ماهنامه بورس امروز شماره 21 - مگ لند
0
صفحه قبل

ماهنامه بورس امروز شماره 21

صفحه بعد

ماهنامه بورس امروز شماره 21

ماهنامه بورس امروز شماره 21

‫‪4‬‬ ‫ازپیش بینیتا‬ ‫واقعیت های بورس‪96‬‬ ‫با شروع سال ‪ 96‬بود که فعاالن بازار سرمایه در تحلیل های خود‪ ،‬از‬ ‫انتظار برای کسب بازدهی ‪ 10‬تا ‪ 20‬درصدی سخن می راندند و در اظهارات‬ ‫خود بازار سرمایه را صعودی پیش بینی می کردند‪...‬‬ ‫ماهنـامه تخصصی بازار سرمایه‪ /‬شماره ‪/21‬اسفند ‪/1396‬فوریه ‪ 32/ 2018‬صفحه ‪ 5000‬تومان‬ ‫بـرخـورد غیـرحـرفـه ای بیمـه بـا بـورس؛‬ ‫ریسک در بیمه‬ ‫‪16‬‬ ‫حبس شده است‬ ‫جای خالی حلقه های‬ ‫سنگی فوالد در زنجیره‬ ‫قیمت گذاری بورس کاال‬ ‫پرونده‬ ‫‪20‬‬ ‫اینده مه الود صنعت‬ ‫قطعه سازیکشور‬ ‫دریچه‬ ‫‪10‬‬ ‫سه رشد در عرصه اقتصادی‬ ‫سال ‪97‬‬ ‫تورم‪ ،‬ارز‪ ،‬بورس‬ ‫دیدگاه‬ ‫‪3‬‬ ‫‪2‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫دیدگاه‬ ‫رفتارمالی سرمایه گذاران‬ ‫در بازار سرمایه بررسی شد‪:‬‬ ‫سیگنال هایی‬ ‫از نااطمینانی‬ ‫اقتصادی‬ ‫در سال ‪97‬‬ ‫سعید نایب‬ ‫معاون برنامه ریزی و توسعه کسب وکار صندوق ذخیره فرهنگیان‬ ‫در یک دهه اخیر اقتصاد ایران در معرض رخدادهایی قرار گرفته‬ ‫اســت که از منظر عاملین و بازیگران اقتصــادی‪ ،‬اقتصاد ایران در‬ ‫شــرایط نااطمینانی یا پیش بینی ناپذیــری(‪NON_ERGODIC‬‬ ‫‪ )WORLD‬قــرار گرفتــه اســت‪ .‬در چنیــن شــرایطی هرگونه‬ ‫تصمیم گیــری در بلندمــدت‪ ،‬میان مــدت و حتــی کوتاه مدت‬ ‫کنار گذاشــته شــده و رفتارهای اقتصــادی در حوزه های مختلف‬ ‫ســرمایه گذاری بر بازه زمانی خیلی کوتاه مــدت متمرکز می گردد‪.‬‬ ‫براین اساس ســرمایه گذاران یا هرگونه ســرمایه گذاری را متوقف‬ ‫کرده یا انکه انتظار بازگشت سرمایه در دوره های خیلی کوتاه مدت‬ ‫دارند که قابلیت نقدپذیری و انعطاف پذیری باال را داشــته باشــند‪.‬‬ ‫تکانه های ناشی از جابجایی نقدینگی در بازارهای مختلف به جهت‬ ‫دریافت سودهای خیلی کوتاه مدت مشخصه اصلی این شرایط است‪.‬‬ ‫الزم به ذکر اســت که در شــرایط مدل های ذهنی مبتنی بر دنیای‬ ‫غیرقابل پیش بینی‪ ،‬سیاســت گذاری های اقتصادی کارکرد خود را‬ ‫از دست داده و دیگر دولت ها ظرفیت و توان معمول برای اثرگذاری‬ ‫بــر حوزه های مختلف اقتصادی را از دســت می دهنــد‪ .‬مهم ترین‬ ‫رخدادهایی که اقتصــاد ایران را در دهه اخیر در چنین شــرایطی‬ ‫قرار داده اســت‪ ،‬گســترش فساد و انعکاس گســترده ان در سطح‬ ‫افکار عمومی‪ ،‬تحریم ها و ناتوانی برجــام در حل ان و دیگری بازی‬ ‫خطرناک دولت هــا و تبعات ان درحوزه متغیرهای کلیدی همچون‬ ‫ارز و قیمت حامل های انرژی بوده است‪.‬‬ ‫در ســال ‪ ،1396‬اقتصاد ایران و به تبع ان بازار سرمایه کماکان‬ ‫شــرایط نا اطمینانی و پیش بینی ناپذیری خود را ادامه داده‪ ،‬ضمن‬ ‫انکه انتخابات ریاست جمهوری‪ ،‬رویکردهای ترامپ در حوزه برجام‪،‬‬ ‫رخدادهای طبیعی همچون زلزله وناتوانی دولت وســایرنهادها در‬ ‫واکنش به ان و اغتشاشــات دی ماه زمینه ســاز تشدید این شرایط‬ ‫شده است‪ .‬در چنین شرایطی دولت برای سال ‪ 1397‬ظرفیت های‬ ‫خود را به جهت سیاســتگذاری از دســت داده اســت که این امر را‬ ‫می توان در شکســت دولت در افزایش قیمت حامل های انرژی در‬ ‫الیحه بودجه‪ ،‬پذیرش افزایش نرخ بهره و افزایش لجام گسیخته نرخ‬ ‫ارز در ماه های پایانی سال مشاهده کرد‪ .‬در چنین شرایطی تحوالت‬ ‫بازارهای مختلف دارایی همچون ســهام‪ ،‬ســپرده های بانکی‪ ،‬طال‪،‬‬ ‫مسکن و ارز بیشتر تحت تاثیر تکانه های ناشی از جابجایی نقدینگی‬ ‫با هدف دریافت سودها دربازه زمانی خیلی کوتاه مدت و اثرات ان بر‬ ‫یکدیگر دانست‪ .‬انچه مســلم است انکه هیچ یک از این جابجایی ها‬ ‫نتوانسته است به بخش مولد و واقعی اقتصاد که اینده اقتصاد ایران‬ ‫در گرو ان است وارد شود‪ ،‬چراکه ضرورت سرمایه گذاری خصوصی‬ ‫در این بخش‪ ،‬داشتن مدل های ذهنی اقتصادی با قابلیت پیش بینی‬ ‫بلندمدت است‪ .‬این درحالی است که به رغم ناتوانی سیستم بانکی‬ ‫در تزریق نقدینگی به بازار‪ ،‬نقدینگی قابل توجهی از بخش خصوصی‬ ‫در بازارهای مختلف همچون صندوق های سرمایه گذاری مشترک‪،‬‬ ‫ارز‪ ،‬مسکن و طال در حال جابجایی است‪.‬‬ ‫چشــم انداز اقتصاد ایران و بازار ســرمایه در ســال ‪ ،1397‬در‬ ‫بهتریــن حالت‪ ،‬نمی تواند تفاوت چندانی با ســال ‪ 1396‬داشــته‬ ‫باشــد‪ ،‬مگر انکه سیاســتگذاری در عرصه اقتصاد ایران متمرکز بر‬ ‫خروج از شــرایط پیش بینی ناپذیری گردد‪ .‬در این زمینه اطمینان‬ ‫بخشــی به جامعه در مبارزه با فســاد یکی از مهم ترین نکاتی است‬ ‫که می تواند بر اقتصــاد ایران تاثیر گذارد‪ .‬روی دیگر ســکه مبارزه‬ ‫با فساد‪ ،‬حل مشکالت سیســتم بانکی خواهد بود که این امر عالوه‬ ‫بر بازگشــت اعتماد به سیســتم بانکی‪ ،‬موجب بازگشت قابل توجه‬ ‫منابع بــه بانک ها و اصالح ترازنامه انها گــردد‪ .‬درحال حاضر بخش‬ ‫قابل توجهــی از زیان بانک ها‪ ،‬ناشــی از ذخایری اســت که بابت‬ ‫مطالبات غیرجاری انها در نظر گرفته شــده است‪ .‬بدیهی است در‬ ‫این زمینه عالوه برقوه محترم قضائیه‪ ،‬بانک مرکزی نیز نقش بسیار‬ ‫تعیین کننده ای بر عهده خواهد داشت‪ .‬از سوی دیگر‪ ،‬الزم است در‬ ‫حوزه متغیرهای کلیدی اقتصاد همچون نرخ ارز و حامل های انرژی‪،‬‬ ‫دولت به سیاست تثبیت (و نه ثابت نگهداشتن) روی اورد‪ .‬موفقیت‬ ‫در این زمینه بدان معنی است که عاملین اقتصادی امکان پیش بینی‬ ‫این متغیرها را دربازه زمانی بلندمدت داشــته باشند‪ .‬الزمه این امر‪،‬‬ ‫امتناع دولت از رفتارهای ســوداگرانه در بازار با هدف حل مشکالت‬ ‫مقطعی و پایبندی ان به ارتقای بخش مولد اقتصاد است‪ .‬محور سوم‬ ‫دیگری که در دهه اخیر‪ ،‬اقتصاد ایران را در شرایط عدم قطعیت قرار‬ ‫داده است‪ ،‬مسئله تحریم و برجام اســت‪ .‬اینکه بخش قابل توجهی‬ ‫از این موضوع در اختیار سیاســتگذاران اقتصاد ایران نیست و اینکه‬ ‫برجام دستاوردهای بســیار قابل مالحظه ای برای اقتصاد ایران به‬ ‫همراه داشته است‪ ،‬جای شک و تردید ندارد‪ .‬اما واقعیت ان است که‬ ‫این موضوع در کوتاه مدت قابل حل نبوده و سیاســتگذاران ایران در‬ ‫حوزه سیاسی واقتصادی‪ ،‬می بایست مبادرت به ترسیم فضایی برای‬ ‫عاملین اقتصاد کنند که محیط اقتصاد ایران قابل پیش بینی باشــد‪.‬‬ ‫این همان چیزی است که می تواند مبتنی بر اقتصاد مقاومتی دنبال‬ ‫گردد‪ .‬همه موارد فوق‪ ،‬بسیار دشوار و در شرایط کنونی اقتصاد ایران‬ ‫نشدنی اســت‪ .‬نشدنی است از جهت تشــتتی که در بین گروه های‬ ‫مختلف تاثیر گذار بر سیاســت و اقتصاد ایران وجــود دارد و بدون‬ ‫همدلی و صرفنظر کردن از منافع گروهی و فردی و تمرکز بر منافع‬ ‫کل مردم ایران موارد فوق ممکن نخواهد شد‪ .‬منافع جامعه ایران در‬ ‫ارتقای تولید اســت و تولید می بایست دغدغه همه ارکان تاثیرگذار‬ ‫نظام قرار گیرد‪ .‬در ان صورت اســت که می توان امید به رونق بازار‬ ‫سرمایه در اقتصاد ایران داشت‪.‬‬ ‫کوتاه تر از گزارش‬ ‫مـاهنـامه‬ ‫تخصصی‬ ‫بــازار ســرمایه‬ ‫صاحب امتیاز ومدیرمسئول‪:‬‬ ‫محبوبه مغانی‬ ‫زیر نظر شورای سردبیری‬ ‫اعضای تحریریه‪:‬‬ ‫میثم بهرامی‪ ،‬طاهره افروخته‪ ،‬زهرا عابدپور‪،‬‬ ‫محمد علی اذری نیا‪ ،‬مهسا متین‪ ،‬فائزه رهنی‪،‬‬ ‫مرتضی کرمعلیان‪،‬اوا جهانی‪ ،‬هاله امینی‬ ‫فنی وهرنی‪:‬‬ ‫مدیرهنری‪:‬‬ ‫سامان گودرزی‬ ‫مدیر اجرایی‪:‬‬ ‫امیرحسین ضیا سیستانی‬ ‫صفحه ارایی‪:‬‬ ‫خاطره میرزا‬ ‫عکس‪:‬‬ ‫فاطمه شاکری‬ ‫ویراستار‪:‬‬ ‫ریحانه میرزا‬ ‫ارتباط با ما‪:‬‬ ‫روابط عمومی‪:‬‬ ‫‪88950297‬‬ ‫تلفکس‪:‬‬ ‫‪88950754‬‬ ‫نشانی دفتر مرکزی‪:‬‬ ‫تهران‪ -‬فاطمی‪ -‬خیابان جویبار( فلسطین‬ ‫شمالی)‪-‬پایین تر از زرتشت‪-‬کوچه رنجبر‪-‬‬ ‫پالک ‪ ،29‬واحد ‪12‬‬ ‫چاپ‪:‬‬ ‫هنر سرزمین سبز‬ ‫تلگرام‪:‬‬ ‫‪t.me/boursemroozir‬‬ ‫‪4‬نشانهشلختگی‬ ‫دراقتصــادایـــران‬ ‫سعید رجبی‬ ‫کارشناس اقتصادی‬ ‫توقف ثبت سفارش خودرو در تیرماه‬ ‫در روزهای پایانی تیرمــاه به یک باره دولت تصمیم گرفت‬ ‫که ثبت سفارش خودروهای وارداتی را متوقف کند و تا اواسط‬ ‫دی ماه این روند ادامه داشــت‪ .‬دلیل این موضوع از یک ســو‬ ‫حمایت از تولید داخلی عنوان شــد و از سوی دیگر‪ ،‬از تدوین‬ ‫ضوابط جدید برای واردات خودرو صحبت می شد‪ .‬مسئوالن‬ ‫دولتی مدعی هســتند افزایش تعرفه و مالیات واردات خودرو‬ ‫و همچنین بستن ســایت ثبت سفارش‪ ،‬همگی برای حمایت‬ ‫از خودروسازی داخلی است‪ ،‬بر این اساس‪ ،‬این تصمیم دولت‬ ‫باعث شــد که در مدت چند ماهی که ســایت ثبت سفارش‬ ‫خودرو بســته بود‪ ،‬افزایش قیمت تا حتــی چند صد میلیون‬ ‫تومانی برخی خودروهای وارداتی اتفاق بیفتد‪.‬‬ ‫کاهش نرخ سود بانکی‬ ‫از ابتدای سال ‪ 1396‬هر ماهه سیاست یا تصمیمی اتخاذ شد که در‬ ‫دولت و بانک مرکزی از ‪ 11‬شــهریورماه امســال تصمیم‬ ‫نهایت به بی سامانی یک بازار منجر شد؛ از توقف ثبت سفارش خودرو‬ ‫گرفت نرخ ســود بانکی را کاهش دهد‪ .‬پیمان قربانی‪ ،‬معاون‬ ‫اقتصادی بانک مرکــزی ‪ 31‬مردادماه اعالم کرد‪« :‬با توجه به‬ ‫تا کاهش نرخ سود بانکی که در نهایت منجر به افزایش قیمت ارز‪ ،‬طال‬ ‫اینکه انجمــاد دارایی ها و حضور موسســات مالی و اعتباری‬ ‫و مسکن شد‪ .‬در این مدت این موضوع مطرح بوده که گرایش های‬ ‫غیرمجــاز و همچنیــن ورود نهادهای خــارج از بانک مثل‬ ‫مختلف فکری از نظر اقتصادی در دولت حضور دارند‪ .‬گفته می شود‬ ‫خودروســازان برای جمع اوری نقدینگی مانع کاهش ســود‬ ‫جلسات اقتصادی متعددی در دولت برگزار می شود؛ به طوری که از یک‬ ‫بود‪ ،‬اقداماتی برای اصالح وضعیت دســتور قرار گرفت‪ » .‬وی‬ ‫طرف جلسه اقتصاد مقاومتی به ریاست اسحاق جهانگیری‪ ،‬معاون اول‬ ‫خبر داد‪« :‬از تاریخ ‪ ١١‬شــهریور ماه سود ســپرده یک ساله‬ ‫رییس جمهور برگزار می شود و از طرف دیگر‪ ،‬جلسه ای تحت نظر معاون‬ ‫‪ ١٥‬درصد خواهد بود‪ .‬نرخ ســپرده کوتاه مدت نیز ‪ ١٠‬درصد‬ ‫اقتصادی ریاست جمهوری‪ ،‬محمد نهاوندیان برگزار می شود‪ .‬در این میان‪ ،‬اســت و طبق موازین سود پرداختی علی الحساب خواهد بود‪.‬‬ ‫ابزار کار دست ولی اهلل سیف‪ ،‬رییس کل بانک مرکزی و نهاوندیان‪ ،‬معاون نرخ سودهای قبلی تا پایان مدت قرار داد معتبر است و با سود‬ ‫قبلی قابل تمدید نیســت‪ » .‬البته بانک مرکزی ضرب العجلی‬ ‫اقتصادی رییس جمهور است‪ .‬جلسه شورای هماهنگی اقتصادی نیز به‬ ‫‪ 11‬روزه تعیین کرد که در همان بــازه زمانی‪ ،‬باعث ترافیک‬ ‫صورت جداگانه در دفتر رییس جمهور برگزار می شود‪ .‬به نظر می رسد‬ ‫ســنگینی از حضور ســپرده گذاران در شــعب بانک ها شد‪.‬‬ ‫از‬ ‫کشتی اقتصاد ایران به چند سوی مختلف کشیده شده است و دولت‬ ‫ســپرده گذاران به شــعب بانک ها هجوم می بردند تا قبل از‬ ‫نظر اقتصادی به یک وفاق نرسیده است‪ .‬به گونه ای که از نیمه دوم سال‬ ‫فرارســیدن مهلت تعیین شده (‪ 11‬شــهریور)‪ ،‬سپرده های‬ ‫تصمیمات متفاوتی در حوزه اقتصاد به اجرا گذاشته شده است‪ .‬این در‬ ‫کوتاه مدت خود را به بلندمدت تبدیل کنند و شنیده ها حاکی‬ ‫حالی است که دولتی ها این موضوع را رد می کنند و از انسجام تصمیمات از ان اســت که بانک ها هم با احســاس نگرانی از اینکه با نرخ‬ ‫سودهای جدید‪ ،‬کار جذب منابع برایشان از انچه تاکنون بوده‬ ‫دولتی سخن می گویند‪.‬‬ ‫دشــوارتر خواهد شد‪ ،‬نرخ سود سپرده های باالتر از ‪ ٢٠‬درصد‬ ‫را هم به سپرده های مشتریان خود عرضه می کردند‪.‬‬ ‫قیمت طال و ارز باال رفت‬ ‫بالفاصله بعــد از اعمال سیاســت کار نرخ ســود بانکی‪،‬‬ ‫پس اندازهای مردم تغییر جهت داد؛ این در حالی اســت که‬ ‫کارشناســان در همان ایام بارها هشدار داده بودند که شرایط‬ ‫برای کاهش نرخ سود بانکی مهیا نیست و تبعات این تصمیم‬ ‫را در بازارها خواهیم دید‪ .‬به این شکل‪ ،‬پس اندازهای مردم از‬ ‫بانک ها به سوی بازار ســکه و طال و ارز و دیگر سوداگری های‬ ‫ســوداور اما فاقد ارزش افــزوده برای اقتصاد کشــور تغییر‬ ‫جهت داد و از ســوی دیگر‪ ،‬بازار مسکن و اجاره متالطم شد‪.‬‬ ‫بررسی ها نشان می دهد از ابتدای امسال نرخ دالر حدود ‪700‬‬ ‫تومان افزایش یافت؛ حتی در برخی روزها شاهد دالر ‪ 5‬هزار‬ ‫تومانی در بازار بودیم‪ .‬قیمت ســکه نیز به حدود یک میلیون‬ ‫و ‪ 600‬هزار تومان رســید‪ .‬بازار طال نیز همپای ســایر بازارها‬ ‫حرکت می کرد‪.‬‬ ‫جلوگیری از افزایش قیمت ها‬ ‫تا پیش از ایــن دولت روحانی منتقــد دولت احمدی نژاد‬ ‫در خصوص اجرای اقدامــات اجباری در جلوگیری از افزایش‬ ‫قیمت ها بود‪ ،‬اما به نظر می رسد که این اقدامات در این دولت‬ ‫نیز در پیش گرفته شده اســت‪ .‬درحالی بانک مرکزی تالش‬ ‫کرد با همکاری نیروی انتظامی ارامش را به بازار ارز برگرداند‪،‬‬ ‫ولی فعاالن این بازار از سیاســت های اعمالی گله داشته و این‬ ‫شیوه را راه مدیریت نمی دانند‪ .‬اگرچه این راهکار تا حدی در‬ ‫کنترل بازار تاثیرگذار بود‪ ،‬امــا در هیچ کجای دنیا داللی ارز‬ ‫به این شــکل و با اخذ نوســانات لحظه ای در کف بازار انجام‬ ‫نمی شــود‪ .‬اما این موضوع نمی تواند ریشه تمام مشکالت را از‬ ‫بین ببرد‪ ،‬زیرا دلیل اصلی ایجاد مسیر نوسانات ارزی‪ ،‬کمبود‬ ‫نقدینگی است‪.‬‬ ‫دیدگاه‬ ‫تورم‪ ،‬ارز‪ ،‬بورس‬ ‫سه رشد در عرصه اقتصادی سال ‪97‬‬ ‫رضا کیانی‬ ‫مدیر تحقیق و توسعه بورس اوراق بهادار تهران‬ ‫بورس اوراق بهادار با تسهیل تامین مالی بنگاه ها‪ ،‬تخصیص بهینه‬ ‫منابع‪ ،‬بهبود نقدشوندگی دارایی ها‪ ،‬بهبود راهبری شرکتی و افزایش‬ ‫شفافیت اقتصادی نقش اساســی در رشد اقتصادی دارد‪ .‬ویژگی های‬ ‫مذکور در بسیاری از تحقیقات دانشــگاهی اثبات شده و تئوری های‬ ‫منسجمی در این باره ارایه شده اســت‪ .‬بورس اوراق بهادار تهران نیز‬ ‫نقش رو به رشــدی در عرصــه اقتصاد ایران بر عهــده گرفته و از نظر‬ ‫شفافیت اقتصادی‪ ،‬تامین مالی‪ ،‬اصالح ســاختار اقتصادی و مواردی‬ ‫از این دســت در بهبود فضای کسب وکار ایران موثر بوده است‪ .‬بورس‬ ‫تهران با وجود تاثیرگــذاری بر متغیرهــای کالن اقتصادی خود نیز‬ ‫تحت تاثیر متغیرهای اقتصادی داخلی و بین المللی گوناگونی اســت‪.‬‬ ‫یکی از مهم ترین متغیرهای اقتصادی تاثیرگذار بر بورس تهران رشد‬ ‫تولیدناخالص داخلی به عنوان مهم ترین سنجه عملکرد اقتصاد کالن‬ ‫کشــور اســت‪ .‬افزایش تولید ناخالص داخلی به ویــژه تولید ناخالص‬ ‫داخلی بــدون نفت منجر به بهبــود وضعیت کســب وکار بنگاه های‬ ‫اقتصادی می شــود‪ .‬بهبود وضعیت بنگاه هــای اقتصادی نیز منجر به‬ ‫افزایش سوداوری انها‪ ،‬افزایش سرمایه گذاری و بهبود چشم انداز اتی‬ ‫انها خواهد شد که در مجموع این رویداد تاثیر مثبتی بر بورس تهران‬ ‫و شاخص های ان دارد‪.‬‬ ‫نقدینگی و پیامد تورمی ان‪ ،‬دیگر متغیر تاثیرگذار بر بورس بحساب‬ ‫می اید‪ .‬با افزایش قیمت داخلی کاالو خدمات‪ ،‬درامد ناشــی از فروش‬ ‫این محصوالت در داخل کشــور افزایش یافته و افزایش درامد و سود‬ ‫اثر خود را در رشد قیمت ســهام شرکت های صنعت نشان می دهد‪ .‬از‬ ‫سوی دیگر افزایش قیمت منجر به افزایش هزینه تمام شده برای خرید‬ ‫نهاده و در نتیجه موجب افزایش هزینه و کاهش ســود شرکت ها شده‬ ‫و در نهایت منجر به خنثی شــدن اثر اولیه رشد در قیمت محصوالت‬ ‫می شــود‪ .‬با این وجود به نظر می رسد اثر نهایی تورم یا افزایش قیمت‬ ‫کاال و خدمات بر قیمت سهام مثبت اســت زیرا اوالً با توجه به تعیین‬ ‫دستوری قیمت مواد اولیه موردنیاز شرکت های صنعتی و ثابت بودن‬ ‫ان برای دوره زمانی کوتاه مــدت‪ ،‬اثر تورم بر قیمت نهاده های تولید با‬ ‫وقفه زمانی صورت می گیرد و از دیگر ســو تورم موجب افزایش ارزش‬ ‫ریالی دارایی های ثابت و موجودی انبار شــرکت ها شده و از این بابت‬ ‫ارزش ریالی سهم شرکت ها را تحت تاثیر قرار می دهد‪.‬‬ ‫نوســانات نرخ ارز نیز دیگر متغیر تاثیرگذار بر عملکرد شرکت های‬ ‫بورســی خواهد بود‪ .‬با افزایش نرخ ارز درامد ریالی شــرکت هایی که‬ ‫بخش عمده ای از محصوالت تولیدی خود را صادر می کنند و همچنین‬ ‫هزینه ریالی شــرکت هایی که بخش عمــده ای از نهاده ها و کاالهای‬ ‫واســطه ای خود را از خارج وارد می کنند‪ ،‬افزایــش می یابد‪ .‬از این رو‬ ‫دســت کم در کوتاه مدت افزایش نرخ ارز سوداوری ریالی شرکت های‬ ‫صادراتی را افزایش و سود شرکت های واردکننده مواد اولیه را کاهش‬ ‫می دهد‪ .‬گروه سومی از شرکت ها هستند که یا در بخش خدمات فعال‬ ‫هســتند یا نهاده های خود را از داخل تامیــن و محصوالت خود را نیز‬ ‫در بازارهای داخلی عرضه می کننــد‪ .‬در چنین مواردی معموالً تاثیر‬ ‫شــرکت ها از تغییرات نرخ ارز منفی است‪ .‬بنابراین با جمع بندی کلی‬ ‫اثر نرخ ارز بر روی گروه های ســه گانه می توان بیان داشت نرخ ارز در‬ ‫مجموع تاثیر منفی بر شــاخص بورس خواهد گذاشــت‪ .‬نتایج برخی‬ ‫مطالعات گذشــته در خصوص اثر منفی نرخ ارز بــر اقتصاد کالن نیز‬ ‫از این نظر حمایت می کند‪ .‬عالوه بــر این بازار ارز به عنوان رقیب بازار‬ ‫سهام به حســاب می اید و افزایش نرخ ارز موجب جذاب تر شدن این‬ ‫بازار (به دلیل افزایش بازدهی) می شود‪.‬‬ ‫بررســی ها نشــان می دهد که عالوه بر متغیرهای داخلی‪ ،‬قیمت‬ ‫جهانــی نفــت و فراورده های نفتــی و به طور مشــخص محصوالت‬ ‫پتروشــیمی و همچنیــن قیمت جهانی فلزات اساســی نیــز تاثیر‬ ‫معنی داری بر شاخص های بورس دارند‪ .‬با توجه به ساختار نفتی اقتصاد‬ ‫ایران‪ ،‬افزایش قیمت نفت حداقل از دو کانال بر رشــد شــاخص های‬ ‫بورس تهران تاثیر می گــذارد‪ .‬اوالً افزایش قیمت جهانی نفت‪ ،‬درامد‬ ‫ارزی شرکت های صادرکننده فراورده های نفتی را افزایش می دهد و‬ ‫چشم انداز افزایش درامد و سود در افزایش قیمت سهام این شرکت ها‬ ‫متبلور می شــود‪ .‬ثانیاً افزایش درامدهای نفتــی دولت موجب بهبود‬ ‫وضعیت اقتصادی و رشد تولید ناخالص داخلی می شود‪ .‬بنابراین رونق‬ ‫اقتصاد کالن اثر مثبتی بر رشــد شــاخص کل می گذارد‪ .‬همچنین با‬ ‫افزایش قیمت جهانی پتروشــیمی و فلزات اساســی از یک سو درامد‬ ‫ارزی شــرکت های صادرکننده محصوالت پتروشــیمی و محصوالت‬ ‫معدنــی و کانی های فلزی افزایش یافته و از ســوی دیگر درامد ارزی‬ ‫شــرکت های دولتی این صنایع نیز افزایش یافته و هر دو اثر صنعت و‬ ‫اقتصاد کالن منجر به رشد شاخص کل می شود‪.‬‬ ‫براساس پیش بینی های صورت گرفته از سوی صندوق بین المللی‬ ‫پول در گزارش «دورنمای اقتصادی جهان در سال ‪ »2017‬نرخ رشد‬ ‫اقتصادی ایران از ‪ 3/5‬درصد در ســال ‪ 2017‬به ‪ 3/8‬درصد در ســال‬ ‫‪ 2018‬افزایش خواهد یافت‪ .‬همچنین براســاس گزارش «چشم انداز‬ ‫اقتصاد جهانی در ســال ‪ »2018‬بانک جهانی‪ ،‬رشــد اقتصادی ایران‬ ‫برای سال ‪ 4 ،2018‬درصد پیش بینی شده است‪ .‬این در حالی است که‬ ‫این نهاد رشــد اقتصادی سال جاری (‪ )2017‬را ‪ 3/6‬درصد پیش بینی‬ ‫کرده اســت‪ .‬بنابراین انتظار می رود با افزایش رشد اقتصادی در سال‬ ‫‪ 1397‬عملکرد بازار سرمایه با تاثیرپذیری از این بهبود‪ ،‬مناسب باشد‪.‬‬ ‫با توجه به جهش نرخ ارز در ماه های گذشته و کنترل ان در روزهای‬ ‫اخیر انتظار می رود با کنترل صحیح ان در ســال اتی‪ ،‬بازار ارز به ثبات‬ ‫نســبی دســت یابد‪ .‬بدون تردید ثبات بازار ارز می تواند از چند جهت‬ ‫به بهبود عملکرد بازار ســرمایه کمک کند‪ .‬ثبات بــازار ارز به کاهش‬ ‫‪3‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫نااطمینانی در سایر بازارها کمک می کند و تاثیر چشم گیری بر شرایط‬ ‫کل اقتصاد کشور خواهد داشــت‪ .‬بنابراین ثبات اقتصاد کالن‪ ،‬انگیزه‬ ‫ســرمایه گذاری در بازارهایی نظیر بــورس را افزایش می دهد‪ .‬بدون‬ ‫تردیــد افزایش نااطمینانــی منجر به حرکت نقدینگــی به بازارهای‬ ‫غیرمولدی نظیر مسکن‪ ،‬ارز و سکه می شــود‪ ،‬اما کاهش نااطمینانی‬ ‫و ثبات در فضای کســب وکار بازار ســرمایه برای ســرمایه گذاران را‬ ‫جذاب تر کرده و از جذابیت سفته بازی در این بازار خواهد کاست‪.‬‬ ‫براســاس پیش بینی های نهادهای داخلی و خارجی‪ ،‬افزایش تورم‬ ‫در ســال اتی دور از انتظار نخواهد بود‪ .‬بنابرایــن با توجه به اثر مثبت‬ ‫نرخ تورم بر شــاخص کل‪ ،‬انتظار می رود شــاخص کل در سال پیش‬ ‫رو تاثیــر مثبتی از این متغیر بپذیرد‪ .‬در مــورد قیمت جهانی نفت با‬ ‫توجه به رشــد کمتر از ‪ 30‬درصدی امسال و رسیدن قیمت سبد نفت‬ ‫خام اوپک به حدود ‪ 62‬دالر‪ ،‬پیش بینی هــای بین المللی بیانگر عدم‬ ‫افزایش قیمت جهانی نفت برای ســال اینده است‪ .‬در خصوص قیمت‬ ‫جهانی فلزات اساسی و محصوالت پتروشیمی نیز بیشتر پیش بینی ها‬ ‫حکایت از افزایش قیمت این محصوالت به دلیل بهبود رشد اقتصادی‬ ‫چین‪ ،‬هند و کشــورهای اروپایی و تضعیف شاخص جهانی دالر دارد‪.‬‬ ‫بااین وجود برخی تحلیل گران بین المللی افزایشــی برای قیمت این‬ ‫محصوالت اساسی متصور نیســتند‪ .‬از این رو به نظر می رسد اقتصاد‬ ‫جهانی در ســال اینده یا به رشد بازار ســرمایه ایران یاری رسانده یا‬ ‫دست کم تاثیر منفی بران نداشته باشد‪.‬‬ ‫در مجموع می توان بیان داشــت با توجه به پیش بینی های صورت‬ ‫گرفته از متغیرهای تاثیرگذار بر بورس تهران‪ ،‬انتظار می رود سال اتی‬ ‫عملکرد پارامترهای این بازار اوراق بهادار رضایت بخش باشد‪.‬‬ ‫کوتاه تر از گزارش‬ ‫چشم انداز‬ ‫نیمهاسفندو‬ ‫‪ 241‬روزکاری‪97‬‬ ‫اسماعیل بیات‬ ‫کارشناس بازار سرمایه‬ ‫پس از حدود دوســال انتظار برای کاهش نرخ بهره بانکی‪،‬‬ ‫دولت در نیمه دوم شــهریور امسال تصمیم به کاهش‬ ‫دســتوری این نرخ به ‪15‬درصد گرفت که اثرات این تصمیم‬ ‫حداقل یکســال زمان بر بود که تاثیرش را در کاهش هزینه‬ ‫تامین مالی شــرکتها گذارد‪ ،‬ولی متاسفانه همزمان با کاهش‬ ‫نرخ بهره بانکــی‪ ،‬دولت برای خروج احتمالی نقدینگی از‬ ‫بانک به بازارهای مولــد مثل تولید و یا ورود نقدینگی به‬ ‫بورس اوراق بهادار که به نوعی تزریق نقدینگی به شــرکتها‬ ‫محسوب می شود برنامه ریزی مشخصی نداشت‪.‬‬ ‫طی ‪5‬ماه گذشــته ورود نقدینگی به بــازار ارز و طال که راحت ترین راه ســفته بازی‬ ‫محســوب می شد‪ ،‬را شاهد بودیم و نتیجه ان رشد ارز و مخصوصا دالر به محدوده ‪5000‬‬ ‫تومان بود که اثر این رشــد قیمت ارز را در تورم ســال ‪ 97‬خواهیم دید و با توجه به رشد‬ ‫اقتصادی نامحسوس کشور بجز صنعت نفت‪ ،‬امکان گرفتار شدن اقتصاد در رکود تورمی‬ ‫دور از ذهن نیست‪ .‬طی هفته گذشــته بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز سیاست پولی‬ ‫کوتاه مــدت اتخاذ نمود که مهم ترین ان افزایش نرخ بهره بانکی به ‪20‬درصد بود که همه‬ ‫رشــته های بافته شــده جهت رونق اقتصادی را پنبه کرد‪ .‬با افزایش نــرخ بهره بانکی به‬ ‫‪20‬درصد دوباره اختالف ‪ P/E‬بازار پول و بازار ســرمایه به حدود ‪ 2‬واحد رسید و انتظار‬ ‫افزایش ‪ P/E‬بازار را در این برهه از زمان متوقف کرد‪ .‬طی ســال‪ 96‬شــاهد رشد قیمتی‬ ‫کامودیتی ها‪ ،‬نفت و مشــتقات ان و همچنین رشــد نرخ ارز و یا به تعبیری تضعیف ریال‬ ‫به دالر بودیم که با توجه به وابستگی مســتقیم صنایع صادرات محور و یا متاثر از قیمت‬ ‫ارز بر محصوالت ان شــاهد رشد سوداوری و نهایتا رشد قیمتی سهام این صنایع در بازار‬ ‫بودیم‪.‬‬ ‫اکنون به نیمه اسفند رسیده ایم و چند روز کاری برای بستن پرونده بورسی سال باقی‬ ‫مانده اســت‪ ،‬روزهایی که با زایش نرخ بهره بانکی همــراه با ابطال واحدهای صندوقهای‬ ‫سرمایه گذاری و فروش سهام توسط این صندوقها همراه است‪ ،‬همچنین تسویه اعتباری‬ ‫برخی کارگزاریها و پایان ســال مالی برخی شرکتهای ســرمایه گذاری و احتمال فروش‬ ‫سهام توسط این شرکتها جهت شناسایی ســود و یا تامین نقدینگی اخر سال را موجب‬ ‫بی رمقی و کاهش ارزش معامالت در بورس اوراق بهادار می گردد‪.‬‬ ‫طی ســال های گذشــته از اوایل اسفند‪ ،‬شــرکتها پیش بینی سود ســال بعد را ارائه‬ ‫می کردنــد که معموال با خوش بینــی و تعدیالت مثبت همراه بــود و همین موضوع اثر‬ ‫مثبت و رشــد قیمتی ســهام را به همراه داشت؛ ولی امســال با حذف اعالم پیش بینی و‬ ‫جایگزینی گزارش ماهانه و تفســیری این جو مثبت هر ســاله از بین رفت‪ ،‬برای روزهای‬ ‫پایانی ســال با توجه به گزارشــات خوب شــرکتهای بنیادی مثل فلزی و معدنی و پترو‬ ‫پاالیشــی ها که تقریبا ‪50‬درصد ارزش بازار را شامل می شــوند‪ ،‬بنظرم نمی توان متصور‬ ‫ریزش قیمت محســوس در این دســت ســهام بود و به نوعی اصالح زمانی برای رشــد‬ ‫قیمت های باالتر را تجربه خواهند کرد‪ .‬در مقابل تک ســهم های بازار با بازی همیشگی‬ ‫فروش معامالت بلوکی و یا تزریق نقدینگی و تجدیدارزیابی شــرکتهای ورشکسته شاهد‬ ‫نوســانات محسوس باشــیم فقط امیدوارم جز ان خریداران پیک قیمتی نباشیم که جز‬ ‫زیان چیزی به همراه نخواهد داشت‪.‬‬ ‫برای ترسیم چشم انداز سال ‪97‬بررســی تحوالت سیاسی داخلی و خارجی بخصوص‬ ‫برجام‪ ،‬سیاســتهای اقتصادی چین و امریکا‪ ،‬دامنه نوســانات قیمت نفت و عوامل موثر‬ ‫بررشدقیمت کامودیتی ها و همچنین قیمت ارز بســیار اثر گذار خواهد بود ودر کنار ان‬ ‫نرخ تورم داخلی می تواند بازار ســهام را تحت تاثیر قرار دهد عدم چشــم انداز روشن در‬ ‫حوزه های باال ســرمایه گذاران بازار را مردد نموده بنظر در کوتاه مدت شــاهد بازاری کم‬ ‫حجم و اصالح زمانی ســهام بنیادی تا نتیجه برجام باشیم‪ ،‬چه برجام تایید شود یا نشود‬ ‫در حالت کلی بازده بازار بورس اوراق بهادار ازسایر بازار های رقیب بهتر خواهد بود‪ ،‬شما‬ ‫در نظر بگیرید بازده بانک با شــرایط فعلی ‪20‬درصد هست‪ ،‬اگر طبق تحلیل کارشناسان‬ ‫حوزه طال اونس به محدوده‪1480‬دالر هم سال ‪2018‬برسد و اگر دالر ‪5000‬تومانی در‬ ‫نظر گرفته شــود بازده طال و ســکه حدود‪13‬درصد خواهد بود‪ ،‬بازار مسکن هم با توجه‬ ‫به رکود و عدم تقاضا بازدهی در حد تورم در حالت خوشــبینانه خواهد داشت‪ ،‬پس برای‬ ‫افراد جســورتر در صورت انتخاب سهام مناســب هیچ بازاری پر بازده تر از بورس اوراق‬ ‫بهادار نخواهد بود‪.‬‬ ‫‪ 5-4‬از پیش بینی‬ ‫تا واقعیت های بورس ‪96‬‬ ‫اینفـــــــــــــــو‬ ‫بورس امروز‬ ‫همگرایی شاخص بورس تهران با قیمت نفت‬ ‫علی ابتهاج‬ ‫تحلیل گر بازار سرمایه‬ ‫شاخص‬ ‫بازار بورس در سال ‪ 96‬شــرایط متفاوتی را به نسبت سال های اخیر تجربه کرد که می توان انرا به دو بخش اصلی تقسیم کرد که در‬ ‫ادامه به ان خواهیم پرداخت‪ .‬اما سال ‪ 96‬در حالی اغاز شد که بازار چندان حال و روز خوشی نداشت و در منطقه اصالحی پیش می رفت‪.‬‬ ‫بعد از بحران مطلق دو ساله ای که تا اواخر سال ‪ 94‬به طول انجامیده بود‪ ،‬بورس شاهد یک رشد مناسب با محوریت گروه خودرویی بود‬ ‫و عمال پس از ان به منطقه اصالحی وارد شده بود که بعدها به شکل یک مثلث ادامه دهنده صعودی درامد‪ .‬اما عمال کل سال ‪ 95‬درگیر‬ ‫شکل گیری بخش عمده این فرم اصالحی شد و در ادامه از ابتدای سال ‪ 96‬نیز بخش تکمیلی ان شکل گرفت‪ .‬عمال بخش اول رخدادهای‬ ‫امسال که در ابتدا مطرح شد به همین موضوع اختصاص دارد که حدود ‪ 4‬ماه بطول انجامید‪ .‬از عمده ترین رخدادهای هایی که پیش روی‬ ‫رشد بازار قرار گرفته بود یکی تهدیدات ترامپ در ارتباط با عدم تمدید برجام بود و دیگری انتخابات مهم ریاست جمهوری بود که عمال‬ ‫بازار را در انتظار نگه داشــته بود‪ .‬این دوران حدودا ‪ 4‬ماهه از ابتدای سال به طول انجامید و شاخص که در ابتدای سال در حدود ‪77600‬‬ ‫واحد قرار داشت پس از ‪ 4‬ماه نوسان به محدوده ‪ 81000‬واحدی رسیده بود‪ .‬در بخش دوم سال که با شکست همین منطقه ‪ 81000‬واحدی‬ ‫اغاز شد‪ ،‬عمال سیر صعودی بازار شکل گرفت و محدوده اصالحی که در طول سال ‪ 95‬و ‪ 4‬ماهه اول ‪ 96‬تکمیل شده بود‪ ،‬عمال یک مثلث‬ ‫صعودی کالسیک بود که شکست سقف ان منجر به رشد فزاینده شاخص کل شد و عبور از ‪ 81000‬واحد راه را برای رشد هموار کرد‪ .‬در‬ ‫ابتدا شاخص با رشد گروه های فلزی و پاالیشی موفق شد به ســقف تاریخی خود در حدود ‪ 89000‬دست یابد و سپس با شکست ان به‬ ‫کانال ‪ 90‬هزار واحدی نیز وارد شد‪ ،‬تا انجا که درحال حاضر شاهد متعادل شدن شاخص کل در نزدیکی ‪ 100‬هزار واحد هستیم‪ .‬شاخص‬ ‫در این مدت اهداف صعودی کوتاه مدت خــود را درنوردید و عمال تا نزدیکی باالترین هدف میان مدت خود که در حدود ‪ 101‬هزار واحد‬ ‫بود نیز رسید و درحال حاضر با اصالح خود در حال اماده سازی برای حمله به مناطق باالی ‪ 100‬هزار و دستیابی به شاخص های ‪ 110‬هزار‬ ‫واحدی و فراتر از ان است‪ .‬نکته جالب توجه انست که سقف کانال بزرگ و بلندمدت شاخص کل‪ ،‬محدوده ‪ 140‬هزار واحدی را هدف قرار‬ ‫داده و نکته دیگر اینکه در این مدت فاکتورهای بنیادی مانند قیمت های جهانی کاالهای مهمی چون نفت و فلزات هم صعودی بوده اند و‬ ‫همچنین وضعیت صعودی نرخ دالر نیز کمک شایانی به رشد سود اوری شرکتها کرده که عمال همه اینها با روند صعودی از دید تکنیکال‬ ‫نیز همخوانی دارد و نکته مثبتی تلقی می شود‪ .‬به هرحال از دید نموداری‪ ،‬برای سال اینده محدوده ‪ 110‬هزار تا ‪ 120‬هزار واحدی‪ ،‬منطقه‬ ‫مناسبی برای شاخص کل تلقی می شود که در صورت رخداد حرکت های قدرتمند در بازار احتمال رشد تا محدوده ‪ 140‬هزار واحدی هم‬ ‫وجود خواهد داشــت‪ .‬نکته دیگر در تایید این موضوع که فقط قصد دارم اشاره کوچکی به ان داشته باشم‪ ،‬شاخص وزنی ارزشی است‬ ‫که عمال شــاخص منطقی بازار است! ! درحال حاضر که شاخص کل ‪ 10‬هزار واحد از سقف پیشین خود عبور کرده‪ ،‬شاخص وزنی ارزشی‬ ‫حدود ‪ %35‬تا سقف ســال ‪ 92‬خود فاصله دارد و البته از لحاظ نموداری هم به احتمال زیاد باید ان سقف را لمس کند و همین موضوع با‬ ‫توجه به انباشتگی و تمایل صعودی شاخص کل‪ ،‬می تواند رشــد خوبی را در شاخص کل نیز ایجاد کند‪ .‬در تصویر‪ ،‬سال های ‪ 95‬و ‪ 96‬با‬ ‫مستطیل هایی مشخص شده و سال‪ 97‬نیز در منطقه احتمالی حرکتش نشانه گذاری شده است‪.‬‬ ‫دالر‬ ‫وضعیت دالر هم در دو بازه زمانی طی ســال گذشته قابل بررسی است‪ 4 ،‬تا ‪ 6‬ماهه اول که با وجود صعودی بودن‪ ،‬روندی متعادل را‬ ‫دنبال می کرد و در ‪ 6‬ماهه دوم که هر چه رو به پایان گذاشت‪ ،‬هیجان صعودی ان بیشتر شد بطوری که در نهایت قیمت ‪ 3750‬تومانی‬ ‫ان در ابتدای ســال‪ ،‬تا حدود ‪ 5000‬تومان در بهمن ماه رشد کرد و البته درحال حاضر سیر اصالحی به خود گرفته است‪ ،‬هرچند از نظر‬ ‫نموداری و تحلیل تکنیکال‪ ،‬همانطور که توضیح خواهیم داد‪ ،‬سخت است که مجددا زیر ‪ 4200‬تومان برگردد! ! اگر به نمودار دالر دقت‬ ‫کنیم‪ ،‬خواهیم دید که طی ‪ 4‬سال گذشــته در یک کانال متعادل صعودی حرکت کرده و از حدود ‪ 2900‬تومان تا ‪ 4100‬تومان مسیری‬ ‫منطقی را دنبال کرده اســت اما طی دو ماه اخیر با شکســت ‪ 4100‬تومان‪ ،‬قیمت تا کانال ‪ 5000‬تومانی به سرعت پیش رفت و به سقف‬ ‫کانال بلندمدتش رسید و اکنون سقف شکسته شده پیشین‪ ،‬در ‪ 4100‬تومان‪ ،‬با توجه به شیب صعودی قیمت‪ ،‬در محدوده ‪ 4200‬تومان‬ ‫خودنمایی می کند و به همین دلیل انرا کف مهمی برای قیمت تلقی می کنیم‪ .‬البته در این بین حمایت های مهم دیگری چون ‪ 4450‬و‬ ‫‪ 4320‬تومانی نیز خودنمایی می کنند و می توانند ســد راه افت بیشتر قیمت دالر شوند‪ .‬اما برای سال ‪ 97‬با توجه به موارد باال‪ ،‬نوسان‬ ‫قیمت بین محدوده ‪ 4200‬تا ‪ 5100‬تومانی پیش بینی می شــود که البته نرخ متوسط می تواند تا پایان سال ‪ 97‬در نزدیکی ‪ 4800‬تا ‪5100‬‬ ‫تومان واقع شود و البته شکست سقف ‪ 5100‬تومانی می تواند شوک قیمتی جدیدی مشابه انچه در بهمن ماه ‪ 96‬رخ داد به قیمت دالر‬ ‫وارد کند! از سوی دیگر اگر دالر بتواند حمایت ‪ 4200‬تومانی را بشکند که البته کار اسانی نخواهد بود‪ ،‬می توان انتظار بازگشت قیمت‬ ‫تا ‪ 3800‬تومان را محتمل دانست!‬ ‫نفت‬ ‫نفت هم طی دو سال اخیر روی خوش نشان داده و پس از افت بسیار ســنگینی که پس از بحران جهانی داشت‪ ،‬شرایط احیای‬ ‫قیمتی را در پیش گرفته است‪ .‬در این میان یک‬ ‫الگوی سر و شانه کالســیک هم چاشنی این‬ ‫حرکت شده و شرایط مطلوبی را برای نفت رقم‬ ‫زده است‪ .‬این الگو که خط گردن ان در حدود‬ ‫‪ 52‬دالر قرار داشــت‪ ،‬با شکست این محدوده‬ ‫به ســمت اهداف خود به راه افتاد و در ابتدا به‬ ‫نزدیکی هــدف اول که در حدود ‪ 70‬دالر بوده‪،‬‬ ‫رسیده است‪ .‬هدف دوم الگوی فوق در حدود‬ ‫‪ 88‬دالر است که انتظار می رود نفت طی سال‬ ‫اینده به ان سمت پیشروی کند و پس از اصالح‬ ‫قیمت فعلی‪ ،‬حرکت جدید را اغاز کند‪ .‬همزمان‬ ‫یک کانال صعودی نیز در نمودار قیمت شکل‬ ‫گرفته (خطوط نقطه چیــن قرمز) که احتمال‬ ‫حرکت قیمت در داخل ان نیز بسیار باالست و‬ ‫شاید نفت در قالب این کانال صعودی به سمت‬ ‫هدف دوم پیش رود‪ .‬از سوی دیگر فاکتورهای‬ ‫کالن اقتصادی دنیا نیز امیدوار کننده اســت‬ ‫و احتمال رســیدن قیمت نفت به اهداف مورد‬ ‫نظر را تایید میکند‪ .‬الزم به یاداوری اســت‬ ‫که همواره شــاخص بورس ایران با قیمت نفت‬ ‫همگرایی خاصی داشــته و عمال این وضعیت‬ ‫صعودی در نفت و همچنین شــرایط صعودی‬ ‫که در شــاخص کل بورس به ان اشاره کردیم‬ ‫یکدیگر را تایید کرده و قدرت احتماالت فوق‬ ‫را به شــدت افزایش می دهند‪ .‬همچنین رشد‬ ‫قیمت دالر نیز اثر مســتقیم و بسیار زیادی بر‬ ‫بورس ایران دارد و می تواند نقش بســزایی در‬ ‫رشد شاخص بورس داشته باشد و همانطور که‬ ‫مشخص است‪ ،‬همه عوامل مهم و موثر دست‬ ‫به دست هم داده اند تا همچنان رکوردهای‬ ‫جدیدی در دماسنج اقتصاد کشور به ثبت‬ ‫برسد و در سال اینده (حداقل در نیمه‬ ‫اول) می توانیم شاهد روزهای خوبی‬ ‫برای بازار سهام کشور باشیم‪.‬‬ ‫صدر نشینی بورس در برابر رقبا‬ ‫علیرضا کنعانی‬ ‫معاون سرمایه گذاری شرکت ایرانیان سپهر اتی نگر‬ ‫ســال ‪ 96‬در حالی اغاز شد که نگرانی از جهت گیری های سیاسی ترامپ در قبال ایران بر بازار سایه افکنده بود‪ .‬از طرفی‬ ‫ایران خود را اماده انتخاباتی جدید می کرد که مشــی کلی سیاسی و اقتصادی کشور را تعیین می نمود‪ .‬هر چند براوردها از‬ ‫سیاست بین المللی امریکا در قبال ایران چندان امیدبخش نبود اما وضعیت عمومی شاخصهای اقتصادی به گونه ای بود که‬ ‫تسهیل سیاستهای پولی و مالی و کاهش حساسیت دولت نسبت به افزایش تورم را فارغ از پیروزی هر یک از دو جناح رقیب‬ ‫در انتخابات نوید می داد‪ .‬به عالوه وضعیت ســوداوری در بسیاری از شــرکتهای بزرگ بازار‪ ،‬بیانگر پتانسیل رشد بود‪ .‬این‬ ‫شرایط در مجموع دستیابی به رشد حدود ‪ 25‬درصدی را با انتخاب سبدی مناسب از سهام قابل پیش بینی می کرد‪ .‬اما عدم‬ ‫فعلیت برخی خوش بینی ها در فضای اقتصادی از یکسو و موضع گیری های خصمانه امریکا و متحدان منطقه ای ان در قبال‬ ‫ایران باعث شد تا بازار سهام نیمه نخست سال را کماکان کم رمق طی کند‪ .‬اما بروز همزمان سه عامل تعیین کننده باعث شد‬ ‫تا بازار از مهرماه حرکتی شتابان را در جهت صعود اغاز کند‪.‬‬ ‫اولین عامل تاثیرگذار در این زمینه‪ ،‬کاهش نرخ ســپرده های بانکی در شهریور ماه بود که نرخ بازدهی بدون ریسک را تا‬ ‫‪ 5‬درصد کاهش داد‪ .‬در کنار این عامل‪ ،‬بازارهای جهانی در نیمه دوم ســال میالدی‪ ،‬شاهد فاز جدیدی از رشد قیمت ها بودند‬ ‫که به دلیل سهم باالی شرکت های کاالمحور در بورس تهران‪ ،‬اثار ان به سرعت در سوداوری و رشد قیمت سهام شرکت های‬ ‫بزرگ بازار نمایان شد‪ .‬همزمان‪ ،‬بازار ارز کشور نیز بعد از حدود سه ســال سکون و ارامش‪ ،‬شاهد روندی از صعود بود و در‬ ‫کمتر از چهار ماه نزدیک به ‪ 20‬درصد رشــد کرد که خود عامل دوم را تشدید می کرد‪ .‬برایند سه عامل یاد شده موجب شد‬ ‫تا بازار سهام در سال ‪ 96‬بار دیگر چهره خوش خود را به ســرمایه گذاران نشان دهد و تا به امروز صدر نشین همه بازارهای‬ ‫دارایی در سال ‪ 96‬شود‪ .‬سال ‪ 97‬نیز همانند ســال ‪ 96‬به لحاظ فضای سیاسی پر ابهام است‪ .‬کنش گران اقتصادی جملگی‬ ‫در انتظارنــد تا ببینند موضع امریکا و متحدانــش در قبال برجام به کجا می انجامد‪ .‬در حوزه داخلی نیز به نظر می رســد‬ ‫که چالش های جدی فضای اقتصادی‪ ،‬مانع از عملگرایی و اتخاذ تصمیمات ســخت توســط دولت شود و انتظار می رود که‬ ‫سیاستهای احتیاطی دولت برای سال اتی نیز تداوم داشته باشد‪ .‬اما از طرفی پیش بینی تداوم رشد نرخ ارز و نیز افزایش‬ ‫ارام تورم عواملی است که معموال نتایج مثبتی در بازار سهام به همراه داشته است‪ .‬بعالوه‪ ،‬رشد قیمت ها در اغلب سهام‬ ‫شــرکت های کاالیی هنوز با افزایش قیمت جهانی کاالها در تناسب نبوده و بسیاری از سهام به ویژه در گروه فلزی‬ ‫و پتروشیمی‪ ،‬در قیمت های فعلی‪ ،‬ارزنده براورد می شــوند‪ .‬بر این اساس‪ ،‬با وجود ریسکهای سیستماتیک‪،‬‬ ‫کارشناسان بازار امید دارند تا در سال ‪ 97‬نیز بازار سهام فضایی مطلوبتر از بازار پول و دارائیهای درامد‬ ‫ثابت برای سرمایه گذاری مهیا نماید‪.‬‬ ‫نفت‬ ‫دالر‬ ‫با شــروع سال ‪ 96‬بود که فعاالن بازار ســرمایه در تحلیل های خود‪ ،‬از انتظار برای کسب بازدهی ‪ 10‬تا ‪ 20‬درصدی سخن می راندند و اظهارات‬ ‫خود بازار سرمایه را صعودی پیش بینی می کردند‪ ،‬بر این اساس رشد شاخص در سال ‪ 96‬از مباحثی بود که از سوی کارشناسان و فعاالن بازار‬ ‫سرمایه مورد اشــاره قرار می گرفت‪ .‬در واقع رشد قیمت های نفت‪ ،‬فلزات اساســی‪ ،‬نرخ دالر از نیمه دوم سال ‪ 95‬سبب شده بود تا پیش بینی ها‬ ‫به سمت رشد بازار سرمایه در ســال ‪ 96‬میل کند‪ .‬در این تحلیل های کارشناسانه صنایع فلزی – معدنی به عنوان بهترین صنایع و خودرویی‪-‬‬ ‫بانکی به عنوان پرچالش ترین صنایع نام برده می شــد‪ .‬از سوی دیگر انتخابات ریاست جمهوری ایران‪ ،‬برجام و رفتارهای ترامپ نیز به عنوان‬ ‫موضوعاتی مطرح می شدند که قادر بود انحرافات شگرفی بین پیش بینی ها و واقعیت ها ایجاد کند‪ .‬اکنون با به اتمام رسیدن سال ‪ ،96‬عملکرد این‬ ‫بازار از سوی فعاالن حقیقی و حقوقی بازار مورد بررسی قرار گرفته است‪.‬‬ ‫سهم سهامداران از بازدهی صنایع بورسی‬ ‫قاسم سلمانی‬ ‫نیم نگاه به بورس ‪96‬‬ ‫کارشناس بازار سرمایه‬ ‫در سال‪ 96‬چه بر سر بازار سرمایه گذشت؟ یا شاید بهتر هست تا عنوان کنم چه بر سر فعالین بازار بورس گذشت؟‬ ‫وقتی بطور کلی بر بازار و نمایشگر شاخص کل نگاه می کنیم متوجه یک اتفاق بسیار مهم در تاریخ کل بورس می شویم و ان هم‬ ‫شکسته شدن سقف تاریخی این شاخص در محدوده ‪ 89‬هزار است که چند سالی دست نیافتنی شده بود‪ .‬ولی ایا رشد شاخص‬ ‫که باید متاثر از رشد کلی بازار سرمایه باشد‪ ،‬به مذاق سهامداران خوش امده است یا خیر؟ این شکسته شدن سقف تاریخی تا چه‬ ‫میزان بر کلیت پورتفوی فعالین نمایان شده است‪ .‬علی ایحال شاخص کل تا محدوده ‪ 99‬هزار رشد کرد ولی این رشد عمدتا متاثر‬ ‫از افزایش قیمت های سهم های فلزی و معدنی و بعضی مواقع پاالیشی و پتروشیمی (رشد قیمتهای جهانی) بود که با توجه به حجم‬ ‫باالی انها و همچنین تاثیر زیاد بر شــاخص باعث شکسته شدن سقف تاریخی بورس شد ولی اوضاع اکثریت بازار مانند شاخص‬ ‫سرحال و صعودی نبود که با توجه به وضع اقتصادی حاکم بر کشــور زیاد هم غیر منطقی نبود‪ .‬گروه های ساختمانی و سیمانی‪،‬‬ ‫چاره ای جز ساخت کف های جدید نداشتند‪ .‬لذا می توان گفت این صنایع سال ‪ 96‬را بسیار ارام و بدون هیجان شروع و تمام کردند‪.‬‬ ‫سهامگروهغذاییاوایلسالرشدخوبیداشتندولیپسازیکفصلمی توانگفتبهخواببلندمدتفرورفتندوتقریبا‪ 9‬ماهبجز‬ ‫ریزشفرسایشیچیزینصیبسهامدارانخودنکردند‪.‬‬ ‫گروه قندی بر خالف گروه غذایی ســال خوبی را طی کردند به گونه ای که شــاخص این گروه تا محدود‪ 9650‬رشد کرد‪ .‬گروه‬ ‫تاثیر گذار و بزرگ خودرویی در سال ‪ 96‬سودی را نصیب سهامداران خود نکرد و اغلب ماه های سال را با حرکت نزولی و فرسایشی‬ ‫گذراند؛البتهدرماهاخرسال‪ 96‬کمیباافزایشتقاضابهخصوصدرگروهقطعهسازهامواجهشدیمولیبازهممی توانگفتسال‪96‬‬ ‫برای سهامداران خودرویی سال سود دهی نبود‪ .‬از بحث شاخص کل و شاخص های گروه های بازار بگذریم که ایا رشد شاخص کل‬ ‫واقعیبودهویافقطمتاثرازچندسهامخاص‪،‬وقتیکهبهکلیتبازارسرمایهنگاهکنیممشاهدهمی شودکهتغییراتبنیادیدرسال‬ ‫‪ 96‬رخ داده است‪ .‬تغییر فرمول محاسبه ‪ P/E‬و حذف پیش بینی سود را شاید بتوان دو اتفاق مهم بر تابلو معامالت عنوان کرد که‬ ‫انتقادات اهالی بازار را به همراه داشت‪ .‬در سال‪ 96‬بانک صادرات غول بزرگ بانکی بسته ماند‪ ،‬سهام بسیاری در چند روز و پیاپی‬ ‫بسته شدند‪ ،‬محدوده نوسان معامالت بازارهای بورس و فرابورس نه تنها از بین نرفت که معامالت بازار پایه هم با محدودیت‬ ‫‪ 10‬درصدی نوســان مواجه شدند که باعث رشد خیره کننده نمادهای این بازار در مدت کوتاهی شدند‪ .‬این مسائل کلیت‬ ‫اتفاقاتی بودند که ســال ‪ 96‬برفعالین بازار بورس گذشت ‪ ،‬فراز و فرودهای ‪ 9‬صبح تا ‪ 12:30‬که متاسفانه عمدتا باعث‬ ‫خوشحالیفعاالننشد‪.....‬‬ ‫فرصت هاوتهدید هایصنایعنفتیدربازارسرمایه‬ ‫مرتضى فغانى‬ ‫کارشناس اقتصادى‬ ‫بازار پول و بازار سرمایه دو رکن اصلی در اقتصاد ایران به شمار می روند که تصمیم گیری در هریک از این بازارها خواه ناخواه بر‬ ‫بازار دیگر و به تبع در سایر اقتصادهای خرد کشور تاثیرگذار است‪ .‬در این بین بازار سهام یکی از اثرگذارترین بازارهای اقتصادی‬ ‫کشور به شمار می رود و بر همین اساس وضعیت صنایع برتر و فعال این بازار تاثیر به سزایی بر روند رونق و رکود اقتصاد ایران دارد‪.‬‬ ‫صنایع پتروشیمی و فراورده های نفتی‪ ،‬معدن و فلزات اساسی‪ ،‬بانک و خودرو در حقیقت چهار صنعتی هستند که به صورت‬ ‫مستقیم ‪ ۶۰‬درصد از ارزش بازار سهام و بورس اوراق بهادار تهران را به خود اختصاص داده اند و بازیگران اصلی بازار سهام به شمار‬ ‫می روند‪ .‬افت وخیز ارزش این چهار صنعت در بازار سرمایه همواره متاثر از تحوالت داخلی و خارجی بر روند کلی اقتصاد موثر بوده‬ ‫است‪.‬درمقابلبازارسرمایهنیزمنبعخوبیبرایتامینمالیاعتباراتموردنیازبرایتوسعهاینصنایعبودهاست؛بنابراینمی توان‬ ‫گفت؛ با توجه به حجم گسترده منابع نفت و گاز کشــور و فعالیت های روزافزونی که در صنایع وابسته به ان در حوزه باالدستی و‬ ‫پایین دستیدرحالشکل گیریاست‪،‬اهمیتتامینمالیازطریقبازارسرمایهضروریاست‪.‬‬ ‫درک این مهم است که گردانندگان بازار سهام را بر ان داشت تا در سال‪ 96‬با انتشار انواع اوراق صکوک‪ ،‬صندوق پروژه‪ ،‬پذیرش‬ ‫شرکت های فعال در بورس و فرابورس؛ در راســتای تامین مالی صنعت نفت از طریق بازار سرمایه گام بردارند که تمام این موارد‬ ‫را می توان فرصت هایی دانســت که صنعت نفت در بازار سرمایه ســال‪ 96‬تجربه کرده است‪ .‬تامین مالی از صندوق توسعه ملی‪،‬‬ ‫انعقاد قراردادهای ‪ EPCF‬و مشابه ان‪ ،‬انتشــار اوراق در بازار سرمایه‪ ،‬دریافت تسهیالت اعتباری‪ ،‬بیع متقابل یا فاینانس و انعقاد‬ ‫قراردادهای‪ IPC‬و در نهایت منابع مالی شــرکت ملی نفت ایران را می توان از جمله شیوه های تامین مالی در صنعت نفت برشمرد‪.‬‬ ‫فرصت هایی که در صورت بهره گیری مناسب می تواند نیاز‪ 200‬میلیارد دالری سرمایه گذاری در صنعت نفت ایران را براورده سازد‪.‬‬ ‫این در حالی است که صنعت نفت‪ ،‬گاز‪ ،‬پتروشیمی و پاالیش ایران همچنان با تهدیدهای سرنوشت نهایی تحریم و برجام‪ ،‬مشارکت‬ ‫با سرمایه گذاران خارجی جهت توسعه و ارتقای تکنولوژی و محصوالت با ارزش افزوده باالتر‪ ،‬روند تقاضا و افزایش سطح قیمت ها‪،‬‬ ‫سیاســت گذاری های کالن در حوزه تامین خوراک و نحوه قیمت گذاری ها مواجه است و هر گونه تغییر ناگهانی در هر یک از این‬ ‫عوامل می تواند تاثیری شگرف بر ارزش هر یک از این بازارها بگذارد‪ .‬شواهد حاکی از ان است که در بازار سرمایه تمامی ارکان شامل‬ ‫بورس هایکاالییواوراقبهادار‪،‬توجهوتوانخودرابراستفادهازتمامیظرفیت هایموجوددربحثتامینمالیصنعتاستراتژیک‬ ‫نفت‪ ،‬گاز و پتروشیمی به کار گرفته اند‪ .‬اکنون در بورس انرژی به کمک قراردادهای نقدی‪ ،‬نسیه‪ ،‬اتی‪ ،‬اختیار معامله و صکوک سلف‬ ‫موازیفراورده هاامکانتامینمالیاینصنعتوجودداردضمنانکهدرسایربورس هانیزبااستفادهازانتشارانواعاوراق‪،‬مسیرهای‬ ‫متنوع و بیشتری برای تامین نقدینگی مورد نیاز پروژه های صنعت نفت و گاز اندیشیده شده است‪ .‬بهره گیری از امکانات بازارهای‬ ‫بین المللیفرصتدیگریاستکهپیشرویصنایعپتروشیمیقراردارد‪.‬امابهره گیریازامکاناتبازارهایبین المللینیازبهتحقق‬ ‫پیش شرط هایى دارد که مواردی همچون استفاده موثر از تجربه و توانایی شرکت های تامین سرمایه‪ ،‬راه اندازی بازار مشتقه ارز‬ ‫به منظورپوششریسکناشیازنوساننرخارز‪،‬اغازفعالیتموسساتبین المللیرتبه بندیاعتباریوتوجهبیش ازپیشبهبحث‬ ‫شفافیت از طریق حضور شرکت های پاالیشی و پتروشیمی در بازار سرمایه از ان جمله اند‪ .‬در صورتی که شرکت های فعال در‬ ‫صنعتنفت‪،‬گازوپتروشیمیبیشازگذشتهنسبتبهحضوردربازارسرمایهوشفافیتدرعملکردبهدلیلانتشارامیدنامه‬ ‫و گزارش های دوره ای برای اطالع رسانی عموم سرمایه گذاران برنامه ریزی و تالش کنند‪ ،‬موقعیت های متنوع تری برای‬ ‫تامینمالیازطریقبازارهایداخلیوبین المللیبرایانهاوجودخواهدداشت‪.‬‬ ‫جواد عشقی نژاد‬ ‫مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری و خدمات مدیریت صندوق بازنشستگی کشوری‬ ‫بورس تهران در ‪ 11‬ماهه منتهی به پایان بهمن ماه تحت تاثیر دو پیشران سنتی رشد خود‪ ،‬نرخ تسعیر ارز و قیمت نفت و‬ ‫فلزات‪ ،‬روزهای درخشان توام با رشد منطقی و مداوم را تجربه کرد‪ .‬دراین دوره نمادهای مرتبط با قیمت های جهانی تحت‬ ‫تاثیر رشد بی سابقه قیمت ها و البته رشد نرخ تسعیر ارز که شتابش در دوره دوم دولت فعلی بیش از دولت گذشته احساس‬ ‫شد‪ ،‬بازدهی های مناســبی را برای ســهامداران خود به ارمغان اوردند‪ .‬همچنین اهتمام وزیر جدید اقتصاد به ساماندهی‬ ‫مشکل موسســات مالی و اعتباری و بانک ها از طریق کنترل و کاهش نرخ سود ســپرده ها‪ ،‬مقدمات تسهیل جریان نقدی‬ ‫ورودی به بازار سرمایه را فراهم اورده بود‪ .‬استمرار نظارت و کنترل بانک مرکزی بر بانک های تجاری و بقای نرخ سود سپرده‬ ‫بانکی در نرخ های فعلی‪ ،‬می توانست اثرات به مراتب چشــمگیرتری را در بازار سرمایه و البته سایر بازارهای موازی سپرده‬ ‫بانکی برجای بگذارد ولی التهابات دالر و به تبع ان انتشــار گواهی سپرده های ‪20‬درصدی و رشد نرخ اخزا ها در بازار بورس‬ ‫روند شکل گرفته را کامال به هم ریخت و بازارها را دچار نوسانات شــدیدی کرد و از ریل خوبی که درونش داشت تازه اروم‬ ‫میگرفت خارج کرد‪.‬‬ ‫صنایع فلزات اساســی و فراورده های نفتی با بازدهی بیش از ‪ 60‬درصدی در کنار صنعت محصوالت شیمیایی و استخراج‬ ‫کانه‏های فلزی با بازدهی نزدیک به ‪ 50‬درصدی‪ ،‬بیشــترین تاثیر را در رشد شاخص های بازار سرمایه و همچنین رشد ارزش‬ ‫بازار بورس و فرابورس به جای گذاشتند‪ .‬صنعت فلزات اساسی با رشد ‪ 23.7‬هزار میلیارد تومانی ارزش بازار خود در ‪ 11‬ماهه‬ ‫منتهی به پایان بهمن ماه ‪ ،1396‬ضمن تقسیم سود ‪ 3.7‬هزار میلیارد تومانی‪ ،‬بازدهی ‪ 61‬درصدی را نصیب سهامداران خود‬ ‫نمود‪ .‬همچنین نزدیک به هزار میلیارد تومان در این دوره توســط این صنعت تامین مالی از طریق افزایش سرمایه از محل‬ ‫اورده نقدی سهامدارن صورت پذیرفت‪ .‬اما در صنعت فراورده های نفتی شاهد افزایش ‪13.8‬هزار میلیارد تومانی ارزش بازار‬ ‫بودیم که همراه با تقسیم سود ‪ 2.4‬هزار میلیارد تومانی و افزایش سرمایه ‪ 280‬میلیارد تومانی‪ ،‬بازدهی ‪ 63.5‬درصدی را برای‬ ‫سهامداران خود به ارمغان اورد‪ .‬اما بیشترین افزایش ارزش بازار‪ ،‬بیشترین مبلغ سود تقسیمی و بیشترین افزایش سرمایه از‬ ‫اورده نقدی سهامداران در گروه محصوالت شیمیایی اتفاق افتاد‪ .‬این گروه با تقسیم سود ‪ 10.5‬هزار میلیارد تومانی و افزایش‬ ‫سرمایه ‪ 4.9‬هزار میلیارد تومانی از محل اورده نقدی ســهامداران‪ ،‬ضمن ایجاد بازدهی ‪ 48‬درصدی‪ ،‬با افزایش ارزش بازار‬ ‫‪ 29.3‬هزار میلیارد تومانی مواجــه گردید‪ .‬در طرف مقابل در ‪ 11‬ماهه منتهی به پایان بهمن ‪ ،96‬گروه بانک ها و موسســات‬ ‫اعتباری ‪ 2.6‬هزار میلیارد تومان از ارزش ‪ 41‬هزار میلیارد تومانی ابتدای دوره خود را از دست داد‪ .‬این در حالی بود که بسیاری‬ ‫از نمادهای مطرح این صنعت در تمام طول دوره مورد بررسی با توقف نماد همراه بوده اند‪ ،‬به عبارت دیگر مشکالت این صنعت‬ ‫هنوز در کاهش ارزش بازار بعضی از نمادهای مطرح این گروه انعکاس نیافته است‪ .‬صنعت دارویی نیز با کاهش ارزش ‪ 2.8‬هزار‬ ‫میلیارد تومانی‪ ،‬تحت تاثیر تحمیل هزینه های مالی به این صنعت‪ ،‬عملکرد مطلوبی از خود بر جای نگذاشت‪ .‬البته که تقسیم‬ ‫سود نقدی ‪ 1.8‬هزار میلیارد تومانی تا حدودی کاهش ارزش مذکور را جبران نمود و منجر به بازدهی منفی ‪ 4.5‬درصدی این‬ ‫گروه شد‪.‬‬ ‫چشم انداز بازار سرمایه در سال ‪97‬‬ ‫چشم انداز بازار سرمایه در سال اینده را می توان با فرض ثبات شرایط سیاسی به خصوص برجام و وضعیت سیاست خارجی‬ ‫و تعامالت با دولتهای عربی منطقه‪ ،‬تحت تاثیر عوامل بسیاری‪ ،‬با ثبات ارزیابی کرد‪ .‬مهم ترین این عوامل عبارت اند از‪:‬‬ ‫ثبات قیمت نفت خام در ســطوح فعلی به همراه افزایش محتمل نرخ ارز که بر افزایش ســوداوری اکثر شرکتهای‬ ‫بورسی تاثیر بسزایی خواهد داشت‪.‬‬ ‫ثبات قیمتها در بازارهای جهانی ناشی از سیاستهای کالن اقتصادهای بزرگ نظیر امریکا و چین‬ ‫انتظار افزایش نرخ تورم با توجه به افزایش نقدینگی کل و کاهش ســود ســپرده ها که منجر به تقویت بنگاه های با‬ ‫فروش داخلی و بدون فروش صادراتی خواهد شد‪ .‬الزم به ذکر است که اکثر شرکت های بدون وابستگی مستقیم به قیمت های‬ ‫جهانی در سال گذشته با کاهش سود اوری و کاهش قیمت مواجه بوده اند و از نظر قیمتی در سطوح جذابی معامله می شوند‪.‬‬ ‫همچنین انعقاد قراردادهای جدید توســط شرکت های پذیرفته شــده در بورس نظیر شرکت های خودرویی‪،‬‬ ‫تجهیزاتی پتروشیمی‪ ،‬پاالیشی و سایر شرکت ها‬ ‫کاهش هزینه های مالی شــرکت ها در نتیجه کاهش سود تسهیالت بانکی و تسهیل مبادالت بین المللی از‬ ‫طریق بازگشایی ‪ lc‬های مدت دار‬ ‫‪7‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫متمدنانه‬ ‫سرمایه گذاری‬ ‫هم اکنون افراد تنها بانک و ســپرده بانکی را بیشتر می شناسند‪،‬‬ ‫چون برای انها راحت تر و قابل فهم تر اســت اما با فین تک و استارت‬ ‫اپ های مالی مردم با مفاهیم پیچیده تری اشــنا می شوند و جامعه‬ ‫می تواند به این ســمت حرکت کند که از ابزارهای بازار سرمایه هم‬ ‫به صورت وسیع اســتفاده کند‪ .‬در این میان بازار سرمایه می تواند از‬ ‫طریق ارتباط مســتقیم با مردم‪ ،‬راهکار تامین مالی ارزانتر را برای‬ ‫صنایع فراهم کند‪ .‬در اولین ســامانه خدمات مالی و سرمایه گذاری‬ ‫(‪ )iBshop‬این هدف دنبال می شــود که انواع ابزار بازار ســرمایه‬ ‫به شــکلی ســاده در اختیار احاد جامعه قرار داده شود تا به واسطه‬ ‫انها افراد قادر به مدیریت دارایی های خود باشــند‪ .‬بر این اســاس‬ ‫محمود رضا خواجه نصیری مدیرعامل شرکت تامین سرمایه تمدن‬ ‫طی گفت وگویی به تشــریح برنامه های این تامین سرمایه در حوزه‬ ‫استارت اپ ها و فین تک ها پرداخت‪.‬‬ ‫محمود رضا خواجه نصیری متعقد اســت‪ :‬بازار سرمایه از اینکه‬ ‫در معرض عموم قرار گیرد می تواند خیلی بهره مند شــود و استارت‬ ‫اپ های مالی با این گسترده کردن ابزارها و اپشن هایی که در اختیار‬ ‫افراد بازار سرمایه است‪ ،‬خود به خود سبب می شوند افراد بیشتری از‬ ‫دیدگاه متفاوتی با بازار ســرمایه در تماس باشند و از محصوالت ان‬ ‫استفاده کنند‪ .‬بنابراین هرچه اســتارت اپ های مالی بیشتر باشند‬ ‫و بیشتر توســعه یابند‪ ،‬خود به خود افراد و مشتریان بیشتری جذب‬ ‫بازار سرمایه می شوند و می توانند منجر به توسعه ان شوند‪.‬‬ ‫وی کارکرد فین تک هــا را تامین نیازهای افــراد و مخاطبان و‬ ‫مشــتریان بازار به واســطه ابزارسازی‪ ،‬بسترســازی و به کارگیری‬ ‫ســایق و نیازهای انها اعالم کرد و ادامه داد‪ :‬قاعدتاً در مقایســه با‬ ‫سایر کشورها خیلی جای کار داریم اما با توجه به اینکه پیش زمینه‬ ‫استارت اپ های مالی‪ ،‬سیســتم های تکنولوژیک است و رشد انها‬ ‫اخیرا ً اتفاق افتــاده‪ ،‬نمی توان گفت از دنیــا در زمینه ایده پردازی‬ ‫خیلی عقب هســتیم‪ .‬اما نکته دیگری بحث اموزش اســت‪ .‬یعنی‬ ‫ما افرادی داریم کــه از نظر فنی خیلی قوی هســتند اما در زمینه‬ ‫اســتارت اپ های فین تکی فقط به ان مســائلی که خیلی بدیهی‬ ‫اســت مثل پرداخت‪ ،‬بیش از همه پرداختنــد‪ .‬در صورتی که وقتی‬ ‫می گوییم اســتارت اپ مالی‪ ،‬ان فناوری مالی و طراحی مالی پشت‬ ‫ان استا رت اپ خیلی مهم اســت و فقط بحث تکنولوژی و ای تی و‬ ‫کامپیوتر نیســت‪ .‬به نظر می رسد در این بخش ضعف داریم و باید با‬ ‫استفاده از موسســه های بین المللی در زمینه حقوق و طراحی های‬ ‫مالی از انها استفاده کرد تا راهکارهای بهتری را به بازار عرضه کنیم‪.‬‬ ‫با این چالش ها تمهیداتی که به ذهن من می رســد این اســت که‬ ‫دســتورالعمل و مقرراتی فراگیر را به گونــه ای تعبیه کنیم که هیچ‬ ‫استارت اپی به صورت مجزا نیاز نداشته باشد مجوزهای گوناگون از‬ ‫نهادهای مختلف تهیه کند و در راهرو این ادارات بخواهد سرگردان‬ ‫شود تا اینکه کسب وکاری راه اندازی کند‪ .‬در حقیقت درمواجه شدن‬ ‫با مقررات‪ ،‬وقت زیادی را صرف کند و به سرعت هم به نتیجه نرسد‪.‬‬ ‫اگر ما یک چارچوب و مقررات کلی را فراهم کنیم که در ان استارت‬ ‫اپ ها بتوانند کار خود را توسعه دهند و پیش بینی شده باشد که در‬ ‫چه چارچوبی باید حرکت کنند‪ ،‬باعث می شود که استارت اپ های‬ ‫مالی خیلی راحت تر رشد کنند‪.‬‬ ‫فین تک های ناشناخته در حوزه های بازار سرمایه و‬ ‫بیمه‬ ‫مدیر عامل تامین ســرمایه تمدن عنوان کرد‪ :‬افراد از حوزه فنی‬ ‫و تکنولــوژی ای تی نه تکنولــوژی مالی وارد بازار اســتارت اپ ها‬ ‫شده اند و به همین دلیل خود به خود شناخت انها بیشتر در محدوده‬ ‫سیســتم هایی اســت که جامعه خیلی در معرض ان اســت‪ ،‬مثل‬ ‫پرداخت یا حساب یا کارت‪ .‬اما در مجموع بیشتر از همه پرداخت یا‬ ‫کیف پول مثل حساب پس انداز است که برای همه بدیهی است که‬ ‫می توانند از ان استفاده کنند‪.‬‬ ‫وی ادامــه داد‪ :‬وقتی ما به حوزه بازار ســرمایه و بیمه یا فین تک‬ ‫وارد می شــویم‪ ،‬فین تک فقط ای تی نیســت‪ .‬فین تک در حقیقت‬ ‫یک دانش مالی‪ ،‬حســابداری‪ ،‬حقوق و یک راهــکار پیچیده مالی‬ ‫را پیاده ســازی می کنــد و ای تی فقط یک ضلع از ان اســت برای‬ ‫اینکه محصول شــما را بتوانــد قابل عرضه کند‪ .‬برای اینکه شــما‬ ‫بتوانید چنین استارت اپی درست کنید نیاز دارید که نه تنها دانش‬ ‫کنیـــــد‬ ‫تکنولوژی و پیاده سازی یک ســایت یا اپلیکیشن یا زیرساخت ان‬ ‫ســایت قوی باشــد بلکه طراحی مالی و حقوقی و حسابداری شما‬ ‫هم باید خیلی قوی باشــد تا بتوانید راهکاری بدهید که تمام ابعاد‬ ‫قانونی را دیده باشــد و در راه ان دچار مشکل نشود‪ .‬خواجه نصیری‬ ‫تصریح کرد‪ :‬همچنین باید با ساختارهای تامین مالی اشنا باشد و با‬ ‫ابعاد حسابداری و راهکارهایی که در ان وجود دارد‪ ،‬اشنایی داشته‬ ‫باشد‪ .‬بنابراین یک کار چندبعدی اســت که نیاز به افرادی دارد که‬ ‫تسلط بین رشته ای داشــته باشند تا بتوانند این استارت اپ ها را به‬ ‫وجود اورند‪.‬‬ ‫نقش سامانه خدمات مالی و سرمایه گذاری(‪)iBshop‬‬ ‫در بازار سرمایه‬ ‫به گفته وی؛ ســامانه ‪ iBshop‬اولین فین تکی اســت که در‬ ‫مقیاس بسیار وســیع ابزار بازار ســرمایه را که حاال اولین بخش از‬ ‫ان صندوق های ســرمایه گذاری است در اختیار عموم قرار می دهد‬ ‫و انها را با این مفهوم اشــنا می کند‪ .‬بنابرایــن می توانیم بگوییم که‬ ‫ما از یک نســل دیگری از اســتارت اپ های مالی هستیم که لزوماً‬ ‫راهکارهای بانکی را ارائه نکردیم‪ .‬کار ما راهی به سوی فین تک های‬ ‫بازار سرمایه ای اســت که حاال در حرکتیم‪ .‬در ‪ iBshop‬هم داریم‬ ‫این هدف را دنبال می کنیم که انواع ابزار ســرمایه را به شکلی ساده‬ ‫در اختیار احاد جامعه قرار دهیم که بتوانند خودشــان را در معرض‬ ‫ان ابزار قرار دهند و از انها برای مدیریت دارایی خود استفاده کنند‪.‬‬ ‫این کارشــناس ارشــد بازار ســرمایه تصریح کــرد‪ :‬هم اکنون‬ ‫افراد تنها بانک و ســپرده بانکی را بیشــتر می شناسند چون برای‬ ‫انها راحت تر و قابل فهم تر اســت اما با این نــوع فین تک با مفاهیم‬ ‫پیچیده تری اشنا می شــوند و جامعه می تواند به این سمت حرکت‬ ‫چالش های اســتارت اپ های مالی بــرای فراگیری و‬ ‫رشد در بازار سرمایه‬ ‫مدیر عامل تامین سرمایه تمدن بزرگ ترین چالشی که استارت‬ ‫اپ های مالــی با ان مواجه هســتند را قوانین و مقــررات عنوان و‬ ‫اضافه کرد‪ :‬ممکن است شما اســتارت اپی بزنید‪ ،‬وقتی که موفق و‬ ‫از یک حدی بزرگ تر شــدید‪ ،‬به دلیل ضعف قوانین و مقررات دچار‬ ‫چالش هایی مثل اخذ مجوز یا برخورد با رگوالتوری شــوید یا اینکه‬ ‫اصال ناخوداگاه وارد فضایی شــوید که چــون در ان فضا به صورت‬ ‫صحیحی قانونگذاری نشــده‪ ،‬متهم به انجام تخلفات و اشتباهاتی‬ ‫شــوید و نتوانید مقرراتی مثل پولشویی را به صورت صحیح رعایت‬ ‫کنید‪ .‬وی تصریح کرد‪ :‬بر این اســاس ما باید یک دســتورالعمل و‬ ‫مقررات کلی که طی ان یک مجوز کلی به فعالیت های شرکت های‬ ‫استارت اپی داده شــود‪ ،‬فراهم کنیم تا اینکه این استارت اپ ها به‬ ‫راحتی رشد کنند و بزرگ شوند‪ .‬وی این دغدغه خود را مورد اشاره‬ ‫قرارداد که درحال حاضر نمی دانیم اگر این اســتارت اپ ها از حدی‬ ‫بزرگ تر شــدند و بازار اصلی را به دســت گرفتند‪ ،‬ان وقت چگونه‬ ‫می توانند مسیر خود را ادامه دهند‪.‬‬ ‫ضعف قوانین و برخورد سلیقه ای‬ ‫خواجه نصیری ابراز داشت‪ :‬همانطور که عرض کردم بزرگ ترین‬ ‫ان چالش ها هم فع ً‬ ‫ال قوانین و چارچوب هاســت‪ .‬برای مواجه شدن‬ ‫برنامه های جدید تمدن در حوزه استارت اپ های مالی‬ ‫خواجه نصیری اظهارداشت‪ :‬شرکت تامین سرمایه تمدن در این حوزه بسیار فعال عمل کرده و حتی یک معاونت‬ ‫اختصاصی به این امر تخصیص داده که این برنامه ها را دنبال کند‪ .‬ما حتی صندوق وی ســی در شرکت تامین سرمایه‬ ‫تمدن داریم که بیشترین تمرکز ان روی استارت اپ هاست و استارت اپ های مالی هم بخشی از ان سرمایه گذاری ها‬ ‫می شود‪ .‬وی ادامه داد‪ :‬شرکت تامین ســرمایه تمدن همچنین اقدام به در اختیار گرفتن شرکت ای تی بازار سرمایه‬ ‫یعنی شــرکت صحرا کرده که از طریق ان هم کارهای توسعه ای ان را ادامه می دهد‪ .‬رویکرد ما بسیار باز و فعال است‬ ‫و برنامه ما این اســت که هرچه بیشتر شــرایطی فراهم کنیم که چه برای افراد حرفه ای بازار‪ ،‬نهادها و عموم جامعه‬ ‫راهکارها و سیستم هایی را ایجاد کنیم که بتوانند خیلی بهتر و راحت تر با بازار سرمایه کار کنند و به یک هدف باالتر‬ ‫برســیم و ان هم تامین مالی بهتر و موثرتر برای صنایع و شرکت هاســت‪ .‬وی ابراز داشت‪ :‬در واقع اکنون اقتصاد ما‬ ‫بیشتر بانک محور است اما با این اقدامات نقش بازار سرمایه می تواند در این حوزه چند برابر شود و ما هم بر این اساس‬ ‫در حوزه استارت اپ های مالی تا جایی که الزم باشد‪ ،‬فعالیت خواهیم کرد‪.‬‬ ‫کند که از ابزارهای بازار سرمایه هم به صورت وسیع استفاده کند‪.‬‬ ‫وی ادامه داد‪ :‬این پدیده به اقتصاد کشور هم خیلی کمک می کند‬ ‫چراکه کشــور ما خیلی به تامین مالی بدهی عادت کرده و معموال‬ ‫شرکت ها در جذب سرمایه به صورت سهام خیلی مشکل دارند و این‬ ‫باعث می شود که شرکت ها با بدهی و هزینه های سرسام اور مواجه‬ ‫باشند اما بازار ســرمایه می تواند از طریق ارتباط مستقیم با مردم‪،‬‬ ‫راهکار تامین مالی ارزان تر را برای صنایع فراهم کند‪.‬‬ ‫ویژگی های سامانه خدمات مالی و سرمایه گذاری‬ ‫بــه گفته مدیرعامل تامین ســرمایه تمدن؛ در این ســامانه هر‬ ‫کاربری به راحتی می تواند ثبت نام و مدارک هویتی خود را بارگذاری‬ ‫کند‪ .‬زیرساختی دیده شــده که افراد احراز هویت شوند و بر اساس‬ ‫قوانین و مقررات موجود این اقدام انجام می شود و سپس می تواند با‬ ‫محصوالت استاندارد بازار سرمایه که اولین ان صندوق های متفاوتی‬ ‫است‪ ،‬اشــنا شود‪ .‬صندوق ها ابزارهای مناســب و مدیریت شده ای‬ ‫هستند که توسط افراد حرفه ای بازار بر اساس انواع مختلف در حال‬ ‫مدیریت هســتند که صندوق درامد ثابت‪ ،‬صندوق سهام و صندوق‬ ‫مختلط را شــامل می شود در معرض اســتفاده افراد قرار می گیرد‪.‬‬ ‫افراد فقط در حقیقــت بعد از احراز هویت می توانند با اســتفاده از‬ ‫کارت بانکی خود در این صندوق ها واریز و ســپس برداشــت وجه‬ ‫انجام دهند که این مکانیسم برای ســرمایه گذاران خرد قابل قبول‬ ‫اســت‪ .‬وی تصریح کرد‪ :‬هدف ما این است که ابزارهای گسترده تر و‬ ‫تامین مالی های جذاب تر و پیچیده تر را هم استارت بزنیم‪ .‬به عنوان‬ ‫مثال اکنون دولت در حال انتشــار اوراق بدهی در ارقام باالست‪ ،‬اما‬ ‫مردم اشنا نیستند که چطور می توانند به جای سپرده بانکی‪ ،‬اوراق‬ ‫دولتی بخرند که قاعدتاً ریســک پایین تــری دارد‪ .‬بنابراین یکی از‬ ‫راهکارهایی که ما در ســایت ‪ iBshop‬می توانیم به انها پیشنهاد‬ ‫دهیم این اســت که چطور افراد اوراق بدهــی یک نهاد خاص مثل‬ ‫دولت یا شرکت را بخرند و این خود یک قدم به سمت راه اندازی بازار‬ ‫بدهی است که بازار بااهمیتی محســوب می شود‪ .‬خواجه نصیری‬ ‫همچنین به فروش یا پذیره نویسی ســهام و پروژه و مواردی از این‬ ‫دست نیز اشاره کرد که به عنوان ابزارهای دیگر بازار سرمایه اکنون‬ ‫به صورت خاص به نهاد های حرفه ای بازار عرضه می شــوند‪ ،‬اما اگر‬ ‫اینگونه در معرض عموم قرار گیرند می توانیم به تامین مالی جمعی‬ ‫در مقیاس باال برسیم‪ .‬وی نکته دیگر را اشنایی احاد جامعه با بازار‬ ‫سرمایه عنوان کرد و یاد اور شد‪ :‬بازار ســرمایه کشور ما برای مردم‬ ‫خیلی ناشناخته است و به نسبت کل جامعه خیلی از افراد نمی دانند‬ ‫که در این بازار چگونه سرمایه گذاری کنند‪.‬‬ ‫وقتی بــا انها صحبت می کنید و موقعیت هــا را برای ان توضیح‬ ‫می دهید و به انهــا می گویید ابزاری در بورس وجود داشــته که از‬ ‫بازارهای مسکن و طال در یک ســال گذشته بازده بیشتری داشته‪،‬‬ ‫همه استقبال می کنند و می پرسند چطور باید این کار را انجام دهند‬ ‫و ما با این ســایت می خواهیم به این مســئله هم پاسخ دهیم‪ .‬وی‬ ‫ادامه داد‪ :‬ســایت ‪ iBshop‬در طول یک ســالی که فعالیت جدی‬ ‫خود را اغاز کرده با رشد بسیار قابل توجهی از نظر مخاطبان روبه رو‬ ‫بوده و بسیار فراتر از انتظارات ما از ان استقبال شده است‪.‬‬ ‫مــردم واقعا به بازار ســرمایه عالقه دارند و مایل هســتند که با‬ ‫ابزارهای جدید کار کنند‪ ،‬فقط مکانیسمی که برای انها اسان باشد‬ ‫برای انها فراهم نشــده و ما اکنون بیش از ‪ 200‬هزار کاربر داریم که‬ ‫در این مدت در ســایت ‪ iBshop‬ثبت نام کردند و بیش از شش تا‬ ‫هفت هزار درخواست سرمایه گذاری یا جا به جایی به صورت انالین‬ ‫توسط این افراد داریم‪ .‬این مقام مســئول در تامین سرمایه تمدن‬ ‫یاد اور شد‪ :‬به دلیل استقبالی که بسیار فراتر از انتظار ما بوده‪ ،‬مجبور‬ ‫شدیم توســعه گســترد های در مرکز تماس و زیرساخت های خود‬ ‫بدهیم‪ .‬فکر می کنیم که این موضوع در بازار ســرمایه بســیار مورد‬ ‫توجه قرار می گیرد و باعث رشــد و گسترش بیشــتر بازار سرمایه‬ ‫می شود‪.‬‬ ‫‪10‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫دریچه‬ ‫ایندهمهالودصنعتقطعه سازیکشور‬ ‫ارش محبی نژاد‬ ‫دبیرانجمنتخصصیصنایعهمگننیرومحرکهوقطعه سازانکشور‬ ‫قطعه سازان کشور ایام پایانی سال ‪ 1396‬را در حالی سپری می نمایند که بایستی این روزها با مشکالت نقدینگی و افزایش قیمت غیرقابل پیشرفتی نهاده های تولید و بخصوص مواد اولیه دست و پنجه نرم کنند و هر روز‬ ‫شاهد افزایش حاشیه زیان خود باشند‪ .‬نه گردش نقدینگی خودروساز به نحوی است که بتواند به تعهدات خود در قبال قطعه ساز عمل نماید و نه می تواند قیمت قطعات خودرو را متناسب با افزایش قیمت های ارز و مواد اولیه‬ ‫باالببرد‪ .‬بطور کلی درحال حاضر بایستی قیمت قطعات خودرو با توجه به رشد نرخ ارز و مواد اولیه ‪ 25‬تا ‪ 30‬درصد افزایش پیدا کند‪ .‬قیمت برخی از مواد اولیه مورد نیاز صنعت قطعه سازی مانند فوالد ‪ 40‬درصد و محصوالت‬ ‫پتروشیمی ‪ 25‬تا ‪ 45‬درصد و برخی مواد دیگر مثل فلزات رنگین تا بیش از ‪ 60‬درصد افزایش داشته است‪ .‬کمر صنعت قطعه سازی کشور زیر بار رشد نهاده های تولید و همینطور عدم موافقت خودروسازان با افزایش قیمت‬ ‫قطعات خم شده است‪ .‬درحال حاضر خودرو به مراتب باالتر از قیمت کارخانه در سطح کشور مورد معامله قرار گرفته و از این رهگذر سود هنگفتی نصیب دالالن و سفته بازان می شود در حالی که قیمت خودرو بصورت دستوری‬ ‫توسط شورای رقابت تعیین می شود!‬ ‫بررسی‬ ‫‪ 637‬هزار و ‪ 225‬دستگاه خودرو رسیده و نسبت به دوره مشابه سال‬ ‫مریم باقری‬ ‫کارشناسبازارسرمایه قبل ‪ 10‬درصد رشد کرده است‪ .‬مبلغ فروش ایران خودرو در مجموع‬ ‫‪ 11‬ماهه به ســطح ‪ 20519‬میلیارد تومان رســید و شرکت بر این‬ ‫صنعت خودرو از جمله صنایع تولیدی اســتراتژیک در کشــور اساس توانسته اســت‪ 81 ،‬درصد بودجه سال جاری را در این مدت‬ ‫محسوب می شود که با وجود برنامه های متعدد دولت برای حمایت محقق ســازد‪ .‬بنابر اعالم ایران خودرو مبلغ ریالی مربوط به فروش‬ ‫از ان در سال های اخیر‪ ،‬هنوز نتوانسته جایگاه برجسته ای در اقتصاد محصوالت نهائی است و فروش قطعات به سایت ها منظور نگردیده‬ ‫کشور به دســت اورد‪ .‬حال با اجرایی شدن بخشــی از قراردادهای اســت‪ .‬شــرکت هم چنین در یک ماهه بهمن مبلغ ‪ 2381‬میلیارد‬ ‫ایران با برخی کشــورهای اروپایی در حوزه تولید خودرو‪ ،‬شــرایط تومان درامد شناســایی کرده که نسبت به فروش ماه قبل (دی ماه)‬ ‫مناسب تری فراهم امده تا ایران به قطب تولید و صادرات در منطقه ‪ 3. 5‬درصد افزایش داشته است‪.‬‬ ‫همان گونه که در نمودار فروش شــرکت مشــاهده می شود‪ ،‬در‬ ‫تبدیل شــود‪ .‬هم چنین بازار مصرف داخلی که تشــنه محصوالت‬ ‫جدید و با کیفیت است‪ ،‬بهترین موقعیت برای خودروسازان داخلی مجموع روند صعودی درامد این خودروساز به ویژه در نیمه دوم سال‬ ‫را به وجود اورده اســت تــا بتوانند با تنوع بیشــتر محصول ضمن با افزایش تقاضا برای محصوالت جدید و فیس لیفت شــده ای که با‬ ‫افزایش کیفیت‪ ،‬تقاضا را پاســخ دهند تــا خودروهای کم کیفیت با پسوند پالس در حال تولید هستند‪ ،‬قوت گرفته است‪ .‬از سوی دیگر‬ ‫عمر مفید پایین که طی چند ســال اخیر از کشــور چین وارد بازار با توجه بــه افزایش نرخ ارز‪ ،‬پیش بینی ها از افزایش قیمت رســمی‬ ‫شده اســت جای خود را به خودروی باکیفیت وطنی دهند‪ .‬در این خودروهای داخلی طی سال اینده و رشــد درامدی خودروسازان‬ ‫میان ایران خودرو که بازار بزرگ تری را نســبت به رقیبان دارد‪ ،‬در خبر می دهند‪ .‬انتظار می رود نوســانات و افزایش قابل مالحظه نرخ‬ ‫رتبه نخست توجه مصرف کنندگان قرار گرفته است؛ سهم بازار این ارز‪ ،‬بر قیمت تمام شــده خودروهای داخلی تاثیر گذارد و در نهایت‬ ‫خودروساز نسبت به ســالیان اخیر ثبات و رشد مناسبی داشته و با به افزایش نرخ محصوالت این گروه شــرکت ها در اینده ای نزدیک‬ ‫توجه به تنوع مناسب محصوالت و کیفیت قابل قبول در میان سایر منجر گردد‪.‬‬ ‫از جمله دســتاوردهای سال جاری این خودروساز بزرگ کشور‪،‬‬ ‫تولیدکنندگان‪ ،‬به بیش از ‪ 50‬درصد رسیده است‪ .‬حال با اغاز فروش‬ ‫محصوالت جدیدی از جمله پژو ‪ ،2008‬تندرپالس‪ ،‬دنا پالس‪ ،‬هایما کســب مجوز‪ GSO‬بــرای صادرات خانــواده دنا پــاس و رانا به‬ ‫و غیره زمینه بــرای تحقق این موضوع بیش از پیــش فراهم امده کشورهای حاشیه خلیج فارس است‪ .‬این مجوز عالوه بر کشورهای‬ ‫است‪ .‬بر اســاس اخرین گزارش عملکرد شــرکت‪ ،‬میزان تولیدات حاشیه خلیج فارس در بســیاری از کشورهای عربی و اسیای میانه‬ ‫ایران خودرو در یازده ماهه ســال جاری ‪ 644‬هزار و ‪ 900‬دســتگاه نیز معتبر بوده و به عنوان شناسنامه بین المللی در حوزه خاورمیانه‬ ‫انواع خودرو ســواری است که نســبت به مدت مشابه سال گذشته شــناخته می شــود‪ .‬مجوز ‪ GSO‬که ترکیبی از اســتانداردهای‬ ‫‪ 3 .9‬درصد افزایش داشــته است‪ .‬فروش شرکت نیز در این مدت به سخت گیرانه اروپایی و امریکایی است برای نخستین بار در صنعت‬ ‫خودرو و قطعه سازی کشور از سوی گروه صنعتی ایران خودرو کسب بود که در مرحله نخست قرار است محصوالت خانواده دنا شامل دنا‬ ‫و دنا پالس تولید شــود‪ .‬این کارخانه در مراحل پایانی قرار‬ ‫شده است‪ .‬بر همین اســاس نیز به منظور کسب سهم‬ ‫دارد و پیش بینی می شــود تا پایان امسال به بهره برداری‬ ‫مناســبی از بازارهای بین المللی‪ ،‬نخســتین محصوله‬ ‫رسد‪ .‬نگاهی به چشــم انداز ایران خودرو‪ ،‬از تولید ‪ 23‬نوع‬ ‫صادراتی دنا پــاس در هفته های اخیــر روانه ناوگان‬ ‫خودروی صنــدوق دار‪ ،‬هاچ بک‪ ،‬الکتریکــی‪ ،‬هیبریدی‬ ‫پلیس سنگال شد‪.‬‬ ‫و غیره با پلتفرم جدید در ‪ 10‬ســال اینــده حکایت دارد‪.‬‬ ‫ایران خــودرو بــا تجهیــز خــودروی دنــا پالس‬ ‫پیش تر نیز معاون طراحی و توســعه محصــول و پلتفرم‬ ‫دوگانه ســوز به خودروی خاص پلیس‪ ،‬زمینه صادرات‬ ‫مجدد محصوالت تولیدی خود را به کشــورهای غرب ایران خودروبا شــرکت ایران خودرو اظهار امیدواری کرده بود که تا سال‬ ‫افریقا فراهم کرده اســت که با توجه به استقبال خوب تجهیزخودروی ‪ 2025‬برای تولید سالیانه یک میلیون و ‪ 800‬هزار دستگاه‬ ‫خودرو در این شــرکت برنامه ریزی شده است که با توجه‬ ‫سنگال از محصوالت تولیدی شرکت‪ ،‬این امر می تواند‬ ‫دناپالس‬ ‫به افزایش ســهم این گروه صنعتــی در منطقه افریقا دوگانه سوز به به براوردهای کارشناســی‪ ،‬این تولیدات از سطح تقاضای‬ ‫منجر شــود‪ .‬از ســوی دیگر صادرات پژو ‪ 207‬و پارس خودروی خاص داخلی فراتر رفته و پیش بینی می شــود حداقل ‪ 30‬درصد‬ ‫خودروها با هدف صادرات به کشورهای همسایه و حتی در‬ ‫اتومات به عراق زمینه توســعه صادرات این خودروساز‬ ‫به کشورهای منطقه را به همراه داشته است‪ .‬در همین پلیس‪،‬زمینه‬ ‫تراز جهانی تولید شود‪.‬‬ ‫صادرات‬ ‫چنــدی پیش‪ ،‬مدیرعامــل ایران خــودرو از خبرهای‬ ‫خصوص به گفته معاون ایران خودرو‪ ،‬شــرکت صادرات‬ ‫‪ ۱۰‬هزار دستگاه خودرو در سال ‪ 97‬را در برنامه دارد که مجددمحصوالت خوش درباره قــرارداد تولید خودروهای ســواری بنز در‬ ‫‪ ۷۵‬درصد از این تعداد به کشورهای منطقه خاورمیانه و تولیدی خود را به ایران در اینده نزدیک خبر داد و افزود‪ :‬همچنین پژو ‪301‬‬ ‫افریقا و ‪ ۲۵‬درصد به کشورهای ‪ ،CIS‬اسیایی و امریکای کشورهایغرب ســال اینده به بازار عرضه خواهد شد و سهم ایران خودرو‬ ‫افریقافراهمکرده در ساخت ان از همان ابتدا رقم قابل توجهی است‪ .‬از سوی‬ ‫التین و اروپا صادر خواهد شد‪.‬‬ ‫دیگر ایران خودرو و بنز المان در شــرایطی حدود دو سال‬ ‫از سوی دیگر‪ ،‬شــرکت خودروسازی مشترک ایران‬ ‫است‬ ‫پیش تفاهم نامه همکاری مشــترک خــود را امضا و چند‬ ‫و اذربایجــان به نام ازکــرون در کشــور اذربایجان با‬ ‫ماه بعد قــراردادی را نیز در حوزه محصــوالت تجاری با‬ ‫ظرفیت تولیدی ‪ 10‬هزار خودرو‪ ،‬با سهم مشارکتی ‪75‬‬ ‫یکدیگر منعقد کردند که دو طرف طی نیمه اسفند امسال‪،‬‬ ‫درصدی شرکت ازماش اذربایجان و سهم ‪ 25‬درصدی‬ ‫قراردادی نیز در حوزه موتورســازی امضــا خواهند کرد‪.‬‬ ‫ایران خودرو شامل صادرات خدمات فنی و مهندسی‪ ،‬در‬ ‫ســال جاری به ثبت رسید و به زودی شاهد تولید پنج نوع خودروی بستر مناســبی برای این امر ایجاد شده است و به نظر می رسد فارغ‬ ‫مشترک از سوی شرکت خودروســازی ایران و اذربایجان خواهیم از همکاری مشــترک‪ ،‬بنز المان تا نیمه اســفندماه امسال قرارداد‬ ‫دریچه‬ ‫‪1‬‬ ‫بــه منظور بــراورده نمودن الزامات کمــی و کیفی خودرو های پســا برجامی‬ ‫و شرکت های مشــترک با اســتانداردهای تولید به روز جهانی از یک ســو و بازگشتن به ریل‬ ‫حرکت به ســوی اهداف افق ‪ 1404‬صنعت خودرو از سوی دیگر‪ ،‬صنعت قطعه سازی بر اساس‬ ‫براوردهای اولیه‪ ،‬نیازمند به سرمایه گذاری ثابت ریالی حدود ‪ 10/000‬میلیارد تومان به اضافه‬ ‫سرمایه گذاری ثابت ارزی ‪ 3‬میلیارد یورویی است‪ .‬باتوجه به عدم امکان وصول مطالبات جاری‬ ‫قطعه سازان از مشــتریان و طوالنی شــدن مدت وصول مطالبات‪ ،‬عم ً‬ ‫ال بخش قابل توجهی از‬ ‫توان سرمایه گذاری قطعه ســازان به تامین سرمایه درگردش تولید قطعات برای خودرو سازان‬ ‫اختصاص یافته و تامین ســرمایه ثابت از طریق سیستم بانکی بسیار نیز مشکل است‪ .‬از طرفی‬ ‫دیگر این صنعت جذابیت ســرمایه گذاری بدلیل زیان ده بودن برای ســرمایه گذاران داخلی و‬ ‫خارجی ندارد و بجای جذب سرمایه شاهد فرار سرمایه از این بخش هستیم‪.‬‬ ‫‪2‬‬ ‫اعمال اســتانداردهای ‪ 22‬گانه جدید و ارتقاء استانداردهای اجباری به حدود‬ ‫‪ 85‬سرفصل باعث توقف تولید بسیاری از خودروهای فعلی که عمدتاً عمق ساخت داخل باالی‬ ‫‪ % 80‬دارند خواهد شــد‪ .‬از طرف دیگر تولید خودروهای جدید به اصطالح پســا برجامی طبق‬ ‫مقررات با حداقل ســاخت داخل ‪ %40‬شروع می شــود و تیراژ این خودروها نیز جایگزین تیراژ‬ ‫خودروهای قدیمی می گردد‪ .‬در این میانه در بهترین شــرایط بیش از نیمی از قطعه سازن که‬ ‫در شــکاف بین ‪ % 40‬ساخت داخل خودرو های جدید و بیش از ‪ %80‬ساخت داخل خودروهای‬ ‫قدیمی به سر می برند عم ً‬ ‫ال با توقف یا کاهش چشمگیر یکی دوساله و شاید بیشتر تولید روبه رو‬ ‫خواهند شد تا عمق ساخت داخل خودروهای جدید به تدریج به باالی ‪ % 80‬برسد‪.‬‬ ‫‪3‬‬ ‫تعرفه واردات انواع خودرو افزایش یافته اســت‪ .‬انتظار می رفت با توجه به ارائه‬ ‫طرح های مختلف از ســوی این انجمن و رایزنی ها و مذاکرات متعدد با وزارت صنعت‪ ،‬معدن و‬ ‫تجارت و اتاق بازرگانی‪ ،‬تعرفه واردات قطعات هم متناســب افزایش یابد‪ .‬این در حالی است که‬ ‫حتی تعرفه واردات ‪ CKD‬هم تغییری نکرده است! قطعاً با ادامه این روال قطعه سازان داخلی‬ ‫امکان رقابت با واردات رســمی هم نخواهند داشت چه برســد به قاچاق! صنعت خودروسازی‬ ‫هم بســوی مونتاژ سوق خواهد یافت‪ .‬محاســبات این انجمن نشان می دهد کف تعرفه واردات‬ ‫قطعات خودرو بایستی ‪ %32‬باشــد در صورتی که درحال حاضر میانگین تعرفه واردات قطعات‬ ‫خودرو حدود ‪ %15‬اســت‪ .‬از سوی دیگر مواد اولیه قطعه سازان با تعرفه های باال و بعضاً بیشتر از‬ ‫تعرفه قطعات وارد می شود و رقابت پذیری داخلی در قطعه سازی بی معنا گردیده است‪.‬‬ ‫‪4‬‬ ‫در سال های سیاه تحریم‪ ،‬قطعه سازان فداکارانه و با اهتمام کامل صنعت خودرو را سر پا نگاه‬ ‫داشتند و هر چند شــاهد افول تیراژ و کیفیت بودیم و در بسیاری حوزه ها با چالش های عدیده‬ ‫روبه رو شدیم ولی به همت قطعه سازان چرخ صنعت خودرو هرگز از حرکت باز نایستاد‪ .‬تحمل‬ ‫این وضعیت ممکن نبود مگر به تالش و زحمت بسیار و صد البته "امید" به شرایط بعد از تحریم‬ ‫که بعدها پسابرجام نام گرفت‪.‬‬ ‫صنعت قطعه ســازی ایران بدالیــل عدیده در معــرض تهدید جدی قــرار گرفته و‬ ‫بســیاری از قطعه ســازان به زودی با چالش تعطیلی و ورشکســتگی و کارکنانشــان با‬ ‫بحران بیکاری روبه رو خواهند شــد‪ .‬این انجمن بعنوان اولین و تنهــا انجمن تخصصی‬ ‫صنایع همگن کشــوری همــواره تالش نموده تحوالت صنعت خودرو و قطعه ســازی را‬ ‫با دقت رصد نماید و ضمن تحلیل کارشناســی و تخصصی مســائل‪ ،‬تصویر درســتی از‬ ‫اینــده ارائه کنــد و پیش بینــی تعطیلی و یا تعلیق فعالیت گســترده قطعه ســازان در‬ ‫ســا ل های ‪ 91‬تا ‪ 92‬و ایجاد کمپیــن علیه صنعت خودرو‪ ،‬پیرو هجمه های وارد شــده‬ ‫به این صنعت بر اســاس همین تجزیه و تحلیل ها صورت پذیرفته بــود‪ .‬فلذا پیش بینی‬ ‫بحران دوباره صنعت قطعه ســازی کشور در ســال ‪ 97‬در صورت عدم توجه ویژه به این‬ ‫صنعت بر اساس دالیل زیر صورت می پذیرد‪:‬‬ ‫همکاری مشــترک خود با ایران خودرو را در حــوزه تولید موتور‪ ،‬به‬ ‫امضا خواهد رساند‪.‬‬ ‫بر این اساس‪ ،‬ایران خودرو ‪ 30‬درصد از سهام شرکت ایدم تبریز‬ ‫را در قالــب قرارداد جوینــت ونچر به بنز واگــذار خواهد کرد و این‬ ‫خودروســاز المانی به تولید موتورهای دیزلی در یکی از سالن های‬ ‫ایدم خواهد پرداخت‪ .‬هنوز تاریخ دقیق و رسمی امضای این قرارداد‬ ‫اعالم نشده‪ ،‬با این حال گفته می شود طرفین نیمه اسفندماه را برای‬ ‫عقد قرارداد مربوطه در نظر گرفته اند‪ .‬در شــرایطی که قرار اســت‬ ‫اوایل ســال اینده رنو فعالیت جدید خود را در ایران اغاز کند‪ ،‬به نظر‬ ‫می رســد خودروســازان داخلی در این پروژه یا به واسطه قراردادی‬ ‫دیگر‪ ،‬مشــارکت جدیدی را با این شــرکت فرانسوی از سر خواهند‬ ‫شورای رقابت با هر هدفی که قانون گذار پیش بینی کرده درحال حاضر خودرو‬ ‫را بصورت دســتوری قیمت گذاری می نماید و دود قیمت گذاری دســتوری مستقیماً به چشم‬ ‫قطعه ســاز می رود‪ .‬به رغم افزایش قیمــت ‪ 25‬تا ‪ %60‬مواد اولیه از ابتدای ســال ‪ 96‬تا کنون‪،‬‬ ‫خودروسازان با این تحلیل که قیمت فروش خودرو ثابت است اجازه افزایش قیمت به قطعه ساز‬ ‫نمی دهند‪ .‬قطعه ســازان متعهد مجبور به تولید با ضرر و زیان هنگفت هســتند و سایرین هم‬ ‫اصوالً چــاره ای جز کاهش کیفیت جهت جلوگیری از زیان بیشــتر نخواهند داشــت‪ .‬ایا این‬ ‫وضعیت منظور نظر قانونگذار بوده اســت؟ ‪ ...‬وانگهی تولید فوالد و محصوالت پتروشــیمی و‬ ‫مواد اولیه هم در کشور در دست بنگاه های خاصی است‪ .‬اگر تغییر وضعیت فعلی ناممکن است‬ ‫بایستی شــورای رقابت به ثبت قیمت گذاری مواد اولیه مورد نیاز صنعت خودرو ورود نماید تا‬ ‫همه زنجیره تامین و تکوین خودرو تحت نظارت شورای رقابت قرار گرفته و تناسب و تعادل در‬ ‫قیمت گذاری (به زعم ما غلط) دستوری قرار گیرد‪.‬‬ ‫‪5‬‬ ‫در دولتهای نهم و دهم برخی اقدامات دســتوری در دو خودرو ســازی بزرگ‬ ‫کشــور اعم از خرید امالک و مســتغالت و دارایی ثابت و احداث واحدهای تولیدی یا خدماتی‬ ‫بدون توجیه اقتصادی و بازگشــت مالی در اقصی نقاط کشــور و سرمایه گذاریهای بی بازده در‬ ‫سایر کشــورها و نیز خرید بخشی از سهام خودرو سازان به واســطه‪ ،‬توسط خودشان به دالیل‬ ‫مختلف سیاســی و مناسبات با برخی کشورها و برنامه ریزی خاص در خودروسازی باعث بلوکه‬ ‫شدن منابع بزرگ مالی در طرح های بدون بازده شده است‪ .‬به رغم اقدامات صورت پذیرفته در‬ ‫گرفت‪ .‬گفته می شــود ایران خودرو برای تکمیل ســبد محصوالت‬ ‫خود‪ ،‬به دنبال مشــارکت با رنو بوده و قصد دارد مــدل کوئید را که‬ ‫خودرویی نسبتا ارزان به شــمار می رود‪ ،‬میهمان خطوط تولید خود‬ ‫کند و زمزمه هایی مبنی بر مشــارکت رنو و ایران خودرو وجود دارد‪.‬‬ ‫از ســوی دیگر‪ ،‬به گفته معاون وزیر صنعت؛ تولید شــرکت ایکاپ‬ ‫(شــرکت مشترک ایران خودرو و پژو فرانســه) در انتهای بهمن ماه‬ ‫با توجه به هدف گذاری انجام شــده به ‪ ۱۳۰‬دســتگاه رسیده است؛‬ ‫البته سال اینده قرار اســت با تولید ‪ ۱۷۰‬دستگاه در روز اغاز شود و‬ ‫به مرور‪ ،‬میزان تولیدات افزایش خواهد یافت و در فاز بعدی به ‪۲۴۰‬‬ ‫دستگاه در روز خواهد رســید‪ .‬از بعد بازاری می توان ایران خودرو را‬ ‫در مقیاس بازار و شــاخص مورد ارزیابی قرار داد‪ .‬همان گونه که در‬ ‫‪11‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫دولت های یازدهم و دوازدهم در جهت واگذاری دارایی های بی بازده حجم کل ســرمایه بلوکه‬ ‫شده با احتساب بهره های تحمیلی حدود هنوز ‪ 10‬هزار میلیارد تومان براورد می گردد‪ .‬اختالل‬ ‫اساســی در گردش مالی قطعه سازان و خودرو سازان ناشی از این منابع بلوکه شده و ضررو زیان‬ ‫هنگفت هر دو بخش اســت‪ .‬نیت از طرح این مسئله الپوشــانی ضعف مدیریت یا پایین بودن‬ ‫بهره وری در خودرو ســازی و قطعه سازی نمی باشــد بلکه اهم و فی االهم کردن دالیل افول و‬ ‫ضعف صنعت خودرو است که قطعاً مخاطب بر جمیع امور واقف است‪.‬‬ ‫‪6‬‬ ‫ساختار صنعت خودرو ما دارای اشکاالت اساســی است‪ ،‬بسط موضوع در این‬ ‫مرقومه نمی گنجد ولی متاسفانه ضربه اساسی را قطعه سازان متحمل میگردند‪.‬‬ ‫با توضیحات ارائه شده مسیر حرکت قطعه سازان در خالء بی برنامگی‪ ،‬مبهم و مه الود به نظر‬ ‫می رسد که اگر سیاســت گذاران این حوزه اقدام فوری و موثر عملی ننمایند مرگ قطعه سازی‬ ‫کشور دور از انتظار نیست‪.‬‬ ‫با توجــه به افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی و نیاز به ســرمایه در گردش واحدهای‬ ‫تولیدی در کل زنجیره تامین خودرو ســازی اخیرا ً شاهد هستیم خودرو سازان به تامین مالی از‬ ‫طریق انتشــار اوراق مرابحه و به نوعی جذب منابع نقدینگی از مردم با پرداخت سود منطقی و‬ ‫معقول با کمک و همکاری سازمان بورس و شرکت های تامین سرمایه هستیم که راه کار بسیار‬ ‫مناسبی در شرایط فعلی است و این اوراق قابلیت معامله در بازار ثانوی را هم دارد‪.‬‬ ‫در حوزه قطعه سازی هم می توان خالقیت های تجربه نشده ای انجام داد‪ .‬مجموعه قوانین و‬ ‫مقررات کشور هنوز دارای ظرفیت های بالقوه زیادی است که استفاده نشده است‪ .‬شاید با کمی‬ ‫بررسی و تعمق بتوان گوشه ای از مشــکالت نقدینگی این صنعت را حل نمود حجم نقدینگی‬ ‫سرگردان جامعه متاســفانه به هر ســمتی میل کند باعث ایجاد تورم کاذب بخشی می گردد‪.‬‬ ‫پس چه بهتر به ســمت تولید میل کنند که اثر تورمی حداقل داشــته و باعث رونق اقتصادی‬ ‫و اشتغال می شــود‪ .‬یکی از روش های کاربردی برای قطعه سازان بزرگ و متوسط ارائه بخشی‬ ‫از ســهام خود در بورس اوراق بهادار و پیوستن به شــرکت های سهامی عام است‪ .‬از این طریق‬ ‫هم نقدینگی قابل توجهی از محل افزایش ســرمایه به قطعه سازی تزریق گردیده و در دو حوزه‬ ‫سرمایه گذاری ثابت و تامین سرمایه در گردش می تواند مورد استفاده قرار گیرد و هم به نوعی‬ ‫جامعه دغدغه قطعه سازی و صنعت خودرو را بدلیل سهامدار بودن در این حوزه خواهد داشت‬ ‫و به نوعی شاهد وفاق عمومی در خصوص تولیدات داخلی ملی خواهیم بود‪ .‬شاید در گذشته به‬ ‫دلیل ترس یا احتیاط بخش خصوصی از شفافیت ســازی این امر کمی مشکل به نظر می رسید‬ ‫ولی با شــفافیت هر روز امور مالیات و تراکنش های مالی و حرکت کشــور به ســمت اقتصاد‬ ‫شیشه ای این احتیاط کم کم بی معنا شده و تمایل بیشتری به این سو وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫به منظور جلوگیری از تبدیل بحران به فاجعه تمهیدات اساســی در این صنعت از ســوی‬ ‫دولت اندیشیده شود‪ .‬چند راه حل ذیل جهت اجراء پیشنهاد می گردد‪:‬‬ ‫الف) با توجه به افزایش تعرفه خودرو ها‪ ،‬کف تعرفه واردات قطعات خودرو ‪ %32‬پیشــنهاد‬ ‫می گردد‪ .‬ضروری است تعرفه مواد اولیه صنعت قطعه سازی نیز کاهش یابد‪.‬‬ ‫ب) طرح اصالح ساختاری صنعت خودرو با همکاری انجمن های قطعه سازی و خودرو سازی‬ ‫تدوین و اجرایی گردد‪.‬‬ ‫پ)برنامه توسعه ارتقاء و حل مشکالت قطعه ســازان از جهت قرار گرفتن در مسیر تعالی و‬ ‫رشد همگام و متناسب با عقد قراردادهای مشــارکت بین المللی خودروسازان مد نظر دولت و‬ ‫نهادهای سیاستگذار قرار گیرد تا شــاهد عقب افتادگی قطعه سازی کشور از خودرو سازی و به‬ ‫ناچار بازگشت مونتاژکار به صنعت خودرو سازی نباشیم‪.‬‬ ‫ت)خودرو از شــمول قیمت گذاری دستوری شورای رقابت خارج شــود‪ .‬در غیر اینصورت‬ ‫مواد اولیه اساســی مثل محصوالت فلزی فوالدی و فلزات رنگین‪ ،‬پتروشیمی و‪ ...‬نیز مشمول‬ ‫قیمت گذاری دستوری قرار گرفته و ارزان در اختیار صنعت خودرو قرار گیرد‪.‬‬ ‫ث)دولت با ماهیت حقوقی خود‪ ،‬خسارات عملکرد دوره های نهم و دهم و تحمیل معضالت‬ ‫خاص به خودروسازان و قطعه سازان را با تدبیر جبران کند‪.‬‬ ‫ج) فرهنگ ســازی و اســتفاده از راهکارهای قانونی جهت جذب ســرمایه عموم مردم در‬ ‫حوزه های ســرمایه گذاری ثابت و در گردش خودرو ســازی و قطعه سازی از طریق روش هایی‬ ‫مثل انتشار اوراق مرابحه یا سهامی عام شدن شرکت های بزرگ و متوسط قطعه سازی با حفظ‬ ‫سهام اکثریت خود برای تصمیم گیری‪.‬‬ ‫مطالبی که ارائه شد "اعالم وضعیت قرمز" در قطعه سازی کشور است که امید است "تدبیر"‬ ‫شود‪.‬‬ ‫نمودار مشاهده می شود در ســال ‪ 96‬شاخص کل بازدهی مناسبی‬ ‫داشته است اما سهم صنعت خودرو از این رشد اندک و قابل اغماض‬ ‫است‪ .‬شاخص خودرو کمتر از ‪ 6‬درصد افزایش داشته و این در حالی‬ ‫ست که بازدهی شاخص کل به بیش از ‪ 27‬درصد رسیده است‪.‬‬ ‫عقب مانــدن صنعت خــودرو از روند کلی بازار در میان ســهام‬ ‫خودرویی بیش تر مشهود اســت به طوری که بازدهی ایران خودرو‬ ‫حتی به ‪ %1‬هم نمی رســد و نوســانات این ســهم دربازه یک ساله‬ ‫حکایت از درجا زدن ســهم در دوره فوق است‪ .‬این اتفاقات در حالی‬ ‫افتاده اســت که همان گونه که در باال عنوان شد‪ ،‬صنعت خودرو و به‬ ‫ویژه ســهام ایران خودرو قراردادهای قبلی با شرکای خارجی را وارد‬ ‫فاز عملیاتی نمود و خودروهای جدیــد از برندهایی نظیر رنو‪ ،‬پژو و‬ ‫حتی خودروی ایرانی دنا را در سطح انبوه و با ارائه اپشن های جدید‬ ‫به بازار عرضه کرده اســت‪ .‬محصوالت شــرکت نیز افزایش قیمتی‬ ‫داشــته اند و از لحاظ تیراژ‪ ،‬شرایط مناســبی در شرکت مطابق امار‬ ‫ماهانــه وجود دارد و با این حال این اتفاقــات منجر به تغییر قیمتی‬ ‫نشده است‪.‬‬ ‫بر همین اســاس با توجه به مجموع این عوامــل و ثبات قیمتی‬ ‫سهام شرکت در یک ســال گذشته هم چنین بهبود عملیات تولید و‬ ‫فروش این شــرکت در کنار چاشنی نقدینگی که با افزایش اقبال به‬ ‫سهام این گروه در هفته های اخیر‪ ،‬افزوده شده است‪ .‬لذا می توان به‬ ‫اینده صنعت خودرو و بهبود شــرایط این خودروساز کشور در سال‬ ‫اینده امیدوار بود‪.‬‬ ‫‪12‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫فوکوس‬ ‫چرا شرکت های بیمه ای در کشور سود اور نیستند‪:‬‬ ‫موتورسرمایه گذاریبیمهخاموشاست‬ ‫وضعیت جهانی بیمه بین سال های ‪ 2010‬تا ‪ 2015‬حاکی از انست که حق بیمه کل دنیا از ‪ 4.3‬تریلیون‬ ‫دالر در سال ‪ 2010‬به ‪ 4.5‬تریلیون دالر در سال ‪ 2015‬رسیده است و ضریب نفوذ جهانی بیمه از ‪GDP‬‬ ‫از ‪ 6.9‬درصد در سال ‪ 2010‬به ‪ 2 .6‬درصد در سال ‪ 2015‬کاهش یافته است‪ .‬این مسئله نشان می دهد که‬ ‫ضریب نفوذ کل صنعت بیمه در دنیا در حال کاهش است‪ .‬رشد جهانی صنعت بیمه در سال ‪ 2016‬تا‬ ‫کنون حدودا یک درصد بوده است‪ ،‬اما پیش بینی شده است که رشد جهانی حق بیمه در صنعت بیمه‬ ‫از یک به سه درصد بهبود یابد‪ .‬در این میان کل حق بیمه دنیا ‪ 554 ،4‬میلیارد دالر است که ‪ 44‬درصد‬ ‫از ان به میزان ‪ 2020‬میلیارد دالر سهم حق بیمه های زندگی ‪ 2020‬است‪ .‬این درحالیست که حق بیمه‬ ‫سرانه در ایران حدود یک ششم حق بیمه سرانه جهانی به میزان‪ 112‬دالر است‪ .‬بر این اساس طی‬ ‫مصاحبه ای با اسماعیل داورپناه معاون اقتصادی و منابع انسانی بیمه دی به بررسی دالیل ضعیف بودن‬ ‫وضعیت مالی شرکت های بیمه ای کشور پرداخته شده است که مشروح ان در ذیل امده است‪:‬‬ ‫دالیل پایین بودن ضریب نفوذ بیمه های کشــور‬ ‫چیست؟‬ ‫این مسئله می تواند دالیل و ابعاد مختلفی داشته باشد که البته‬ ‫مهم ترین ان‪ ،‬بُعد فرهنگی است‪ .‬برداشت مردم ایران از خدمات‬ ‫بیمه تنها محدود به بیمه شخص ثالت‪ ،‬بیمه بدنه و در نهایت در‬ ‫سطوح باالتر و اقشار فرهیخته‪ ،‬به بیمه اتش سوزی ختم می شود‪.‬‬ ‫در بحث بیمه های عمر فرهنگ ســازی کمتری انجام شده است‬ ‫اما درحال حاضر در بعضــی از دروس ابتدایی و راهنمایی‪ ،‬برخی‬ ‫از مباحث بیمه گنجانده شده است که می توان به بهبود ان امید‬ ‫داشــت‪ .‬مبحث دیگر بُعد اقتصادی و پایین بودن درامد ســرانه‬ ‫کشور است‪ .‬بیمه های عمر باید به صورت تیراژ باال فروخته شود‬ ‫تا ضریب نفوذ ان افزایش یابد‪ .‬در این میان طی سال های گذشته‬ ‫به واســطه رکود‪ ،‬درامدهای کشــور کاهش یافته است‪ ،‬بطوری‬ ‫که به موجب این امر‪ ،‬مردم صرفا به دنبال معیشــت روزانه خود‬ ‫هســتند و بیمه های تجاری و بیمه بدنه را با نیز به روش اقساطی‬ ‫تهیه می کنند؛ این موضوع نشان از پایین بودن سهم بیمه در سبد‬ ‫خانوار دارد‪ .‬پایین بودن ضریــب بیمه های زندگی‪ ،‬متاثر از تورم‬ ‫اســت‪ .‬تورم باال در کشــور ما بازدهی های بیمه های عمر و حتی‬ ‫ســپرده های بانکی را می بلعد‪ .‬افزایش نرخ دالر و مسکن رقیب‬ ‫بی بدیل بیمه های عمر بوده اســت‪ .‬اگاهان به سیاست های مالی‬ ‫بیمه با یک حساب مختصر متوجه می شوند که با این شرایط تورم‪،‬‬ ‫نرخ موثر بازدهی بیمه های عمر همخوانی مناسبی با ان نخواهد‬ ‫داشت‪.‬‬ ‫ایا شرکت های بیمه نقشــی در جهت بهبود این‬ ‫فرایندقائلهستند؟‬ ‫شــرکت های بیمه باید در خصوص ســرمایه گذاری منابع‬ ‫بیمه های عمر فکر جدی داشــته باشــند تا بتوانند نرخ بازدهی‬ ‫بیمه های عمر را برای مردم جذاب و انها را به اســتفاده از مزایای‬ ‫بیمه ترغیب کنند‪ .‬به نظر می رســد نرخ ابطــال بیمه های عمر‬ ‫باال اســت‪ .‬بطوری که تعدادی از مردم با هیجــان این بیمه ها را‬ ‫خریداری می کنند‪ ،‬اما پس از مشورت با اهل ّفن در این خصوص‬ ‫متوجه می شوند نرخ بازدهی موثّر انها عمدتاً از سپرده های بانکی‬ ‫کمتر است‪ ،‬لذا از ورود به این عرصه پشیمان می شوند‪ .‬در محاسبه‬ ‫حق بیمه های عمر برخی هزینه ها ماننــد کارمزد نماینده های‬ ‫شبکه فروش بیمه‪ ،‬هزینه های اداری و عمومی‪ ،‬هزینه های صدور‬ ‫و وصول حق بیمه شارژ می شود‪ .‬براین اساس به نظر می رسد این‬ ‫موارد درصد باالیی از حق بیمه را به خود اختصاص داده اســت و‬ ‫بازده ای موثر بیمه های عمر را کاهــش می دهد‪ .‬اما برای جبران‬ ‫این مسئله شرکتهای بیمه می توانند از طریق فروش در بسترهای‬ ‫الکترونیکی‪ ،‬هزینه های کارمزد خــود را کاهش داده و با کاهش‬ ‫قیمت تمام شده‪ ،‬هزینه نهایی مشتری را کاهش دهند‪.‬‬ ‫بارها مشاهده شده نحوه توضیح خدمات بیمه ای‬ ‫به مردم‪ ،‬به گونه ای بوده که باعث ســردرگمی انها شده‬ ‫است‪ .‬نظر شــما در خصوص قوانین اجرایی شرکت های‬ ‫بیمهچیست؟‬ ‫پیچیدگی بیمه های عمر کار بازاریابی ان را دشوار می سازد‪.‬‬ ‫باید دانش مالی وجود داشته باشــد که بدانیم مبالغی که تحت‬ ‫عنوان بیمه گــر پرداخت می کنیم و پولی کــه در اینده دریافت‬ ‫خواهد شــد چه تناســبی باهم دارند‪ .‬بیمه های عمر قرار است‬ ‫برای افزایش ضریب نفوذ به اقشــار مختلف جامعه عرضه شوند‪،‬‬ ‫این اقدام حتما در یک بازه زمانی میان و حتی بلندمدت با ایجاد‬ ‫فرهنگ ســازی الزم در تمام عرصه ها‪ ،‬ساخت فیلم و انیمشین‬ ‫و تبلیغات اثر بخش محقق می شــود‪ .‬اصوال این محاســبات را‬ ‫همــه درک نخواهند کرد‪ .‬بخش دیگر بیمه هــای عمر در قالب‬ ‫پوشــش خطر فوت اســت که به نوعی به وراث اختصاص دارد‬ ‫که در صورت فوت بیمه شــده‪ ،‬انها می توانند سرمایه بیمه نامه‬ ‫را دریافت کنند‪ .‬این موضوع می تواند طرح مناســبی در صنعت‬ ‫بیمه باشــد با این توضیح که افراد با درامد پایین مانند کارگران‬ ‫ساختمانی‪،‬راننده هایتاکسیوپیمانکارها‪،‬نیازمندپوششخطر‬ ‫فوت هستند‪ .‬به طوری که درفقدان انها‪ ،‬خانواده ها در حوزه های‬ ‫اجتماعی‪ ،‬معیشت و حتی هزینه های فوری مثل برگزاری مراسم‬ ‫کفن و دفن دچار گرفتاری می شوند؛ حق بیمه مبلغ پوشش زیاد‬ ‫نیست و در صورت درک مزایای ان‪ ،‬بیش از پنج دهک درامدی به‬ ‫راحتی امــکان پرداخت ان را دارند و اتفاقا هر چه دهک درامدی‬ ‫پایین تر باشد‪ ،‬نیاز به این پوشــش برای اینده خانواده در صورت‬ ‫فقدان سرپرســت بیشــتر می شــود‪ ،‬نگاهی به امار افراد تحت‬ ‫پوشــش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد و بهزیستی‪ ،‬موید‬ ‫این موضوع است‪ .‬لذا یکی از نیازهای جامعه‪ ،‬پوشش بیمه فوت‪،‬‬ ‫مناسب با شــرایط جامعه با حق بیمه کم و مطابق با درامد پایین‬ ‫اســت‪ ،‬پذیرش ان برای مردم ملموس تر است و پیچیدگی های‬ ‫بیمه عمر و سرمایه گذاری را ندارد‪ .‬بطوری که با اجرای ان دغدغه‬ ‫زندگی تمام سرپرست خانوارها مرتفع خواهد شد‪ .‬بر این اساس‬ ‫پیشنهاد می کنم همه نهادهای حمایتی اعم از دولتی و ‪ ngo‬ها‬ ‫بخشی از منابع خود را صرف خرید این نوع بیمه نامه برای اقشار‬ ‫محروم نمایند که هم باعث افزایش عزت نفس در جامعه شــده و‬ ‫هم فرهنگ بیمه و ضریب نفوذ بیمه را ارتقا خواهد داد‪.‬‬ ‫بیمه مرکزی برای شفاف بودن حساب شرکت های‬ ‫بیمه ای و نظارت بر این واحد ها‪ ،‬چه تمهیداتی اندیشیده‬ ‫است؟‬ ‫بیمــه مرکزی تالش کــرد که حســاب های بیمه های عمر‬ ‫و منابــع ان را از ســایر حســاب های شــرکت های بیمه جدا‬ ‫ســازد‪ .‬نکته قابل توجه این اســت که منابع بیمــه عمر‪ ،‬صرف‬ ‫ســایر هزینه هــای اداری و عمومی شــرکت های بیمه‪ ،‬خرید‬ ‫دارایی هــا ثابت و بدون بــازده و در اصطالح دارایی های ّســمی‬ ‫(‪ )Toxic Assets‬نشــود‪ .‬البتــه تاکنــون شــاهد چنین‬ ‫شفافیت هایی در صورت های مالی شرکت های بیمه نبوده ایم‪ .‬به‬ ‫رغم اینکه سود مشارکت این بیمه نامه ها در پایان هر سال اعالم‬ ‫می شود‪ ،‬ولی دارای شفافیت الزم نیستند‪ .‬منابع در شرکت های‬ ‫بیمه به درستی تفکیک نشده است و بیمه گذار اگاهی ندارد پولی‬ ‫که پرداخت می کند‪ ،‬در کجا سرمایه گذاری می شود؛ لذا با توجه به‬ ‫اینکه هیچ لینک و سایتی این موضوع را پشتیبانی نمی کند‪ ،‬برای‬ ‫دریافت پاســخ این سوال به دردسر می افتد و باید به شرکت های‬ ‫بیمــه مراجعه کنــد‪ .‬الزم به یاد اوریســت که بعــد از اتفاقات‬ ‫ناخوشایند رخ داده در صنعت بیمه‪ ،‬مردم از اعتماد به شرکت های‬ ‫بیمه کوچک هراس دارند‪ ،‬شــرکت های بیمه ای بعضا پشتوانه و‬ ‫منابع مالی کافی را نداشته و منابع بیمه های عمر را خرج نیازهای‬ ‫روزمره خود می کنند‪ ،‬لذا در زمان خسارت یا سررسید بیمه نامه‪،‬‬ ‫بیمه گر نقدینگی الزم را برای پرداخت نخواهد داشــت‪ .‬اگرچه‬ ‫بیمه مرکزی بر شرکتهای بیمه ای نظارت دارد‪ ،‬اما شفافیت عامل‬ ‫مهم و اثرگذار بر مردم به خرید بیمه نامه است‪.‬‬ ‫در این میان شــرکت بیمه دی بــرای ایجاد این‬ ‫شفافیت چه اقدامی را انجام داده است؟‬ ‫شرکت بیمه دی اخیرا به صورت جداگانه صندوق بیمه های‬ ‫عمر را بــا همکاری صمیمانه ســازمان بــورس و بیمه مرکزی‬ ‫تاســیس کرده اســت که این منابع را همزمان با واریز حق بیمه‬ ‫از طــرف بیمه گذار و در مبــدا‪ ،‬تفکیک و بــرای ان یونیت های‬ ‫ســرمایه گذاری صادر کند‪ .‬همچنین با ایجاد دسترسی به بیمه‬ ‫گذار‪ ،‬ترکیب ســرمایه گذاری و اخرین وضعیت بازدهی سرمایه‬ ‫را به اطالع ذینفع برســاند‪ ،‬در پایان ســال نیازی به اعالم سود‬ ‫مشارکت نیست‪ ،‬بلکه با تغییر ارزش روز صندوق بصورت روزانه‪،‬‬ ‫میزان بازدهی و ســود مشارکت هر بیمه نامه به اطالع بیمه گذار‬ ‫شرکتهای بیمه باید‬ ‫بخش سرمایه گذاری‬ ‫را تقویت نموده و به‬ ‫ان اهمیت دهند و‬ ‫سازوکار مناسبی را‬ ‫برای سرمایه گذاری‬ ‫در نظر گرفته وحتی‬ ‫االمکان منابع‬ ‫سرمایه گذاری پایدار‬ ‫خودرا در شرکتهای‬ ‫ســرمای ه گذاری‬ ‫تخصصی وارد کرده و‬ ‫به صورت جدی به‬ ‫ان بیندیشند‬ ‫می رسد‪ .‬در واقع هیچ ریســکی برای عدم پرداخت بیمه نامه در‬ ‫بازخرید قبل از سررسید و یا در زمان سررسید وجود ندارد‪ .‬اخیرا ً‬ ‫بیمه مرکزی هم در راستای جدا ســازی این منابع‪ ،‬بازنگری در‬ ‫ایین نامه سرمایه گذاری شرکتهای بیمه را در دستور کار خود قرار‬ ‫داده است‪ ،‬بیمه دی هم پیشنهاد تاسیس همین صندوق را ارایه‬ ‫نموده است‪ .‬شــرکت های بیمه در این زمینه باید برون گرایانه تر‬ ‫عمل کرده و از ابزارهای نوین موجود در کشــور مانند ســبدها و‬ ‫صندوق های سرمایه گذاری های بلندمدت و میان مدت استفاده‬ ‫کنند‪ .‬حتی بعضا" فرصتهای مناســبی در بازارهای اولیه وجود‬ ‫دارد کــه می توانند برخی منابع بلندمــدت بیمه های عمر را در‬ ‫ان سرمایه گذاری نمایند‪ .‬در مجموع شرکتهای بیمه باید بخش‬ ‫ســرمایه گذاری را تقویت نموده و به ان اهمیت دهند و سازوکار‬ ‫مناســبی را برای ســرمایه گذاری در نظر گرفته وحتی االمکان‬ ‫منابع ســرمایه گذاری پایدار خود را در شرکتهای سرمایه گذاری‬ ‫تخصصی به صورت ّجدی به ان بیندیشند‪.‬‬ ‫وضعیت جهانی بیمه های عمر در سال های اخیر به‬ ‫چه صورت بوده است؟‬ ‫طی چند سال اخیر حق بیمه های عمر در کشور های در حال‬ ‫توسعه‪ ،‬رشد شتابانی داشت‪ .‬حق بیمه های عمر در کشور های در‬ ‫حال توسعه‪ ،‬درســال های ‪ 2015 ،2014‬و ‪ 2016‬به ترتیب ‪7.8‬‬ ‫و ‪13.2‬و ‪ 20‬درصد افزایش داشــته است‪ .‬پیش بینی می شود که‬ ‫ضرب اهنگ این رشد‪ ،‬طی سنوات اتی کاهش یافته و از ‪ 20‬درصد‬ ‫طی سه سال به ‪ 10‬درصد برسد‪ .‬در کشورهای توسعه یافته حق‬ ‫بیمه های عمر به دلیل رشد شتابان سنوات قبل‪ ،‬شاهد رشد ارام‬ ‫‪ 2‬درصدی هستیم که تغییر با اهمیتی در ان متصور نمی باشد‪،‬‬ ‫دستاندازهایبازارپولبرایصنعتلیزینگ‬ ‫محمد امین کیان ارثی‬ ‫رئیس هیئت مدیره لیزینگ امید‬ ‫بنگاه های پولی و مالی سال پرتالطمی را از سر گذراندند که‬ ‫صنعت لیزینگ نیز از تالطمات بازار پول درســالی که گذشت‬ ‫بی نصیب نبوده و در سال های اتی نیز نخواهد ماند‪ .‬اما ان دسته‬ ‫از تالطمات که مستقیما این صنعت را مورد هدف قرار داده اند‬ ‫عمدتا به سیاســت گذاری و حوزه قوانین و مقررات و البته نرخ‬ ‫رسمی سود سپرده ها برمی گردد‪ .‬قبل از ورود به بحث الزم است‬ ‫نسبتبهدسته بندیچالش هااقدامنمایم‪.‬‬ ‫اهــم چالش های پیــش روی لیزینگ در ســالی که‬ ‫گذشت‪:‬‬ ‫بهای تمام شده باال در تامین مالی‬ ‫فاصله نرخ واقعی سود با بهای تمام شده‬ ‫محدودیت های قانونی در اعطای تسهیالت به مشتریان‬ ‫عقد قرارداد با مشتریان و اخذ تضامین مربوطه‬ ‫چالش های مربوط به تضامین کالن‬ ‫محدودیت های قانونی در تامین مالی از بازار پول‬ ‫تامین مالی از بازار سرمایه‬ ‫بهای تمام شده باال در تامین مالی‬ ‫انچــه که همگان بــه ان اذعان دارند چند نرخ بودن تســهیالت‬ ‫بانک و مشکالت ناشــی از ان اســت‪ .‬اما این بند صرفا به نرخ واقعی‬ ‫و موثر تســهیالت دریافتی از بانکها در صنعت لیزینگ اشاره می کند‪.‬‬ ‫بانک های اعطاکننده تســهیالت عمدتا با اســتفاده از ابزارهای نوین‬ ‫بانکی و به منظور رسیدن به نرخ های مطلوب خود نسبت به دریافت‬ ‫انواع کارمزدها‪ ،‬ســپرده ها و غیره‪ . ... .‬دســت یازیده و از این رهگذر‪،‬‬ ‫شرکت های لیزینگ را به گونه ای تحت فشار می گذارند که برای این‬ ‫دســته از شــرکت ها عمال̋ چاره ای جز پاس نمودن و انتقال فشار به‬ ‫مصرف کننده نهایی نمانده است‪.‬‬ ‫فاصله نرخ واقعی سود با بهای تمام شده‬ ‫با امعان نظر به موارد پیش گفته در بند باال و توجه به تصویب نرخ‬ ‫قراردادهای صنعت لیزینگ توســط نهاد قانون گذار (‪ ) %21‬متوجه‬ ‫می شــویم که فاصله موجود بیــن این نرخ و نرخ بــازده مورد انتظار‬ ‫سهامداران صنعت لیزینگ عمال بر دوش مشتری تحمیل می گردد‪.‬‬ ‫این امر همزمان با برانگیختن اعتراض مشــتریان محل مناقشــه با‬ ‫نهادهای ناظر‪ ،‬قانون گذار و ارگان های بازرسی نیز می باشد‪.‬‬ ‫محدودیت های قانونی در اعطای تسهیالت به مشتریان‬ ‫همانطور که در یادداشــت دیگری به این موضوع پرداختم‪ ،‬سقف‬ ‫قانونی اعطای تســهیالت به هر مشــتری نمی بایســت بیش از ‪%5‬‬ ‫مجموع حقوق صاحبان سهام شرکت لیزینگ باشد‪.‬‬ ‫صنعت لیزینگ به رغم سابقه تاریخی نسبتا̋ "قابل توجه در ایران"‬ ‫فعالیت حرفه ای و فراگیر خود را عمال از ابتدای دهه ‪ 80‬شروع نموده‬ ‫است‪ .‬سرمایه عموم شرکت های حاضر در صنعت‪ ،‬به نسبت بنگاه های‬ ‫اقتصادی حاضر در تراز اول کشور بسیار پایین بوده و این امر تبدیل به‬ ‫دست انداز بزرگی در این مسیر گردیده است درحالی که حرفه اصلی‬ ‫صنعت لیزینگ واســطه گری بین تولیدکننــده کاال و مصرف کننده‬ ‫تعریف گردیده‪ ،‬این نســبت راه را بر اعطای تســهیالت بر بسیاری از‬ ‫مشتریان کالن صنعت مسدود نموده است‪.‬‬ ‫چالش های عقد قرارداد اخذ تضامین مربوطه‬ ‫بروز مشــکالت عدیــده در صنعت حمــل و نقــل‪ ،‬یعنی همان‬ ‫مقوله ای که لیزینگ در ایران و درحال حاضر با ان شــناخته می شود‪،‬‬ ‫اکثریت غالب شــرکت های لیزینگ را به خود مشــغول داشته است‪.‬‬ ‫مســائلی نظیر دریافت تضامین متقن و قابل نقدشــدن (خصوصا در‬ ‫حیطه خودروهای کار) ثبت خرید و فروش خودروها در حســاب ها و‬ ‫صورت های مالی و چالش مربوطه با ادارات مالیاتی‪ ،‬مسائل فی مابین‬ ‫با ادارات شماره گذاری "و ســتاد تبصره ‪ "13‬و مشکالت ناشی از ان‬ ‫ناظر به محاسبات قراردادی با مشتریان‪ ،‬مشکالت مربوط به افزایش‬ ‫سالیانه نرخ حق بیمه خودرو و اثرات ان بر محاسبات قراردادی و سود‬ ‫نهایی شرکت و ارقام تسویه نهایی مشتریان‪ ،‬سردرگمی شرکت ها بین‬ ‫مراجع قانونی و شوراهای حل اختالف همگی حاوی یک نکته کلیدی‬ ‫اســت و ان اینکه تعداد کمتر پرونده ها و طبعا رقم باالتر تسهیالت‪،‬‬ ‫طبیعتا استهالک سیستماتیک بسیار کمتری بر شرکت های لیزینگ‬ ‫تحمیل نموده و برای سهامداران و هیئت مدیره شرکت های لیزینگ‬ ‫مطلوب تر می باشــد‪ .‬در کنار این موضوع اخــذ تضامین موثق نظیر‬ ‫ضمانت نامه های بانکی‪ ،‬گواهی ســپرده و یا سهام نقدشونده بورسی‪،‬‬ ‫حاوی مزایای جذابی برای شرکت ها بوده و نظرها را به طرف اینگونه‬ ‫مشتریان جلب می نماید‪.‬‬ ‫چالش های مربوط به تضامین کالن‬ ‫ســال جاری را از این حیث می بایست بعنوان یک سال تاریخی در‬ ‫ایــن خصوص قلمداد نمود‪ .‬تالطمات حاکم بــر بازارهای کاال و البته‬ ‫ارز‪ ،‬باعث بروز برخی مشــکالت برای فعالین حاضر در اینگونه بازارها‬ ‫گردید‪ .‬به ان بیافزایید مسائل و مشکالت مربوط به رجیسترینگ در‬ ‫کاالهای الکترونیک وارداتی و البته دست اندازی ارگان های مختلف‬ ‫در این خصوص که این امر‪ ،‬ان دســته از مشــتریان صنعت لیزینگ‬ ‫که اقدام به توثیق ضمانت نامه های بانکی‪ ،‬گواهی ســپرده و یا سهام‬ ‫بورسی خود نزد لیزینگ ها نموده بودند را مستقیما مورد اصابت قرار‬ ‫داد‪ .‬با بروز برخی اتفاقات در ارتباط با مشتریان‪ ،‬شرکت های لیزینگ‬ ‫اقدام به نقد نمودن وثایق خود از طریق ارســال ضمانت نامه های نزد‬ ‫صندوق‪ ،‬به بانک های صادرکننده نمودند‪ .‬در بدو امر بانک ها براساس‬ ‫توافق با اینگونه مشتریان که عمدتا خوش حساب‪ ،‬دارای گردش مالی‬ ‫باال و کســب وکار پر رونقی می بودند‪ ،‬نسبت به ایفای تعهدات و تادیه‬ ‫وجوه ضمانت نامه ها و یا گواهی ســپرده های مربوطه اقدام نمودند‪.‬‬ ‫لیکن با گذشــت زمان و شدت یافتن موج نقدکنندگی اسناد توثیقی‬ ‫نزد شــرکت های لیزینگ‪ ،‬توان تادیه دیون توســط بانک ها با چالش‬ ‫جدی مواجه گردید و اکثر بانک هــای متعهد‪ ،‬از ایفای تعهدات خود‬ ‫استنکاف ورزیدند‪ .‬این امر تا بدین جا پیش رفت که برخی بانک های‬ ‫بسیار خوش نام و معتبر کشور نیز در اقدامی هماهنگ با دیگر بانک ها‬ ‫عمال از انجام تعهدات طفره رفته و حتی نامه درخواست وجه ضمانت‬ ‫نامه را نیز از لیزینگ دریافت ننموده و رسید نمی نمودند!‬ ‫خوشــبختانه اخیرا̋ با اســتقرار نیروهای زبــده و کارامد در این‬ ‫خصوص در دادســرای جرائم پولی و مالی کشــور‪ ،‬تحرکات اینگونه‬ ‫بانک ها عمال به بن بســت خورده و رای هــای صادره در این خصوص‬ ‫متضمن احقاق حق شرکت های لیزینگ می باشد‪.‬‬ ‫محدودیت های قانونی در تامین مالی از بازار پول‬ ‫نهاد ناظــر و قانون گذار در این خصوص نیز اقــدام به وضع برخی‬ ‫نســبتها نموده اســت که از جمله مهم ترین انها سقف تامین مالی از‬ ‫طریق دریافت تســهیالت از شــبکه بانکی به میزان حداکثر دو برابر‬ ‫فوکوس‬ ‫‪13‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫حرکت کرده اند‪ .‬عمدتا در ســال ‪ 2010‬حجم فاند ها در ســبد‬ ‫ســرمایه گذاری از ‪ 50‬درصد به بیش از ‪ 70‬درصد رسیده و حجم‬ ‫‪ equity‬از ‪ 30‬به ‪ 12‬درصد کاهش یافته است‪ .‬تقریبا ‪ 18‬درصد‬ ‫از سبد سرمایه گذاری شــرکت های بیمه از ‪ equity‬به فاندها و‬ ‫سرمایه گذاری های کم ریسک تر سوق یافته است‪ .‬در واقع به نظر‬ ‫می رسد با توجه به اینکه‪ ،‬شرکت های بیمه یکبار در فروش بیمه‬ ‫نامه ریســک می کنند‪ ،‬تمایلی به ریسک مجدد روی این منابع‬ ‫ندارند‪.‬‬ ‫در نهایت حق بیمه کل دنیا در رشــته بیمه هــای عمر و زندگی‬ ‫در ســال ‪ 2016‬رشــدی به میزان ‪ 5.4‬درصد‪ ،‬در ســال ‪2017‬‬ ‫رشــدی به میزان ‪ 4.8‬درصد و در ســال ‪ 2018‬رشدی به میزان‬ ‫‪ 4.2‬درصد داشته است‪ .‬این نشان می دهد که ضرب اهنگ رشد‬ ‫حق بیمه عمر و زندگی در کل دنیا مقداری کاهش یافته اســت و‬ ‫شتاب رشد نزولی اســت؛ دلیل ان هم همان کشورهای در حال‬ ‫توسعه اســت‪ .‬بالعکس در بیمه های غیر زندگی بعد از یک دوره‬ ‫کاهش رشد بین سال های ‪ 2012‬تا ‪ 2015‬می بینیم که در سال‬ ‫‪ 2 016‬این روند باز می گردد و از ‪ 4.9‬درصد به ‪ 5.3‬درصد می رسد‪.‬‬ ‫پیش بینی شده که در بیمه های غیر زندگی طی سال های ‪2017‬‬ ‫و ‪ 2018‬شاهد رشدهای ‪ 5.7‬و ‪ 6.7‬درصدی باشیم‪.‬‬ ‫همچنین در کل دنیا هم نقطه عطف را در سال ‪ 2017‬داریم‪.‬‬ ‫در ســال ‪ 2018‬پیش بینی شده که رشــد حق بیمه غیر عمر و‬ ‫زندگی باز خواهد گشــت و بیش تر از کف ‪ 2017‬شود‪ .‬به عنوان‬ ‫نتیجه گیری باید گفت که رشــد شتابان بیمه های عمر و زندگی‬ ‫در کشور های در حال توسعه کند می شود و اما در مقابل ان رشد‬ ‫بیمه های غیر زندگی را شاهد خواهیم بود‪.‬‬ ‫حق بیمه های عمر و زندگی را در ایران در مقایسه با‬ ‫دنیاچگونهارزیابیمی کنید؟‬ ‫بیمه هــای زندگی ما تقریبــا ‪ 1.2‬میلیــارد دالر‪ ،‬بیمه های‬ ‫غیر زندگی حدود ‪ 7.7‬میلیــارد دالر و ضریب نفوذ بیمه در ایران‬ ‫‪ 2.2‬است‪ ،‬با توجه به ضریب نفوذ ‪ 6.2‬درصدی بیمه در کل دنیا و‬ ‫‪ 621‬دالری حق بیمه سرانه کل دنیا می توان گفت تنها یک سوم‬ ‫ضریب نفوذ کل دنیا را داریم‪ ،‬یک ششم حق بیمه سرانه و نسبت‬ ‫بیمه های زندگی ایران یک ششم بیمه های غیر زندگی دنیا است‪،‬‬ ‫این امار نشان می دهد که در کشور ما حق بیمه های زندگی جای‬ ‫رشد بسیار دارد تا به نسبت های جهانی برسد‪ .‬همین اعداد و ارقام‬ ‫در کشور های پیشــرفته مانند امریکا‪ ،‬انگلستان‪ ،‬فرانسه و المان‬ ‫بسیار بیشتر از متوسط جهانی است‪.‬‬ ‫درحال حاضر حجم ســرمایه گذاری شرکتهای‬ ‫بیمه ای خارجی چگونه است؟ و پرتفوی سرمایه گذاری‬ ‫انها عمدتا از چه بخش هایی تشکیل شده است؟‬ ‫تقریبــا ‪ 22‬درصــد از حجــم ســرمایه گذاری های دنیا را‬ ‫شــرکت های بیمه انجام داده اند‪ ،‬بقیه ســرمایه گذاریها توسط‬ ‫شــرکت های ســرمایه گذاری‪ Mutual Funds‬حدودا ً ‪31‬‬ ‫درصد‪ ،‬صندوق های بازنشستگی ‪ Pension Funds‬حدودا‬ ‫‪ 31‬درصد اســت‪ ،‬هچ فاندها ‪ Hedge Funds‬ســه درصد و‬ ‫صندوق های ســرمایه گذاری ملی‪ Wealth Funds‬تقریبا‬ ‫‪ 5‬درصد اســت‪ .‬این نشان می دهد که شــرکت های بیمه حجم‬ ‫بسیار مناسبی را در ســرمایه گذاری دنیا دارند‪ .‬بررسی وضعیت‬ ‫ســرمایه گذاری شــرکت های بیمه نشــان می دهد کــه اکثر‬ ‫شرکت های بیمه دنیا‪ ،‬منابع خود را در فرصتهای سرمایه گذاری‬ ‫کم ریســک ســرمایه گذاری کرده اند‪ ،‬در واقع انها منابع خود را‬ ‫کمتر صرف سرمایه گذاری های پرخطر و پر ریسک کرده اند زیرا‬ ‫منابع خود را از فعالیت بیمه گری که اساس ان ریسک میباشد به‬ ‫دست اورده اند و تمایلی به ریسک مضاعف ندارند‪ ،‬در مطالعه ای‪،‬‬ ‫روندی از اســتراتژی سرمایه گذاری های شــرکت های بیمه را‬ ‫بررسی کردیم‪ ،‬این روند ها نشان از کاهش وزن سرمایه گذاری در‬ ‫‪ equity‬در سبدشان کم می کنند‪ .‬در خالل سال های ‪ 2000‬تا‬ ‫‪ 2010‬شرکتهای بیمه‪ ،‬بیشتر به سمت سرمایه گذاری در فاندها‬ ‫چه تفاوتهایــی میان حجم ســرمایه گذاری و‬ ‫نقدشوندگی بین شرکتهای بیمه داخلی و خارجی وجود‬ ‫دارد؟‬ ‫در خصوص نقدشوندگی سرمایه گذاری شرکت های بیمه ای‪،‬‬ ‫چند شرکت خارجی و پیشرفته از جمله شرکت زوریخ اینشورنس‬ ‫را بررسی کردیم‪ ،‬نسبت سرمایه گذاری به حقوق صاحبان سهام‬ ‫این شرکت ها شش است ‪ .‬این نشان می دهد که حجم شرکت های‬ ‫بیمه در زوریخ اینشــورنس ‪ 6‬برابر حقوق صاحبان سهام است‪.‬‬ ‫در واقع توان سرمایه گذاری این شــرکت بیمه شش برابر اورده‬ ‫صاحب سهم است؛ چارت سازمانی این شرکت نیز نشان از وجود‬ ‫استراتژی های مشخص و مدون و تشکیالت ساختارمند در حوزه‬ ‫سرمایه گذاری دارد‪ .‬ســهم حق بیمه های عمر و سرمایه گذاری‬ ‫در شرکت چینی پینگ از ســبد محصوالتشان در سال ‪ 2016‬و‬ ‫‪ 2017‬به میزان ‪ 70‬درصد بوده اســت‪ ،‬این نشان می دهد که در‬ ‫این حوزه بسیار پیشرفت کرده اند‪ .‬کل سرمایه گذاری انجام شده‬ ‫به حقوق صاحبان سهام حدودا پنج است یعنی پنج برابر حقوق‬ ‫صاحبان سهام در سرمایه گذاری کرده اند‪ .‬پروتکل سرمایه گذاری‬ ‫انها نیز ‪ 73‬درصد در حــوزه ی اوراق و صندوق های درامد ثابت‪،‬‬ ‫‪ 20‬درصد در بازار ســرمایه‪ 2 ،‬درصد امــاک و ‪ 4‬درصد نقد بوده‬ ‫اســت‪ .‬با توجه به این پرتفوی می توان عنــوان کرد که عمده ی‬ ‫ســرمایه گذاری های این شــرکت در دارایی هــا و صندوق های‬ ‫فیکس و کم ریسک است‪.‬‬ ‫در شــرکت فرانسوی اکســا نیز کل ســرمایه گذاری انجام‬ ‫شــده به حقوق صاحبان ســهام حدودا ‪ 7‬برابر است‪ 60 .‬درصد‬ ‫از حق بیمه های این شــرکت هم عمر و ســرمایه گذاری است‪.‬‬ ‫سرمایه گذاری های این شرکت ‪ 82‬درصد در اوراق و صندوق های‬ ‫درامد ثابت‪ 5 ،‬درصد بازار سرمایه‪ 6 ،‬درصد امالک و ‪ 7‬درصد سایر‬ ‫را شامل می شود‪ .‬این امار نشان می دهد که سرمایه گذاری های‬ ‫شــرکت های بیمــه خارجی چندیــن برابر حقــوق صاحبان‬ ‫سهام شرکت ها اســت و عمدتا این ســرمایه گذاری ها در حوزه‬ ‫ی صندوق هــای فیکس و ‪ liquied‬و نقد شــونده اســت‪ .‬اما‬ ‫شــرکت های بیمه ای در حوزه ی امالک کمتر ســرمایه گذاری‬ ‫کرده اند‪ .‬در شــرکت های داخلی که چندین شــرکت بورســی‬ ‫بودند‪ ،‬حق بیمه عمر به کل حق بیمه این شــرکت ها به جز چند‬ ‫شرکت خصوصی کوچک‪ ،‬حدود ‪ 6‬یا ‪ 7‬درصد بود‪ .‬به موجب این‬ ‫امار‪ ،‬نســبت های مذکور با نسبت های بررسی شده به میزان ‪60‬‬ ‫یا ‪ 70‬درصــد فاصله ی حدود ‪ 10‬برابری دارد و ســرمایه گذاری‬ ‫این شــرکت ها هم به حقوق صاحبان سهام شان ضرایب خیلی‬ ‫چشمگیرینیست‪.‬‬ ‫در شرکت های بیمه داخلی این نسبت ها چگونه‬ ‫است؟‬ ‫در شرکت بیمه البرز تقریبا ‪ 1.1‬یا ‪ 1.2‬بود‪ .‬بیمه ی کارافرین‬ ‫ضریب ‪ 3.5‬تا ‪ 4‬اســت که بیمه های عمر زیادی را فروخته است‪.‬‬ ‫بیمه ی دانــا تقریبا ضریب ‪ 2‬دارد‪ .‬در شــرکت بیمه دی نیز این‬ ‫مقررات بهبود دهنده یا‪...‬‬ ‫محمدهادی حمیدی‬ ‫حقوق صاحبان سهام اســت‪ .‬این امر به رغم نکات و مزایای همراه به‬ ‫میزان زیادی امکان مانور شــرکت های حاضر در صنعت را سلب و یا‬ ‫بسیار محدود نموده است‪.‬‬ ‫تامین مالی از بازار سرمایه‬ ‫نگارنده در این خصــوص از نزدیک فرایند را طــی نموده و برای‬ ‫شرکت متبوع خود اقدام به انتشار اوراق مشارکت بورسی در فرابورس‬ ‫ایران نمودم‪ ،‬دیگر شرکت ها نیز در سالی که گذشت یا نسبت به انتشار‬ ‫اوراق بدهی از طریق بورس و فرابورس اقدام نموده و یا در حال تمهید‬ ‫مقدمات می باشــند و این‪ ،‬نویدی اســت به نهاد قانونگذار که فرایند‬ ‫سوق دهی شــرکت های لیزینگ از بازار پول به بازار سرمایه و بدهی با‬ ‫اهنگی کند اما رو به مســیر دلخواه ایشان در حال حرکت است‪ .‬لیکن‬ ‫جا دارد برخی دســت اندازها و موانع فرارو بازبینی گردد‪ .‬که البته این‬ ‫زوایای پنهان و ناپیدای در یادداشــت دیگری در نشریه وزین بورس‬ ‫امروز به طبع رسیده است‪.‬‬ ‫منابع نقدینگی‬ ‫حاصل از فروش بیمه‬ ‫نامه در منابع پایدارتر‬ ‫و با ثبات تر و با میزان‬ ‫قابل توجه تری وجود‬ ‫دارد که باعث می شود‬ ‫که سود مناسبی‬ ‫در این بخش ایجاد‬ ‫شود‪ .‬بخشی از این‬ ‫سود‪ ،‬صرف پرداخت‬ ‫به صاحب سهام‬ ‫می شود و بخشی‬ ‫باعث جبران زیان‬ ‫احتمالی‬ ‫بخش عملیاتی‬ ‫بیمه گری می شود‬ ‫کارشناس بازار سرمایه‬ ‫رکن اساسی برای فعاالن بازار سرمایه‪ ،‬در دسترس داشتن اطالعات‬ ‫موثق و به موقع می باشد‪ .‬یک تحلیلگر بنیادی که در بازار سرمایه فعال‬ ‫است‪ ،‬زمانی می تواند ســنجش صحیح از صورت های مالی یک شرکت‬ ‫داشته باشد که با داده های ان شرکت‪ ،‬محاسبات خود را انجام داده و در‬ ‫نهایت با پیش بینی ارائه شده توسط شرکت مقایسه نماید‪.‬‬ ‫بند ‪ ۷‬ماده ‪« ۷‬دســتورالعمل اجرایی افشای اطالعات شرکت های‬ ‫ثبت شده نزد سازمان» که در مردادماه ‪ ۱۳۸۶‬به تصویب هیئت مدیره‬ ‫سازمان بورس و اوراق بهادار رســیده است‪ ،‬بیان می دارد‪« :‬پیش بینی‬ ‫عملکرد ســاالنه شــرکت اصلی و تلفیقــی گروه‪ ،‬بر اســاس عملکرد‬ ‫واقعــی ‪ 6 ،3‬و ‪۹‬ماهه حداکثــر ‪ ۳۰‬روز پس از پایان مقاطع ســه ماهه‬ ‫و اظهارنظر حســابرس نسبت به پیش بینی بر اســاس عملکرد واقعی‬ ‫‪۶‬ماهه حداکثر ‪ ۲۰‬روز پس از ارائه ان توســط ناشــر» که در تبصره ‪۳‬‬ ‫بند ‪ ۱۰-۳‬شرکت های واسطه گری مالی (با کد صنعت ‪ ۶۵-۹۹‬مطابق‬ ‫اســتاندارد ‪ )ISIC‬را از رعایت بند مذکور (‪ )۷‬مســتثنی کرده است‪.‬‬ ‫شرکت های واسطه گری مالی‪ ،‬عمدتاً درامدهای عملیاتی خود را از دو‬ ‫طریق حاصل می نمایند‪ :‬سود تقسیمی (‪ )DPS‬و خرید و فروش سهام‬ ‫(‪ .)Capital Gain‬وقتی که پیش بینی عملکرد ســاالنه توسط این‬ ‫شرکت ها در مقاطع سه ماهه ارائه نشــود و فقط به انتشار صورت های‬ ‫مالی اکتفا گردد‪ ،‬کار تحلیلگران حقیقی و حقوقی را در تخمین ســود‬ ‫دشوار می سازد‪ .‬هنگامی که یک شرکت سرمایه گذاری برای سال مالی‬ ‫جاری و اتی‪ ،‬پرتفوی‪ ،‬میزان سود تقسیمی و همچنین برنامه خود برای‬ ‫خرید و فروش اوراق بهادار را به اطالع فعاالن بازار ســرمایه نرساند‪ ،‬در‬ ‫واقع ســرمایه گذاران حقیقی و حقوقی را در حالــت ابهام و تردید قرار‬ ‫داده و انها نمی توانند براورد قابل اتکایی از ‪ EPS‬داشته باشند‪.‬‬ ‫در اینصورت نتیجه ای جز رکود در معامالت ســهام شــرکت های‬ ‫ســرمایه گذاری برای تحلیلگران حقیقی و حقوقی بــه همراه نخواهد‬ ‫داشت‪.‬‬ ‫عالوه بر مورد مذکور‪ ،‬فضا جهت اقدامات سفته بازانه و نشر شایعات‬ ‫افزایش می یابد که به زیان ســهامداران خرد منجر می شود و اعتماد را‬ ‫نسبت به بازار سرمایه کاهش می دهد‪.‬‬ ‫انتقــادی دیگــر کــه بــه تبصره فــوق وارد اســت‪ ،‬اینســت که‬ ‫ســودهای کالن را نصیــب افــرادی کــه بــه اطالعــات درونــی‬ ‫(‪ )Inside Information‬شــرکت های سرمایه گذاری دسترسی‬ ‫دارند‪ ،‬می کند و کســانی که رانت اطالعاتی دارند از این شــرایط ابهام‬ ‫سوءاستفاده کرده و سهام را به قیمت نازل خریداری و برای خود ایجاد‬ ‫سودهای سرسام اور می کنند‪.‬‬ ‫در بازارهای بورس معروف دنیا نظیر چین‪ ،‬امریکا‪ ،‬انگلیس‪ ،‬کانادا و‬ ‫فرانسه‪ ،‬شرکت ها در اعالم سود مختار هستند‪ .‬بعنوان نمونه در فرانسه‪،‬‬ ‫پیش بینی سود اختیاری بوده و ‪ 3‬نوع از پیش بینی سود رایج است‪:‬‬ ‫‪ -1‬انتشار سود فصلی‬ ‫‪ -2‬پیش بینی های سود‬ ‫‪ -3‬اعالم سود شرکت‪ ،‬قبل از تاریخ انتشار نهایی سود‬ ‫در ایاالت متحده‪ ،‬پیش بینی سود از سوی مدیران یا نباید افشا شود‬ ‫و یا باید همراه با ســایر بخش های صورت مالی باشــد و تنها به صورت‬ ‫غیر گزینشی و با استدالل های منطقی و پیمایشی قابل قبول است‪.‬‬ ‫ولی در ژاپن وضعیت متفاوت اســت؛ شرکت ها به انتشار پیش بینی‬ ‫سود دوره ای و ســاالنه ملزم هستند‪ .‬اما همواره این روند مورد مخالفت‬ ‫مدیران شــرکت ها بوده و در نتیجه ســال ‪ 2014‬میالدی فدراسیون‬ ‫کســب وکار این کشــور دســتور بازنگری در قوانین انتشــار و افشای‬ ‫پیش بینی ســود را صادر کرده است و به نظر می رســد در اینده روند‬ ‫ان تغییر کند‪.‬‬ ‫در این شــرایط‪ 2 ،‬روش جهت اصالح وضعیت کنونی‬ ‫پیشنهاد می شود‪:‬‬ ‫‪ -1‬اعالم سود از ســوی مدیران شرکت های واســطه گری مالی به‬ ‫صورت اختیاری باشــد و اگر شــرکتی تصمیم به اعالم ســود داشت‪،‬‬ ‫در مقاطع ســه ماهه پیش بینی ســود و صورت های مالــی (ترازنامه‪،‬‬ ‫‪14‬‬ ‫ضریب تقریبا ‪ 2‬است‪.‬‬ ‫حجم سرمایه گذاری های شــرکت های بیمه ای‬ ‫نسبت به حق بیمه های صادره چگونه است؟‬ ‫در خصوص نسبت ســرمایه گذاری به حق بیمه های صادره‬ ‫(فروش) امار از این قرار اســت‪ :‬در شرکت اکســا ‪ ،5‬در شرکت‬ ‫پینگ ‪ 6.9‬برابر اســت یعنی نسبت ســرمایه گذاری انجام شده‬ ‫به فروش ‪6‬برابر اســت‪ .‬در شــرکت ســرمایه گذاری بیمه دانا‬ ‫‪ ،0.1‬کار افرین ‪ ،1.14‬بیمه اســیا ‪ ،0.4‬بیمه ی البرز ‪ 0.3‬است‪.‬‬ ‫بیمه دی هم حدودا ‪ 0.3‬است‪.‬‬ ‫این حجم خیلی اعداد قابل توجهی نیست‪ .‬این مسئله می تواند‬ ‫ناشی از چند عامل باشــد‪ .‬یکی اینکه بخش مهمی از حق بیمه‬ ‫صادره در ایران به صورت اقساطی اســت و عمال فاصله ایی بین‬ ‫دریافت حق بیمه تا پرداخت خســارت وجود نــدارد‪ ،‬این باعث‬ ‫می شود که موتور سرمایه گذاری های ما خیلی قوی عمل نکند و‬ ‫منافع حاصل از سرمایه گذاری در شرکت های ایرانی منافع خیلی‬ ‫چشمگیری نداشته باشد‪ .‬در مقایسه ی پروتفوی سرمایه گذاری‬ ‫شــرکت های بیمه داخلی‪ ،‬گفتیم خارجی ها عمدتا به ســمت‬ ‫اوراق نقد شــونده فیکــس رفته اند‪ .‬در ایــران درحال حاضر در‬ ‫بیمه ی البرز‪ 53 ،‬درصد بازار سرمایه‪ 39 ،‬درصد سپرده‪ 7 ،‬درصد‬ ‫امالک اســت؛ حجم زیادی از منابع در بازار ســرمایه رفته است‪.‬‬ ‫در بیمه ی اسیا معادل ‪ 20‬درصد سرمایه گذاری دربازار سرمایه‪،‬‬ ‫‪ 26‬درصد در اوراق مشــارکت و ‪ 54‬درصد در سپرده های بانکی را‬ ‫شامل شده است‪ .‬همینطور سرمایه گذاری در شرکت های دیگر‬ ‫نیز دارای نســبتهای متفاوتی است که حاکی از عدم القای تفکر‬ ‫ریسک مضاعف است‪ .‬از انجائیکه ترکیب پرتفوی شرکت ها بیمه‬ ‫داخلی عمدتا ثالث و درمان اســت‪ .‬جمع این دو بیمه تا بیش از‬ ‫‪ 75‬درصــد پرتفوی شــرکت های داخلی را تشــکیل می دهد‪،‬‬ ‫به همین علــت این پرتفو ها از منظر دریافــت حق بیمه و ایجاد‬ ‫نقدینگی‪ ،‬چندان جذابیت ندارند‪ .‬بنابراین رســوب منابع در این‬ ‫دو رشــته چندان چشمگیر نیست‪ .‬این مســئله باعث می شود‬ ‫که بحث ســرمایه گذاری ما با چالش روبه رو شــود‪ .‬شرکت های‬ ‫بیمه ی داخلی قاعده ی سرمایه گذاری در فرصتهای کم ریسک و‬ ‫فیکس را خیلی رعایت نکرده اند ولی ایراد کلی شرکت های بیمه‬ ‫داخلی نسبت به شــرکت های هم گروه خود در خارج از ایران در‬ ‫دو عامل است‪ .‬اول نسبت ســرمایه گذاری این شرکت ها به حق‬ ‫بیمه عدد بســیار ناچیزی اســت‪ ،‬این موضوع نشان می دهد که‬ ‫حق بیمه نقد نمی اید یا اینکه اگر هم نقد باشــد‪ ،‬بالفاصله صرف‬ ‫پرداخت خسارت شــده و به چرخه ارزش افرین سرمایه گذاری‬ ‫وارد نمی شود‪ .‬در این شرکت ها رسوب نقدینگی جدی به نسبت‬ ‫حق بیمه وجود ندارد‪ .‬در واقع این نشان می دهد شرکت های بیمه‬ ‫ی خارجی از فعالیتهای بخش بیمه گری اصال ســودی نمی برند‬ ‫و حتی گاهــی زیان هم می بینند‪ ،‬ولــی منابع نقدینگی حاصل‬ ‫از فروش بیمه نامه در منابع پایدارتــر و با ثبات تر و با میزان قابل‬ ‫توجه تری وجود دارد که باعث می شــود که سود مناسبی در این‬ ‫بخش ایجاد شود‪ .‬بخشــی از این سود‪ ،‬صرف پرداخت به صاحب‬ ‫سهام می شود و بخشی باعث جبران زیان احتمالی بخش عملیاتی‬ ‫بیمه گری می شود‪ .‬در این بین بیمه شده همیشه منافع بیشتری‬ ‫را از شــرکت بیمه می گیرد و همواره احساس رضایت بیشتری‬ ‫می کند‪ .‬در مجموع عملیات‪ ،‬یک شرکت بیمه حرفه ای اگر ‪100‬‬ ‫ریال حق بیمه بگیرد قاعدتا باید بین ‪ 95‬تا ‪ 105‬ریال خســارت‬ ‫پرداخت کند‪ .‬عمال یک رضایت مندی باالیی ایجاد می شود و سود‬ ‫شرکت بیمه از گردش مالی و رسوب نقدینگی ایجاد می شود‪ ،‬هر‬ ‫چند این منابع عمدتا باید صرف ســرمایه گذاری در فرصت های‬ ‫سرمایه گذاری با منافع ثابت و بدون ریسک می شود‪.‬‬ ‫ســود و زیان و جریان وجوه نقد) خود را الزاماً همراه با ســود تقسیمی‬ ‫پرتفــوی‪ ،‬برنامه خریــد و فروش اوراق بهــادار و بقیه مســتندات به‬ ‫اطالع ســرمایه گذاران رسانند؛ نه اینکه شــرکت ها به صورت قطعی از‬ ‫پیش بینی سود معاف شوند‪.‬‬ ‫‪ -2‬بندهای مهم در صورت مالی ســود و زیــان به همراه توضیحات‬ ‫مســتدل از طریق سامانه اطالع رســانی (‪ )codal‬منتشر شود و سود‬ ‫خالص (‪ )EPS‬جهت گســترش فضای تحلیل حذف گردد‪ .‬همچنین‬ ‫وضعیت حال و تحلیل اینده به همراه اعداد و ارقام صنایعی که ســهم‬ ‫بیشتری در پرتفوی ان شــرکت را دارند‪ ،‬ارائه شود و صرفاً به گزارشات‬ ‫«فعالیت هیئت مدیره» در پایان هر سال مالی اکتفا نشود‪.‬‬ ‫اگر مدیران یک شرکت هم اقدام به انتشار اطالعات نادرست نمودند‪،‬‬ ‫با انها طبق قانون برخورد و از هرگونه تســاهل در اجرای قانون اجتناب‬ ‫نمایند‪ ،‬چراکه اینگونــه اقدامات خالف مقررات‪ ،‬زیان ســهامداران و‬ ‫خروج نقدینگی را از بازار را به همراه خواهد داشت‪ .‬بنظر می اید در این‬ ‫حالت‪ ،‬فضا برای سفته بازان تنگ و با شفافیت و افشای اطالعات صحیح‬ ‫و به موقع‪ ،‬تحلیلگران بنیــادی با اطالعات کامل به براورد وضعیت این‬ ‫دســته از شــرکت ها می پردازند‪ .‬برایند این اقدامات‪ ،‬اعتماد را به بازار‬ ‫سرمایه افزایش داده که منجر به حضور پررنگ سرمایه گذاران و تعمیق‬ ‫بیشتر بازار می گردد‪.‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫نگاه‬ ‫جامعۀ یادگیرنده؛‬ ‫رویکردیجدیدبهسمترشد‪،‬توسعهوپیشرفتاجتماعی‬ ‫مهران باوند سواد کوهی‬ ‫مدیریت امور برنامه ریزی بانک ایران زمین‬ ‫شکاف و فاصله در دانش در کنار فاصله در منابع یا بازده چیزی است که کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه را از یکدیگر جدا می کند‪ .‬سرعت رشد کشورهای در حال توسعه‬ ‫به میزان زیادی تابعی از سرعتی است که این کشورها این شکاف را پر می کنند‪ .‬همۀ سیاست های اقتصادی‪ ،‬صنعتی‪ ،‬مالی وسیاسی می بایست براساس میزان اثرگذاری بر یادگیری سایر‬ ‫عوامل و بازیگران اصلی و یا متاثر از میزان یادگیری‪ ،‬رشد و توسعه سایر بازیگران و عوامل اتخاذ کردند‪ ،‬شفافیت پارامتر اصلی در توسعه یکپارچه این یادگیری است‪.‬‬ ‫زمانی بود که استانداردهای زندگی برای طبقات مختلف اجتماعی بدون تغییر باقی مانده بود‪ .‬اغلب مردم زمان خود را صرف تامین غذا‪ ،‬سرپناه‪ ،‬پوشاک و سایر مایحتاج معمولی می کردند و‬ ‫تامین این نیازها نیز با چالش بزرگی روبه رو نبود‪ .‬تنها قشر کوچکی دارای رژیم غذایی متغیر‪ ،‬مسکن لوکس‪ ،‬لباس های متنوع و برند و زمان تفریحات خاص بودند‪ .‬باتوجه به سطح ارتباطات‬ ‫و تماس بین جوامع مختلف و حضور و تعامل بیشتر افراد با یکدیگر در سطح اجتماع سپس استاندارد زندگی بسیار باالتری گسترش و فراگیرتر شد‪ .‬اقتصاددانان سه دلیل را برای این تغییر‬ ‫قابل توجهمتصورهستند‪:‬‬ ‫تجمع ســرمایه که به موجب ذخیرۀ کافی ان‬ ‫باعث افزایش بهره وری می گردد‬ ‫مدیریت بهینه منابع‬ ‫یادگیری از انجام بهتر کارها‬ ‫و در نتیجــه خروجی هــای بیشــتری از مقــدار‬ ‫ورودی هــا حاصــل می گردد‪ .‬بــه نظــر می اید که‬ ‫یادگیری با فاصله ای زیــاد‪ ،‬از مهم ترین دالیل برای‬ ‫این پیشــرفت ها بوده و هست‪ .‬اتفاقی که در ایران نیز‬ ‫اتفاق افتاده این اســت که جامعه به سوی جامعه ای‬ ‫یادگیرنده ســوق پیــدا نموده و موجــب دگرگونی‬ ‫اساســی در حوزه اقتصاد و اســتانداردهای زندگی‬ ‫شده اســت‪ .‬همیشه رشد وابســته به افزایش دانش‬ ‫است واینکه کشورها چگونه به یادگیری می پردازند‬ ‫و یا چگونه این یادگیری و رشــد را پرورش می دهند‪،‬‬ ‫بســیار با اهمیت اســت‪ .‬در عصر دیجیتــال و وجود‬ ‫شبکه های اجتماعی نیز ســرعت این یادگیری را به‬ ‫نحو چشمگیری افزایش داده است‪.‬‬ ‫در تفکر ســنتی‪ ،‬اقتصاد دولتی مقررات حکومتی‬ ‫به عنوان منبع اصلی رفع مشــکالت اقتصادی است‬ ‫در صورتی کــه در یک جامعه یادگیرنــده‪ ،‬جامعه و‬ ‫افراد ســریعتر و چابک تر یاد می گیرند و همیشــه از‬ ‫دولت ها جلوتر هســتند و با پیش بینی های علمی و‬ ‫یا تجربــی تصمیم گیری می نماینــد؛ در صورتی که‬ ‫دولتهــا بدالیل چارچوب ها و قواعــد گرفتار در ان از‬ ‫سرعت سیاســت گذاری پایین تری برخوردارند و این‬ ‫جامعه و افراد هســتند که سیاســت های کلیشه ای‬ ‫را از قبــل پیش بینی دنبال می کننــد و خود را برای‬ ‫اســتفاده از این فرصتها مهیا می سازند؛ دولتها نیز از‬ ‫یک حوزه به حوزه و از یک بازار به بازار دیگر به دنبال‬ ‫جامعه کشــیده می شوند و هنوز برای ان حوزه و بازار‬ ‫سیاستگذاری و پاره اندیش نشده مجبور به حضور در‬ ‫بــازار دیگر می گردند‪ .‬دیگر رقابــت صرفا بین بخش‬ ‫خصوصی و یــا افراد با یکدیگر نبــوده و در برگیرنده‬ ‫بین دولتها و بخش خصوصی و افراد نیز می باشد و این‬ ‫رقابت موجب کاهش بازده نهاده ها و منابع شده است‪.‬‬ ‫بنابراین تالش بر قدرت و ســهم بازار به جای نواوری‬ ‫متمرکز می شود و اخذ سهم بازار بیشتر از طریق رانت‬ ‫و رقابت ناسالم جایگزین نواوری می گردد‪ .‬به عالوه‪ ،‬با‬ ‫افزایش رقابت و تعداد بیشتر محصوالت و خدمات در‬ ‫بازار‪ ،‬تولید هر مجموعه کاهش یافته و منابع کمتری‬ ‫برای نواوری و ریسک پذیری باقی خواهد ماند‪.‬‬ ‫یادمان باشد حکومت ها نگران مشکالت اجتماعی‬ ‫و اقتصادی مانند بیکاری واســتخدام‪ ،‬توزیع ثروت و‬ ‫ســایر مســائل اجتماعی هســتند که بازارها چنین‬ ‫نگرانی هایی را ندارند‪ .‬بنابرایــن بازارها و حکومت ها‬ ‫می بایست برای ایجاد سیستمی مشترک برای ایجاد‬ ‫روش هایی که بیشترین سود را برای جامعه به ارمغان‬ ‫می اورند با یکدیگر همــکاری کنند‪ .‬این مهم فقط از‬ ‫طریق مشــارکت تنگاتنگ بخش خصوصی و دولتی‬ ‫حاصل خواهد شــد‪ .‬بحران های بانکی‪ ،‬مالی و ارزی‬ ‫اخیر اهمیت این همکاری را به خوبی نشــان می دهد‬ ‫تا از اثرات منفی ناشی از سیاست گذاری های انفرادی‬ ‫و یکســویه و عدم تطبیق با میزان دانش و یادگیری‬ ‫جامعه و بــازار جلوگیری نماید‪ .‬برای‬ ‫ایجاد اثرات مثبت‪ ،‬حکومت ها‬ ‫نیاز به سیاست هایی برای‬ ‫تشویق توســعۀ دانش و ظرفیت های یادگیری و هم‬ ‫چنین اتخاذ سیاســتهایی متاثر از ســطح یادگیری‬ ‫جامعه هســتند‪ .‬اما چنین سیاســت هایی پیچیده‬ ‫بوده و با سیاســت های ســنتی طراحی شــده برای‬ ‫بهبود تخصیــص منابع متفاوت هســتند‪ .‬خصوصا‬ ‫زمانی که اقتصاد دیجیتــال با محوریت نواوری تمام‬ ‫قواعد بازی را برهم زده اســت‪ .‬از انجا که هر سیاست‬ ‫حکومتی می تواند بر قابلیت های یادگیری یک جامعه‬ ‫تاثیرگذار باشد‪ ،‬همۀ سیاست های اقتصادی‪ ،‬صنعتی‬ ‫و مالی می بایســت بار دیگر ارزیابی شوند تا تاثیر انها‬ ‫بر روی یادگیری مشخص شــود‪ .‬این ارزیابی دوباره‬ ‫نیازمند درک درستی از رفتار جامعه و اصول و قواعد‬ ‫حاکم بر ان است‪ .‬اســاس یک جامعۀ یادگیرنده یک‬ ‫جامعۀ باز اســت که در ان افراد بــا یکدیگر صحبت‬ ‫می کنند و دانش موجــود را با یکدیگر به اشــتراک‬ ‫می گذارند و همۀ جامعه از ان ســود می برند‪ .‬در عصر‬ ‫دیجیتــال این گفت وگو بســیار تســهیل گردیده و‬ ‫دولتها نیز می بایست خود را با سرعت رشد ان تطبیق‬ ‫دهند و از سیاســتگذاری در فضای بسته خود داری‬ ‫نماینــد‪ .‬یادگیری شــامل پروســه های مختلفی در‬ ‫سطوح فردی‪ ،‬ســازمانی و اجتماعی می شود‪ .‬ابتدا‪،‬‬ ‫یادگیری از طریق رفتار اهمیت زیــادی دارد‪ .‬با این‬ ‫کار یاد می گیریم در حال انجام چه کاری هســتیم و‬ ‫چگونه ان را انجام می دهیم‪ .‬نمونه بارز ان ســرمایه‬ ‫گذاری‪ ،‬جابجایی ســرمایه و نقدینگی در حوزه های‬ ‫ســپرده های بانکی؛ ارزی و بخشــی ناچیز در سایر‬ ‫حوزه ها مانند بورس است که فعالین اقتصادی و افراد‬ ‫بسادگی ان را در دوره های مختلف اموخته اند و رفتار‬ ‫انها قابل پیش بینی است‪ .‬برای مدیریت این بازارها و‬ ‫مدیریت نقدینگی و در عین حال توســعه کسب وکار‬ ‫می بایســت بر اســاس قواعد اقتصاد دیجیتال عمل‬ ‫نمود‪.‬‬ ‫جایی کــه ارزش شــرکت های فعــال در حوزه‬ ‫دیجیتال بســیار فراتر از ارزش شــرکت های فعال‬ ‫در حوزه هــای غیر دیجیتال هســتند‪ .‬از نمونه های‬ ‫بــارز ان شــرکتهایی ماننــد ‪ Snap‬اســت که در‬ ‫کوتاه مدت ارزشــی بالغ بر ‪ 1500‬میلیــارد تومان‬ ‫دارد‪ .‬حوزه های دیجیتال می توانند‬ ‫برای ســرمایه گذاران جذابیت هایــی را فراهم اورند‬ ‫که بســیار جذاب تر از سود ســپرده و یا نرخ ارز باشد‪.‬‬ ‫یادگیــری همچنیــن از طریــق اموزش رســمی و‬ ‫ارتباطــات و تماس هــای روزانه از دیگران کســب‬ ‫می شــود‪ .‬شــبکه های اجتماعی و محیط دیجیتال‬ ‫موجب تسهیل این یادگیری شــده است‪ .‬در تدوین‬ ‫و برنامه ریزی اموزشــهای پایه ای و مقدماتی نیز در‬ ‫کشــورمان کمترین بها به اموزش های حوزه مالی و‬ ‫فناوری داده شده اســت و دانش اموزان در این حوزه‬ ‫دانشی کسب نمی کنند و صرفا در اموزشهای پایه ای‬ ‫مانند فیزیک‪ ،‬شــیمی و ریاضی بدون اثر بخشی الزم‬ ‫محصور گردیده اند‪.‬‬ ‫چارچوب های شــناختی‪ ،‬بر یادگیری و انچه یاد‬ ‫می گیریم تاثیرگذار هســتند‪ .‬جوامــع و اقتصادهای‬ ‫موفق به طور مداوم ســطوح یادگیــری و مدل های‬ ‫اقتصــادی را بــروز می نماینــد و اگر ایــن دو واگرا‬ ‫باشــند‪ ،‬مدل های خود را اصالح می کنند‪ .‬از ســوی‬ ‫دیگر صنعت مدرن نیازمند پشــتیبانی مالی است و‬ ‫یک بخش مالی‪ ،‬ســرمایه را در سر تا سر یک اقتصاد‬ ‫سالم پخش می کند واز پایه ای ترین الزامات ان ثبات‬ ‫و تداوم است‪ .‬اوال‪ ،‬کســب وکارهای کلیدی در حین‬ ‫انقبــاض از دســت می روند‪ .‬حیات یک کســب وکار‬ ‫بستگی به پشتیانی های مالی کوتاه مدت ان در زمان‬ ‫انقباض و نه به ارزش ان بستگی دارد‪ .‬دوما‪ ،‬بسیاری از‬ ‫شرکت ها در هنگام رکود‪ ،‬با تمرکز بر بقاء و توجه کمتر‬ ‫به یادگیری و نواوری بــه حیات خود ادامه می دهند‪.‬‬ ‫سوما‪ ،‬ناپایداری مشــوق رفتار غیرریسک پذیر شامل‬ ‫کاهش بودجــه در بخش تحقیق و توســعه و تمرکز‬ ‫کمتر بــر روی اهداف بلندمدت اســت‪ .‬به عالوه‪ ،‬در‬ ‫حین رکود‪ ،‬پشتیبانی مالی مورد نیاز برای یادگیری‬ ‫پرهزینه تر بوده و کمتر در دســترس است‪ .‬در واقع‪،‬‬ ‫چنین شــرایطی می تواند محدودیت های اعتباری را‬ ‫در سرتاســر جامعه اعمال کند که نه تنها بر تحقیق و‬ ‫توسعه تاثیرگذار است بلکه همچنین بر تولید نیز اثر‬ ‫داشته و فرصت های یادگیری از طریق اجرا و عمل را‬ ‫کاهش می دهد‪.‬‬ ‫به طور مشــخص در کشــورهای در حال توسعه‪،‬‬ ‫کارافرینی که نیاز شــدیدی بــرای ان وجود دارد از‬ ‫بین می رود و واســطه گری و مشاغل کاذب جای ان‬ ‫را می گیرند و اتخاذ سیاســت هایی مانند افزایش نرخ‬ ‫سپرده‪ ،‬توزیع اوراق مشارکت با سود باال برای مدیریت‬ ‫بازار ارز و از این قبیل سیاســت ها فقط مشکالت را‬ ‫پیچیده تر و معوق می سازد و موسسات مالی و بانکها‬ ‫را با افزایش هزینه های ناشــی از ســود های موهوم‬ ‫مواجه خواهد ســاخت؛ بعد از مدتی منجر به از بین‬ ‫رفتن بنگاه های کسب وکار و عدم جذابیت بازار های‬ ‫سرمایه و حتی افزایش تورم خواهد شد‪.‬‬ ‫موثرترین سیاســت های صنعتــی و اقتصادی‪،‬‬ ‫رشــد را از طریق توســعه یادگیری و کسب قدرت‬ ‫تکنولوژیکی ترویج داده اند‪ .‬چنین سیاســت هایی‬ ‫به طور مشــخص برای اقتصادهای در حال توسعه‬ ‫اهمیت دارند‪.‬‬ ‫بــه طــور گســترده پذیرفته شــده اســت که‬ ‫صنعت های نوپا می توانند از سیستم حمایت از تولید‬ ‫داخلــی تا زمانی که تبدیل به صنعتی رقابتی شــوند‬ ‫ســود ببرند‪ .‬اماایجاد موانع تجاری و تمهیداتی مانند‬ ‫نرخ ارز برای محافظت از صنایــع نوپا به اندازۀ کافی‬ ‫موثر نیستند و حمایت هایی که مشوق صنعتی سازی‬ ‫هســتند در اغلب موارد منجر به ایجاد پیشرفت های‬ ‫تکنولوژیکی و بهره وری می شوند؛ این موضوع موجب‬ ‫پیشرفت یک جامعۀ یادگیرنده و باالبردن استاندارد‬ ‫زندگی یک کشور می شــوند‪ .‬این مهم زمانی تحقق‬ ‫خواهد یافت که با سیاســتگذاری مناسب نقدینگی و‬ ‫سرمایه ها رابه ســوی نواوری و تولید جریان یابد‪ .‬در‬ ‫نظام مالی بهره ای جایی برای نواوری و توسعه وجود‬ ‫ندارد‪.‬‬ ‫اســتراتژی و برنامه ریــزی نیازمنــد نگرشــی‬ ‫طوالنی مدت به ویژه در کشــورهای در حال توسعه‬ ‫اســت که در انها تعــادل بین نیروی کار و ســرمایه‬ ‫حیاتی است‪ .‬کشورهای در حال توسعه نیاز شدیدی‬ ‫بــه نیــروی کار متخصص و فنــاوری پیشــرفته از‬ ‫کشورهای توســعه یافته دارند‪ .‬اما پیشرفت مستقل‬ ‫فناوری می تواند بهترین فرصت طوالنی مدت را حتی‬ ‫در صورتی که موجب ضررهای کوتاه مدت شود ایجاد‬ ‫کند‪ .‬برای مثال‪ ،‬کرۀ جنوبی توصیۀ بانک جهانی مبنی‬ ‫بر حمایت کوتاه مدت این کشور به عنوان تولیدکنندۀ‬ ‫اول برنــج را نادیده گرفت و در مقابــل بر یادگیری و‬ ‫فناوری متمرکز شــد و در نهایت بــه اقتصاد صنعتی‬ ‫که امــروزه ان را می شناســیم تبدیل شــد‪ .‬دولت‬ ‫کرۀ جنوبی سیاســت های صنعتی و اموزشی را برای‬ ‫پرکردن شــکاف با اقتصادهای پیشرفته اتخاذ کرد و‬ ‫به طور قابل توجهی ســرانۀ درامد را در مدت کوتاهی‬ ‫افزایش داد‪ .‬عالوه بر یارانه ها‪ ،‬سیاست های صنعتی و‬ ‫تجاری دولت ها می توانند یک جامعۀ یادگیرنده را از‬ ‫طریق اموزش و حمایت اجتماعی و توسعه بسترهای‬ ‫خالقیت و نواوری توســعه دهند‪ .‬اموزش متمرکز بر‬ ‫یادگیــری و خالقیت مادام العمــر‪ ،‬کارکردی حیاتی‬ ‫است که تنها حکومت می تواند ان را فراهم کند‪.‬‬ ‫در پایان باید اشاره نمود موضوعات ذیل از‬ ‫محورهای اصلی توسعه پایدار می باشند‪:‬‬ ‫توســعه یادگیری اجتماعی و اعتماد ســازی و‬ ‫سیاستگذاری متناسب با یادگیری اجتماعی‬ ‫اصالح نظام اموزشــی برای هرچــه کاربردی‬ ‫شدن و متناسب با اقتصاد دیجیتال‬ ‫استفاده از فرصتهای سرمایه گذاری حوزه های‬ ‫دیجیتال‬ ‫اصالح سیاســتهای مالی و پولی متناســب با‬ ‫اقتصاد دیجیتال‬ ‫توسعه نواوری‪ ،‬تحقیق وتوسعه‬ ‫پرهیــز از سیاســتگذاری بــا جــذب منافع‬ ‫کوتاه مدت بدون توجه به اثرات بلندمدت انها‬ ‫سیاســتگذاری یکپارچه و پایدار در حوزه های‬ ‫مالی وپولی‪ ،‬بازارسرمایه و توسعه کسب وکار‬ ‫اســتفاده از توان و ظرفیت هــای اجتماعی‬ ‫و بخــش خصوصــی و مشــارکت موثر بخش‬ ‫خصوصی در سیاستگذاریها‬ ‫‪15‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫برای ساختاربندی رابطه بین ریسک و بازده برهان می اوریم‬ ‫قاسم محسنی دمنه‬ ‫مدیرعامل شرکت رتبه بندی اعتباری برهان‬ ‫هم راســتا با ظهور و توســعه بازارهای پولی و مالی‪ ،‬نیاز به موسسات‬ ‫رتبه بندیهموارهیکضرورتبودهاستچراکهبنگاه هایاقتصادیهمواره‬ ‫تمایل دارند اعتبار اوراق خود را بیش از انچه هســت نشــان داده و بدین‬ ‫ترتیب با هزینه کمتری تامین مالی کنند و از طرف دیگر ســرمایه گذاران‬ ‫و اعتبار دهندگان‪ ،‬تمایل به کم براوردی اعتبار و در نتیجه افزایش هزینه‬ ‫تامین مالی و سود خود هستند‪ .‬به همین سبب حضور یک واسط بی طرف‬ ‫در تشــخیص رتبه اعتباری در بازارهای مالی همــواره یک ضرورت بوده‬ ‫است‪ .‬موسسات رتبه بندی اعتباری‪ ،‬موسســات مستقلی هستند که در‬ ‫خصوص اعتبار کشورها‪ ،‬نهادهای مالی‪ ،‬ابزارهای مالی و انواع اوراق بدهی‬ ‫اعالم نظر می کنند‪ .‬این موسســات نقش بســیار مهمی در بازارهای مالی‬ ‫دارند و نتایج حاصل از فعالیت انها از ســوی طیف گسترده ای از نهادها و‬ ‫افراد از جمله سرمایه گذاران‪ ،‬وام گیرندگان‪ ،‬اعتباردهندگان‪ ،‬ناشران اوراق‬ ‫بهادار‪ ،‬دولت ها و نهادهای قانونی و نظارتی مورد اســتفاده قرار می گیرد‪.‬‬ ‫کاربرد رتبه های اعتباری برای هر کدام از استفاده کنندگان متفاوت است‪،‬‬ ‫درحالی که رتبه های اعتباری برای سرمایه گذاران در تعیین میزان ریسک‬ ‫قابل قبــول انان نقش دارد‪ ،‬نهادهای قانونی و نظارتی از رتبه های اعتباری‬ ‫برای اعمال الزامات و ضوابط اســتفاده می کنند‪ .‬برای مثال در بسیاری از‬ ‫کشورها‪ ،‬محدودیت هایی برای بانک ها در خرید و نگهداری اوراق بهادار با‬ ‫ریسک اعتباری باال وجود دارد‪.‬‬ ‫رتبه اعتباری نشــانگر یک ارزیابی چند وجهی ریسک اعتباری توسط‬ ‫موسســه رتبه بندی از اطالعات کمی و کیفی ناشر بمنظور تخمین توان‬ ‫ناشــر در بازپرداخت بدهی ها و تعهدات مالی وی اســت‪ .‬به عبارت دیگر‬ ‫رتبه اعتباری یــک پیش بینی ضمنی از احتمال نکول متعهد اســت که‬ ‫موسســه رتبه بندی با اســتفاده از مدلهای اماری و بررسی کارشناسی به‬ ‫تجزیه و تحلیل کمی و کیفی معیارهای مالی و غیر مالی متشکل از محیط‬ ‫کسب وکار‪ ،‬محیط عملیاتی‪ ،‬وضعیت رقابتی‪ ،‬کیفیت مدیریت و راهبری‬ ‫شرکت‪ ،‬وضعیت مالی شــرکت و سایر اطالعات بدست امده در مورد ناشر‬ ‫پرداخته و ان را تعیین و اعالم می نماید‪ .‬رتبه بندی اعتباری در بازار اوراق‬ ‫بهادار نقش اساســی ایفا می کند و به کاهش عــدم تقارن اطالعاتی میان‬ ‫سرمایه گذاران و ناشران منجر می شــود‪ .‬رتبه بندی اعتباری کارایی بازار‪،‬‬ ‫اعم از کارایی اطالعاتی و تخصیصی را افزایش می دهد؛ زیرا برای ناشران این‬ ‫امکان را فراهم می اورد تا صالحیت اعتباری خود را به سرمایه گذاران اعالم‬ ‫کنند و به این ترتیب‪ ،‬به تخصیص سرمایه به صورت بهینه کمک می کند‪.‬‬ ‫نقش و کارکردهای موسسات رتبه بندی‪:‬‬ ‫یک موسسه رتبه بندی نقش های ذیل را در اقتصاد و بازارهای‬ ‫مالیایفامی کند‪:‬‬ ‫ایجاد اظهارنظر بدون تعصب و بی طرفانه‪ :‬موسسه رتبه بندی به عنوان‬ ‫یک نهاد مستقل اظهارنظر بی طرفانه و منصفانه نسبت به توانمندی ناشر در‬ ‫پاسخگویی به تعهداتش ارائه می نماید‪.‬‬ ‫ایجــاد اطالعات با کیفیت و قابل اتکا‪ :‬موسســه رتبه بندی به دلیل‬ ‫داشــتن نیروی متخصص و اموزش دیــده در زمینه ارزیابی ریســک و‬ ‫دسترسی به اطالعات و تحلیلهای افشا نشــده‪ ،‬در جایگاه ارائه اطالعات و‬ ‫گزارشهای قابل اتکا و با صحت باال قرار می گیرد‪.‬‬ ‫ارائه اطالعات با هزینه بســیار پایین‪ :‬در بازارهای پیشــرفته بیشتر‬ ‫ســرمایه گذاران با در نظر گرفتن و بررسی رتبه های اعطایی به یک اوراق‪،‬‬ ‫نســبت به ســرمایه گذاری در ان تصمیم گیری می نماینــد‪ .‬رتبه های‬ ‫اعطایی در غالب گزارشهای مختلف انتشار یافته و با هزینه بسیار ناچیزی‬ ‫در دسترس قرار می گیرند‪ .‬بدیهی اســت که اعتبار سنجی شرکتها برای‬ ‫سرمایه گذاران یا عملی نبوده و یا بسیار گران خواهد بود‪.‬‬ ‫ارائه اطالعات بسیار ســاده و قابل فهم‪ :‬موسسات‬ ‫رتبه بندی در ابتدا داده ها و اطالعات را گرداوری‬ ‫کرده سپس تجزیه و تحلیل می نماید‪ .‬در‬ ‫انتها اطالعات پیچیده را تفسیر و در یک‬ ‫چارچوب ســاده و از پیش تعیین شده‬ ‫خالصهمی نماید‪.‬‬ ‫تنظیم ریسک و بازده‪:‬‬ ‫رتبه بنــدی اعتباری‬ ‫رابطه بین‬ ‫اعطای تســهیالت به شرکتها و در نهایت راهنمایی سرمایه گذاران برای‬ ‫حصــول اطمینان از وضعیت اعتباری اوراق بهــادار از اهداف اصلی این‬ ‫نهاد مالی اســت‪ .‬برای دستیابی به این اهداف دانش فنی حاوی کیفیت‬ ‫و یکپارچگی فرایند رتبه بندی‪ ،‬شــفافیت و افشــای بــه موقع رتبه ها‪،‬‬ ‫اســتقالل و رعایت تضاد منافــع‪ ،‬و رازداری و امانــت داری از اطالعات‬ ‫مشتریان حائز اهمیت بسیار باالســت‪ .‬در این راستا شرکت رتبه بندی‬ ‫برهان با اســتخدام نیروهای نخبــه و متخصص‪ ،‬دانش فنی شــریک‬ ‫خارجی خود موسسه ‪ ،JCR-VIS‬را بومی ســازی نموده و امادگی ارائه‬ ‫خدمات رتبه بندی اعتباری و مدیریت ریســک به شــرکتها و نهادهای‬ ‫ایرانی را برای اولین بار دارد‪.‬‬ ‫ارائه خدمات توسط برهان به سه شکل زیر قابل انجام است‪:‬‬ ‫ریسک و بازده مورد انتظار را متناسب و ساختار بندی می نماید‪.‬‬ ‫ایجاد ســامت ســازمانی برای اســتقراض بنگاه های اقتصادی‪:‬‬ ‫اختصاص رتبه باالتر به موضوعات سرمایه گذاری‪ ،‬سرقفلی و تصویر شرکت‬ ‫را ارتقاء می دهد‪ .‬بنابراین شرکتها را به سمت رقابت در بهبود ساختار مالی‬ ‫سالم سوق می دهد‪.‬‬ ‫برخی از مزایای رتبه بندی اعتباری‬ ‫از نگاه شرکت ها و ناشرین‪:‬‬ ‫نــرخ تامین مالی پایین تر‪ :‬اصوال شــرکتها با رتبــه اعتباری باالتر‬ ‫فرصت تامین مالی و اســتقراض با نرخهای کمتری را داشــته و از زاویه‬ ‫دیگر سرمایه گذاران نیز به دلیل ریسک کمتر ناشر نرخ بازده مورد انتظار‬ ‫پایین تری را برای سرمایه گذاری مطالبه خواهند نمود‪.‬‬ ‫امکان جــذب مخاطبین گســترده تر در مباحــث تامین مالی‪:‬‬ ‫ابزارهای دارای رتبه اعتباری بدلیل شفاف ســازی در خصوص احتمال‬ ‫نکول و یا زمانهای پرداخت اصل و فرع ســرمایه گذاری توسط یک نهاد‬ ‫مســتقل و متخصص امکان برقراری ارتباط با مخاطبین بیشــتری را‬ ‫می یابد‪.‬‬ ‫یک ابزار پر قدرت بازاریابی‪ :‬شرکتهای دارای رتبه بندی اعتباری‬ ‫تصویر خود را در ذهن مشــتریان و ذینفعان بهبود می دهند‪ .‬این گونه‬ ‫شرکتها احساس اعتماد نسبت به محصول نهایی خود را برای مشتریان‬ ‫ایجاد نموده و با ورود به فرایند اطمینان ســازی جایگاه خود را در ذهن‬ ‫مخاطبین تثبیت می نمایند‪.‬‬ ‫کاهش هزینه های عرضه و انتشــار عمومی‪ :‬امکان جذب سرمایه از‬ ‫عموم برای شرکتها و بنگاه های دارای رتبه اعتباری دوچندان شده و برای‬ ‫تامین مالی نیازمند تالش کمتری خواهند بود‪ .‬اصوال اینگونه بنگاهی‬ ‫هزینه کمتری برای انتشار عمومی اوراق‬ ‫خود متحمل شده و به عبارت دیگر رتبه بندی‪ ،‬قیمت گذاری بهتر اوراق ان‬ ‫ناشر را تسهیل می نماید‪.‬‬ ‫انگیزه برای رشــد‪ :‬کارکرد تخصیص بهینه منابع رویکرد رو به رشد‬ ‫شرکتها را افزایش می دهد‪.‬‬ ‫ناشران ناشناس‪ :‬رتبه بندی برای ناشرین کمتر شناخته شده اعتبار‬ ‫ایجاد کرده و امکان دسترسی انها به سرمایه گذاران را میسر می نمایند‪.‬‬ ‫مزایا برای کارگزاران و واسطه های مالی‪ :‬کارگزاران با تالش کمتری‬ ‫برای بررسی وضعیت ریسک شرکت قانع خواهند شد‪.‬‬ ‫از نگاه نهادهای نظارتی و قانون گذاری‪:‬‬ ‫امکان بررسی و مطالعه حاکمیت شرکتی‪ ،‬تطبیق پذیری شرکتها با‬ ‫وضعیت ارائه شده‬ ‫ارزیابی مستقل پروژه های تامین مالی شده‬ ‫تسهیل نظارت و کنترل شرکتها و نهادهای اقتصادی‬ ‫تجزیه و تحلیل روندهای اقتصادی‬ ‫ارتقا شفافیت و کارایی بازار سرمایه‬ ‫ارتقا فضای کسب وکار با بهبود و کارا شدن فرایند تخصیص منابع‬ ‫از نگاه نهادهای مالی و سرمایه گذاران‪:‬‬ ‫مطالعه مستقل پروژه های در جستجوی منابع‬ ‫جلوگیری از تامین مالی های سیاسی و تحت فشارهای غیرضروری با‬ ‫ایجاد وسیله سنجش و محک‬ ‫شناسایی نقاط ضعف و قوت پروژه ها‬ ‫بررسی و مطالعه کفایت ســرمایه‪ ،‬نقد شوندگی‪ ،‬کیفیت دارایی ها‪،‬‬ ‫سود اوری‪ ،‬مقایسه رقبا و اثر بخشی مدیریت‬ ‫شــرکت رتبه بندی برهان به عنوان اولین نهاد مســتقل‪ ،‬خصوصی‬ ‫و دانــش محــور درایران با تجمیع تخصص‪ ،‬تجربه و حســن شــهرت‬ ‫بنیانگــذاران خود به منظور توســعه و راه اندازی خدمــات رتبه بندی‬ ‫اعتباری به عنوان حلقه مفقوده تامین مالی و مدیریت ریســک در بازار‬ ‫ســرمایه کشــور با مجوز ســازمان بورس و اوراق بهادار در سال ‪1396‬‬ ‫تاســیس گردید‪ .‬تمیز بنگاه هــای اقتصادی از لحــاظ توانمندی در‬ ‫پاســخگویی به تعهدات مالی خود‪ ،‬افزایش شفافیت شرکتها و اوراق‬ ‫قابل معامله توسط عموم‪ ،‬کمک به بانکها‬ ‫و موسســات مالــی برای‬ ‫رتبه بندی اعتباری اوراق بهادار شرکتی و دولتی‪.‬‬ ‫رتبه بندی اعتباری نهادهای مالی از جمله بانک ها‪ ،‬شرکت های بیمه‪،‬‬ ‫شرکت های واسپاری‪ ،‬شرکت های کارگزاری بورس و غیره‪.‬‬ ‫رتبه بندی اعتباری مشتریان بانک ها و موسسات مالی و اعتباری که‬ ‫تقاضای تسهیالت مالی نموده اند‪.‬‬ ‫رتبه بندی اعتباری شرکت های پذیرفته شده در بورس و فرابورس‪.‬‬ ‫رتبه بندی عملکردی صندوق های ســرمایه گذاری‪ ،‬شــرکت های‬ ‫سرمایه گذاری و سبدگردان ها‪،‬‬ ‫رتبه بندی از نظر میزان رعایت حاکمیت شرکتی‪،‬‬ ‫ارائۀ گزارش های رتبه بندی به عالقه مندان‪.‬‬ ‫ارائۀ گزارش های تحلیلی ازاد‬ ‫فرایند ارائه خدمــات رتبه بندی در برهان‪ ،‬به شــکل زیر‬ ‫تعریف شده است‪:‬‬ ‫شــرکت ‪ JCR-VIS‬به عنوان یکی از موسســین کانون موسســات‬ ‫رتبه بندی اســیایی با سابقه بیســت ســاله در این حوزه در کشورهای‬ ‫پاکستان‪ ،‬بحرین‪ ،‬ترکیه‪ ،‬بنگالدش‪ ،‬عربستان و چین فعالیت دارد‪ .‬دانش‬ ‫فنی و متدولوژی های این موسســه در ابتدا توســط شرکت رتبه بندی‬ ‫‪ DCR‬امریکا شــکل گرفته و در ادامه بخاطر مشارکتها و تفاهم نامه های‬ ‫منعقده با موسسات دیگر نظیر ‪ JCR‬ژاپن و ‪ RAM‬از مالزی و تکامل یافته‬ ‫و بروز رســانی گردیده اســت‪ .‬به عالوه‪ JCR-VIS‬دانش فنی خود را به‬ ‫موسســه ‪ IIRA‬در بحرین نیز انتقال داده و در حال راه اندازی و تاسیس‬ ‫شرکتهای رتبه بندی در عربســتان و ترکیه هم زمان با ایران می باشند‪.‬‬ ‫تخصص‪ ،‬تجربه‪ ،‬حســن شــهرت به همراه توانایی این شرکت در حوزه‬ ‫نرم افزار این موسســه را به یک شریک مناســب برای شرکت رتبه بندی‬ ‫برهان تبدیل نموده است‪ .‬به عالوه این موسسه سابقه رتبه بندی ابزارهای‬ ‫اسالمی را داشــته که مزیت زیادی برای بازار ســرمایه کشور محسوب‬ ‫می گردد‪ .‬از سوی دیگر شرکت مشاوره رتبه بندی اعتباری ایران با سابقه‬ ‫‪ 10‬ساله در رتبه سنجی اعتباری اشــخاص حقیقی و حقوقی (‪Credit‬‬ ‫‪ )Scoring‬در ایران به عنوان یکی از سهامداران رتبه بندی برهان نقش‬ ‫سازنده ای در انتقال تجربه و تکمیل کننده خدمات قابل ارایه از سوی این‬ ‫شرکت خواهد داشت‪ .‬ساختار حاکمیتی شرکت متضمن حفظ و رعایت‬ ‫اهداف شرکت از جمله استقالل‪ ،‬درســتی و کیفیت رتبه ها‪ ،‬شفافیت و‬ ‫محرمانگی می باشــد که مرکب از دو کمیته مستقل تحت عنوان کمیته‬ ‫تدوین ضوابط و کمیته رتبه بندی است‪ .‬کمیته رتبه بندی به عنوان تنها‬ ‫مرجع تصمیم گیر در رابطه با تعیین و بازنگری رتبه ها متشــکل از افراد‬ ‫صاحب صالحیت بوده که درستی و کیفیت رتبه های اعطایی را برعهده‬ ‫می گیرند‪ .‬الزم ب ه ذکر است مدیرعامل و اعضا هیئت مدیره شرکت امکان‬ ‫عضویت در کمیته رتبه بندی را نداشته و بدین ترتیب استقالل رای افراد‬ ‫و رتبه های اعالمی به عنــوان یکی دیگر از اصول و ارزش های شــرکت‬ ‫براورده می گردد‪ .‬کمیته تدوین ضوابط نیــز تدوین یا بازنگری واژه نامه‬ ‫تعاریف‪ ،‬شیوه نامه و فرایند رتبه بندی را برعهده داشته و از طریق بررسی‬ ‫گزارش هــای دوره ای واحد تطبیق امکان اظهارنظر و بررســی کارایی و‬ ‫اثربخشــی ضوابط و رویه های موثر در اجرا و کیفیت خدمات رتبه بندی‬ ‫را می یابــد‪ .‬در واقع این کمیته به همراه واحد تطبیق ســاختار و فرایند‬ ‫کنترل و بهبود مســتمر رویه ها و فرایندها را در شرکت عملیاتی نموده و‬ ‫به عنوان بال نظارتی خدمات‪ ،‬گزارش ها و اظهارنظر موسسه را قابل اتکا و‬ ‫اعتمادپذیر می نماید‪ .‬امید است که با استعانت از پروردگار‪ ،‬دستاوردهای‬ ‫این راه دشــوار منجر به بهبود فضای کســب وکار‪ ،‬تسهیل فرایند تامین‬ ‫مالی برای بنگاه ها‪ ،‬گسترش فضای اعتماد پولی کشور‪ ،‬ارزیابی ریسکهای‬ ‫ســرمایه گذاری‪ ،‬کمک به جذب ســرمایه خارجــی و در نهایت افزایش‬ ‫اطمینان در بازار سرمایه کشور گردد‪.‬‬ ‫گفتمان‬ ‫صنعت بیمه به عنوان یکی از ارکان توســعه اقتصادی کشورها و بخشی از اقتصاد کشور‪ ،‬الجرم متاثر از سیاست ها و راهبردهای کالن اقتصادی کشور اســت‪ .‬توسعه و گسترش بیمه می تواند در تامین سالمت افراد جامعه و افزایش پس‬ ‫اندازها و در نتیجه رشد بازار سرمایه و به کارگیری سرمایه توسط سرمایه گذاران به عنوان یک عامل بی بدیل ایفای نقش نماید‪ .‬در این میان ساختار بازار پولی و مالی کشور و محدودیت های سرمایه گذاری موجود‪ ،‬فضای رشد صنعت بیمه را‬ ‫تحت تاثیر قرار داده است؛ صنعت بیمه برای رشد و تعالی خود تنها نمی تواند با دریافت حق بیمه‪ ،‬بقایش را تضمین کند‪ .‬در حقیقت حق بیمه های دریافتی توسط این صنعت‪ ،‬خوراک مالی برای سرمایه گذاری و ایجاد درامد در بازارهای مالی‬ ‫اعم از بازار سرمایه محسوب می شــود‪ ،‬اما هنوز سرمایه های موجود در این صنعت در فضای مناسب خود به کار گرفته نشده است‪ .‬این درحالیست که در اغلب کشورها صنعت بیمه درامدهای اندکی از محل عملیات بیمه گری خود به دست‬ ‫می اورد و تنها با ســرمایه گذاری مبالغ حاصل از عملیات بیمه گری خود می تواند درامد موثری ایجاد نماید‪ .‬بر این اساس طی گفت وگویی با اکبر افتخاری عضو هیئت مدیره بیمه ایران به بررسی چرایی عدم رشد سرمایه گذاری های صنعت‬ ‫بیمه در بازارهای پول و سرمایه پرداخته شده است که مشروح ان در ذیل امده است‪:‬‬ ‫مهمتریــن دغدغه شــرکت های بیمه مربوط‬ ‫به زیر ســاخت های فناوری اطالعات اســت‪ .‬به نظر‬ ‫جنابعالی چرا شــرکت های حاضــر در این صنعت‬ ‫نتوانسته اند همانند بانک ها از سیستم های یکپارچه‬ ‫اطالعاتی (‪ )Core Insurance‬برخوردار باشند؟‬ ‫در خصــوص این موضــوع بهتر اســت توجه شــما را به این‬ ‫موضوع جلب کنم که نظام بانکی از ســال ‪ 1374‬یک تحول را در‬ ‫حوزه فناوری اطالعات کشــور به وجود اورد‪ .‬ورود سیستم های‬ ‫بین المللی بانکی و همچنین اســتفاده از تجربه هایی که در حوزه‬ ‫فناوری اطالعات وجود داشــت‪ ،‬باعث شــد که سیستم بانکی به‬ ‫تدریج به سمت و سوی یکپارچگی ســوق داده شود و فعالیتهای‬ ‫بانکداری توســعه یابد‪ .‬خیلی از دســتاوردهای مهم بانکی از ان‬ ‫زمــان تاکنون مدیــون پیشــرفت در حوزه فنــاوری و مدیریت‬ ‫اطالعات است‪ .‬به عبارت بهتر حوزه فناوری اطالعات کمک کرده‬ ‫تا نظام و نهادهای مالی که با حجم وســیع داده مواجه هســتند‪،‬‬ ‫داده های خود را به صورت بهینه مدیریت کرده‪ ،‬انعطاف بیشتری‬ ‫در طراحی و ارائه محصوالت جدید خود داشــته باشند‪ ،‬در زمان‬ ‫اندکی به نیازهای مشــتریان خود پاســخ دهند و رضایت انها را‬ ‫جلب کنند‪ .‬همانطور که مشــاهده می کنیــد در نظام بانکی هر‬ ‫روز شاهد پیشــرفت در حوزه فناوری اطالعات هستیم و بانک ها‬ ‫در رقابــت باهم و با توجه بــه نیاز نهایی مشــتریان خود اقدام به‬ ‫طراحی و تولید خدمات متنوعی و بر بســتر راهکارهای امروزی‬ ‫(اینترنت‪ ،‬موبایل و‪ )...‬می نمایند که این امر باعث رضایت بیشــتر‬ ‫مشتریان خواهد شــد‪ .‬اما تحولی که در بانک ها ظهور کرد‪ ،‬خیلی‬ ‫دیرتر به سراغ بورس امد و در بیمه وارد شد‪ .‬البته بورس توانست‬ ‫زودتر در این عرصه ورود یابد بطوری که سیســتم های یکپارچه‬ ‫توانستد ذینفعان خود را از این جریان زودتر راضی کنند‪ .‬در واقع‬ ‫منظور انست که پایه تمام نهاد های مالی داشتن اطالعات‪ ،‬گردش‬ ‫و تحلیل اطالعات اســت‪ .‬و اما اگر بخواهم مشــخصا در خصوص‬ ‫صنعت بیمه عرض کنم‪ ،‬این صنعت مســیر استقرار سیستم های‬ ‫یکپارچه را دیرتــر از بانک و بورس اغاز کــرد‪ .‬البته صنعت بیمه‬ ‫از ســال ‪ 1387‬به سمت توسعه سیســتم های بیمه گری گرایش‬ ‫مطلوبی یافته است؛ اما سرعت استقرار این سیستم ها با تاخیر قابل‬ ‫توجهی مواجه شده است‪ .‬متاســفانه ما هنوز یک سیستم جامع‬ ‫بیمه گری در هیچ کدام از شــرکت های بیمه نداریم‪ .‬عمال تمامی‬ ‫شرکت های بیمه از ســامانه های مختلف نرم افزاری در رشته های‬ ‫بیمه ای استفاده می کنند که در اصل این سامانه ها از یکدیگر جدا‬ ‫هستند و معماری های یکســانی ندارند‪ .‬به همین دلیل است که‬ ‫عرض میکنم تا به امروز ما از در اختیار داشتن یک سامانه یکپارچه‬ ‫بیمه گری که تمــام عملیات بیمه گری از طراحــی و تولید بیمه‬ ‫نامه‪ ،‬عملیــات مالی‪ ،‬اکچوئری‪ ،‬مالی‪ ،‬پرداخت خســارت و دیگر‬ ‫فرایندهای زنجیره ارزش بیمه گــری را یکپارچه مدیریت نماید‬ ‫محروم هستیم‪.‬‬ ‫بـرخـوردغیـرحـرفـه ای بیمـه بـا بـورس؛‬ ‫ریـسکدربیمـه‬ ‫حبسشدهاست‬ ‫اقای افتخــاری ایا می توان ایــن تاخیر را به‬ ‫ســنتّی بودن طرز تفکر مدیران صنعت بیمه نسبت‬ ‫داد؟‬ ‫بله‪ .‬یکی از دالیل ایــن تاخیر نگاه ســنتّی در میان مدیران‬ ‫ایــن صنعت بوده که باعث شــده اســت خیلی دیرتــر از دیگر‬ ‫نهادهای مــوازی همچون بانک و بورس نیاز بــه فناوری در این‬ ‫عرصه احساس شــود‪ .‬البته با ورود مدیران جوان‪ ،‬تحصیلکرده و‬ ‫عالقه مند به توســعه روزامد و البته رشد چشمگیر صنعت بیمه‪،‬‬ ‫(همانطور که می دانید این صنعت رشــد بســیار قابل توجهی را‬ ‫در چند ســال گذشــته در تولید حق بیمه و ضریــب نفوذ بیمه‬ ‫داشــته) به نظر می رسد فضا بسیار نسبت به گذشته تغییر کرده‬ ‫است‪ .‬از ســوی دیگر در گذشته ‪ 4‬شرکت بیمه ای بیشتر فعالیت‬ ‫نداشــته اند اما ظهور شرکت های بیمه ای خصوصی و رقابت های‬ ‫درونی انها باعث شــد تا نیاز به فناوری در انها احســاس شود‪.‬‬ ‫صنعــت بیمه با مشــتریانی مواجه بود که با ادبیــات و نیازهای‬ ‫جدید در بازار مواجه بودند‪ .‬مشــتریان خدماتــی را در بانک ها‪،‬‬ ‫بورس ها و صنایع دیگر مالــی با کمک فناوری اطالعات دریافت‬ ‫می کردند کــه صنعت بیمه در ارائه خدمات مشــابه ان با توجه‬ ‫به کســب وکار خود دستاورد شایان نداشــت‪ .‬و به همین دلیل‬ ‫صنعت بیمه در این حوزه با فشــاری مواجه شد و عقب ماندگی‬ ‫خود را احســاس می نمود‪ .‬به همین خاطر اســت که در ‪ 3‬الی ‪4‬‬ ‫سال گذشــته رخدادهای خوبی در زمینه فناوری اطالعات در‬ ‫صنعت بیمه دیده می شود‪ .‬عالوه بر این معضالت‪ ،‬باید به مبحث‬ ‫انتقال تکنولوژی هم اشاره گردد‪ .‬ممکن است ما در حوزه ای تی‬ ‫پیشــرفت کرده باشــیم‪ ،‬اما باید تکنولوژی حاکم بر ادبیات ان‬ ‫صنعت را هم وارد کنیم‪ .‬تکنولوژی حاکم بر صنعت بیمه در حوزه‬ ‫فناوری اطالعات از کشــور های پیشــرفته وارد عمال وارد کشور‬ ‫نشده است‪ .‬بنابراین می توان این تاخیر در ورود صنعت به عرصه‬ ‫فناوری اطالعات را اول به واســطه نگاه سنتّی که سال ها اجازه‬ ‫ورود فنــاوری اطالعات را به این عرصه نمی داد‪ ،‬دانســت و دوم‬ ‫عدم انتقال تکنولوژی‪ ،‬تحلیل کرد‪.‬‬ ‫باتوجهبهمنابععظیمیکهدرشرکت هایبیمه ایازمحلصدورحقبیمهوجوددارد‪،‬چرادرشرکت هایبیمه ایمانندبانک هاتبادلیازحیثنقدینگیصورتنمی گیردکههمازاینطریقدرامدیبرایخودایجادکنندوهمصنعتپویا تریداشتهباشند؟‬ ‫این کار در صنعت بیمه منتفی است‪ .‬پولی که بین بانک ها مبادله می شود همیشه از نرخ تسهیالت باالتر است‪ .‬اگر نرخ تسهیالت ‪ 18‬درصد باشد‪ ،‬نرخ بین بانکی حتما ‪ 24‬درصد است‪ .‬بنابراین تبادل بین بانک ها با نرخ باالتری از تسهیالت و حتی سپرده ها انجام می شود‪ .‬شرکت های بیمه باید با نرخ باالتری از نرخ بانکی‪ ،‬مبادله‬ ‫پولی داشته باشند‪ .‬ما اگر پول مازاد داشته باشیم چند راه برای سرمایه گذاری ان وجود دارد‪ ،‬سرمایه گذاری در بانک و کسب سود ‪ 15‬درصدی و دیگری قرض دادن به یک شرکت بیمه و کسب ‪ 20‬درصد از ان شرکت مربوطه‪ .‬برای شرکت بیمه ای که به این مبلغ احتیاج داشته باشد از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نخواهد بود که‬ ‫منابع مالی مورد نیاز خود را از یک شرکت بیمه ای دیگر با نرخی باالتر از نرخ بانکی دریافت کند‪ ،‬در واقع برایشان راحت تر خواهد بود که کسری مبلغ خود را از محلی که ارزان تر هست‪ ،‬تامین کند‪ .‬اگر بانک ها از این شیوه استفاده می کنند‪ ،‬چون راه حل دیگری ندارند‪ .‬این مبادله باید از طریق بانک مرکزی یا میان سایر بانک ها باشد‪.‬‬ ‫اساساًمبادلهنقدینگیمیانشرکت هایبیمهصرفهاقتصادینخواهدداشت‪.‬‬ ‫د‬ ‫س‬ ‫ج‬ ‫‪16-17‬‬ ‫اسفند‪ 1396‬شماره‪21‬‬ ‫با توجــه بــه ســرمایه های موجــود در شــرکت های بیمــه ای‪ ،‬به طــور جدی‬ ‫ســرمایه گذاری های انهــا نماد بیرونی نداشــته اســت و فقط در درون خــود اقدام به‬ ‫سرمایه گذاری می کنند؟‬ ‫ایا ایــن صنــدوق می توانــد در قالب‬ ‫صندوق عمر باشد که ســازمان بورس‬ ‫به تازگی به یکی از شــرکت های بیمه ای‬ ‫مجوزتاسیس ان را صادر کرده است؟‬ ‫در حال حاضر شــرکت های بیمه عمدتا در چند حوزه سرمایه گذاری می کنند‪ .‬در بیمه ایران پورتفوی ما در‬ ‫بازار ســرمایه بزرگ است‪ ،‬به طوری که نزدیک به ‪ 1000‬میلیارد تومان پورتفوی بورسی داریم‪ .‬شرکت های تابع‬ ‫ما هم در بورس فعال هستند؛ از سوی دیگر ایین نامه ‪ 60‬به درستی میزان سرمایه گذاری شرکت های بیمه را به‬ ‫خاطر اینکه در ســرمایه گذاری به یک سمت و سوی خاصی هدایت نشوند‪ ،‬مشخص کرده است؛ به عنوان مثال‬ ‫یک شــرکت بیمه ممکن است تمام سرمایه های خود را به بازار ملک و ساختمان انتقال دهد‪ .‬مهم ترین نکته در‬ ‫بازار ساختمان‪ ،‬پایین بودن سرعت تبدیل به نقد شــدن دارایی های انست‪ .‬حاال پولی که در یک شرکت جمع‬ ‫شده است پول بیمه گذار ها بوده تا بتوانیم در زمان مقتضی به انها خسارت پرداخت کنیم‪ .‬در واقع شما پولتان را‬ ‫در بخشی سرمایه گذاری کرده اید که سرعت نقد شوندگی ان پایین است‪.‬‬ ‫مــن اطالعی نــدارم‪ ،‬ولی مثــل همین‬ ‫مدلی اســت که عرض کردم‪ .‬ببینید اوراق‬ ‫بهادار سازی بر دارائی صورت می گیرد‪ .‬یعنی‬ ‫ما دارائی را تبدیــل به اوراق بهادار می کنیم‪،‬‬ ‫اینجا دارائی همان ســمت راست ترازنامه ی‬ ‫شرکت های بیمه است که شامل دارائی های‬ ‫مختلفی هم می شود‪ ،‬از جمله ی این دارائی‬ ‫ها‪ ،‬دارایی هایی است که توسط شرکت های‬ ‫بیمه‪ ،‬از محل منابع بیمه ی عمر تهیه شــده‬ ‫اســت‪ .‬یعنی شــما پولی را به شرکت بیمه‬ ‫داده اید و ان پول با ســرمایه گذاری در ملک‬ ‫یا بانک تبدیل به یک دارایی شده است‪ .‬حال‬ ‫ان دارائی را ما دوباره اوراق بهادار ســازی‬ ‫می کنیم‪ .‬پس به پشــتوانه ی حق بیمه های‬ ‫عمر و سرمایه گذاری‪ ،‬شما اوراق بهادار ایجاد‬ ‫کرده اید‪.‬‬ ‫حاال بهترین حالت ایــن اوراق بهادار این‬ ‫اســت که در یک صندوق ذخیره شود‪ ،‬یعنی‬ ‫شــما یونیت های یک صندوقی را می خرید‬ ‫که پشــتوانه ان صندوق‪ ،‬حــق بیمه های‬ ‫عمر اســت و خریداران در سود ان شریک‬ ‫می شوند‪ .‬چرا شرکت های بیمه ای‪ ،‬شرکتی‬ ‫را از صفر تا صددرصد به عنوان شرکت تابعه‬ ‫خود تاســیس نکرده اند که بخواهند ان را به‬ ‫بازار ســرمایه عرضه کنند؟ این مسئله را در‬ ‫میان شــرکت های صنایع دیگــر می بینیم‬ ‫که شــرکت های ‪ 100‬درصدی خود را پس از‬ ‫رسیدن به سوددهی مناسب در بازار سرمایه‬ ‫عرضه می کنند‪ .‬در حال حاضر شــرکت های‬ ‫بیمه در بازار ســرمایه حضور دارند‪ ،‬اما این‬ ‫تالقی بین شرکت های بیمه ای و بورس کمتر‬ ‫اتفاق می افتد‪ ،‬شاید ریسک گریزی مدیران‬ ‫در صنعت بیمه باعث شده که کمتر به سراغ‬ ‫بــورس بروند به همین دلیــل این صنعت از‬ ‫مزایــای بازدهی های موجــود در این بازار‬ ‫کمتر استفاده کرده اســت‪ .‬یکی از راه های‬ ‫ســرمایه گذاری که به نظر من می تواند برای‬ ‫شــرکت های بیمه موثر باشد همین تاسیس‬ ‫استارت اپ ها و رشد و عرضه شان در بورس‬ ‫است‪.‬‬ ‫در حــال حاضر خیلی از فعاالن صنعــت بیمه به همین ایین نامــه ‪ 60‬انتقاد دارند و‬ ‫خواستار اصالح ان هســتند‪ .‬حتی با وجود انکه این اصالح در بیمه مرکزی در حال انجام‬ ‫است‪ ،‬اما هنوز نتوانسته نظر مساعد شرکت های بیمه ای را تامین کند‪ .‬علت این موضوع‬ ‫را در چه می دانید؟‬ ‫به نظر من انتقادات بیشــتر به درصدها است‪ ،‬شرکت های بیمه بیشــتر به خاطر اینکه بتوانند در حوزه های‬ ‫مختلف سرمایه گذاری راحت تر حرکت کنند و درصد بیشــتری را برای سرمایه گذاری به انها اختصاص دهند‪،‬‬ ‫این انتقاد را می کنند‪ .‬این ایین نامه نظارتی اســت طبیعتا شرکت های بیمه از منظر اجرا همیشه دوست دارند‬ ‫دستشان بازتر باشد‪ ،‬مثال یک شرکت بیمه ای ممکن است دوست داشته باشد همه ی پولش را در بانک سپرده‬ ‫کند‪ .‬حال این ســوال پیش می اید که ایا این سپرده و سرمایه گذاری بدون ریسک جواب گوی سود دهی الزم از‬ ‫ان مقدار سرمایه هست؟ ‪ ،‬فرض کنید در بیمه نامه ی عمر حول و حوش ‪ 18‬تا ‪ 20‬درصد ما بازدهی داریم‪،‬‬ ‫بعد از پایان دوره ی بیمه نامه‪ ،‬بیش از ‪ 20‬درصد باید به بیمه گذار پول پرداخت کنیم‪ ،‬حاال شــما‬ ‫پولتان را در یک حســاب کوتاه مدت بانکی یا یک حســاب بلندمدت بانکی با نرخ ‪ 15‬درصد‬ ‫ببرید و پول بیمه گذار را نگاه دارید‪ ،‬شما باید پول بیشتری به ان پرداخت کنید در صورتی‬ ‫که ســود اوری کمتری داشته اید‪ .‬از سوی دیگر ناظر می گوید که من باید اعمال نظارت‬ ‫کال فعالیت های بورسی‬ ‫کنم و اجازه ندهم که شــرکت بیمه ای به نقطه ای برسد که در اینده نتواند پاسخگوی‬ ‫در شرکت های بیمه در حوزه ی‬ ‫تعهدات خود به بیمه گذار نباشــد‪ .‬به نظر می رسد که ایین نامه ی ‪ 60‬از این منظر که‬ ‫سرمایه گذاری ان قدرت و قوام‬ ‫یک پورتفوی متنوعی از سرمایه گذاری ایجاد می کند‪ ،‬ایین نامه ی خوبی است‪ .‬حال‬ ‫جدی را ندارد‪ ،‬شاید به دلیل این‬ ‫ممکن اســت نکاتی را برای بهبودش در حوزه ی درصد های ســرمایه گذاری بتوان‪،‬‬ ‫ریسک گریزی است که در‬ ‫ایجاد کرد‪.‬‬ ‫مدیران ما وجود دارد‪.‬‬ ‫ســازمان تامین اجتماعی با وجود انتقادهای بسیاری که نسبت‬ ‫به صندوق ها و عملکردش وجود دارد‪ ،‬اما در حوزه ی ســرمایه گذاری ها به‬ ‫خوبی وارد شده اســت و درحال حاضر به عنوان یکی از ســهام داران اصلی در‬ ‫صنعت پتروشیمی محسوب می شود‪ ،‬اما صنعت بیمه به رغم برخورداری از منابع مالی‬ ‫مناسب در حوزه ســرمایه گذاری به صورت جدی وارد نشده است؟ حتی از فرصت های‬ ‫موجود در خصوصی سازی هیچگاه به درستی اســتفاده نکرد‪ ،‬در واقع می توان گفت که‬ ‫انسجامی بین شان نبوده که بخواهند از عرضه های صورت گرفته‪ ،‬بهره برند‪.‬‬ ‫بله‪ ،‬کال فعالیت های بورســی در شرکت های بیمه در حوزه ی سرمایه گذاری ان قدرت و قوام جدی را ندارد‪،‬‬ ‫شاید به دلیل این ریسک گریزی اســت که در مدیران ما وجود دارد‪ .‬ولی من شخصا معتقدم که بورس فرصت‬ ‫بســیار عالی برای شرکت های بیمه در حوزه ی ســرمایه گذاری فراهم می اورد‪ .‬من در ‪ 3‬سال گذشته در بیمه‬ ‫ایران چند موضوع را به شکل فعالیت مشترک با بورس مثال اوراق بهادار سازی و ریسک های بیمه ای را پیگیری‬ ‫کرده ام‪.‬‬ ‫بحث اوراق بهادار ســازی در صنعت بیمه از چندین ســال پیش مطرح بوده است‬ ‫اما هیــچ گاه به مرحله اجرایی نرســید و تنها هر از گاهی ان را از زبــان مدیران بیمه ای‬ ‫می شنویم‪ .‬ایا اقداماتی در راستای ان انجام شده است؟‬ ‫بله درست است‪ .‬از سال ‪ 1392‬که عضو هیئت مدیره ی بیمه ی ایران هستم‪ ،‬از اولین کارهایی که در دستور‬ ‫کارم بود و پیگیری هم کــرده ام موضوعی بود که بتوانیم بحث اوراق بهادار ســازی بیمه را اجرایی کنیم‪ .‬حتی‬ ‫با بخش های مختلف بورس هم نشســت هایی داشــتیم‪ .‬بعدا این موضوع در پژوهشکده ی بیمه ی مرکزی هم‬ ‫پیگیری شد‪ .‬در واقع وجود انفکاک بین این نهادها و کمتر در هم تنیدگی باعث شده که ان دید کافی برای این‬ ‫کار شکل نگیرد‪ .‬در حالی که به نظرم بازار ســرمایه فرصت بسیار خوبی است برای اینکه بیمه ها بتوانند از نتایج‬ ‫سرمایه گذاری بهتری استفاده کنند و هم اینکه بتوانند محصوالت مشترکی را با بورس تعریف کنند‪ .‬این مسئله‬ ‫می تواند کمک کننده باشد‪ ،‬حتی در چندین جلسه در پژوهشکده ی بیمه به طور جدی این مباحث بررسی شد‬ ‫که کدام محصول مشترک را می توان به بازار عرضه کرد‪.‬‬ ‫چه محصولی می تواند بین فعالیت های بازار سرمایه و صنعت بیمه شکل گیرد؟‬ ‫هنوز هیچ محصولی ارائه نشــده و این موضوع در مرحله ی مطالعات بوده که کدام محصول را می شود عرضه‬ ‫کرد‪ .‬چندین محصول مشــترک در دنیا هستند از جمله ریســک های فاجعه امیز که در دنیا روال است و انها را‬ ‫اوراق بهادار ســازی می کنند‪ .‬بر این اساس در پژوهشــکده بیمه موضوع نرخ سود و ارزش گذاری به طور جدی‬ ‫بحث شــد‪ ،‬اما ارزش گذاری این محصوالت در بورس یک مســئله بود که چگونه باید ارزش گذاری شــوند و تا‬ ‫انجایی که مطلع هستم به نتیجه قابل اتکایی نرسیده است‪.‬‬ ‫با توجه به زلزله های اخیر در کشــور‪ ،‬برای شکل گیری این اوراق و انتشار ان در‬ ‫بازار سرمایه چقدر مقاومت وجود دارد؟‬ ‫فکر میکنم که االن موضوع مقاومت داخلی صنعت بیمه ی و بورس نیســت‪ ،‬چون اینها مقداریش حل شــده‬ ‫اســت‪ ،‬ولی بزرگ ترین مسئله این است که شما وقتی یک محصولی را در بورس عرضه می کنید انتظار دارید که از‬ ‫انتشار این اوراق از سوی فعاالن بازار سرمایه استقبال شود‪ .‬کسی که سرمایه گذار است و می خواهد این ریسک ها‬ ‫را بخرد‪ ،‬باید اطمینان حاصل کند که این ریســک ها از بازدهی الزم برخوردار هستند‪ .‬لذا اینجا قیمت گذاری این‬ ‫محصول و برخورداری ان از بازدهی الزم برای ســرمایه گذار دارای ابهام اســت‪ .‬چون به نظر می رسد که بازدهی‬ ‫ریسک های اوراق مخاطره پذیر در مقابل خرید سهام و دیگر ابزارهای موجود در بورس‪ ،‬بازدهی پایین تری را برای‬ ‫سرمایه گذار ایجاد می کند‪ .‬ســرمایه گذاران در بورس ریسک باالتری را نسبت به سایر بازار ها خریداری می کنند‬ ‫و انتظار بازدهی باالتری را نیز دارند‪ .‬این انتظار بازدهی باالتر نســبت به محصوالت مشابه طبیعی است‪ .‬حاال شما‬ ‫یک محصولی را می خواهید وارد بازار کنید که به نظر می رســد از محصوالت موجود در بازار ســرمایه از بازدهی‬ ‫پایین تری برخوردار اســت‪ .‬اولین ابهام از نظر من این است که ایا سرمایه گذار حاضر است محصولی را خریداری‬ ‫کند که بازدهی پایین تر ایجاد می کند‪ .‬به عنوان مثال به یک ســرمایه گذاری بگوییم که شما اوراق بهادار زلزله ی‬ ‫تهران را بخر‪ ،‬اولین چیزی که به ذهنش می اید این اســت که می خواهد یک محصول پرریســک را بخرد و انتظار‬ ‫بازدهی باالتری را دارد‪ ،‬ولی در عمل معلوم نیســت که این اوراق بهادار بتواند بازدهی داشــته باشــد‪ .‬به همین‬ ‫خاطر پیشــنهاد بنده این است که به عنوان اولین محصول مشــترک بین بیمه و بورس‪ ،‬یک محصولی که انتظار‬ ‫سرمایه گذاران را هم پوشش می دهد را تعریف کنیم‪ .‬یک مدلی را ان موقع طراحی کردیم که شبیه صندوق های‬ ‫اتکایی بود؛ به عبارت دیگر شــبیه صندوق های ســرمایه گذاری‪ ،‬اما صندوق ســرمایه گذاری که با نقش اتکایی‬ ‫شــرکت ها بتوانند پروژه محور و ریسک محور باشند‪ .‬در نتیجه ریسکهای خاص را در یک زمان مشخصی مثال در‬ ‫بازه یک یا ‪ 5‬ساله در صندوقی منتقل کنند‪ ،‬سپس سرمایه گذاران بتوانند یونیت های صندوق را خریداری کنند؛‬ ‫چیزی که درحال حاضر ادبیات و فرهنگش در بازار ســرمایه موجود اســت و نیاز به فرهنگ سازی جدید ندارد‪ .‬از‬ ‫ان طرف صنعت بیمه هم در این زمینه اشــتیاق بهتری دارد‪ .‬مهم تر از همه اینکه ریسک توزیع می شود و حبس‬ ‫نمی شود؛ ریسک هایی که پایین تر باشد و هم بازدهی اش معنادارتر باشد برای افرادی که میخواهند این ریسک را‬ ‫خریداری کنند؛ ولی پیچیدگی ان مقداری از محصوالت معمولی که در صنعت بیمه‪ ،‬بانک و بورس بیشــتر است‪.‬‬ ‫این کار به عنوان یک پژوهش در پژوهشکده ی بیمه در حال انجام است‪.‬‬ ‫بورسیکمحمل‬ ‫مناسبیاستکه‬ ‫ازحبسریسک‬ ‫درصنعتبیمه‬ ‫جلوگیریمی کند‪.‬‬ ‫همکاریبورسو‬ ‫بیمهبهدودلیلاتفاق‬ ‫می افتد‪.‬مورداول‬ ‫اینکهصنعتبیمه‬ ‫از حبس ریسک در‬ ‫درونخودجلوگیری‬ ‫کند و مورد دوم‬ ‫اینکهازمزایای‬ ‫سرمایه گذاری‬ ‫استفادهکند‪.‬‬ ‫بنابراینصنعت‬ ‫بیمهنیازداردکه‬ ‫حرفه ای تر با بورس‬ ‫برخوردکند‬ ‫به عنوان عضو هیئت مدیره بیمه ایران برای حضور فعال تر در بازار سرمایه چه برنامه ای دارد؟‬ ‫اســتراتژی ما تقویت پورتفوی خود در بازار ســرمایه است‪،‬‬ ‫تنها شــرکت بیمه ای که کارگزاری‪ ،‬شــرکت ســرمایه گذاری‬ ‫مســتقل و واحد ســرمایه گذاری فعال در بورس دارد‪ ،‬بیمه ی‬ ‫ایران است‪.‬‬ ‫کارگزاری بورس ما جز کارگزاری های خوب است‪ .‬شرکت های‬ ‫تابعی بیمه ای به نــام ایران معین و ابتکار امین داریم که در بورس‬ ‫فعال هســتند‪ .‬بــه نظرم فعالیت هــای بیمه ی ایــران در بورس‬ ‫فعالیت های قابل توجهی است‪.‬‬ ‫در هنگامی که بازار سرمایه دچار افت محسوسی بوده است و نیاز به حمایت های مالی بانک و بیمه داشته‬ ‫است‪ ،‬صنعت بیمه و مشخصا بیمه ایران تا چه میزان در پوشش ریسک های بازار سرمایه نقش داشته اند؟‬ ‫از اول شکل گیری صندوق توسعه بازار سرمایه‪ ،‬به عنوان شرکت‬ ‫بیمه ایران در ان حضور جدی داشــتیم‪ .‬پیش بینی ها در ان زمان‬ ‫بــه این صورت بود که بعضی از فعاالن بــورس با حضورکوتاه مدت‬ ‫و عرضه هــای غیر حرفه ای خود باعث شــدند که شــاخص بورس‬ ‫پایین ایــد و قیمت ها ریزش کند‪ .‬برای جلوگیری از ریزش بیشــتر‬ ‫قیمت ها این صندوق شــکل گرفت تا ســرمایه گذاری ها مقداری‬ ‫حرفه ای تر در بورس انجام شــود‪ .‬ما از ابتدا از این موضوع استقبال‬ ‫کردیم‪ ،‬لذا به نظر می رســید به عنوان یک فعــال جدی در بورس‬ ‫باید کمک کنیم که از یک مســیر حرفه ای به مســیر حرفه ای تر‬ ‫تغییر جهت دهد‪ .‬به هرحال بورس یک نهاد کامال حرفه ای است که‬ ‫می تواند به اقتصــاد خیلی کمک کند‪ .‬ما هم وظیفه داریم به عنوان‬ ‫یک نیروی فعال کمک کنیــم تا این نهاد حرفه ای تر و بهتر هدایت‬ ‫شود‪ .‬بنابراین از ابتدا ارتباط خوبی را برقرار کرده و سعی کردیم که‬ ‫در صندوق حضور جدی داشته باشیم‪.‬‬ ‫در صندوق توسعه چه میزان نقدینگی وارد کرده اید؟‬ ‫عدد دقیقا خاطرم نیســت ولی در ان زمان وزارت اقتصاد بر اساس سهمیه ای که برای هر کدام از سازمان ها مشخص کرده بوده‪ ،‬در حدود‬ ‫‪ 50‬یا ‪ 100‬میلیارد تومان بوده است‪.‬‬ ‫صنعت بیمه چطور می تواند به بازار سرمایه کمک کرده و ریسک های ان را پوشش دهد؟‬ ‫مهم ترین عامل این اســت که بورس یک محمل مناسبی اســت که از حبس ریســک در صنعت بیمه جلوگیری می کند‪ .‬همکاری بورس و بیمه به دو دلیل اتفاق‬ ‫می افتد‪ .‬مورد اول اینکه صنعت بیمه از حبس ریســک در درون خود جلوگیری کند و مورد دوم اینکه از مزایای سرمایه گذاری استفاده کند‪ .‬بنابراین صنعت بیمه نیاز‬ ‫دارد که حرفه ای تر با بورس برخورد کند‪ .‬در بیشتر مواقع که نتوانستیم از مزایای بورس استفاده کنیم به این دلیل است که با بورس به صورت اماتور برخورد کرده ایم‪.‬‬ ‫وقتی بتوانیم از اوراق بهادار اســتفاده کنیم موفق شده ایم که بخشــی از ریســک خود را به بورس انتقال دهیم‪ ،‬افراد جدید خریدار ریسک های که ما قبول کرده ایم‪،‬‬ ‫می شــوند و شرکای جدید در خرید ریسک خواهیم یافت‪ .‬یکی از مشکالت ما این اســت که مدیران ما غالبا منوط به حوزه بیمه بوده اند و متخصصان مالی نیستند که‬ ‫بیمه‪ ،‬بانک و بورس را شناخته و بتواند هر سه مورد را با هم هماهنگ کنند‪.‬‬ ‫در خصوص بانک ها نیز ایا بیمه ابزار مشخصی را برای بانک ها تعریف کرده است؟‬ ‫ما می توانیم ابزار مشــترک بسیاری را با بانک ها تعریف کنیم که متاسفانه بدون نتیجه مانده اند‪ ،‬هنوز رابطه بین بورس و بانک هم ضعیف است‪ .‬ارتباط بیمه و بانک‬ ‫فقط در این نیست که در بانک یک باجه بیمه وجود داشته باشد‪.‬‬ ‫جدی اســت‪ .‬با این حال بیمه عمر و سرمایه گذاری‪ ،‬ابزار مشــترک بین بانک و بیمه است‪ .‬درحال حاضر‬ ‫توســعه ابزار های بین نهادهای مالی امری بســیار ّ‬ ‫تعداد اندکی از بانک ها قدم های اولیه در این خصوص را برداشــته اند‪ .‬در گذشــته ما فقط شــاهد بیمه های عمر بوده ایم‪ ،‬اما با همکاری بیمه و بانک نوع جدید‬ ‫از بیمه نمایان شــد و محصول مشــترکی در ادبیات بانک و بیمه به وجود امد‪ .‬با توجه به این الگو می توانیم مدل هــای مختلف و محصوالت جدیدی بین بیمه و‬ ‫بورس هم طراحی کنیم‪ .‬بورس یکی از پدیده های بســیار عالی ساخته شده دست بشر اســت‪ ،‬لذا به نظر می رسد خیلی از مشکالت اقتصادی را می توان با بهبود‬ ‫فضای بورس حل و فصل کرد‪.‬‬ ‫خاطرتان هست اولین باری که در بورس سرمایه گذاری کرده اید‪ ،‬چه زمانی بود؟‬ ‫اولین ســهم را در ســال ‪ 1380‬که مربوط به کربن ایران بود خریداری کردم‪ ،‬کما بیش به دلیل تدریس مدیریت سرمایه گذاری و مدیریت مالی‪ ،‬در این حوزه فعال‬ ‫هستم‪ ،‬اما از ســال ‪ 92‬تقریبا میزان پورتفوی شخصیام به صفر رسیده است‪ .‬یکی از دالیل عمده این بوده است که وقت کافی برای تحلیل اطالعات سهام نداشته ام‪ .‬به‬ ‫این دلیل که خرید و فروش را کار حرفه ای میدانم باید سهام را تحلیل بنیادی کرده تا بتوان یک سرمایه گذاری مناسبی داشت‪.‬‬ ‫‪18‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫یک برش‬ ‫فرصتهای طالیی سرمایه گذاری درصنعت ریلی‬ ‫نوراله بیرانوند‬ ‫معاون برنامه ریزی واقتصادحمل ونقل شرکت راه اهن ج‪ .‬ا‪ .‬ا‪.‬‬ ‫توسعه زیرساختها بویژه زیرساختهای حمل‬ ‫ونقل به عنوان یکی ازپیش نیازهای اساســی‬ ‫توســعه صنعتی کشــور همواره مورد توجه‬ ‫برنامه ریزان و سیاستمداران کشوربوده است‪.‬‬ ‫در بین زیرســاختهای حمل ونقل اما راه اهن‬ ‫جایگاه ممتازی در ذهــن ایرانیان دارد چراکه‬ ‫یکی از نمادهای مدرنیزه شــدن کشور در قرن‬ ‫بیستم بحساب می اید‪.‬‬ ‫بــا انکه راه اهن امســال نودمین ســال‬ ‫تاسیس خودرا پشت ســرمی گذارد اما این‬ ‫صنعت کلیدی نتوانسته است جایگاه مناسبی‬ ‫را در حمــل ونقــل کاال و حرکــت جمعیتی‬ ‫ایرانیان بدســت اورد‪ .‬امروزه مزایای بیشمار‬ ‫حمل ونقل ریلی نســبت به سایرشقوق حمل‬ ‫ونقل بویژه حمل جاده ای بطور شایســته ای‬ ‫توسط ســازمانهای بین المللی تبیین گردیده‬ ‫است و دربسیاری از کشــورها سازوکارهای‬ ‫حمایــت گســترده ای جهت تامیــن مالی‬ ‫پروژه های ریلی طراحی شده است که وامهای‬ ‫ســبز(‪ )green finance‬نمونه ای از این‬ ‫تسهیالت می باشد‪ .‬براساس گزارش مشترک‬ ‫اژانس بین المللی انرژی و اتحادیه بین المللی‬ ‫راه اهن ها درســال ‪2016‬متوســط مصرف‬ ‫سوخت راه اهن به ازائ هر واحد حمل حدود‬ ‫یک دهم ســوخت مصرفی جاده ای می باشد‪.‬‬ ‫بعالوه االیندگی زیست محیطی ناچیز ایمنی‬ ‫بسیارباال و مانوس بودن با طبیعت باعث شده‬ ‫است تا توسعه راه اهن بعنوان نماد حمل ونقل‬ ‫ســبز در کانون توجه سیاستمداران و تصمیم‬ ‫گیران کشــورهای صنعتی پیشروقرارگیرد‬ ‫و اکثر کشورها به ســمت استفاده حداکثری‬ ‫از حمل ونقل ریلــی روی اورند‪ .‬بعنوان نمونه‬ ‫هم اکنون در کشور روســیه بالغ بر‪80‬درصد‬ ‫حمــل ونقــل کاال ازطریق راه اهــن انجام‬ ‫می گیرد و در کشــورهای پرجمعیت از جمله‬ ‫چین وهند راه اهــن نقش حیاتی در جابجایی‬ ‫وحرکت مردم بازی می نماید‪.‬‬ ‫در بسیاری از کشورها توسعه صنعتی وبعضا‬ ‫توســعه صنعت توریست به توســعه راه اهن‬ ‫گره خورده اســت‪ ،‬بعنوان مثال کشور اسپانیا‬ ‫با ســرعت حیرت انگیزی خطــوط راه اهن پر‬ ‫سرعت خود را طی سال های اخیر گسترش داد‬ ‫و هم اکنون بعداز کشور چین دارای مقام دوم در‬ ‫این زمینه است؛ یا ترکیه ‪1500‬کیلومتر راه اهن‬ ‫پرسرعت طی ســال ها ی اخیربه بهره برداری‬ ‫رسانده و حدود‪1500‬کیلومتر راه اهن پرسرعت‬ ‫را در حال ساخت دارد که تماما بر نقشه توسعه‬ ‫صنعت توریســم این کشــورها منطبق است‪.‬‬ ‫درحالی که ســهم حمل ونقل ریلــی در ایران‬ ‫حدود ‪ 12‬درصدحمل بار و ‪ 8‬درصدحمل مسافر‬ ‫می باشــد که با توجه به مختصات جغرافیایی و‬ ‫پراکندگی جمعیتی کشــور سهم بسیارپایینی‬ ‫است‪.‬‬ ‫براســاس اهداف مندرج دربرنامه ششم‬ ‫توسعه اقتصادی ســهم راه اهن از بازار حمل‬ ‫بار و مســافر تا پایان برنامه ششم میبایستی‬ ‫به ترتیب به ‪ 30‬و‪20‬درصدافزایش یابد‪ .‬بعالوه‬ ‫از انجا که یکــی از مزیتهای کشــورمزیت‬ ‫مواصالتی(‪ )connectivity‬و قرارگرفتن‬ ‫بین قطبهای بزرگ اقتصادی شرق (بویژه چین‬ ‫و هند) وغرب (بویژه روسیه و اروپای غربی) و‬ ‫همچنین اتصال اســیای میانه به خلیج فارس‬ ‫و دریای عمان می باشــد و درصورت استفاده‬ ‫ازاین فرصت ایران می تواند باایفای نقش پل‬ ‫ارتباطی بین شرق وغرب و شمال جنوب ضمن‬ ‫ارتقائ موقعیــت ژئوپلتیک خود درامدهای‬ ‫ترانزیتی سرشــاری را با استفاده از ترانزیت‬ ‫ریلی کســب نماید لذا توسعه شبکه و ناوگان‬ ‫ریلی کشــور بعنوان یکی از اولویتهای کشور‬ ‫مورد اســتقبال دولت و مجلس درچندسال‬ ‫گذشته قرارگرفت‪.‬‬ ‫محدودیــت منابــع مالی دولــت از یک‬ ‫طرف و ضرورت مشــارکت بخــش خصوصی‬ ‫در ســرمایه گذاری و بهره بــرداری از راه اهن‬ ‫ازطرف دیگر سیاست گزاران ومدیران صنعت‬ ‫ریلی را واداشــت تا با هدف افزایش جذابیت‬ ‫ســرمایه گذاری در ایــن بخش مشــوقهای‬ ‫سرمایه گذاری بسیار مناسبی را تدارک نمایند‬ ‫که در ادامه به بخشی از انها اشاره می شود‪:‬‬ ‫کاهش حق دسترســی به شبکه ریلی –‬ ‫از انجا که راه اهن ج‪ .‬ا‪ .‬ا براســاس قانون‬ ‫دسترســی ازاد به شــبکه ریلی مجاز به‬ ‫وضع تعرفه حق دسترسی به شبکه ریلی می باشد ودر‬ ‫ســال ‪ 1392‬این نرخ حدود‪57‬درصد بود لکن با یک‬ ‫شــیب تند این نرخ به حدود‪20‬درصد در سال ‪1396‬‬ ‫کاهش یافت که باعث بهبودنسبی اقتصاد ناوگان ریلی‬ ‫گردید‪.‬‬ ‫‪1‬‬ ‫ارایــه تخفیفات ویژه حق دسترســی به‬ ‫شبکه ریلی‪ -‬با وجود کاهش عمومی قابل‬ ‫توجه حق دسترسی که درباال به ان اشاره‬ ‫شد ســرمایه گذاران در زمینه تامین واگنهای باری تا‬ ‫‪4‬میلیون تن کیلومتر از پرداخت حق دسترسی معاف‬ ‫گردیدند بعالوه برای بارهای ترانزیتی تخفیفات عمده‬ ‫حدود ‪ 50‬درصد حق دسترسی اعمال می گردد‪.‬‬ ‫‪2‬‬ ‫پرداخــت یارانــه صرفه جویی ســوخت‬ ‫– باتوجه به پایین بودن مصرف ســوخت‬ ‫در حمل ونقل ریلی نســبت بــه جاده ای‬ ‫که حدودیک هفتم اســت‪ .‬بنا بر تقاضــای وزارت راه‬ ‫و شهرســازی (شــرکت راه اهن) و موافقت شــورای‬ ‫اقتصادشــرکت ملی نفت براســاس قانون رفع موانع‬ ‫تولید به ازای حمــل ریلی هر یک تــن کیلومتر ‪1.3‬‬ ‫ســنت دالر و بــه ازای هرنفرکیلومتر ‪. 7‬ســنت دالر‬ ‫تا ســقف کل مبلغ ســرمایه گذاری را بعنــوان یارانه‬ ‫سرمایه گذاری پرداخت می نماید‪ .‬مبلغ تخصیص یافته‬ ‫از طرف شــرکت ملی نفت در این زمینه معادل حدود‬ ‫‪7.5‬میلیارد دالر است‪.‬‬ ‫‪3‬‬ ‫تضمیــن اصل و ســود ســرمایه گذاری‬ ‫و همچنین نوســانات نــرخ ارز از طرف‬ ‫شرکت راه اهن‪ -‬براساس قانون بخشی از‬ ‫مقرات مالی دولت (قانون الحــاق‪ )2‬راه اهن می تواند‬ ‫بمنظور تشویق ســرمایه گذاری بخش غیر دولتی در‬ ‫صنعت ریلی کشــور نســبت به تضمین اصل و سود‬ ‫ســرمایه گذاری و همچنین نوســانات نرخ ارز باالی‬ ‫‪ 10‬درصداقدام نماید‪ .‬شــرکت راه اهن با اســتفاده از‬ ‫این بند قانونی قادراست ریســکهای مالی پروژه های‬ ‫ســرمایه گذاری در راه اهــن را تا حد بســیار زیادی‬ ‫پوشش دهد‪.‬‬ ‫‪4‬‬ ‫تهران‪ ،‬مجوزهای اولیه صدور صکوک استصناع و اوراق‬ ‫تضمین خرید خدمــات‪ -‬در زمینه هایی اجاره برای تامین ناوگان ریلی کشــور صادر گردید و‬ ‫که مصرف کننده انحصاری خدمات ریلی با استقبال شــرکتهای متقاضی ســرمایه گذاری در‬ ‫شــرکت راه اهن می باشــد مانند نیروی صنعت ریلی‪ ،‬پروژه های زیادی درحال بررســی جهت‬ ‫کشــش یا ماشین االت خطی این شــرکت نسبت به استفاده از ظرفیت بازار سرمایه می باشند‪ ،‬این مسئله‬ ‫انعقادقراردادهای خریدخدمــت بصورت تضمینی و نویدبخش گشــایش خوبی درظرفیت ســازی برای‬ ‫تامین مالی پروژه های ریلی می باشد‪.‬‬ ‫بلندمدت اقدام می نماید‪.‬‬ ‫در کنــار بازارســرمایه‪ ،‬راه اهــن ج‪ .‬ا‪ .‬ا بدنبــال‬ ‫شمول ســرمایه گذاری در راه اهن به مثابه نهادسازی جهت تامین مالی پایدار صنعت ریلی کشور‬ ‫اســت‪ ،‬یکی از ابزارهای مهم وموثر تامین‬ ‫ســرمایه گذاری در مناطــق‬ ‫محــروم و همچنیــن صنعت زمینهاستفاده مالی نــاوگان ریلی که در اکثر کشــورها‬ ‫گردشــگری‪ -‬براســاس مــاده ‪ 52‬قانون از ظرفیت بازار بطورگسترده مورداستفاده قرارمی گیرد‪،‬‬ ‫برنامه ششــم‪ ،‬ســرمایه گذاری در راه اهن سرمایهکشور لیزینگ (اجاره به شــرط تملیک ‪/‬لیزینگ‬ ‫به مثابه ســرمایه گذاری در مناطق محروم برایتامینمالی عملیاتی) است‪ .‬خوشبختانه رئیس جمهور‬ ‫محترم بر اســاس تقاضای وزیرمحترم راه‬ ‫تلقی می شــود بعالوه مشمول کلیه مزایای‬ ‫پروژههایخرید‬ ‫و شهرسازی دستور ســپرده گذاری ‪500‬‬ ‫ســرمایه گذاری در حوزه گردشــگری هم‬ ‫می شود‪ .‬استفاده از تسهیالت ارزی و ریالی لکوموتیووواگن میلیون دالری از طرف صندوق توسعه ملی‬ ‫باریفراهم‬ ‫نزد یکی از بانکهــای تجاری را صادر کرده‬ ‫صندوق توسعه ملی با نرخهای بسیارپایین‬ ‫و همچنین معافیتهای مالیاتی مناســب از گردد‪.‬برهمین اســت‪ .‬با توافقاتی که با بانکهای تجاری و‬ ‫اساس در سال صندوق توســعه ملی بعمل امده اســت‬ ‫جمله مزایای این قانون می باشد‪.‬‬ ‫وجود بستر قانونی مناسب و همچنین ‪1397‬باهمکاری امیدمی رود دراینده ای نزدیک شرکتهای‬ ‫لیزینگ ریلی راه اندازی شــده و بخشی از‬ ‫بسته های تشویقی ســرمایه گذاری مورد شرکتهایتامین‬ ‫مســولیت تامین منابع مالی موردنیاز این‬ ‫اشــاره در کناربازار مطمئــن و بلندمدت‬ ‫سرمایه‬ ‫صنعت را بعهده گیرند‪ .‬استفاده از ابزارهای‬ ‫باعــث گردیــده اقتصادســرمایه گذاری‬ ‫استفادهاز‬ ‫متنــوع تامین مالی با رویکــرد حمایت از‬ ‫درراه اهــن بویــژه در زمینــه تامیــن‬ ‫لکوموتیو و واگن باری از وضعیت مطلوبی ابزارهایمتنوع ســرمایه گذاری بخش خصوصی دربخش‬ ‫برخوردار شــود‪ .‬با توجه به بازدهی نسبتا‬ ‫ریلی می تواند یکــی از راهکارهای ایجاد‬ ‫مالی اعم از‬ ‫مطلوب ســرمایه گذاری در این بخشــها صکوکاستصناع تحرک اساســی در بخشــهای صنعتی و‬ ‫زمینه اســتفاده از ظرفیت بازار ســرمایه و اجاره و صندوق تولیدی کشــور و ایجاد اشتغال پایدار چه‬ ‫در دوره تولیــد و ســاخت و چــه در دوره‬ ‫کشــور برای تامین مالی پروژه های خرید‬ ‫پروژهبرای‬ ‫بهره برداری از ناوگان ریلی باشد‪.‬‬ ‫لکوموتیــو و واگــن باری فراهــم گردد‪.‬‬ ‫برهمین اساس در سال ‪ 1397‬باهمکاری پروژه هایریلی‬ ‫صنعت ریلی این اســتعداد را دارد که‬ ‫بابازدهی‬ ‫نقش تاریخی خودرا بعنوان پیشران توسعه‬ ‫شــرکتهای تامین ســرمایه اســتفاده از‬ ‫ابزارهــای متنــوع مالی اعــم از صکوک سرمایه گذاری اقتصادی کشــور ایفا نماید و توسعه پایدار‬ ‫اســتصناع و اجاره و صندوق پروژه برای باال در دستور و ارتقــائ جایگاه ژئوپلیتیــک ایران عزیز‬ ‫پروژه های ریلی با بازدهی سرمایه گذاری کارقرارگرفت و دســتیابی بــه منابع درامدی سرشــار‬ ‫ناشــی از ترانزیت کاالراتضمیــن نماید‪.‬‬ ‫باال در دستور کارقرار گرفت‪.‬‬ ‫مطمئنابورس اوراق بهادار صندوق توسعه‬ ‫خوشبختانه با انجام مطالعات اقتصادی‬ ‫ملی و سایر نهادهای کمک کننده در تحقق‬ ‫و تجزیــه و تحلیــل بازدهی و ریســکهای‬ ‫این اهداف می توانند مســولیت ملی خود‬ ‫تجاری و مالی پروژه ها توســط شرکتهای‬ ‫تامین سرمایه و تایید نهایی ازطرف بورس اوراق بهادار را ایفا نمایند‪.‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪6‬‬ ‫‪19‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫نای کم ریل برای رقابت با جاده‬ ‫ایا حمل ونقل ریلی قادر به کسب سهم ‪ 30‬درصدی بار در پایان برنامه ششم توسعه خواهد بود؟‬ ‫صنعت حمل ونقل ریلی در ایران هنوز نتوانسته گسترش یابد‪ ،‬می توان ازعدم تخصیص اعتبارات مناسب برای ان به مهم ترین دلیل ان طی این سال ها در حالی نام برد که‬ ‫به رغم مزایای اش همچنان در رقابتی ناعادالنه با صنعت حمل ونقل جاده ای قرار گرفته است؛ بر این اساس است که درحال حاضر تقریبا ‪ 95‬درصد از کل بار جا به جا شده‬ ‫در کشور در بخش جاده ای است و پروژه های ریلی به رغم سوداوری اش برای توسعه اقتصادی و عدالت احتماعی همچنان مغفول مانده اند‪ .‬این درحالیست که در همه‬ ‫دنیا بیشترین امتیاز و حمایت به صنعت حمل نقل ریلی تعلق می گیرد و جایگاه ویژه ان در حفاظت از محیط زیست‪ ،‬حریم جاده ای‪( ،‬حداکثر حریم اشغال به اندازه ‪6‬متر)‬ ‫و سوخت اهمیت این نوع از حمل ونقل را دوچندان کرده است‪ .‬به موجب امارهای منتشره سهم جاده از تلفات در هر سال نزدیک به ‪20‬هزار نفر است‪ .‬این امار به غیر از‬ ‫مصدومانی است که بعد از انتقال به بیمارستان فوت می کنند‪ .‬درحال حاضر با توجه به وسعت کشور در منطقه نزدیک به ‪ 12‬هزار کیلومتر خط ریلی در کشور وجود دارد‬ ‫و طی هر سال ‪ 400‬میلیون تُن بار در کشور حمل می شود که از این میزان‪ ،‬فقط ‪ 10‬درصد ان توسط خطوط ریلی جابجا می شود؛ بر این اساس طی مصاحبه ای با فرهنگ‬ ‫طلوعی مدیرعامل شرکت ریل پرداز سیر به اخرین تحوالت در این صنعت و شرکت مزبور پرداخته شده است که مشروح ان در ادامه امده است‪:‬‬ ‫در راستای اهداف ترسیم شده برای دستیابی به حمل‬ ‫‪ 30‬درصدی بار و ‪ 20‬درصدی مسافر‪ ،‬به نظر شما تا چه میزان‬ ‫به این اهداف نزدیک شده ایم؟‬ ‫در حمل بار دست یابی به سهم ‪ 30‬درصدی معادل ‪120‬میلیون تُن‬ ‫کیلومتر حمل ونقل در ســال‪ ،‬با توان فعلی ناوگان راه اهن و با شرایط‬ ‫موجود عمال غیرممکن اســت مگر اینکه بخواهیم در بعضی از موارد‬ ‫تعاریف را تغییر دهیم و عدد ســازی کنیم؛ ماهیت حمل ونقل ریلی‪،‬‬ ‫حمل بارهای زیــاد و حجیم در فواصل طوالنی اســت‪ .‬در هیچ جای‬ ‫دنیا ‪ 3‬میلیون تُن بــار در فاصله‪ 1500‬کیلومتر بــا کامیون به دلیل‬ ‫متصور شدن شــرایط وحشــتناک و اثار و تبعاتی که از خود به جای‬ ‫می گذارد حمل نمی شــود‪ .‬برای مثال اگر ‪40‬واگــن را به لوکوموتیو‬ ‫وصل کنیم قابلیت حمل ‪3‬هزارتُن بار فقط توسط یک قطار انجام شده‬ ‫که معادل ‪ 150‬دســتگاه تریلی اســت که در جاده ها تّردد می کنند‪.‬‬ ‫اگر هدف گذاری را در تُــن انجام دهیم و قطارهــا را در فواصل ‪200‬‬ ‫کیلومتری و زمان های کوتاه به کار ببندیم‪ ،‬به این وسیله به ان درصد‬ ‫هدف گذاری شده می رســیم که روش صحیحی نمی باشد‪ .‬ولی اگر بر‬ ‫اســاس ماهیت حمل ونقل ریلی‪ ،‬بارهای حجیم در فواصل طوالنی را‬ ‫حمل نمائیم در شــرایط فعلی و با وضعیت موجــود عم ً‬ ‫ال امکان پذیر‬ ‫نیســت اگرچه درصد بارهای حجیم در کشــور رو به افزایش است اما‬ ‫حمل ونقل جاده ای هم برنامه هایی برای ناوگان خود خواهد داشت‪.‬‬ ‫اقای طلوعی توســعه حمل ونقل ریلی شــامل چه‬ ‫بخش هایی می شود؟‬ ‫توسعه در حمل ونقل ریلی را اگر به دو بخش توسعه نرم افزاری و توسعه‬ ‫سخت افزاریتقسیمکنیم‪.‬درتوسعهنرم افزاریکارهایقابلارائهبسیاری‬ ‫وجود دارد‪ ،‬مطالعه مسیرها‪ ،‬زمان های بارگیری و تخلیه از جمله مسایلی‬ ‫است که باید مورد توجه قرار گیرد‪ .‬اینکه چرا در یک مسیر هزار کیلومتری‬ ‫یــک واگن هر ‪ 10‬یا ‪ 12‬روز یکبار به مقصد می رســد‪ ،‬چرا باید میانگین‬ ‫سرعت بازرگانی ما ‪ 60‬کیلومتر در روز باشد؟ این یک فاجعه است که یک‬ ‫قطار پُر را در هر روز‪ 60‬کیلومتر سِ یر می دهیم‪.‬‬ ‫میزان استاندارد سِ ــیر چندکیلومتر در روز بوده و در‬ ‫مقایسه با سایر کشورها چگونه عمل می کنیم؟‬ ‫تعهد شــرکت راه اهن در قرارداد دسترســی ازاد به شبکه ریلی‬ ‫که با شــرکت ها منعقد می کند ‪ 300‬کیلومتر ســیر روزانه پر و خالی‬ ‫است که با فرض مســاوی بودن ‪ 150‬کیلومتر ســیر واگن پر روزانه‬ ‫خواهد بود که بــا ان چه که االن اتفاق میافتد فاصله معنی داری دارد‪.‬‬ ‫اجازه دهید عرض کنم که در یــک همایش تخصصی در پاریس که با‬ ‫حضور فعاالن صنعت حمل ونقل ریلی برگزار شــد‪ ،‬هدف گذاری انها‬ ‫برای سال ‪ 2018‬رســیدن به سِ یر روزانه ‪ 500‬کیلومتر بود که در این‬ ‫رقم اهداف ناوگان حمل ونقل ریلی شــان محقق می شود‪ .‬با یک فرض‬ ‫بدبینانه اگر بگویم نصف ان یعنی روزانه ‪ 250‬کیلومتر محقق شــده‬ ‫خاص قاره اروپا که فواصل بهم نزدیک بوده و‬ ‫است با توجه به شــرایط ّ‬ ‫بار در مقادیر زیاد جابه جا نمی شود‪4 ،‬برابر سِ یر روزانه شبکه ریلی ما‪،‬‬ ‫به فعالیت مشــغول هستند‪ .‬قطعاً باید در این حوزه بیشتر کار شود که‬ ‫بتوانیم ظرف ‪5‬سال اینده‪ ،‬خودمان را به استانداردهای جهانی بیشتر‬ ‫نزدیک کنیم‪ .‬تمام بهروری فقط منوط به حــوزه نرم افزاری نخواهد‬ ‫بود‪ ،‬مطالعه تمام مســیرها‪ ،‬مشــخص کردن زمان خواب لوکوموتیو‪،‬‬ ‫تغییر و برنامه های لُجستیک تنها بخشــی از کار خواهد بود‪ .‬در کنار‬ ‫این امر ما نیازمند توسعه ســخت افزاری نیز هستیم‪ ،‬یعنی باید واگن‬ ‫و لوکوموتیو خریداری شــود‪ .‬درحال حاضر بزرگ ترین گلوگاه ناوگان‬ ‫حمل ونقل ریلی کشــور کمبود لوکوموتیو اســت و در قسمت تولید‬ ‫داخلی واگن فقط می توانیم قسمت اهنگری را در کشور انجام داده و‬ ‫مابقی االت ناقله ان باید از خارج وارد شود‪.‬‬ ‫شرکت های واگن ســازی داخلی تا چه میزان در تولید‬ ‫واگن نقش موثری داشته اند؟‬ ‫عمال قســمتی که در واگن ارزش افزوده را بیشــتر می کند‪ ،‬وارد‬ ‫می شــود و ما فقط بخش اهنگری را انجام می دهیم‪ .‬توان دو شرکت‬ ‫مطرح واگن ساز در کشور در مجموع تولید ماهانه ‪ 50‬واگن است که‬ ‫به صورت نقدی به فروش می رسانند‪.‬‬ ‫هیچکــدام از بانک های داخلــی اعتبارات را تامیــن نمی کنند‪.‬‬ ‫درحال حاضر قیمت یک واگن باری بین ‪ 280‬تا ‪ 320‬میلیون اســت‪.‬‬ ‫افزایش ظرفیــت ‪ 500‬واگن به ‪ 150‬میلیــارد تومانی نقدینگی نیاز‬ ‫دارد تا در ‪ 10‬ماهه اینده این دو شرکت بزرگ بتوانند نیاز یک شرکت‬ ‫حمل ونقل ریلی را تامین کنند‪ ،‬ان هم در صنعتی که دوره برگشــت‬ ‫سرمایه ان طوالنی است‪.‬‬ ‫اردیبهشت و خرداد ســال اینده اولین بخش واگن های داخلی را که‬ ‫تعداد‪ 50‬دستگاه می باشد‪ ،‬را تحویل بگیریم‪.‬‬ ‫با توجه به عدم تامیــن ضمانتنامه های صنعت ریلی‬ ‫کشور از ســوی بانک ها‪ ،‬راه های دیگری برای تامین منابع‬ ‫مالی مانند فایننس و بازار سرمایه وجود داد؟‬ ‫در حــوزه فاینانــس بانک هــای خارجی بــرای خریــد داخلی‬ ‫منابع مالی ‪ 1000‬دســتگاه واگن داخلی از چه طریقی‬ ‫اقدام نمی کننــد و البته بانک های داخلی هم چنیــن کاری را انجام تامین خواهد شد؟‬ ‫نمی دهند‪ .‬امــا ‪100‬درصد منابع مالی الزم بــرای خرید ‪ 400‬واگن‬ ‫تمام روش های معمول از قبیل انتشــار اوراق‪ ،‬افزایش ســرمایه‪،‬‬ ‫شرکت ریل پرداز سیر بصورت فاینانس کامل از روسیه است‪ .‬در واقع تامین از محل منابع بانکــی و‪ . ... .‬از راهکارهای پیش روی ما خواهند‬ ‫ما با بانک خارجی طرف حساب نشده و شرکت فروشنده واگن با بانک بود‪ .‬مجبوریم از تمام امکانات و ابزارهای مالی اســتفاده کنیم و صرفاً‬ ‫مورد نظر و بیمه دولتی روســیه به یک فرمول رسیده و خدمات را به فقط به منابع بانکی یا بازار ســرمایه اکتفا نکنیم‪ .‬با توجه به شرایط و‬ ‫ما عرضه می کنند‪ .‬در این میان راه اهن بــه عنوان متولی حمل ونقل تعهدات و خوش نامی که شرکت در موضوع صنعت حمل ونقل ریلی‬ ‫ریلی کشور‪ ،‬شــرکت ها را معرفی و تضمین کرده است‪ .‬در‬ ‫دارد باید ظرفیت حمل ونقل ریلی را در کشــور به عنوان‬ ‫در حمل بار‬ ‫قبال این تضمین‪ ،‬بــه موجب یک ضمانت نامه بانکی که از‬ ‫یکی از رسالت های اجتماعی خود افزایش دهیم‪.‬‬ ‫سوی شرکت به راه اهن ارائه شده‪ ،‬پرداخت اقساط تضمین دستیابیبهسهم‬ ‫با توجه به اینکه قرار بود از صندوق توســعه‬ ‫شده اســت‪ .‬هزینه ها ثابت بوده و خرید واگن ها فشار مالی ‪ 30‬درصدی‬ ‫را بــه ما وارد نخواهد کرد و عین رقم قرارداد را بدون هزینه‬ ‫ملی مبلغ ‪ 500‬میلیون دالر به این حوزه اختصاص‬ ‫معادل‪120‬‬ ‫مالی پرداخت خواهیم کرد‪ .‬این شــرایط حتمــاً ایده ال‬ ‫یابد‪ ،‬ایا این مبلغ را در جریان کار خود محاســبه‬ ‫میلیونتُن‬ ‫است و ممکن است به زودی و مجددا ً شاهد تحقق شرایط‬ ‫کرده اید؟‬ ‫این چنینی در اینده نباشــیم پس باید این فرصت مغتنم کیلومترحمل‬ ‫صندوق توســعه ملی هم یکــی از گزینه هــا خواهد‬ ‫شمرده شده و متولیان امر زمینه بهره مندی فعاالن صنعت و نقل در سال‪ ،‬بود‪ .‬البته یکــی دیگر از پروژه های ما خرید ‪ 15‬دســتگاه‬ ‫ریلی از این مزیت را فراهم کنند‪.‬‬ ‫لوکوموتیــو در مرحله اول بوده کــه در مجمع هم اعالم و‬ ‫باتوانفعلی‬ ‫ناوگان راه اهن و قرار شد بودجه صندوق توســعه ملی به خرید لوکوموتیو‬ ‫اقای طلوعی چه تعداد از این واگن ها از زمان‬ ‫اختصاص یابد که مکاتبات با وزارت صمت و بانک ها انجام‬ ‫باشرایط‬ ‫انعقاد قرار داد‪ ،‬به کشور وارد شده است؟‬ ‫شــده اســت‪ .‬اما همچنان منتظر اعالم نظر وزارت صمت‬ ‫در سال ‪ 95-94‬قراردادی با یک شرکت روسی منعقد موجودعمال‬ ‫هســتیم که ایا تولید کننده داخلی در حــوزه لوکوموتیو‬ ‫غیرممکن‬ ‫کردیم که قابلیت ماهانه تولید ‪ 1000‬دســتگاه انواع واگن‬ ‫وجود دارد یا خیر؟ البته اعالم شده که یک شرکت داخلی‬ ‫را داراســت‪ .‬درحالی واردات واگن هــای باری طبق کتاب استمگراینکه اقدام بــه تولید کرده اســت‪ .‬باید دیــد چند درصد تولید‬ ‫داخلــی و مابقی از واردات بوده اســت‪ .‬اخرین جلســه با‬ ‫مقررات واردات و صادرات مجاز اســت که ثبت ســفارش بخواهیمدر‬ ‫واگن هــا عمال امکان پذیر نیســت‪ .‬یعنی در ســایت ثبت بعضی از موارد شــرکت مزبور حدود ‪ 3‬ماه پیش برگزار شد و مشخصات‬ ‫سفارش‪ ،‬اگر کد مربوط به واگن باری را وارد کنید‪ ،‬مشاهده تعاریفراتغییر فنی و توان لوکوموتیو ارائه شدکه درحال مطالعه و بررسی‬ ‫می کنید که ان قســمت غیر فعال شده اســت‪ .‬این امر بر‬ ‫موضوع هســتیم‪ ،‬دو تفاهم نامه نیز با شرکت های خارجی‬ ‫دهیم و عدد‬ ‫اساس دستور شفاهی وزیر سابق صنعت و معدن و تجارت‬ ‫داشته ایم‪ .‬همانگونه که مستحضرید لوکوموتیو مانند واگن‬ ‫صورت گرفته اســت طی جلســاتی که با وزرات صنعت و سازیکنیم‬ ‫نیســت که تولید و اماده خرید باشد‪ .‬شما باید مشخصات‬ ‫معدن‪ ،‬وزارت راه و راه اهن داشته ایم انها متفق القول بیان‬ ‫فنی و کاربرد خود را توضیح داده و با شرکت تولید کننده به‬ ‫کرده اند که واردات باید انجام شــود و مانعی ندارد اما وزارت صنعت و نتیجه برسید‪ ،‬یک نمونه ساخته و تست می شود‪ ،‬اگر نمونه به تصویب‬ ‫معدن همچنان سرسختانه با این موضوع مخالفت می کند‪. .‬‬ ‫و تایید رسید به تدریج اقدام به تولید و عرضه می شود‪.‬‬ ‫با این اوصاف ‪ 400‬واگن از قرارداد روســیه به ناوگان‬ ‫ریلی اضافه نخواهد شد؟‬ ‫بخشی از واگن های سفارشــی ما تولید شده است و دسامبر سال‬ ‫‪ 2016‬در روســیه و در محل کارخانه انها تحویل گرفته شده است اما‬ ‫به دلیل عدم امکان ثبت ســفارش در ســایت ثبت سفارش همچنان‬ ‫واگن ها وارد کشور نشده اند‪ .‬در این میان از طریق دیوان عدالت اداری‬ ‫اقدام کرده و دیوان حکم به انجام کار داده اســت‪ ،‬ا ّما همچنان اجازه‬ ‫ورود به کشور داده نشــده اســت‪ .‬با توجه به اینکه در مجمع امسال‬ ‫وعده افزایش ‪ 1000‬واگن را به سهامداران داده ایم مجبور به افزایش‬ ‫ظرفیت از طریق شــرکت های داخلی شده ایم به طوری که اینبار با دو‬ ‫کرده ایم که نیاز ما را‬ ‫شــرکت‪ ،‬داخلــی توافق‬ ‫امیدوارم در‬ ‫تولیــد کنند‪.‬‬ ‫بر این اساس شــما به عنوان بخش خصوصی‪ ،‬اولین‬ ‫شرکت وارد کننده لوکوموتیو محسوب می شوید؟‬ ‫حمل و نقل ریلی در ایــران به ‪ 3‬بخش خــط‪ ،‬لوکوموتیو و واگن‬ ‫تقســیم می شــود‪ .‬دولت به عنوان صاحــب امتیاز خــط‪ ،‬عهده دار‬ ‫سیاســت گذاری در این عرصه اســت‪ .‬درحال حاضر تعدادی شرکت‬ ‫خصوصی اقدام به خرید لوکوموتیو از راه اهن یا شــرکت های خارجی‬ ‫کرده و فقط لوکوموتیو دارند‪ .‬راه اهن لوکوموتیو را از این شــرکت ها‬ ‫اجاره کرده و به وســیله انها‪ ،‬واگن های ما جابه جا می شــوند و بابت‬ ‫همان لوکوموتیو ها از ما هم مبلغی را دریافت می کنند‪ .‬حق دسترسی‬ ‫به شــبکه ریلی‪ ،‬حق مالکانه واگن و حق استفاده از لوکوموتیو‪ ،‬میزان‬ ‫کرایه حمل را مشخص می کند‪ .‬در این میان ما به عنوان شرکت دارنده‬ ‫واگن اقدام به عقد تفاهم نامه خریــد لوکوموتیو کرده ایم تا زنجیره را‬ ‫در این بخش تکمیل کنیم‪ .‬و در بخش باری نیز همانند حمل مســافر‬ ‫و بــه همان صورت عمل خواهیم کرد که می تواند حداقل بین ‪ 5‬تا ‪10‬‬ ‫درصد‪ ،‬بســته به نوع کاال‪ ،‬فاصله مبدا و مقصد سرعت را افزایش‬ ‫دهد‪ .‬راه اهن بــه عنوان مالک ‪ 70‬درصــد از لوکوموتیو های‬ ‫کشــور همچنان مانند روال ســابق عمل می کند‪ .‬وقتی‬ ‫بتوانیم ســرعت و تیراژ را افزایش دهیم با کاهش‬ ‫قیمت و هزینه های ثابت‪ ،‬به ســوددهی بیشتر‬ ‫رســیده ایم‪ .‬ما به عنوان اولین شرکت‬ ‫خصوصی‪ ،‬مالک واگن هســتیم‬ ‫که اقدام به خرید لوکوموتیو‬ ‫کــرده تا قطــار کامل‬ ‫را در صنعــت‬ ‫حمل و نقل‬ ‫ریلی راه اندازی کنیم‪.‬‬ ‫در حال حاضر محصوالت قابل حمل از ســوی شــما‬ ‫چیست؟‬ ‫اغلب محصوالت معدنی مانند ســنگ اهن‪ ،‬گندله و زغال ســنگ‬ ‫حمل می شــوند‪ .‬درحال حاضر ‪ 3‬شــرکت حمل ونقل ریلی با شرکت‬ ‫با ذوب اهن اصفهان همکاری می کنند که شــرکت ریل پرداز ســیر‬ ‫بارهای ذوب اهن را از منطقه خواف و سنگان به مقصد اصفهان حمل‬ ‫می کند‪ .‬با توجه به اینکه در مجمع امسال سهامداران نسبت به اتمام‬ ‫قرار داد ذوب اهن در پایان اذر ماه اظهار نگرانی کرده بودند‪ ،‬برای رفع‬ ‫این دغدغه بســته حمل ترکیبی را به ذوب اهن پیشــنهاد دادیم‪ .‬و از‬ ‫طریق ایجاد یک م ّزیت رقابتی و ارائه خدمات بیشتر به صاحب کاال در‬ ‫راستای استراتژی های شرکت تالش کردیم تا ذوب اهن ترجیح دهد‬ ‫تا همچنان همکاری خود را با ما ادامه دهد‪.‬‬ ‫در این حمل ترکیبی چــه مزیتی را برای ذوب اهن در‬ ‫نظر گرفتید؟‬ ‫ما از معدن‪ ،‬بار را تحویل گرفته و از طریق حمل جاده ای به ایستگاهی‬ ‫که در ســنگان ســاخته ایم منتقل می کنیم‪ .‬با ســاخت ســکو و خط‬ ‫بارگیری واگن در ســنگان‪ 28 ،‬کیلومتر مسیر جاده ای قبلی را تبدیل به‬ ‫‪ 3‬کیلومتر کرده ایم پس از انتقال بــار ذوب اهن از طریق حمل جاده ای‬ ‫در فاصلــه ‪ 3‬کیلومتر از معدن‪ ،‬از طریق حمل ونقــل ریلی‪ ،‬اقدام به جابه‬ ‫جایی بار می کنیم‪ .‬بر این اساس هم فاصله ی جاده ای‪ ،‬هزینه های حمل‬ ‫و واســطه گری را کاهش داده ایم و هم مسئولیت ان را از معدن تا شرکت‬ ‫ذوب اهنبهعهدهگرفته ایم‪.‬همینویژگیباعثتمایزماازدیگرشرکت ها‬ ‫شده اســت و و در نهایت سبب شــد تا با انتخاب ما توسط هیئت مدیره‬ ‫ذوب اهن‪ ،‬قــرار داد ما دو میلیون تُن افزایش یابد‪ ،‬بر این اســاس تا اخر‬ ‫اذرماه سال اینده قرارداد حمل با ذو ب اهن را تمدید کرده ایم‪.‬‬ ‫بر این اساس دو مشتری عمده شما در این بسته حمل‬ ‫ترکیبی شرکت ذوب اهن و سنگ اهن مرکزی هستند؟‬ ‫ما امســال با شرکت ســنگ اهن مرکزی همکاری نداشــته ایم اما‬ ‫جایگزینی برای ان انتخاب کرده ایم‪ .‬کما اینکه سهامداران ما همیشه از‬ ‫بابت مشتری دلمشغولی هایی داشته اند که با دو برنامه تقریبا خیال بازار‬ ‫را راحت کرده ایم‪ .‬در مقایســه سهم مشتری های این شرکت‪ ،‬ذوب اهن‬ ‫سال گذشــته نزدیک به ‪70‬درصد را در اختیار خود داشت‪ ،‬این نگرانی‬ ‫حاصل شد که اگر ذوب اهن نباشد تکلیف شــرکت چه خواهد شد؟ در‬ ‫اســتراتژی های بخش بازرگانی تعریف کردیم که یک مشتری هم اندازه‬ ‫ذوب اهن به برنامه کاری شــرکت اضافه شود‪ ،‬همچنین با بهبود فرایند‪،‬‬ ‫سهم ذوب اهن را کاهش داده ایم‪ ،‬اما این کاهش مربوط به حجم نیست‪ .‬در‬ ‫اینمیانشرکتفوالدزرندایرانیانبهعنوانجایگزینسنگاهنمرکزی‬ ‫انتخاب شد که حدود ‪9‬میلیون تُن جابه جایی سالیانه را در سال های اتی‬ ‫خواهد داشت‪ .‬که اخیرا ًیک تفاهم نامه‪450‬هزارتُن از سنگان به زرند ابالغ‬ ‫شد‪.‬سعیشدهاستدرراستایافزایشبهره وریحتیاالمکانمسیر های‬ ‫طوالنی تر مد نظر باشد و سیاست گذاری شرکت نیز در سال ‪ 96‬بر همین‬ ‫منوال بوده است تا به این ترتیب تن‪ -‬کیلومتر بیشتر تولید کرده و درامد‬ ‫بیشتری ایجاد کند و در اقدام بعدی با همکاری دوشرکت حمل ونقل ریلی‬ ‫دیگر توافق شده که ظرفیت واگن های خالی هر دو طرف استفاده شده و‬ ‫سیر واگن به صورت خالی به کمترین مقدار رسیده و واگن ها تقریباً با این‬ ‫اقدام دو سر پُر شده است و هزینه ای بابت سیر واگن های خالی به راه اهن‬ ‫پرداخت نمی شود‪. .‬‬ ‫ایا برنامه ای برای جبران هزینه های لوکوموتیو و حق‬ ‫دسترسی به شبکه ریلی به راه اهن دارید؟‬ ‫برای پرداخت هزینه های لوکوموتیو و حق دسترســی به شــبکه‬ ‫ریلی‪ ،‬کلیه مطالبات شــرکت در فروش خدمات به شرکت ذوب اهن‬ ‫اصفهان به شــرکت راه اهن جمهوری اسالمی منتقل شده است که با‬ ‫توجه به سهم حدودا ‪ 30‬درصدی شــرکت از محل درامدهای حمل‬ ‫مزبور‪ ،‬بخش دیگری از بدهی های ایجادشــده در ســایر مسیرها به‬ ‫شــرکت راه اهن پرداخت می شــود‪ .‬راه اهن هر ماه بابت خدماتی که‬ ‫برای ما انجام می دهد‪ ،‬صورت حســاب ارســال کرده و ما در مقاطع‬ ‫‪3‬ماهه با راه اهن تطبیــق داده و مابه التفاوت ان را ظرف مدت قانونی‬ ‫تعیین شــده تسویه می کنیم‪ .‬مزید اســتحضار است که شرکت های‬ ‫راه اهن و شــرکت ذوب اهن طی قــراردادی که با هــم در خصوص‬ ‫دریافت اهن و هم بحث تولید ریل ملی دارند‪ ،‬در حال تهاتر بوده و طی‬ ‫جلسه هم اندیشی با اقای دکتر محمدزاده مدیرعامل محترم راه اهن‬ ‫داشــته ایم ایشــان تایید کردند که حدود‪ 100‬میلیارد تومان از بابت‬ ‫مطالبات شرکت های حمل ونقل به عنوان پیش پرداخت‪ ،‬تفاهم نامه‬ ‫تولید ریل ملی به شرکت ذوب اهن پرداخت شده است که از این رقم‪،‬‬ ‫مبلغ ‪ 40‬میلیارد تومان سهم شرکت ما بوده است‪.‬‬ ‫ایا شــرکت برای ســال ‪ 97‬هم از معافیــت مالیاتی‬ ‫برخوردار است؟‬ ‫معافیــت مالیاتی و ارزش افزوده هم به همان روش و میزانی که در‬ ‫سال ‪ 96‬بوده است برای سال جدید هم اعمال خواهد شد‪.‬‬ ‫به موجب صورت هــای مالی ســال‪ ،96‬درامدهای‬ ‫عملیاتی ‪9‬ماهه نســبت به سال گذشــته کاهش داشته و‬ ‫هزینه های عملیاتی افزایش‪ ،‬این جریان چگونه ارزیابی کرده‬ ‫و روند را برای سال ‪ 97‬چگونه می بینید؟‬ ‫درامدهای ما نسبت به سال ‪ 95‬کاهش یافته اما ‪ EPS‬افزایش داشته‬ ‫اســت‪ .‬بعضی از مشتریان در برخی مســیر ها کل ‪3‬بخش کرایه ریلی را‬ ‫پرداختمی کرده اند‪.‬باتوجهبهاستراتژیتغییرمشتری‪،‬فروشمادر‬ ‫مسیرهاییاتفاقافتادکهحقدسترسیسهمشرکتراه اهن‬ ‫شاملتخفیف هایشدهاست‪.‬کلمیزانکاهش‬ ‫درامد متعلق به شرکت راه اهن و از محل حق‬ ‫دسترســی بوده و تاثیری در سود شرکت‬ ‫نداشتهاست‪.‬‬ ‫‪20‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫پرونده سنگ اهن‬ ‫جایخالی حلقه هایسنگی‬ ‫فوالد در زنجیره‬ ‫قیمت گذاریبورسکاال‬ ‫بهرام شکوری‬ ‫رییسکمیسیونمعادنوصنایعمعدنیاتاقبازرگانیایران‬ ‫بخش معدن به دلیل تاثیر مستقیم و غیرمستقیم در رشد و توسعه اقتصادی کشور در‬ ‫بورس کاال از اهمیت باالیی برخوردار است‪ ،‬بر این اساس است که نگاه به حوزه معدن‬ ‫نباید به صورت مجزا و صرف ًا به تولید مواد خام منتهی شود‪ ،‬بلکه باید به این بخش به‬ ‫عنوان حلقه اغازین اقتصاد نگریست و در صورت عملکرد درست بازار (تعادل عرضه و‬ ‫تقاضا)‪ ،‬این بخش می تواند موتور محرک بخش های پایین دستی باشد‪.‬‬ ‫بــرای مثال بــا بهره بــرداری و عرضه مناســب افزایــش کیفیــت و استانداردســازی تولیــد‪ ،‬ایجاد‬ ‫تعــادل با قیمت های جهانی‪ ،‬شــفافیت در‬ ‫ســنگ اهن در بازار داخلــی و خارجی‪،‬‬ ‫سیســتم های نظارتی و مالیاتــی و از همه‬ ‫صنایع حمل و نقــل‪ ،‬بازرگانی‪ ،‬تجهیزات‬ ‫یکبنگاه‬ ‫مهم تر شــفافیت در تعییــن قیمت کاالها‬ ‫و ماشــین االت‪ ،‬خدمات عمرانی و حتی‬ ‫تولیدکننده‬ ‫براســاس رویکرد عرضه و تقاضــا و امکان‬ ‫خدمات پزشــکی و درمانــی جهت ارائه‬ ‫خدمات به بخش معدن و پرســنل شاغل فوالد را در نظر پرداخت وجه در ســریع ترین زمان ممکن‬ ‫در ان بــه جریان می افتد‪ .‬بــه این ترتیب بگیریدکهمواد به عرضه کننده‪ ،‬اشــکار می شود‪ .‬همچنین‬ ‫بــورس کاال موجــب می گــردد تکلیــف‬ ‫قیمت یــا به تعبیری درامــد‪ ،‬اصلی ترین اولیه خود را‬ ‫تولیدکنندگان معدنــی در حوزه صادرات‬ ‫انگیــزه تولیدکننــده تمامــی زنجیره به‬ ‫مانندسنگ‬ ‫نیز مشخص گردد‪.‬‬ ‫خصوص حلقه ابتدایی یعنی معدن است‪.‬‬ ‫اهن‪،‬زغال‬ ‫به طــوری کــه در صورت نبــود تقاضا‬ ‫این درحالیســت که گاهاً شــاهد هستیم‬ ‫سنگ‪،‬‬ ‫در بورس کاال پس از ســه بار عرضه‪ ،‬طبق‬ ‫دولت ها بــه بهانه تنظیم بــازار و حمایت‬ ‫کنسانتره‪،‬‬ ‫مــاده ‪ 37‬قانون رفــع موانع تولــد رقابت‬ ‫از صنایع پایین دســتی ماننــد فوالد‪ ،‬با‬ ‫پذیر‪ ،‬محصول مــازاد امکان صادرات بدون‬ ‫تحمیل قیمت های غیرمنطقی و دستوری گندله‪،‬اهن‬ ‫به بخش های باال دستی مانند سنگ اهن‪ ،‬اسفنجی و‪ ...‬را محدویت می یابد‪ .‬در ایــن صورت چنانچه‬ ‫اســتراتژی کشــور جلوگیری از صادرات‬ ‫ماهیت وجودی معادن خصوصی کوچک از بورس کاال‬ ‫حلقه های زنجیره فوالد مانند ســنگ اهن‪،‬‬ ‫مقیاس را تهدید می کنند‪.‬‬ ‫از طرفی نیــز با شــکل گیری بازارهای تامینمی کند کنسانتره‪ ،‬گندله و اهن اسفنجی و‪ ...‬باشد‪،‬‬ ‫بین الملــل در کنــار بازارهــای مالــی و لذا این امکان را دولــت می تواند بــدون دخالت مســتقیم‬ ‫پیچیده تر شــدن عوامــل و روابــط بازار‪ ،‬برایاینبنگاه در بــازار و تنهــا با برقــراری هارمونی بین‬ ‫تردیدهایی در ســطح مداخله دولت برای تولیدیبهوجود زنجیره های باالدستی و پایین دستی فوالد‬ ‫تنظیــم بــازار بوجــود امده اســت‪ .‬عدم می اوردتاتصویر سیاست گذاری کند تا همه این بخش های‬ ‫کارایی قیمت گذاری دســتوری در زنجیره روشنینسبت زنجیره به موازات هم توســعه یابند و مازاد‬ ‫تولید ایجــاد نگردد که منجــر به صادرات‬ ‫ارزش برای دولــت‪ ،‬تولیدکننــده و حتی‬ ‫بهقیمت ها‪،‬‬ ‫شود‪.‬‬ ‫مصرف کننده مسجل شده است‪.‬‬ ‫بــرای مثــال فوالدســازان بــه عنوان براوردهزینه ها‬ ‫مصرف کننــده زنجیره ارزش ســنگ اهن وپیش بینی‬ ‫بخش معدن در ظرفیت های بورس‬ ‫خود‬ ‫تا اهن اســفنجی به عنوان مواد اولیه تولید درامدهای‬ ‫کاال‬ ‫اگر هارمونــی در زنجیــره را به کمک‬ ‫فوالد‪ ،‬حتــی با وجــود حمایت های دولت بادرصدخطای‬ ‫مانند اعمال قیمت های دستوری و عوارض ناچیزداشته ظرفیت های بــورس کاال مدیریت نکنیم و‬ ‫صادراتی در زنجیــره‪ ،‬همچنان توان رقابت‬ ‫در بخش های مختلف زنجیره با مازاد عرضه‬ ‫باشد‪.‬‬ ‫کم تری در بازارهای جهانی از خود نشــان‬ ‫مواجه شویم‪ ،‬باید اجازه دهیم تولیدکننده‪،‬‬ ‫داده اند و همواره با ایــن خطر مواجه اند که‬ ‫محصول خــود را صادر کند‪ .‬از این رو‪ ،‬نباید‬ ‫با قطع حمایت های دولتی‪ ،‬به دلیل ســطح‬ ‫عوارضی هــم برای ان وضع شــود؛ به این‬ ‫بهــره وری پاییــن‪ ،‬مانــدگاری در صنعت‬ ‫ترتیب با مدیریــت زنجیره به کمک عرضه‬ ‫برایشان غیرممکن گردد‪.‬‬ ‫در بورس‪ ،‬نیازی به وضع عــوارض صادراتی هم وجود‬ ‫لذا در این مرحله لــزوم وجود بورس کاال به منظور ندارد‪.‬‬ ‫در نهایت جهت توســعه و گسترش کاالهای تحت‬ ‫پوشــش بورس کاال‪ ،‬بهبــود زیرســاخت ها از جمله‬ ‫زیرســاخت های قانونی‪ ،‬فرهنگی‪ ،‬فنی و تکنولوژیکی‬ ‫و همچنیــن سیاســت های اقتصــادی دولــت و‬ ‫جهت گیری هــای کالن اقتصادی و ملــی می تواند در‬ ‫موفقیت بورس کاال در براورد انتظارات تولیدکنندگان‪،‬‬ ‫مصرف کنندگان و دولت موثر واقع شود‪.‬‬ ‫تامین مالی سنگ اهن در بورس کاال‬ ‫بحث تامین مالی و دسترسی به منابع مالی ارزان از‬ ‫مهم ترین چالش های تولیدکنندگان در سراسر جهان‬ ‫است چرا که عدم حصول اعتماد از بازپرداخت به موقع‬ ‫تســهیالت دریافتی توســط بنگاه ها‪ ،‬دارندگان منابع‬ ‫مالی را با ریسک های غیرقابل جبرانی مواجه می سازد‪.‬‬ ‫لذا نقش بورس کاال از دو نگاه عرضه کنندگان در بورس‬ ‫کاال و مصرف کنندگان از بورس کاال قابل بررسی است‪.‬‬ ‫در طــرف عرضه کنندگان در بورس کاال؛ یکی از عوامل‬ ‫اصلی تعیین کننده توان یک واحد تولیدی در استفاده‬ ‫از منابع مالی در بازارهای پول و سرمایه‪ ،‬وضعیت مالی‬ ‫بنگاه و اطمینان از ســوداوری طرح هــای تولیدی ان‬ ‫بنگاه اســت‪ .‬از انجا که طبق قانون بــازار اوراق بهادار‬ ‫جمهوری اسالمی ایران‪ ،‬شرکت های پذیرفته شده در‬ ‫بورس باید صورت های مالی‪ ،‬طرح های توجیه افزایش‬ ‫سرمایه و سوداوری خود را به منظور افزایش شفافیت‬ ‫اطالعات در بازار سرمایه ایران افشا کند‪ ،‬لذا بورس کاال‬ ‫با ارائه صورت های مالی شــرکت ها‪ ،‬به ایجاد اطمینان‬ ‫صاحبان منابع مالــی‪ ،‬بانک ها و دیگر نهادهای مالی در‬ ‫راستای اعطای اعتبارات کمک شایان توجهی می کند‬ ‫ی کند و در‬ ‫و در واقع روند تامین منابع مالی را تسریع م ‬ ‫نهایت تامین مالی به موقع باعث تقویت ســرمایه گذار‬ ‫و بهبود رونــد تولید خواهد شــد‪ .‬بنابراین هزینه های‬ ‫تامین مالی طرح های تولیدی کاهش می یابد‪.‬‬ ‫از طرف دیگر با توجه بــه اینکه معامالت در بورس‬ ‫کاال بــر مبنــای پرداخــت به موقع صــورت می گیرد‬ ‫بنابرایــن بنیه ی مالی تولیدکننده نیز حفظ می شــود‬ ‫و زمان نیاز به اســتقراض بنگاه از موسســات مالی به‬ ‫تعویق می افتد‪ ،‬از ســوی دیگر این بنــگاه قادر خواهد‬ ‫بود وجوه حاصل از تســویه حساب به موقع را در توسعه‬ ‫کسب و کار خود هزینه کند‪ .‬در طرف مصرف کنندگان‬ ‫از محصوالت بــورس کاال؛ می توان به حصول اطمینان‬ ‫نسبت به قیمت نهاده های مورد نیاز برای تولید و قیمت‬ ‫محصوالت تولید شده در اینده اشاره کرد‪.‬‬ ‫بــه عنوان مثال یک بنــگاه تولیدکننده فوالد را در‬ ‫نظر بگیرید که مــواد اولیه خود را مانند ســنگ اهن‪،‬‬ ‫زغال سنگ‪ ،‬کنســانتره‪ ،‬گندله‪ ،‬اهن اسفنجی و‪ ...‬را از‬ ‫بــورس کاال تامین می کند لذا این امــکان را برای این‬ ‫بنگاه تولیدی به وجود می اورد تا تصویر روشنی نسبت‬ ‫به قیمت ها‪ ،‬براورد هزینه هــا و پیش بینی درامدهای‬ ‫بررسی‬ ‫کلیدبورسکاال‬ ‫برایقفلطرحجامعفوالد‬ ‫در سال‪ 2017‬صنعت سنگ اهن و تولید ان رفتار نسبت ًا متعادلی داشت‪ .‬بر اساس گزارشی از شرکت‪ Timetric‬تولید‬ ‫سنگ اهن جهانی تا سال‪ 2020‬به‪ 2285‬میلیون تن خواهد رسید که این نشانگر افزایش ساالنه دو درصدی است‪.‬‬ ‫با گسترش اقتصاد هند انتظار می رود مصرف سنگ اهن نیز تا‪ 2101/2‬میلیون تن افزایش یابد‪ .‬با توجه به اغاز کار دو‬ ‫پروژه بزرگ در جنوب و غرب استرالیا در سال ‪ 2018‬و همچنین اغاز به فعالیت دو پروژه دیگر‪ ،‬اولی در برزیل از ابتدای‬ ‫نیمه دوم سال ‪( 2016‬پروژه ‪ )Carajas Serra Sul‬و پروژه دیگر در کانادا که در سال ‪ 2019‬شروع به کار خواهد‬ ‫کرد‪ .‬این روند افزایش سریع تری خواهد داشت‪ .‬بر اساس گزارش سازمان توسعه (ایمیدرو) در ایران نیز استخراج‬ ‫سنگ اهن در‪ 9‬ماهه سال‪ ،1396‬مقدار‪ 44‬میلیون تن و تولید سنگ اهن (کنسانتره و دانه بندی) حدود‪ 25‬میلیون تن‬ ‫بوده است‪ .‬بر این اساس طی مصاحبه ای با غالمحسین رحیمیان قایم مقام شرکت گهر زمین به بررسی قیمت گذاری‪،‬‬ ‫محدودیت های تولید و توسعه ان پرداخته شده است که در ذیل می خوانیم‪:‬‬ ‫جایگاه بخش معدن در ســند چشم انداز ‪ 1404‬و سند‬ ‫اقتصاد مقاومتی‬ ‫در ســند چشــم انداز به طور صریح به هم افزایی و گسترش‬ ‫فعالیت هــای اقتصــادی در زمینه هایــی که ما مزیت نســبی‬ ‫داریــم از جمله معــدن و صنایع وابســته به انکــه از اهمیت‬ ‫باالیــی برخوردار اســت‪ ،‬اشــاره شــده اســت‪ .‬همچنین در‬ ‫برنامه های اقتصــاد مقاومتی نیــز به جایگزینــی این صنعت‬ ‫با صنعت نفت و توســعه ان اشاره شده اســت‪ .‬به عقیده بنده‬ ‫ظرفیــت و توان کافی در این بخــش وجود دارد‪ .‬اکنون بخش‬ ‫معدن یک درصد از تولید ناخالص داخلی را شــامل می شــود‪.‬‬ ‫لذا می توان بــا برنامه ریزی دقیق و فعــال کردن بخش معدن‬ ‫از طریق رفع موانع‪ ،‬با ارتقاء ســهم معــدن و صنایع معدنی در‬ ‫تولیــد ناخالص ملــی‪ ،‬اولویت دادن به تامیــن صنایع داخلی‬ ‫کشــور از معادن داخلی و صادرات مواد معدنی فراوری شده‪،‬‬ ‫اســتفاده از موقعیــت ویژه زمین شناســی ایران و گســترش‬ ‫همکار ی هــای بین المللــی جایــگاه این بخــش را ارتقا داد‪.‬‬ ‫همچنیــن جذب دانــش و منابع و امکانــات داخلی و خارجی‬ ‫بــرای ایجاد واحدهای فراوری و تبدیل مــواد معدنی به مواد‬ ‫واســطه و مصرفــی و توجه ویژه بــه ســرمایه گذاری در این‬ ‫بخش می تواند منجر به توســعه ان شود‪.‬‬ ‫مقایسه ای بین ایران و ســایر کشورها از نظر تولید و‬ ‫قیمت گذاری‬ ‫اخرین امارها در ســال ‪ 2014‬نشــان می دهــد ایران جزء ‪10‬‬ ‫کشــور برتر تولیدکننــده و دقیق تر در بعضی گزارش هــا با تولید‬ ‫حدود ‪ 50‬میلیون تن در ســال ‪ 2013‬و البته بــا کاهش ‪ 5‬میلیون‬ ‫تنی و تولید حدود ‪ 45‬میلیون تن در ســال ‪ ،2014‬نهمین کشــور‬ ‫تولیدکننده ســنگ اهن در جهان اســت‪ .‬البته چین‪ ،‬اســترالیا و‬ ‫برزیل که ســه کشور اول تا ســوم تولیدکننده سنگ اهن در جهان‬ ‫هســتند به همراه هند‪ ،‬روســیه‪ ،‬اکراین و مجموع سایر کشورهای‬ ‫تولیدکننده حدود ‪ 70‬درصد ســنگ اهن جهان را تولید می کنند‪.‬‬ ‫از لحــاظ مصــرف نیز جزء ‪ 20‬کشــور برتــر دنیا قــرار داریم و با‬ ‫حدود ‪ 15/5‬میلیون تن مصرف ســاالنه در رتبه بندی پانزدهمین‬ ‫کشــور مصرف کننده هســتیم که پیش بینی ها هم ادامه این روند‬ ‫را نشــان می دهــد‪ .‬البته کاهــش تولید فوالد در چیــن و به طبع‬ ‫ان کاهش قیمت ان در ســال اینده ســبب شــده تولیدکنندگان‬ ‫عمده ســنگ اهن برای جبران این موضــوع تمرکز خود را بر روی‬ ‫تولید محصوالت پرعیار قرار دهند‪( .‬بانک کانادایی اســکانی بانک‬ ‫پیش بینی کرده اســت میانگین قیمت ســنگ اهن در سال اینده‬ ‫با خلــوص ‪ 62‬درصد به حــدود ‪ 60‬دالر بر تن افــت یابد‪ .‬فوکوس‬ ‫اکونومیکــس معتقد اســت در ‪ 3‬ماهه اخر ســال ‪ ،2018‬قیمت‬ ‫سنگ اهن ‪ 62‬درصد به ‪ 58/7‬دالر بر هر تن می رسد)‬ ‫محدودیت های شرکت های معدنی برای تولیدات‬ ‫اب‪ ،‬برق و به طور کلی تامین انرژی‪ ،‬عوارض صادرات‪ ،‬تحریم ها‪ ،‬شــبکه‬ ‫حمل ونقل و محدودیت های ان از جمله ریلی و جاده ای‪ ،‬بحث سرمایه گذاری‬ ‫و ورود سرمایه خارجی و مبادالت بانکی‪ ،‬بحث حقوق دولتی و بهره مالکانه‬ ‫پیشنهادی برای تحقق ‪ 55‬میلیون تن فوالد در سال‬ ‫‪1404‬‬ ‫در پاسخ به این ســوال باید گفت بحث ظرفیت سازی بسیار مهم‬ ‫اســت‪ .‬در دنیا فاکتوری به نام نرخ بهره برداری فوالد وجود دارد که‬ ‫فکر می کنم درحال حاضر به ‪ 73‬درصد رســیده است‪ .‬اگر بخواهیم‬ ‫پرونده سنگ اهن‬ ‫خود با درصد خطای ناچیز داشــته باشد‪ .‬به بیان دیگر‬ ‫بنگاه هایــی که نهاده هــای مورد نیاز تولیــد خود را از‬ ‫بورس هــای کاال خریداری می کند از پالن برنامه ریزی‬ ‫مالی دقیق تری می توانند بهره ببرنــد و حجم و منابع‬ ‫مالی مورد نیــاز خود را می تواننــد پیش بینی کنند تا‬ ‫در مواجه با مشــکالت مالی‪ ،‬خللــی در روند تولید انها‬ ‫وارد نشــود و در زمان مقتضی با ارائه گزارش شفاف به‬ ‫نهادهای مالی‪ ،‬روند اخذ تســهیالت را تسریع بخشند؛‬ ‫چرا کــه بنگاه های مالی به دلیل شــفافیت در گزارش‬ ‫ارائه شده توسط متقاضی‪ ،‬ســریعتر نسبت به توانایی‬ ‫بازپرداخت به موقع تسهیالت اعطایی توجیه می گردند‪.‬‬ ‫در نهایت می توان اینطور نتیجه گرفت که شفافیت‬ ‫گزارش های مالی چه از طرف عرضه کنندگان در بورس‬ ‫کاال و چه از طــرف مصرف کنندگان از بورس کاال‪ ،‬روند‬ ‫تامین مالی این بنگاه ها را تســهیل و تســریع می کند‬ ‫و در نهایت هزینه اســتقراض بنگاه ها کاهش می یابد‪.‬‬ ‫همچنین به دلیل پرداخت هــای به موقعی که از طرف‬ ‫مصرف کننــده به عرضه کننده صــورت می گیرد‪ ،‬بنیه‬ ‫مالی بنگاه هــای عرضه کننده تقویــت می گردد و این‬ ‫بنگاه ها قادر خواهند بود بــه جای دغدغه های مالی به‬ ‫فکر توسعه فعالیت خود باشند‪.‬‬ ‫ورود زنجیره تولید فوالد در بورس کاال‬ ‫کشف قیمت در بورس کاال یکی از بهترین روش های‬ ‫ممکن برای حل مشکالت مربوط به قیمت گذاری است‪.‬‬ ‫درحال حاضر متاسفانه قیمت گذاری نادرست و نوسانات‬ ‫قیمت موجب عدم توازن در زنجیره فوالد شــده است‪.‬‬ ‫برای مثال نمونه ای از این قیمت گذاری های نادرســت‪،‬‬ ‫تعیین نــرخ فروش گندله و اهن اســفنجی براســاس‬ ‫میانگین قیمت فروش نقدی شــمش فوالد خوزستان‬ ‫در بورس کاال اســت که بر اساس این بخش نامه از سوی‬ ‫معاونت معدنــی وزارت صمت‪ ،‬قیمــت گندله معادل‬ ‫ ‪ 21. 5‬درصد قیمت شــمش فوالد خوزســتان و قیمت‬ ‫اهن اســفنجی معادل حداکثر ‪ ۵۰‬درصد قیمت شمش‬ ‫فوالد خوزســتان برای کلیه مصرف کننــدگان تعیین‬ ‫می شــود‪ .‬در واقع تعیین قیمت محصوالت براســاس‬ ‫درصدی از شــمش تولیدی یک کارخانه مدل درستی‬ ‫نیســت و نمی تــوان درصــدی از قیمت شــمش را به‬ ‫محصوالت کل زنجیره تولید تسری داد‪ .‬قیمت گذاری‬ ‫در زنجیــره تولیــد فوالد همــواره بــا محدودیت ها و‬ ‫دشواری های ســاختاری زیادی رو به رو بوده است که‬ ‫بخش عمده از این مشکالت مربوط به ساختار نامناسب‬ ‫و ناکارامد بازار و دخالت های نا به جــای دولت به بهانه‬ ‫تنظیم بازار در حمایت از فوالد بوده است که از جمله این‬ ‫تصمیمات دولت می توان به اعمــال عوارض صادراتی‪،‬‬ ‫اطــاق واژه خام به محصوالت معدنی بــا ارزش افزوده‬ ‫پایین و به تبع ان جلوگیری از خام فروشــی اشاره کرد‪.‬‬ ‫بــه همین جهت نیاز به برقــراری معامالت در یک بازار‬ ‫نظام مند به منظور تقابل ازاد عرضه و تقاضا زمینه ورود‬ ‫اهســته کل زنجیره فوالد در بورس کاال را فراهم کرد و‬ ‫نمونه اخیر ان پذیرش گندله سنگ اهن تولیدی شرکت‬ ‫صنعتی و معدنی گل گهر بوده اســت؛ این درحالیست‬ ‫که بر اســاس امار معامالت بورس کاالی ایران در سال‬ ‫‪ ،2017‬فوالد با ســهم ‪ 77‬درصــدی از ارزش معامالت‬ ‫محصــوالت صنعتی معدنی تنها با ســهم یک درصدی‬ ‫سنگ اهن در بورس مواجه بود‪ .‬این بدین معناست که‬ ‫سنگ اهن همچنان نتوانسته است جایگاه واقعی خود را‬ ‫در بورس کاالی ایران پیدا کند‪ .‬در واقع از نگرانی هایی‬ ‫که در بحث پذیرش گســترده سنگ اهن در بورس کاال‬ ‫مطرح است‪ ،‬بحث واقعی شدن قیمت سنگ اهن و سایر‬ ‫حلقه های زنجیره می باشــد؛ چرا که فوالدسازان نهایتاً‬ ‫مجبور به پرداخت بهای بیشــتری برای تهیه مواد اولیه‬ ‫خود خواهند بود که این افزایش قیمت تمام شــده برای‬ ‫فوالد کشور که هم اکنون نیز حتی با قیمت های ارزان و‬ ‫دستوری‪ ،‬مزیت رقابتی انچنانی ندارد‪ ،‬یک فاجعه است‪.‬‬ ‫از طرفی ســنگ اهن ایران به لحاظ قیمت تمام شده و‬ ‫قیمت فروش کامــ ً‬ ‫ا امادگی رقابت در کالس جهانی را‬ ‫دارد‪ ،‬در این صورت اگر ظرفیت واحدهای فوالد ســازی‬ ‫متناســب با ظرفیت تولید سنگ اهن و سایر حلقه های‬ ‫واپسین هارمونی نداشته باشــد و یا به هر دلیلی تولید‬ ‫واحدهای فوالدی نســبت به تولید ســنگ اهن عقب‬ ‫بمانــد‪ ،‬بیم ان می رود که حجم قابــل توجهی از حجم‬ ‫تجارت ســنگ اهن به خــارج از مرزها تعلــق گیرد‪ .‬به‬ ‫عبارت دیگر فوالدســازان داخلی در صورت عدم تبیین‬ ‫اســتراتژی مناســب‪ ،‬فردا با کمبود ماده اولیه صنعت‬ ‫خود‪ ،‬یعنی ســنگ اهن مواجه خواهند شد‪ .‬بنابراین با‬ ‫ورود زنجیره ارزش ســنگ اهن تا فوالد به هارمونی در‬ ‫زنجیره ارزش کمک شایانی می شود و افزایش رقابت در‬ ‫بهره وری صنایع پایین دســتی و باال دستی را به همراه‬ ‫خواهد داشت‪ .‬در نهایت شفافیت حاصل از بورس تنها‬ ‫به قیمت گذاری محدود نمی شود بلکه شفافیت مربوط‬ ‫به کل پروسه ی معامالت می شــود زیرا در قراردادهای‬ ‫بورســی عالوه بر قیمت‪ ،‬مشــخصات کاال و نوع قرارداد‬ ‫مورد معاملــه‪ ،‬مقدار کاالی مورد معاملــه‪ ،‬واحد انداز ه‬ ‫گیری کاالی مورد معامله‪ ،‬زمان معامله (روز و ساعت)‪،‬‬ ‫اســتاندارد و ابعاد کاال‪ ،‬تاریخ تحویل‪ ،‬استاندارد تحویل‬ ‫و نوع بســته بندی‪ ،‬انبار یا محل تحویل و واحد پول نیز‬ ‫به صورت دقیق و روشن ذکر می گردد‪.‬‬ ‫میانگیــن جهانی را لحاظ کنیم حــدود ‪ 38‬میلیون تن فوالد تولید‬ ‫می شــود‪ .‬در ســال ‪ 1404‬می توان گفت فوالد پتانسیل ان را دارد‬ ‫اما زیرســاخت ها فراهم نیســت‪ .‬به عنوان مثال محدودیت شبکه‬ ‫ریلی برای حمل ونقــل (نیاز به حــدود ‪ 4000‬کیلومتر خط ریلی‬ ‫جدید) کمبود برق که بایســتی از طریق ساخت نیروگاه های جدید‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫گام های عملــی برای دســتیابی به اهداف است کسری نرخ رشد ســاالنه ‪ %11. 8‬در صنعت ریلی‬ ‫(رشد مورد نیاز حدود ‪ 5‬برابر متوسط رشد ساالنه فعلی‬ ‫طرح جامع فوالد‬ ‫‪ ‬احداث و توسعه زیرساخت های الزم جهت رسیدن است) جهت رسیدن به اهداف افق ‪ ،1404‬بدون تامین‬ ‫به چشــم انداز ‪ 1404‬یعنی تولید ‪ 55‬میلیون تن فوالد به موقع منابع مورد نیاز دور از انتظار اســت‪ .‬در راستای‬ ‫نیاز به صرف زمان و هزینه های سرمایه گذاری باال دارد‪ ،‬حل این چالش‪ ،‬کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق‬ ‫لذا جهت بهبود و ایجاد هارمونی در زنجیره ارزش تولید بازرگانی ایران بــا طرح موضوع کمبــود بودجه و الزام‬ ‫سنگ اهن تا فوالد؛ می بایست زیرساخت ها نیز به طور نیاز به مشــوق های دولتی جهت ورود بخش خصوصی‬ ‫موازی رشد و توســعه یابند‪ .‬با گذشت ‪ 10‬سال از سند به توسعه زیرساخت ریلی کشــور در هفتمین همایش‬ ‫چشــم انداز ‪ 20‬ساله کشور‪ ،‬زیرســاخت هایی همچون فوالد‪ ،‬هرچنــد منجر به افزایش بودجــه دولت در این‬ ‫حمل و نقلی ریلــی و جاده ای‪ ،‬پورت هــای صادراتی‪ ،‬حــوزه نگردید اما در عوض دســتاورد بــزرگ دیگری‬ ‫انرژی (اب‪ ،‬برق‪ ،‬گاز) جهت دســتیابی و استمرار تولید داشت و باعث شــد دولت با ایجاد مشوق هایی‪ ،‬بستر را‬ ‫‪ 55‬میلیون تن فوالد‪ ،‬در افق ‪ 1404‬در شرایط مطلوبی برای ورود بخش خصوصی به بیزینســی سوداور در این‬ ‫به ســر نمی برند‪ ،‬به طــوری که در حــوزه حمل ونقل زمینه فراهم اورد‪ .‬در این بســته پیشنهادی‪ ،‬دولت در‬ ‫ریلی؛ نرخ رشــد متوســط احداث خطوط ریلی در ‪ 10‬ســرمایه گذاری احداث خطوط ریلی تا ‪ 30‬درصد یارانه‬ ‫سال گذشــته حدود ‪ %2 .2‬بوده که جهت دستیابی به می دهد و یا معافیت هایی نظیر حق دسترسی به شبکه‬ ‫ریلی کشور تا ســطح صفر نیز در نظر گرفته‬ ‫اهداف چشم انداز نیاز است ساالنه نرخ رشد‬ ‫ی که طبق محاســبات ما‬ ‫اســت‪ ،‬در صورت ‬ ‫حدود ‪ %11. 8‬داشــته باشد‪ .‬در حمل ونقل‬ ‫در واقع از‬ ‫حق دسترســی به شــبکه ریلی تا ‪ 5‬درصد‪،‬‬ ‫جاده ای نیز؛ نرخ رشد متوسط طول احداث‬ ‫که‬ ‫جاده های تحت حوزه استحفاظی وزارت راه نگرانی هایی‬ ‫‪ IRR‬طرح را بــرای ورود بخش خصوصی‬ ‫در ‪ 10‬سال گذشــته (بدون راه روستایی) در بحث پذیرش توجیه پذیر می کــرد‪ .‬همچنین دولت جهت‬ ‫ورود سرمایه گذاران خارجی نیز تمهیداتی را‬ ‫گسترده‬ ‫ ‪2. 4‬درصد بوده که جهت دستیابی به اهداف‬ ‫اندیشیده است‪ ،‬به طوری که نوسانات قیمت‬ ‫چشم انداز نیاز است ساالنه نرخ رشد حدود سنگ اهن‬ ‫‪ %3. 2‬داشــته باشــد‪ .‬همچنین در صنعت در بورس کاال ارز بیشــتر از ‪ 10‬درصد ســالیانه را تضمین‬ ‫می کند‪ ،‬در نتیجه ریســک تغییرات قیمت‬ ‫برق؛ نرخ رشد متوســط ساالنه کل صنعت مطرح است‪،‬‬ ‫ارز بیــش از ‪ 10‬درصد را دولت حمایت کرده‬ ‫برق در ‪ 10‬سال گذشته حدود ‪ % 6. 1‬است‬ ‫که جهت دســتیابی به اهداف ســند چشم بحث واقعی‬ ‫است‪ .‬عالوه بر بحث توســعه زیرساخت ها‪،‬‬ ‫انداز ‪ 1404‬نیاز است ســاالنه نرخ رشدی شدن قیمت یکی از مباحثی که بسیار بر ان تاکید داریم‪،‬‬ ‫حدود ‪ %10‬داشته باشد‪ .‬در صنعت گاز نیز؛ سنگ اهن و تبیین اســتراتژی جانمایــی کارخانجات‬ ‫طول خطوط انتقال گاز جهت دســتیابی به سایر حلقه های فوالد و اجرای طرح های توســعه فوالدی در‬ ‫کنار ســواحل جنوبی کشــور است‪ ،‬چرا که‬ ‫اهداف چشم انداز تا سال ‪ 1404‬می بایست‬ ‫زنجیره‬ ‫بر اساس پیش بینی رشــد جمعیت ساالنه‬ ‫رشدی به میزان ‪ %85‬شرایط کنونی (ساالنه می باشد؛ چرا‬ ‫‪1.3‬درصــد‪ ،‬میزان مصرف ســران ه ایران در‬ ‫‪ )% 8. 5‬را داشــته باشد این در حالیست که‬ ‫مصرف گاز صنعت فوالد در افق ‪ 1404‬باید که فوالدسازان افق ‪ 1404‬به ‪ 374‬کیلوگرم خواهد رســید‬ ‫به میزان ‪ 1 .2‬برابر افزایش یابد‪ .‬مصرف اب نهایت ًا مجبور به و مازاد مصرف فوالد در ان ســال حدود ‪20‬‬ ‫پرداخت‬ ‫تا ‪ 22‬میلیون تن اســت که می بایست صادر‬ ‫بخش های مختلف صنعت فوالد نیز جهت‬ ‫دســتیابی به اهداف سند چشم انداز تا سال بهای بیشتری گردد‪ .‬در نتیجه راه حل بهتر این است که در‬ ‫فازهای توسعه ای ‪ ،‬کارخانجات فوالد کشور‬ ‫‪ 1404‬رشــد ‪ %60‬را در پی خواهد داشت‪.‬‬ ‫برای تهیه‬ ‫را در کنــار اب های ازاد یا ســواحل جنوبی‬ ‫در بخش اکتشاف سنگ اهن؛ جهت توجی ه مواد اولیه خود‬ ‫کشــور بنا کنیم‪ .‬کما اینکه در دنیا و از جمله‬ ‫فنی و اقتصادی سرمایه گذاری و بهره بردای‬ ‫خواهند بود‬ ‫کشــور هند و چین‪ ،‬اکثر واحدهای تولیدی‬ ‫کافی صنایع فوالدی حداقل نیاز به اکتشاف‬ ‫‪ 1. 8‬میلیارد تن سنگ اهن است (اکتشافی که این افزایش فوالد در کنار ابراهه ها و ســواحل جانمایی‬ ‫به میــزان ‪ %51‬ذخایر قطعــی حال حاضر قیمت تمام‬ ‫شــده اند‪ .‬درنتیجه این طرح های توسعه ای‬ ‫ســنگ اهن)‪ .‬حال در باب اهمیت موضوع شده برای فوالد در کنار ابراهه ها‪ ،‬می توانند سنگ اهن مورد‬ ‫نیاز خود را از بازارهــای خارجی مثل برزیل‬ ‫حمل ونقــل ریلی در حــوزه معدن‪ ،‬صنایع‬ ‫کشور که‬ ‫معدنــی و محصوالت فوالدی؛ بــا توجه به مزیت رقابتی یا هنــد (فاصله نزدیک تــری دارد) تامین و‬ ‫همچنین محصوالتشــان را نیز صادر کنند‪.‬‬ ‫اینکه هزینه احداث یــک کیلومتر خطوط انچنانی ندارد‪،‬‬ ‫مسلم انســت که با توجه به کسری هایی که‬ ‫ریلــی حــدود ‪ 1.3‬میلیون دالر اســت‪ ،‬با‬ ‫یک محاســبه سرانگشــتی جهت رسیدن یک فاجعه است در مسیر تحقق سند چشم انداز ‪ 1404‬وجود‬ ‫دارد باید نگرشــی جامع در کشــور صورت‬ ‫به ‪ 25‬هزار کیلومتر خطوط ریلی کشــور‪،‬‬ ‫پذیرد و زیرســاخت های کشــور به منظور‬ ‫با کســری حدود ‪ 12‬هزار کیلومتر خطوط‬ ‫تحقــق ‪ 55‬میلیــون تن فوالد‪ ،‬بــه موازات‬ ‫ریلــی تا افــق ‪ 1404‬مواجه هســتیم و به‬ ‫توســعه زنجیره ارزش ســنگ اهن تا فوالد‬ ‫حدود ‪ 15.6‬میلیارد دالر ســرمایه گذاری‬ ‫بدون تجهیز ناوگان ان نیاز اســت‪ ،‬این در حالیست که توســعه یابند‪ ،‬الزمه تحقق ان تغییر نگرش حاکمیتی‬ ‫بودجه شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربنای دولت با مشــارکت بخش خصوصی در تدوین و اصالح‬ ‫حمل ونقل کشــور با ‪ 0.7‬میلیارد دالر بودجه در ســال سند چشم انداز ‪ 1404‬در بخش معدن و صنایع معدنی‬ ‫‪ ،1397‬بــا کســری ‪ %60‬بودجه مواجه اســت‪ .‬بدیهی و سرمایه گذاری خاص در این حوزه است‪.‬‬ ‫بنابراین اگــر بخواهیم فقط تولید فــوالد را در نظر بگیریم ظرفیت‬ ‫هســت اما محدودیت ها باید رفع شود‪ .‬پیشــنهاد ما همکاری همه‬ ‫بخش ها نه فقط بخش های صنعتی و معدنی بلکه ســایر دستگاه ها‬ ‫برای برطرف نمودن این موانع و درنتیجه رســیدن به اهداف سند‬ ‫است‪.‬‬ ‫تامین شــود و ســایر موارد‪ .‬نکته مهم دیگر اینکه بخش خصوصی‬ ‫باید به ایــن روند کمک کنــد و وارد بازار فراوری شــود نه اینکه‬ ‫تنها به خام فروشــی بســنده کند‪ .‬همچنین می بایست اکتشافات‬ ‫ســنگ اهن ادامه یابد زیرا پس از گذشــت ‪12‬ـ‪ 10‬ســال از سال‬ ‫‪ 1404‬احتماالً با مشــکل تامین ماده اولیه روبه رو خواهیم شــد؛‬ ‫‪21‬‬ ‫ورود زنجیره تولید فوالد به بورس کاال‬ ‫یقینــاً کمک بزرگی به ما خواهد بود زیــرا اولین مزیت بورس کاال‬ ‫کشف قیمت است برای مثال وقتی کنسانتره در بازار داخل به فروش‬ ‫می رسد بر اساس قانون‪ ،‬قیمت ان حدود ‪15‬ـ‪ 12‬درصد قیمت شمش‬ ‫فوالد خوزســتان اســت‪ .‬این قیمت در واقع حدود نصف تا یک سوم‬ ‫قیمت های جهانی اســت (در بورس کاال بســته کنسانتره سنگ اهن‬ ‫‪ 50. 000‬تنی اســت)؛ در واقع در بورس کاال قیمت بر اساس تقاضای‬ ‫بازار تعیین می شود و معموالً قیمت بهتری دارد منتهی ما محدودیت‬ ‫قانونی فروش حدود ‪15‬ـ‪ 12‬درصد شــمش فوالد در بخش داخلی را‬ ‫درحال حاضر داریــم؛ در نتیجه قیمت کاهش می یابــد لذا ما متضرر‬ ‫می شویم‪ .‬نکته بعدی کاهش ریسک معامالت است زیرا ریسک عیار‪،‬‬ ‫ریســک تناژ و حمل ونقل و‪ ...‬که مرتبط با محصول و فروش ان است‪،‬‬ ‫شامل حال ماســت‪ .‬سیســتم قیمت گذاری در بورس کاال نیز شفاف‬ ‫اســت‪ .‬شــما می توانید عرضه و تقاضا را هم زمان ببینید‪ ،‬جست وجو‬ ‫کنید و بر اســاس نیاز‪ ،‬قیمت تعیین می شــود و تبانی و موارد دیگری‬ ‫هم دخیل نیســت‪ .‬در بورس کاال نظارت وجــود دارد درحالی که در‬ ‫قراردادهای ازاد چنین موضوعی نیســت‪ .‬اطالعات به روز اســت و به‬ ‫کنترل بازار کمک می کند یعنی به ما سیگنال می دهد که میزان تولید‬ ‫را کــم یا زیاد کنیم و تولیــد کدام نوع محصــول را افزایش یا کاهش‬ ‫دهیم‪ .‬ساختار نظام مند بورس که در ان کیفیت و کمیت کاال تضمین‬ ‫شده اســت‪ .‬مبدا و مقصد کاال مشخص است‪ .‬مرجع داوری در صورت‬ ‫اختالف‪ ،‬وجود دارد و همچنین شامل یکســری معافیت ها و مزایای‬ ‫مالیاتی هم می شــویم و همچنین می توان برای داد و ستد از ابزارهای‬ ‫مالی متعددی استفاده کرد‪.‬‬ ‫اخرین برنامه های توســعه ای گهــر زمین در تولید‬ ‫کنسانتره و گندله‬ ‫تولید ‪ 15‬میلیون تن سنگ اهن‪ 10 ،‬میلیون تن کنسانتره از طریق‬ ‫افتتاح خط سوم کارخانه تولید کنسانتره با حدود ‪ 20‬درصد پیشرفت‬ ‫فیزیکی و اغاز فاز مطالعاتی و خط چهارم و پنجم و دو خط کنســانتره‬ ‫‪ 2‬میلیون تنی دیگر و نیز ‪ 10‬میلیون تن گندله از طریق ‪ 2‬خط گندله‬ ‫‪ 5‬میلیون تنی در دستور کار شرکت سنگ اهن گهرزمین قرار دارد‪.‬‬ ‫حمل ریلی محصوالت معدنی‬ ‫در حال حاضر ما حمل ونقل به شکل ریلی نداریم البته برنامه هایی‬ ‫در حال تدوین و مطالعه اســت تا بتوانیم در اینده ای نزدیک به شبکه‬ ‫حمل ریلی بپیوندیم و ان را نیز به شــکل مدرن و بهینه انجام دهیم؛‬ ‫با توجه بــه هزینه های باالی ایجاد زیرســاخت حمل ریلــی نیاز به‬ ‫سرمایه گذاری در این بخش داریم ولی هنوز براورد دقیقی نداریم‪.‬‬ ‫سرمایه گذاری خارجی و داخلی در سنگ اهن‬ ‫به طورکلی ســرمایه گذاری چه داخلی و چه خارجی برای ما مفید‬ ‫خواهد بود به طور مثال در مورد خط ســوم کنســانتره به تامین مالی‬ ‫حدود ‪ 82‬میلیون یــورو نیاز داریم که امیــدوارم از محل فاینانس یا‬ ‫یوزانس تامین شود و در تالشیم این منابع تامین را تعدد ببخشیم‪.‬‬ ‫تامین مالی از بورس کاال‬ ‫در فاز مطالعاتی است‪ ،‬می توانیم از ابزارها و قراردادهای بورس کاال‬ ‫مثل قرارداد نسیه‪ ،‬قرارداد اتی‪ ،‬قرارداد سلف استاندارد‪ ،‬قرارداد اختیار‬ ‫معامله و گواهی سپرده کاالیی بهره مند شویم و در حال بررسی بیشتر‬ ‫و کامل تر این موضوع هستیم‪.‬‬ ‫‪22‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫پرونده سنگ اهن‬ ‫سنگ انـدازی ها‬ ‫درصنعتسنگاهن‬ ‫شرکت معدنی و صنعتی چادرملو از سال ‪ 1376‬با اغاز عملیات استخراج سنگ اهن از کانسار‬ ‫چادرملو در قلب کویر مرکزی ایران و در ‪ 180‬کیلومتری شمالی شرقی شهر یزد فعالیت عملیاتی‬ ‫خود را اغاز کرده است‪ .‬این شرکت با احداث پنج خط تولید کنسانتره در مجتمع چادرملو‬ ‫ساالنه بالغ بر ‪ 10‬و نیم میلیون تن کنسانتره سنگ اهن و حدود یک تا یک و نیم میلیون تن‬ ‫سنگ اهن دانه بندی تولید می کند‪ .‬از این میزان ‪ 3‬میلیون و ‪ 800‬هزار تن کنسانتره در کارخانه‬ ‫گندله سازی اردکان به گندله تبدیل می گردد‪ .‬باقی مانده ان به شرکت های فوالد مبارکه‪ ،‬فوالد‬ ‫خوزستان و دیگر واحدهای فوالد سازی کشور عرضه می شود‪ .‬کارخانه گندله سازی اردکان در‬ ‫‪ 25‬کیلومتری غرب اردکان‪ ،‬از جمله واحد های فعال شرکت معدنی و صنعتی چادرملو است‬ ‫که ساالنه ‪ 3‬میلیون و ‪ 400‬هزار تن گندله تولید می کند‪ .‬مدیر عامل شرکت معدنی و صنعتی‬ ‫چادرملو در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار ما به تشریح اهداف و خط مشی های شرکت‬ ‫چادرملو پرداخت‪.‬‬ ‫مهندس محمود نوریان گفت‪ :‬این شرکت همواره در جهت خلق ارزش افزوده در فرایند‬ ‫تولید گام برداشته و به جرائت می توان گفت چادرملو اکنون به مرحله ای رسیده است که‬ ‫محصول خود را با استخراج مواد اولیه از دل زمین و معدن اغاز می کند و پس از فراوری و‬ ‫تولید کنسانتره در ‪ 5‬خط تولید با ظرفیت ‪ 10‬و نیم میلیون تن در سال عالوه بر تامین مواد‬ ‫اولیه کارخانه گندله سازی اردکان (که امسال حدود ‪ 3‬میلیون و ‪ 700‬هزار تن گندله تولید‬ ‫کرده است و بزودی به مرز ‪ 4‬میلیون تن می رسد)‪ ،‬خوارک الزم برای واحدهای بزرگ فوالدی‬ ‫کشور از جمله فوالد مبارکه و خوزستان را نیز تامین می کند‪ .‬وی ادامه داد‪ :‬در مرحله بعدی با‬ ‫سر مایه گذاری در دو واحد تولید اهن اسفنجی و شمش فوالد غدیر ایرانیان و ارفع‪ ،‬بخشی از‬ ‫گندله تولید شده به این واحدها منتقل و مازاد ان به صنایع فوالد کشور عرضه می گردد‪ .‬وی‬ ‫تصریح کرد‪ :‬پروژه کارخانه فوالد چادرملو نیز که قادر است ساالنه تا یک میلیون و ‪ 300‬هزار‬ ‫تن شمش فوالد تولید کند‪ ،‬امسال به مرحله تولید رسیده است و در ایام دهه فجر نیز با حضور‬ ‫معاون اول رئیس جمهوری رسم ًا افتتاح شد‪.‬‬ ‫گامی در جهت تکمیل زنجیره فوالد‬ ‫مدیرعامل چادرملو گفت‪ :‬قابل توجهی که در ســاخت‬ ‫کارخانه احیاء و فوالد چادرملو در نظر گرفته شده‪ ،‬استفاده‬ ‫از اخرین فناوری روز جهان است که از روش (هات شارژ)‬ ‫برای تولید شــمش فوالد استفاده می شــود‪ .‬در این روش‬ ‫اهن اســفنجی پیش از سرد شــدن و با دمای ‪ 600‬درجه‬ ‫مستقیماً وارد کوره های ذوب در کارخانه فوالد می شود و‬ ‫در نتیجه موجب صرفه جویــی ‪ 30‬درصدی مصرف برق و‬ ‫‪ 43‬درصدی مصرف اب می گــردد‪ .‬برای اجرای این طرح‬ ‫بیش از ‪ 12‬هزار میلیارد ریال ســرمایه گذاری شده است‪.‬‬ ‫همانطورکه عــرض کردم کارخانه فوالد از اوایل امســال‬ ‫تولید خــود را اغاز کرده و تا بهره بــرداری از واحد احیای‬ ‫مســتقیم چادرملو‪ ،‬از اهن اسفنجی ســایر کارخانجات‬ ‫داخلی استفاده می کنیم؛ پیش بینی شــده است تا پایان‬ ‫سال بیش از ‪ 300‬هزارتن شمش فوالدی تولید شود‪.‬‬ ‫وی افزود‪ :‬کارخانه احیای مستقیم چادرملو با ‪ 83‬درصد‬ ‫پیشــرفت در حال اتمام است و امیدواریم تا نیمه اول سال‬ ‫‪ ۹۷‬بهره برداری از این واحد نیز اغــاز گردد‪ .‬این پروژه در‬ ‫مجاورت کارخانه شــمش فوالد مجتمع صنعتی چادرملو‬ ‫در اردکان یزد اجرا می شــود و بعنــوان یکی از پروژه های‬ ‫عظیم ملی با ساختاری بی نظیر‪ ،‬با تالش و همت همکاران‬ ‫متخصص و ســاعی‪ ،‬ماههای انتهایی نصب را پشــت سر‬ ‫می گــذارد‪ .‬به این ترتیــب می توان گفــت چادرملو یکی‬ ‫از معدود شــرکت های بزرگ معدنی و صنعتی اســت که‬ ‫توانسته پیشــگامی خود را در تکمیل چرخه تولید فوالد‬ ‫به اثبات برساند‪.‬‬ ‫تنگناهای مالی و سرمایه گذاری‬ ‫نوریان با اشــاره به تنگناهای اقتصادی طی سال های‬ ‫اخیــر و کمبــود منابع مالی عنــوان کرد‪ :‬بــه رغم وجود‬ ‫مشکالت و مسائل مربوط به تحریم ها‪ ،‬موفق شدیم عالوه‬ ‫بر‪ 2‬طرح مهم فوالدی که اشاره شد‪ 2 ،‬طرح زیربنایی مهم‬ ‫را نیز در دســتور کار خود قرار دهیم و به پایان رســانیم‪.‬‬ ‫نخستین طرح ان ســاخت نیروگاه ‪ 500‬مگاواتی سیکل‬ ‫ترکیبی در مجتمع صنعتی چادرملو در اردکان یزد بود که‬ ‫در سه فاز با ســرمایه گذاری ‪ 14‬هزار میلیارد ریال و سهم‬ ‫ارزی ‪ 265‬میلیون یورو خوشــبختانه اجرا و وارد شــبکه‬ ‫سراسری کشــور شــد‪ .‬همزمان با افتتاح رسمی کارخانه‬ ‫فوالد چادرملو با حضور دکتر جهانگیری و وزیران صنعت‪،‬‬ ‫معدن و تجارت و نیرو‪ ،‬این نیروگاه هم با تمام ظرفیت وارد‬ ‫مدار شبکه سراسری برق شد‪.‬‬ ‫طرح دوم هم اجرای شــبکه فاضالب شهری و احداث‬ ‫تصفیه خانه فاضالب شــهر اردکان و انتقال اب به مجتمع‬ ‫صنعتی چادرملو بــوده که تقریباً این پــروژه هم به اتمام‬ ‫رســیده و اماده راه اندازی است‪ .‬میزان سرمایه گذاری این‬ ‫طرح حدود‪ 2‬هزار میلیارد ریال بوده و ســالیانه ‪ 2‬میلیون‬ ‫و‪ 900‬هزارمتــر مکعــب اب تصیه تصفیــه و به مجتمع‬ ‫صنعتی چادرملو منتقل می شود‪.‬‬ ‫طرح احداث کارخانه نورد ســرمد ابرکــوه به ظرفیت‬ ‫تولید ســالیانه ‪450‬هزار تن انواع میلگرد و سرمایه گذاری‬ ‫‪ 3961‬میلیارد ریال و ســهم ارزی ‪23‬میلیون یورو نیز در‬ ‫سال ‪ 1395‬به اتمام رسید و مورد بهره برداری قرار گرفت‪.‬‬ ‫به این ترتیب زنجیره تولید در چادرملو از مرحله استخراج‬ ‫و تولید سنگ اهن تا محصوالت نهایی فوالد تکمیل شد‪.‬‬ ‫تفکــر و اندیشــه نواورانــه در افزایــش‬ ‫بهره وری‬ ‫مدیر عامل چادرملو در خصــوص ارتقای بهره وری در‬ ‫تولید مواد اولیه در واحدهای معدنــی و صنعتی خود نیز‬ ‫عنوان کرد‪ :‬تفکر و اندیشه نواورانه همواره در روند امور به‬ ‫ویژه در بخش های صنعتی موجب رشد و افزایش کیفیت و‬ ‫کمیت تولید شده است‪.‬‬ ‫وی افــزود‪ :‬ما معتقدیم اگــر تجربه همــکاران با علم‬ ‫و دانش تلفیق شــود نتایج به مراتــب موثرتری در فرایند‬ ‫تولیــد دریافت خواهیم کرد‪ ،‬به همیــن منظور هم اکنون‬ ‫سیستم مدیریت دانش در چادرملو پیاده سازی شده است‬ ‫تا بتوانیم از تجربیات و اندوخته های علمی همکاران خالق‬ ‫و صاحب اندیشه بهترین بهره برداری را بنمائیم‪.‬‬ ‫مهندس نوریان تاکید کرد‪ :‬مــا همچنین در چادرملو‬ ‫اســتراتژی شــرکت را بر مبنای اســتفاده از توان داخلی‬ ‫گذاشتیم‪ .‬از توان شرکت های داخلی و متخصصان استفاده‬ ‫کردیم و قطعات را بومی سازی کردیم‪ .‬چادرملو با حمایت‬ ‫از شــرکت های فعال و خالق و همکاری تنگاتنگ با انها‪،‬‬ ‫توانسته است با ارائه طرح های کارامد‪ ،‬بسیاری از نیازهای‬ ‫راه پیشگیری از‬ ‫صادرات سنگ اهن‬ ‫و یا هر محصول‬ ‫دیگری‬ ‫ممانعت از صادرات‬ ‫نیست بلکه باید‬ ‫زمینه ایجاد‬ ‫واحد های‬ ‫پایین دستی را‬ ‫فراهم کرد که‬ ‫متاسفانه این اتفاق‬ ‫کمتر‬ ‫رخ می دهد و دلیل‬ ‫ان هم عدم حمایت‬ ‫تصمیم گیرندگان‬ ‫دولتی و موانع بسیار‬ ‫برای سرمایه گذاران‬ ‫بخش خصوصی‬ ‫است‬ ‫صنعتی خود را تامین کند‪ .‬به طوری که برخی از این شرکت ها‬ ‫هم اکنون ســازنده بسیاری از ماشــین االت و حتی طراح و‬ ‫اجرا کننده خیلی از واحدهای صنعتی در کشــور هســتند و‬ ‫همیشــه اذعان کرده اند کــه نقطه عطف فعالیتهایشــان از‬ ‫چادرملو بوده است‪.‬‬ ‫وی افــزود‪ :‬ما االن واحد مهندســی معکــوس را هم در‬ ‫چادرملو ایجاد کرده ایم و دســتگاه هایی کــه از خارج تهیه‬ ‫می شوند بالفاصله توسط مهندسان بازبینی و با انجام مراحل‬ ‫مهندسی معکوس در تعمیر و نگهداری انها هم تقریبا بی نیاز‬ ‫از خارج شــده ایم و تا کنون بالغ بر ‪ 2‬هــزار قطعه صنعتی را‬ ‫بومی سازی کرده ایم که عالوه بر صرفه جویی اقتصادی قابل‬ ‫توجه‪ ،‬ضریــب امنیت در تامین قطعات و تجهیزات مورد نیاز‬ ‫را هم افزایش داده ایم و وابســتگی کمتری به تولید کنندگان‬ ‫خارجی پیدا کرده ایم‪.‬‬ ‫وی افــزود‪ :‬البته ماشــین االت ســنگین در داخل قابل‬ ‫ساخت نیست‪ .‬اگر هم شــرکتی بخواهد ان را بسازد با توجه‬ ‫به نیاز داخل کشــور مقرون به صرفه نیســت‪ .‬حتی کشوری‬ ‫مثل اســترالیا با توســعه معدنی و صنعتی کــه دارد‪ ،‬اکثر‬ ‫ماشین االتش را از کشورهای اروپایی و امریکایی خریداری‬ ‫می کند‪ .‬ولی ما درمجموعه چادرملو‪ ،‬تمام تعمیرات و تکمیل‬ ‫یک سری کارها‪ ،‬از جمله شــاولهای کابلی را در داخل کشور‬ ‫انجام می دهیم‪ .‬بــه عنوان نمونه یکبــار در معدن ما یکی از‬ ‫شاولهای کابلی ساخت امریکا زیراوار رفت و تماما" اهن پاره‬ ‫شد‪ .‬اما شرکت اسفالت توس با پرسنل کار ازموده خود ان را‬ ‫بازسازی کرد و در حال حاضرمشغول به کار است‪.‬‬ ‫همه دامپتراک های ما امریکایــی و از نوع کاترپیالر بود‪.‬‬ ‫خوب به واسطه تحریم ها دیگر نمی توانستیم بخریم و باید سه‬ ‫برابر قیمت و بدون گارانتی انها را از طریق واسطه میخریدیم‪.‬‬ ‫ما بعنوان اولین شــرکت مشــابه ان را از کارخانه بالز کشور‬ ‫بالروس با یک ســوم قیمت گرفتیــم و از اینگونه موارد زیاد‬ ‫داریم‪ ،‬از جمله دریل واگنهای ســاخت روسیه که با طراحی‬ ‫خودمان ســاخته شــده و بجای دریل واگن اینگرســولراند‬ ‫امریکایی با یک سوم قیمت در حال کار هستند‪.‬‬ ‫در حال حاضر خیلی از قطعات در داخل تولید می شــود‬ ‫مثل درام ها‪ ،‬اسکرین ها و شــافتهای سنگ شکن‪ ،‬الینرها‪،‬‬ ‫قطعات پمپهای بزرگ و‪... .‬‬ ‫وی گفت‪ :‬امروزه رقابتی ســخت در بین تولید کنندگان‬ ‫مواد معدنی از جمله ســنگ اهن به وجود امده و بدون شک‬ ‫کشــورهایی موفق به ادامه تولید خواهند شــد که بتوانند‬ ‫هزینه هــای خــود را کاهــش و در نتیجه محصــوالت را با‬ ‫مناسبترین قیمت وارد بازار کنند‪.‬‬ ‫بنا بر این ما نیز بایــد از فناوری های روز دنیا و روش های‬ ‫کاهــش هزینه تولیــد برخوردار باشــیم‪ .‬هــر چند برخی‬ ‫متغییر هــای داخلــی هم نقــش قابل توجهــی در افزایش‬ ‫هزینه ای تولید دارند اما نمی تــوان از تکنولوژی روز دنیا هم‬ ‫بی بهره ماند‪.‬‬ ‫برشی از عملکرد چادرملو در ‪ 10‬ماه‬ ‫نوریان در خصوص عملکرد تولیدشــرکت چادرملو طی‬ ‫‪ 10‬ماه سالجاری گفت‪ :‬شرکت چادرملو طی ‪ 10‬ماهه امسال‬ ‫بیش از ‪ 7‬میلیون تن کنسانتره ســنگ اهن تولید کرده که‬ ‫مطابق با برنامه پیش بینی شــده تولید در سال جاری است‪.‬‬ ‫این شرکت همچنین در بخش ســنگ اهن دانه بندی شده‬ ‫‪ 272‬هزار تن تولید داشته است‪ .‬همانطور که می دانید تولید‬ ‫اصلی مجتمع معدنی چادرملو کنســانتره سنگ اهن است و‬ ‫سنگ اهن دانه بندی محصول جانبی شرکت است که تولید‬ ‫ان بر اساس درخواســت بازار انجام می گیرد‪ .‬لذا به رغم انکه‬ ‫ظرفیت کارخانه پیمانکار حدود یک و نیم میلیون تن است؛‬ ‫از طرفی مقدار ‪ 811‬هزار تن موجودی سنگ اهن دانه بندی‬ ‫شــده داریم و در ایران فقــط ذوب اهن اصفهان از ســنگ‬ ‫اهن دانه بندی استفاده می کند‪ .‬شــرکت های متعددی هم‬ ‫تولید کننده این محصول می باشــند؛ در نتیجه تولید سنگ‬ ‫اهن دانه بندی بیش از نیاز کشــور است‪ ،‬ناگزیر برنامه تولید‬ ‫را نســبت به ظرفیت اســمی کاهش داده و این مقدار مازاد‬ ‫بر مصرف داخلی را از طریق مزایده بــه خریداران داخلی به‬ ‫فروش می رسانیم وانها عمدتاً این محصول را صادرمی کنند‪.‬‬ ‫در کارخانه گندله ســازی اردکان ‪ 2‬میلیون و ‪ 940‬هزار تن‬ ‫تولید داشــته ایم که پیش بینی برنامه تولید امســال محقق‬ ‫شده اســت‪ .‬همچنین میزان تولید شمش فوالد در این مدت‬ ‫هم بیش از ‪ 292‬هزار تن شمش تولید شده است‪.‬‬ ‫محیط زیست در چادرملو‬ ‫وی در پاســخ به این ســوال که چادرملو تا چه حد خود‬ ‫را مقیــد به رعایــت ضوابط زیســت محیطی می داند گفت‪:‬‬ ‫پرونده سنگ اهن‬ ‫شــرکت معدنی و صنعتــی چادرملو تاکنــون در حد توان‬ ‫و درچارچــوب ضوابط و تکالیف خــود‪ ،‬در زمینه های حفظ‬ ‫محیط زیســت و اقدامات پیشــگیرانه اقدامات گسترده ای‬ ‫انجام داده اســت‪ ،‬یکی از بزرگ ترین اقدامات‪ ،‬اجرای طرح‬ ‫جمع اوری فاضالب های شــهری در ارکان و تصفیه ان است‬ ‫که این اقدام عالوه بر تعمیم بهداشــت و ســامتی ساکنین‬ ‫شهر اردکان‪ ،‬کمک شایانی درتثبیت منابع ابی زیر سطحی‬ ‫خواهد داشت ‪.‬‬ ‫مهنــدس نوریان همچنین به طرح های توســعه‬ ‫فضای سبز و پیشــگیری از الودگی محیط زیست در‬ ‫‪ 2‬مجتمع صنعتی و معدنی چادرملو اشاره و مهم ترین‬ ‫انها را اینگونه برشمرد‪:‬‬ ‫ایجــاد بیش از‪ 300‬هکتار باغ میــوه مجتمع صنعتی‬ ‫چادرملو در اردکان یزد ‪.‬‬ ‫درختــکاری در ‪ 218‬هکتــار در مجتمــع صنعتی‬ ‫چادرملو در اردکان یزد‪.‬‬ ‫در مجموع ایجاد ‪ 562‬هکتار فضای ســبز درمجتمع‬ ‫صنعتی چادرملو‪.‬‬ ‫اســتفاده از تجهیزات غبار گیر و فیلترهای کیسه ای‬ ‫در کارخانه گندله سازی اردکان بمنظور کاهش میزان ذرات‬ ‫االینده محیط زیست ‪.‬‬ ‫ایجاد ‪ 85‬هکتار فضای ســبز با گونه مختلف درخت و‬ ‫گیاهان مقاوم در کویردر مجتمع معدنی چادرملو‪.‬‬ ‫ایجاد ابشــخور برای جانداران مســتقر در محدوده‬ ‫حیات وحش کویر‪.‬‬ ‫ســاخت ابنیه برای محیط بانان پناه گاه حیات وحش‬ ‫دره انجیر – نی باز‬ ‫بهره برداری از اب شــور چاله ســاغند و تصفیه ان و‬ ‫جایگزین با اب شیرین بهاباد‬ ‫همکاری در تامین نیروی محیط بانان منطقه‬ ‫خرید و نصب ایســتگاه کامل سنجش الودگی هوا در‬ ‫شهر اردکان‬ ‫اجــرای برنامه جداســازی زباله های خانگی شــامل‬ ‫پسماندهای الی‪ ،‬شیشه و کاغذ (ازمبدا تولید)‬ ‫ارایه پروژ ه های مرتبط با حفاظت از محیط زیســت در‬ ‫بخش تحقیق و توسعه (‪)R&D‬‬ ‫استفاده از سیســتم تر در کارخانجات فراوری سنگ‬ ‫اهن جهت کاهش ورود ذرات گرد و غبار به محیط بیرون‬ ‫پیاده سازی سیستم الکترونیکی جهت مکاتبات اداری‬ ‫و گزارشات فنی برای صرفه جویی در مصرف کاغذ است‪.‬‬ ‫چادرملو و اشتغالزایی‬ ‫مدیر عامــل چادرملو در خصوص نقش این شــرکت در‬ ‫اشــتغالزایی نیز گفت‪ :‬در حال حاضر اکثر کارهای شــرکت‬ ‫توسط پیمانکاران اجرا می شود و مستخدمین چادرملو عمدتا‬ ‫در قســمتهای مالی‪ ،‬اداری‪ ،‬بازرگانی‪ ،‬مهندســی و نظارت‬ ‫و بعضی بخشــهای معدنی کار می کننــد‪ .‬وی افزود‪ :‬عالوه‬ ‫بر واحدهای فــراوری و معدن‪ ،‬ما بخش هایــی در چادرملو‬ ‫داریم که طرح های دانش بنیــان را پی گیری می کنند‪ .‬مث ً‬ ‫ال‬ ‫در بخش کنترل هوشــمند چادرملو (دیســپچینگ) حدود‬ ‫‪ 50-40‬نفر مهندس کامپیوتر فارغ التحصیل یزد مشــغول‬ ‫بکار هستند که با ابداع نرم افزارهای رایانه ای و بهره گیری از‬ ‫روش های دریافت اطالعات انالین‪ ،‬تمامی مراحل عملیاتی‬ ‫در معدن را تحت نظارت و کنتــرل قرار داده اند‪ .‬با این روش‬ ‫عالوه بر کاهش هزینه های نظارت و کنترل خطا های انسانی‪،‬‬ ‫ســرعت عملکرد در واحد زمــان نیز افزایش یافته اســت‪.‬‬ ‫همچنین چندین شــرکت نواور نیز بمنظور پیشبرد اهداف‬ ‫چادرملو با ما همکاری مستمر دارند‪ .‬درحال حاضر هم بیش‬ ‫از ‪ 7000‬نفر در مجتمع های معدنی و صنعتی چادرملو بطور‬ ‫مستقیم مشغول بکار هستند‪.‬‬ ‫چادرملو در خارج از مرزهای کشور‬ ‫وی با تاکید بر اراده مدیران چادرملو بر توسعه واحدهای‬ ‫تکمیل کننده زنجیره تولید در این شرکت گفت‪ :‬روند توسعه‬ ‫بخــش چادرملو با هدف ایجاد ارزش افــزوده در محصوالت‬ ‫تولیدی همچنان ادامه دارد و انشــاهلل پس ازبهره برداری از‬ ‫واحد مگامدول احیاء مســتقیم چادرملــو که مراحل پایانی‬ ‫خــود را طی می کنــد‪ 2 .‬طرح مهم تولیدی در دســتور کار‬ ‫داریم که شامل طرح احداث کارخانه گندله سازی شماره ‪2‬‬ ‫با ظرفیت تولیدسالیانه ‪ 4‬میلیون تن وسرمایه گذاری ‪ 9‬هزار‬ ‫میلیاردریال و همچنین طرح احداث ‪ 2‬واحد نورد به ظرفیت‬ ‫تولید سالیانه یک میلیون و ‪ 100‬هزارتن با سرمایه گذاری ‪4‬‬ ‫هزار میلیارد ریال وکل سرمایه گذاری ‪ 13‬هزار میلیارد ریال‬ ‫با ســهم ارزی ‪ 131‬میلیون یورو می باشد‪ .‬مهندس نوریان‬ ‫افزود‪ :‬از هم اکنون مانیز در اندیشه صدور محصول نهایی خود‬ ‫به خارج از مرزها هستیم چراکه بر این باوریم با ارزش افرینی‬ ‫در فرایند تولید‪ ،‬توان بخش خصوصی را در توسعه اقتصادی‬ ‫به اثبات رســاندیم و حال باید ســهم خود را در درامد ملی‬ ‫افزایــش دهیم‪ .‬نوریان بــا تاکید بر ضــرورت اعمال تدابیر‬ ‫تشویقی برای صادر کنندگان سنگ اهن گفت‪ :‬برای صادرات‬ ‫محصوالت معدنی به ویژه ســنگ اهن باید تدابیر تشویقی‬ ‫هم در نظر گرفته شــود نه اینکه عوارض دریافت گردد‪ .‬وی‬ ‫با اشــاره به این نکته که درحال حاضر عمده تولید کنندگان‬ ‫سنگ اهن ترجیح می دهند مواد اولیه واحدهای تولید فوالد‬ ‫داخل کشــور را تامین کنند‪ ،‬افزود‪ :‬بــا توجه به قیمت های‬ ‫جهانی این محصول‪ ،‬معدنــداران تمایل چندانی به صادرات‬ ‫ندارنــد‪ .‬در عین حال بدلیل بهره گیــری واحدهای فوالدی‬ ‫کشــور از روش قوس الکتریکی‪ ،‬ســنگ اهن بطور مستقیم‬ ‫برای این واحدها قابل اســتفاده نیست و تنها کارخانه ای که‬ ‫‪23‬‬ ‫چشم انداز سنگ اهن در بازارهای جهانی‬ ‫مدیر عامل یکی از بزرگ ترین تولید کنندگان ســنگ اهن ایران در خصوص چشــم انداز اینده عرضه و تقاضای سنگ اهن‬ ‫در جهان گفت‪ :‬همانطور که می دانید تولید کنســانتره ســنگ اهن در دنیا خیلی کم است و حدود ‪ 5‬درصد فوالد جهان با مصرف‬ ‫اهن اســفنجی تولید می گردد و تولید فوالد عمدت ًا به روش کوره بلند است که از سنگ اهن دانه بندی استفاده می شود؛ بنابراین‬ ‫قیمت های جهانی بر مبنای قیمت سنگ اهن دانه بندی و برحسب میزان عیار ان است‪ .‬پس پیش بینی وضعیت قیمت های جهانی‬ ‫ســنگ اهن به دلیل اینکه مدام شــرایط عرضه و تقاضا تغییر می کند‪ ،‬خیلی قابل پیش بینی نیســت‪ .‬درحال حاضر بزرگ ترین‬ ‫مصرف کننده و واردکننده ســنگ اهن در جهان کشور چین اســت؛ در نتیجه نقش تعیین کننده و مهمی در تعیین قیمت دارد‪.‬‬ ‫در هر صورت انچه که باعث افزایش یا کاهش قیمت های جهانی ســنگ اهن می گردد‪ ،‬میــزان عرضه تولید کنندگان و تقاضای‬ ‫مصرف کنندگان است که در بخش صادرات کشور استرالیا بزرگ ترین صادر کننده جهان و در قسمت واردات عمدتا کشور چین و‬ ‫پس از ان ژاپن و کره و کشورهای اتحادیه اروپا قرار دارند‪ .‬در عین حال تحلیلگران پیش بینی کرده اند در سال ‪ 2018‬قیمت سنگ‬ ‫اهن به دلیل بهره برداری از معادن جدید برزیل و کاهش تولید فوالد چین‪ ،‬روند نزولی خواهد داشت‪.‬‬ ‫مصرف کننده سنگ اهن دانه بندی دارد‪ ،‬ذوب اهن اصفهان‬ ‫اســت که به روش کوره بلند محصول شمش تولید می کند و‬ ‫نیاز به ســنگ اهن دارد که ان هم تاکنون تامین شده است‪.‬‬ ‫بنابر این درحال حاضر برخی معادن‪ ،‬محصول ســنگ اهن‬ ‫مازاد دارند و یا بدلیل عیار پایین برای مصرف داخل مناسب‬ ‫نیست و تنها راه ان صادرات این محصول است‪.‬‬ ‫قیمت گذاری سنگ اهن‬ ‫این فعال معدنی کشور پیرامون قیمت گذاری سنگ اهن‬ ‫در داخل کشورگفت‪ :‬ســنگ اهن محصولی خاص و دارای‬ ‫مشــتری خاص اســت که در بازار داخل ارتباط تنگاتنگ و‬ ‫شــناخته شــده ای بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان‬ ‫ایــن محصول وجــود دارد بنابر این خرید و فروش ســنگ‬ ‫اهن در داخل کشــور خیلی مکانیزم پیچیده و معادله چند‬ ‫مجهولی نیســت که به دنبال راه حل باشیم‪ .‬تولید کنندگان‬ ‫و خریداران داخلی ســنگ اهن مشکلی برای کشف قیمت و‬ ‫خرید و فروش این محصول ندارند و از گذشــته در تعامل با‬ ‫یکدیگر در فضای دوستانه و حرفه ای به توافق رسیده اند‪ .‬وی‬ ‫افزود‪ :‬در همه جای جهان ارتباط متقابل تولیدکنندگان مواد‬ ‫اولیه و خریداران ســنگ اهن در بخش خصوصی همواره بر‬ ‫پایه منافع مشــترک بوده و چالش سختی وجود ندارد‪ ،‬البته‬ ‫ایــن تعامل تا جایی وجود دارد کــه دولت ها مداخله نکنند‪.‬‬ ‫وی افزود‪ :‬بهتر است دولت از نقش نظارتی و حمایتی خود‬ ‫خارج نشــود و در مقام تصمیم گیری و تعیین تکلیف برای‬ ‫فعاالن این حوزه صنعتی قرار نگیرد‪.‬‬ ‫برای ‪ 55‬میلیون‬ ‫تن فوالد نیازبه‬ ‫‪ ۸۶‬میلیون تن‬ ‫کنسانتره اهن‬ ‫است و االن ظرفیت‬ ‫تولید ‪ ۴۴‬میلیون‬ ‫تن است یعنی تا‬ ‫حدود ‪ 7‬سال دیگر‬ ‫میزان تولید سنگ‬ ‫اهن باید ‪ 3‬برابر‬ ‫شود‬ ‫سنگ اهن در بورس کاال‬ ‫نوریان گفت‪ :‬شاید برخی از تولید کنندگان سنگ اهن‬ ‫مایل باشند محصول خود را در بورس کاال عرضه کننده که‬ ‫بسیار خوب اســت‪ ،‬اما نباید اجبار و تحمیلی باشد‪ .‬بورس‬ ‫کاال می توانــد زمینه صادرات مازاد بر نیاز داخل را نیز برای‬ ‫عرضه کنندگان فراهم کند تا عــاوه بر تقویت توان بخش‬ ‫خصوصی‪ ،‬درامد ارزی برای کشور حاصل شود‪.‬‬ ‫وی بــا یاد اوری اینکــه در حال حاضر شــرایط حاکم‬ ‫در بخش معدنی کشــور‪ ،‬شــرایط مطلوبی نیست‪ ،‬گفت‪:‬‬ ‫مشــکالت تامین مالی‪ ،‬نبود تجهیزات و عدم برخورداری‬ ‫از تکنولوژی های نوین در امر معدنکاری‪ ،‬هزینه های باالی‬ ‫انرژی و از همــه مهم تر هزینه های ســنگین حمل و نقل‪،‬‬ ‫چند سالی است که فعاالن سنگ اهن را دچار مشکل کرده‬ ‫است‪ .‬وی ادامه داد‪ :‬متاسفانه برخی سنگ اهن دانه بندی‬ ‫شــده را محصول خام عنوان می کنند در حالی که ســنگ‬ ‫اهن اســتخراج شــده از معادن پس از عملیات فراوری در‬ ‫کارخانجات‪ ،‬تبدیل به سنگ اهن دانه بندی شده می گردد‬ ‫و دیگر خام نیســت چون ارزش افزوده ایجاد شده است و‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫همین محصول اســت که صــادر می شــود‪ .‬از طرفی راه‬ ‫پیشگیری از صادرات ســنگ اهن و یا هر محصول دیگری‬ ‫ممانعت از صادرات نیست بلکه باید زمینه ایجاد واحد های‬ ‫پایین دســتی را فراهم کرد که متاســفانه این اتفاق کمتر‬ ‫رخ می دهد و دلیل ان هم عدم حمایت تصمیم گیرندگان‬ ‫دولتی و موانع بسیار برای سرمایه گذاران بخش خصوصی‬ ‫اســت‪ .‬نوریان ضمن در خواســت از مســئوالن و تصمیم‬ ‫گیرندگان در اقتصاد کشــور برای ایجاد تســهیالت الزم و‬ ‫رفع برخی موانــع موجود افزود‪ :‬همانطور که بارها اشــاره‬ ‫کردم بخش اعظم مشــکالت ما داخلی است و انتظار داریم‬ ‫نهادهــای دولتی و قانونگذاری با درک صحیح مشــکالت‬ ‫و شــرایط فعلی بخش معدن‪ ،‬برای حل انها چاره اندیشی‬ ‫کنند‪ .‬وقتی صحبت از اقتصاد مقاومتی می شود یعنی باید‬ ‫ملزومات انرا هــم فراهم کنیم‪ ،‬نخســتین گام تحقق این‬ ‫امر رفع موانع تولید و فراهم نمودن زمینه های انگیزشــی‬ ‫بــرای ســرمایه گذاری و حرکت به ســمت ارزش افرینی‬ ‫در فعالیت هــای اقتصادی اســت‪ .‬وی تصریح کرد‪ :‬باید به‬ ‫این نکته توجه کرد که ایجــاد ارزش افزوده در هر صنعتی‬ ‫مستلزم شــناخت کافی از بازار کســب وکار‪ ،‬برنامه ریزی‬ ‫مبتنی بر واقعیات و بدور از شــعار زدگــی و فراهم نمودن‬ ‫زیر ســاخت های الزم توسعه اســت‪ .‬فعاالن بخش معدن‬ ‫هم از این قاعده مســتثناء نیستند و االن مهم ترین مسئله‬ ‫برای فعــاالن حال حاضر در صنعت ســنگ اهن و صنایع‬ ‫معدنی برای توسعه بخشیدن به کسب وکار خود و افزایش‬ ‫بهره وری‪ ،‬تامین منابع مالی اســت‪ ،‬به طوری که بسیاری از‬ ‫طرحها بدلیل نبود و کمبود منابع مالی معطل مانده اند‪.‬‬ ‫تشویق در حوزه معدن‬ ‫از طرف دیگر برای ادامه فعالیت دســت اندرکاران معدن‬ ‫و صنایع معدنی داخل کشــور باید انگیزه و مشوق های الزم‬ ‫را ایجاد کرد‪ .‬از جمله این مشــوق ها می توان به ثبات قوانین و‬ ‫مقررات‪ ،‬فراهم نمودن زیر ساخت های توسعه صادرات‪ ،‬ارائه‬ ‫تسهیالتجهتنوسازیتجهیزاتوبهره گیریازفناوری های‬ ‫نوین‪ ،‬بهسازی سیســتم حمل ونقل و در نهایت واقعی کردن‬ ‫وجوه دریافتی از معادن همچون مالیات‪ ،‬عوارض‪ ،‬بهره مالکان‬ ‫و حقوق دولتی است‪ .‬اگر این موانع مرتفع شود بدیهی است که‬ ‫ســرمایه گذارها نیز برای ورود به این بخش از صنعت‪ ،‬تمایل‬ ‫نشان می دهند‪ .‬نباید انتظار داشت که صاحبان سرمایه با وعده‬ ‫و وعید جذب بخش معدن شــوند بلکه انها به رفتار‪ ،‬عملکرد‬ ‫و تصمیمات مسئوالن و ضوابط و مقررات محیط کسب وکار‬ ‫نگاه می کننــد و برای اینده خــود تصمیم گیری می نمایند‪.‬‬ ‫محمود نوریان افزود‪ :‬ســرمایه گذاری در هر بخش اقتصادی‬ ‫مستلزم امنیت است تا ریسک انرا کاهش دهد که متاسفانه‬ ‫در بخش معدن چندان توجهی به ان نمی شود‪ ،‬چون با نادیده‬ ‫ق وحقوق بخش خصوصی‪ ،‬باعث متضرر شــدن‬ ‫گرفتن حــ ‬ ‫ســرمایه گذاران این بخش شده اســت‪ .‬هیچ سرمایه گذاری‬ ‫بدون شناخت از بازار و فضای کســب وکار یک کشور و انجام‬ ‫بررســی های الزم از وضعیت اقتصادی ان کشــور‪ ،‬اقدام به‬ ‫سرمایه گذارینمی کند‪.‬‬ ‫چالش جدی در زنجیره تولید فوالد‬ ‫به گفتــه نوریان؛ بزودی کمبود ســنگ اهــن به یک‬ ‫چالش جدی برای صنایع وابســته تبدیل می شود‪ .‬چراکه‬ ‫در زنجیره تولید فوالد کشــور توازنی وجود ندارد‪ .‬درحالی‬ ‫که دولت بــرای افق ‪ ۱۴۰۴‬تولید ‪ 55‬میلیــون تن فوالد را‬ ‫هدفگــذاری کرده برای تولید این میــزان فوالد باید حدود‬ ‫‪ ۱۶۸‬میلیون تن ســنگ اهــن خام اســتخراج و فراوری‬ ‫شــود که درحال حاضر این مقدار ‪ ۶۰‬میلیون تن است‪ .‬از‬ ‫طرف دیگربــرای ‪ 55‬میلیون تن فــوالد نیازبه ‪ ۸۶‬میلیون‬ ‫تن کنسانتره اهن اســت و االن ظرفیت تولید ‪ ۴۴‬میلیون‬ ‫تن اســت یعنی تا حدود ‪ 7‬ســال دیگر میزان تولید سنگ‬ ‫اهن باید ‪ 3‬برابر شــود؛ اینکه به واردات ان متکی شــویم‪.‬‬ ‫نکته مهم تر این اســت که برای دسترسی و بهره برداری به‬ ‫منابع جدید ســنگ اهن‪ ،‬با فرض شناسایی و اکتشافات و‬ ‫دریافت مجوزهای الزم‪ ،‬حدود ‪ 5‬سال زمان نیاز است‪ .‬مدیر‬ ‫عامل چادرملو با اشــاره به اینکه" توســعه پایدار اقتصادی‬ ‫نیازمند دوراندیشــی و تدوین استراتژی است و نباید متاثر‬ ‫از تصمیمات مقطعی و کوتاه مدت و بعضاً سیاســی باشد"‪،‬‬ ‫گفت‪ :‬دولت برای رونق بخشــیدن بــه بخش صنعت راهی‬ ‫جزء واگذاری امور به بخش خصوصی ندارد‪ ،‬مدیریت دولتی‬ ‫در واحدهای صنعتی نه تنها موفق نبوده بلکه اســیب های‬ ‫بسیاری وارد کرده است و باید تصدی گری دولت بر اقتصاد‬ ‫کاهش یابد‪ .‬دولت باید توان و ســرمایه خــود را برای ایجاد‬ ‫زیر ســاختها و تدوین برنامه های بلندمدت توسعه مصروف‬ ‫دارد و بنگاههای اقتصادی را به اهلش واگذار کند‪.‬‬ ‫وی اظهار امیدواری کرد‪ :‬با اتخاذ تصمیمات کاربردی‬ ‫و راهگشا در شورای عالی معادن و نیز ستاد فوالد کشور‪،‬‬ ‫برخی مشــکالت از جمله تعیین تکلیــف برخی معادن‬ ‫شناســایی شــده برای صدور مجوز بهره بــرداری و نیز‬ ‫عــدم دخالت دولت در قیمت گذاری دســتوری ســنگ‬ ‫اهن از میان برداشــته شــود‪ .‬نوریان از دیگر مشکالت‬ ‫بهره بــرداران معدنی را نارســایی های بخش حمل ونقل‬ ‫عنوان کرد و افزود‪ :‬نزدیک به ‪ ۵۰‬درصد از مخارج مربوط‬ ‫به بهره برداری از موادمعدنی از جمله ســنگ اهن مربوط‬ ‫به هزینه حمل ونقل است و مشکالتی در این زمینه وجود‬ ‫دارد‪ ،‬بنابراین ناوگان حمل ونقل کشــور هم باید همپای‬ ‫توســعه معادن خــود را بازســازی کند و بــا بکارگیری‬ ‫سیســتمی روزامد‪ ،‬ضمن تامین نیازمعادن‪ ،‬نســبت به‬ ‫کاهش هزینه ها هم اقدام نماید‪.‬‬ ‫‪26‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫گزارش‬ ‫بازاری به نام ابزارهای مشتقه در بورس تهران‬ ‫در سال های اخیر ابزارهای مشتقه از جمله قرارداد اتی و قرارداد اختیار معامله نقشی اساسی در تامین نیازهای سرمایه گذاران و فعاالن بازارهای مالی داشته اند‪ .‬در شرایط فعلی بازارهای مالی‪ ،‬نبود چنین ابزارهایی شاخص‬ ‫کارایی و توسعه یافتگی بازار را تحت تاثیر قرار می دهد‪ ،‬به طوری که اهمیت و کارایی این ابزارها در پوشش ریسک فعاالن بازار به حدی است که حجم معامالت ان بیشتر از بازارهای نقدی از جمله بازار سهام می باشد‪ .‬بررسی‬ ‫وضعیت فعلی بازار سرمایه و نیازسنجی ان منجر به ایجاد ابزارهای نوین و طراحی و توسعه ابزارهای جدید مالی گردیده است‪ .‬در حقیقت تالش اصلی در ایجاد این ابزارها پاسخ گویی به نیاز های سرمایه گذاران‪ ،‬مدیریت‬ ‫نقدینگی و تخصیص بهینه منابع است‪ .‬یکی از ابزارهای نوین مالی که اخیرا ً در بورس اوراق بهادار تهران راه اندازی شده است‪ ،‬قراردادهای اختیار معامله است‪ .‬معامالت این ابزار مالی در بازارهای جهانی از رونق فراوانی‬ ‫برخوردار است که در این حوزه بورس ها با اجرای نظام مند و با کشف عادالنه قیمت نقش بسزایی در رونق و گسترش این معامالت داشته اند‪ .‬نخستین قدم در زمینه راه اندازی بازار ابزار جدید اختیار معامله در ایران‪ ،‬اخذ‬ ‫ی سازمان بورس و اوراق‬ ‫موافقت کمیته فقهی در شرعی بودن این ابزار و تصویب دستورالعمل اولیه معامالت قراردادهای اختیار معامله در سال ‪ 1390‬بوده است‪ .‬با پیگیری های صورت گرفته توسط بورس تهران و با همکار ‬ ‫بهادار‪ ،‬شرکت مدیریت فناوری بورس تهران و شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه‪ ،‬کارگروه تدوین و اصالح دستورالعمل اختیار معامله از اوایل سال ‪ 1395‬اغاز به کار کرد و دستورالعمل نهایی در تاریخ‬ ‫‪ 95/09/17‬توسط هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار به تصویب رسید‪ .‬با مطالعات صورت گرفته در مدیریت ابزارهای نوین مالی بورس تهران‪ ،‬مشخصات قراردادهای اختیار معامله مطابق با استانداردهای بین المللی بر‬ ‫روی سهام پایه شرکت های ملی صنایع مس ایران (فملی)‪ ،‬فوالد مبارکه اصفهان (فوالد) و ایران خودرو (خودرو) برای سررسید بهمن ماه ‪ 1395‬تعیین و معامالت با قراردادهای اختیار معامله خرید در نمادهای مذکور در تاریخ‬ ‫‪ 95/09/28‬به طور رسمی اغاز شد‪ .‬در فرایند توسعه بازار‪ ،‬معامالت بازار قراردادهای اختیار معامله فروش نیز برای اولین بار از ‪ 26‬دیماه ‪ 95‬بر روی سهام فملی‪ ،‬فوالد و خودرو راه اندازی شد‪ .‬برای سررسید بهمن ماه ‪ ،1395‬به‬ ‫دلیل نبود سامانه مدیریت ریسک و عدم امکان اخذ وجه تضمین از دارندگان موقعیت باز فروش‪ ،‬از سهامداران عمده سهام پای ه فملی‪ ،‬فوالد و خودرو و نیز چند صندوق سرمایه گذاری بزرگ و معتبر برای انتشار قراردادهای‬ ‫اختیار معامله و اتخاذ موقعیت باز فروش دعوت شد‪ .‬به منظور تضمین ایفای تعهدات و حذف ریسک نکول‪ ،‬زیرنظر مدیریت ابزارهای نوین مالی‪ ،‬توسط منتشرکنندگان توثیق سهام مربوطه نزد شرکت سپرده گذاری مرکزی و‬ ‫تسویه وجوه انجام شد‪ .‬از اواسط بهمن ماه ‪ 1395‬کارگروه جدیدی تحت عنوان کارگروه اختیارمعامله با محوریت بورس تهران و مشارکت سازمان بورس‪ ،‬شرکت مدیریت فناوری بورس تهران‪ ،‬سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار‬ ‫و تسویه وجوه و فرابورس تشکیل شد‪ .‬اهم مواردی که در این کارگروه مطرح‪ ،‬تصمیم گیری و اجرایی شد‪ ،‬به شرح زیر است‪:‬‬ ‫بررسی‬ ‫بــورستهــران‬ ‫درگاه ورود سرمایه گذار خارجی‬ ‫یکی از اهداف مهم بورس تهران ورود فعال به حوزه بین الملل و جذب سرمایه گذار خارجی است‪ .‬در همین راستا‪،‬‬ ‫سعی می شود ارتباطاتی با بورس های مختلف به خصوص بورس های منطقه ای به منظور همکاری های بیشتر‪ ،‬تبادل‬ ‫اطالعات‪ ،‬فن اوری و کارشناس انجام گیرد‪ .‬طی ‪ 5‬سال اخیر‪ 4 ،‬تفاهم نامه با بورس های مختلف به امضا رسید و‬ ‫از این میان تفاهم نامه با بورس استانبول از بقیه اجرایی تر شده است‪ .‬بورس استانبول با توجه به بیش از ‪ 60‬درصد‬ ‫سرمایه گذاری خارجی‪ ،‬اتصال به سیستم های معامالت جهانی‪ ،‬دارا بودن رتبه هشتم بازار بدهی در دنیا و البته‬ ‫نزدیکی سیاسی و فرهنگی‪ ،‬مورد مناسبی برای فعالیت های بین المللی بورس تهران است‪ .‬درضمن امضای تفاهم‬ ‫نامه با بورس های شانگهای‪ ،‬شن زن‪ ،‬قطر و روسیه در حال بررسی است‪ .‬هم اکنون‪ ،‬بورس تهران با بورس های‬ ‫مالزی‪ ،‬اندونزی‪ ،‬قبرس‪ ،‬الهور‪ ،‬کراچی‪ ،‬کره جنوبی‪ ،‬دمشق‪ ،‬مسقط‪ ،‬قزاقستان‪ ،‬اتن‪ ،‬مونیخ و استانبول تفاهم نامه‬ ‫امضا کرده است‪ .‬در سال های اخیر با توجه به گشایش های ایجاد شده در روابط بین المللی ایران و با توجه به تشابه‬ ‫نسبی بین بازارهای سرمایه ایران و ترکیه‪ ،‬تفاهم نامه امضا شده با بورس استانبول با جدیت بیشتری پیگیری شد‬ ‫تا امکان عرضه متقابل سهام یا عرضه اوراق بهادار دیگری فراهم اید‪ .‬این پروژه که همکاری برخی دیگر از نهاد ها‬ ‫و ارکان بازار سرمایه کشور از جمله سپرده گذاری مرکزی را می طلبد‪ ،‬در حال پیگیری است تا امکان اولیه عرضه‬ ‫متقابل سهام شرکت های ایرانی در بازار های خارج از کشور فراهم شود‪ .‬در این راستا‪ ،‬نشست مشترک بازار سرمایه‬ ‫ایران و ترکیه در اسفند سال ‪ 94‬به میزبانی بورس تهران برگزار شد‪ .‬در جلسات متعدد بعدی‪ ،‬گفتگوهایی در‬ ‫حوزه های قوانین و مقررات بازار سرمای ه ایران به ویژه در خصوص افزایش سرمایه‪ ،‬تقسیم سود و قوانین حاکمیت‬ ‫شرکتی با قوانین جاری دنیا با بورس استانبول انجام شده است‪ .‬با نهایی شدن این مذاکرات اولین پذیرش یک‬ ‫شرکت ایرانی در بورس استانبول به صورت عملی اغاز خواهد شد‪ .‬در سال ‪ ،2016‬پیرو پیگیری های مکرر و‬ ‫نامه نگاری های متعدد با فدراسیون جهانی بورس ها و متعاقب عضویت سازمان بورس و اوراق بهادار در سازمان‬ ‫بین المللی کمیسیون های اوراق بهادار (‪ ،)IOSCO‬عضویت بورس تهران در فدراسیون جهانی بورس ها‪ ،‬مجددا‬ ‫محقق شد‪ .‬هم اکنون بورس تهران عضو فدراسیون جهانی بورس ها (‪ ،)WFE‬فدراسیون بورس های اروپا ـ اسیایی‬ ‫(‪ ،)FEAS‬شبکه بین المللی حاکمیت شرکتی (‪ )ICGN‬و هم اندیشی بورس های کشورهای عضو کنفرانس اسالمی‬ ‫(‪ )OIC Member States’ Stock Exchanges Forum‬می باشد‪ .‬بورس تهران فعالیت های زیادی جهت‬ ‫شناساندن پتانسیل های موجود در اقتصاد ایران‪ ،‬به ویژه بورس تهران در جهت جذب سرمایه گذار خارجی داشته‬ ‫است‪ .‬برخی از این فعالیت ها‪ ،‬برگزاری نمایشگاه ها‪ ،‬نماراه ها در ایران و دیگر کشورها به شرح زیر است‪:‬‬ ‫برگــزاری دو نمــاراه در لندن در ســال های ‪ 93‬و ‪،94‬‬ ‫با همکاری اتــاق بازرگانی بریتانیا ـ ایــران و موندوویزیونه و‬ ‫دعوت از سرمایه گذاران و عالقه مندان ایرانی مقیم انگلیس و‬ ‫سایر سرمایه گذاران برای حضور در بازار سرمایه ایران‬ ‫حضور در هم اندیشی ایران ـ اروپا در سال ‪ 94‬در ژنو‬ ‫حضور بورس تهران در نمایشــگاه اشــتوتگارت المان‬ ‫طی دو ســال متوالی و معرفی بورس تهران به سرمایه گذاران‬ ‫المانی زبان در غرفه اختصاصی بازار سرمایه ایران‬ ‫برگزاری نشست ساالنه فدراســیون بورس های اروپا ـ‬ ‫اســیایی در اصفهان‪ ،‬به عنوان یکی از بزرگ ترین پروژه های‬ ‫بین المللی بورس تهران در ســال ‪ .94‬از دســتاوردهای این‬ ‫رویداد‪ ،‬اشــنایی حدودا ‪ 30‬مهمــان از بورس های مختلف‬ ‫منطقه با بازار ســرمایه ایران و شناخته شدن بورس تهران به‬ ‫عنوان یکی از ســه بورس بزرگ منطقه بود‪ .‬شایان ذکر است‬ ‫که بورس تهران در نشســت های فدراسیون بورس های اروپا‬ ‫ـ اســیایی که دو بار در ســال برگزار می شود‪ ،‬حضور مداوم و‬ ‫فعال دارد‪.‬‬ ‫بر اساس تکلیف سازمان بورس کلیه بانک ها‪ ،‬موسسات‬ ‫اعتباری و شرکت های بیمه بورســی از سال گذشته ملزم به‬ ‫تهیه و ارائه دو مجموعه صورت های مالی ســاالنه‪ ،‬بر اســاس‬ ‫استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی (حسابرسی شده)‬ ‫و همچنین استانداردهای حسابداری ایران (حسابرسی شده)‬ ‫می باشند‪ .‬تعداد شرکت های مشمول این مقررات بیش از ‪40‬‬ ‫شرکت می باشد‪.‬‬ ‫بورس تهــران در خصوص راه انــدازی اوراق بدهی ارزی‬ ‫مذاکرات مناســبی در ســطح دولت و همچنین در ســطح‬ ‫بین الملل انجام داده اســت‪ .‬امیدواریم در ماه های اتی انتشار‬ ‫اولین اوراق بدهی ارزی از طریق بورس تهران اجرایی شود‪.‬‬ ‫از دیگر تالش ها می توان به اقدامــات صورت گرفته برای‬ ‫بروز رسانی سامانه معامالت توسط شــرکت فرانسوی اشاره‬ ‫کــرد‪ .‬در روزهــای پایانی اذر ماه‪ ،‬عملیاتی شــدن نســخه‬ ‫بروزرسانی شده سامانه معامالت انجام شد‪.‬‬ ‫برگــزاری نمایشــگاه های بین المللــی در تهــران و‬ ‫شهرســتان ها از جمله کیش و حضور در نشست های ویژه با‬ ‫سرمایه گذاران و شــرکت های مختلف خدمات مالی با هدف‬ ‫توسعه هرچه بیشتر این بورس‪.‬‬ ‫در کنار برگزاری و حضور در نمایشــگاه ها‪ ،‬همایشــی با‬ ‫حضور شرکت های ‪ ،KPMG‬موسسه رتبه بندی ‪Scope‬‬ ‫و بــورس اتریش و بــا همکاری بورس تهــران با هدف جذب‬ ‫ســرمایه گذاری خارجی برای تامین مالی شرکت های ایرانی‬ ‫در بازارهای جهانی در مهر ماه سال ‪ 96‬در تهران برگزار شد‪.‬‬ ‫در ضمــن‪ ،‬بــورس تهــران در برگــزاری همایشــی در‬ ‫اردیبهشت ‪ ،96‬با شرکت ‪،Stephenson Harwood‬‬ ‫یک شــرکت بزرگ حقوقی انگلیســی‪ ،‬در خصوص بررسی‬ ‫مســائل حقوقی پذیرش دوجانبه شــرکت ها در بورس لندن‬ ‫همکاری نمود‪.‬‬ ‫شــایان ذکر اســت تنوع در بازار بطور پویا و به روش های‬ ‫مختلفی در بورس تهران پی گیری و محقق شده است‪.‬‬ ‫تنوع در صنایع‪ :‬بورس تهران با پذیرش ‪ 325‬شــرکت در‬ ‫قالب ‪ 38‬صنعت‪ ،‬یکی از متنوع ترین بورس ها در سطح جهان‬ ‫و منحصربه فرد در منطقه است‪.‬‬ ‫تنوع در ابزار‪ :‬در ســال های اخیر‪ ،‬ویترین ابزار معامالتی‪،‬‬ ‫متنوع تر شــده اســت و عالوه بر ســهام‪ ،‬حق تقدم و اوراق‬ ‫مشــارکت‪ ،‬ابزارهای نوین شامل قراردادهای اتی سهام‪ ،‬سبد‬ ‫سهام (شــاخص)‪ ،‬صندوق های قابل معامله (‪ ،)ETF‬گواهی‬ ‫سپرده‪ ،‬اوراق اختیار خرید و فروش و انواع صکوک در اختیار‬ ‫سرمایه گذاران است‪.‬‬ ‫تنوع در نهادها‪ :‬در سال های اخیر عالوه بر افزایش تعداد‬ ‫شــرکت های کارگزاری‪ ،‬نهادهای متنوعــی همچون تامین‬ ‫سرمایه ها‪ ،‬صندوق های ســرمایه گذاری مشترک‪ ،‬مشاوران‬ ‫ســرمایه گذاری‪ ،‬ســبدگردان ها و پردازش گــران مالی در‬ ‫بازار فعال شــده اند و خدمات متنوعی را به بازار سرمایه ارایه‬ ‫می کنند‪ .‬ایــن تنوع نهادها در خصوص جذب ســرمایه گذار‬ ‫خارجی نیز مثمرثمر اســت و با ارایه خدمات متوســط این‬ ‫نهادها‪ ،‬ســرمایه گذاران خارجی با اطالعات مناسب و با دید‬ ‫بلندمدت در بازار فعال خواهند شد‪.‬‬ ‫پتانســیل ها موجود در بــازار برای جذب ســرمایه گذار‬ ‫خارجی به شرح زیر می باشد‪:‬‬ ‫نسبت پایین ‪ :P/E‬نســبت قیمت به درامد پیش بینی‬ ‫شده شرکت ها‪ ،‬پایین و در حدود ‪ 7‬مرتبه است‪.‬‬ ‫نســبت باالی پرداخت سود ســهام‪ :‬هر ساله شرکت های‬ ‫بورس بیش از ‪ 70‬درصد از ســود تحقق یافته سالیانه را توزیع‬ ‫می کنند‪ .‬به سود نقدی‪ ،‬مالیاتی اختصاص نمی یابد‪ .‬این رقم‬ ‫نسبت به سایر بورس ها باالتر است‪.‬‬ ‫بررســی روند بازدهی بازارهای مختلف نشان می دهد در‬ ‫دوره هــای بلندمدت بازدهی‪ ،‬بورس باالترین رتبه را کســب‬ ‫گزارش‬ ‫شــرکت مدیریت فناوری به منظور تسهیل فرایند اعمال مربوط‬ ‫به قراردادهای اختیار معامله سررسید بهمن ماه ‪ ،1395‬سامانه ای به نام‬ ‫سامانه اعمال را برای درج اطالعات دارندگان موقعیت های باز قراردادهای‬ ‫اختیار معامله طراحی نموده و از طریق وب در دسترس کارگزاران قرار داد‪.‬‬ ‫در فرایند اعمال اختیار معامالت سررسید بهم ‬ ‫ن ماه ‪ ،1395‬رویه‬ ‫اعمالی که در دستورالعمل قراردادهای اختیار معامله پیش بینی شده بود‪،‬‬ ‫موجب مشکالتی گردید‪ .‬لذا به پیشــنهاد مدیریت ابزارهای نوین مالی‬ ‫بورس تهران‪ ،‬اصالح فرایند اعمال قراردادهای اختیار معامله در کارگروه‬ ‫بررسیشد‪.‬‬ ‫در روش تخصیص تســهیم به نسبت در فرایند اعمال قراردادهای‬ ‫اختیار معامله‪ ،‬امکان تســویه نقدی به کسری از اندازه قرارداد فراهم شد‬ ‫تا در الگوریتم این روش‪ ،‬بخش اعشاری موقعیت های تخصیص یافته قابل‬ ‫اعمال باشــد‪ .‬همچنین فراهم سازی امکان اعالم موافقت یا عدم موافقت‬ ‫با اعمال حداکثری در تســویه های نقدی و فیزیکی از ســوی دارندگان‬ ‫موقعیت باز خرید و فروش و نیز امکان اعالم موافقت با تســویه فیزیکی‬ ‫نمادهای در زیان و بی تفاوت نیز از دیگر تصمیمات کارگروه بود‪.‬‬ ‫نحوه محاسبه کارمزد اعمال با ضریب کارمزد اعمال ‪ 0/0005‬و نیز‬ ‫بر اساس ارزش قرارداد بر حسب قیمت اعمال تعیین گردید‪.‬‬ ‫پیشــنهادهای بررسی شــده در کارگروه پــس از تایید و تصویب‬ ‫در هیئت مدیره ســازمان بورس و اوراق بهادار‪ ،‬در سررســیدهای بعدی‬ ‫با موفقیت اجرایی شــد‪ .‬لذا با توجــه اجــرای موفقیت امیز اصالحات‬ ‫پیشنهادی‪ ،‬بازنگری دســتورالعمل فعلی قراردادهای اختیارمعامله در‬ ‫دستور کار کارگروه قرار گرفت‪.‬‬ ‫به منظور ایجاد امکان اتخــاذ موقعیت فروش و نیز امکان معامالت‬ ‫انالین در بازار قراردادهــای اختیار معامله‪ ،‬این کارگروه مبادرت به تهیه‬ ‫می کند و پس از ان سپرده بانکی‪ ،‬مسکن و‪ ...‬قرار می گیرند‪.‬‬ ‫ســهولت در دسترســی به بازار و ســامانه معامالت نیز‬ ‫حایز اهمیت اســت و با راه اندازی معامالت بر خط در ســال‬ ‫‪ ،2010‬دسترسی مســتقیم به بازار از سراسر جهان مهیا شد‬ ‫و ســرمایه گذاران از طریق درگاه اینترنــت به طور لحظه ای‪،‬‬ ‫ارســال درخواســت ها و به نوعــی خرید و فروش ســهام را‬ ‫مدیریت می کنند‪ .‬هم اکنون بیــش از ‪ 25‬درصد معامالت از‬ ‫این درگاه صورت می پذیرد‪.‬‬ ‫به طور متوســط در هر ســال بیش از ‪ 100‬سرمایه گذار‬ ‫خارجی در بورس تهران حضور می یابند‪ .‬ســرمایه گذاران در‬ ‫این بازدیدها‪ ،‬با ســاختار بازار ســرمایه ایران‪ ،‬به ویژه بورس‬ ‫تهران اشنا شده و پاسخ سواالت خود را دریافت می کنند‪.‬‬ ‫ســرمایه گذاران خارجی در صنایع متنــوع بورس تهران‬ ‫حضور داشــته و در ‪ 37‬صنعت فعالنــد‪ .‬همچنین‪ ،‬در پایان‬ ‫دی ماه نسبت به ابتدای سال‪ ،‬ارزش مالکیت سرمایه گذاران‬ ‫خارجی ‪ 46‬درصد افزایش یافته اســت‪ .‬این افزایش به دلیل‬ ‫ورود ســرمایه گذاران خارجــی جدیــد‪ ،‬افزایــش فعالیت‬ ‫ســرمایه گذاران خارجــی موجود و رشــد شــاخص بورس‬ ‫می باشد‪.‬‬ ‫تطبیق ارزش دارایی ســرمایه گذاران خارجی به تفکیک‬ ‫صنعت در پایان دی ماه نســبت به ابتدای سال نشان می دهد‬ ‫سرمایه گذاران خارجی در ‪ 22‬صنعت با افزایش ارزش دارایی‬ ‫و در ‪ 15‬صنعت با کاهش ارزش دارایی مواجه هستند‪.‬‬ ‫هم اکنون‪ ،‬تعــداد کدهــای معامالتی ســرمایه گذاران‬ ‫خارجــی از ‪ 1000‬کد عبور کرده اســت و تعداد اشــخاص‬ ‫خارجی مالک اوراق بهادار برابر با ‪ 687‬اســت که نســبت به‬ ‫ابتدای سال ‪ ،96‬افزایش ‪ 16‬درصدی داشته است‪.‬‬ ‫نخســتین کد سهامدار خارجی بازار ســرمایه ایران در‬ ‫ابان ماه سال‪ ۷۳ ‬توســط یک شــرکت المانــی دریافت‬ ‫شــد‪ ،‬هم اکنون ســرمایه گذارانی از‪ ۴۳‬کشــور شــامل‬ ‫امریکا‪ ،‬انگلیس‪ ،‬اسپانیا‪ ،‬روســیه‪ ،‬المان‪ ،‬سوییس‪ ،‬سوئد‪،‬‬ ‫لهستان‪ ،‬اســترالیا‪ ،‬ازبکستان‪ ،‬جمهوری اذربایجان‪ ،‬چین‪،‬‬ ‫هلند‪ ،‬هند‪ ،‬ترکیه‪ ،‬لبنان‪ ،‬افریقــای جنوبی‪ ،‬ژاپن‪ ،‬قبرس‪،‬‬ ‫ایتالیا‪ ،‬امارات‪ ،‬نــروژ‪ ،‬یونان‪ ،‬اندونزی‪ ،‬مالدیو‪ ،‬لهســتان‪،‬‬ ‫کانــادا‪ ،‬جزایر کیمن‪ ،‬هنگ کنگ‪ ،‬قطر‪ ،‬عراق‪ ،‬پاکســتان‪،‬‬ ‫ســوریه‪ ،‬لوکزامبــورگ‪ ،‬کویــت‪ ،‬نیوزیلند‪ ،‬مالــزی‪ ،‬کره‬ ‫جنوبی‪ ،‬گرجســتان‪ ،‬ارمنســتان‪ ،‬جزایر ویرجین‪ ،‬نیجریه‬ ‫و افغانستان فعال هستند‪.‬‬ ‫«رویه اجرایی انجام معامــات برخط و اعمال قراردادهای اختیار معامله‬ ‫در بورس اوراق بهادار تهران» نمود‪ .‬نسخه نهایی رویه مذکور پس از تایید‬ ‫سازمان‪ ،‬به منظور ایجاد زیرســاخت معامالت برخط قراردادهای اختیار‬ ‫معاملهبهشرکت هاینرم افزاریارائه دهندهخدماتبرخطفرستادهشد‪.‬‬ ‫پس از انقضای قراردادهای سررســید بهمن مــاه ‪ ،1395‬نمادهای‬ ‫معامالتی جدیــد اختیار معامــات خرید و فروش بر روی ســهام پایه‬ ‫شرکت های ملی صنایع مس ایران (فملی)‪ ،‬فوالد مبارکه اصفهان (فوالد)‪،‬‬ ‫ایران خودرو (خودرو) و گســترش نفت و گاز پارســیان (پارسان) برای‬ ‫سررسید اردیبهشت ماه‪ 1396‬منتشر شدند‪ .‬در ادامه و در راستای توسعه‬ ‫بازار قراردادهای اختیارمعامله مدیریت ابزارهای نوین مالی بورس تهران‬ ‫اقدام به راه اندازی قراردادهای اختیار معامله خرید و فروش سهام بر روی‬ ‫شش سهم پایه اخابر‪ ،‬پارسان‪ ،‬رمپنا‪ ،‬شــپنا‪ ،‬کروی‪ ،‬وغدیر در سررسید‬ ‫مهرماه ‪ 1396‬و پنج ســهم پایه خســاپا‪ ،‬خودرو‪ ،‬فملی‪ ،‬فوالد و کگل در‬ ‫سررســید ابان ماه ‪ 1396‬نمود‪ .‬با توجه به برخــی مالحظات فنی و نیز‬ ‫سیاست توسعه تدریجی بازار‪ ،‬از ابتدا امکان ارائه کامل قراردادهای اختیار‬ ‫معامله ســهام وجود نداشته و به تازگی بخش بزرگی از این محدودیت ها‬ ‫با راه اندازی معامالت برخط و ســامانه مدیریت ریســک رفع شده است‪.‬‬ ‫محدویت دیگر نیز عدم وجود امکان معامالت برخط قراردادهای اختیار‬ ‫معامله بودکه نقدشوندگی و افزایش حجم معامالت این ابزار را تحت تاثیر‬ ‫قرار می داد‪ .‬محدودیت های مذکور در سررســیدهای بهمن ماه ‪ 1395‬و‬ ‫نیز اردیبهشت ماه‪ ،‬مهرماه و ابان ماه ‪ 1396‬مانع از توسعه بازار قراردادهای‬ ‫اختیار معامله می شد‪ .‬سرانجام پس از ابالغ «رویه اجرایی انجام معامالت‬ ‫برخط و اعمال قراردادهای اختیار معامله در بورس اوراق بهادار تهران» به‬ ‫شرکت های نرم افزاری ارائه دهنده خدمات برخط‪ ،‬از سررسید بهمن ماه‬ ‫‪ 1396‬سامانه مدیریت ریسک و امکان معامالت برخط برای قراردادهای‬ ‫اختیار معامله فراهم شد‪ .‬به طوری که هم اکنون تمامی مراحل محاسبه‬ ‫و اخذ وجوه تضمین برای اتخاذ موقعیت فروش‪ ،‬از طریق شــرکت های‬ ‫نرم افــزاری ارائه دهنده خدمــات برخط انجام می شــود‪ .‬فرایند اعمال‬ ‫قراردادهای اختیار معامله نیز از طریق همین سامانه های برخط صورت‬ ‫می گیرد‪ .‬الزم به ذکر اســت که شــرکت ره پویان پردازش گستر صحرا‪،‬‬ ‫اولین شرکتی است که توانسته است مجوز معامالت برخط قراردادهای‬ ‫اختیارمعامله را از سبا اخذ نموده و بقیه شرکت های نرم افزاری نیز در حال‬ ‫طی ازمون های فنی الزم و مراحل قانونی کسب مجوز هستند‪.‬‬ ‫هم اکنون نیز قراردادهای اختیار معامله در دو سررسید اردیبهشت ماه‬ ‫‪ 1397‬با سهم پایه های فملی‪ ،‬کگل‪ ،‬شبندر و فوالد و سررسید خردادماه‬ ‫‪ 1397‬با ســهم پایه های پارســان‪ ،‬خودرو‪ ،‬کروی و پارسان قابل معامله‬ ‫هســتند و فعاالن بازار قادرند تا در سررسیدهای مذکور از طریق سامانه‬ ‫برخــط‪ ،‬اقدام به اتخاذ موقعیــت باز خرید و فروش نماینــد‪ .‬تاکنون در‬ ‫راســتای اموزش و توسعه فرهنگ ســرمایه گذاری در بازار قراردادهای‬ ‫اختیار معامله‪ ،‬از سوی بورس تهران دوره های اموزشی متعدد در سطوح‬ ‫مختلف سرمایه گذاران‪ ،‬اصحاب رسانه‪ ،‬کارگزاران و سایر نهادهای مالی‬ ‫برگزار شد ه است‪ .‬همچنین بروشــورها و جزوات اموزشی نیز در اختیار‬ ‫سرمایه گذاران قرار گرفته است‪ .‬به منظور اطالع رسانی به موقع و تسهیل‬ ‫در دسترسی سرمایه گذاران به اطالعات موردنیاز بازار قراردادهای اختیار‬ ‫معامله‪ ،‬مدیریــت ابزارهای نوین مالی با همــکاری مدیریت ‪ IT‬بورس‬ ‫تهران‪ ،‬بخش جدیدی با عنوان اختیارمعامله ســهام را در سایت بورس‬ ‫تهران ایجاد نموده اســت‪ .‬بخش نمای بــازار قراردادهای اختیارمعامله‬ ‫سایت بورس تهران نیز مطابق با اســتانداردهای گزارشگری بین المللی‬ ‫(‪ )Option Chain‬طراحی شده است‪ .‬طراحی و ایجاد ماشین حساب‬ ‫قراردادهای اختیار معامله در سایت بورس تهران نیز از دیگر اقدامات مهم‬ ‫‪27‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫مدیریت ابزارهای نوین مالی بورس تهران برای بهبود زیرساخت های فنی‬ ‫بازار اختیار معامله بوده است‪ .‬بازار قراردادهای اختیار معامله در طول یک‬ ‫سال گذشته از راه اندازی ان در ایران‪ ،‬با استقبال نسبتاً خوبی مواجه شده‬ ‫است و انتظار می رود با توسعه معامالت برخط و سامانه مدیریت ریسک‬ ‫از طریق ورود دیگر شــرکت های نرم افزاری ارائه دهنده خدمات برخط‪،‬‬ ‫سرمایه گذاران بیشــتری برای فعالیت در این بازار ترغیب شوند‪ .‬شایان‬ ‫ذکر است بهبود و توسعه بازار مشتقه همواره از اولویت های بورس تهران‬ ‫بوده است‪ .‬از جمله برنامه های اتی بورس تهران‪ ،‬ایجاد قراردادهای اختیار‬ ‫معامله با تعداد ســهام پای ه بیشتر و سررســیدهای متنوع تر و نیز ارتقای‬ ‫سامانهمدیریتریسک‪،‬به همراهمعرفیبازارگرداناست‪.‬‬ ‫قراردادهــای اتی نیز در کنــار قراردادهای اختیــار معامله‪ ،‬یکی از‬ ‫مهم ترین ابزارهای مشــتقه مالی در پوشــش ریسک ســرمایه گذاران‬ ‫در بازارهای مالی به شــمار می روند‪ .‬قراردادهای اتی تک سهم در ایران‬ ‫از مردادماه ‪ 1389‬راه اندازی شده اســت‪ .‬این ابزار به رغم استقبال اولیه‬ ‫نسبتاً خوب‪ ،‬نتوانست جایگاه مناسبی در میان سرمایه گذاران و فعاالن‬ ‫بازار سرمایه ایران پیدا کند‪ .‬از اواسط پاییز ‪ ،1396‬بازنگری دستورالعمل‬ ‫و رویه هــای اجرایی قراردادهای اتی در دســتور کار بــورس تهران قرار‬ ‫گرفته است تا زمینه برای انتشار قراردادهای اتی سبد سهام فراهم شود‪.‬‬ ‫درحال حاضر بــورس اوراق بهادار تهران در قالــب کارگروهی به همراه‬ ‫سازمان بورس‪ ،‬شــرکت مدیریت فناوری بورس تهران و سپرده گذاری‬ ‫مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه در حال اسیب شناسی‪ ،‬امکان سنجی‬ ‫فنی و اصالح دستورالعمل و رویه های اجرایی قراردادهای اتی می باشند‪.‬‬ ‫هدف اصلی این کارگروه یکپارچه سازی فرایندهای اجرایی و معامالتی و‬ ‫نیزسامانهمدیریتریسکقراردادهایاتیباقراردادهایاختیارمعامله‪،‬با‬ ‫توجه به تجربه موفق ان در بورس تهران است‪.‬‬ ‫‪28‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫امار و داده ها‬ ‫بازار در یک نگاه‬ ‫مقدار‬ ‫شرح‬ ‫‪97354/3‬‬ ‫شاخص کل بورس‬ ‫شاخص کل فرابورس‬ ‫‪1079‬‬ ‫‪ P/BV‬موزون بازار‬ ‫‪1/53‬‬ ‫‪7/26‬‬ ‫‪ P/E‬موزون بازار‬ ‫‪ 4899‬هزار میلیارد‬ ‫ارزش روز بازار‬ ‫گزارش عملکرد سال ‪1396‬‬ ‫تغییر‬ ‫تاریخ گزارش‪1396/12/13 :‬‬ ‫‪%26‬‬ ‫‪%23/7‬‬ ‫‪rahavard365.com‬‬ ‫‪@rahavard365‬‬ ‫بیشترین تغییر مالکیت حقوقی‬ ‫‪-%13/98‬‬ ‫‪-%0/65‬‬ ‫ورود حقوقی ها‬ ‫‪%19/9‬‬ ‫خروج حقوقی ها‬ ‫شرکت‬ ‫ارزش‬ ‫ارز ‪ -‬سکه ‪ -‬محصوالت جهانی‬ ‫‪47,370‬‬ ‫دالر‬ ‫‪54,763‬‬ ‫یورو‬ ‫‪15,850,000‬‬ ‫سکه بهارازادی‬ ‫نفت‬ ‫فوالد‬ ‫مس‬ ‫‪%26/7‬‬ ‫‪%32/9‬‬ ‫‪%32‬‬ ‫‪61/25‬‬ ‫‪%30/3‬‬ ‫‪6,881‬‬ ‫‪%20/5‬‬ ‫‪300‬‬ ‫دکترعبیدی ‪ 1952‬میلیارد‬ ‫‪-‬‬ ‫ارزش‬ ‫صندوق امین یکم فردا ‪ 1050‬میلیارد‬ ‫پاالیش نفت تهران ‪871‬‬ ‫فوالد مبارکه اصفهان ‪974‬‬ ‫اسان پرداخت پرشین ‪717‬‬ ‫صندوق پارند پایدار سپهر ‪815‬‬ ‫ایران خودرو ‪631‬‬ ‫الومینیومایران ‪803‬‬ ‫پاالیش نفت بندرعباس ‪607‬‬ ‫های وب ‪709‬‬ ‫صنعت‬ ‫فراورده های نفتی ‪ 3277‬میلیارد‬ ‫وضعیت معامالت‬ ‫‪1812‬‬ ‫میانگین حجم روزانه‬ ‫‪4407‬‬ ‫میانگین ارزش روزانه‬ ‫‪24/6‬‬ ‫میانگین تعداد خریداران‬ ‫بانکها و موسسات اعتباری ‪1929‬‬ ‫میلیارد‬ ‫هزار میلیارد‬ ‫هزار‬ ‫مواد و محصوالت دارویی ‪1663‬‬ ‫نهاد های مالی واسط ‪760‬‬ ‫رایانه و فعالیتهای وابسته ‪1058‬‬ ‫انبارداری ‪750‬‬ ‫‪373‬‬ ‫هفته‬ ‫سپرمی ‪1,085‬‬ ‫‪172‬‬ ‫‪64‬‬ ‫پیمانکاری صنعتی‬ ‫سرمایه گذاریها‬ ‫استخراج نفت گاز‬ ‫استخراج کانه فلزی‬ ‫فراورده های نفتی‬ ‫خودرو‬ ‫‪103‬‬ ‫‪106‬‬ ‫فلزات اساسی‬ ‫‪110‬‬ ‫محصوالت شیمیایی‬ ‫صندوق‬ ‫اوراق تامین مالی‬ ‫*اعداد نمودار بر حسب هزار میلیارد ریال درج شده است‬ ‫سلف ‪ /‬موازی‬ ‫صندوق‬ ‫الستیک و پالستیک ‪598‬‬ ‫بیشترین بازده‬ ‫کمترین بازده‬ ‫هفته‬ ‫حفاری ‪44-‬‬ ‫تشتاد ‪711‬‬ ‫اریان ‪44-‬‬ ‫شرنگی ‪497‬‬ ‫سیالم ‪45-‬‬ ‫واتوس ‪460‬‬ ‫غاذر ‪46-‬‬ ‫نتوس ‪453‬‬ ‫ارمان ‪48-‬‬ ‫شزنگ ‪447‬‬ ‫توسعه ‪49-‬‬ ‫وثخوز ‪418‬‬ ‫شلیا ‪50-‬‬ ‫کپارس ‪51-‬‬ ‫ثنظام ‪417‬‬ ‫حفارس ‪54-‬‬ ‫ولراز ‪354‬‬ ‫فاراک ‪58-‬‬ ‫فایرا ‪347‬‬ ‫نسبت ارزش معامالت بر اساس تنوع اوراق‬ ‫امتیاز تسهیالت مسکن‬ ‫کاال‬ ‫حق تقدم‬ ‫اختیار معامله‬ ‫اختیار تبعی فروش‬ ‫فلزات اساسی ‪2139‬‬ ‫خودرو و ساخت قطعات ‪969‬‬ ‫بیشترین ارزش معامالت به تفکیک صنایع‬ ‫صندوق ‪ 12443‬میلیارد‬ ‫بازدهی صنعت‬ ‫پیمانکاری صنعتی‪%81 ,‬‬ ‫اطالعات و ارتباطات‪%72 ,‬‬ ‫قند و شکر‪%65 ,‬‬ ‫فراورده های نفتی‪%54 ,‬‬ ‫فلزات اساسی‪%52 ,‬‬ ‫استخراج کانه فلزی‪%45 ,‬‬ ‫چاپ‪%45 ,‬‬ ‫شیمیایی‪%35 ,‬‬ ‫مخابرات‪%33 ,‬‬ ‫رایانه‪%33 ,‬‬ ‫اوراق‬ ‫‪ 337‬هزار میلیارد‬ ‫‪20%‬‬ ‫سهام‬ ‫اتی‬ ‫زراعت ‪%6- ,‬‬ ‫قند وشکر‪%7- ,‬‬ ‫فنی و مهندسی‪%7- ,‬‬ ‫کاشی و سرامیک‪%9- ,‬‬ ‫دارویی‪%10- ,‬‬ ‫سیمان اهک گچ‪%13- ,‬‬ ‫سایر حمل و نقل‪%17- ,‬‬ ‫محصوالت فلزی‪%26- ,‬‬ ‫سایر معادن‪%29- ,‬‬ ‫استخراج نفت‪%44- ,‬‬ ‫بیشترین تاثیر در شاخص‬ ‫عرضه اولیه سال ‪96‬‬ ‫شرکت‬ ‫میزان تاثیر‬ ‫میزان تاثیر‬ ‫فوالد مبارکه اصفهان ‪6159‬‬ ‫بانک کارافرین ‪-243‬‬ ‫ملی صنایع مس ایران ‪3927‬‬ ‫فوالد خراسان ‪-199‬‬ ‫پتروشیمی خلیج فارس ‪2070‬‬ ‫ماشین سازی اراک ‪-173‬‬ ‫پاالیش نفت اصفهان ‪1938‬‬ ‫بانک ملت ‪-148‬‬ ‫پاالیش نفت تهران ‪1596‬‬ ‫گروه مپنا ‪-135‬‬ ‫صنعت‬ ‫فلزات اساسی ‪11409‬‬ ‫بانکها ‪-552‬‬ ‫فراورده های نفتی ‪8298‬‬ ‫دارویی ‪-370‬‬ ‫محصوالت شیمیایی ‪6058‬‬ ‫سیمان اهک ‪-258‬‬ ‫استخراج کانه فلزی ‪3093‬‬ ‫محصوالت فلزی ‪-145‬‬ ‫خودرو ‪1799‬‬ ‫خدمات فنی و مهندسی ‪-125‬‬ ‫شماره تماس ‪8874 9824‬‬ ‫‪29‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫عملکردصنعتپتروشیمیدربازارسرمایهبررسیشد‪:‬‬ ‫دالر‪ ،‬نفتوصنعتیبهنامپتروشیمی‬ ‫بورس تهران در شرایطی اسفند ماه را اغاز امریکا تا پایان اســفند روندی صعودی دارد و‬ ‫کرد که گزارش های عملکردی شــرکت های همین موضوع می تواند بر تداوم کاهش بهای‬ ‫بورســی یکی پس از دیگری منتشــر شد و نفت بیافزاید‪ .‬همین دو نکته‪ ،‬کاهش بهای نفت‬ ‫مسلما شرکت های پتروشیمی نیز در این بین و فشار بر کاهش بهای دالر‪ ،‬موجب شد که در‬ ‫بی بهره نبودند‪ .‬افزایش بهــای دالر یکباره‪ ،‬هفته اول اسفندماه امسال در بورس کاال خرید‬ ‫عدم ارائه گزارش دقیق شــرکت ها بخصوص انجام نشــود و بعضا در بورس کاال با سکون و‬ ‫پتروشــیمی ها و رشــد قیمت مواد بخصوص سکوتی به دور از هیاهو داد و ستد انجام شود‪.‬‬ ‫گزارش عملکردی فــروش بهمن ماه اکثر‬ ‫خوراک پتروشــیمی ها از موضوعاتی اســت‬ ‫که در بهمن ماه ذهن بیشــتر ســهامداران را شرکت های پتروشیمی نشان از مطلوب بودن‬ ‫بخود معطوف کرد‪ .‬طی ســال های گذشــته وضعیت شــرکت ها دارد و به نظر می رســد‬ ‫وزارت نفت برای شــفاف شدن فضا برای کلیه شرکت های پتروشــیمی از عملکرد مناسبی‬ ‫فعاالن اقتصادی نرخ خوراک فروخته شده به برخوردار است که به اختصار در مورد هر یک‬ ‫پتروشــیمی ها را فرمول بندی کرد‪ .‬برای مثال توضیح خواهیم داد‪:‬‬ ‫شرکت پتروشــیمی پردیس در‬ ‫نرخ گاز طبیعی را بــا تابعی از نرخ‬ ‫بهمن ماه امسال‪ ،‬اوره صادراتی را با‬ ‫گاز وارداتــی‪ ،‬صادراتــی‪ ،‬مصارف طی سال های‬ ‫نرخ ‪ 225‬دالر‪/‬تن و نرخ تســعیر ارز‬ ‫داخلی و همچنین میانگین نرخ گاز‬ ‫در چهار هاب بین المللی اعالم کرد‪ .‬گذشته وزارت‬ ‫‪ 4500‬تومانی فروخته اســت و طی‬ ‫این عدد در ابتــدا به صورت ماهانه نفت برای شفاف اصالحیه ای نرخ فروش اوره صنعتی‬ ‫اعالم می شد‪ .‬با این حال از ماه های شدن فضا برای داخلی در بهمن مــاه را از ‪ 9184‬به‬ ‫‪ 6149‬ریال (بــه ازای هر کیلوگرم)‬ ‫پایانی سال گذشــته ناگهان اعالم کلیه فعاالن‬ ‫عمومی نرخ گاز طبیعی متوقف شد‪ .‬اقتصادی نرخ کاهش داد‪ .‬این در حالی اســت که‬ ‫در خصوص دیگر خوراک های گازی خوراک فروخته مبلغ فروش این شرکت در سه ماهه‬ ‫اول ‪ 470‬میلیــارد و دی و بهمن ماه‬ ‫مانند اتان و اتیلــن نیز کامال فضای‬ ‫شده به‬ ‫مجموعا ‪ 520‬میلیــارد تومان بوده‬ ‫مبهمــی بر صنایع بورســی حاکم‬ ‫است‪ .‬از سویی اتان و سایر خوراک پتروشیمی ها است‪ .‬بر این اساس مبلغ فروش بهمن‬ ‫پتروشــیمی همچون پروپیلن در را فرمول بندی ماه به ‪ 1359‬میلیارد ریال و جمع کل‬ ‫فروش به ‪ 9577‬میلیارد ریال کاهش‬ ‫طول دو فصل اخیر رشــدی معادل‬ ‫کرد‬ ‫یافت‪ .‬تا پایان بهمــن ماه ‪ 41‬درصد‬ ‫‪ 50‬درصد داشــته و همگی بر روند‬ ‫از فروش بودجه محقق شــده است‪.‬‬ ‫قیمت هــای کاالهــا در بورس کاال‬ ‫عمده توجه بازار به نمادهای اوره ساز‬ ‫تاثیر گذاشتند‪ .‬بورس کاال که دریچه‬ ‫و هلدینگ هایی است که از تحوالت‬ ‫تمام نمــا از قیمت کاالهــا در بازار‬ ‫در شرکتهای تولید کننده اوره منتفع‬ ‫داخل اســت در بهمن ماه با نوسان‬ ‫می شــوند‪ .‬به نظر می رسد با صدور‬ ‫شــدید دالر تالطم داشته بخصوص‬ ‫در هفته های انتهایــی بهمن ماه هر محصول با رای دیوان عدالت‪ ،‬احتماال شــرکتها افزایش‬ ‫رشد فضایی بیش از ‪ 200‬تومان روبه رو شد‪ .‬در نرخ فروش اوره را از سال اینده به مرحله اجرا‬ ‫بازار داخل‪ ،‬تالش بانک مرکزی برای سرکوب دراوردند‪.‬‬ ‫پتروشیمی مارون‪ ،‬ســال مالی منتهی به‬ ‫نرخ دالر افت این ارز بــه کمتر از ‪ ۴۵۰۰‬تومان‬ ‫را به دنبال داشــت و در شرایط کنونی‪ ،‬هراس اسفند ‪ ،96‬در اخرین گزارش بهمن ماه‪ ،‬مبلغ‬ ‫از تکرار اشتباه گذشته سرکوب بیش از پیش فروش را ‪ 65.544‬میلیارد ریال اعالم کرد که‬ ‫نرخ وجود دارد‪ .‬در اقتصاد داخلی نرخ ســود نسبت به فروش دی و میانگین ‪ ،96‬به ترتیب‬ ‫در شــرایط کنونی به منظور کنترل نوسانات ‪ 20‬و ‪ 27‬درصد افزایش داشــته اســت‪ .‬مبلغ‬ ‫دالر باال برده شده اســت‪ ،‬این در حالی است فروش واقعی ‪ 11‬ماهه ‪ 96‬به ‪ 47.746‬میلیارد‬ ‫که همچنان در خصوص پایداری نرخ کنونی یا ریال که ‪ 108‬درصد بودجه را پوشش داده است‪.‬‬ ‫کاهش دوباره نــرخ تردید وجود دارد‪ .‬نفت که در صورت تداوم فروش در اسفند ماه ‪96‬‬ ‫پایه و اســاس تولید همه محصوالت و خوراک‬ ‫پتروشیمی و شــیمیایی ها بوده این روزها با‬ ‫نوسان بعضا افت قیمت روبه رو است‪ .‬در صورت‬ ‫رشد شــاخص دالر‪ ،‬قیمت نفت با فشار فروش‬ ‫روبه رو خواهد شد‪ .‬به احتمال باال ذخایر نفتی‬ ‫"حداقل" با میانگین فروش امسال‪ ،‬بایستی‬ ‫فروش شرکت به ‪52.086‬میلیارد ریال برسد‬ ‫که تقریبا ‪ 118‬درصد نسبت به بودجه افزایش‬ ‫خواهد داشت‪.‬‬ ‫مارون در سال ‪ 96‬وضعیت مطلوبی را نسبت‬ ‫به سال های قبل ثبت کرده است‪ .‬حاشیه سود‬ ‫گزارش ‪ 9‬ماهه شرکت ‪ 42‬درصد و سودناخالص‬ ‫‪ 9‬ماهه شرکت نســبت به سال قبل ‪ 30‬درصد‬ ‫رشد داشته اســت‪ .‬به نظر می رسد مارون در‬ ‫گزارش ‪ 12‬ماهه خود شگفتی ساز بازار باشد‪.‬‬ ‫پتروشیمی خراســان برای سال جاری ‪119‬‬ ‫تومان‪ ،‬سود هر سهم در بودجه خود اورده که‬ ‫در یازده ماهه اخیر تقریبا توانسته تمام مبلغی‬ ‫فروش بودجه را پوشش دهد‪ .‬نرخ و فروش اوره‬ ‫به عنوان مهم ترین محصول تولیدی شــرکت‬ ‫در ماه بهمن ماه رکورد خوبی ثبت کرده است‪.‬‬ ‫به نظر می رسد در گزارش واقعی ‪ 12‬ماهه این‬ ‫شرکت‪ ،‬منتظر پوشش بیش از ‪ %100‬در فروش‬ ‫و سود باشیم‪ .‬شاید سود ‪ 134‬تومانی در سال‬ ‫‪ 96‬برای شرکت غیر منطقی نباشد‪ .‬الزم به ذکر‬ ‫اســت که به دلیل مصاحبه اخیر رئیس جهاد‬ ‫کشاورزی در مورد عدم تغییر نرخ اوره داخلی‬ ‫(کشــاورزی)‪ ،‬به رغم اعتراض اوره سازان به‬ ‫دیوان عدالت اداری‪ ،‬افزایشی از این محل در‬ ‫سودهای پیش بینی شده مدنظر گرفته نشده‬ ‫است‪.‬‬ ‫پتروشیمی فن اوران در بهمن ماه به فروش‬ ‫‪ 1160‬میلیارد ریالی رسید‪ .‬فروش دی ماه ‪1471‬‬ ‫میلیارد ریال و میانگین فروش دوره ی ‪ 9‬ماهه‬ ‫‪ 936‬میلیارد ریال بوده اســت‪ .‬شفن در بهمن‬ ‫ماه متانول را محــدوده ‪ 350‬دالر فروخته که‬ ‫احتماال بیشت ِر فروش شــرکت داخلی بوده‬ ‫اســت‪ 98 .‬درصد بودجه را پوشش داده و ‪55‬‬ ‫هزار تن متانول موجودی دارد‪ .‬این شــرکت‬ ‫گزارش ‪ 9‬ماهه ی خود را با تحقق سود ‪4255‬‬ ‫ریالی به ازای هر ســهم روانه کــدال کرد‪ .‬بر‬ ‫اســاس این گزارش شفن پوشش ‪ 95‬درصدی‬ ‫بودجه اش را محقق کرده اســت‪ .‬این میزان‬ ‫نسبت به ســود ‪ 9‬ماهه ‪ ،95‬رشد ‪ 112‬درصدی‬ ‫داشته اســت‪ .‬شــفن که در پیش بینی خود‬ ‫فروش را مبلغ ‪11.250‬میلیارد ریال اعالم کرده‬ ‫بود توانســت در ‪ 9‬ماهه ی امســال به فروش‬ ‫‪ 8.422‬میلیاردریالی برسد و ‪ 75‬درصد بودجه‬ ‫خود را پوشــش دهد‪ .‬افزایش حاشــیه‬ ‫سود ناخالص از ‪ 31‬درصد به ‪ 51‬درصد از‬ ‫مهم ترین عوامل در افزایش سوداوری‬ ‫شرکت نســبت به مدت مشابه سال‬ ‫گذشته است‪ .‬ســود عملیاتی نیز با‬ ‫رشد ‪ 97‬درصدی به ‪ 3.732‬میلیارد‬ ‫ریال بهبود یافت‪ .‬همچنین هزینه های مالی با افزایش ســرمایه از محل تجدیــد ارزیابی ها‬ ‫افت ‪ 7‬درصدی نســبت به مشابه سال گذشته قسمتی را کنترل کند‪.‬‬ ‫شرکت شرانول مصرف کننده وکیوم باتوم‬ ‫همراه شدند‪ .‬گفتنی اســت شفن با رشد ‪112‬‬ ‫درصدی‪ ،‬سود ‪ 2.007‬ریالی هر سهم ‪ 9‬ماه سال و لوب کات و تولیدکننده روانکارها و پارافین‬ ‫قبل خود را به سود ‪ 4.255‬ریالی در ‪ 9‬ماه سال است در اخرین گزارش بهمن ماه‪ ،‬مبلغ فروش‬ ‫جاری رسانده اســت‪ .‬با توجه به بودجه ‪ 14050‬را ‪1.310‬میلیــارد ریال اعالم کرد که نســبت‬ ‫میلیارد ریالی و پوشش ‪ %97‬در فروش‪ ،‬تعدیل به فــروش دی و میانگین ‪ ،96‬بــه ترتیب ‪ 10‬و‬ ‫‪ 26‬درصد افزایش داشــته است‪ .‬مبلغ فروش‬ ‫سود اوری ان قطعی است‪.‬‬ ‫پتروشیمی شیراز‪ ،‬ســال مالی منتهی به بودجــه ‪ 13.223 :96‬میلیارد ریــال و مبلغ‬ ‫اسفند ‪ ،96‬در اخرین گزارش بهمن ماه‪ ،‬مبلغ فروش واقعی ‪ 11‬ماهه ‪ 11.386 96‬میلیارد ریال‬ ‫فروش را ‪ 650.785‬میلیون ریال اعالم کرد که بوده که تقریبا ‪ 86‬درصد بودجه را پوشش داده‬ ‫نســبت به فروش دی و میانگین ‪ ،96‬به ترتیب است‪ .‬در صورت تداوم فروش در اسفند ماه ‪96‬‬ ‫‪ 74‬و ‪ 50‬درصد کاهش داشــته اســت‪ .‬مبلغ «حداقل» با میانگین فروش امســال‪ ،‬بایستی‬ ‫فروش شــرکت بــه ‪12.421.174‬‬ ‫فروش بودجــه ‪ 16.103 :96‬میلیارد‬ ‫میلیون ریال برسد و به نظر می رسد‬ ‫ریال‪ ،‬مبلغ فروش واقعی ‪ 11‬ماهه ‪:96‬‬ ‫طی سال های‬ ‫از بودجه عقب اســت‪ .‬اما بررســی‬ ‫‪ 14.123‬میلیارد ریال که ‪ 87‬درصد‬ ‫گاز‬ ‫گذشته نرخ‬ ‫سال ‪ 95‬نشــان می دهد که بیشتر‬ ‫بودجه را پوشش داده است‪.‬‬ ‫در صورت تداوم فروش در اسفند طبیعی تابعی از فروش شرکت در اســفند ماه بوده‬ ‫نرخ‬ ‫و توانسته کاســتی ناشی از فروش‬ ‫ماه ‪« 96‬حداقل» با میانگین فروش‬ ‫امسال‪ ،‬بایســتی فروش شرکت به گاز وارداتی‪ ،‬را نســبت به بودجه جبران کند‪ .‬در‬ ‫مورد این شرکت دو نکته وجود دارد‪:‬‬ ‫‪ 15.407.755‬میلیون ریال برســد‬ ‫صادراتی‪،‬‬ ‫که نزدیک بــه بودجه اســت‪ .‬اما مصارف داخلی یکی از جهت رشد محسوس دالر و‬ ‫انتظار تداوم ان در قیمت های ‪4200‬‬ ‫بررسی سال ‪ 95‬نشــان می دهد که‬ ‫و همچنین‬ ‫ ‪ 4300‬تومانی که می تواند شرایط‬‫بیشــتر فروش شــرکت در اسفند‬ ‫ماه بوده و توانســته کاستی ناشی از میانگین نرخ شرکت را سمت بهبود سوق دهد‪ .‬و‬ ‫فروش را نســبت به بودجه جبران گاز در چهار‬ ‫دیگر خرید لوبکات و وکیوم باتوم از‬ ‫کند‪ .‬ســال قبل نیز فروش ‪ 12‬ماهه هاب بین المللی بورس کاال توسط شرانول که با توجه‬ ‫بــه انکه تحت تاثیــر قیمت نفت و‬ ‫شــرکت‪ ،‬کل بودجه را پوشش داده‬ ‫اعالم شد‬ ‫بازار شرکت های پاالیشگاهی ایران‬ ‫بود‪ .‬پتروشیمی شــیراز در دی ماه‬ ‫هستند‪ ،‬می تواند اثر منفی ناشی از‬ ‫‪ 2595‬میلیارد ریال فروخته است و‬ ‫افزایش نرخ ماده اولیه را جذب کند‪.‬‬ ‫همه سهامداران را نسبت به پوشش‬ ‫لذا این دو موضــوع فرصت و تهدید‬ ‫بودجه امیدوار کرده اســت‪ .‬شیراز‬ ‫شرکت هستند و بســتگی دارد به‬ ‫طی ماه های اخیر اوره را با نرخ بیش‬ ‫از ‪ 260‬فروخته اســت و همچنــان موجودی وزن هر کدام از پارامتر های توضیح داده شده‬ ‫برای فروش دارد‪ .‬بررســی روند صادرات اوره اما به طور کلی چون شــرانل ‪ 96‬تومان سود و‬ ‫به بازارهای جهانی در ســال ‪ 96‬نشان دهنده تقسیم سود ‪90‬درصدی دارد‪ ،‬نسبتا کم ریسک‬ ‫افزایش ‪ 24‬و ‪ 10‬درصدی حجم صادرات و ارزش اســت اما در قیاس با سایر شرکت های گروه از‬ ‫صادرات دالری و رســیدن به ‪ 3000‬هزارتن و جذابیت کافی برای ســرمایه گذاری برخودار‬ ‫‪ 630‬میلیون دالر دارد‪ .‬در واقع افزایش حجم نیست‪ .‬بررسی روند صادرات پارافین در سال‬ ‫صادرات در دی ماه اســت که توانسته حجم ‪ 96‬به طور واضح نشــان از کاهش ان دارد؛ به‬ ‫صادرات ‪ 10‬ماهه امسال را نسبت به سال قبل طوری که حجم و ارزش صادرات به ترتیب به ‪54‬‬ ‫تغییر دهد‪ .‬بررسی های نرخ اوره در بازارهای هزارتن و ‪ 41‬میلیون دالر رسیده که نسبت به‬ ‫داخلی و جهانی نشــان از رشــد سوداوری سال ‪ 95‬به ترتیب ‪ 41‬درصد و ‪ 32‬درصد کاهش‬ ‫شرکت های تولید کننده ان دارد‪ .‬پتروشیمی و نسبت به ســال ‪ 94‬به ترتیب ‪ 50‬و ‪ 55‬درصد‬ ‫شیراز نیز از وضعیت خوبی در گزارش بهمن ‪ 96‬کاهش داشته است‪ .‬به علت افزایش قیمت ها‬ ‫برخوردار است و نشان داده است که اسفند ماه کمی از بار افت ارزش صادرات نسبت به حجم‬ ‫هر سال‪ ،‬شرکت توانایی رشد فروش را خواهد صادرات کاسته شده است‪ .‬به این ترتیب از نظر‬ ‫داشت‪ .‬از ریسک های پتروشیمی شیراز زیان صادراتی وضعیت ضعیف تری را نسبت به سال‬ ‫ناشــی از تسعیر ارز است که شــاید بتواند با قبل مشاهده کردیم‪.‬‬ ‫‪30‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫نگاه‬ ‫طال یک امتیاز به بـورس داد‬ ‫بر اساس پیش بینی های تحلیل گران‪ ،‬بازار طال سال اینده کاهشی است‬ ‫پیمان تاتایی‬ ‫مدیر دارایی های شرکت تامین سرمایه امید‬ ‫قیمت طال بــه دو عامل‪ ،‬نــرخ ارز و قیمــت جهانی انس‬ ‫طال وابســتگی دارد‪ .‬لذا برای بررســی بازار طال و همچنین‬ ‫پیش بینی بازار می بایست این دو فاکتور مهم را مورد بررسی‬ ‫قرار داد‪ .‬بازار طال ســال ‪ 96‬را در حالی اغــاز کرد که نرخ ارز‬ ‫در محدوده ‪ 3700‬تومــان و هر انس طال در بازار های جهانی‬ ‫در محدوده ‪ 1250‬دالر داد و ســتد می شده است‪ .‬قیمت هر‬ ‫ســکه بهار ازادی طرح امام خمینی "ره" نیز در محدوده یک‬ ‫میلیون و دویســت هزار تومان بوده که با توجه به قیمت انس‬ ‫جهانی و نرخ ارز در حدود ‪ 80‬هزار تومان حباب داشته است‪.‬‬ ‫با توجه به انتخابات ریاســت جمهوری امریکا و شــرایط‬ ‫اقتصادی داخلــی و خارجی اکثر تحلیل گــران اقتصادی از‬ ‫ســال ‪ 95‬روند قیمت طال را افزایشی پیش بینی کرده بودند‪.‬‬ ‫بگونه ای که قیمت طــا لحظاتی پس از اعالم پیروزی ترامپ‬ ‫در انتخابات امریکا به بیــش از ‪ 1337‬دالر افزایش یافت؛ اما‬ ‫در ادامه با افزایش نرخ بهــره اوراق قرضه دولت امریکا با افت‬ ‫زیادی همراه شــد و تا محدوده قیمــت ‪1200‬دالر کاهش‬ ‫یافت‪.‬‬ ‫تجربه گذشــته اثبات کرده هــرگاه جمهوری خواهان در‬ ‫امریکا بــر ســرکار می اینــد ارزش دالر در بازار های جهانی‬ ‫کاهش یافتــه و در نقطه مقابل با انتخاب یــک دموکرات در‬ ‫امریکا شــاهد افزایــش ارزش دالر بوده ایــم‪ .‬از زمان ورود‬ ‫ترامپ به کاج ســفید شــاخص دالر از ‪ 103‬واحد در ابتدای‬ ‫ســال ‪ 2017‬تاکنون با کاهش ‪15‬واحدی به سطح ‪ 88‬واحد‬ ‫کاهش یافته اســت‪ .‬این موضوع باعــث افزایش قیمت انس‬ ‫جهانی و ورود ان به کانال ‪1300‬دالری شده است‪ .‬به اعتقاد‬ ‫کارشناسان‪ ،‬سیاســت ترامپ مبنی بر کاهش مالیات و‬ ‫افزایــش هزینه هــا موجب‬ ‫رشد فزاینده بدهی های‬ ‫ملی امریکا خواهد شد و‬ ‫این موضوع در نهایت‬ ‫می توانــد بــه نفع‬ ‫قیمت طال باشد‪.‬‬ ‫اما از ســوی دیگر تصمیم فدرال رزرو بــرای افزایش نرخ‬ ‫بهره در ســال ‪ 2018‬می تواند تاثیر کاهشــی بر قیمت طال‬ ‫داشته باشد‪ .‬با افزایش نرخ بهره فدرال رزرو‪ ،‬هزینه نگهداری‬ ‫از دارایی هایی که ســود پرداخت نمی کنند افزایش می یابد‬ ‫به همین دلیل طال حساســیت باالیی بــه افزایش نرخ بهره‬ ‫امریکا دارد‪ .‬با توجه به مطالب عنوان شــده به نظر می رســد‬ ‫همانگونه که ســال ‪ 96‬با رشــد قیمت طال همراه بوده است‬ ‫می بایست برای ســال ‪ 97‬هم انتظار افزایش قیمت طال را در‬ ‫بازار های جهانی داشــت‪ .‬اما برای تحلیل دقیق تر بازار طالی‬ ‫داخلی ناچاریم به بازار ارز نیز توجه نماییم‪ .‬همانطور که بیان‬ ‫شــد ســال ‪ 96‬با نرخ ارز حدود ‪3700‬تومان شروع شد و در‬ ‫ادامه رفته رفته نرخ ارز در بازار ازاد افزایش یافت‪ .‬البته نباید‬ ‫افزایش نرخ ارز مبادله ای را نیــز نادیده گرفت‪ .‬بانک مرکزی‬ ‫همزمان با افزایش نرخ ارز در بازار ازاد نرخ ارز مبادله ای را نیز‬ ‫با شــیب ارامی افزایش داد‪ .‬روند افزایش نرخ ارز در نیمه اول‬ ‫سال ‪ 96‬با شیب بســیار مالیمی همراه بود ولی به یکباره بعد‬ ‫از اغتشاشات دی ماه ‪ 96‬شاهد افزایش نرخ ارز با شیب بسیار‬ ‫تند در بــازار بودیم‪ .‬دالیل متعدی برای افزایش شــدید نرخ‬ ‫ارز توسط کارشناسان مطرح شده‬ ‫کــه از مهم ترین انهــا می توان به‬ ‫افزایش نقدینگی‪ ،‬عدم دسترسی‬ ‫کامل ایران به مبــادالت بانکی‬ ‫بین المللــی بــه دلیــل‬ ‫تحریم های امریکا‪ ،‬اعمال‬ ‫مالیــات ارزش‬ ‫افــزوده بــه‬ ‫حواله های درهم در امارات متحده عربی اشاره کرد‪.‬‬ ‫با توجــه به افزایــش نقدینگی در اقتصاد کشــور و ورود‬ ‫بخشــی از ان به بازار طال و ارز بانک مرکزی برای جمع اوری‬ ‫نقدینگی ســرگردان در بــازار ارز طرح پیش فروش ســکه‬ ‫را ارائــه نمود که به دلیــل عدم ارائه قیمت قطعی ســکه در‬ ‫زمان تحویل با واکنش ســرد بازار روبه رو شد و عمال شکست‬ ‫خورد‪ .‬هرچند خبر پیش فروش ســکه در بــازار باعث ایجاد‬ ‫شــوک روانی و کاهش مقطعی قیمت کــرد ولی در مجموع‬ ‫نتوانســت انتظارات را براورده نماید‪ .‬از همیــن رو در ادامه‬ ‫بانک مرکزی برای کنترل نرخ ارز بســته پیشــنهادی ارائه‬ ‫نمود که شــامل پیش فروش سکه بهار ازادی‪ ،‬گواهی سپرده‬ ‫بانکی با نــرخ ‪ 20‬درصد وگواهی ســپرده ریالــی مبتنی بر‬ ‫نرخ ارز بود‪ .‬با ارائه این بســته بانک مرکزی ســعی در کنترل‬ ‫نقدینگی موجــود در بازار ارز کرد که طبق شــواهد موجود‬ ‫تا حدود زیادی نیز موفق به این مهم شــده اســت‪ .‬در طرح‬ ‫جدید پیش فروش ســکه مقرر گردید سکه در سررسیدهای‬ ‫شش ماهه و یکساله با قیمت قطعی ‪1. 400. 0000‬تومان و‬ ‫‪ 1. 300. 000‬تومان به فروش رســد که به نظر می رسد این‬ ‫در بازار طالی داخلی‬ ‫هم با توجه‬ ‫به سیاست های‬ ‫اتخاذ شده توسط‬ ‫بانک مرکزی به‬ ‫جهت‬ ‫کنترل نرخ ارز و‬ ‫همچنین طرح پیش‬ ‫فروش سکه با قیمت‬ ‫قطعی به نظر میرسد‬ ‫سرمایه گذاران‬ ‫می بایست منتظر‬ ‫یک‬ ‫اصالح قیمتی باشند‬ ‫استقبال ســرمایه گذاران روبه رو شــود‪ .‬همزمان با ارائه این‬ ‫بسته توســط بانک مرکزی شاهد کاهش قیمت سکه در بازار‬ ‫ازاد و همچنین کاهش قیمت سررسید های قرار دادهای اتی‬ ‫بودیم‪ .‬بگونه ای که قیمت ســکه بهــار ازادی از یک میلیون‬ ‫ششــصد هزار تومان تا محدوده یک میلیــون پانصدو چهل‬ ‫هزار تومان کاهش یافت و قیمت تســویه سررسید ابان ‪97‬‬ ‫در قرار دادهای اتی کاهش ‪ 3‬درصدی را تجربه کرد‪ .‬هرچند‬ ‫عده ای از فعاالن بازار این کاهــش قیمت قرار دادهای اتی را‬ ‫بیشــتر به دلیل جو روانی بازار می دانستند و معتقد هستند‬ ‫بزودی بــازار به تعادل خواهد رســید‪ .‬در کنار ارائه بســته‬ ‫کنترل التهاب بازار ارز‪ ،‬بانک مرکزی با هماهنگی قوه قضایه‬ ‫و نیروی انتظامی اقدام به بستن بازار غیر رسمی سبزه میدان و‬ ‫پاساژافشار نمود که در همین رابطه تعدادی از دالالن بازار ارز‬ ‫دستگیر شدند‪ .‬هرچند این اقدام بانک مرکزی با واکنش های‬ ‫مختلفی روبه رو شده است‪ .‬عده ای از کارشناسان این اقدام را‬ ‫تحسین کرده و معتقدند طبق قانون خرید و فروش ارز بدون‬ ‫داشتن مجوزهای قانونی جرم بوده و می بایست با ان برخورد‬ ‫شود و از طرف دیگر عده ای از کارشناسان با امنیتی شدن بازار‬ ‫مخالف هستند‪ .‬جمع بندی؛ با توجه به مطالب عنوان شده به‬ ‫نظر می رسد طال ی جهانی در نگاه بلندمدت همچنان در یک‬ ‫روند صعودی قرار دارد و هنوز هیچ ســیگنالی مبنی بر نزولی‬ ‫شدن روند قیمت طال در بازار مشاهده نمی شود هرچند امکان‬ ‫اصالح قیمتی بعد از یک رالی قیمتی و رشد زیاد قیمت ها دور‬ ‫از ذهن نیست‪ .‬از طرف دیگر در بازار طالی داخلی هم با توجه‬ ‫به سیاســت های اتخاذ شده توســط بانک مرکزی به جهت‬ ‫کنترل نرخ ارز و همچنین طرح پیش فروش ســکه با قیمت‬ ‫قطعی به نظر می رســد سرمایه گذاران می بایست منتظر یک‬ ‫اصالح قیمتی باشــند‪ .‬این اصالح قیمتی مــی تواند در یک‬ ‫بازه زمانی چند هفته ای و یا چنــد ماهه اتفاق بیافتد به‬ ‫همین خاطرمی بایست سرمایه گذاران از ورود‬ ‫احساسی و شتابزده به بازار طال‬ ‫خودداری و در جهت روند‬ ‫بلندمــدت طــا‬ ‫دادوستد نمایند‪.‬‬ ‫طــر ح‬ ‫بتو ا ند‬ ‫با‬ ‫بدهی هایبانکصادراتبامطالباتشتهاترمی شود‬ ‫ســخنگوی هیئت رییســه مجلس شــورای اســامی در دیداری با مدیرعامل و اعضای‬ ‫هیئت مدیره بانــک صادرات ایران‪ ،‬با اعــام برخی خبرهای خوش‪ ،‬از پیگیــری برای تهاتر‬ ‫مطالبات این بانک از دولــت با بدهی به بانک مرکزی در قالب قانون بودجه ســال ‪ ٩٦‬دولت‬ ‫خبر داد‪ .‬مهندس بهروز نعمتی همچنین بــر تعامل مجلس برای جبران زیان های مترتب بر‬ ‫حمایت های مالی بانک صادرات ایران از موسسات «میزان» و «ثامن» تاکید کرد‪.‬‬ ‫نماینــده مردم تهــران در مجلس شــورای اســامی همچنین ضمن مردود دانســتن‬ ‫برخــی شــایعات مطــرح شــده‪ ،‬دارایی هــای بانــک صــادرات ایــران را مافــوق تصور‬ ‫برخی افــراد غــرض ورز دانســت و گفت‪ :‬بــا اســتفاده از تجربیــات و تــوان مدیرعامل‬ ‫جدیــد‪ ،‬این بانــک بــه زودی شــاهد روزهای طالیــی و درخشــان تر خود خواهــد بود‪.‬‬ ‫به گزارش روابط عمومی بانک صادرات ایران‪ ،‬مهندس بهروز نعمتی با حضور در جمع مدیران‬ ‫بانک صادرات ایران از برنامه ها و دغدغه های مجلس برای حمایت از بانک های بزرگ کشور از‬ ‫جمله بانک صادرات ایران خبر داد و در توضیح ان گفت‪ :‬مجلس شــورای اسالمی برای تهاتر‬ ‫مطالبات بانکها از دولت با بدهی انها به بانک مرکزی و در راســتای کاهش فشــارهای مالی‬ ‫بر بانک های بزرگ از جمله صــادرات ایران‪ ،‬به اقدامات بانک صادرات اشــاره کرد که ضمن‬ ‫پرداخــت بیش از ‪ ٧٤‬هزار میلیارد ریال‪ ،‬از ســپرده گذاران موسســات «میزان» و «ثامن» و‬ ‫پروژه «پدیده شــاندیز» حمایت کرده است‪ .‬همچنین بانک صادرات با پرداخت بیش از ‪٢٦٠‬‬ ‫هزار میلیارد ریال تســهیالت حمایتی در قالب برنامه های اقتصاد مقاومتی از ابتدای سال ‪٩٥‬‬ ‫تاکنــون‪ ،‬نقش مهمی در حمایت از رونق تولید و کمک به بخش های محروم کشــور بر عهده‬ ‫گرفته است‪.‬‬ ‫به گفتــه نماینده مــردم تهــران در مجلس شــورای اســامی؛ یکــی از دغدغه هایی‬ ‫که همواره وجود داشــته مســئله ســپرده گذاران موسســه «میــزان» بوده و متاســفانه‬ ‫نگرانی هــای برامــده از ســایر موسســات نیــز از مشــکالت ایــن موسســه اغاز شــد‪.‬‬ ‫بانــک صــادرات ایران خوشــبختانه ایــن مشــکل را حل نمــود و مجلس بــرای جبران‬ ‫بخشــی از فشــار های وارد امــده‪ ،‬قطعــا همکاری هــای الزم را بعمــل خواهــد اورد‪.‬‬ ‫وی در ادامــه با اشــاره به موضوع تهاتــر مطالبات بانک هــا از جمله بانک صــادرات ایران‬ ‫از دولــت با بدهی ان بــه بانک مرکزی‪ ،‬افزود‪ :‬این موضوع در بودجه ســال ‪ ٩٦‬دیده شــده‬ ‫و حتمــا تا پایان ســال بــه نتایج خوبی خواهــد رســید‪ .‬در واقع همــه مجموعه هایی که‬ ‫به نوعــی از دولت طلــب دارند یا به دولــت بدهکار هســتند‪ ،‬مطالبــات و بدهی های انها‬ ‫بایــد در درون دولــت تهاتــر شــوند و این موضــوع نیز حتمــا پیگیری خواهد شــد‪.‬‬ ‫نعمتی همچنیــن در خصوص برخی کج فهمی های مطرح شــده که نظــام بانکی را‬ ‫به عنوان ســتون های اصلی اقتصادی کشــور‪ ،‬با عباراتی مانند «ورشکســتگی»‬ ‫مــورد هجمه قــرار می دهنــد‪ ،‬گفــت‪ :‬تکالیفی بــر مجموعه هــای اقتصادی‬ ‫مثــل بانکها مترتب می شــود که هیــچ ارتباطی به اهــداف واقعــی انها ندارد‬ ‫که این امــر‪ ،‬حتما باعــث زیان انها می شــود اما ایــن به این معنی نیســت که‬ ‫بگوییــم بانک صــادرات ایران بــه دلیل انجام ایــن کار یک بانک «ورشکســته» اســت‪.‬‬ ‫وی ادامــه داد‪ :‬در واقــع بانک صــادرات ایران بــا گردش مالی فــراوان و با ســرمایه هایی‬ ‫کــه در داخــل و خــارج از کشــور دارد‪ ،‬هیچگاه ورشکســته نیســت‪ .‬اگر همیــن امروز‬ ‫دارایی هــای بانــک صادرات ایــران تجدید ارزیابی شــود‪ ،‬یــا ارزش جایگزینــی ان مورد‬ ‫محاســبه قرار گیــرد‪ ،‬اعداد و ارقام به دســت امده مافــوق تصورات افرادی اســت که تنها‬ ‫جزئیــات ناچیزی را می بیننــد‪ .‬این افراد تنهــا می خواهند در جامعه التهــاب ایجاد کنند‪.‬‬ ‫ســخنگوی هیئت رییسه مجلس شــورای اســامی در پایان تصریح کرد‪ :‬با انتخاب شایسته‬ ‫دکتر صیدی که از مدیران پرتوان بازار ســرمایه کشــور نیز هســتند‪ ،‬بانک صادرات ایران به‬ ‫زودی به روزهای درخشان گذشــته نه چندان دور خود خواهد رسید و توقعی هم که از بانک‬ ‫صادرات داشته ایم این اســت که حتما به جایگاه رفیع خود برسد و دست همه صادر کننده ها‬ ‫را بگیرد‪ .‬این موضوع تخصصی با توجه به گستردگی شــعب خارج از کشور این بانک‪ ،‬خیلی‬ ‫دارای اهمیت اســت‪ .‬چراکه در همکاری های اتی با بانک های بزرگ اروپایی این راه تسهیل‬ ‫خواهد شــد‪ .‬بانک صادرات ایران با همکاری همه مسئوالن رونق خاص خود را خواهد داشت‪.‬‬ ‫این گزاش می افزاید‪ :‬در این نشســت مدیرعامل بانک صــادرات ایران با بیان اینکه در اجرای‬ ‫برنامه های کوتاه مدت وعده داده شــده‪ ،‬صورت های میــان دوره ای ‪ ٣‬ماهه‪ ٦ ،‬ماهه و ‪ ٩‬ماهه‬ ‫بانک بعالوه گزارش تفســیری به سازمان بورس داده شده‪ ،‬تاکید کرد‪ :‬در روزهای اینده باقی‬ ‫مانده تا پایان سال با ارائه برخی جزئیات بیشتر به این سازمان (و در صورت تائید بورس)‪ ،‬نماد‬ ‫بانک باز خواهد شــد؛ در عین حال برنامه های بانک برای سوداوری طی ماه های سال اینده‬ ‫بــا جدیت ادامه دارد به نحوی که به طور هفتگی بــرای بخش های مختلف بانک برنامه ریزی‬ ‫شده است‪.‬‬ ‫همراهیبـابازدهباال‬ ‫مهدی میرزایی‬ ‫تحلیل گر بازار سرمایه‬ ‫همراه اول از ســال ‪ 1389‬که وارد بازار سهام شد‪ ،‬درون‬ ‫کانالی صعودی در حال افزایش است و تا امروز با سود نقدی‬ ‫و افزایش ســرمایه بیش از ‪680‬درصد بازده مثبت داشته‬ ‫است‪ .‬همراه اول از منظر نظریه موجی الیوت در ریزموج ‪iv‬‬ ‫از ‪ iii‬از ‪ 3‬فرعی از (‪ )3‬اصلی قرار دارد و هدف ریزموج بعدی‬ ‫حوالی ‪ 2200‬تومان است‪.‬‬ ‫خرید این ســهم برای معامله گــران موقعیتی (منظور‬ ‫معامله گرانی که یک موقعیت معامالتــی را برای چندماه‬ ‫نگه می دارند) در محدوده ‪ 1800-1700‬تومان با چشم اندازه‬ ‫حضور در مجمع تیرماه ‪ 97‬و حصــول ‪ 250 DPS‬تومانی‬ ‫است‪ .‬روند دراز مدت همراه‪ ،‬مادامی که درون کانال صعودی‬ ‫بنفش نشان داده شــده در نمودار قرار دارد با شیب مالیم‬ ‫نوع‬ ‫‏*‪ 9‬ماهه‬ ‫پیش بینی‬ ‫مجمع‬ ‫پیش بینی‬ ‫مجمع‬ ‫پیش بینی‬ ‫مجمع‬ ‫پیش بینی‬ ‫مجمع‬ ‫پیش بینی‬ ‫مجمع‬ ‫پیش بینی‬ ‫مجمع‬ ‫پیش بینی‬ ‫پیش بینی خالص‬ ‫‪3,252‬‬ ‫‪7,565‬‬ ‫‪7,150‬‬ ‫‪6,808‬‬ ‫‪6,516‬‬ ‫‪9,696‬‬ ‫‪9,183‬‬ ‫‪6,056‬‬ ‫رو به باال ارزیابی می شود‪ .‬در سال های گذشته سهم پس از‬ ‫مجمع‪ ،‬شکاف حاصل از توزیع ســود نقدی را به سرعت پر‬ ‫کرده و امسال نیز انتظار می رود چنین وضعیتی رخ دهد‪.‬‬ ‫یکی از دالیل اصلی روند صعودی مســتمر همراه و بازده‬ ‫‪680‬درصد از زمان ورود به بورس‪ ،‬سیاست تقسیم سود باال‪،‬‬ ‫پایداری در سوداوری و نسبت ‪ pe‬نزدیک به ‪ 5‬واحد است‪.‬‬ ‫در جدول زیر روند سوداوری‪ ،‬سیاست تقسیم سود‪ ،‬انحراف‬ ‫‪ eps‬واقعی نسبت به پیش بینی طی سال های گذشته نشان‬ ‫داده شده است‪ .‬سیاست تقسیم ســود سال های گذشته‬ ‫بین ‪ 85‬تا ‪97‬درصد بوده است‪ .‬با توجه به پیش بینی ‪3252‬‬ ‫ریالی ســال جاری پیش بینی می شود امســال بین ‪ 80‬تا‬ ‫‪90‬درصد در مجمع سودنقدی توزیع شود‪.‬‬ ‫واقعی خالص‬ ‫‪DPS‬خالص‬ ‫‪%‬توزیع سود‬ ‫‪7,172‬‬ ‫‪7,172‬‬ ‫‪6,343‬‬ ‫‪6,343‬‬ ‫‪6,311‬‬ ‫‪6,311‬‬ ‫‪11,045‬‬ ‫‪11,045‬‬ ‫‪9,346‬‬ ‫‪9,346‬‬ ‫‪7,603‬‬ ‫‪7,603‬‬ ‫‪7,000‬‬ ‫‪7,000‬‬ ‫‪6,025‬‬ ‫‪6,025‬‬ ‫‪5,410‬‬ ‫‪5,410‬‬ ‫‪10,850‬‬ ‫‪10,850‬‬ ‫‪9,020‬‬ ‫‪9,020‬‬ ‫‪7,400‬‬ ‫‪7,400‬‬ ‫‪97. 60‬‬ ‫‪97. 60‬‬ ‫‪94. 99‬‬ ‫‪94. 99‬‬ ‫‪85. 72‬‬ ‫‪85. 72‬‬ ‫‪98. 23‬‬ ‫‪98. 23‬‬ ‫‪96. 51‬‬ ‫‪96. 51‬‬ ‫‪97. 33‬‬ ‫‪97. 33‬‬ ‫سرمایه‬ ‫‪9,600,000‬‬ ‫‪9,600,000‬‬ ‫‪4,000,000‬‬ ‫‪4,000,000‬‬ ‫‪4,000,000‬‬ ‫‪4,000,000‬‬ ‫‪4,000,000‬‬ ‫‪4,000,000‬‬ ‫‪2,064,985‬‬ ‫‪2,064,985‬‬ ‫‪2,064,985‬‬ ‫‪2,064,985‬‬ ‫‪2,064,985‬‬ ‫‪2,064,985‬‬ ‫سال مالی‬ ‫‪1396/12/29‬‬ ‫‪1396/12/29‬‬ ‫‪1395/12/29‬‬ ‫‪1395/12/29‬‬ ‫‪1394/12/29‬‬ ‫‪1394/12/29‬‬ ‫‪1393/12/29‬‬ ‫‪1393/12/29‬‬ ‫‪1392/12/29‬‬ ‫‪1392/12/29‬‬ ‫‪1391/12/29‬‬ ‫‪1391/12/29‬‬ ‫‪1390/12/29‬‬ ‫‪1390/12/29‬‬ ‫مقایسه بازدهی ساالنه همراه اول با بازده بازار‬ ‫‪1392/12/07‬‬ ‫‪DPS‬‬ ‫‪9,020‬‬ ‫‪1394/12/07‬‬ ‫‪5,410‬‬ ‫ردیف‬ ‫تاریخ‬ ‫‪2‬‬ ‫‪1393/12/07‬‬ ‫‪1‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪4‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪1395/12/07‬‬ ‫‪1396/12/07‬‬ ‫میانگین‬ ‫‪%‬بازدهی همراه‬ ‫‪%‬بازدهی بازار‬ ‫‪10,850‬‬ ‫‪17. 74‬‬ ‫‪-19. 72‬‬ ‫‪6,025‬‬ ‫‪11. 04‬‬ ‫‪7,000‬‬ ‫‪55. 16‬‬ ‫‪40. 05‬‬ ‫‪29. 42‬‬ ‫‪30. 68‬‬ ‫‪113. 61‬‬ ‫‪21. 53‬‬ ‫‪0. 03‬‬ ‫‪26. 09‬‬ ‫‪28‬‬ ‫نگاه‬ ‫‪31‬‬ ‫‪14‬‬ ‫اسفند ‪ 1396‬شماره ‪21‬‬ ‫خبر‬ ‫رتبهنخستواسطه گریمالی‬ ‫دراختیارتامینسرمایهامین‬ ‫برای ســومین بار طی ‪ ۵‬سال گذشته‪ ،‬شرکت تامین سرمایه امین در همایش ‪ IMI-۱۰۰‬رتبه نخست سال مالی را برای سال ‪،۱۳۹۵‬‬ ‫بین شــرکت های تامین سرمایه و در گروه واســطه گری های مالی‪ ،‬به خود اختصاص داد‪ .‬به گزارش روابط عمومی این شرکت‪ ،‬مشاور‬ ‫توسعه کسب وکار تامین سرمایه امین در این باره گفت‪ :‬تامین ســرمایه امین در سال های ‪ ۱۳۹۱‬و ‪ ۱۳۹۳‬نیز عنوان مشابهی را کسب‬ ‫کرده بود و با دریافت عنوان شــرکت برتر صنعت بانکداری سرمایه گذاری در ســال ‪ ،۱۳۹۵‬پرافتخارترین شرکت تامین سرمایه ایران‬ ‫بر اســاس رتبه بندی معتبر سازمان مدیریت صنعتی به شــمار می رود‪ .‬مهران فتحی با اشــاره به اینکه تامین سرمایه امین‪ ،‬نخستین‬ ‫شــرکت تامین سرمایه کشور اســت‪ ،‬افزود‪ :‬این شــرکت طی یک دهه فعالیت موفق شده اســت کارنامه بی نظیر و متمایزی در حوزه‬ ‫تامین و مشــاوره مالی شــرکت ها ثبت کند که از ان جمله می توان بــه تامین مالی حدود ‪ ۸۰‬هزار میلیارد ریالی شــرکت های مطرح‬ ‫ایرانی از صنایع مختلف اشــاره کرد‪ .‬وی در ارتباط با شاخص های گزینش شــرکت ها در این رتبه بندی اعالم کرد‪ :‬مهم ترین شاخص‪،‬‬ ‫میزان فروش و درامد یک شــرکت است‪ .‬نسبت های سوداوری‪ ،‬عملکرد‪ ،‬کیفیت خدمات‪ ،‬اهداف اتی شرکت و مقایسه انچه در محور‬ ‫برنامه ریزی شرکت جای داشته با انچه به وقوع پیوسته است نیز در مرحله بعد‪ ،‬اساس بهبود رتبه یک شرکت در رتبه بندی سازمان‬ ‫مدیریت صنعتی به شــمار می رود‪ .‬فتحی با اشــاره به اینکه کسب این عناوین‪ ،‬در مراودات تجاری شــرکت نیز بی تاثیر نخواهد‬ ‫بود‪ ،‬تاکید کرد‪ :‬شــرکت های داخلی و خارجی که قصد همکاری با شرکت های تامین ســرمایه را دارند‪ ،‬قطعا نگاهی به نتایج‬ ‫معتبرترین رتبه بندی شرکت های ایرانی دارند‪ .‬وی تصریح کرد‪ :‬تامین سرمایه امین‪ ،‬طی سال های فعالیت خود از ظرفیت‬ ‫نهفته در سهامداران خود که مشتمل بر صندوق های بازنشســتگی مهم کشور است‪ ،‬به بهترین شکل ممکن استفاده و‬ ‫به عنوان درگاه اصلی ســهامداران‪ ،‬خدمات متنوعی را به هلدینگ ها و شرکت های زیرمجموعه ارائه کرده است‪ .‬این‬ ‫کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه تامین سرمایه امین با هدف ایجاد خدمات تخصصی مالی و مشاوره ای‪ ،‬سه‬ ‫مرکز تخصصی شــامل «مرکز راهکارهای برق و انرژی»‪« ،‬مرکز راهکارهای ای سی تی» و «مرکز راهکارهای‬ ‫سالمت» بازارایی کرده اســت؛ تاکید کرد‪ :‬تامین منابعمالی‪ ،‬یکی از موانع مهم بر سر راه توسعه خدمات‬ ‫سالمت در کشــور ماست‪ .‬ارائه خدمات مختلف مالی و مشــاوره ای به فعاالن این حوزه می تواند ارائه‬ ‫سهم شرکت تامین ســرمایه امین در این زمینه باشــد‪ .‬وی افزود‪« :‬مرکز راهکارهای سالمت»‪،‬‬ ‫خدمات جامعی از قبیل مشاوره و تامین مالی پروژه های جدید‪ ،‬نیمه تمام‪ ،‬توسعه ای و استفاده‬ ‫از ســرمایه گذاری خارجی در حوزه ســامت را به فعاالن این صنعت اعم از شــرکت های‬ ‫داروسازی‪ ،‬شرکت های تحقیقاتی‪ ،‬مراکز ارائه دهنده خدمات درمانی‪ ،‬شرکت های‬ ‫تامین کننده تجهیزات پزشکی و غیره ارائه می دهد‪.‬‬ ‫فتحی در پایان خاطر نشــان کرد‪ :‬امین فعال ترین تامین سرمایه کشور‬ ‫در حوزه برق و انرژی اســت و انتشار ‪ 20‬هزار میلیارد صکوک در یک‬ ‫دهه گذشته‪ ،‬موید این موضوع است‪ .‬امید ما بر این است که در‬ ‫سال ‪ ،97‬با برنامه ریزی انجام شده و توافق نامه های به‬ ‫امضا رسیده‪ ،‬فعالیت حداکثری خود در‬ ‫این حوزه را پی بگیریم‪.‬‬

آخرین شماره های ماهنامه بورس امروز

ماهنامه بورس امروز 25

ماهنامه بورس امروز 25

شماره : 25
تاریخ : 1397/04/15
ماهنامه بورس امروز 24

ماهنامه بورس امروز 24

شماره : 24
تاریخ : 1397/03/10
ماهنامه بورس امروز 23

ماهنامه بورس امروز 23

شماره : 23
تاریخ : 1397/02/15
ماهنامه بورس امروز 22

ماهنامه بورس امروز 22

شماره : 22
تاریخ : 1397/01/15
ماهنامه بورس امروز 20

ماهنامه بورس امروز 20

شماره : 20
تاریخ : 1396/11/20
ثبت نشریه در مگ لند

شما صاحب نشریه هستید ؟

با عضویت در مگ لند امکانات متنوعی را در اختیار خواهید داشت
ثبت نام ناشر
لطفا کمی صبر کنید !!