در حدود ‪ 34/6‬ميليون تن بوده اســت‪ .‬در اين بين‪ ،‬چين و ژاپن با صادرات فوالدهاي كيفي‬ ‫كه تامين آنها از منابع ديگر با دشواري‌هاي خاص خود همراه است‪ ،‬صادرات خود را در دوره پيش رو‬ ‫ادامه خواهند داد و تعرفه ‪ 25‬درصدي را در قيمت‌هاي آتي جذب خواهند نمود؛ اين امر تنها باعث‬ ‫افزايش قيمت در صنايع پايين دستي امريكا خواهد شد‪ .‬همچنين‪ ،‬با توجه به اينكه برخي مبادي‬ ‫صادركننده مانند تركيه به رغم تعرفه ‪ 25‬درصدي واردات باز هم قدرت رقابت خود در بازار امريكا را‬ ‫اگرچه با حاشيه سود كمتر حفظ خواهند نمود‪ ،‬اما انتظار مي‌رود نزديك به ‪18‬‬ ‫ميليون تن‪ ،‬كمتر از ‪‌4‬درصد كل تجارت بين‌المللي فوالد دنيا‪ ،‬به بازارهاي ديگر سرازير‬ ‫شود‪ .‬اما مقصد بعدي اين حجم از فوالد كشورهايي هستند كه از يك سو قيمت فوالد در آنها باال‬ ‫بوده و از ســوي ديگر تعرفه‌هاي وارداتي پاييني در قوانين خود دارند‪ .‬اتحاديه اروپا‪ ،‬كه خود قرباني كشورهاتبديلكند‪.‬ازسويديگر‪،‬باالنگهداشتنمصنوعينرخپولمليدربرابرديگرارزهاسياستي‬ ‫تعرفه‌هاي وارداتي امريكاست‪ ،‬مي‌تواند هدف بعدي فوالدسازان بازمانده از بازار امريكا باشد؛ چراكه اســت كه باعث توجيه‌پذيري واردات كاالهايي مي‌شوند كه توليد مشابه داخلي داشته و يا لوكس‬ ‫قيمت فوالد در اين اتحاديه به مراتب از ســایر نقاط دنيا باالتر است‪ .‬از اين رو‪ ،‬اروپايي‌ها همزمان با محسوبمي‌شوند‪.‬در‌حالي‌كهكشورمادرسالگذشتهميالدينزديكبه‪ 22‬ميليونتنتوليدفوالد‬ ‫داشته است‪ ،‬همچنان واردات محصوالت فوالدي كه در داخل توليد مي‌شوند بهكشور‬ ‫اعالم تعرفه‌ها از سوي ترامپ و براي جلوگيري از گسيل فوالد از ساير كشورها به اين‬ ‫انجام مي‌شــود‪ .‬از طرفي‪ ،‬با تخصيص ارز نيمايي براي ثبت سفارش واردات‪ ،‬انگيزه‬ ‫منطقه تحقيقاتــي را در خصوص تمهيدات جديد آنتي دامپينگ اغاز نموده‌اند كه به بايستيتوجهداشت‬ ‫وارد‌كنندگان براي ورود كاالهاي مازاد حاصل از جنگ تجاري از ساير كشورها شديدا‬ ‫احتمال زياد به تعرفه‌هاي وارداتي جديدي منجر خواهد شــد‪ .‬ديگر بازار جذاب براي‬ ‫كهتقويتصادرات‬ ‫افزايش‌يافته است‪ ،‬به‌طوري‌كه طبق برآورد اتاق ايران تا پايان سال ‪ 90‬ميليارد دالر‬ ‫‌باشــند‪.‬‬ ‫اين حجم از فوالد‪ ،‬اقتصادهاي نوظهور مانند ملل خاور ميانه و خاور دور مي‬ ‫و وضع مقررات‬ ‫ثبت سفارش انجام خواهد پذيرفت‪ .‬اين در حاليست كه بنا به گفته عضو كميته ارزي‬ ‫‌هاي‬ ‫ل‬ ‫سا‬ ‫اين كشورهاي در حال توســعه به دليل حجم پروژه‌هاي تعريف شده طي‬ ‫بازدارنده از ورود‬ ‫اين نهاد‪ ،‬درآمد حاصل از صادرات نفت و كاالهاي غير‌نفتي براي پوشش اين نياز كافي‬ ‫آتي‪ ،‬سرانه مصرف قابل قبولي از فوالد داشته و هدف مناسبي براي ارسال مازاد توليد‬ ‫كاالهاييكهتوليد‬ ‫فوالدسازان مي‌باشند‪ .‬در چنين شرايطي‪ ،‬كشورهايي از خطر مصون خواهند بود كه مشابهداخليدارند‪ ،‬نيســت‪ .‬به عالوه‪ ،‬ورود حجم مازادي كاال به بازارهاي صادراتي ساير كشورها‪ ،‬باعث‬ ‫كاهش حجم صادرات‪ ،‬افت قدرت رقابت و كم شدن سودآوري شركتهاي توليدكننده‬ ‫تعرفه‌هايحمايتيدرستيبرايحفظصنايعداخليخودداشتهباشند‪.‬مطمئناهجوم‬ ‫موثرترينراه‌ها‬ ‫خواهد شــد كه در نهايت ريزش قيمت سهام اين شركت‌ها در بازارهاي سرمايه را به‬ ‫برايمقابلهباجنگ‬ ‫ميزان زيادي از فوالد به اقتصادهاي در حال توســعه كه موتور پيشران اقتصاد جهان‬ ‫مي‌باشــند‪ ،‬مي‌تواند باعث كاهش رشد اقتصادي دنيا و در نتيجه ايجاد ركود شود‪ .‬اما تجاري و حفظ ارزش دنبال خواهد داشــت‪ .‬به عنوان مثال در بحث فوالد‪ ،‬در صورتي كه كشورهايي مانند‬ ‫تركيه‪ ،‬روسيه‪ ،‬اوكراين و اتحاديه اروپا موفق به دريافت معافيت از تعرفه‌هاي فوالدي‬ ‫شركت‌هاييك‬ ‫اين تمام ماجرا نيست‪ .‬مسئله‌اي كه نگراني‌هاي بيشتري را در خصوص كاهش رشد‬ ‫كشورمي‌باشند‪.‬از‬ ‫امريكا نشــوند‪ ،‬اين امكان وجود دارد كه حجم بيشتري از محصوالت آنها به سمت‬ ‫اقتصادي جهان برانگيخته است‪ ،‬اقدامات تالفي جويانه‌اي است كه كشورهاي تحت‬ ‫اثر تعرفه‌هاي وارداتي امريكا در برابر واشــنگتن انجام خواهنــد داد‪ .‬امريكا عالوه بر آنجاييكهايراننيز و ســوي مقاصد صادراتي فوالدسازان ايراني روانه شــده و با توجه به احتمال شروع‬ ‫جزءاقتصادهايدر‬ ‫دور اول تحريم‌هاي اياالت متحده از ‪ 15‬مردادماه ســال جاري و ريسك باالتر خريد‬ ‫تعرفه‌هاي فوالدي‪ ،‬اخيرا در حدود ‪ 50‬ميليارد دالر از كاالهاي وارداتي از چين را تحت‬ ‫حالتوسعهاست‪،‬‬ ‫از ايران‪ ،‬رقباي جديدي براي فوالدســازان كشور در بحث صادرات پيدا شوند‪ .‬از اين‬ ‫تعرفه ‪ 25‬درصدي قرار داده است‪.‬‬ ‫اقدامي كه چين آن را بدون پاسخ نگذاشــته و نزديك به ‪ 640‬قلم كاالي وارداتي انجامچنيناقداماتي جهت‪ ،‬بايستي براي اين مسائل از هم‌اكنون چاره‌انديشي شود‪ .‬تقويت صادرات يكي‬ ‫از امريكا را مشمول تعرفه‌هاي مشابه نموده است‪ .‬اتحاديه اروپا‪ ،‬مكزيك‪ ،‬هند و كانادا برايمقابلهباخطرات از بهترين راهكارهايي است كه مي‌تواند در مقابله با اين معضل موثر واقع شود‪ .‬بايستي‬ ‫احتماليپيشرو‪،‬‬ ‫اطمينانحاصلنمودكهصادركنندگانايرانيازقدرترقابتبيشترينسبتبهديگر‬ ‫ديگر كشورهايي هســتند كه تاكنون اقالمي از كاالهاي امريكايي وارداتي را در پاسخ‬ ‫به اقدام كاخ ســفيد مشــمول تعرفه نموده‌اند‪ .‬ارزش كاالهاي امريكايي كه در رديف امرياجتنابناپذير تامين‌كنندگان برخوردار مي‌باشند‪ .‬اين موارد را مي‌توان در قالب افزايش مشوق‌هاي‬ ‫است‬ ‫صادراتي‪ ،‬در نظر گرفتن نرخ مبادله‌اي مناســب براي ارز حاصل صادرات و تاسيس‬ ‫تعرفه‌هاي اين كشورها قرار گرفته‌اند ميلياردها دالر برآورد شده است‪ .‬اين ارقام تهديد‬ ‫دفاتر تجاري كوچك در مقاصد مهم صادراتي فوالد كشور محقق نمود‪ .‬اگرچه جنگ‬ ‫بســيار جدي‌تري از تعرفه‌هاي فوالدي براي كاهش رشد اقتصادي جهان به حساب‬ ‫تجاري هيچگاه برنده‌اي در بر نداشــته است‪ ،‬اقتصادهاي نوظهور همواره بيشترين‬ ‫مي‌آيند‪ .‬اگرچه جنگ تجاري ابتدا بين امريكا با چين‪ ،‬مكزيك‪ ،‬كانادا و اروپا شــكل‬ ‫ضربات را از چنين اختالفاتي پذيرفته‌اند‪ .‬بايستي توجه داشت كه تقويت صادرات و‬ ‫مي‌گيرد‪ ،‬اما زبانه‌هاي آن در ادامه با افزايش بدبيني سرمايه‌گذاران به روند رو به رشد‬ ‫وضع مقررات بازدارنده از ورود كاالهايي كه توليد مشابه داخلي دارند موثرترين راه‌ها‬ ‫اقتصاد دنيا ساير اقتصادهاي در حال توسعه را نيز در بر خواهد گرفت‪ .‬متاسفانه كشور‬ ‫ما چه به لحاظ مسائل سياسي فرامرزي و چه سياست‌هاي درون مرزي در خطر بزرگي پس از آغاز براي مقابله با جنگ تجاري و حفظ ارزش شركتهاي يك كشور مي‌باشند‪ .‬از آنجايي كه ايران نيز جزء‬ ‫جنگ تجاري ميان قدرت‌هاي بزرگ قرار دارد‪ .‬ايران تعرفه واردات فوالد بسيار پاييني داشته كه در اقتصادهاي در حال توسعه مي‌باشد‪ ،‬انجام چنين اقداماتي براي مقابله با خطرات احتمالي پيش رو‬ ‫برخي موارد تنها ‪‌5‬درصد مي‌باشد و مي‌تواند كشور را به مقصدي مناسب براي واردات فوالد از ديگر امرياجتناب‌ناپذيرمي‌باشد‪.‬‬ ‫کوتاه‌تر از گزارش‬ ‫رنگمسيبورسكاالدرتابستان‬ ‫از زمستان سال گذشته و با شروع روند افزايشي نرخ ارز در كشور‪ ،‬شاهد شكل‌گيري تقاضاي پُرحجم براي اغلب كاالهاي عرضه شده در بورس كاال بوديم‪ .‬در اين بين تقاضا براي‬ ‫فلز سرخ نيز با فشار مضاعف از سوي مصرف‌كنندگان اين ماده باال گرفت‪ .‬از سويي ديگر اما عرضه «مس» در بورس كاال محدود بوده و نمي‌تواند پاسخگوي نياز مصرف‌كنندگان‬ ‫باشد‪ .‬همچنين با وجود اختالف فاحش ميان ارز ‪ 4200‬توماني و ارز آزاد‪ ،‬اين روزها شاهد بوجود آمدن تقاضاهاي غير‌واقعي براي فلز مس در بورس هستيم‪ .‬در اين باره حق بيان‬ ‫دبير انجمن سيم و كابل به بورس امروز گفت‪ :‬با افزايش نرخ ارز‪ ،‬بحران تقاضا براي مفتول و كاتد مس در بازار بوجد آمد‪ .‬اما بهترين گزينه پيش رو براي كنترل اين جريان‪ ،‬تشخيص‬ ‫توليدكننده واقعي از توليدكننده غيرواقعي است و بدين منظور انجمن توليدكنندگان سيم و كابل رابطه مستقيمي با بورس كاال ايجاد نموده است‪.‬‬ ‫وي گفــت‪ :‬البته مهم‌ترين هــدف از ايجاد اين رابطــه تنگاتنگ‪ ،‬تامين مــاده اوليه براي‬ ‫توليد‌كننده واقعي است و انجمن تمام ســعي خود را مي‌كند با معرفي توليدكنندگان واقعي‬ ‫ســيم و كابل به بورس كاال جهت تفكيك تقاضاي واقعي از تقاضاي غيرواقعي كمك كند‪ .‬اما‬ ‫حق بيان اين موضوع را نيز بيان كرد كه در برخي موارد ممكن اســت «مس» خريداري شده‬ ‫از سوي برخي توليدكنندگان ســيم و مفتول در داخل كشور مورد استفاده قرار نگيرد و براي‬ ‫سودجويي صادر شود كه شناسايي شركت‌هاي مرتبط با اين مورد از عهده انجمن خارج است‪.‬‬ ‫دبير انجمن سيم و كابل درباره نحوه شناســايي تقاضاكنندگان واقعي مس گفت‪ :‬انجمن‬ ‫ليست شركت‌هاي توليدكننده سيم وكابل را در اختيار بورس كاال قرار داده است‪.‬‬ ‫وي به اين موضوع نيز اشــاره كرد كه برخي ديگر از تقاضا‌كنندگان مفتول در بورس عضو‬ ‫انجمن نيســتند‪ .‬از اين رو نمي‌تــوان بطور قطع اعالم كرد آن شــركت‌ها تقاضاكننده واقعي‬ ‫هســتند‪ .‬اما كاري كه مي‌توان در اين زمينه براي پااليش تقاضاكنندگان واقعي از غيرواقعي‪،‬‬ ‫بررسي سوابق خريد شركت‌هاي متقاضي از بورس كاال و همچنين از ساير مفتول سازها است‪.‬‬ ‫در اين مورد نيز با همكاري بورس در تالش هستيم نسبت به راستي آزمايي آن دسته از تقاضا‬ ‫كنندگاني كه عضو انجمن نيســتند اقدامات موثري صورت گيرد‪ .‬چراكه دغدغه اصلي انجمن‬ ‫بورس كاال‪ ،‬رسيدن اين محصول به دست توليدكننده واقعي است كه در سال حمايت از توليد‬ ‫كاالي ملي اين حساسيت نيز بيشتر شده است‪.‬‬ ‫سازوكارپااليشانجمندرخصوصشناساييتقاضاكنندگانواقعيچيست؟‬ ‫حق بيان در پاســخ به اين ســوال گفت‪ :‬فيلترهاي مختلفي براي تشخيص توليدكننده‬ ‫واقعي از غيرواقعي وجود دارد كه مهم‌ترين آن سابقه شركت در نزد انجمن است‪ .‬وي تاكيد‬ ‫كرد؛ ما طبق سوابق مثبت يا منفي و همچنين ميزان توليدات اعضاي انجمن در مورد واقعي‬ ‫بودن تقاضاي آنها نظر مي‌دهيم‪ .‬اما متاســفانه اختالف شديد بوجود آمده ميان ارز ‪4200‬‬ ‫توماني و ارز آزاد ســبب افزايش تعداد بنگاه‌هاي سودجو در اين صنعت شده است‪ ،‬چراكه با‬ ‫خريد محصول از بورس كاال با دالر ‪ 4200‬توماني و فروش آن به قيمت بازار آزاد‪ ،‬سود كالني‬ ‫عايد اين دسته مي‌شود‪ .‬اما انجمن بسيار مصر است تا از اين مدل سودجويي‌ها كاسته شود‪.‬‬ ‫با توجه به نظارت‌هاي دقيق‌تري كه كارشناســان اين انجمن بــر اعضا دارند‪ ،‬اميدواريم به‬ ‫كمك بورس كاال‪ ،‬بتوانيم از ميزان سوءاســتفاده‌هايي كه از اختالف نرخ ارز نشات مي‌گيرد‬ ‫بكاهيم‪.‬‬ ‫آيا حجم فعلي عرضه فلز مس از طريق بورس كاال‪ ،‬تمام نياز تقاضا‌كنندگان را‬ ‫پوششمي‌دهد؟‬ ‫دبير انجمن ســيم و كابل درباره ميزان عرضه فلز ســرخ در بورس كاال گفت‪ :‬باتوجه به اينكه‬ ‫شــركت‌هاي متقاضي اين ماده اوليه از نظر حجم درخواست و توليد متفاوت هستند بايد گفت در‬ ‫مجموع ميزان عرضه فلز مس در بورس كاال پاســخگوي نياز تقاضا‌كنندگان نيســت‪ .‬از اين رو در‬
‫يگردد؟!؟‬ ‫سياهي به ذغال باز م ‌‬ ‫بازار کاالیی‬ ‫واقعي شدن قيمت كنسانتره ذغال كك شو‪ ،‬تالشي براي رقم خوردن شرايط منصفانه براي معادن و ذغال شويي‌ها‬ ‫زغال سنگ به طور كلي به دو دسته حرارتي و كك شو تقسيم مي‌شود ‪ .‬هزينه استخراج هر‬ ‫دو يكي است اما قيمت فروش حرارتي بساير پايين تر است و بنابراين توليد آن به صرفه نيست‪.‬‬ ‫زغال سنگ حرارتي به عنوان منبع انرژي در صنايع مختلف و توليد برق در نيرو گاه‌هاي جهان‬ ‫مورد مصرف اســت و به نســبت قيمت گاز و نفت براي بسياري كشــورها به خصوص چين به‬ ‫صرفه است ‪ .‬ذغال سنگ كك شو انحصارا به عنوان يك منبع ضروري در توليد فوالد براي احيا‬ ‫كــردن آهن در كوره بلند مورد مصرف قرار مي‌گيرد‪ .‬البتــه در چين از اين ماده در توليد مواد‬ ‫پتروشيمي به خصوص متانول و اوره و پي وي سي استفاده مي‌شود‪ .‬به خصوص كه بعد از توليد‬ ‫متانول در پتروشيمي‌هاي ‪ MTO‬و ‪ MTP‬به مواد پلي اتيلن و پلي پروپيلن و مشتقات الفين‌ها‬ ‫تبديل مي‌شود‪ .‬كشور ايران دارنده بزرگترين ذخاير ذغال سنگ خاورميانه است اما بايد در نظر‬ ‫داشــت كه در اختيار داشتن چنين حجمي از ذخاير به تنهايي كافي نيست بلكه نوع استخراج‪،‬‬ ‫مرغوبيت و خلوص ذغال سنگ جزء پارامترهاي مهمي است كه نمي‌توان آنرا ناديده گرفت‪.‬‬ ‫به دليل وجود ذخاير غني نفت و گاز اســتفاده از تمام ظرفيت‌هاي ذخاير زغال‌سنگ مورد‬ ‫توجه قرار نگرفته و عمده‌ترين مصرف آن منحصر به يك كارخانه توليد فوالد كه از روش كوره‬ ‫بلند براي توليد فوالد اســتفاده مي‌كند‪ ،‬اســت‪ .‬از آنجايي كه مصرف زغال‌سنگ مورد نياز اين‬ ‫كارخانه نيز بايد از نوع مرغوب و كك شو باشــد بنابراين بقيه ذخاير زغال‌سنگ كه به حرارتي‬ ‫مرسوم است مورد توجه قرار نمي‌گيرد و به عنوان باطله دركنار معادن انباشت مي‌شوند‪ .‬برآورد‬ ‫مي‌شــود‪ ،‬ذخاير زغال‌سنگ در كشور به سه ميليارد تن برســد كه عمده اين معادن در طبس‬ ‫واقع شده است ‪.‬‬ ‫شرکت فرآوري زغال سنگ پروده طبس (كپرور)‬ ‫ذغال كك شو بعد از اســتخراج از معادن بخاطر كاهش خاكســتر و رطوبت و گوگرد و‪ ...‬و‬ ‫رسيدن به استانداردهاي الزم براي مصرف در كوره بلند بايستي در ذغال شويي‌هايي به مانند‬ ‫كپرور تبديل به كنسانتره با مشخصات مورد قبول شركت ذوب‌آهن برسد‪.‬‬ ‫ســهامداران كپرور عبارتند از تكادو با ‪ 55‬درصد‪ ،‬شركت معدنجو ‪ 20‬درصد‪ ،‬معادن منگنز‬ ‫‪‌4‬درصد و آزمون احيا ‪‌2‬درصد و ساير ‪‌19‬درصد كه اگر ساير شركتهاي حقوقي را در نظر بگيريم‬ ‫حجم شناور اين ســهم چيزي معادل حدود ‪‌10‬درصد است‪ .‬سرمايه شركت ‪ 36‬ميليارد تومان‬ ‫و سود انباشته شــركت ‪ 36.6‬ميليارد تومان است ‪ .‬شركت ‪ 26.6‬ميليارد تومان در ساير‬ ‫شركتها سرمايه‌گذاري كرده است ‪.‬‬ ‫‪‌32.5‬درصد فوالد‌افزا به مبلغ بهاي تمام شده ‪ 5.7‬ميليارد تومان و ارزش بازار‬ ‫‪ 16‬ميليارد تومان‪ ،‬سود ‪ 2.2‬ميليارد توماني براي كپرور در سال ‪96‬‬ ‫‪‌5‬درصد كشــرق با قيمت تمام شده ‪ 4.6‬ميليارد تومان و شركت بابت كاهش‬ ‫قيمت ســهم در بورس ‪ 1.4‬ميليارد تومان ذخيره گرفته است كه در سال‌هاي بعد‬ ‫با توسعه معدني كشرق و راه‌اندازي ذغال شويي مي‌تواند به سود شركت برگردد‪.‬‬ ‫‪‌55‬درصد زغال سنگ طبس احيا كه با قيمت تمام شده ‪ 14.4‬ميليارد تومان‬ ‫در سال ‪ 96‬اتفاق افتاد و بدين ترتيب شــركت كپرور داراي پشتوانه خوب معدني‬ ‫است‪.‬‬ ‫‪‌2.5‬درصــد تكافــر ديگــر شــركت معدنــي در مجموعه تــكادو با حجم‬ ‫سرمايه‌گذاري ‪ 1.1‬ميليارد تومان‬ ‫‪‌0.5‬درصد شركت تكادو با بهاي تمام شده ‪ 616‬ميليون تومان‬ ‫قابل ذكر است شــركتهاي معدني طبس احيا با دارا بودن معادن تخت زيتون و‬ ‫تخت نادر و شركت تكافر در حال توسعه بوده و با به ثمر رسيدن توسعه اين معادن‪،‬‬ ‫آينده خوبي براي سال‌هاي بعد پيشروي كپرور ترسيم مي‌شود‪.‬‬ ‫همچنيــن در نظر بگيريم شــركت با توجه به ‪ 36‬ميليارد تومان ســرمايه فقط‬ ‫‪‌26‬ميليارد تومان ســرمايه‌گذاري دارد‪ ،‬درحالي‌كه ذغال شــويي ‪ 200‬هزار تني‬ ‫شركت داراي ارزش بسيار بااليي است‪ .‬اين شركت هزينه مالي بسيار پاييني دارد و‬ ‫داراي توان مالي مناسبي است‪ .‬شركت در سال ‪ 95‬با ‪ 177‬هزار تن توليد كنسانتره‬ ‫و در ســال ‪ 96‬با ‪ 190‬هزار تن و برنامه‌ريزي براي ‪ 210‬هزار تن در سال ‪ 97‬شرايط‬ ‫را براي توسعه اصلي شــركت در مرحله اول به ‪ 250‬هزار تن و سپس به ‪ 400‬هزار‬ ‫تن در مرحله دوم مهيا مي‌كند ‪.‬شــركت ‪‌12‬درصد نياز ذوب‌آهن به ذغال را تامين‬ ‫مي‌كند ‪.‬شركت ذوب‌آهن به ‪ 1.9‬ميليون تن كنســانتره نيازمند است درحالي‌كه‬ ‫توليد كل كشــور ‪ 1.3‬ميليون تن اســت و نياز به واردات است ‪ .‬فروش شركت فعال‬ ‫با توجه به نيــاز داخلي و تك مصرف‌كننده آن ذوب‌آهن بــر مبناي قيمت مصوب‬ ‫توافق صــورت مي‌گيرد كه تا قبل از مهرماه ‪ 96‬با قيمت ‪ 450‬هزار‬ ‫و‬ ‫‪23‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫تومان و بعد از آن با قيمت ‪ 510‬هزار تومان ( قيمت پايه ) محاسبه شد و متوسط قيمت فروش‬ ‫شركت ‪ 540‬هزار تومان در سال ‪ 96‬بود ‪ .‬البته قرار است به يك توافق جامع بين توليد‌كنندگان‬ ‫در كشور و ذوب‌آهن بر اساس قيمت شمش فوالد خوزستان برسند كه در دست بررسي است‪.‬‬ ‫قابل ذكر اســت كه گزارش‌ها بر اين اســاس اســت كه با توجه به قيمتهاي جهاني كه حدود‬ ‫‪ 188‬دالر اســت و با توجه بــه دالر ‪ 4200‬توماني قيمت حدود ‪ 790‬هــزار تومان در مي‌آيد و‬ ‫با هزينه حمل به نظر مي‌رســد قيمت وارداتي حدود يك ميليون تومان برسد‪.‬‬ ‫البته اگر قيمت دالر دســتوري را در نظر نگيريم به نظر مي‌رســد قيمت تعادل‬ ‫بهدليلوجود‬ ‫به حداقل ‪ 6000‬تومان برســد يك ميليون و ‪ 128‬هزار تومان افزايش يابد كه با‬ ‫ذخايرغنينفتو‬ ‫هزينه‌هاي ديگر به يك ميليون و ‪ 300‬هزار تومان مي‌رسد‪ .‬درحال‌حاضر قيمت‬ ‫گازاستفادهازتمام‬ ‫ظرفيتهايذخاير‬ ‫فروش كنسانتره داخلي ذغال كك شــو حدود ‪ 510‬هزار تومان است كه خيلي‬ ‫زغالسنگمورد‬ ‫فاصله زيادي با قيمتهاي جهاني دارد‪ .‬بنابراين بايســتي انتظار داشــت كه در‬ ‫توجهقرارنگرفتهو‬ ‫قيمت‌گذاري جديد شرايط منصفانه اي براي معادن و ذغال شويي‌ها ايجاد شود‬ ‫عمدهترينمصرف‬ ‫تا بتوانند به مانند سنگ آهني‌ها به توسعه خود بپردازند‪ .‬توجه داشته باشيم كه‬ ‫آنمنحصربهيك‬ ‫توسعه عظيم صنعت ســنگ آهن در ايران بعد از قيمت‌گذاري بر‌اساس شمش‬ ‫كارخانهتوليدفوالد‬ ‫اتفاق افتــاد و راهي جز تعيين قيمت منصفانه نيســت‪ .‬درصورتي كه قيمت‌ها‬ ‫كه از روش كوره بلند واقعي شود سود‌آوري شركتهاي ذغالي به خصوص كپرور افزايش خوبي خواهد‬ ‫برايتوليدفوالد‬ ‫داشــت ‪ .‬صادرات در صورت افزايش قيمت دالر مي‌تواند كامال به صرفه باشد اما‬ ‫استفادهميكند‪،‬است‪.‬‬ ‫با قيمت پايين دالر دستوري با توجه به نداشتن استانداردهاي خاكستر‪ ،‬گوگرد‬ ‫ازآنجاييكهمصرف‬ ‫و پالستومتري الزم و با توجه به حجم كم توليد و فروش و گردش عظيم تجارت‬ ‫زغالسنگموردنياز‬ ‫جهاني به صرفه نيست‪.‬‬ ‫اينكارخانهنيزبايد‬ ‫در ســال ‪ 97‬اين صنعت از حالت تك مشــتري خارج مي‌شــود و عالوه بر‬ ‫از نوع مرغوب و كك‬ ‫شوباشدبنابراينبقيه ذوب‌آهن‪ ،‬كــوره بلند زرند متعلق بــه ميدكو راه مي‌افتد‪ ،‬كك‌ســازي طبس‬ ‫متعلق به مجموعه سرمايه‌گذاري توسعه معادن و فلزات و فالت معادن ايرانيان‬ ‫ذخايرزغالسنگ‬ ‫كهبهحرارتيمرسوم نيز راه‌اندازي شــده اســت‪ .‬بنايراين با توجه به تحوالت موجود در اين صنعت‪،‬‬ ‫است مورد توجه قرار قيمت‌هاي فروش منطقي خواهد شد‪.‬‬ ‫شــركت كپرور ‪‌44‬درصــد ذغال خام خــود را از نگين طبــس‪‌22 ،‬درصد‬ ‫نمي گيرد و به عنوان‬ ‫از معدنجــو و‪‌22‬درصد را از طبس احيــا تهيه مي‌كند‪ .‬قيمت تمام شــده كاال‬ ‫باطلهدركنارمعادن‬ ‫انباشتميشوند‪.‬‬ ‫‪ 71‬ميليــارد تومان در ســال ‪ 96‬بود كه ‪‌90‬درصد آن به ذغــال خام اختصاص‬ ‫داشت‪ .‬در ســال ‪ 97‬مقدار فروش با توجه به بهينه كردن كارخانه‪ 20 ،‬هزار تن‬ ‫افزايش مي‌يابد‪ .‬از لحاظ قيمت هر تن‪ ،‬شركت افزايشي را در نظر نگرفته است‪،‬‬ ‫البته بايستي ديد مذاكرات شركتهاي توليد‌كننده و مصرف‌كننده به‬ ‫كجا مي‌رسد‪ .‬بهاي تمام شده افزايشي نخواهد داشت ولي به خاطر‬ ‫توليد و مصرف بيشتر به همان نسبت افزايش خواهيم داشت‪.‬‬ ‫اين سرمايه گذاريها‬ ‫عبارتند از ‪:‬‬ ‫كرد و گفت‪ :‬طبق آخرين نامه‌نگاري‌هايي كه با مسئولين سازمان بورس داشتيم‪ ،‬عنوان كرديم كه‬ ‫مفتول سازاني كه از كاتد‪ ،‬مفتول توليد مي‌كنند بايد عرضه بيشتري در بورس كاال داشته باشند‪ .‬در‬ ‫اين صورت تاحدي مشكل كمبود عرضه برطرف خواهد شد‪ .‬گفتني است شركت ملي مس طبق‬ ‫برنامه‪ ،‬هفته‌اي هزار تن مفتول مس و همچنين شــركت‌هاي توليد‌كننده كاتد هفته‌اي سه‌هزار‬ ‫تن كاتد در بــورس كاال عرضه مي‌كنند كه اين ميزان بيــن ‪ 44‬تقاضاكننده اين محصول توزيع‬ ‫مي‌شود كه تقريبا هر كدام بين ‪ 20‬تا ‪ 40‬تن دريافت مي‌كنند كه رقم بسيار اندكي است‪ .‬همچنين‬ ‫متقاضيان ديگري هســتند كه خارج از انجمن بوده و آنها نيز متقاضي كاتد و مفتول هســتند‪ .‬از‬ ‫ســوي ديگر اما ســهميه ‪20‬تن مفتول در هفته براي كارخانجات بزرگ سيم و كابل بسيار اندك‬ ‫است و اين كارخانجات در مضيقه هستند و راه حل اين مشكل عرضه بيشتر در بورس كاال از سوي‬ ‫توليدكنندگان مفتول است‪ .‬البته بورس كاال بايد اين شرايط را براي مفتول‌سازان فراهم كند‪ .‬اما‬ ‫مسئله اين است كه شركت ملي مس هم اين افزايش عرضه را نمي‌پذيرد‪ .‬تنها راه حل باقي مانده اين‬ ‫است كه مفتول‌سازان نيز توليدات خود را در بورس عرضه كنند تا اين مشكل برطرف شود‪ .‬حق بيان‬ ‫در پاسخ به اين سوال كه چرا شركت‌هاي توليد‌كننده مفتول و همچنين ملي مس ميزانبيشتري را‬ ‫در بورس عرضه نمي‌كنند‪ ،‬گفت‪ :‬مهم‌ترين دليل كمبود عرضه مس محدوديت‌هاي اعمال شده از‬ ‫سوي بورس كاال براي عرضه‌كنندگان مفتول مس است‪ .‬اگر بورس شرايطي را فراهم كند كه عرضه‬ ‫در تناژ باالتر سهولت يابد‪ ،‬شركت‌هاي توليد‌كننده مفتول و كاتد بيش از ظرفيت فعلي در بورس‬ ‫كاال عرضه خواهند داشت‪.‬‬ ‫شرايط فعلي سعي مي‌كنيم اين مشكالت را كنترل كرده و به اميد افزايش ميزان عرضه در بورس‬ ‫كاالباشيم‪.‬‬ ‫واما راه حل چيست؟‬ ‫حق بيان در ميان صحبت خود به راه حلي براي افزايش عرضه فلز مس از طريق بورس كاال اشاره‬ ‫تقاضاي مس از سوي بورس كاال كنترل شد‬ ‫از سوي ديگر اما مديرعامل بورس كاالي ايران در خصوص تفكيك متقاضيان واقعي مس اخيرا‬ ‫اعالم كرده است كه باتوجه به ارزش‌گذاري قيمت‌هاي پايه محصوالت در بورس كاال بر مبناي ارز‬ ‫‪ 4200‬توماني‪ ،‬به يكباره شاهد افزايش ‪ 133‬درصدي تقاضا براي فلز مس در بورس بوديم‪ .‬وي در‬ ‫خصوص اين افزايش تقاضاي چشمگير گفت‪ :‬بواسطه اختالف زياد بين قيمت مس عرضه شده با‬ ‫دالر ‪ 4200‬توماني و قيمت‌هاي جهاني و همچنين خارج از بورس اين فلز‪ ،‬برخي از تقاضا‌كنندگان‬ ‫كه توليدكننده واقعي نيســتند نيز اقدام به تهيه اين محصول از بورس كاال كردند‪ .‬وي همچنين‬ ‫گفت‪ :‬در اين مدت در حالي ميزان عرضه مــس در بورس ‪‌۶۶‬درصد افزايش يافت كه طرف مقابل‬ ‫تقاضاي اين محصول رشــد ‪ ۱۳۳‬درصدي داشته اســت؛ بنابراين اختالف قيمت بورس و قيمت‬ ‫جهاني موجب شده خيلي از كساني كه توليد‌كننده پايين دستي واقعي نيستند به خريد اين كاالها‬ ‫متمايل شوند و بعضاً آن را يا در بازار بيرون بورس بفروشند و يا صادر كنند و رقيب توليد‌كننده شوند‪.‬‬ ‫محدوديت‌هاي اعمال شــده از بــورس كاال براي تفكيك تقاضــاي واقعي از‬ ‫غيرواقعي‬ ‫امــا در اين زمان ما تصميم به اعمال برخي فيلترها بــراي تفكيك تقاضاي واقعي از غيرواقعي‬ ‫گرفتيم چراكه تاكنون تنها توليدكنندگان مي‌توانستند مس كاتد را خريداري كنند؛ اما سهميه هر‬ ‫واحد توليدي مشخص نبود‪ .‬اين رويه براي مس مفتول نيز بگونه‌اي بود كه همه مي‌توانستند اقدام‬ ‫به خريد كنند و محدوديتي براي خريدار و حجم خريد آن وجود نداشت‪ .‬اما با پااليش‌هاي صورت‬ ‫گرفته محدوديت‌هايي براي هر دو نوع محصول مس اعمال مي‌شود‪.‬‬ ‫وي يكي از راه‌هاي شناسايي متقاضايان واقعي را خريداراني اعالم كرد كه در طول سال‌هاي ‪95‬‬ ‫و ‪ 96‬از بورس كاال اين محصول را تهيه مي‌كردند‪ .‬اما براي آنها محدوديتي براي حجم خريد در نظر‬ ‫گرفته نشده بود كه براساس نامه اخير سازمان بازرسي كل كشور مقرر شده هيچ كدام از خريداران‬ ‫در يك عرضه نتوانند بيش از‪ ۱۰۰‬تن محصول خريداري كنند‪.‬‬ ‫كاهش تقاضايمس درپيكنترل بورسكاال‬ ‫اما مديرعامل بــورس كاال در ادامه خبر از كاهش تقاضاي مس بعــد از اعمال محدوديت‌ها و‬ ‫فيلترهاي اخير داد و گفت‪ :‬در ماه گذشــته كاهش ‪ 15‬هزار تني تقاضا بــراي مس در بورس كاال‬ ‫داشتيم‪ .‬همچنين ميزان تقاضاي كاتد مس نيز با كاهش‪ 30‬درصدي به‪6‬هزار و‪ 200‬در ماه گذشته‬ ‫رسيد و در مجموع اين روند به شركت‌هاي بزرگ متقاضي مس كمك كرده كه ميزان بيشتري از‬ ‫حجم نياز خود را از بورس كاال تهيه كنند‪.‬‬
‫‪24‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫تحقیق‬ ‫كميته‌هايحسابرسيدرافشاياطالعاتزيست‌محيطي‬ ‫حميد فتاحي‬ ‫مدير مالي طرح توازن ذوب‌آهن اصفهان‬ ‫تغييراتي كه ساليان اخير در كشورهاي پيشرفته روي داده است‪،‬‬ ‫موجب افزايش استقالل حسابرسان مستقل در ارتباط بامديريت‪ ،‬در‬ ‫هنگام حسابرسي شده است‪ .‬يكي از اين تغييرات‪ ،‬استفاده از كميته‬ ‫حسابرسي به عنوان عامل نظارت بر فرايند گزارشگري مالي است‪ .‬در‬ ‫بسياري از كشورهاي جهان‪ ،‬كميته‌هاي حسابرسي به طور وسيعي‬ ‫در شركت‌ها مورد استفاده قرارگرفته‌اند‪ .‬اما در كشور ما كميته‌هاي‬ ‫حسابرسي تاكنون نه تنها مورد اســتفاده قرار نگرفته‌اند‪ ،‬بلكه حتي‬ ‫هيچ گونــه پژوهش جدي نيز در رابطه با ضــرورت وجود آن‪ ،‬انجام‬ ‫نشده اســت‪ .‬حضور كميته‌هاي حسابرسي بر اساس قانون بر مبناي‬ ‫منشور كميته حسابرسي داخلي مصوب مي‌باشد و بر اساس وظايف‬ ‫و نقش آن در شــركت‌هاي مورد مطالعه طبق قوانين مربوطه اثرات‬ ‫وجود آن در ابعاد گوناگون قابل بررســي است‪ .‬نظر به اينكه ارتقاي‬ ‫گزارشــگري زيســت‌محيطي و اجتماعي كه از اجزاي گزارشگري‬ ‫پايداري اســت؛ چون از جملــه موارد بازارگرايي اســت كه بر تعهد‬ ‫سرمايه‌گذاران و عدم تقارن اطالعاتي اثر دارد و در مجموع به ارتقاي‬ ‫كيفيت گزارشگري كمك مي‌كند‪.‬‬ ‫در اين ميان نظريه‌هاي مختلفي چون نظريه اقتصادي سياســي‪،‬‬ ‫مشــروعيت و نظريه ذي نفعان مطرح شدند تا انگيزه‌هاي شركت براي‬ ‫افشاي اطالعات زيست‌محيطي و اجتماعي را توضيح دهند‪ .‬به‌طوري‌كه‬ ‫نظريه اقتصاد سياســي در قالــب مفهوم قرارداد اجتماعي پيشــنهاد‬ ‫مي‌كند كه بقاي يك سازمان‪ ،‬نيازمند حمايت از سوي جامعه‌اي است‬ ‫كه سازمان در آن فعاليت مي‌كند‪ .‬اگر مشــاهده شود سازماني در‌گير‬ ‫فعاليت‌هاي اجتماعي نامطلوب شده است‪ ،‬جامعه از تاييد آن سازمان‬ ‫صرف نظر مي‌كند و اين امر منجر به نابودي آن مي‌شود‪ .‬به منظور حفظ‬ ‫موقعيت در جامعه‪ ،‬مديريت ممكن است اطالعات مرتبط با فعاليت‌هاي‬ ‫زيســت‌محيطي و اجتماعي سازمان را منتشــر كند‪ .‬اين نظريه تاييد‬ ‫مي‌كند كه اشخاص يا سازمان‌ها حق دارند هدف‌هاي شخصي و عاليق‬ ‫خود را دنبال كنند اما اين حقوق به وسيله محيط‌زيست و اجتماعي كه‬ ‫در آن وجود دارند تعديل مي‌شود‪ .‬اين درحاليست كه به موجب نظريه‬ ‫مشــروعيت‪ ،‬واحد‌هاي تجاري مي‌خواهند بدانند كــه آيا فعاليت آنها‬ ‫از نگاه اشخاص خارج از سازمان مشــروعيت الزم را دارد يا خير‪ .‬نظريه‬ ‫مشروعيت بر اين مبنا استوار است كه بين واحدهاي تجاري و جامعه‌اي‬ ‫كه واحد تجاري در آن فعاليت مي‌كند‪ ،‬قــرارداد اجتماعي وجود دارد‪.‬‬ ‫طبق نظريه قرارداد اجتماعي‪ ،‬شركت‌ها با جامعه قرارداد اجتماعي دارند‬ ‫تا وظايف مشخصي را بر اساس عدالت و طبق انتظارات صريح و قطعي‬ ‫شــمار زيادي از افراد جامعه درباره رفتار و عملكرد واحد تجاري انجام‬ ‫دهند‪.‬نظريهمشروعيتدرحالتكليپيشنهادمي‌كندكهافشااطالعات‬ ‫اجتماعي‪ ،‬وظيفه شــركت ناشي از فشارهاي سياسي يا اجتماعي است‬ ‫كه شركت‌ها با آن مواجه مي‌شوند‪ .‬به عنوان نمونه شركت‌ها تحت فشار‬ ‫بيشتر‪ ،‬اطالعات اجتماعي بيشتري افشا خواهند كرد‪ .‬وقتي سازمان‌ها‬ ‫احتمالمي‌دهندكهشهرتواعتبارشانبهوسيلهسوانحزيست‌محيطي‬ ‫تهديد شــده و از مشروعيت آنها كاسته شده‪ ،‬در جستجوي مديريت بر‬ ‫فرآيند مشــروعيت از طريق تبليغ راهبردهاي مفيد هستند كه افشاي‬ ‫اطالعات زيست‌محيطي و اجتماعي در گزارش‌هاي ساالنه نمونه‌اي از‬ ‫آن است‪ .‬از سوي ديگر نظريه ذينفعان بيان مي‌كند كه ذينفعان نسبت‬ ‫به فعاليت يك سازمان اقتصادي ذي حق و ذينفع هستند‪ .‬بر اين اساس‬ ‫مديريت بايد سازمان را جهت حداكثر كردن منافع همه ذينفعان اداره‬ ‫كند‪ .‬ذينفعان توجه زيادي به موضوعات زيست‌محيطي و اجتماعي در‬ ‫يك شركت دارند‪ .‬سرمايه‌گذاران و تحليل گران مالي به منظور ارزيابي‬ ‫عملكرد كلي و برآورد خطرهاي زيســت‌محيطي‪ ،‬دولت‌ها براي اجراي‬ ‫قوانين زيست‌محيطي و مشــتريان به منظور حفاظت از حقوقشان به‬ ‫اطالعات زيست‌محيطي و اجتماعي نياز دارند‪ .‬انگيزه مدير از افشاي اين‬ ‫اطالعات آن است كه به گروه‌هاي ذينفع نشان دهد كه سازمان مطابق با‬ ‫انتظاراتآنهاعملمي‌كند‪.‬‬ ‫تفاوتصنايعدرافشاياطالعات‬ ‫در اين ميان كيفيت كميته حسابرســي بيشتر كيفيت افشاي‬ ‫زيست‌محيطي را افزايش مي‌دهد تا حجم آن را‪ .‬شركتهاي بزرگ‌تر‬ ‫در برابر شــركتهايي با تعهــدات پائين (اقالم تعهــدي اختياري)‬ ‫(شــركتهاي كوچك) از كميت و كيفيت افشاي بيشتري برخوردار‬ ‫هستند‪ .‬شــركتهايي با ســهامداران بلوكي تمايل به داشتن حجم‬ ‫بيشتري از افشاي زيســت‌محيطي دارند‪ ،‬اگرچه اين عاملي براي‬ ‫كيفيت افشــا نيست‪ .‬اهرم و جريان نقدي ســال گذشته به ترتيب‬ ‫باعث ارتقاي ســطح كمي و كيفي افشــا مي‌شــوند‪ ،‬اما تنها براي‬ ‫شــركتهاي كوچك در تعداد محدودي از صنايع‪ .‬شــركتهاي نفت‬ ‫و گاز تالش دارند تا حداكثر حجم و كيفيت افشــا را داشته باشند‬ ‫و خدمات مالي كمترين افشــا‪ ،‬كه اين امــر منعكس‌كننده تفاوت‬ ‫اثرگذاري محيطي اين گروه ازشركتها است‪.‬‬ ‫اقالم افشاي زيست‌محيطي و اجتماعي‬ ‫زيست‬ ‫‌محيطي‬ ‫چك ليست افشا‬ ‫كنترل آلودگي‪ ،‬جلوگيري از خسارات‬ ‫زيست‌محيطي‪ ،‬بازيافت يا جلوگيري از ضايعات‪،‬‬ ‫تحقيق و توسعه‪ ،‬سياست زيست‌محيطي‪،‬‬ ‫سرمايه‌گذاري در پروژه‌هاي زيست‌محيطي و‬ ‫ساير موارد مرتبط با عنوان مسائل محيطي‪.‬‬ ‫محصوالت توسعه محصول‪ /‬سهم بازار‪ ،‬كيفيت محصول‪/‬‬ ‫و خدمات ‪ ،‬ايمني و سالمت محصول‪ ،‬توقف توليد و‪ISO‬‬ ‫ساير موارد مرتبط با عنوان محصوالت و خدمات‪.‬‬ ‫تعداد كاركنان‪ ،‬حقوق ماهانه‪ /‬پاداش نقدي و‬ ‫منابع‬ ‫انساني مزايا‪ ،‬بازنشستگي و مزاياي پايان خدمت‪ ،‬سالمتي‬ ‫و ايمني در محيط كار‪ ،‬برنامه‌هاي آموزش و توسعه‬ ‫كاركنان‪ ،‬ورزشي و رفاهي‪ ،‬وام يا بيمه كاركنان‪،‬‬ ‫روحيه و ارتباط كارمندان و ساير موارد مرتبط با‬ ‫عنوان منابع انساني‪.‬‬ ‫مشتريان‬ ‫سالمتي مشتريان‪ ،‬شكايات‪/‬رضايت‌مندي‬ ‫مشتريان‪ ،‬سياست پرداخت ديرتر براي مشتريان‬ ‫خاص‪ ،‬تدارك تسهيالت و خدمات پس از فروش‪،‬‬ ‫پاسخگويي به نياز مشتريان‪ ،‬ساير موارد مرتبط با‬ ‫عنوان مشتريان‪.‬‬ ‫اجتماعي سرمايه‌گذاري اجتماعي‪ ،‬حمايت از فعاليت‌هاي‬ ‫جامعه‪ ،‬هدايا و خدمات خيريه‪ ،‬اقدامات قانوني‪/‬‬ ‫دعاوي قضايي‪ ،‬فعاليت‌هاي مذهبي‪/‬فرهنگي و‬ ‫ساير موارد مرتبط با عنوان مسئوليت‌هاي جامعه‬ ‫انرژي‬ ‫حفظ و صرفه‌جويي در انرژي‪ ،‬توسعه و اكتشاف‬ ‫منابع جديد‪ ،‬استفاده از منابع جديد‪ ،‬ساير موارد‬ ‫مرتبط با عنوان انرژي‬ ‫سطحافشاياطالعاتزيست‌محيطيواجتماعي‬ ‫بحث‌هاي زيســت‌محيطي و اجتماعي از مسائل مهمي هستند‬ ‫كه در حيطه كســب‌وكار‪ ،‬تمــام عوامل درگير اعم از اشــخاص‬ ‫حقيقي و حقوقي را در بر مي‌گيرد‪ ،‬شــايد نتــوان تعريف دقيقي‬ ‫كه كليه مصاديق آن را در برگيرد ارائه داد‪ .‬سطح افشاي اطالعات‬ ‫زيســت‌محيطي و اجتماعي به مقوله‌هاي زيســت‌محيطي شامل‬ ‫كنترل آلودگي‪ ،‬جلوگيري از خســارات زيست‌محيطي‪ ،‬بازيافت‬ ‫يا جلوگيري از ضايعــات و محصوالت و خدمات‪ ،‬منابع انســاني‪،‬‬ ‫مشــتريان‪ ،‬انرژي و همچنين امور اجتماعي شامل سرمايه‌گذاري‬ ‫اجتماعي‪ ،‬حمايت از فعاليتهاي جامعه‪ ،‬هدايا و خدمات خيريه و‪...‬‬ ‫مي‌پردازد‪.‬‬ ‫و در نهايت‪...‬‬ ‫كيفيت كميته حسابرســي هم از نظر الزامات منشــور كميته‬ ‫حسابرســي و هم از نظر خصوصيات كميته حسابرســي با سطح‬ ‫افشــاي اطالعــات زيســت‌محيطي واجتماعي رابطــه مثبت و‬ ‫معنــاداري دارد هر چند كه اين رابطه خيلي شــديد نيســت اين‬ ‫امر مي‌تواند مربوط به وظايف نظارتي متنوع كميته حسابرســي‬ ‫باشد و همچنين مسائل زيســت‌محيطي و اجتماعي كه در بستر‬ ‫وسعت افشــاهاي اطالعات مالي و غير‌مالي است و بخش كوچكي‬ ‫از آن را بدون معيار و ضابطه مشــخص افشا در اين زمينه تشكيل‬ ‫مي‌دهد‪ .‬بنابراين رعايت مقررات مص ّوب طبق منشور نشان‌دهنده‬ ‫ايــن ارتباط مي‌باشــد‪‌.‬يافته‌هاي اســتيون تامز و همــكاران در‬ ‫پژوهش خود تحــت عنــوان " رابطه كميته‌هاي حسابرســي و‬ ‫كيفيت گزارشگري مالي‪ ،‬شواهدي از افشاي اطالعات حسابداري‬ ‫زيست‌محيطي در محيط انگلستان" حاكي از اين است كه كيفيت‬ ‫كميته حسابرسي بيشتر كيفيت افشاي زيست‌محيطي را افزايش‬ ‫مي‌دهد تا حجم آن را‪.‬‬ ‫افشاي زيســت‌محيطي و اجتماعي اكثرا ً داوطلبانه و بازارمحور‬ ‫بوده و تحليل‌هاي آنها تعيين‌كننده روشنگري چنين افشاگري‌ها‬ ‫و تأثير كميته‌هاي حسابرســي بر رفتار افشــاگري است‪ .‬هنگامي‬ ‫كه مقررات حاكم اســت‪ ،‬براي مثــال قوانين مبتني بر منشــور‬ ‫كميته حسابرسي در ايران‪ ،‬رابطه كيفيت افشا مثبت مي‌باشد‪ .‬اثر‬ ‫بالقوه كميته حسابرســي در اين رابطه نشان مي‌دهد كه مقرراتي‬ ‫كه براي بهبود بخشــيدن فرآيند حاكميت شركتي وضع شده‌اند‬ ‫مي‌توانند كيفيت افشــا را افزايش داده و پاسخگويي شركت‌ها در‬ ‫مقابل تأثير فعاليتشان بر محيط را بهبود بخشد‪ .‬البته كميته‌هاي‬ ‫حسابرســي در ايران نوپا هســتند و با توجه بــه فرهنگ حاكم بر‬ ‫محيط گزارشگري ممكن اســت حضورشان صرفاً به منزله رعايت‬ ‫قانون تلقي گردد‪ .‬همچنين فشــار كمتري براي افشــاي اجباري‬ ‫زيســت‌محيطي و اجتماعي وجود دارد‪ .‬به نظر مي‌رســد هر چه‬ ‫مشــكالت زيســت‌محيطي و اجتماعي از نظر تبليغاتي و سياسي‬ ‫داراي اهميت مي‌شــود‪ ،‬افزايش متناظر حــوزه فعاليت و ارزش‬ ‫كميته حسابرسي را در پي دارد‪.‬‬
‫‪26‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫فوکوس‬ ‫ترسيم نقشه راهيجديد‬ ‫برايصنعتليزينگ‬ ‫يكي از روش‌هاي جذاب تامين مالي‪ ،‬تامين مالي دارايي‌ها و تجهيزات از طريق شــركت‌هاي‬ ‫ليزينگ اســت‪ .‬بر اســاس گزارش‌هاي جهاني در مورد صنعت ليزينگ در دنيا‪ ،‬اين صنعت براي‬ ‫پنجمين سال متوالي بعد از بحران اقتصادي‪ ،‬چشم‌انداز خوشبينانه‌اي را از خود نشان داده و رشد‬ ‫حجم جديدي از كســب‌وكار‌ها را تجربه كرده است‪ .‬گزارش ‪ Clark white‬صنعت ليزينگ از‬ ‫‪ 50‬كشور برتر در اين حوزه‪ ،‬با تجربه رشــد در حجم كسب‌وكارهاي جديد‪ ،‬از ‪994‬ميليارد دالر‬ ‫در ســال ‪ 2014‬به يك تريليون دالر در سال ‪ 2017‬رســيد‪ .‬با توجه به ارتباط نزديك شركتهاي‬ ‫ليزينگ با حوزه فعاليت‌هاي بخش واقعي اقتصاد‪ ،‬اين شركتها نقش بسيار مهمي در تحرك رشد‬ ‫و توســعه اقتصادي و پيش برد برنامه‌هاي كالن دولت و اهداف اقتصاد مقاومتي دارند‪ .‬همچنين‬ ‫بانك مركزي طي سال‌هاي اخير ضمن پايش فعاليت‌هاي مرتبط با شركت‌هاي ليزينگ‪ ،‬با تدوين‬ ‫قوانين و مقررات احتياطي و نظارتي‪ ،‬همواره ســعي در تسهيل فعاليت‌هاي شركتهاي ليزينگ‬ ‫نموده اســت‪ .‬از سوي ديگر بررسي صورتهاي مالي شركتهاي ليزينگ (سطح سرمايه‪ ،‬تسهيالت‬ ‫اعطايي و كل دارايي‌هاي اين صنعت) در پايان سال ‪ 1395‬نشان مي‌دهد اندازه فعاليت اين صنعت‬ ‫كوچك بوده و لذا صنعت ليزينگ كماكان به عنوان يك صنعت پر پتانســيل و بكر براي گسترش‬ ‫خدمات متنوع اقتصادي و نو مطرح مي‌باشد‪ .‬بنابراين شركت‌هاي ليزينگ بواسطه فراهم آوردن‬ ‫خدمات متنوع به دور از پيچيدگي‌هاي مرسوم در تســهيالت دهي‪ ،‬مي‌توانند نقش بسزايي در‬ ‫تحريك سمت تقاضاي كل و در نتيجه رشد و توسعه اقتصادي ايفا نمايند‪.‬‬ ‫اما از اواخر سال گذشته و با افزايش يكباره نرخ ارز نوعي عدم اطمينان و ثبات بر قيمت حاكم‬ ‫شد‪ .‬اين نوسانات قيمت به بازارهاي هم ارز مالي به سرعت سرايت كرد‪ .‬در اين بين هيجانات ناشي‬ ‫از افزايش نرخ ارز بر اكثر صنايع كشور آثار غير‌قابل انكاري داشته است‪.‬‬ ‫افزايش نرخ ارز عامل افزايش تقاضا در ليزينگ‬ ‫صنعت ليزينگ نيز از اين نوســانات در امان نبوده و دســتخوش تغييرات غالبا مثبتي شده‬ ‫اســت‪ .‬هادي موقعي دبير انجمن ليزينگ در خصوص اثر نوســانات اخير ارز بر صنعت ليزينگ‬ ‫گفت‪ :‬در حالت كلي با افزايش نرخ ارز و عدم اطمينان به ثبات اقتصادي شاهد افزايش تقاضا براي‬ ‫خريد ليزينگي هســتيم چراكه افراد با خريد ليزينگي سعي در حفظ قدرت خريد با تقاضاي كاال‬ ‫از ليزينگ دارند‪ .‬اما در صنعت ليزينگ نيز شــركت‌هاي حاضر در شرايط فعلي با افزايش ريسك‬ ‫نكول پرداخت و ريسك اعتباري از سوي مشتريان روبه‌رو مي‌شوند‪ .‬به بيان ديگر با افزايش تقاضا‬ ‫و افزايش تورم‪ ،‬ايفاي تعهدات از ســوي مشتريان نيز دچار مشكل خواهد شد كه اين عامل منفي‬ ‫براي صنعت محسوب مي‌شود‪.‬‬ ‫راهكاري براي جلوگيري از افزايش ريسك صنعت ليزينگ‬ ‫دبير انجمن لیزینگ گفت‪ :‬در اين شرايط شركت‌هاي فعال در حوزه ليزينگ براي جلوگيري‬ ‫از بروز ريســك نكول بايد بررسي‌هاي دقيق‌تري را نسبت به منشا تقاضاي مشتريان خود داشته‬ ‫باشــند‪ .‬چراكه شــركت‌هاي ليزينگي زماني كه با افزايش تقاضا روبه‌رو مي‌شوند‪ ،‬بايد عملیات‬ ‫اعتبارسنجي را شدت بخشــند‪ .‬ديگر اينكه از مقررات بهره‌مند شوند‪ .‬همچنين بايد از ابزارهاي‬ ‫مختلفي براي اعتبارسنجي مشتريان استفاده شود و بررســي شود مقاصد تقاضاي افراد در چه‬ ‫كاالهايي متمركز مي‌شود‪ .‬در مجموع افزايش قيمت كاالها در سطح عموم جامعه سبب افزايش‬ ‫تقاضا براي خريد ليزينگي مي‌شود‪ .‬اما اين نكته را نيز بايد مورد توجه قرار داد كه در شرايط تورمي‬ ‫بررسي‬ ‫رابطهيليزينگوصنعت‬ ‫آنچهمي‌توانستوآنچهكهمي‌تواندباشد!‬ ‫محمد امين كيان ارثي‬ ‫رئيسهيئت‌مديرهشركتليزينگاميد‬ ‫الگوي جهاني توسعه صنعتي‪ ،‬همواره نگاهي اميدوار به صنعت‬ ‫ليزينگ داشته است و آمارها حاكي از نفوذ باالي ليزينگ در توسعه‬ ‫صنعتي كشورهاي توسعه‌يافته هستند‪ .‬صنعتگران متوسط و خرد‬ ‫كشــور ما نيز در مقطعي كوتاه (دور دوم پيدايــش و نمو ليزينگ‬ ‫يعني نيمه‌اول دهه هشــتاد شمسي) و تا زماني كه نرخ سود بانكي‬ ‫و اصوال بهاي تمام شده پول متناســب و منطقي دنبال مي‌شد‪ ،‬از‬ ‫مزاياي اين صنعت بهره‌مند شدند‪.‬‬ ‫امروزه و در روزگار ورشكســتگي اكثــر توليد‌كنندگان خرد و‬ ‫متوسط‪ ،‬دشواري و آســيب‌پذير بودن توليد خصوصا از نقطه نظر‬ ‫تامين مالي و بهاي تمام شــده پول بر همگان واضح اســت‪ .‬آنچه‬ ‫فعاالن ليزينگ دنبــال مي‌نمايند پيــروي از الگوهاي جهاني‪ ،‬به‬ ‫معناي سهم از توليد ناخالص داخلي و ضريب نفوذ صنعت است كه‬ ‫درحال‌حاضر در هر دو مورد نسبت‌هاي داخلي نزديك به يك دهم‬ ‫نسبت‌هاي جهاني ست‪( .‬ســهم ليزينگ از توليد ناخالص داخلي‬ ‫در كشــورهاي توســعه‌يافته بين دو تا چهار‌درصد مي‌باشد‪ ،‬اين‬ ‫عدد براي ايــران نهايتا نيم درصد اســت) و آنچه بزرگ‌ترين مانع‬ ‫صنعتگران براي بهره‌مندي از اين صنعت بشمار مي رود نرخ باالي‬ ‫آن و توجيه‌ناپذير بودنش اســت‪ .‬مي‌توانست نرخ رشد اقتصادي و‬ ‫ميزان اشــتغال و تراز تجاري و توليد ناخالص داخلي و ديگر ارقام‬ ‫مهم و شــاخص اقتصادي با همان فرمان دولت اصالحات به پيش‬ ‫رود و امروز وضعيت بســيار متفاوتي را شــاهد باشيم‪ .‬مي‌توانست‬ ‫حجــم نقدينگي با همان شــيب ماليم و متناســب افزايش يابد‪،‬‬ ‫نرخ بازده مورد انتظار ســرمايه‌گذاران منطقــي بماند‪ ،‬صنعتگر و‬ ‫كارآفرين با آرامش و اميد به آينده سرمايه و انرژي و عمر خود را به‬ ‫پاي صنعت ميهنش و به دنبال ساختن فرداي خويش بريزد‪ ،‬ليكن‬ ‫آنچه در عمل اتفاق افتاد‪ ،‬بيش از ‪ 20‬برابر شــدن حجم نقدينگي‬ ‫كشــور به دليل پمپاژ پول پر قدرت دولتــي در پروژه‌هاي پايين‬ ‫دستي نظير مســكن مهر و يا واردات بي‌رويه كاالهاي مصرفي بود‪.‬‬ ‫جايي كه به دليل باالرفتن نرخ بازده مورد انتظار ســپرده گذاران‪،‬‬ ‫شــبكه بانكي و بالطبع شــركتهاي ليزينگ ناچار از افزايش نرخ‬ ‫گشته كه نتيجه آن بيرون ماندن كارآفرين واقعي از دايره دريافت‬ ‫اينگونه تسهيالت گرديد‪.‬‬ ‫سياســت‌گذاري دولتهاي نهم و دهم (اگر چيــزي به اين نام‬ ‫اصوال وجود داشــته بوده باشد!) متاســفانه رقم زننده شرايط به‬ ‫شدت نابســامان پولي و مالي امروز كشور ماست كه البته در مقال‬ ‫ديگري مي‌بايســت حتما مورد مداقه قرار گيــرد‪ ،‬ليكن آنچه در‬ ‫اين نوشــته مد نظرنگارنده است‪ ،‬پس از افسوس در مورد آنچه كه‬ ‫مي‌توانست باشد و نشد‪ ،‬يافتن راهكاري مستقيم و كم هزينه براي‬ ‫برون رفت است‪.‬‬ ‫در اين راه و بــراي پرهيز از اطاله كالم‪ ،‬ســر تيتري از اهداف و‬ ‫راههاي رسيدن به آنها را مختصرا به نظر خواهم رساند‪.‬‬ ‫اهداف‪ :‬تمركز بر مقوالتي كه كشــور در مقطع فعلي بيشترين‬ ‫نيــاز را به آنها داشــته وجاي خالي بخــش خصوصي در آن حس‬ ‫مي‌گردد‪.‬‬ ‫پــس از زلزله‌اي كه توليد در دولتهاي نهــم و دهم تجربه نمود‬ ‫بعيد به نظر مي‌رسد خوش بين‌ترين تحليلگران نيز‪ ،‬به آساني راي‬ ‫به توجيه‌مند بودن پروژه‌هاي توليد محور دهند‪.‬‬ ‫دوستي‪ ،‬از سابقون توليد‪ ،‬پس از مصايب فراوان و خروج از كار‬ ‫توليدي‪ ،‬با لحني حزن آلود اما مــزاح گونه‪ ،‬عنوان مي‌كرد كه اگر‬ ‫زماني بخواهم دوباره توليد بنمايم‪ ،‬چيــزي توليد خواهم كرد كه‬ ‫مشــابه چيني براي آن نباشــد ‪ .‬اين جمله تقريبا مانيفست اصلي‬ ‫توليد در ايران محســوب مي‌گردد‪ .‬فــارغ از عوامل پيدايش وضع‬ ‫موجود‪ ،‬شايسته است نظرها به سوي بخش سود ده‪ ،‬زودبازده و كم‬ ‫ريسك‌تر و البته پرپتانيســل‌تر خدمات جلب گردد‪ .‬بازاري بسيار‬ ‫آماده كه هم از نقطه نظر نياز‌ســنجي و هم از نگاه امكان‌ســنجي‬ ‫و ســهولت راه اندازي‪ ،‬جاي كار فراوان داشته و دارد‪ .‬خوشبختانه‬ ‫ســرمايه‌ها مســير را به درســتي‌يافته‌اند و انواع استارت آپ‌هاي‬ ‫ســال‌هاي اخير شــمه‌اي از اين وادي بشــمار مي‌رود ليكن بازار‬ ‫خدمات در كشور ما به دليل مغفول ماندن آن در سياستگذاري‌هاي‬ ‫كالن اقتصادي‪ ،‬داراي پتانسيل‌هاي رشدي فراوان مي‌باشد‪.‬‬
‫فوکوس‬ ‫تشخيص تقاضاي واقعي از غيرواقعي تا حدي سخت‌تر مي‌شود‪ .‬چراكه در اين شرايط برخي افراد‬ ‫به منظور سوءاستفاده از افزايش قيمت‌ها اقدام به خريد ليزينگي كاالهاي گران قيمت مي‌كنند‬ ‫تا بتوانند از افزايش قيمت كاالي مورد نظر در آينده و فروش آن ســود مضاعف ببرند‪ .‬در راهكار‬ ‫اصلي براي جلوگيري از بروز چنين سوءاســتفاده‌هايي بايد شركت‌هاي ليزينگي با دقت بيشتر‬ ‫از مقاصد متقاضي مطلع شــوند‪ .‬از اين رو اعتبارسنجي مناســب مشتريان جهت جلوگيري و يا‬ ‫كاهش ريســك اعتباري و تسهيل جريان نقدينگي شركت‪ ،‬توجه ويژه به پيگيري وصول اقساط‬ ‫جهت جلوگيري از اختالل در جريان نقدينگي و كمبود منابع‪ ،‬ارايه خدمات مناسب حين و پس‬ ‫از ليزينگ به مشتريان جهت اعتماد بخشي به مشتريان مي‌تواند در كاهش ريسك شركت‌هاي‬ ‫ليزينگي موثر واقع شود‪.‬‬ ‫افزايش نرخ ارز هزينه‌هاي صنعت ليزينگ را افزايش مي‌دهد؟‬ ‫موقعي در پاسخ به اين سوال گفت‪ :‬افزايش نرخ ارز بصورت مستقيم باعث افزايش هزينه‌هاي‬ ‫مالي شــركت‌هاي ليزينگي نمي‌شــود‪ .‬اما از آنجاكه اعم تامين مالي شــركت‌هاي ليزينگي از‬ ‫تسهيالت مالي بانك‌ها اســت و چون اين منابع محدود هستند و از سوي ديگر در شرايط تورمي‬ ‫تقاضا براي خريد ليزينگي افزايش مي‌يابد‪ ،‬بايد تامين مالي از منابع گرانتر صورت پذيرد‪.‬‬ ‫چالش صنعت ليزينگ در شرايط تورمي‬ ‫دبير انجمن ليزينگ در اين بين به نكته‌اي در خصوص چالش تامين مالي شركت‌هاي ليزينگي‬ ‫اشــاره كرد و گفت‪ :‬همانطور كه گفته شد افزايش تقاضاي بوجود آمده شركت‌هاي ليزينگي را با‬ ‫مشكل كمبود نقدينگي روبه‌رو مي‌كند‪ .‬چراكه تامين مالي از طريق بانك نيز محدود است‪.‬‬ ‫يك راه پيش روي ليزينگ براي پوشش اكثريت تقاضاي خريد ليزينگي‬ ‫هــادي موقعي پيرامون راهكار جديد تامين مالي صنعــت ليزينگ گفت‪ :‬در حال مذاكره با‬ ‫سازمان بورس هســتيم تا بتوانيم حجم بيشتري از نقدينگي را به شركت‌هاي ليزينگي سرازير‬ ‫كنيم‪ .‬كنفراســي نيز در خصوص اين موضوع با ســازمان بورس در روزهاي آتي برگزار خواهد‬ ‫شــد‪ .‬در نتيجه ما اميدواريم با ابزارهــاي جديد تامين مالي‪ ،‬منابع پولــي قابل توجهي را وارد‬ ‫صنعت كنيم كه مي‌تواند در بحث پوشــش تقاضاهاي افزايش‌يافته كارآمد باشد‪ .‬گفتني است‬ ‫با همكاري شــركت تامين سرمايه امين و ســازمان بورس مقدمات اين امر فراهم شده است و‬ ‫اگر طرح اوراق مرابحه كنسرســيومي در بورس به انجام رسد‪ ،‬شاهد تحوالت بزرگي در صنعت‬ ‫ليزينگ خواهيم بــود‪ .‬وي در ادامه گفت‪ :‬انجمن به دنبال افزايش ضريب نفوذ صنعت ليزينگ‬ ‫در اقتصاد و گســترش حوزه عمليات ليزينگ به غير‌از خودرو اســت‪ .‬اين امر نيازمند آن است‬ ‫كه صنعت ليزينگ به منبع مالي غير‌از بانك متصل باشــد‪ .‬اولين منابــع مالي غيربانكي‪ ،‬بازار‬ ‫سرمايه است‪ .‬با انتشــار اوراق مرابحه كنسرسيومي كه از طرف صنعت ليزينگ در بورس انجام‬ ‫مي‌پذيرد حجم خوبي از نقدينگي براي ورود صنعت ليزينگ به ســاير كاالها و تاسيسات گران‬ ‫قيمت سرازير مي‌شود‪ .‬شركت‌هاي ليزينگي با تامين مالي از بورس مي‌توانند تسهيالت با حجم‬ ‫خوب نقدينگي را در اختيار متقاضيان خريد ماشــين آالت و تجهيزات ســنگين قرار دهد كه‬ ‫بازپرداخت اين تسهيالت تا ‪ 48‬ماه باشد‪ .‬بورس مي‌تواند با ابزارهاي مالي ويژه‌اي كه در اختيار‬ ‫صنعت ليزينگ قرار مي‌دهد نقش اين صنعت را در شكوفايي اقتصادي كشور پُررنگ‌تر كند‪.‬‬ ‫دبير انجمن ليزينگ همچنين گفت‪ :‬در هفته گذشــته مديرعامل بورس تهران پيشــنهاد‬ ‫تشكيل كميته‌اي مشترك جهت بررسي ابزارهاي موجود در بورس تهران براي كمك به رونق‬ ‫صنعت ليزينگ را دادند‪ .‬در انجمن نيز تالش مي‌كنيم تا با تشــكيل اين كميته ابزارهاي ويژه‬ ‫‪27‬‬ ‫‪14‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫ليزينگ در بورس و بازار بدهي طراحي كنيم‪ .‬وي گفت‪ :‬باتوجه به ســازو كارها‪ ،‬پتانســيل‌ها و‬ ‫ظرفيت‌هايي كــه ليزينگ در صنعت اجاره دارد بايد ابزارهاي ويــژه‌اي به غير‌از اوراق مرابحه‪،‬‬ ‫اوراق مشاركت و صكوك در بورس تهيه شــود‪ .‬دبير انجمن در خصوص چگونگي بازپرداخت‬ ‫اوراق مرابحه ليزينگ و مدت آن گفت‪ :‬ســاز و كار اين موضوع در دســت بررسي است و چند و‬ ‫چون نرخ‌گذاري اين اوراق در مراحل كارشناسي است‪ .‬اما موقعي درباره نحوه بازپرداخت سود‬ ‫و اصل اين اوراق گفت‪ :‬اين اوراق نســبتا بلندمدت‪ ،‬با سررسيدهاي ‪ 48‬و يا ‪ 60‬ماهه هستند كه‬ ‫ســود آنها بصورت ماهانه قابل پرداخت خواهد بود كه البته در تمام اين موارد مقررات سازمان‬ ‫بورس بايد در متن كار لحاظ شود‪.‬‬ ‫اوراق مرابحه ليزينگي‬ ‫درادامهبهنامشالچيمديرعاملليزينگجامعسينابهمعرفياوراقمرابحهليزينگيپرداختوگفت‪:‬‬ ‫در خصــوص اين نوع اوراق مرابحــه بايد گفت‪ :‬اين اوراق يا زير مجموعه ابزار بدهي هســتند ويا‬ ‫زيــر مجموعه ابزار حقــوق صاحبان ســهام‪ .‬اوراق مرابحه جــزء ابزار بدهي هســتند كه انواع‬ ‫مختلفــي مانند مرابحــه تامين مالي‪ ،‬تامين نقدينگي‪ ،‬تشــكيل ســرمايه شــركت تجاري و‬ ‫مرابحــه رهني دارد‪ .‬ســازوكار اين اوراق بــه اين نحــوه خواهد بود كه شــركت‌هاي ليزينگ‬ ‫امكان تبديــل دارايي‌هاي خود كه اقســاط تســهيالت دريافتــي كه بابت فروش اقســاطي‬ ‫خود هســتند را از طريق شركت واســط به قيمت تنزيلي به ســرمايه‌گذاران واگذار مي‌كنند و‬ ‫باني اوراق بايســتي در سررســيد مبلغ اســمي اوراق را وصول و به دارنــدگان پرداخت نمايد‪.‬‬ ‫آيا انتشار اين اوراق از سوي شركت‌هاي ليزينگ مورد استقبال قرار مي‌گيرند؟‬ ‫شالچي در اين خصوص گفت‪ :‬ميزان استقبال شركت‌هاي ليزينگ بر اساس ساختار سرمايه‬ ‫هر شركتي متفاوت اســت‪ .‬همچنين با توجه محدوديتهاي دستورالعمل بانك مركزي مبني بر‬ ‫تامين مالي حداكثر دو برابر حقوق صاحبان ســهام‪ ،‬محدوديت‌هايي براي شركت‌هاي واسپاري‬ ‫در اين زمينه وجود دارد‪.‬‬ ‫آيا تامين مالي از طريق بورس مي‌تواند براي شــركت‌هاي ليزينگي جذابيتي‬ ‫داشته باشد؟‬ ‫مديرعامل ليزينگ ســينا در پاسخ به اين ســوال گفت‪ :‬تامين مالي از بازار پول درحال‌حاضر‬ ‫هزينه‌هايي كمتر از تامين منابع مالي از بازار سرمايه دارد‪ ،‬همچنين تأمين منابع از طريق تأمين‬ ‫مالي ســرمايه‌اي براي ليزينگ‌ها نسبت به اســتفاده از بدهي‪ ،‬گران‌تر تمام مي‌شود‪ ،‬ديگر اينكه‬ ‫الزامات يك نهاد قانوني مانند ســازمان بورس و اوراق بهادار بايد به دقت رعايت گردد و مورد آخر‬ ‫اينكه دست‌دادن كنترل شــركت و كاهش ميزان مالكيت مالكان با ورود شركت‌هاي ليزينگ به‬ ‫بورس صورت مي‌گيرد‪ .‬اما مبحث زمان منابع در اختيار در بازار سرمايه شرايط مطلوب‌تري را در‬ ‫مديريت جريان وجوه براي شــركت‌هاي ليزينگي ايجاد مي‌نمايد‪ .‬همچنين گفتني است تامين‬ ‫مالي از طريق ســهام و بازار سرمايه با آنكه هزينه مالي بيشتري دارد اما ريسك كمتري را متوجه‬ ‫شركت مي‌كند‪ .‬اما در نهايت قطعا شركت‌ها بر اســاس هزينه انتشار‪ ،‬ميزان و زمان تامين منابع‬ ‫مالي و ســهولت دريافت منابع تصميم‌گيري مي‌كنند‪ .‬از سوي ديگر بايد محدوديت‌هاي تامين‬ ‫مالي از طريق بانك را نيز در نظر گرفت كه اين موارد عبارتند از‪:‬‬ ‫عدم تمايل بانك‌ها به اعطاي تسهيالت به شركت‌هاي ليزينگ‬ ‫تضامين دست وپاگير‬ ‫حدود ‪ 80‬درصدحســاب‌هاي دريافتني جاري اســت و با فرض اينكه تنها دارايي قابل وثيقه‬ ‫ليزينگ ها‪ ،‬حســابهاي دريافتني باشــد و با فرض تضمين ‪ 150‬درصدحســاب‌هاي دريافتني‪،‬‬ ‫حداكثر تســهيالتي كه مي‌شــود از طريق خريد دين اخذ نمود‪ 715.32 ،‬ميليارد ريال است كه‬ ‫حجم تسهيالت دريافتي نيز در همين محدوده است‪ .‬حداكثر زمان تسهالت اخذ شده يك سال‬ ‫است و ميانگين تسهيالت اعطايي ليزينگ‪ 24 ،‬ماه است‪.‬‬ ‫چالش بازدهي مورد انتظار ليزينگ و نرخ تامين مالي‬ ‫از اين رو به نظر مي‌رســد با توجه به محدوديت‌هاي تامين مالي از بــازار پول‪ ،‬تامين مالي از‬ ‫بازار سرمايه به رغم وجود قوانين متعدد‪ ،‬جذاب‌تر و به صرفه‌تر باشد‪ .‬همچنين اينكه در مجموع‬ ‫مزيت‌هاي اين بازار مي‌تواند هزينه‌هاي مالي شركت‌هاي ليزينگ را در بلندمدت كاهش دهد و در‬ ‫توسعه و رشد اين صنعت نقش بسزايي را ايفا كند‪.‬‬ ‫راهكارها‪ :‬بازشناســي اهداف‪ ،‬تشريح و بسط و گسترش آنها‪،‬‬ ‫تبديل به اهداف مشــخص و قابل دستيابي و نشــانه‌گذاري براي‬ ‫عالقه‌مندان و صاحبان انديشه و سرمايه‪.‬‬ ‫خوشــبختانه شناســايي زمينه‌هاي خدماتي آنچنان دشــوار‬ ‫نيست‪ ،‬ليكن به هر دليل‪ ،‬كمتر مورد بررسي قرار گرفته‌اند‪ .‬نگارنده‬ ‫براســاس اولويتهاي ذهني خود مي‌تواند از مقوالتي اينچنيني نام‬ ‫ببرد‪ .‬توريســم به معناي عام و كلي آن‪ ،‬مجتمع‌هاي توريســتي‬ ‫تفريحي با رويكردهاي بومي و ســنتي‪ ،‬حمل ونقل ريلي‪ ،‬جاده‌اي‬ ‫با رويكردهاي توريست محور و يا جابجايي بار‪ ،‬خدمات اجتماعي‪،‬‬ ‫بهداشــتي آموزشــي‪ ،‬خدمات خوراك محــور و غذايي‪ ،‬خدمات‬ ‫شــخصي از قبيل ســالن‌هاي زيبايي كلينيك‌هاي توانبخشي و‬ ‫بســياري اين مقوالت كه هر كدام در جاي خود داراي فاكتورهاي‬ ‫اساسي براي شروع كار مي‌باشد‪.‬‬ ‫فاكتورهاي اساسي‪ :‬نياز كشور‪ ،‬ســهولت در راه اندازي‪ ،‬زود‬ ‫بازدهي‪ ،‬مزيت‌هاي نسبي‪ ،‬رقابتي و حمايت‌هاي دولت‪.‬‬ ‫با عبور از برخي فاكتورها كه تا حدودي توضيح داده شــد‪ ،‬جاي‬ ‫آنست كه نقش حمايت‌هاي دولت كمي باز توضيح شود‪ .‬تاكيدات‬ ‫دولت بر بخش خدمات خصوصا حمل‌ونقل و توريســم اين اميد را‬ ‫بوجــود آورده كه اگر به خير دولت اميد نيســت حداقل پيچ و خم‬ ‫كمتري ســرراه صنايع مورد اشــاره گذارده و يا خواهد گذارد‪ .‬اما‬ ‫دولت از چه مســير مي‌تواند حضور خود در اين صنايع را از طريق‬ ‫ليزينگ تقويت نموده و به رشد اين صنايع ياري رساند‪.‬‬ ‫هدايت يارانه‌ها و بودجه‌ها و اعتبــارات و كاناليزه نمودن آن از‬ ‫كانال ليزينگ‪ ،‬نقطه‌اي كليدي و داراي سه مزيت عمده مي‌باشد‪.‬‬ ‫اول كاهش تصدي‌گري دولت و برون‌ســپاري كه ضامن سرعت و‬ ‫به شــرط نظارت درست‪ ،‬ضامن ســامت اجرا مي‌باشد‪ .‬با تكيه بر‬ ‫دانش موجود در صنعت ليزينگ كشــور و تاكيد بر حضور انجمن‬ ‫ملي ليزينگ‪ ،‬بعنوان تشكلي قابل اتكا‪ ،‬امين‪ ،‬كارآمد و صنف محور‪،‬‬ ‫دولت محترم همزمان مي‌تواند هم از دردســرهاي تقابل با فعاالن‬ ‫صنايــع خدماتي بكاهد‪ ،‬هــم از نحوه جذب اعتبــارات و صحت و‬ ‫ســرعت آن اطمينان يابد و در آخر اينكــه صنعت ليزينگ بعنوان‬ ‫واسطه بازار پول و صنعتگران خرد و متوسط را‪ ،‬تقويت و پشتيباني‬ ‫نموده است‪.‬‬ ‫نكته آخر در اين راستا‪ ،‬جاي خالي موسسات رتبه‌بندي مستقل و‬ ‫امين مي‌باشد كه چه در بحث اختصاص اعتبارات به فعاالن صنعت و‬ ‫چه در درجه‌بندي شركتهاي ليزينگي و سپردن وظايف بسيار حس‬ ‫مي‌شود‪ .‬طنز ماجرا‪ ،‬همين صنعت رتبه‌بندي است‪ .‬كاري كه كمتر به‬ ‫آن پرداخته شده و بعنوان يك خدمت ارزنده مالي‪ ،‬مي‌تواند در رديف‬ ‫پروژه‌هايخدماتيپرپتانسيلديگر قرارگيرد‪.‬‬
‫‪28‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫دریچه‬ ‫اصالح رابطه ميان خودروسازان و قطعه‌سازان‬ ‫حركت به سمتكيفيت خودروهاي داخلي‬ ‫بــورس امروز‪ :‬زماني كــه دولت امريكا خروج خــود را از توافق‬ ‫برجام اعالم كرد‪ ،‬تنها ســوالي كه در ذهن اقشــار‪ ،‬اصناف و صنايع‬ ‫مختلف شكل گرفت‪ ،‬آينده پيش روي كشور بوده است‪ .‬اين توافق‬ ‫جنبه‌هاي مختلفي را در برگرفته بود كه صنعت خودرو و متعلقات‬ ‫آن را نيز شامل شده اســت‪ .‬با كمي تحقيق و پيگيري منابع خبري‬ ‫مي‌توان مطلع شد كه بســياري از شركت‌هاي خودروساز خارجي‪،‬‬ ‫عزم خروج از كشــور داشته و شرايط خودروســازان داخلي نيز ـ با‬ ‫وجود قول مســاعد براي بهتر شــدن اوضاع و اعالم اينكه شرايط‬ ‫موجود‪ ،‬صرفاً حبابي اســت كه توسط دالالن صنعت شكل گرفته‪،‬‬ ‫ـ از اوضاع مناســبي برخودار نيست‪ .‬در بسياري از صنايع‪ ،‬جزئيات‬ ‫و مواد اوليه نســبت به كليــت جريان اصلي از اهميت بيشــتري‬ ‫برخوردار اســت كه صنعت قطعه‌ســازي از اين دست موارد است‪.‬‬ ‫دكتــر رضا رضايــي‪ ،‬مديرعامل گــروه صنعتي آذيــن خودرو در‬ ‫خصوص چشم‌انداز و رشد صنعت قطعه‌سازي در كشور با توجه به‬ ‫تحريم‌هاي جديد‪ ،‬گفت‪ :‬روزي نيست كه در تمام حوزه‌ها اين سوال‬ ‫مطرح نشود كه با توجه به شــرايط جديد پيش رو‪ ،‬اوضاع كشور به‬ ‫كدام سمت‌وســو خواهد رفــت‪ .‬صنعت خودرو‌ســازي يك مورد‬ ‫اســتراتژيك در دنيا محسوب مي‌شود و كشــورهاي صنعتي و در‬ ‫حال توســعه تا جايي كه توان دارند‪ ،‬تالش مي‌كنند صنعت خودرو‬ ‫اولين رتبه را به خود اختصاص دهد‪ .‬دليل اين كار اين است كه اگر‬ ‫اين صنعت واقعاً براســاس يك پايه‌ريزي صحيح انجام شود‪ ،‬نقش‬ ‫اول و پر رنگي در توليد ناخالص كشــور داشته و به دنبال آن‪ ،‬رشد‬ ‫درآمد سرانه مردم را در پي دارد‪ .‬وي افزود‪ :‬به همين دليل‪ ،‬دولت‌ها‬ ‫در تالش هســتند با اصالح و تدوين قوانيــن حمايتي‪ ،‬اين صنعت‬ ‫را از نظر سياســت‌گذاري و نه جنبه مداخله‌گــري به كنترل خود‬ ‫در‌آورند‪ .‬اين صنعت از نظر سياســت‌گذاري به شــدت تحت توجه‬ ‫دولت اســت‪ ۱۸ .‬ســال پيش‪ ،‬دولت چين تصميم به خودروسازي‬ ‫گرفت و بدون معطلي‪ ،‬صنعت قطعه‌سازي را به صورت منسجم در‬ ‫كنار خودرو‌سازي بنيان نهاد‪ ،‬به گونه‌اي كه ظرف ‪ ۱۸‬سال‪ ،‬نزديك‬ ‫به توليد ‪ ۳۰‬ميليون خودرو در ســال رســيد و اكنون سومين بازار‬ ‫صادرات خودرو در دنيا محسوب مي‌شود‪ .‬كشور چين براي صنعت‬ ‫خودروسازي و قطعه‌ســازي خود برنامه‌اي تدوين نموده و اهداف‬ ‫خود را مشخص كرد‪ .‬مديران نيز براي رسيدن به آن اهداف‪ ،‬مطابق‬ ‫با برنامه حركت كردند‪.‬‬ ‫آغاز اشتباه در صنعت خودرو و قطعه سازي‬ ‫وي اهميت وجود قوانيــن مدون را يادآور شــد و گفت‪ :‬دولت‬ ‫وقت تركيه نيز ‪ ۱۵‬ســال پيش پس از بررســي‪ ،‬متوجه شد براي‬ ‫پيشــرفت و ايجاد اطمينان براي سرمايه‌گذاران خارجي و پايداري‬ ‫اين ســرمايه‌گذاري‪ ،‬بازنگري و اصالح قوانين در جهت حمايت از‬ ‫توليد‪ ،‬اجتناب‌ناپذير اســت‪ .‬دولت تركيه با بكارگيري انسان‌هاي‬ ‫بلندنظر‪ ،‬دورانديش و باتجربه در يك دوره ‪ ۶‬ماهه قوانين را اصالح‬ ‫كرد‪ .‬اين روند‪ ،‬سبب شد تا سال گذشته‪ ،‬صادرات اين كشور به ‪۱۵۸‬‬ ‫ميليارد دالر برسد كه ‪ ۳۰‬ميليارد دالر آن‪ ،‬صادرات صنعت خودرو‬ ‫بوده اســت و اين در حالي اســت كه كل درآمد حاصل از صادرات‬ ‫نفت و فرآورده‌هاي آن در سال گذشته براي كشور ما ‪ ۱۲۰‬ميليارد‬ ‫دالر بوده است‪ .‬رضايي‪ ،‬ايجاد يك بســتر امن‪ ،‬آرام‪ ،‬تدوين قوانين‬ ‫درســت و حمايتي و لغو قوانين سد راه توســعه توليد را پيش‌نياز‬ ‫رشد اقتصاد و رشد صنعت در ســطح كالن برشمرد و خاطرنشان‬ ‫كرد‪ ۳۰ :‬سال اســت كه ما به صورت مداوم در اين خصوص سخن‬ ‫گفته‌ايــم؛ اما با اين همه‪ ،‬همچنان رئيس‌جمهــور‪ ،‬وزيران‪ ،‬وكال و‬ ‫تقريبا تمام اقشار از روش موجود شكايت دارند‪ .‬وي افزود‪ :‬ايران در‬ ‫دهه ‪ ،۷۰‬توســعه صنعت خودرو را در دستور كار قرار داد‪ .‬اشتباه از‬ ‫همين دوران شروع شد‪ .‬اگر از همان دوران اتمام جنگ دولتمردان‪،‬‬ ‫سياستمداران و سياست‌گذاران وقت‪ ،‬براي كشور طرح استراتژيك‬ ‫توسعه صنعتي مبتني بر توانمندي‌هاي واقعي كشور و نقاط ضعف‪،‬‬ ‫قــوت‪ ،‬تهديدها و فرصت‌ها را تبيين مي‌كردنــد‪ ،‬با وجود جمعيت‬ ‫‪ ۵۰۰‬تا ‪ ۶۰۰‬ميليون نفري كشــورهاي همســايه‪ ،‬بهترين فرصت‬ ‫براي صنعتي شدن كشور و به دســت گرفتن بازار صادرات فراهم‬ ‫مي‌شــد‪ .‬در هر صورت اين اتفــاق رخ نداد و پتانســيل قوي براي‬ ‫ايجاد چنين كاري تدوين نشــد و به همين دليل ايران در اين حوزه‬ ‫متضرر شد‪ .‬متأسفانه با روي كار آمدن هر رئيس‌جمهور‪ ،‬روش‌هاي‬ ‫جديدي بكار گرفته شد و مي‌شــود؛ اين در حالي است كه در دنيا‬ ‫اين روش اصال مرسوم نيست‪.‬‬ ‫و پژوهش با تالش بنگاه‌ها‪ ،‬مهارت نيروهاي انساني را به‌روزرساني‬ ‫و مديريت كرده‪ ،‬تلفات اقتصادي را به صفر رســانده و بهره‌وري را‬ ‫افزايش دهند‪ .‬اما در ايران بهره‌وري نيروي كار پايين است‪ .‬وي در‬ ‫پاسخ به اين پرسش كه آيا بازار سرمايه مي‌تواند محل مناسبي براي‬ ‫تأمين نيازهاي مالي قطعه‌سازان باشد‪ ،‬گفت‪ :‬قرار بود قطعه‌سازان‬ ‫از طريق مشــاركت در تاسيس بانك پارســيان تامين مالي شوند‪.‬‬ ‫اقدامــات براي دريافــت مجوزها صورت گرفت‪ ،‬امــا عمال يكي از‬ ‫مشكالت قطعه‌ســازان‪ ،‬پراكندگي آنها اســت‪ .‬نياز نيست ‪ ۷۰۰‬تا‬ ‫‪ ۸۰۰‬قطعه‌ســاز وجود داشته باشــد و هرچقدر پراكندگي بيشتر‬ ‫شود‪ ،‬مشكالت هم مضاعف مي‌شود‪ .‬بازار سرمايه كه شامل بورس‬ ‫و بانك‌ها اســت‪ ،‬به‌هيچ‌وجه وظايف خــود را در قبال صنعت انجام‬ ‫نداده‌اند‪.‬‬ ‫پراكندگي قطعه‌سازان و تنهايي‬ ‫رضايي در پاســخ به اينكــه آيا بازار ســرمايه به‬ ‫صنعت قطعه سازي‬ ‫قطعه‌ســازان خصوصي بدهكار اســت يا خير؟ بيان‬ ‫وابستگي صنعت خودرو به قطعه‌سازي‬ ‫كشور در مديريت‬ ‫كرد‪ :‬منظور ما اين است كه هر سازماني در اين كشور‬ ‫يا برعكس؟ ! مسئله كدام است‬ ‫جهادي به ويژه در‬ ‫وظيفه خاص خود را دارد و درخواســت ما فقط عمل‬ ‫وي بــه وابســتگي دو صنعــت خودروســازي و‬ ‫بخش خصوصي‬ ‫به اين وظايف است‪ .‬مسئول بازار سرمايه دولت است‬ ‫قطعه‌ســازي به يكديگر اشــاره كرد و گفت‪ :‬صنعت‬ ‫با قبول كردن‬ ‫خودروسازي بدون قطعه‌سازي كامال بي‌مفهوم است‪ .‬مسئوليت سنگيني كه از ابتــدا با تبيين قوانين و رشــد صنعت همراهي‬ ‫اگر بنا باشد شاهد رشــد و نوآوري در صنعت خودرو كه در قبال اهداف كند‪ .‬در تمــام دنيا صنعتگر‪ ،‬تنها با هزينه شــخصي‬ ‫باشيم‪ ،‬بايد اولين حلقه و يكي از اركان بسيار پيچيده كشور و خودرو ساز خود وارد عرصه توليد نمي‌شــود‪ .‬در تركيه و بحرين‬ ‫صنعت خودروســازي كه همان صنعت قطعه‌سازي داشته‪ ،‬جانفشاني وام‌هايي وجود دارد كه ‪ ۵‬ميليــون دالر با ‪‌۱/۵‬درصد‬ ‫هفت ساله پرداخت مي‌شــود‪ .‬در ايران بايد همچنان‬ ‫اســت را مورد توجه و حمايت قراردهيم‪ .‬شايد بتوان‬ ‫كرده و با وجود‬ ‫مانند ضرب‌المثل‌ها از هفت خوان با كفش‌هاي آهني‬ ‫اينطور بيان كرد كه اين حوزه از صنعت خودروسازي‬ ‫سختي‌ها سعي‬ ‫عبــور كنيم تا در نهايت به نقطه صفر توليد برســيم‪.‬‬ ‫و هم از نظر اشتغال‌زايي‪ ،‬نوآوري و خالقيت از انعطاف‬ ‫كردند‪ ،‬توليد‬ ‫را حفظ كرده‬ ‫متاســفانه دردهاي اجتماعــي زياد اســت و با اين‬ ‫بيشتري برخوردار است‪ .‬به عنوان مثال اروپا طي سه‬ ‫و از نظر ‪R&D‬‬ ‫مشــكالت اقتصاد كشور رشــد نخواهد كرد‪ .‬به علت‬ ‫دهه اخير تالش كرد ضمن تعيين اهداف مشــخص‪،‬‬ ‫قطعه‌ســازان موفق و توانمنــد را به عرصــه بياورد‪ .‬مهندسي‪ ،‬مديريت پراكندگي قطعه‌ســازان و عدم شــكل‌گيري انجمن‬ ‫و پژوهش با تالش‬ ‫صنفي در اين حــوزه‪ ،‬كار خاصي براي حمايت از اين‬ ‫درحال‌حاضر خودروسازان مفهوم را تعريف مي‌كنند؛‬ ‫بنگاه ها‪ ،‬مهارت‬ ‫صنعت صورت نمي‌گيــرد‪ .‬قطعه‌ســازان به تنهايي‬ ‫يعني اهدافشان را كامال با مختصات معين اعم از نوع‬ ‫نيروهاي انساني‬ ‫نمي‌توانند فعاليت داشــته باشــند و دولــت بايد در‬ ‫خودرو‪ ،‬مدل و شــمايل تعيين مي‌كنند‪ .‬در پلت‌فروم‬ ‫را به‌روزرساني و‬ ‫ايــن جريان ورود پيدا كند‪ .‬به گفته وي‪ ،‬با اســتفاده‬ ‫و فول ساپالير‪ ،‬اين قطعه‌ســازان هستند كه براساس‬ ‫مديريت كرده‪،‬‬ ‫بخش خصوصي از پتانســيل بازار سرمايه در صنعت‬ ‫تقاضاي خاص مشتري‪ ،‬خودرو را طراحي مي‌كنند‪.‬‬ ‫تلفات اقتصادي‬ ‫خودرو‪ ۱۰ ،‬الي ‪ ۱۵‬پله رشــد داشته‌ايم‪ .‬اما اين رشد‪،‬‬ ‫وي با اشــاره به شــرايط خاص ايران افزود‪ :‬سواي‬ ‫را به صفر رسانده‬ ‫از مســير صحيح تكنولوژي نبوده است‪ .‬اگر به دنبال‬ ‫تحريم‌ها‪ ،‬در اواخر دهه ‪ ،۸۰‬مشــكالتي كه به صورت‬ ‫و بهره وري را‬ ‫توسعه هستيم‪ ،‬بايد بدانيم كه اين رشد از كنار توسعه‬ ‫زخم كهنه بودند‪ ،‬همچنــان پايدار ماندند‪ .‬براي مثال‬ ‫افزايش دهند‬ ‫اقتصادي و كانال توليد شــكل خواهــد گرفت‪ .‬توليد‬ ‫بانك‌ها عالقه‌اي به همكاري نداشته و يا قادر به تامين‬ ‫مي‌تواند قشــر جوان را بــه كار و فعاليت جذب كند‪.‬‬ ‫نيازهاي صنعت نبودند‪.‬‬ ‫البته شعار امسال مقام معظم رهبري هم خريد كاالي‬ ‫بانك‌ها و بازار سرمايه محدود شد و پرداخت‌ها به‬ ‫ايراني است‪ .‬خريدار بودجه محدودي داشته و بيشتر‬ ‫تعويق افتاد و قيمت‌ها از سال ‪ ۹۲‬به‌روزرساني نشد‪ .‬از‬ ‫به ســمت كااليي گرايش پيدا مي‌كند كه از كيفيت‬ ‫طرفي دولت به خاطر مشكالت خود با حقوق‪ ،‬ماليات‬ ‫و ارزش افزوده نيز درگير شــد‪ .‬رضايي با اشاره به نام‌گذاري امسال بااليي برخودار باشــند‪ .‬از طرفي كاالي ايراني دچار آســيب‌هاي‬ ‫به نام حمايت از كاالي ايراني تاكيد كرد‪ :‬اگر شــعار به شور تبديل مختلفي است‪.‬‬ ‫مواد اوليه‪ ،‬لوازم يدكي و ميزان نقدينگي دچار بحران شده است‪.‬‬ ‫شــود‪ ،‬به نتيجه مي‌رسد و طبق فرمايشــات رهبري كه امسال بر‬ ‫روي يكي از شــعارها پافشــاري كردند‪ ،‬صنعت قطعه‌سازي كشور درحالي صحبت از ورود به بازار سرمايه مي‌شود كه اگر هم تاكنون‬ ‫در مديريت جهــادي به ويــژه در بخش خصوصي و در قســمت امكاناتي توسط دولت فراهم شده‪ ،‬تنها براي خودروسازان بوده و نه‬ ‫قطعه‌سازي با قبول كردن مســئوليت سنگيني كه در قبال اهداف قطعه‌سازان‪ .‬وزارت صنايع ‪ ۵۴‬ماده را در خصوص رفع موانع توليد‬ ‫كشــور و خودرو ساز داشته‪ ،‬جانفشــاني كرده و با وجود سختي‌ها به مجلس ارائه كرد‪ .‬مجلس تجديد نظــري روي آن انجام داد و به‬ ‫سعي كردند‪ ،‬توليد را حفظ كرده و از نظر ‪ R&D‬مهندسي‪ ،‬مديريت شوراي نگهبان واگذار كرد‪ ،‬شــوراي نگهبان هم ايراداتي را به اين‬ ‫قوانيــن گرفت و اين چرخه بين مجلس و شــوراي نگهبان و دولت‬ ‫ادامه يافت تا آنجا كه مفاد اوليه به نصف رســيد و آن هم انجام نشد‪.‬‬ ‫پس چگونه مي‌توان به بازار سرمايه ورود كرد‪ .‬راه‌ها براي ورود بازار‬ ‫سرمايه و تامين نقدينگي بسته است‪ .‬در نهايت يك نظام قانون‌مند‬ ‫و توســعه اقتصادي مبتني بر توانمندي‌ها مورد نياز است‪ .‬توسعه‬ ‫اقتصادي فرمول دارد‪.‬‬ ‫شكاف اقتصادي در قطعه سازان‬ ‫وي‪ ،‬اهميت نگاه به آينده در صنعت را يادآور شد و افزود‪ :‬نابودي‬ ‫كمپاني‌هاي بزرگي همچون نوكيا و كــداك به دليل آن بود كه به‬ ‫آينــده فكر نكردند‪ ،‬درحالي كه رقباي آنها بــه دنبال اين بودند كه‬ ‫سرانجام آنها در ‪ ۵‬سال آينده چه خواهد بود‪ .‬خودروساز هم بايد بر‬ ‫مبناي رشــد نياز كيفيتي مشتري‪ ،‬مدل‌هاي خودرو خود را توسعه‬ ‫دهد‪ .‬اگر توســعه در كشور ما اتفاق مي‌افتاد‪ ،‬پتانسيل فروش ‪ ۲۰‬تا‬ ‫‪ ۳۰‬ميليارد دالري فروش خودرو به كشورهاي منطقه وجود داشت‪.‬‬ ‫االن هم دير نيســت‪ .‬برجــام اتفاق افتاد و دولــت ‪ ۱۸‬ماه براي آن‬ ‫زحمت كشيد‪ .‬بعد از آن شــاهد ورود هيات‌هاي متعدد در صنايع‬ ‫مختلف اعم از نفت و گاز و خودرو به كشور بوديم‪ .‬پيمانكاران بزرگ‬ ‫دنيا و سه شركت خودروسازي وارد شدند‪ .‬در تمام دنيا شركت‌هاي‬ ‫خودروســاز در چنين شــرايطي پول قالب‌هاي اصلي براي توليد‬ ‫ي‬ ‫قطعات جديد خودرو را به قطعه‌ســاز پرداخت مي‌كنند؛ در‌حال ‌‬ ‫كه در كشــور ما قطعه‌ســاز‪ ،‬خود بايد اين بودجه را تامين كند‪ .‬با‬ ‫كشــمكش‌هاي بسيار حدود ‪ ۸۰‬شــركت براي عقد قرارداد به اين‬ ‫حوزه ورود پيدا كردند‪ .‬اما دوباره تحريم‌ها برگشــت و قطعه‌سازان‬ ‫را با يك شــكاف اقتصادي مواجه كرد‪ .‬دولت بايد در اين شرايط به‬ ‫ميدان بيايد و پاسخگوي قطعه‌ســازاني كه در اين شرايط بيش از‬ ‫يكهزار ميليارد تومان متضرر شده‌اند‪ ،‬باشد‪ .‬تشديد تحريم‌ها روند‬ ‫صنعت خودروســازي را تحت تاثير قرار مي‌دهد‪ .‬خوشــبختانه در‬ ‫همين سه ســال‪ ،‬صنعت قطعه و خودرو‪ ،‬رشــد مثبتي را از لحاظ‬ ‫دانش و تكنولوژي تجربه كرد و هم‌اكنون خودروســاز و قطعه‌ساز‬ ‫نسبت به سال ‪ ۹۱‬در رتبه باالتري هستند‪.‬‬ ‫ادغام قطعات سازان‪ ،‬راه نجات صنعت‬ ‫رضايــي از لــزوم شــكل‌گيري يك كميتــه اســتراتژيك و‬ ‫سياســت‌گذار ملي از خبرگان صنعت قطعه و خودرو سخن گفت‬ ‫و خاطرنشــان كرد‪ :‬اين كميته بايد متولي رشــد صنعت خودرو بر‬ ‫مبناي اهداف منظم و تجهيز برنامه و انتخاب استراتژيك و كنترل‬ ‫باشد و با تعريف يك برنامه بسيار خاص‪ ،‬ضمن تعريف برنامه رشد و‬ ‫توسعه صنعت خودرو‪ ،‬راهي براي گذر از اين شرايط به خودروسازان‬ ‫و قطعه‌ســازان ارائه كند؛ چراكه حتي با وجود خروج شركت‌هاي‬ ‫خارجــي‪ ،‬هنوز هم مي‌توان با برنامه‌ريزي دقيــق و علمي‪ ،‬اميدوار‬ ‫بود كه شــرايط بهتر از قبل باشد‪ .‬وي‪ ،‬امكان ادغام قطعه‌سازان در‬ ‫قالب چند هلدينگ يا شركت را مورد اشاره قرار داد و بيان كرد‪ :‬من‬ ‫يكــي از افرادي بودم كه به دليل موافقت بــا اين طرح مورد هجمه‬ ‫زيادي قرار گرفتم‪ .‬تا رقم حدود ‪ ۹۰۰‬قطعه ســاز به ‪ ۲۰۰‬شــركت‬ ‫بزرگ‌تر تبديل نشوند‪ ،‬صنعت قطعه‌ســازي از اين وضعيت نجات‬ ‫پيدا نخواهد كرد‪ .‬اين بدين معني نيســت كه ديگر شركت‌ها از بين‬ ‫بروند‪ ،‬بلكه فقط به حالت خوشــه‌اي ادغام شوند تا توان اقتصادي‪،‬‬ ‫‪ R&D‬و دانش فني آنها باال برود‪ .‬تجميع‪ ،‬مي‌تواند راهكار مناسبي‬ ‫باشد و خوشبختانه سازمان گسترش نيز حمايت مي‌كند‪.‬‬
‫‪30‬‬ ‫تیر ‪ 1397‬شماره ‪25‬‬ ‫گزارش‬ ‫مدير عامل گل‌گهر در مجمع عمومي عادي ساليانه اين شركت مطرح كرد‬ ‫گام‌هاي بزرگي براي توسعه منطقه گل‌گهر برداشته شده است‬ ‫مجمع عمومي عادي ســاليانه شــركت معدني و‌صنعتي گل‌گهر صبح روز هفتم تيرماه با‬ ‫حضور سهامداران عمده و استقبال بسيار خوب ســهامداران جزء در محل سالن وزارت كشور‬ ‫در تهران برگزار شــد‪ .‬به گزارش روابط عمومــي و امور بين‌الملل شــركت معدني و صنعتي‬ ‫گل‌گهر‪ ،‬در مجمع عادي ســاليانه اين شــركت‪ ،‬مهندس تقي‌زاده مديرعامل شركت گل‌گهر‬ ‫ضمن عرض خير مقدم‪ ،‬خدمت ســهامداران عمده و جزء بيان كرد‪ :‬به‌رغم مشكالتي كه كشور‬ ‫به دليل اســتكبار ســتيزي همواره با آن مواجه است‪ ،‬سال خوبي را ســپري كرديم و دست به‬ ‫دســت هم خواهيم داد تا از مشــكالت فعلي و گردنــه صعب‌العبور نيز عبــور كنيم‪ .‬مهندس‬ ‫تقي‌زاده افزود‪ :‬فرمايشــات مقام معظم رهبري در زمينه اقتصاد مقاومتي را راهگشا مي‌دانيم؛‬ ‫همواره در مجموعه گل‌گهر رهنمود‌‌هاي مقام معظم رهبري را ســرلوحه كار خود قرار داده‌ايم‬ ‫و از اين رو طي اين ســال‌ها در جهت افزايش توليد‪ ،‬ايجاد اشــتغال‪ ،‬توسعه و‪ ...‬گام برداشتيم و‬ ‫درســال حمايت از توليد داخلي نيز همانند قبل در جهت افزايش توليد‪ ،‬اشــتغال و حمايت از‬ ‫توليدكنندگان داخل حركت خواهيم كرد‪.‬‬ ‫در ادامه مجمع‪ ،‬مهنــدس ناصر تقي‌زاده به ارائه گزارش مختصري از عملكرد شــركت‬ ‫پرداخت و‌گفت‪ :‬شــركت گل‌گهر با توليد ‪‌۳۷‬درصد سنگ آهن و كنسانتره كل كشور‪ ،‬رتبه‬ ‫نخســت توليد كنسانتره و ســنگ آهن كشور در ســال ‪ ۱۳۹۶‬را به خود اختصاص داد و با‬ ‫توليد ‪‌۳۵‬درصد گندله كشــور در مقام نخســت توليد گندله ســال ‪ ۱۳۹۶‬نيز قرار گرفت‪.‬‬ ‫به گفته وي‪ ،‬ســال گذشــته شــركت گل‌گهر بيش از ‪ ۱۱‬ميليون تن گندلــه توليد كرد‪،‬‬ ‫درحالي‌كه ظرفيت اسمي ‪ ۱۰‬ميليون تني نصب شــده در مجموعه بود؛ اين افزايش توليد‬ ‫بيش از ظرفيت اسمي‪ ،‬آن هم در ســال اول به بهره‌برداري رسيدن گندله‌سازي شماره‪،۲‬‬ ‫افتخاري بي‌نظير و بزرگ براي شركت بود‪.‬‬ ‫مديرعامل شــركت گل‌گهر افزود‪ :‬اين شــركت در كنار فعاليت توليدي خود‪ ،‬شركتي مادر‬ ‫محسوب مي‌شود و سهامدار شــركت‌هاي ديگر نيز مي‌باشد‪ .‬شركت‌هاي زيرمجموعه گل‌گهر‬ ‫نيز همانند شــركت معدني و صنعتي گل‌گهر‪ ،‬ســود خوبي را كسب كردند و براي سال ‪۱۳۹۷‬‬ ‫اميدواريم در ‪ ۳‬شــركت اصلي همگروه گل‌گهر (گهرزمين‪ ،‬جهان فوالد سيرجان و توسعه آهن‬ ‫و فوالد گل‌گهر) شاهد جهش عظيمي باشيم‪ .‬مهندس تقي‌زاده به برخي فعاليت‌هاي در دست‬ ‫اجراي شركت در سال ‪ ۱۳۹۷‬پرداخت و با اشاره به ادامه عمليات اجرايي كارخانه گندله‌سازي‬ ‫سنگ آهن گهر زمين با ظرفيت اسمي ‪ ۵‬ميليون تن‪ ،‬گفت‪ :‬اين پروژه بيش از ‪‌۷۲‬درصد پيشرفت‬ ‫فيزيكي دارد و تا اوايل سال آتي به بهره‌برداري خواهد رسيد‪ .‬همچنين خط ‪ ۳‬كنسانتره سنگ‬ ‫آهن گهر زمين با ظرفيت توليد ‪ ۲‬ميليون محصول كه قابليت افزايش ظرفيت تا ‪ ۲.۷‬ميليون تن‬ ‫را دارد نيز آغاز شد و در سال آتي اين خط نيز به بهره‌برداري خواهد رسيد‪ .‬واحد آهن اسفنجي‬ ‫كوثر شركت توسعه آهن و فوالد گل‌گهر نيز با ظرفيت توليد ‪ ۲.۷‬ميليون تن آهن اسفنجي نيز‬ ‫در اواخر خرداد سال جاري وارد فاز آزمايشي توليد شد‪ .‬مديرعامل شركت گل‌گهر خاطرنشان‬ ‫كرد‪ :‬واحد ‪ ۳‬ميليون تن ورق شركت توســعه آهن و فوالد نيز از ديگر طرح‌هاي شركت توسعه‬ ‫آهن و فوالد گل‌گهر اســت كه بنا بود سرمايه‌گذاري اين طرح‪ ،‬از طريق اوبر بانك اتريش تامين‬ ‫شود‪ ،‬اما با شــرايط جديد‪ ،‬اگر تامين سرمايه خارجي اين طرح به مشكل بخورد‪ ،‬سرمايه پروژه‬ ‫از منابع داخلي تامين مي‌شــود و با همت و پشتيباني سهامداران نمي‌گذاريم تحريم‌ها بر ما اثر‬ ‫گذارد و مصمم هستيم پروژه‌ها را در زمان خود اجرا كنيم؛ ضمن اينكه كارهاي مهندسي طرح‬ ‫به اتمام رســيده است و سالن‌هاي ذوب و نورد نيز درحال احداث است‪ .‬وي افزود‪ :‬واحد بريكت‬ ‫سرد شركت توســعه آهن و فوالد گل‌گهر با ظرفيت توليد ساالنه ‪ ۵۰۰‬هزار تن محصول نيز در‬ ‫دست اجرا است كه تا پايان سال ‪ ۱۳۹۷‬به بهره‌برداري خواهد رسيد‪ .‬همچنين اولين محصول‬ ‫ذوب شــركت جهان فوالد تا شــهريورماه امسال به بازار عرضه خواهد شــد‪ .‬عالوه بر اين براي‬ ‫ساخت يك واحد جديد يك ميليون و ‪ ۲۰۰‬هزار تني در شــركت جهان فوالد نيز برنامه‌ريزي‬ ‫صورت گرفته اســت‪ .‬نيروگاه ‪ ۳۳۰‬مگاواتي برق سيرجان وارد مدار شده و اميدواريم فاز بخار تا‬ ‫پايان سال جاري به شبكه اضافه شود‪ .‬مديرعامل شركت گل‌گهر‪ ،‬طرح انتقال آب خليج فارس‬ ‫را اصلي‌ترين طرح مجموعه گل‌گهر و پروژه‌اي ملي دانست و گفت‪ :‬آب‌شيرين‌كن‌هاي اين طرح‬ ‫درحال ساخت است و بنا داريم تا اوايل ســال آتي‪ ،‬آب خليج فارس را به سيرجان برسانيم‪ .‬به‬ ‫گفته وي‪ ،‬شركت گل‌گهر طرح‌هاي توســعه ديگري را نيز در زمينه افزايش توليد زيرسقف در‬ ‫واحدهاي توليدي فعلي خود در دســت اجرا دارد‪ .‬مهدس تقي زاده‪ ،‬فعاليت‌هاي اكتشافاتي را‬ ‫اولويت اصلي توسعه شركت گل گهر برشمرد و ادامه داد‪ :‬در زمينه اكتشاف‪ ،‬توافق‌هاي مهمي‬ ‫ميان اين شــركت و سازمان ايميدرو منعقد شده اســت‪ .‬ضمن اينكه خبرهاي خوبي در زمينه‬ ‫اكتشافات داريم كه به زودي اعالم خواهد شــد‪ .‬وي‪ ،‬همچنين به تشكيل كنسرسيومي ميان‬ ‫فوالد مباركه‪ ،‬شركت معدني و صنعتي چادرملو و شركت معدني و صنعتي گل‌گهر اشاره كرد و‬ ‫افزود‪ :‬بنا داريم ‪ ۱۰‬ميليون تن فوالد در چابهار توليد كنيم و مطالعات اين طرح آغاز شده است‪.‬‬ ‫مهندس تقي‌زاده بيان كرد‪ :‬همان‌گونه كه در ســال‌هاي قبل دست به دست يكديگر از فراز‬ ‫و نشــيب‌ها عبور كرديم‪ ،‬در مقطع كنوني نيز وظيفه داريم‪ ،‬حداكثر تالش خود را انجام دهيم‬ ‫تا ايراني‌آباد بسازيم‪ .‬در مجمع عادي ساليانه شــركت معدني و صنعتي گل‌گهر‪ ،‬هيئت‌مديره‬ ‫خواهان كاهش تقســيم سود براي ادامه طرح‌هاي توســعه بود‪ ،‬اما با خواست سهامداران جزء‬ ‫مبني بر تقسيم سود‪ ۶۵ ،‬تومان سود به ازاي هر سهم تصويب شد‪.‬‬ ‫مهندس تقي‌زاده در پايان جلسه تاكيد كرد‪ :‬سود سهامداران در اسرع وقت و در زمان قانوني‬ ‫واريز خواهد شد‪.‬‬ ‫کوتاه‌تر از گزارش‬ ‫هيجان از خودرو خارج مي‌شود‬ ‫مريم باقري‬ ‫كارشناس بازار سرمايه‬ ‫با نقض برجام از سوي آمريكايي‌‌‌‌‌ها‪ ،‬خودروسازان خارجي از جمله‬ ‫پژو ســيتروئن و رنو براي ادامه فعاليت در ايران مواضع متفاوتي را در‬ ‫پيش گرفته‌اند‪ .‬درحالي‌كه پژو ســيتروئن اعالم كرد به دليل بازگشت‬ ‫تحريم‌ها‪ ،‬فعاليت در ايران را ممكن اســت متوقــف‌كند؛ رنويي‌ها از‬ ‫مانــدن خبر داده‌اند‪ .‬شــركت رنو با وجود آنكه در تحريم‌هاي ســال‬ ‫‪ 92‬نتوانســت درآمد حاصل از محصوالت توليدي خــود در ايران را‬ ‫انتقال دهد‪ ،‬بازار ايران را ترك نكرد‪ .‬طبــق اظهارات برخي از فعاالن‬ ‫صنعت خودرو اين شركت بخشــي از پول‌هاي مانده در دوران تحريم‬ ‫را صرف ســرمايه‌گذاري در قرارداد مشترك خود با سازمان گسترش‬ ‫كرده اســت‪ .‬مدير اجرايي رنو‪ ،‬در همايش ساالنه سهامداران شركت‬ ‫اعالم كرد‪ ،‬به‌رغم تحريم‌ها رنو شــايد فعاليت‌هاي خود در بازار ايران‬ ‫را كاهش دهد اما اين بازار را ترك نخواهد كرد‪ .‬تحليل مديران ارشــد‬ ‫رنو اين اســت كه تحريم‌هاي اقتصادي عليه ايران بلندمدت نخواهد‬ ‫بود؛ بنابراين تالش مي‌كند در صورت لغــو‌تحريم‌هاي جديد حضور‬ ‫گســترده‌تري در بازار ايران داشــته باشند‪ .‬در اين شــرايط آن طور‬ ‫كه معــاون وزير صنعت مي‌گويد خودروســازان فرانســوي با وجود‬ ‫عالقه‌مندي به ماندن در ايران‪ ،‬دچار ترديد و ترس از ناحيه بازگشــت‬ ‫تحريم‌هاي امريكا شده‌اند و بايد منتظر ماند و ديد نهايتا اعالم ماندن‬ ‫مي‌كنند يا قصد رفتن‪ .‬بايد توجه داشت‪ ،‬صنعت خودروي ايران قبل از‬ ‫امضاي قراردادهايي در خصوص همكاري مشترك با شركاي خارجي‬ ‫نيز فرآيندهاي كاري خود را داشــته و به لحاظ توليد و پلت فرم‪ ،‬كار را‬ ‫پيش برده است؛ بنابراين مســائل پيش آمده در مورد خروج امريكا از‬ ‫برجام گرچه مي‌تواند روي قراردادهاي همكاري ايران با خودروسازان‬ ‫خارجــي اثرگذار باشــد و قراردادهاي جوينت‌ونچر را تحت‌الشــعاع‬ ‫قرار دهد‪ ،‬اما خودروسازي كشــور را تعطيل نمي‌كند‪ .‬ايران براساس‬ ‫داده‌هاي ســازمان جهاني توليدكنندگان خودرو‪ ،‬دوازدهمين كشور‬ ‫از حيث توليد خودرو در جهان اســت‪ .‬با توليد بيــش از يك ميليون‬ ‫و ‪ 400‬هزار دســتگاه خودرو در سال گذشــته ميالدي‪ ،‬ايران از نظر‬ ‫حجم توليد باالتر از كشورهايي نظير تركيه و روسيه قرار گرفت‪ .‬بازار‬ ‫خودروي ايران به سرعت در حال رشد اســت‪ ،‬نرخ رشد بازار در سال‬ ‫‪ 2017‬حدود ‪‌18‬درصد ارزيابي شده است‪ .‬در همين خصوص‪ ،‬نشريه‬ ‫فوربس ادعا مي‌كند خودروســازان ايراني پيش از اين هم توانسته‌اند‬ ‫با وجــود محدوديت‌ها و تحريم‌ها به فعاليت‌هــاي خود ادامه دهند و‬ ‫اكنون نيز اين شركت‌ها خواهند توانســت روند فعاليت‌هاي معمول‬ ‫خود را از ســر بگيرند‪ .‬در هفته‌هاي گذشــته‪ ،‬بر اســاس محاسبات‬ ‫مركز ملي رقابت ميــزان افزايش قيمت خودروهاي ســاخت داخل‬ ‫كه مشمول قيمت‌گذاري هســتند‪ ،‬براي شركت ايران‌ خودرو به طور‬ ‫متوسط ‪‌18.7‬درصد اعالم شد‪ .‬همزمان با صدور مجوز شوراي رقابت‪،‬‬ ‫ايران‌خودرو از ابتــداي تيرماه اين افزايش قيمــت را اعمال كرد و بر‬ ‫همين اســاس قيمت خودروهاي پژو‪ 206‬تيپ ‪ ،2‬پژو‪ 207‬اتوماتيك‬ ‫و دنده‌اي‪ ،‬پژو ‪ ،۴۰۵‬رنو‪ ،‬دنا و دانگ فنگ و ســاير محصوالت افزايش‬ ‫پيدا كرد تا بخشــي از رشد هزينه‌هاي توليد جبران گردد‪ .‬بايد در نظر‬ ‫داشــت كه انتقال تمام هزينه‌هاي ايجاد شده به مشتريان محصوالت‬ ‫ايران خودرو ميسر نيست و تكيه بر توان توليد داخلي تا حدود زيادي‬ ‫هزينه‌هاي ناشي از محدوديت‌هاي بين‌المللي را خواهد كاست‪ .‬در پي‬ ‫تحوالت ايجاد شده در مناسبات بين‌المللي ايران خودرو با شركت‌هاي‬ ‫خارجي و همچنين رشد نرخ ارز‪ ،‬قيمت سهام اين شركت طي ماه‌هاي‬ ‫اخير با روندي كاهنده همراه شده و روند صعودي درآمدزايي متوقف‬ ‫گشته اســت با اين حال در شرايط هيجان‪ ،‬بازار اقدام به قيمت‌گذاري‬ ‫براي اين شــركت كرده و به نظر مي‌رسد اثرات ناشي از خريد قطعات‬ ‫وارداتي با ارز به نرخ آزاد و خروج شــركاي خارجي در قيمت ســهم‬ ‫پيش‌خور شده باشد‪ .‬قيمت ســهام ايران‌ خودرو در حالي در محدوده‬ ‫‪ 250‬تومان و كمتر معامله مي‌شود كه انتظار مي‌رود با تعيين تكليف‬ ‫دولت براي تحويل نــرخ دالر ‪ 4200‬توماني يا نرخي كمتر از نرخ بازار‬ ‫آزاد‪ ،‬اين هيجان منفي فروكش كرده و قيمت ســهم به مدار منطقي‬ ‫بازگشــته و با افزايش همراه گردد‪ .‬بايد در نظر داشــت كه پيش‌بيني‬ ‫مي‌شود با خروج هيجان از اين ســهام‪ ،‬افزايش قيمت در محصوالت‬ ‫شركت در كنار آمار فروش مناسب شرايط مناسبي براي سهام گروه با‬ ‫ورود نقدينگــي‪ ،‬در هفته‌هاي پيش‌رو رقم بزند‪ .‬مجمع عمومي عادي‬ ‫ساليانه شــركت ايران‌خودرو براي ســال مالي ‪ 96‬در روزهاي پاياني‬ ‫تيرماه در حالي برگــزار مي‌گردد كه فروش ريالي شــركت در پايان‬ ‫اين دوره با رشد حدود ‪ 22‬درصدي نسبت به مدت مشابه سال ‪ 95‬به‬ ‫ســطح ‪ 314,464‬ميليارد ريال رسيده و ميزان توليد و فروش شركت‬ ‫نيز نسبت به سال مالي ‪ 95‬افزايش ‪‌9‬درصد داشته است‪ .‬ايران‌خودرو‬ ‫با ســرمايه ‪ 15300‬ميليارد ريالي‪ ،‬در پايان سال مالي منتهي به پايان‬ ‫اســفندماه ‪ 96‬حدود ‪ 825‬ميليارد ريال سود خالص شناسايي كرده‬ ‫و احتمــال آن مي‌رود در مجمع همانند ســال‌هاي گذشــته حدود‬ ‫‪10‬درصد سود را تقسيم كند و مابقي را براي تامين سرمايه در گردش‬ ‫و بهبود صورت وجوه نقد در شركت حفظ كند‪.‬‬

آخرین شماره های ماهنامه بورس امروز

ماهنامه بورس امروز شماره 24

ماهنامه بورس امروز شماره 24

شماره : ۲۴
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۳/۱۰
ماهنامه بورس امروز شماره 23

ماهنامه بورس امروز شماره 23

شماره : ۲۳
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۲/۱۵
ماهنامه بورس امروز شماره 22

ماهنامه بورس امروز شماره 22

شماره : ۲۲
تاریخ : ۱۳۹۷/۰۱/۱۵
ماهنامه بورس امروز شماره 21

ماهنامه بورس امروز شماره 21

شماره : ۲۱
تاریخ : ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!